SKS Staropolskie Księgi Sądowe

Księga ziemska kijowska 1737–1742 (zapisowa i potoczna) · część 20 z 20

Akty 761–768

Wpisy od 24 XII 1742 do 31 XII 1742

Akt nr 761

Relacya pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od Wielm. Trypolskiego Podsędka Ziemskiego Kijowskiego po Urodz. Karola Lwowskiego [?] y Innych

Nr w rękopisie: 128 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data24 XII 1742, Żytomierz [?]
Karty / skanyk. 737v–738v (skany 0769–0770; strony 0769L–0770L)
Językpol., łac.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 737v

1Relat. pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od

2Wielmo. Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow.

3po Urodz. Karola Lwowskiego [?] y Innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtórego.

5Miesiąca Decembra, Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Vices Regentem y Na-

8miestnikiem Ptunc Akt Ziemskich Kijowskich y Xięga-

9mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy

10Osobiście Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego y In-

11nych Opatrzny Paweł Drzewicki [?] o moc prawdziwey,

12wierney, y skuteczney Relacyi Swoiey, dla zapisania do

13Xiąg niniejszych, iawnie, ustnie, y dobrowolnie zeznał.

14Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

15Wtórego, Dnia Dwudziestego Decembris, Pozew Ziemski

16Kijowski autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Lewkowicz [?],

17y tam ten Pozew na Czeladni [?] mianowanego Pozwanego

18położył opowiedzenie onego od kogo po kogo, y w iakiey Spra-

19wie był pisany opowiedział y prawnie Stryjom Iego

20do wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu tenor sequitur

21talis. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki

22Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki,

23Inflanski, Smolenski, Siewierski, Kijowski, Wołyński

24Podolski, Podlaski, Bracławski y Czernihowski a Dziedzicz-

25ny

k. 738

1ny Xiąże Saski y Elektor Urodz. Karolowi Walewskiemu Lew[?]:

2kowskiemu Samemu Pryncypałowi y Innym w Oryginalnym

3Procesie wyrazonym manu Cooperatorom z Obowiązkowych

4generaliter Dobr WW. leżących, ruchomych, y Sum pienię-

5żnych, powagą naszą Krolewską przykazuiemy, abyście

6WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem.

7Kijow. w Owruczu po Nowym Lecie, w Pierwszy Poniedzia-

8łek, Roku da Pan Bog przyszłego, Tysiąc Siedmset Czter-

9dziestego Trzeciego, sądzić się maiących, w ten czas gdy ta

10sprawa z Regestru sobie naznaczonego do sądzenia przy-

11padnie, sami osobiście y zawicie staneli, ad Instantiam

12Instygatora Sądowego y Jego Delatora Wiel. Macieja Di-

13dowicza[?] z Trypola Trypolskiego Podsędka Ziemskiego

14Kijow. Aktora, ktory WW. et praecipue WJ. Urodzony

15Karolu Lewkowski, przychilaiącego się do prawa pospolit-

16go, pozywa oto: Iż WJ. in summa maiąc legem positi-

17vam postpositione, kiedy in alienam extra limites

18involando possessionem, po Gruncie w Lasznym[?] Sko-

19rodenskim iezdząc Zwierz sobie wcudzey Puszczy

20biiąc, y Innych zażywaiąc Fraukty[?] fikacyi[?], insuper

21Ausu illicito, Strzelcow Skorodenskich Dziedzicz-

22nych Actoris, ze Strzelbą w Puszczy Skorodenskiey

23chodzących, zdybawszy, onych pohałasowałeś, y

24Rusznic Dwie dobrych strzeleckich, valoris obie

25Złł. Poll. Osimdziesiąt violenter odebrałeś, przez co

26uszczyrbek niemały pożytku z Puszczy pochodzą-

27cego.

k. 738v

1uczyniteł, a nadto mente legis calcata, y do […]

2du do prezenty nieoddałeś, zaco abusus poenae i[…]

3quowany spectant Foro, azatym hoc in puncto rec[…]

4do a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa Cau[…]

5ad Iudicium Terrestre Kijoviense, do przywrócenia […]

6mianowanych Rusinie, przez WM. zabranych, u[…]

7cum poenis duplicatis, respectu vero patrati ab[…]

8sus takze do przysłuchania się winom prawnym […]

9ex arbitrio Iudicij wskazanym, Modernus Actor […]

10na termin wyznaczony pozywa, na ktorym […]

11naznaczonym abyście WW stanęli, y na wszystk[…]

12Sądownie odpowiadaiąc, skuteczniey się usprawie[…]

13liwili. pisan w Owruczu Anno Millesimo, Septi[…]

14tesimo, Quadragesimo, Secundo. Die Decima Nona […]

15bris de quo praesens ejusdem ministerialis Relat[…]

16Wozny qui supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens et Namiestnik Ptunc – wiceregent i namiestnik ówczesny (pro tunc) akt ziemskich kijowskich; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

Fragment pozwu (procesu) królewskiego (Augusta III) przed sąd ziemski kijowski na roki w Owruczu 1743 – wpis z końca 1742 r.

manu Cooperatorom – współpracownikom z ręki (pomocnikom); generaliter – ogólnie; ad Instantiam – na żądanie; et praecipue – a szczególnie; in summa maiąc legem positivam postpositione – w ogóle mając prawo stanowione za nic; in alienam extra limites involando possessionem – wdzierając się w cudze posiadanie poza granicami; insuper Ausu illicito – nadto z niegodziwą śmiałością; Actoris – powoda; valoris – wartości; violenter – gwałtem.

Złł. Poll. – złotych polskich; Wiel. – Wielmożny.

Koniec tekstu pozwu oblatowanego (wpis rozpoczęty na poprzedniej stronie); prawy brzeg wierszy ucięty przy grzbiecie/skanie.

mente legis calcata – z pogwałceniem myśli prawa; abusus poenae – kary za nadużycie; spectant Foro – należą do sądu; hoc in puncto – w tym punkcie; a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa Causa – od sądu grodzkiego kijowskiego, lecz nie od samej sprawy; cum poenis duplicatis – z karami podwójnymi; respectu vero patrati … – co zaś do popełnionego (nadużycia/excesu); ex arbitrio Iudicij – według uznania sądu; Modernus Actor – obecny powód; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo, Die Decima Nona [Decembris?] – roku 1742, dnia 19 [grudnia?]; de quo praesens ejusdem ministerialis Relatio – o czym (jest) obecna relacja tegoż woźnego; qui supra scribendi ignarus – wyżej wymieniony, nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1742 woźny Paweł Drzewiecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 19 XII [?] 1742) od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Karolowi Lewkowskiemu (pryncypałowi) i jego wspólnikom – o najazd poza granicami na cudzą posesję i grunt w Łasznym [?] (zob. nr 5 i 22).

Akt nr 762

Ma Wielebnego JmXiędza Piątkowskiego Wikaryo [skreślone: …] Konwentu Owruckiego Ordinis Praedicatorum y Innych przeciko Wielm. JmPanu Surynowi Mierzyc[…] [?]

Nr w rękopisie: 129 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data24 XII 1742, Żytomierz [?]
Karty / skanyk. 738v–739v (skany 0770–0771; strony 0770L–0771L)
Językpol., łac.

Transkrypcja

k. 738v

1Ma Wielebnego JmXiędza Piątkows[…]

2Wikaryo [skreślone: …] Konwentu Owruc[…] Ordi[…]

3Praedicatorum y Innych przeko Wiel[…] JmPa[…]

4Surynom Mierz[…] [?]

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

6Miesiąca Decembra, dwudziestego Czwartego Dn[…]

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Prze[…]

8ny Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Vices Reg[…]

9y Namiestnikiem ztunc Akt Ziemskich Kijow[…]

10y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijows[…]

11Comparens personaliter Przewielebny w Bog[…]

12JmośćXiądz Anzelm Piątkowski. Wikary[…]

13wentu Owruckiego Ordinis Praedicatorum, suo et […]

14[…]

k. 739

1tius communitatis ejusdem Conventus Nomine, obviando

2ulteriori damno, de diligentia swiadczy, Protestuie, y re:

3manifestuięsię, przeciwko Wielm. JchmPanom Stefanowi

4Oycu, y Floryanowi Synowi Surynom, Mieczc[?] Czerc[?]

5wten sposob y o to: Iz JchmoćPanowie Surynowie

6wiedząc dobrze, że niegdy swiętey pamięci Urodz. JmPan

7Michał Suryn Putiatycz[?], Brat rodzony Wielm. Stefana

8Suryna, a zas Floryana Suryna Stryi Rodzony, Kto:

9ry[?] tego Swiata schodzący, maiąc wolnosć, Iure

10Divino et naturali, swemi Dobrami iako chcieć sza:

11fować, y dysponować, iescze Zdrowy będąc na Umysle

12ostatniey woli swoiey dyspozycyą Testamentową w

13Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestym, Wtorym Dnia

14Piątego Maja spisaną za duszę swoią Pięcset Złł. Poll.

15Konwentowi Owruckiemu[?] Ordinis prędicatorum zapisał, po kto:

16rego smierci Instantanee iescze nie uczyniwszy ob:

17rządku Pogrzebowego, około Ciała należącego, stanow:

18szy w Grodzie, personaliter Urodz. JmPan Floryan Suryn,

19tak swoim, iako y Imieniem Oyca swego, uczynił Ma:

20nifest de nullitate tego Testamentu w Grodzie Owruckiem,

21A potym sprowadziwszy Ciało do Koscioła, nie dawszy nic

22ani na Mszę swiętę, ani na swiatło, ani od miejsca, Zo:

23stawili te Ciało nieboszczyka swiętey pamięci Michała

24Suryna, ktore potym wielebni Dominikanie widziaw:

25szy że prawie od niebliszych[?] żadnego Spsza[?] Klasztornego przy

26Ołtarzach Swiętych, w kilka Niedziel pochowali, o ktore

27do Summę pii legationis y na gradzenie[?] Funeralnych

k. 739v

1Expens nie pojedno krotnie requiruiąc u Obżałowa

2nych Ichmo. a niemogąc do tychczas poyskać, tudzież

3y za odprawione Msze Swięte niewidząc nadgrody, umys-

4liwszy via Ordinaria Juris, ad Asyllum Justitiæ recur-

5rere, propter recuperandam illam specificatam Ducen-

6torum Florenorum Polonicalium pię legationis Summam,

7una cum provisione, ab Actu inscriptionis, nec non resti-

8tutionem damnorum, expensarumque Funeralium,

9ad Centum Florenos polonicales extensarum, salva ma-

10nente melioratione si opus fuerit plerumque iterumque Mo-

11dernus Comparens Manifestatur, seu remanifestatur,

12Xiądz Anzelm Piątkowski Wikary Owrucki Ord: Præd[icatorum] Conv[entus] [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł i numer marginalny słabo czytelne, prawa część ucięta; numer na marginesie odczyt niepewny.

Ordinis Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów); Vices Regens – zastępca regenta; ztunc – wówczas; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; suo et … – w swoim i (konwentu) imieniu.

nomine communitatis ejusdem Conventus – w imieniu wspólnoty tegoż konwentu; obviando ulteriori damno – zapobiegając dalszej szkodzie; de diligentia – o dopełnieniu starań; Iure Divino et naturali – prawem Bożym i naturalnym; Ordinis praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów); Instantanee – natychmiast; de nullitate – o nieważności; pii legationis – pobożnego legatu. Testament z 5 V 1742.

Streszczenie

24XII 1742 ks. Anzelm Piątkowski, wikariusz konwentu dominikanów owruckich, w imieniu swoim i konwentu złożył manifestację (de diligentia) i remanifestację przeciw Surynom, miecznikom czernihowskim – o to, że konwent pochował [zmarłego Suryna?] przy ołtarzu i odprawił msze, a mimo wielokrotnych upomnień nie otrzymał legatu pobożnego 200 zł z prowizją od daty zapisu ani zwrotu kosztów pogrzebu ok. 100 zł (zob. nr 133).

Akt nr 763

Relacya woźna na Sądy Ziemskie Kijowskie od W. Olszańskiego Starosty Owruckiego y Innych po W. Kapczyńskiego [?] Skarbnika Derbskiego [?]

Nr w rękopisie: 130 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742
Karty / skanyk. 739v–741 (skany 0771–0772; strony 0771L–0772P)
Językpol., łac.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 739v

1Relacya woźna na Sądy Ziemskie Kijowskie od Wiel[możnego]

2Olszańskiego Starosty Owruckiego y Innych

3po W. Kapczyńskiego [?] Skarbnika Derbskiego [?]

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

5Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedem-

7ną Stefanem z Wykowa Wykowskim Vice Regentem

8y Namiesnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich

9y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy Oczewiście Woźny Generał Woiewództwa

11Kijowskiego y Innych Opatrzny Grzegorz Ortuszen-

12ko in vim suæ veræ ac fidelis Relationis palam

13publice liberéque ac per expressum recognovit

14Iż on Roku Teraźnieyszego, Tysiąc, Siedmset,

15Czterdziestego, Wtorego, Dnia Trzydziestego pier-

16wszego Decembra Pozew Ziemski Kijowski Autentycz-

17[reklamant:] ny

k. 740

1ny na Membranie pisany odniosł do Dobr Wsi

2Szwabow y tam ten Pozew w Szbie na stole dworu

3tameyszego połozył y o połozeniu y Exekucyi onego

4od kogo pokoyu y wiaskiey sprawie by był pisany

5prawnie publikuiąc doswiadomości przywiodł

6którego pozwu tenor takowy August Trzeci z Bozey

7Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski

8Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Smoleń:

9Siewierski Kijow. Wołyń. Podol. Podlas. Bracławs.

10y Czernihowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

11Wiell. Bazylemu Kapszczyńskiemu [?] Skarbnikowi Der:

12bskiemu [?] Pozwanemu z osoby y z wszystkich genera:

13liter Dobr WJ. leżących ruchomych y summ pie:

14niężnych powagą naszą Krolewską przykazu:

15iemy abys WJ przed Sądem naszym Ziemskim

16Kijow. na Rokach Ziem. Woiewodz. Kijow. in Anno Deo

17dante venturo Millesimo, Septingentesimo, Quadragi:

18simo, Tertio, w Owruczu lub Zytomierzu przypadaią:

19cych y Sądzić się maiących vel his deficientibus in aliis

20proxime subsequentibus Sam oblicznie y zawicie

21stanoł, na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego De:

22latora, Wiell. Jerzego na Olszanicy Brusiłowicza [?] y Cza:

23ruckowi [?] Olszanskiego, Starosty Owruckiego, tu

24dzież swobodnych Wasyla, Kupryjana, Matwija

25Kupryjanczyka y Innych Bojar y Mieszczan Miasta

26Owrucza, cum assistentia tegoż Wiell. Starosty Owruck.

k. 740v

1niemniey Urodz. Leona Steckiego Vices Regenta Grodzk.

2Owruck. Aktorow, ktorzy przychilaiące się do prawa

3pospolitego y Manifestacyi swoiey connominie uczynio

4ney W.T. pozywaią oto: Iż W.T. vilipendendo Prawo

5pospolite, poenasq. de tali ausu rigide in ea descriptas,

6Iedynie sub Committendo malitiae, non obstante pro

7pinqua vicinitatis contiguitate, absolutam sibi in-

8formando potestatem, Ante actis non Contentus violen

9tijs, damnis, Injurijs, et exitijs Actoribus, in dies et

10horas peractis, illatisq. teraz deterius invehendo ma

11jores oppressiones Aktorow, et praecipue Swobodnego

12Wasyla Kupryana, minime sibi obnoxium, sub colore

13iakoweyści acsi praetensyi, illegaliter a simulata na

14Zamek Iego Krolewskiey Mości Owrucki na Srzedzinę, nulla

15sibi data Occasione, Tyrannissime, Sine Zelo Christiani

16amoris, w tey dwarazy obuchem tyrannie prawie, Com

17mota manu ugodził, y Ran okrutnych kilka zadał,

18yzeby nie favente Divina Providentia, Ludzie na ten

19czas praesentes otrzezwili, pewnieby fatis Subire mu

20siał, przeco Prawo violasti, poenasq. in Personam Tui

21attraxisti. Ad quas W.T. [nad wierszem: ratione] praemissorum omnium, pro poe

22nis respectu Invasionis Arcis Owrucensis, nec non

23violatae Securitatis, tum percussionis et Convulnera

24tionis, ex arbitrio Judicij decernendis, refusione dam

25norum, compensationeq. litis expensarum, ac alia hu

26jus Causae exigentia, Ciż Aktorowie W.T. pozywaią,

27sis pariturus, Terminum attentaturus, Datum

28w Owruczu Millesimo, Septingentesimo, Quadra

29gesimo, Secundo, Anno, Die Quinta Decembris

30De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio

k. 741

1x Woźny qui supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Fragment początkowy (łac.): „…zamierzywszy zwykłą drogą prawa uciec się do schronienia sprawiedliwości, dla odzyskania owej wyszczególnionej sumy dwustu złotych polskich pobożnego legatu wraz z prowizją od aktu zapisu, a także zwrotu szkód i wydatków pogrzebowych, do stu złotych polskich sięgających, z zastrzeżeniem poprawy, jeśli zajdzie potrzeba, wielokrotnie – obecnie stawający manifestuje się, czyli remanifestuje”.

in vim suæ veræ ac fidelis Relationis palam publice liberéque ac per expressum recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Ord. Præd. – Ordinis Prædicatorum (dominikanin); Vice Regent – wiceregent kancelarii ziemskiej.

Nad tekstem u góry ołówkowa/atramentowa notka „1117” [?], u prawego rogu numer 740.

Anno Deo dante venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Tertio – w roku, da Bóg, przyszłym 1743; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; cum assistentia – przy asystencji (udziale).

Rok 1743 w pozwie wykracza poza zakres księgi (1737–1742) – sprawdzić datę wpisu.

Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwu (pozew na membranie) wraz z tekstem pozwu królewskiego Augusta III.

Fragment pozwu (oblata pozwu z relacją woźnego) w sprawie napaści na zamek owrucki; początek na poprzedniej stronie.

Tłumaczenie łac.: lekceważąc prawo pospolite i kary surowo w nim opisane za taki występek, jedynie dla popełnienia złości, mimo bliskiego sąsiedztwa, przypisując sobie absolutną władzę, nie poprzestając na wcześniejszych gwałtach, szkodach, krzywdach i zniszczeniach wyrządzonych powodom w różne dni i godziny, teraz jeszcze gorzej wymierzając większe uciski powodom, a zwłaszcza swobodnemu Wasylowi Kupryanowi, wcale ci niepodległemu, pod pozorem jakiejś niby pretensji, bezprawnie i podstępnie… bez żadnego danego powodu, najokrutniej, bez gorliwości chrześcijańskiej miłości… poruszoną ręką ugodził… gdyby nie łaska Opatrzności Boskiej, ludzie wówczas obecni… musiałby ulec losowi (umrzeć); przez co prawo pogwałciłeś i kary na swą osobę ściągnąłeś. Na które W.T. z racji wszystkiego powyższego, o kary za najście zamku owruckiego, a także naruszenie bezpieczeństwa, pobicie i zranienie, do orzeczenia według uznania sądu, zwrot szkód i wynagrodzenie kosztów prawnych oraz inne wymogi tej sprawy pozywają; masz się stawić i termin pilnować. Dano w Owruczu roku 1742, dnia 5 grudnia. O czym obecna relacja tegoż woźnego.

W.T. – Wasza (Wielmożność) Twoja / Wierność Twoja (formuła pozwu); Vices Regent Grodzki Owrucki – wiceregent grodu owruckiego; Srzedzina – śródmieście, dziedziniec zamku.

qui supra scribendi ignarus – (woźny) wyżej wymieniony, nieumiejący pisać; krzyżyk „x” zastępuje jego podpis. Na prawym marginesie znak „Corr” (correxit – poprawiono/skolacjonowano).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1742 woźny Grzegorz Ortiuszenko zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 5 XII 1742) od Olszańskiego, starosty owruckiego, i innych przeciw Bazylemu Rapsztyńskiemu [Kapczyńskiemu?], skarbnikowi derbskiemu – o gwałty wbrew prawu pospolitemu (na podstawie manifestacji) (zob. 1740p nr 149).

Akt nr 764

Relacya pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od Urodz. Niemirzyckich [?] po Urodz. Botsunowskich y Innych

Nr w rękopisie: 131 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742, Żytomierz [?]
Karty / skanyk. 741–742 (skany 0772–0773; strony 0772P–0773P)
Językpol., łac.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 741

1Relacya pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od

2Urodz. Niemirzyckich [?] po Urodz.

3Botsunowskich y Innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

5Miesiąca Decembra Trzydziestego, pierwszego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich. Przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiestnikiem pro tunc

8y Vice Regentem Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ni-

9nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oso-

10biście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

11Opatrzny Piotr Cyhirowski [?], in vim suae verae ac fidelis

12Relationis palam publice libereque recognovit. Iż on Ro-

13ku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

14dnia Trzydziestego Pierwszego Decembris, Pozew Ziemski

15Kijowski autentyczny, na Membranie Ziem. Kijow. pisa-

16ny, odniósł do Dobr Wsi Botsunow, y tam ten Pozew Jedne-

17mu z Pozwanych niżey wyrażonych, do Rąk oddał, o

18oddaniu y położeniu onego, od kogo pokogo, y w iakiey

19Sprawie był pisany, prawnie opowiedział, y do wia-

20domości przywiódł, którego Pozwu iest Tenor takowy.

21August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki

22Xiąże Litewski Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz.

23Inflanc. Smoleńs. Siewiers. Kijowski, Wołyński, Podolski

24Podlaski, Bracławski y Czernihowski a Dziedziczny

25Xiąże Saski y Elektor. Urodzonym Lwowi y Gabry-

26elowi Braci między sobą Rodzonym Botsunowskim

27niegdy świętey pamięci Urodz. Łukasza Botsunowskiego

28Braci Rodzonym [skreślone: …], Sędzic Mikołaiowi seu alius nominis

k. 741v

1Bołsunowskiemu y Helenie in virginali statu będą

2cey, itidem Bołsunowskiey, Synowi y Córce, iakotez Urodz.

3Wasce Rotapolskiey [?], Annie Samuelowey Łopowskiey [?]

4y Maryannie Andrzeiowey Białosęckiey [?], Żeżerniegdy [?]

5Ś: pamięci Urodz. Łukasza Bołsunowskiego pozosta

6łym Corkom, y Innym wszystkim Sukcessorom, potym

7zaś, wyzey mianowanym Urodzonym Łukaszu Bołsu

8nowskim pozostałym, a assystencyi niepotrzebuiącym

9samym przez się, a potrzebuiącym cum assistentia de iure

10debita powanym [?], z osob y z wszystkich generaliter

11Dobr WW. leżących ruchomych y sum pieniężnych

12przykazuiemy abyście WW. przed Sądem naszym

13Ziemskim Kijow. na Rokach Ziemskich Kijowskich

14w Owruczu lub Zytomierzu na naypierwszey ka:

15dencyi przypadaiącey y Sądzić się maiącey, illis

16deficientibus in aliis proxime subsequentibus sami

17obliecznie y zawiście stanęli na Instancyą Instygatora

18Sądowego y Iego Delatorow, Urodz. Ignacego y Heroni

19ma Braci między sobą Rodzonych, tudzież Ianc:

20Lipskich [?] Niemiryckich Aktorow, ktory przy

21chilaiąc się do prawa pospolitego, y Apelacyi od

22niegdy świętey Pamięci Urodz. Łukasza Bołsunow:

23skiego, Antecessora WW. niegdy Wiel. Antoniemu

24Ioachimowi Niemiryckiemu Stolnikowi Smoleńskie

25mu Bratu Rodzonemu Aktorow de actu ejus Anno

26Millesimo, Septingentesimo, Vigesimo, Secundo, Die

27Octava Septembris w Potapowiczach spisaney, Ararz [?]

28Rokulcyoz [?] a Dnia Dziewiętnastego Septembris w Grodzie

29Kijowskim per Oblatam podaney, na takz [?] owe bitych

30szeznaskie [?] dany y sturgey [?], ratione quorum pre

31[reklamant:] missorum

k. 742

1missorum Ijdem Actores do Zapłacenia Summy Ory

2ginalney Szesnastu Talerow Bitych, wraz z prowizyą

3od actu oblaty pomienioney Assekuracyi, w Grodzie Ki-

4jowskim oblatowaney, niemniey do przysłuchania się wi-

5nom prawnym, ex arbitrio Iudicij na WW. uskarżonym

6y o inne pretensye ktore Czasu sprawy proponowane

7będą Futuro [?] Termino Pozywaią, sitis itaque parituri

8et ad praemissa omnia Iudicialiter responsuri, pisan

9w Owruczu Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

10Dnia Dwudziestego Czwartego Decembris de quo praesens

11ijsdem Ministerialis Relatio X Woznego supra scribendi [?] [?]

12ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; pro tunc – na ten czas; seu alius nominis – czyli innego imienia; Membrana – pergamin; Urodz. – Urodzony; Żmudz., Inflanc., Smoleńs., Siewiers. – żmudzki, inflancki, smoleński, siewierski. Numer marginalny odczytany jako 13 z końcówką – sprawdzić.

in virginali statu – w stanie panieńskim; itidem – podobnie; cum assistentia de iure debita – z asystencją (opieką) prawem należną; generaliter – ogólnie; illis deficientibus in aliis proxime subsequentibus – gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; de actu ejus Anno 1722 Die Octava Septembris – z jego aktu z 8 IX 1722; per Oblatam – przez oblatę; ratione quorum praemissorum – z racji powyższego. Tekst to pozew (kompulsoria) w sprawie Niemiryckich przeciw sukcesorom Bołsunowskiego. Foliacja: u góry „819” (skreśl.?) i ołówkiem „741 b”.

missorum – (urzędników) wysłanych/posłanych [koniec wcześniejszego zwrotu]; Ijdem Actores – ciż powodowie; ex arbitrio Iudicij – według uznania sądu; Futuro Termino – na przyszłym terminie; sitis itaque parituri et ad praemissa omnia Iudicialiter responsuri – stawcie się więc i odpowiadajcie sądownie na wszystko powyższe; de quo praesens … Relatio – o czym niniejsza relacja woźnego; ignarus – nieumiejący (pisać), stąd znak krzyża.

Foliacja u góry: „742” (prawy róg) oraz wyżej pośrodku zapis odczytany niepewnie jako „1117”.

Owrucz – miasto grodowe, dziś Owrucz (Ukraina, obw. żytomierski).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1742 woźny Piotr Cyhirowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 4 XII 1742) od Niemiryczów przeciw braciom Lwowi i Gabrielowi Bołsunowskim, braciom zmarłego Łukasza Bołsunowskiego, i innym – na podstawie apelacji od Łukasza Bołsunowskiego, antecesora pozwanych, w sprawie z Antonim Joachimem Niemiryczem, stolnikiem smoleńskim, bratem aktorów.

Akt nr 765

Relat pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz. Moczulskich Skarbn. Czernichow. Matt. po W. Kosibskich Stoln. Nowogrodz. Matt.

Nr w rękopisie: 132 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742
Karty / skanyk. 742–743 (skany 0773–0774; strony 0773P–0774P)
Językpol., łac.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 742

1Relat pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od

2Urodz. Moczulskich Skarbn. Czernichow.

3Matt. po W. Kosibskich Stoln. Nowogrodz. Matt.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

5Miesiąca Decembra Trydziestego Pierwszego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiestnikiem ptunc

8Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Niniejszemi Ziem.

9Kijow. Stanowszy Oczewiscie Woźny Generał Woiewodz.

10Kijow. y Inych Opatrzny Felician Gołembiowski, wn[?] na

11prawdziwey, wierney, y skuteczney Relacyi swoiey, dla

12zapisania do Xiąg niniejszych [nad wierszem: ch] zawnie ustnie y dobrowolnie

13zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdzie-

14stego, Wtorego. Dnia dwudziestego Czwartego Decembris

15Pozew albo przypozew Ziem. Kijow. authentyczny od niżej [?]

16do Dobr Miasteczka quondam Krosiatycz, y tam ten Pozew

17wrzeczonym [?] mianowanemu Pozwanemu oddał, o oddaniu

18y położeniu onego od kogo y o jakiey Sprawie

19był pisany opowiedział y prawnie do wiadomości przy-

20[reklamant:] wiodł

k. 742v

1wiot ktorego Pozwu tenor sequitur talis August Trzeci

2z Bożey Łaski Krol polski Wielki Xiąże Litewski Ruski

3Pruski, Mazowiecki Żmudzki, Inflantski, Smolenski, Sie-

4wierski, Kijowski, Wołynski, Podolski, Podlaski, Bracław[ski]

5y Czernichowski, a dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiettn[ym]

6Stanisławowi y Maryannie seu alius Nominis z Obuchow

7Kosibskim Stolnikom Nowogrodz. Małł. y Innym w dal-

8szym Procesie wyrażonym Pozwanym cum assisten-

9tia de Iure debita, z Osob y wszystkich generaliter

10Dobr WW. Iakichkolwiek ruchomych y Sum pienięznych przy

11kazuiemy, abyście WW przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

12na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu da Pan Bog [nad wierszem: posłu]

13szłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Trzeciego, w Pierwszy

14Poniedziałek po Nowym Lecie Sądzić się maiących, vel

15his deficientibus in aliis proxime subsequentibus, od

16daty ypołożenia tego Pozwu, za Niedziel Dwie, albo

17w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru sobie należytego

18do Sądzenia przypadnie, Sami Oblicznie y zawicie

19Staneli, na Instancyą Instygatora Sądowego, y Iego

20Delatorow, Urodz. Stefana y Teofili z Synhaiewskich [?]

21Zawialicrow [?] Morawskich [?] Skarbnikow Czernichow. Małż. cum

22assistentia maritali de Iure debita Aktorow, ktorzy

23przychilaiąc się do dawnieyszego Procesu Prawnego

24do Prześwietnego Trybunału Intentowanego recedendo

25ab illo Tero, nec non meliorando quovis terminos, do

26przysłuchania się winom Prawnym, respective na dobra

27Leśkowicze [?] Possessyi Actorum Podległe, naiezdzenia,

28dzierżaw zabierania, z Orężem strzelania, Ludzi po-

29bicia

k. 743

1cia, koni, Wołow zabrania, Kadnikow opprymowania

2Ludzi z Luckowiec, przez Ludzi Krasiatyckich wyka-

3cania, Poddanym Luckowskim Pańszczyznę robić sobie

4y Podatki dawać karzcie, Ludzi Skarbowych na dystancie

5Matronki Actoris circa violentam triplicatam Inva-

6sionem pobicia, rzeczy permodum [?] et spolij ko-

7laskę koni Putszorkow [?], kantarow, Lejcow y Innych

8drobiazgow pograbienia, Woznego bicia wigrania

9do Krasiatycz zaprowadzonego w dyby zabijania, potym

10Ludzi Skarbowych Czterech armatym w tychże Lu-

11ckowcach osadzenia, y przez Niedziel cztery trzymania,

12Prowianty, y Furaże od Poddanych extorsive brania y In-

13nych wiolencyi czynienia, exarbitrio Iudicij wskaza-

14nym, niemniey do stawienia Urodz. Kozaryna y Ludzi

15wszystkich w Areszcie wyrażonych, producendis

16servis [?] pdnis [?], Actores moderni W.W. na Termin wyż

17oznaczony pozywaią, na którym iako na zawitym aby-

18ście W.W. stanęli, y na wszystko Sądownie odpowiadaiąc sku-

19tecznie usprawiedliwili. Pisan w Owruczu Anno Millesimo,

20Septingentesimo, Quadragesimo, Secundo, die decima Octa-

21va Decembris dicto [?] eiusdem Ministerialis Relatio

22X Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

ptunc (pro tunc) – na ten czas; Matt. – małżonkowie (Mattrimonio iuncti); Skarbn. Czernichow. – skarbnik czernihowski; Stoln. Nowogrodz. – stolnik nowogrodzki; quondam – niegdyś (zmarłego).

Fragment końcowy pozwu (do sądu ziemskiego kijowskiego) w sprawie gwałtów popełnionych przez ludzi z Krasiatycz na poddanych z Luckowiec.

Actoris circa violentam triplicatam Invasionem – powoda przy gwałtownym potrójnym najeździe; extorsive – przemocą; ex arbitrio Iudicij – według uznania sądu; Actores moderni – obecni powodowie.

Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die decima octava Decembris – pisan w Owruczu roku 1742 dnia 18 grudnia; ministerialis relatio – relacja woźnego; X Woźny ut supra scribendi ignarus – znak krzyża woźnego, jak wyżej, pisać nieumiejącego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1742 woźny Felicjan Gołębiowski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 18 XII 1742) od Moczulskich, skarbników czernihowskich, przeciw Stanisławowi i Mariannie z Obuchów Kosibskim, stolnikom nowogródzkim, i innym – o wymierzenie kar w sprawie przeniesionej z Trybunału, dotyczącej dóbr Leśkowicze [?] w posesji aktorów (zob. nr 95).

Akt nr 766

Rel. pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od W. Xiędza Piątkowskiego Wikarego Konwentu Owruc. y Innych po W. Surynow y Innych

Nr w rękopisie: 133 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742
Karty / skanyk. 743–745 (skany 0774–0776; strony 0774P–0776P)
Językpol., łac.

Transkrypcja

k. 743

1Rel. pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od W. Xiędza

2Piątkowskiego Wikarego Konwentu Owrucl. [?]

3y Innych po W. Surynow y Innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

5Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem proto-

k. 743v

1y Vice Regentem Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami

2Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście

3Woźny Generał Województwa Kijowskiego y Innych, Opatrz-

4ny Hrehory Ortiuszenko [?] Kołodyez [?], w moc prawdziwey wier-

5ney y skuteczney Relacyi swoiey, iawnie, ustnie y dobrowol-

6nie, dla zapisania do Xiąg niniejszych zeznał. Iż on Roku

7teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

8dnia Trzydziestego Pierwszego Decembra, Pozew Ziemski

9Kijows. Autentyczny, na Membranie ziemi [?] pisany, odniosł

10do Dobr Wsi Hodotemla [?], y tamten Pozew, we dworze na stole

11położył, o oddaniu y położeniu onego, od kogo, po kogo, y w ia-

12kiey Sprawie był pisany, prawnie opowiedział. Ktorego

13Pozwu tenor sequitur talis August Trzeci z Bożey Łaski

14Krol Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

15Żmudzki, Smoleński, Inflanski, Siewierski Kijowski, Podols.

16Podlaski, Braclawski y Czerniechowski a dziedziczny Xiążę Saski

17y Elektor. Wielm. Józefowi y Stefanowi Miecz. Czerniechows.

18Surynom Braci Rodzonym, y Urodz. Floryanowi Sury-

19nowi Miecz. Czerniechows. Synowi Wielm. Stefana Suryna

20Miecz. Czer. Urodz. Effrozynie Surynownie in Virginali

21statu zostaiącey, Siestrze, Assistencyi nie potrzebuiącym

22samym przez się, potrzebuiącym cum assistentia de iure

23debita, z Osob y wszystkich generaliter Dobr WW. Których

24ruchomych y Sum pienięznych Władzą naszą Krolewską

25przykazuiemy abyście WW. przed Sądem naszym Ziem.

26Kijows. na Rokach Ziem. Wdztwa Kijows. iż w Mieście Owruczu

27na Kadencyi po Nowym Lecie w pierwszy Poniedziałek

28w Roku da Bog przyszłym Tysiąc, Siedmset, Czterdziestym

29Trzecim przypadaiącey y Sądzieć się maiącey a w nie dosą-

30dzonej nakoniec także w Owruczu lub Żytomierzu

31[reklamant:] oddaty y pott

k. 744

1od daty y położeniatego Pozwu za Niedziel Dwie albo Wten

2czas gdy ta Sprawa z Regestru Sobie należytego do Sądze-

3nia przypadnie y przywołana będzie Sami oblicznie

4y zawicie Stawili na Instancyą Instygatora Sądowego

5y Jego Delatorow Przewielebnego w Bogu Xiędza Anzelma [?]

6Piątkowskiego Wikarego Konwentu Owrucz. A totius

7Communitatis ejusdem Conventus Ordinis Prædicato-

8rum, Cum asistentia Superiorum de Iure debita Actorow,

9ktorym przychilaiącesię wewszystkim do Prawa Pospolitego,

10Testamentu piæ legationis, Manifestacyi, WW Pozywaią

11oto. Iż gdy ś. p. WJ. Wielm. Stefanie Suryn, wiedząc do-

12brze o Zapisie ostatniey woli przez Testament nie-

13gdy Swiętey Pamięci Urodz. Michała Suryna Brata

14swego Rodzonego Strzelika [?] z tego Swiata zeszłego Spisa-

15ny, w Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestym Wtorym

16dnia Piątego Maja, w Hodotemla, ktorym Testamentem

17Wielebnemu Konwentowi Owrucz. Ordinis Prædicatorum

18circa maturam suam deliberationem, ac ex libero arbitrio

19sui, summę Pięcset Złłch Polskich na Dobrach swoich dzie-

20dzicznych Części Hodotemla y Innych, ile ktore Dobra

21Iure naturali, et Divino legitime nabył, Zaduszę swoią

22pro piis suffragiis zapisał y legował, tedy WJ. Miecznik

23Czernichow. zaraz post fata Swięty Pamięci wyż pomienionego

24Brata swego uczyniwszy przez Urodz. Floryana Suryna

25Syna swego, Manifest de nullitate tego Testamentu,

26y w Części Dobr Hodotemla y Innych Intromitował, y w-

27swoią Possessyą odebrałsię, a zas Ciało Nieboszczyka Swięty

28[reklamant:] pięci [?]

k. 744v

1Pamięci Michała Szeryna do Kościoła sprowadziwszy bez

2żadnego obrządku przyzwoitego zostawiłeś, ani na dzwo-

3nienie, ani na Msze Swięte, y od miejsca, ani też na swiatło

4nie nie dałeś, które Ciało zostawione niemałym podzi-

5wieniem Ludzi niechowane przez kilka Niedziel zosta-

6wał, dopiero Wielebni Xięża Dominikanie widząc złą

7WSci. Mości Pana premonitatis [nad wierszem: zwrócony] miłości Braterskiey

8swoim kosztem z przyzwoitą apparencyą Pogrzebową y

9Exequiami S. wieniec [?] Nieboszczyka pochowali, y od tego

10czasu obligi za duszę odprawuią, żadnego Grosza nikt

11nie wziowszy, a zatym do oddania y zapłacenia legowanych

12Pięciuset Złotych Polskich, wraz z Prowizyą ab Actu in-

13scriptionis, a w nie oddaniu do ustąpienia z Części

14Dobr Wsi Hodotemla [?], tudzież o zapłacenie od miejsca,

15nadgrodzenia Funeralnych Expensow, Swiatła, in

16quota Złł Poll Sto wynoszących, niemniey na grodze-

17nia Expens prawnych, ztąd pochodzących, y przy-

18słuchania się win, które ex Arbitrio Iudicij wskazane

19będą na Termin wyż oznaczony Aktorowie WW

20pozywaią, sitis parituri Terminum attentaturi

21et ad omnia Iudicialiter responsuri pisa we

22Owruczu Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

23Wtorego, dnia Dwudziestego, Dziewiątego

24decembra de quo praesens ejusdem Ministeria-

25lis Relatio + Grzegorz Artiuszenko Kołodyn [?]

26Woźny

k. 745

1Wozny scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. – relacja (woźnego) o doręczeniu pozwu; Namiesnik protonotariusza – zastępca pisarza ziemskiego (regent).

Pozew ziemski (relacja woźnego), doręczony 31 XII 1742; pozwani Surynowie, miecznikowie czernihowscy.

Pozew tenor sequitur talis – treść pozwu jest następująca; in virginali statu – w stanie panieńskim; cum assistentia de iure debita – z asystencją należną prawem; generaliter – ogólnie.

Wielm. – Wielmożny; Urodz. – Urodzony; Miecz. Czerniechows. – miecznik czernihowski; Wdztwa – województwa.

Odczyt nazwiska woźnego i nazwy wsi niepewny; foliacja na górze nieczytelna (ok. „743”/„745”).

totius Communitatis ejusdem Conventus Ordinis Prædicatorum – całej wspólnoty tegoż konwentu Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów); cum assistentia Superiorum de iure debita – z należnym prawnie współudziałem przełożonych; piæ legationis – pobożnego legatu; circa maturam suam deliberationem, ac ex libero arbitrio sui – po dojrzałym namyśle i z wolnej woli; iure naturali et divino legitime – prawem naturalnym i boskim prawowicie; pro piis suffragiis – na pobożne modlitwy (za duszę); post fata – po śmierci; de nullitate – o nieważności.

Konwent owrucki – klasztor dominikanów w Owruczu; Instygator Sądowy – oskarżyciel sądowy.

premonitatis – (po) upomnieniu; ab Actu inscriptionis – od daty aktu zapisu; ex Arbitrio Iudicij – według uznania sądu; sitis parituri Terminum attentaturi et ad omnia Iudicialiter responsuri – stawicie się, termin zachowacie i na wszystko sądownie odpowiecie; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; „+” – znak krzyża w miejsce podpisu niepiśmiennego woźnego.

Data pozwu: 29 XII 1742, Owrucz. Skróty: Złł Poll – złotych polskich; WW – Wielmożni; WSci – Waszmości.

Wozny scribendi ignarus – woźny nieumiejący pisać; zakończenie relacji woźnego z poprzedniej strony.

Streszczenie

31XII 1742 woźny Grzegorz Artiuszenko [Ortiuszenko] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od ks. Anzelma Piątkowskiego, wikariusza konwentu dominikanów owruckich, i innych przeciw braciom Józefowi i Stefanowi Surynom, miecznikom czernihowskim, i Florianowi, synowi Stefana – o niewykonanie zapisu pobożnego (legatu) z testamentu [zmarłego …], o którym Stefan Suryn dobrze wiedział.

Akt nr 767

Relacya [?] Aresztu Żydów w sprawie Wiel. Tyszy Bykowskiego Cześnika Płockiego

Nr w rękopisie: 134 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742, Żytomierz [?]
Karty / skanyk. 745 (skany 0776–0776; strony 0776P–0776P)
Językpol., łac.

Transkrypcja

k. 745

1Aresztu Żydow w sprawie Wiel. Tyszy

2Bykowskiego Cześnika Płockiego.

3Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

4Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną Stefanem

6z Wyhowa Wyhowskim Namiestnikiem pstunc [?] Vices Regentem

7Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskie-

8mi Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiście Wozny Generał Woiewodz.

9Kijow. y Innych, Szlachetny Stanisław Paszkowski, in vim sua

10verae ac fidelis Relationis palam publice libereq recognovit

11Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

12dnia dziewiętnastego Decembra, Na affektacyą y Prawną Rekwi-

13zycyą WielJmPana Stanisława Tyszy Bykowskiego Cześnika

14Płoc., maiąc przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych

15Urodz. Ichmciow Panow Dominika Wasylkowskiego y Franciszka

16Dąbrowskiego pro maioris ac evidentioris testimonij gratia sibi

17adhibitos był w dobrach Mieście Fastowie, gdzie Żydów Mieszcza-

18nych Lejbę Nachimowicza, Hirsza Dawidowicza, Szmunia

19Itkowicza [?], y Itka Szmuyłowicza u Urodz. JmPana Antoniego lub

20innego Imienia Brzezańskiego Seu sive każdego w Tysiącu Czer-

21wien officiose Aresztował, ktory Areszt pomieniony JmPan Brze-

22zański Nomine Pana swego benevole przyiowszy dotrzymać do

23rozprawy prawney deklarował a tak On Wozny oświadczywszy

24się tez Strony Szlachty przy sobie będącey oświadczywszy się

25teraz ad Acta przybywszy [skreślone: przy bytu] przytomnie Urzędu O przyięciu

26Aresztu Rekwizyt dotrzymał de quo praesens eiusdem

27Ministerialis Relatio. X Stanisław Paszkowski Wozny

28scribendi ignarus.

29[reklamant:] Areszt

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał.

pro maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; seu sive – czyli też; officiose – urzędowo; nomine – w imieniu; benevole – dobrowolnie; de quo praesens eiusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; X – znak krzyża zamiast podpisu; pstunc [?] – zapewne „pro tunc” (na ten czas).

Cześnik Płoc. – cześnik płocki. Na marginesie znaki kancelaryjne „Cor” [?].

Streszczenie

31XII 1742 woźny Stanisław Paszkowski zeznał, że 19 XII na żądanie Stanisława Tyszy Bykowskiego, cześnika płockiego, ze szlachtą, dokonał aresztu Żydów.

Akt nr 768

Arest w Prawie WJmPana Tyszy Bykowskiego Cześnika Płockiego

Nr w rękopisie: 135 (Sprawy Potoczne 1742)
Sygnatura3-1-6 (CDIAK Ukrainy, f. 3, op. 1, spr. 6)
Data31 XII 1742, Żytomierz [?]
Karty / skanyk. 745v (skany 0777–0777; strony 0777L–0777L)
Językpol., łac.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 745v

1Arest w Prawie WJmPana Tyszy

2Bykowskiego Cześnika Płockiego

3Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

4Miesiąca Decembra, Trzydziestego, Pierwszego, Dnia

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Stefa-

6nem z Wykowa Wykowskim Ustrz. Regentem y Namiestnikiem

7[…] Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi

8Ziemskiemi Kijows. Stanowszy Oczewisto Woźny Generał

9Woiewództwa Kijow. y Innych Szlachetny Stanisław Parchow-

10ski, invim sui veri ac fidelis Relationis palam publicae

11per expressum recognovit. Iszi Roku teraźnieyszego Tysiąc

12Siedmset, Czterdziestego, Wtorego, dnia dwudziestego Wtorego

13decembra, na Affektacyą y prawną Requizycyą WJmPana

14Stanisława Tyszy Bykowskiego Cześnika Płock. maiąc przy sobie

15stronę szlachty Ludzi wiary godnych Urodz. JchmciPanow

16Iozefa Iankowskiego y Iana Rawicza, Eo majoris Ad evidentio-

17ris testimonij gratia sibi adhibitos był w dobrach Wiśdow-

18szczyznie [?], gdzie będąc Niewiernego Abrama Dawidowicza Arędarza

19tamecznego Urodz. JmPana Antoniego lub Innego Imienia

20Burbińskiego w Tysiącu Czerwon. Arestował, który to

21Arest pomieniony JmPan Burbinski Gubernator tamecz-

22ny, Nomine Pana swego, kiewole [?] przyiowszy, pomienionego

23Arędarza Widowskiego [?], dotrzymac, ad decisionem Iuridicam

24deklarował wczym On Woźny tąz Stroną szlachty przy

25sobie będącą Oswiadczywszy się, z tamtąd odiechał y teraz ad

26Acta przybywszy, prosił mnie Urzędu, o przyięcie Ninie-

27Relacyi, co y otrzymał Degno presens iuridum Mtis [?] Relatio X [znak woźnego]

28Woźny quia supra ignarus scribendi.

29Ta Xięga z Regestrem w Łyzi [?] […] […]

30Zwyzytowana [?] A.o 1792 d. 1 Mar. przezemnie

31Felicyan Trypolski Pisarz Akt Ziemskich Kijow.

Objaśnienia i tłumaczenia

invim sui veri ac fidelis Relationis palam publice per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie i wyraźnie zeznał.

Eo majoris ad evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa.

ad decisionem iuridicam – do rozstrzygnięcia sądowego; quia supra ignarus scribendi – jak wyżej, nie umiejący pisać.

Ostatnie wiersze – późniejsza notka o rewizji księgi z 1 III 1792 r., podpisana przez Felicjana Trypolskiego.

Uwaga redakcyjna: na końcu księgi adnotacja wizytacji z 1 III 1792 – Felicjan Trypolski, pisarz akt ziemskich kijowskich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1742 przed Stefanem z Wykowa Wykowskim, regentem i namiestnikiem, woźny Stanisław Parchowski [Paszkowski?] zeznał o [drugim] areszcie w sprawie Stanisława Tyszy Bykowskiego, cześnika płockiego. Na końcu adnotacja: księgę zwizytował 1 III 1792 Felicjan Trypolski, pisarz akt ziemskich kijowskich.

Podcast do tej części

Uwaga: Księga 3-1-6 to tom akt sądu ziemskiego województwa kijowskiego z lat 1737–1742, prowadzonych na wygnaniu głównie w Żytomierzu; łączy roczne księgi zapisowe (oblaty zapisów, kontraktów, testamentów, pełnomocnictw) i potoczne (relacje woźnych, protestacje, manifestacje, pozwy) – razem 768 wpisów. Wyróżnia się adnotacją wizytacji księgi z 1792 r.; ostatnie wpisy księgi zapisowej 1742 pisane są inną ręką i czekają na ocenę specjalisty. Nota o źródle.

UWAGA: TEN PODCAST WYGENEROWAŁA SZTUCZNA INTELIGENCJA. JEJ INTERPRETACJE NIE SĄ OPINIĄ HISTORYKA I ZAWIERAJĄ BŁĘDY — ZWŁASZCZA WNIOSKI I OCENY TŁA HISTORYCZNEGO. Służy tylko do przybliżenia treści dokumentu. Rozstrzygające są teksty transkrypcji i skany; pytania kieruj do ludzi znających epokę.

Odcinek 20

Porzucony trup brata i osiemnastowieczne sądy

Pobierz plik MP3

Wszystkie podcasty ze wszystkich ksiąg »