Akty 721–760

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 696

1Relacya Ptii Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od Urodz. Zahorskiego Vicegerenta Grodz.

3Zydaczewskiego po Wielm. Kitowskiego [?] Zow. [?]

4Ziemi Chełm. Ledzkiego [?] Grodz. Kijow. y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

6Miesiąca Augusta, Dwudziestego Trzeciego Dnia,

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną Jerzym

8z Gałek Gałeckim Namiestnikiem Ziem. Kijow. y Xięga-

9mi ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Stanowszy oczewi-

10wiście Woźny Generał Wdztwa Kijowskiego y Innych Opatrz-

11ny Tomasz Kruczkowski, in vim Sui veri ac fidelis Relatio-

12nis palam publice libereq recognovit: Iż on Roku teraźnie-

13[reklamant:] szego

k. 696v

1:siego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego, Die Vigesima Secun-

2da Augusti, Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny, odniosł do Dobr

3Wsi Jaropowicz, y tam ten Pozew we Dworze Kamiennym w Izbie

4na Stole połozył, o połozeniu onego od kogo był pisany opowie-

5dział, ktorego Pozwu Tenor sequitur ejusmodi. August Trzeci

6z Bozey Łaski, Krol Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Prus-

7ki, Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wo-

8łyński, Podolski, Podlaski, Bracławski y Czerniechowski, a Dziedziczny

9Xiąże Saski y Elektor. Wielł. Franciszkowi Ksawerowi na Piotro-

10wie Kitowskiemu Łowcz. Ziemi Chełm. Sędziemu Grodzk. Kijowsk. Opie-

11kunowi, Wielł. Sukcessorom quorumcunque Nominum Kościszew-

12skim, Wielł. de hoc Luce Zeszłego Jana Kościszewskiego Łowczego

13Brzescia Kujawskiego Sędziego Grodzk. Kijowsk. Synom, cum As-

14sistentia Tutoris Wiel. Kitowskiego Venatoris Terrae Chełmensis

15Judicis Castrensis Kijoviensis de Jure debita, tudziez Urodzonym

16Jozefowi seu alius Nominis Dąbrowskiemu Dobr Wsi Jaropowicz

17Gubernatorowi, y Poddanym teyze Wsi Jaropowicz de Nominibus

18et Cognominibus Temuz Urodz. Dąbrowskiemu bene notis y Rudni-

19kom Wsi Strucowki[?], do zzęcia Zboza y Zabrania zezżętego[?] Ro-

20skaz y pozwolenie maiącym, Zakaskowi[?] seu alterius Nominis

21Zakowskiemu[?] Administratorowi Dobr Krzywego, niemniey Pod-

22danym Krzywinskim de Nominibus et Cognominibus adpraesens niewiadomym prospecificatis sumendis Roskaz exe-

23kwiącym na Częsci Actoris Zaraz Za Siedliskiem na Zwa-

24nym Kłepcze vi et violenter zezżętym, ktorych Statuitio

25dla wskazania na Nich Win Prawnych omnino urgetur, prae-

26senti Citatione et Arresto Officioso una cum Visione subsecu-

27turum innodantur. Z Osob y Dobr Wiell. Należących Ruchomych y

28summ pieniężnych przykazuiemy, Abyś Wiell. przed Sądem

29naszym Ziem. Kijowsk. na Rokach Ziem. Kijowsk. w Zytomie-

30rzu Lub Owruczu Anno praesenti Millesimo Septingentesimo

31Quadragesimo Secundo, post Festum Sancti Bartholomaei

32przypadaiących y Sądzić się maiących vel his defficientibus

33in alijs Primo Subsequentibus Sami Oblicznie y Zawicie Sta-

34neli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz.

35Michała Lahowskiego[?] Vices Gerenta y Burgrabiego Grodzk.

36Żydaczewskiego Actora, ktory inhaerendo Legi Ponitive[?] vindy-

37kuiąc injurias przez Potencyą factas pokoszenia Zbiozow[?]

38Za Siedliskiem Klepcze będących pozywa Wiel. Wiell. Sędziego

39Grodzk. Kijowsk. o to: Iz Wiell. wziąwszy in oppressionem Acto-

40ra nic sobie niewinnego, Circa proprietatem Fortunki Swoiey

41[reklamant:] Zostaiącego

k. 697

1Zostaiącego w zupełney WM: absoluta postąpił przez Spu-

2stoszenie Ludzi y Poddanych potestate, wiedząc dobrze co wo-

3re niegodzi tobyście, a WM: non attenta Lege nie maiąc

4przeciw Prawa y Interessu do dóbr Rzepców [?] Siedliska

5Antiquitus do Dobr Hrubska [?] należącego, Decretami Sa-

6cro Sancte przysądzonego, nie którzemi Intruzorami o-

7nego Siedliska w dzierżące mieście, w Sprawie iuż zakonczoney

8Decretami ufundowaney, ale iako zważa Actor że WM. Bo-

9norum Strucowski [?] nullius Juris Haeres defacto et certo

10certius, non tanquam Haeres, sed uti Novus Possessor Obliga-

11torius z Dóbr Strucowskich [?] Heres quo in Jure zato że stes [?] wszy-

12stek sobie Fundament Jus Vitiatum non nostro saeculo re-

13clamatum, nie dazy [?] żyie Actor in Verba, ale quidquid insi-

14stit Documentis czas Prawa pokaże, et circa agitationem

15Sprawy upewnia deklaruie y przyrzeka realitem słuszno-

16ści y Sprawiedliwości Swiętey dowieść, że non nudis circa

17proprietatem Fortuny zostaie manibus, pro adjudicatio-

18ne fdni [?] in metis compositis existentis, nec non segetum

19violenta manu interceptarum restitutione, una cum

20poenis ad mentem Statuti Lithvanici, tum quoque poenis

21personalibus et Crumenalibus, ac impositione abstinen-

22di a violentijs in subsequens exequendi habendis aurium [?]

23iako też in extremum do nadgrodzenia Szkod z tąd pochodzą-

24cych Pozywa, Sitis Paritur [?] Terminumque attentaturi et ad

25Praemissa sibi, et alia Vobis oretenus Judicialiter plura pro-

26ponenda responsuri. Pisan w Zytomierzu Die Vigesima

27Prima Augusti Millesimo Septingentesimo Quadrage-

28simo Secundo Anno, de quo Pozew eiusdem Ministerialis

29Relatio z Woźny et Lupma [?] Scribendi […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Ptii – Prawnego (pozwu prawnego); Vicegerent Grodz. – zastępca starosty w grodzie (żydaczowskim); Na Leżeniu Xiąg – podczas wyłożenia ksiąg (poza kadencją); in vim Sui veri ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał. Nazwiska pozwanych w tytule odczytane niepewnie.

Fragment relacji woźnego z wpisanym pozwem (22 VIII 1742, pozew na roki po św. Bartłomieju 1742). Die Vigesima Secunda Augusti – dnia 22 sierpnia; Tenor sequitur ejusmodi – treść następuje takowa; quorumcunque Nominum – jakichkolwiek imion; cum Assistentia Tutoris … Venatoris Terrae Chełmensis Judicis Castrensis Kijoviensis de Jure debita – z należną prawem asystencją opiekuna, łowczego ziemi chełmskiej, sędziego grodzkiego kijowskiego; de Nominibus et Cognominibus bene notis – z imion i nazwisk dobrze znanym; adpraesens niewiadomym prospecificatis sumendis – obecnie nieznanym, do wyszczególnienia; vi et violenter – gwałtem i przemocą; praesenti Citatione et Arresto Officioso una cum Visione subsecutura innodantur – niniejszym pozwem i aresztem urzędowym wraz z następującą wizją są obwiązani; Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo, post Festum Sancti Bartholomaei – w roku bieżącym 1742 po święcie św. Bartłomieja; vel his defficientibus in alijs Primo Subsequentibus – albo w razie ich niedojścia na pierwszych następnych; Vices Gerenta – zastępca (wicestarosta); inhaerendo Legi – trzymając się prawa; injurias factas – wyrządzone krzywdy; in oppressionem – w ucisk; Circa proprietatem – co do własności. Łowcz. – Łowczemu; Wiell. – Wielmożny/Wielmożnym; Urodz. – Urodzony.

Fragment łaciński: „nie zważając na prawo”; „dziedzic żadnego prawa, w istocie i z całą pewnością nie jako dziedzic, lecz jako nowy posesor zastawny”; „prawo skażone, nie w naszym wieku zaskarżone”; „o przysądzenie gruntu leżącego w granicach, a także o zwrot zbiorów gwałtem zabranych wraz z karami według Statutu Litewskiego, karami osobistymi i pieniężnymi oraz nakazem powstrzymania się od gwałtów”; „Pisan w Żytomierzu dnia 21 sierpnia 1742 roku, o którym to pozwie relacja tegoż woźnego”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźny Tomasz Kruczkowski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Zahorskiego, wicegerenta grodzkiego żydaczowskiego, przeciw Franciszkowi Ksaweremu na Piotrowie Nitosławskiemu [Kitowskiemu?], łowczemu ziemi chełmskiej, sędziemu grodzkiemu kijowskiemu, opiekunowi, sukcesorom Kości[szewskich?], Hilaremu Ledóchowskiemu [?], pisarzowi grodzkiemu kijowskiemu, i innym – o przemoc przy pokoszeniu zbóż za siedliskiem Klepcze [?] i uciśnienie niewinnego aktora.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 697

1Relatia [?] Poz[wu] na Sąd Ziem Kijow. od Urodz.

2[…] byłą Crosnicka [?] Nowacka [?] po Urodz. Popiel […]

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Augusti, Dwudziestego Piątego Dnia

5Na Urzędzie Xięg Ziem Kijow. Przedemną Jerzym z Batow [?]

6Batowskim [?] Vices Regentem y Namiestnikiem pro tunc Akt

7[reklamant:] […]

k. 697v

1Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi

2stanowszy oczewisto Woźny Generał Woiewództwa Kijow.

3y innych Opatrzny Leonty Deszkiewicz [?] ni […]

4ad acticandas [?] Relationis palam publice libereq[ue]

5czynności; Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

6dziestego Wtórego Die Vigesima Augusti Pozew Ziem.

7Kijow. autentyczny od niego do Dobr [?] […] y tamże

8ten Pozew we Dworze oddawszy o oddaniu onego […]

9nie opowiedział y publikował którego Pozwu tenor

10talis August Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wiel-

11ki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazow. Żmudz.

12Inflanc. Smoleń. Siewierski Kijow. Wołyński Podol.

13Podlaski Brac. y Czerniec. Dziedziczny Xiążę Saski

14y Elektor, Urodz. Józefowi y Katarzynie z Brzozowski[ch?]

15Popielom [?] Czernikom [?] Zydaczewskim [?] Małż. cum assi[st.]

16Maritali de iure debita Rzeczy y Dobr y Debitorom [?]

17ich wszystkich powagą naszą królewską przykazuiemy

18abyście WW. przed Sądem naszym Ziemskim Kijow. […]

19w Żytomierzu Sądzącym […] samiosobliwie y […]

20stanęli na Instancyą Imp. Sądowego y […] Dekretowanego

21Michała y Józefa [?] z Willów [?] […] Czerników [?]

22Nowyck. [?] Małż. cum assist. Maritali de iure debita […]

23na którą przychylaiąc się do Prawa Pospolitego […]

24Czyli ad Inscriptiones […] Czyli ad Inscriptiones […]

25alteratas bestii [?] pozywa pro Summis Pensionatione [?]

26debita […] ac in […] Causa […]

27nis inibi pretendowaniu Sobie niesłusznie […]

28Sum iednych iednych […] przyznanych […]

29[reklamant:] in Spe[cie]

k. 698

1nospe Declarandi Sponsalitij [?] faciendi in necessita

2tes Actorum przez WJ. erogowanych iakoteż ni[?] y Dobra

3Strudyszcze [?] protunc in Possessione Dni Rei a przez

4Actorem trzymania et de bris magnifico Rapiel [?] in e[…]

5alium obiecto[?] nunquam veritate probatum tudzież

6pro Recessu Domo [?] pro edita Citatione meri vexati

7nis respectu Comportationis Munimentorum conclu[…]

8nas variam Substantiam enucleantium nullum

9Jus et Titulum ad Substantiam et Munimenta

10Actoris habendo, in Actoratu eis [?] Magnifici Acto[…]

11tos pro Solutione Trzech Czerwonych Złł. przeza

12nych [?] Sporków [?] wszystkich ac pro Compensatione variar[…]

13rerum ad bonas obligationes WJ. et Actoribus [?] lonis [?] tem

14pore braniych [?] regestro in Facta [?] Juris Specificandarum

15Litisque expensarum inde Causatarum Ideo Actores pozywa

16ią dictos [?] parituri et ad praemissa Judicialiter respon

17suri. Datt w Żyt. die 18 Augusti Millesimo Septin

18gentesimo Quadragesimo Secundo Anno. + Ten pozew

19ty deszkiewicz [?] y generz [?] Scribendi […] [?] przeczyt[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; pro tunc – podówczas.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu ziemskiego kijowskiego; die vigesima Augusti – dnia 20 sierpnia (1742); cum assist. Maritali de iure debita – z asystencją męża prawem należną; tenor talis – brzmienie takie; Inscriptiones – zapisy; tekst w wielu miejscach nieczytelny, nazwiska niepewne.

Końcowa część pozwu (citatio) z 18 VIII 1742 r. w sprawie o zwrot kosztów, dokumentów (munimenta) i 3 czerwonych złotych; tekst łaciński bardzo skrótowy, odczyt miejscami niepewny.

Datt w Żyt. – dano w Żytomierzu; „Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo” – 1742.

ad praemissa iudicialiter responsuri – mający odpowiadać sądownie na powyższe.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Leonty Deszkiewicz [?] zeznał, że 20 VIII położył we dworze pozew na sąd ziemski kijowski (pisany w Żytomierzu 18 VIII 1742) od [Krośnickiej? 1° voto] Nowackiej [?] przeciw Józefowi i Katarzynie z Brzozowskich Popielom, cześnikom żydaczowskim [latyczowskim?], małżonkom – o kary za niedowiedzione zarzuty i niesłuszne pozwanie, o zwrot dokumentów i majątku aktorów, do których pozwani nie mają prawa, o zapłatę trzech czerwonych złotych i zwrot różnych rzeczy według rejestru (zob. nr 91).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 698

1Relta [?] Pozwu na Sądy Ziemskie Kijow.

2od Wiel. Szymona [?] Czesnikiewicza [?] Woźnego [?]

3Nietyszewskiego [?] Gnała [?] Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego Piątego Dnia

6Na Urzędzie [?] Grodz. [?] Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym [?]

7Zbateli [?] Gatechiw [?] Narl [?] protunc Aktu Ziem. Kijow. [?]

8y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

k. 698v

1Stanowszy oczewiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego in-

2nych Opatrzny Michał Kalkowski [?] in vim suae verae ac

3fidelis Relationis palam publice libereque recognovit

4Iż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie-

5stego Wtórego dnia Dziesiątego Augusti, Pozew Ziemski

6Kijowski odniosł do Dobr Miasta Chwedkowa [?] y tamże

7Rzeczy we Dworze oddawszy, oddaniu onego od tego

8po kogo y w iakiey Sprawie pisany był wiadomie po-

9wiedział et ad notitiam deduxit, którego Pozwu de-

10nor talis: August Trzeci z Bożey Łaski Król Polski

11Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudz-

12ki Inflantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Podolski

13Podlaski Braclawski y Czerniechowski [?] a Dziedziczny Saski

14y Elektor. Wam Franciszkowi na Rotowie [?] Witosław-

15skiemu [?] Panu Ziemi Chełmskiey [?] Rodzicowi [?] Gene-

16rałowi [?] Woiewodztwa Kijowskiego Regimentarzowi Woysk

17naszych Partyi Ukraińskiey, Rzeczonemu Zostały [?]

18y Dobr ziemskich wszystkich powagą naszą królewską przy-

19kazujemy, abyście przed Sądem naszym Ziemskim Kijowskim in

20Loco Sołtyctwa [?] Sądowego, Sam osobiście stanąć

21iest na blizszy Roku Sądowego y iego Dela [?] wałaszkami Mia-

22sta na Zachowie [?] Sługi byłego Cześnika Nowego [?] Antonie[go?]

23który przychylności do Prawa Rzeczypospolitey y Areszt[u?]

24in eo zamieszonego Wam pozwanego do Sądu naszego Kijow-

25skiego Woiewodztwa Kijowskiego Ziemstwo [?] zasiedziałey

26tak dniey z tegoż Rebelnego na czterysta Złł. wyprze[…]

27dziesięt [?] wynoszącego Za niesionego [?] seriem Regestro

28ni termino termini specyfikować mającego

29[reklamant:] Singulnie

k. 699

1Swywolnie z Dóbr Zawłoczca [?] z Żoną et cum tota Su-

2pellectili Domestica do Dóbr Miasta Chodorkowa Zbie-

3głego [?] y tam były osiadłego lub w nieydaniu takowego ad

4mentem Statuti, iakoteż y dłuży wspomnianey Zapła-

5ty zapłacenia ac pro Litis Expensis Dicto Actori prze-

6ris parituros [?] et ad Ipsum Judicii liter responsuros

7Datt [?] Nyth [?] Die Decima Septima Augusti Millesimo Sep-

8tingentesimo Quadragesimo Secundo Anno. Woźny Michał

9Kalkowski [?] ignarus Scribendi Cruces posuit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relta – relacja woźnego o doręczeniu pozwu; Gnała – generała (woźny generał).

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – na mocy swojej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

ad notitiam deduxit – podał do wiadomości; tenor talis – treść taka; in eo – w tym; termino termini – w terminie terminu.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu, 10 VIII 1742; wiele miejsc odczytanych niepewnie z powodu pisma pospiesznego.

Supellectili Domestica – z ruchomościami domowymi; ad mentem Statuti – według Statutu; pro Litis Expensis – za koszty procesu; ad Ipsum Judicii liter responsuros – mający odpowiadać przed samym sądem; Die Decima Septima Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – dnia 17 sierpnia 1742 roku; ignarus Scribendi Cruces posuit – nieumiejący pisać postawił krzyże.

Koniec pozwu (oblatowanego w poprzednim wpisie, zapewne relacji woźnego); miejsce datowania niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Michał Kalkowski [?] zeznał, że 10 VIII oddał we dworze w mieście Chwedków [Chodorków?] pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany 17 VIII 1742) od Szymona Czesnikiewicza [?], woźnego generalnego województwa kijowskiego, przeciw Franciszkowi na Piotrowie Nitosławskiemu, łowczemu ziemi chełmskiej, regimentarzowi – na podstawie aresztu, o wydanie zasiedziałego poddanego zbiegłego z żoną i dobytkiem z dóbr Zawłoczec [?] do miasta Chodorków, wraz z długiem ok. 400 zł, a w razie niewydania o zapłatę według statutu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 699

1Relacya Położonego Pozwu od Teyże [?]

2JmPaniey [?] Jmnych Ignacego [?] Rzecki [?] do

3Wielm. JmPana Czesznika Datt.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego Piątego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Kijowskich. Przede-

7mną Jerzym Złotek Zabełkim [?] Namiesnikiem

8natenczas y Vice Regentem Ziemskim Kijowskim

9y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskie-

10mi Stanowszy osobiście Woźny Generalny Wojewódz-

11twa Kijowskiego y innych Opatrzny Leonty Desz [?]

12kiewicz [?] in Vim suae Verae ac fidelis Relationis, palam

13publice libereque ac percoe [?] seipsum recognovit, że

14on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

15dziestego Wtorego Die Decima Octava Augusti ad

16affectationem Juridicamque Requisitionem Wiel-

17możnego Michała Stryby [?] Czesznika No-

18wogrodzkiego y Urodzonego Jana Oluszka [?] ma-

19iąc przy sobie Stronę Strone Szlachty Ludzi

20wiary godnych Urodzonych Semena Diedkow-

21skiego y [?] […] Monastyrskiego pro ter maius

22evidentiusque Testimonium sibi adhibitos

23[reklamant:] był

k. 699v

1był w Dobrach Prarowie [?] gdzie będąc we dworze Zastaw-

2ny Wiell. Jozefa Popiela, rzeczy Żupanow Trzy, Kożuchow

3Dwa y inne rzeczy więcey pułtorasta Złł. wynoszą-

4ce u Urodz. Jana Oluszki [?] Zatrzymane y Zagra-

5bione aresztował y prawnie przypowiedział, kto-

6ry to Aresztt Wiell. Popiel benevole przyiowszy

7pominione rzeczy do rozprawy Prawney dotrzymać de-

8klarował, Circa quod arestum Pozew Ziem. Kijow. tam-

9że oddał y o essencyi onego Prawnie opowiedział

10ktorego Pozwu Tenor talis Augustt Trzeci z Bożey Łas-

11ki Krol Polski W. X. Lit. Ruski Pruski Mazow. Żmud.

12Inflan. Smolen. Siewiers. Kijow. Wołyn. Podolski Pod-

13laski Brac. y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże

14Saski y Elektor Wiell. Jozefowi Popielowi Czesnikowi

15Latyczowskiemu Rzwanemu z osoby y dobr generaliter

16wszystkich lezących Ruchomych powagą naszą krolewską przy-

17kazuiemy abyś W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. in Loco

18solito odprawuiącym się osobiście y Prawnie stanął, na In-

19stancyą Instygatora Sądowego y iego Delatora W. Michała Ryłka [?]

20Cześnika Wendeń. y Urodz. Jana Oluszka Aktorow ktorzy przy-

21chylaiąc się do Prawa Pttego y Aresztu wyż ze Zamienionego

22W. pozywaią do oddania y przywrocenia rzeczy wszystkich

23Seriatim [?] Regestro in Tractu Iuris specyfikowanych sine

24Compensione u Urodz. Jana Oluszki Zatrzymanych y Zagrabio-

25nych Aresztto Officioso ninidowanych [?] una cum triplici pensione

26tum et Paenis ad Mentem Statuti Prawa decernendis ac propo-

27sione Damnorum Litis y Expensarum Sąd. Aktorowie pozywaią Dispositum

28et ad Supplementum Iudiciali respondens Datt w Kijow.

29Die Decima Septima Augusti Millesimo Septingentesi-

30mo Quadragesimo et unde Aud [?] eiusdem praesens eius Ditti

31Relatio Woźnego Lenty [?] Daszkiewicz ijs namsculi [?] tendi [?]

32Rotto [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

In Vim suae Verae ac fidelis Relationis – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice libereque … recognovit – jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Die Decima Octava Augusti – dnia 18 sierpnia; ad affectationem Juridicamque Requisitionem – na żądanie i prawne wezwanie; pro ter maius evidentiusque Testimonium sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa.

Numer marginalny i tytuł odczytane bardzo niepewnie; w tytule zapewne relacja pozwu od powódki do Czesznika (Michała Stryby [?], czesznika nowogrodzkiego).

Circa quod arestum – przy którym areszcie; Tenor talis – treść taka; benevole – dobrowolnie; in Loco solito – w zwykłym miejscu; una cum triplici pensione – wraz z potrójnym wynagrodzeniem; ad Mentem Statuti – według myśli Statutu; Datum w Kijowie dnia 17 sierpnia 1740 (data pozwu).

Koniec wpisu niepewny; zakończenie formuły relacji słabo czytelne, pod nią kreska i podpis.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Leonty Deszkiewicz [?] zeznał o położeniu pozwu od tejże [Nowackiej?] i Ignacego [?] przeciw Józefowi Popielowi, cześnikowi latyczowskiemu [żydaczowskiemu?] – na podstawie aresztu, o zwrot bez kompensaty wszystkich rzeczy wyszczególnionych w rejestrze, zatrzymanych i zagrabionych u Jana Oluszki [?] (zob. nr 89).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 700

1Rell. na Sądy Ziem. Kijow. simul cum Are-

2sto Poddanych od Urodz. Wyhowskiego Burg.

3Grodz. Kijow. po Wieleb. Konwent Dorohostay-

4ski OO. Karmelitów y Innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

6Miesiąca Augusti, Dwudziestego, Piątego Dnia.

7Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kijow. Przede-

8mną Ierzym z Gałek Gałeckim Namiestnikiem pro tunc

9Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi

10Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Ki-

11iowskiego y Innych Szlachetny Maciey Kaurowski [?] w moc praw-

12dziwey, wierney y skuteczney Rellacyi swoiey iawnie ustnie y

13dobrowolnie zeznał, iż on na Affektacyą y Prawną Requizycyą

14Urodz. JmśćPana Daniela z Wyhowa Wyhowskiego Burgrabiego

15Grodz. Kijowskiego maiąc przy sobie Strone Szlachtę Ludzi

16wiary godnych Urodz. JchmćPanów Łukasza Dubra [?] y Łuka-

17sza Hryniewicza [?] dla lepszey wiary użytych Roku teraźniey[szego]

18Tysiąc, Siedmset Czterdziestego, Wtorego, Dnia Iedynastego

19Augusti, był w dobrach quondam Wielebnych Iskorości [?] należących

20Wielebnych w Bogu JchmćXięży Karmelitów trzewiczkowych

21Konwentu Dorohostayskiego w Possessyi arędowney Urodz.

22JmśćPana Franciszka Miedwiedzkiego [?] Podstolego Mielnickiego [?]

23zostaiących, gdzie będąc w Dworze, tameyszym arędow-

24szy cuiusvis Nominis et Cognominis Urodz. Podstarościego

25tameyszego Opatrznego Szaaka Abraamowicza y wobec[?]

26go Onikia [?] przezywaiących się Sałow [?] własnych Pod-

27danych przed tym Wiel. JmśćPana Franciszka Brze-

28zieckiego [?] Cześnika Kaliskiego Części pewnych Wsi Łaszyn [?]

29dziedzica natychże Częściach więcey iak po Trzydzieści

30Lat sine ulla interruptione Ziemstwo [?] zasiedziałych JmśćP.

31Requirentowi permittente Lege Cedente satisfactio-

32ne plenissima Zapisem perpetuae resignationis usty[?]-

33pionych z Żonami Synami Dziećmi y całym Onych

34Gospodarstwem z Dobr Wsi Łaszyn Części pomienionych

35do Dobr Iskorości zbiegłych, y tam były[?] osiadłych ca-

36ło do własnych JmśćJmPana Requirenta w Tysiącu Szymier [?]

37dotąd tegoż Pana Podstarościego Woyta y całey Gromady

38[…] y oneż przy prawie prawney przy[…] porzeczył, że to

39Areszt [?] tenże Pan Podstarości Woyt y Cała Gromada

40Iskorocka Imieniem Wielebnych JchmćXięży Karmeli-

41[reklamant:] tow

k. 700v

1tów y JmćPana Miedzwiedzkiego Panów swoich benevole

2przeciwszy tychże Poddanych do sprawy prawney dotrzymać

3deklarowali, w czym On Woźny Szlachtę sobie przytomną o-

4świadczywszy się Pozew Ziem. Kijow. autentyczny tamże poło-

5żył, którego Pozwu tenor taki: August Trzeci z Bożey Łaski,

6Król Polski, Wielki Xiążę Litt., Ruski, Pruski, Mazow., Żmudz.,

7Inflan., Smoleń., Siewier., Kijow., Wołyń., Podol., Podl., Inflant.,

8y Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wam Wiele-

9bnym w Bogu Xięży Karmelitom Trzewiczkowym Konwen-

10tu Dorohostayskiego cum Assistentia Superiorum y Urodz.

11Franciszkowi Miedzwiedzkiemu Podst. Mozyr. Possesso-

12ri Dobr Isterowsi [?] Pozwanym z Osob y Zenszych [?] generaliter

13Dobr WW. leżących, ruchomych y summ pieniężnych przy-

14kazuiemy, abyście WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

15Rokach Ziem. Kijow. nayprzód podanie tego Pozwu Sądzie

16się maiących Sami Osobiście y Zaraz stanęli na Instan-

17cyą Instygatora Sądowego y Iego Delatora Urodz. Daniela z

18Wyhowa Wyhowskiego Burgr. Grodz. Kijow. Aktora, który przy-

19chylaiąc się do Prawa Spoltego [?] Aresztu y Donacyi WW. pozy-

20wa a prima Actione [?] do wydania Opatrznego Izraela [?]

21Abramowicza y roboczych Andryia y Onisima [?] Iaków

22braci Miedzy sobą rodzonych na Częściach Dziedzicznych

23Wiel. Brzezickiego Cześn. Kalisk. Wsi Paszyn [?] a cunabu-

24lis zrosłych y więcey iak po trzydzieści lat Ziemstwo na

25tychże Częściach y pod Wiel. Brzezickim zasiedziałych

26a Aktorowi ustąpionych z Dobr tychże Części Wsi Paszyn

27do Dobr WW. Wsi Isterowsi [?] z Żonami, Synami, Dziećmi

28y Całym dobytkiem zbiegłych, y tam Urzędownie przyare-

29sztowanych, a w niewydaniu do zapłacenia za każdego Go-

30spodarza według Prawa po Pięćset Grzywien Poll. y do nad-

31grodzenia szkód stąd pochodzących y o inne Ekscessy na Ter-

32min wyżey oznaczony. Litis itaque Victoriam [?] Terminum atten-

33tatum. Pisan w Żytomierzu Die Sexta Augusti, Millesimo, Se-

34ptingentesimo, Quadragesimo, Secundo Anno. De quo prae-

35sens ejusdem Ministerialis Relatio. X Maciey Kawecki [?]

36Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

simul cum Aresto – wraz z aresztem (zajęciem); pro tunc – na ten czas; cuiusvis Nominis et Cognominis – jakiegokolwiek imienia i nazwiska; sine ulla interruptione – bez żadnej przerwy; permittente Lege – za pozwoleniem prawa; cedente satisfactione plenissima – przy zupełnym zadośćuczynieniu; Zapisem perpetuae resignationis – zapisem wieczystej rezygnacji; Rell. – Rellacya (relacja woźnego); Burg. Grodz. – burgrabia grodzki.

Odczyt wielu nazwisk i nazw miejscowych niepewny (pismo pochylone, skróty).

Litis itaque Victoriam [?] Terminum attentatum – formuła końcowa pozwu (odczyt niepewny); Pisan w Żytomierzu Die Sexta Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – dnia 6 sierpnia 1742 roku; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; X – znak krzyża zamiast podpisu woźnego niepiśmiennego.

a cunabulis – od kolebki; cum Assistentia Superiorum – z udziałem przełożonych; Cześn. Kalisk. – cześnik kaliski; Podst. Mozyr. – podstoli mozyrski; Burgr. Grodz. Kijow. – burgrabia grodzki kijowski.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Maciej Kawecki zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski od Wyhowskiego, burgrabiego grodzkiego kijowskiego, przeciw karmelitom trzewiczkowym konwentu dorohostajskiego, Franciszkowi Miedźwiedzkiemu, podstarościemu [?], i innym – na podstawie aresztu i donacji, o wydanie Żyda Izraela Abramowicza oraz roboczych braci Andrija i Onisima [?] Jaków [?] z dziedzicznych części aktora.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 700v

1Rell. na Sądy Ziem. Kijow. Areszt cum Aresz-

2tu Poddanego od Urodz. Wyhowskiego Burgr.

3Grodz. Kijow. po Urodz. Wołłowskich y Innych.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego,

5Miesiąca Augusti, Dwudziestego Piątego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7Przedemną Iozefem z Gatek Gateckim [?] Namiestnikiem […]

8[reklamant:] Akt

k. 701

1Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow-

2skiemi. Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewództwa

3Kijowskiego y Jnnych Szlachetny Maciey Kawrecki [?] umocą prawda-

4wey wierney y skuteczney relacyi swoiey iawnie ustnie y

5dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm-

6set Czterdziestego Wtorego Dnia Jedynastego Augusti, na

7affektacyą y Prawną Rekwizycyą Urodz. JmćPana Dami-

8ana z Wyhowa [?] Wyhowskiego [?] Burgrabiego Grodzkiego Kijowskiego maiąc

9przy sobie Stronę Szlachtę Urodz. JchmćPanów Łukasza

10Zubra [?] y Jana Skarzyńskiego [?] dla lepszey wiary wszytkich

11był w Dobrach Wsi Paszynach [?] w Domu Potomków Zeszłe-

12go Urodz. JmćPana Bazylego Wołkoszkiego [?], gdzie będąc

13a nie zastawszy nikogo Ipsos cujusvis Nominis Panny

14Wołkoszkiey [?] stoboczego [?] Andryia przezywaiącego się Sakała [?]

15Własnego Poddanego przedtym Wielm. JmćPana Strzeżec-

16kiego Stolnika Kaliskiego Części pewnych Wsi Paszyn

17Dziedzica natychże Częściach z Braciią swoią rodzoną

18przez kilkadziesiąt lat Ziemstwo Zasiedziałego JmćPa-

19na Rekwirentowi Zapisem perpetuo resignationis ze

20Znanym Cedente Satisfactione ustąpionego z Żoną

21Synami, Dziećmi y Całą chudobą z Części pomienio-

22nych z pod Possessyi pomienionego JmćPana Strze-

23żeckiego Jurisdatora Rekwirentis naprzód do Mia-

24steczka quondam Iskorości pod Possessyą Urodz. JmćPana

25Franciszka Miedwiedzkiego, a potym ztamtąd

26niedawno do Wsi Paszyn do Części Potomków pomie-

27nionego JmćPana Bazylego Wołkoszkiego zbiegłego y

28teraz będącego, który by tenże Poddany w tey Części JmćPanny Woł-

29kowskiey osiadłego w Pięciuset Czerwonych Złł. pod aresztował, y do

30kośkiey w Pięciuset Czerwonych Złł. pod aresztował, y do

31Rosprawy Prawney przyporęczył, który Areszt tak

32Panna Wołkoszkie Imieniem Potomków pomienio-

33nego JmćPana Wołkoszkiego benevole przyiowszy te-

34goż Poddanego Andryia do Rosprawy Prawney dotrzymać

35deklarowała, w czym on Woźny Szlachtą Świadecznemu

36Dekret Pozew Ziem. Kijow. autentyczny położył, który

37się sam ze Pozew Ziem. Kijow. autentyczny położył. Któ-

38rego Pozwu tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski

39Król Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazo-

40wiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wo-

41łyński, Podolski, Podlaski, Brasławski y Czernichowski, A dzie-

42dziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodz. Janowi Alexandro-

43[reklamant:] wi

k. 701v

1Wołkowskim y drugim quos causa praesentis onus ad respondendum

2afficit, Rowanym z osób y wszystkich gruntów dóbr WW.

3których ruchomych y Summ pieniężnych, przykazuiemy

4abyście WW przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

5Ziem. Kijow. naypierwiey po dacie tego Pozwu przypadaiących

6a Sądzonych a tenczas gdy ta sprawa do Sądzenia przypadnie

7sami osobliwie y zupełnie stanęli, na Instancyą In[…] Sądowego

8y iego Delatora Urodz. Daniela z Wyhowa Wyhowskiego[?] Burgrabi[?]

9Grodz. Kijow. Aktora, który przyczyny się wewszystkim do kta[?]:

10nej Skrzywdy y Prawa swego nabytego WW. a prima Notitia po-

11zywa aby do wydania Roboczego Andrzeja Saka własnego

12Poddanego przed tym Urodz. Bereżeckiego[?] Cześnika Kaliskiego

13Dziedzica pewnych części Wsi Kaszyn[?], a teraz Aktorowi

14Prawem nabytym ustąpionego, naypierwiey z pod Possessyi

15Urodz. Bereżeckiego do Wsi Sikorowej[?], a potym przez WW. do

16Wsi Kaszyn[?] Swywolnie zbiegłego, z Żoną, Synami, Dziećmi,

17y całą Jeh Czeladzią, a w nieuczynieniu do zapłacenia za

18Nich po Sto[?] Kop[?] Groszy y do nadgrodzenia Szkód z tąd

19pochodzących, y o inne pretensye. Hiis partium, Oriunx[?] atten-

20tatur[?]. Pisan w Zytomiru Die Sexta Augusti, Millesimo,

21Septingentesimo, Quadragesimo Secundo Anno, de quo praesens

22Jest[?] Woźny Relatio. Woźny ut supra pisać nie umieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. – Relacya (relacja woźnego); odczyt tytułu niepewny.

Linie 25–26 częściowo zdublowane w odczycie – fragment słabo czytelny, wymaga weryfikacji z obrazem.

Ipsos cujusvis Nominis – samych, jakiegokolwiek imienia; perpetuo resignationis – wieczystej rezygnacji; cedente satisfactione – po dokonanej zapłacie; quondam – niegdyś; Jurisdator – dziedzic, dawca prawa; benevole – dobrowolnie; tenor – brzmienie.

quos causa praesentis onus ad respondendum afficit – których niniejsza sprawa obowiązkiem odpowiedzi obciąża; a prima notitia – od pierwszej wiadomości; Die Sexta Augusti 1742 – dnia 6 sierpnia 1742; ut supra – jak wyżej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Maciej Kawecki zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski od Wyhowskiego, burgrabiego grodzkiego kijowskiego, przeciw Janowi Aleksandrowi Wołłowskiemu [?] i innym – o wydanie roboczego Andrzeja Saka, poddanego nabytego przez aktora, dawniej należącego do Bereżeckiego [?], cześnika kaliskiego, dziedzica części [wsi].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 701v

1Relacya na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz.

2Moczulskiego Komorn. Ziem. Kijow. po

3Urodz. Bokuma[?] Mieczn. Mińsk. simul

4cum aresto podanego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusti Dwudziestego Piątego Dnia

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego Przede:

8mną Jerzym z Dątek[?] Dąbeckim[?] Namiestnikiem pro tunc

9akt Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowskie[mi]

10Stanąwszy osobiście Woźny Gen. Wdztwa Kijow. y innych

11Opatrzny Piotr Szypirocki, który iuxta suae verae ac fidelis

12Relationis publice liberequ[e] recognovit. Jż on Roku teraźniey:

13szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego Dnia Trzeciego

14Augusti, na affektacyą y Prawną Requizycyą Urodz. JmPana Wa:

15wrzyńca Zawiatisza[?] Moczulskiego Komorn. Ziem. Kijow. Requiren:

16ta maiąc przy sobie Strone Szlachty Ludzi wiary godnych

17Urodzonych JchmPanów Jana y Teodora Beckowi[?], maioris

18ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos, był w Dobrach

19Miasteczku [Ł]omiku[?], gdzie będąc, a zastawszy praesentem Podstaro:

20[reklamant:] ściego

k. 702

1scego tameyszego, u tegoż dnia, Woyta y całey Gromady Uszomir-

2skiey, Roboczego Jaśka Tkacza, z Dobr Wsi Dywlina, z Żonami

3Dziećmi, cum tota ejus domestica supellectili, ingwotnie [?]

4do Dobr Miasteczka Uszomina zbiegłego y tam bytem osiadłego

5w Dysiącu [?] Grzywien Polskich do rosprawy Prawney arestował

6y przyporęczył, ktory areszt tenże Poddanego, Woyt y cała Gromada

7Uszomirska dzierżawca [?] Pana swego benevole przyiąwszy, pomie-

8nionego Poddanego do Rosprawy Prawney dotrzymać deklarowa-

9li. Et incontinenti eodem actu, tenże Woźny Pozew Ziem.

10Kijow. autentyczny we dworze tameyszym w Szczelinę [?] na to te

11pozostawił, opołożeniu onego od kogo, y komu y w iakiey Sprawie

12był pisany prawnie opowiedział, y do wiadomości przywiódł,

13ktorego Pozwu iest Series taka. August Trzeci z Bożey Łaski

14Krol Polski W. X. L. Ruski, Pruz., Mazow., Żmudz., Inflant., Smoleń.,

15Siewier., Kijow., Wołyń., Podol., Podlaski, Brac[ł]aw., y Czernichow. a Dzie-

16dziczny Xiążę Saski y Elektor. Ur[odzonemu] Janowi Bohaczowi [?]

17Miecznikowi Minsk. Dobr Miasteczka Uszomina Dziedzicowi, Zo-

18sobna y zaraz [?] wszelkich gatr. Dobr W. T. Leżących ruchomych y

19Summ pieniężnych przykazujemy abyś W. T. przed Sądem

20Naszym Ziem. Kijow., na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu lub

21Żytomirzu przypadaiących y sądzić się maiących, vel his defi-

22cientibus in alijs proxime subsequentibus, stanął osobliwie y za-

23wicie stanął na Instancyą Instygatora Sądowego y deia [?] delatora Urodz.

24Jana Zawiszicza [?] Moczulskiego Komornika Ziem. Kijow. Aktora, kto-

25ry przychylając się do Prawa pisze W. T. do wydania Poddanego

26roboczego Jaśka Tkacza Ziemskiego Zasiedziałego w Dobrach

27Wsi Dywlinie y stamtąd do Dobr Miasteczka Uszomina zbiegłego

28y [?] na wydaniu onego do Zapłacenia Taxy w Prawie pisanych ro-

29pisaney y do nadgrodzenia Szkod z tąd pochodzących W. T. futuro

30w Termino pozywa. Sis paritur[us] Iudicium attentaturus et admis-

31sa omnia Iudicialiter responsurus. Datum w Owruczu Anno Millesi-

32mo Septingentesimo, Quadragesimo Secundo, Die Decima

33Sexta Augusti. De quo Ordinis ejus Mtis Relatio X. Woźny ut

34supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

simul cum aresto – wraz z aresztem; pro tunc – na ten czas; iuxta suae verae ac fidelis relationis publice libereque recognovit – zgodnie ze swą prawdziwą i wierną relacją publicznie i dobrowolnie zeznał; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i jaśniejszego świadectwa.

cum tota ejus domestica supellectili – z całym jego sprzętem domowym; benevole – dobrowolnie; et incontinenti eodem actu – i niezwłocznie tym samym aktem; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; sis paritur[us] Iudicium attentaturus et admissa omnia Iudicialiter responsurus – masz się stawić, sądu doczekać i na wszystko sądownie odpowiedzieć; Datum w Owruczu … Die Decima Sexta Augusti – dano w Owruczu 16 VIII 1742; scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

Dywlin, Uszomir – wsie/miasteczko w pow. owruckim lub żytomierskim (dziś Uszomyr k. Korostenia).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Piotr Szypirocki zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 16 VIII 1742) od Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Janowi Bohuszowi, miecznikowi mińskiemu, dziedzicowi miasteczka Uszomir [?] – o wydanie roboczego Jaśka Tkacza, zasiedziałego we wsi Dywlin [?] i zbiegłego do Uszomira, a w razie niewydania o zapłatę taksy prawnej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 702

1Relacya na Rolli Z. K. od Ur. Mocrut-

2skich Skarbn. Czernichow. Matt[ki], po Ur.

3Rosibskich [?] Stol. Nowogr. Matt[ki] y Innych

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusti Dwudziestego Piątego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Woiew. Kijow. Przedemną Jerzym [?]

7z Getcha [?] Jaśkiem Namiestnikiem [?] [...] akt Ziem. Ki[jow.]

8y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowskiemi. Stanąwszy osobi-

9sto Woźny Gen. Woiewodztwa Kijow. y Innych Opatrzny Ignacy

10[reklamant:] Romaszkiew[icz] [?]

k. 702v

1Gromadzki [?] w moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey

2[skreślone: do] Zapisania do Xiąg Ninieyszych Widomie, ustnie, y dobrowol-

3nie zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie-

4stego Wtorego, Dnia Dwudziestego Pierwszego Augusti, Po-

5zew sub Kryptonym [?] Ziem. Kijow. autentyczny zaniosł do

6Dobr Wsi Pesiatyczy [?], y tam ten Pozew według tameczney [?]

7w Rzece Słomey [?] dowaney [?] Dzyrmi [?] oddał, o położeniu onego od

8kogo y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział, któ-

9rego Pozwu tenor sequitur ejusmodi. August Trzeci z Bożey

10Łaski Krol Polski W. X. Litt. Ruski, Pruski, Mazow., Żmudz., Inflan.,

11Kijow., Wołyn., Podol., Podlas., Smoleń., Siewier. y Czerniechow.

12a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodzonym Stanisławo-

13wi y Maryannie seu aliis nominis z Buchow [?] Kozibskim [?]

14Stołu Nowego [?] Małż. y innym w Procesie pierwszym wyrażonym

15vigore aresti do Ostatniey Instancyi należącym cum assistentia

16de iure debita, z Osob y z Possessyiey Dobr WW. le-

17żących ruchomych y summ pieniężnych przykazuiemy a-

18byście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

19Ziem. Kijow. w Żytomirzu po Swiętym Bartłomieiu Roku

20teraznieyszego przypadaiących vel his deficientibus in aliis

21proxime subsequentibus od Daty y położenia tego Pozwu za

22Niedziel Dwie albo w tenczas gdy ta Sprawa z Regestru Sądo-

23wego należytego do sądzenia przypadnie, sami osobiście y zawi-

24ci stawili, Nieposłusznikow zas nefandas ac inauditas vi-

25olentias czyniących areszt innodowanych stanąć, ad

26instantiam Urzędu Sądowego y iego Delatorow Urodzonych Ste-

27fana y Teofili z Szuchalewskich [?] Zawiaszczow [?] Moczulskich [?]

28[…] Czerniksz [?] Aktorow Małż., ktorzy recedendo a Foro

29Tribunalitio non tamen a causa y owszem przychylaiąc

30się do Processu swego w Sprawie y Akcyi, ratione modo vi-

31olento et inpracticato nad ostra [?] Wies Zenkowicza [?] Pos-

32sessyi Aktorow podległe po kilka razy naiezdzenia, Chłopow

33od Buntow Słobodnych [?] armatim et catervatim nasy-

34łania, Małżonki actoris konfundowania, Woznego bicia

35wiązania, Hojardu [?] koni y Rzeczy ruchomych wydan-

36nicy [?] przy Processie wyrażonych per modum praedae et

37spolii pozabierania y do Dworu swego do Wsi Krotia-

38tycz [?] pozawożenia y dotąd u siebie trzymania, na akto-

39ra samego Zasadzek y odpowiedzi uczynienia, y o inne pre-

40tensye Actores moderni WW. na Termin wyż oznaczony

41pozywaią, Citis itaque pariter et ad omnia omnia aliaque

42Vobis in Termino Termini proponenda Iudicialiter responsuri.

43Pisan w Żytomirzu Anno Millesimo Septingentesimo Quadra-

44gesimo Secundo, Die Decima Sexta Augusti. Sequitur Pens Mlis Ltis [?]

45Woźny ut supra scribendi ignarus.

46Relacya [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rolla Z. K. – rola (rejestr spraw) ziemska kijowska; Skarbn. Czernichow. – skarbnik czernihowski; Stol. Nowogr. – stolnik nowogrodzki.

Rok w relacji: 1742 (21 VIII); pozew wystawiony 16 VIII 1742 w Żytomierzu.

tenor sequitur ejusmodi – treść jego następuje taka; vigore aresti – na mocy aresztu (zajęcia); cum assistentia de iure debita – z asystencją prawem należną; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; nefandas ac inauditas violentias – niegodziwe i niesłychane gwałty; ad instantiam – na wniosek; recedendo a Foro Tribunalitio non tamen a causa – odstępując od sądu trybunalskiego, lecz nie od sprawy; modo violento et inpracticato – sposobem gwałtownym i niepraktykowanym; armatim et catervatim – zbrojnie i gromadnie; per modum praedae et spolii – na sposób łupu i grabieży; Actores moderni – obecni powodowie; Citis itaque… responsuri – pozwani zatem, by na terminie odpowiadać sądownie na wszystko, co wam zostanie przedłożone; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Odczyt wielu nazw osobowych i miejscowych niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Ignacy [Romadzki?] zeznał, że 21 VIII położył we wsi Pesiatycze [?] pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany 16 VIII 1742) od Moczulskich, skarbników czernihowskich, przeciw Stanisławowi i Mariannie z Obuchów Kosibskim, stolnikom nowogródzkim, i innym z pierwszego procesu (zob. 1741p nr 44).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 703

1Rell. położonego Pozwu na Sąd Ziem.

2Kijow. od Urodz. Wirzchowskich po Uro-

3dzoney Wirzchowskiey.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

5Miesiąca Augusti, Dwudziestego, Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego,

7Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim, Namiesnikiem

8protunc Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami nineyszy:

9szemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oczy:

10wiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Jnnych

11Opatrzny Grzegorz Rogalski [?] in vim sui verae ac fi:

12delis Relationis publice libereq. recognovit, Iż on

13Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego,

14Wtorego, Dnia Osmnastego Augusti, Pozew Ziemski

15Kijowski Autentyczny odniósł do Dobr Wsi Szulaick [?]

16y tam ten Pozew niżey Wyrażonemu Pozwanemu

17w Izbie na stole połozywszy oddania y połozenia

18onego od kogo, po kogo y w iakiey Sprawie był

19Ustnie [?] opowiedział y do wiadomosci przywiodł

20którego Pozwu był tenor takowy. August Trzeci

21z Bożey Łaski, Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski,

22Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz. Inflan. Smoleń.

23Siewiers. Kijow. Wołyn. Podol. Podlas. Bracław.

24y Czerniechow. a dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

25Urodzonemu Łukaszowi Wirzchowskiemu Pozwane-

26mu z Osoby y Dobr Wci Jezęcych ruchomych y Sum

27pieniężnych przykazuiemy abyś Wć przed Są-

28dem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow.

29Anno Currenti w Żytomirzu Sądzić się maiących

30seu his deficientibus in alijs proxime subsequen-

31tibus, albo wtenczas gdy ta Sprawa z Regestru

k. 703v

1sobie naleŻytego do Sądzenia przypadnie y

2przywołana będzie sam osobiście y Zawicie Sta-

3nął na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego

4Delatorow Urodz. Ewy z Gleboczkich [?] Matki y Mi-

5chała Syna Wierzchowskich Aktorow, ktory in

6hareado [?] legi atq[ue] ellsmi [?] hac in re facta WP. et

7quidem Urodz. Wierzchowska Matka W. P. uti

8principaliter agens, te pro poenis publica Di-

9vinaq[ue] Lege ex ratione soli [?] illicito et irreverenti

10ausu Erga Matrem non innato. sed ingrato mo-

11re et pectore certuiqcy [?] postępowania descriptis,

12et super Te decernendis, quam Etiam pro seorsivis

13respectu violento et abusivo ausu, Koni Dwoyga

14Jednego valoris Dwadzieścia Czerwonych Złotych

15Drugiego z Kulbaką Czternaście Talerow bitych, Sta-

16bel Dwoch valoris Trzydzieści Sześć Złł. Poll. Futry

17Oponczy in valore Trzydzieści Sześć Złł. Poll. y

18Pszenicy [?] Dwadzieścia Pięć Snopow Zabrania et adre-

19quisitiones nieoddania, nec non pro restitutione

20tychże wyż wyrażonych rzeczy uti officioso Aresto

21inrodowanych [?], a w nieoddaniu do Zapłacenia tegoż

22wspomnianego walorem [?], y o inne Pretensye Judicia-

23liter et oretenus WP. proponowane na Termin

24wyż oznaczony, pozywaią Scitaq[ue] parituras Si-

25tan [?] w Żytomierzu Millesimo, Septingentesimo,

26Quadragesimo, Secundo Anno. Die Decima Tertia

27Augusti de quo Praesens ejusdem Ministerialis Re-

28latio. X Grzegorz Rogalski Woźny scribendi

29ignarus.

30Relacyą na Sądy Z.K. od Nikodema [?]

31Czarnowskiego [?] Starosty Wlanow[skiego] [?]

32y Innych przeciw Nicolao Zubowskie-

33go Podczaszy Mieskiego [?]

34[podpis:] [Sobier?] [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. – relacja (woźnego); protunc – podówczas; in vim sui verae ac fidelis Relationis publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; Anno Currenti – roku bieżącego; seu his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

Pozew doręczony 18 VIII 1742.

Fragment pozwu (citatio) wydanego przez instygatora sądowego na delację Ewy Wierzchowskiej (matki) i Michała Wierzchowskiego (syna) przeciw pozwanej (pozwanemu) w sprawie nieposzanowania matki oraz zabrania koni, futra, oponczy i snopów pszenicy.

Łac.: „pro poenis publica Divinaque Lege… decernendis” – o kary przewidziane prawem publicznym i Bożym za niegodziwy i nieuszanowany postępek wobec matki; „uti officioso Aresto” – jako areszt urzędowy; „Judicialiter et oretenus” – sądownie i ustnie; „Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno, Die Decima Tertia Augusti” – 13 sierpnia 1742; „de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio” – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; „scribendi ignarus” – nieumiejący pisać.

Pod tekstem notka (prawdopodobnie tytuł następnej relacji lub dopisek kancelaryjny); odczyt nazwisk niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Grzegorz Rogalski zeznał o położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski od Wierzchowskich przeciw Łukaszowi Wierzchowskiemu – na podstawie manifestacji, o kary za bezbożne i niegodziwe postępowanie wobec matki, Wierzchowskiej, występującej jako główna aktorka.

Transkrypcja

k. 704

1Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Drugiego

2Miesiąca Augusti, Dwudziestego Piątego Dnia

3Na Urzędzie Xięg Ziemskich Wwa Kijowskiego. Prze-

4demną Jerzym z Załęża Załęckim Namiestnikiem Pisarz[?]

5akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziemsk.

6Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Jen. Wwtwa Kijow.

7y Innych Opatrzny Michał Kuryszka[?], in sim[?] sua verae

8ac fidelis Relationis, palam publicè liberéq. recognovit.

9Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

10Drugiego Dnia Osiemnastego Augusti, Pozew seu Potius

11Przypozew Ziem. Kijow. autentyczny, odniosł do Dobr

12Wsi Otski[?], w Wdztwie Kijow. a Powiecie Żytomir. leżą-

13cych y tam ten Przypozew, w Dworze na Stole położywszy

14o położeniu onego do kogo należy, y w iakiey Sprawie pi-

15sany był prawnie publikował y do wiadomości doniosł

16Którego Przypozwu tenor sequitur eiusmodi. August Trzeci

17z Bożey Łaski Krol Polski W. Ks. Lit. Ruz. Prus. Mazow. Żmudz.

18Inflan. Smolen. Siewier. Kijow. Wołyń. Podol. Podlas. Livon.

19y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urodz.

20Maciejowi Zubowskiemu Podczaszy Brzeskiemu Pozwanemu

21z Osoby y ze wszystkich gatr. Dobr. W. T. leżących, rucho-

22mych, y Summ pieniężnych przykazujemy, abyś

23W. T. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

24Ziem. Kijow. w Żytomirzu po Świętym Bartłomieiu

25Anno currenti przypadaiących y sądzić się maiących,

26vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus

27sam osobiście y Zaraz stanoł, na Instancyą Jgra Sądo-

28wego, y Jego Delatorow, Urodz. Antoniego z Oter Kośc-

29wego[?], y Jego Delatorow, Urodz. Antoniego z Oter Kośc[?] Starosty, y Urodzonych

30mny Czosnowskiego Ułanowskiego [?] Starosty, y Urodzonych

31Wawrzyńca Ostaszewskiego, Jana Lesieckiego, An-

32toniego Żurakowskiego, Tomasza Skorzewskiego

33y Innych Aktorow, ktorzy, Ciebie quosvis transpos.

34Terminos ad paratam Causam, respectu non solu-

35tionis Summ z Kontraktu Wsi Woytowice y z De-

36kretu pochodzących Urodz. Staroście Ułanowskiemu

37należących y przysądzonych, tum et per Te perpetra-

38tarum violentiarum in ijsdem Bonis Woytowce

39et paratos Terminos, parata Decreta, Condemnationes

40Laesiones, Remissiones, na Termin Oznaczony, pro su-

41[reklamant:] mendis

k. 704v

1mendis poenis respectu contraventionis Decreto, tum

2non Solutionis Summarum przypozywaią. Visitu-

3pariturus, Terminum attentaturus, et ad contenta

4Processus Judicialiter responsurus. Wydan w Żytomirzu

5Die Nona Augusti Millesimo, Septingentesimo, Quadra-

6gesimo Secundo Anno. de quo praesens ejusdem Ministeria-

7lis Relatio. + Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt wierszy 23–25 (nazwiska delatorów) niepewny i częściowo powtórzony w próbie odczytu; wymaga weryfikacji z obrazem.

in sim[?] suae verae ac fidelis relationis, palam publice libereque recognovit – na swoją prawdziwą i wierną relację jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; seu potius – albo raczej; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; anno currenti – roku bieżącego; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; respectu non solutionis – z powodu niezapłacenia; tum et per Te perpetratarum violentiarum in ijsdem Bonis – a także przez Ciebie popełnionych gwałtów w tychże dobrach.

Wwa – Województwa; Jen. – Jeneralny; W. T. – Wierność Twoja; Urodz. – Urodzony.

Tłumaczenie: „…przywołują [na sąd] z powodu kar za naruszenie dekretu oraz niezapłacenia sum. Ma się stawić, termin podjąć i na treść procesu sądownie odpowiedzieć. Wydan w Żytomierzu dnia 9 sierpnia 1742 roku, o czym obecna relacja tegoż woźnego. + Woźny jak wyżej, pisać nieumiejący”.

Streszczenie

25VIII 1742 woźny Michał Karczka [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od [Ozgi?], starosty ułanowskiego, i innych przeciw Maciejowi Zubowskiemu, podczaszemu brzeskiemu [mielnickiemu?] – po upływie terminów, o niezapłacenie sum z kontraktu na wieś Wojtowice i z dekretu, należnych i przysądzonych staroście, oraz o gwałty. Wpis bez tytułu (tytuł w reklamancie nr 96).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 704v

1Relat. potrzonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od tegoż JmPa y Jnnych po Niebosz. Gołę-

3cky[?] Chrześnikowey Smoleńskiey

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

5Miesiąca Augusti, Dwudziestego, Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim Woiewodztwa Kijow.

7Na zezwoleniu Xiąg Ziemskich, Gołęckim Namiesnikiem[?]

8Przedemną Sędzią z Gołęckich[?] Gołęckim Namiesnikiem[?]

9pro tunc Ukł.[?] Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

10Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiście Woźny Generał

11Wdztwa Kijow. y Jnnych Opatrzny Michał Karcz[?]-

12ka in vim sui verbi ac fidelis Relationis publice

13libereq. recognovit. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc,

14Siedmset, Czterdziestego, Wtorego, Dnia Dwudziestego,

15Trzeciego Augusta, Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny

16od niego do Dobr Miasteczka Leszczyna[?] y tamten

17Pozew we Dworze tameyszym potrzymawszy oddaniu

18y położeniu onego odnosi[?] pokoyu y ustawy[?] Spra-

19wie pisany był opowiedział, y do wiadomości przy-

20niosł, którego Pozwu tenor takowy. August Trzeci

21Z Bożey łaski, Krol Polski, Wielki Xiąże Litewski,

22Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Jnflantski, Smoleński,

23Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Brac-

24ławski, Czernichowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

25Urodz. Maryannie czyli Jnnego Jmienia Gołęckiey[?]

26Wiel. Gołęckiey[?] Chrześnikowey Smoleńskiey

27Smoleń. pozostałey Matronce wdowie Pozwaney

28z osoby y Dobr WU. leżących ruchomych y Summ pie-

29niężnych przypadających, abyś WU. przed Sądem

30naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Żytomi-

31[reklamant:] rzu

k. 705

1rku Anno Praesenti po Świętym Bartłomieju Ap-

2dziesiej należących vel his deficientibus inetiis [?] proxi-

3me Subsequentibus Sama obliczno y Zaraz Stanę-

4te na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Dela-

5torowie Wiell. Antoniego z Obu Kolumny [?] Cresnowskie-

6go [?] Ułanowskiego [?] etc. Starosty Jana Lesieckiego [?] An-

7toniego Borcikowskiego [?] y Innych Aktorów Których

8przyłączaiącesię do Sprawy pilnego WP: pozywaią Ktto.

9Iż WP: nieuważaiąc na Prawa Boże y Koronne które

10neminem injuriare jubet, Stante Lite Matronka

11swego warytisieiesię [?] y kazali Zbiegłego dla Industryi

12Mostkowskiey [?] do Dobr Lenczyney [?] Possessyi WW: po-

13dległey Stefana Łazęckiego [?] z Dobr Koroninice [?] Posses-

14syi Wiell. Aktora bez żadney racyi Zabrać Koło-

15sar [?] Dwie, Krow z Cielentami Dwie, Koni Dwoie,

16które Świętey Pamięci Matronek WP: po Siebie [?]

17które Świętey Pamięci Matronek WP: po Suka-

18które dziętey pisanemi Swoiemi Deklaracyami Za cudzi-

19rary pisanemi Swoiemi Deklaracyami Za cudzi-

20zyczami oddawać deklarował, które circa mie-

21Identiam Causae WP: będą prezentowane, teraz

22praesenti citatione ter Komie Woły y Krowy apud

23te Arestantur Zaczym do oddania tego bydła y Koni

24WP: pozywaią y do nagrodzenia Szkod z tąd pocho-

25dzących WP: na termin wyż naznaczony pozywa-

26ią. Lis Paritura Sisan w Żytomirzu Millesimo,

27Septingentesimo, Quadragesimo, Secundo Anno.

28Die Vigesima, Tertia Augusti, de quo Praesens

29ejusdem Ministerialis Relatio X Woźny qui

30Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui verbi ac fidelis Relationis publice libereque recognovit – w mocy swego słowa i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; tenor – brzmienie; wiele odczytów niepewnych z powodu pisma.

Tekst pozwu jest częściowo słabo czytelny; linie 16–19 mają w rękopisie prawdopodobnie inny przebieg – odczyt powyżej jest przybliżony i wymaga kolacji. Kustosz na górze: „II”.

Anno Praesenti – roku bieżącego; vel his deficientibus … proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na najbliższych następnych; neminem injuriare jubet – nakazują nikogo nie krzywdzić; stante lite – w toku sprawy; circa … causae – przy rozpoznawaniu sprawy; praesenti citatione … arestantur – niniejszym pozwem zostają zaaresztowane; Lis paritura sisan [scil. „Lis paritura sit”] – pozew wydany w Żytomierzu 23 VIII 1742; de quo praesens … relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego, który pisać nie umie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Michał Karczka [?] zeznał, że 23 VIII położył we dworze w miasteczku Leszczyn [?] pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 23 VIII 1742) od tegoż [Ozgi?, starosty ułanowskiego] i innych przeciw Mariannie Gołęckiej [?], cześnikowej smoleńskiej, wdowie – o bezpodstawne zabranie z posesji aktora Koronińce [?] dwóch kolas [?], dwóch krów z cielętami i dwóch koni, które jej zmarły mąż w pisemnych deklaracjach zobowiązał się oddać; bydło i konie zaaresztowano przy pozwie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 705

1Relacya na Sądy Ziem. Kijow. od Urod.

2Żurakowskich Małż. y Innych pp. Wiell.

3Niemirowskich [?] Mieszk. Sokoł. Małż. y Inn.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Augusti, Dwudziestego Piątego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijowskich, Przedemną Urzęd-

7[…] Dzielicki [?]

k. 705v

1Patcelkiem Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięga-

2mi ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny

3Jen. Woiew. Kijow. y innych Opatrzny Jan Zuroczka [?] iuxta

4sui verae ac fidelis Relationis publicae liberè recognovit. Iż

5on Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtóre-

6go, Dnia Trzynastego Augusti. Pozew Ziemski Kijowski

7autentyczny odniosł do Dobr Wsi Buraków, y tamże ten

8Pozew wszystkie tamecznym w sobie na stole położył

9opowiedzenie onego od tego pewnego y iakiey Sprawie był

10pisany opowiedział y dowiadomości przywiodł, którego

11słowa były tenor talis est. August Trzeci z Bożey Ła-

12ski Król Polski Wielki Xiążę Litew. Ruski, Prus., Mazowiec.

13Żmudz., Inflant., Smolens., Siewier., Kijow., Wołyn., Podolski,

14Podlaski, Brac., y Czerniechow., Dziedziczny Xiążę Sa-

15ski y Elektor. Wielm. Stefanowi y Maryannie czyli Ja-

16nego Dmieńca [?] Niezwolewskim [?] Pierwszych Imion Małżon-

17kom Szlachetney cum assistentia Maritali debita de iure

18Prawie Urodzonym i ich Dziedzicom Imion Bołsunowskie-

19mu Hurewiczowi y innym (: ktory apud Vos Prolsen-

20ti [?] statione arestanthr. [?] :) Rzewanym [?] z Osob y wszystkich

21Głłt [?] Dobr W.W. leżących ruchomych y Sum pieniężnych

22przystarzonemu, abyście WW przed Sądem Naszym Ziem.

23Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. po Świętym Bartłomieiu An-

24no currenti, lub w tenczas gdy ta Sprawa do sądzenia z

25dnia przywołana, przypadaiących y sądzie się maiących vel

26his deficientibus in aliis proxime subsequentibus Sama o-

27sobliwie y Prawnie stanęli, na Instancyą Instygatora Sądowego y de-

28Delatorów Urodzonych Antoniego y Reginy z Hurko[w]skich

29Żurakowskich, Alexandra Hurkowskiego, Szymona Wa-

30silewskiego, Bazylego Żurakowskiego y innych Akto-

31rów, ktory W.W. pozywaią oto. Iż W.W. nieuważaiąc

32na Prawo Boże y Koronne, ktore niekaże nikomu

33krzywdy czynić, na dobrowolney drodze iadącym Akto-

34rom do Berdyczowa, koła porąbać kazali, a potym na

35drodze dobrowolney Zastąpiwszy tychże Aktorów ze Wsi

36Buraków wyieżdżaiących z rozkazu Samey osobliwie

37Wiele [?] Niezwolewskiey [?], zaraz w głowę bili, y do Dworu

38[reklamant:] prowadząc

k. 706

1prowadzące Urodzoną Reginę Żurakowską tak potrącali y

2bili, że bez czasu to iest Dnia Drugiego Abortum musia-

3ła ponieść, a potym Konie z Wozami Sukniami y roz-

4nemi rzeczami poźebierali, y zaniesionych requizycyami od-

5dać y zaraz prezentować niechcieliście, aż nieiakoś

6zamoczone Rzeczy gdy iuż idące [?] zgniły [?] iako też y Konie

7wniwecz obróciwszy, zawieźć y zaprowadzić kazaliście

8do Dworu Innego nie tam gdzie proprius Districtus Aktorow,

9Drugie u siebie zatrzymaliście (ktore Praesenti Citatione

10apud vos arestantur) Urodzonego Barzylego [?] Żurakowskiego

11naprzod Nahajami potym Kijami bito, respective porob

12Uniewszy [?], iako też o Szkodę y Szkody y do przywroce-

13nia zabranych rzeczy WWci na Termin opisany po-

14zywaią. Sitis itaque parituri, Termino attentaturi, et ad

15omnia a vobis fusius oretenus proponenda Judicialiter respon-

16suri. Datum w Żytomierzu Die Nona Augusti Millesimo

17Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno. De quo Ego Jonas [?]

18Gzeden [?] Mlis Rtis [?]. Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Ziem. – Ziemskich; Urod. – Urodzonych; Małż. – Małżonków; Wiell. – Wielmożnych.

iuxta sui verae ac fidelis relationis publicae libere recognovit – stosownie do swej prawdziwej i wiernej publicznej relacji dobrowolnie zeznał; tenor talis est – brzmienie takie; cum assistentia maritali debita de iure – z należną prawem asystencją męża; Anno currenti – roku bieżącego; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; Jen. Woiew. – Jeneralny Województwa; pro tunc – ówczesnym.

Relacja woźnego z 13 VIII 1742 o doręczeniu pozwu w sprawie napadu na drodze do Berdyczowa; daty wpisu na stronie brak.

Sitis itaque parituri… responsuri – stawcie się więc, w terminie stańcie i na wszystko, co wam szerzej ustnie zostanie przedstawione, sądownie odpowiedzcie; Datum… – dano w Żytomierzu dnia 9 sierpnia 1742 r.; proprius Districtus – właściwy okręg; praesenti citatione apud vos arestantur – niniejszym pozwem u was aresztowane; abortum – poronienie; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Jan Żuroczka [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Żurakowskich, małżonków, i innych przeciw Stefanowi i Mariannie Niezwolewskim [Niemirowskim?], [miecznikom sokolskim?], małżonkom – o to, że kazali porąbać koła aktorom jadącym wolną drogą do Berdyczowa, a potem zastąpili im drogę [i napadli na nich].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 706

1Relacya Położonego Pozwu od Wiell. Sopie-

2łow [?] Trzcińskich [?] Dydaczew [?] Małż. na Sądy

3Ziem. Kijow. po Wiell. Stryjskich [?] Trzcińskich [?]

4Nowickiemi [?] Małż.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusta Dwudziestego Piątego Dnia

7Na Sejmiku [?] Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzymne-

8m [?] Gałeckim [?] Kamieńskim [?] pro tunc […] Ziem.

9skich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskie-

10mi Kijowskiemi Stanowszy osobiście Woźny Generał

11Woiewod. Kijow. y Innych Szlachetny Józef Dobrowolski

12in Vim suae verae ac fidelis Relationis, iawnie, publice li-

13bereque ac per expressum recognovit. Iż on Roku Tera-

14nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

15Die Vigesima Tertia Augusti Pozew Ziemski

16Kijow. autentyczny na membranie Ziemskim

17Generatu Woiew. Kijow. odniosł do Dobr Wsi […]

18wa y tam ten Pozew we Dworze tameyszym w szpar[?]

19[reklamant:] nastole

k. 706v

1w sobie na Akt położywszy, o położeniu onego od kogo

2po kogo y iakiey Sprawie by był pisany prawnie się do-

3wiedział y do wiadomości doniosł, ktorego Pozwu Tenor

4sequitur eiusmodi: August Trzeci z Bożey Łaski Krol

5Polski Wielki Xiąże Litew. Ruski Pruski, mazow. Żmud.

6Inflanski Kiiow. Smoleń. Kijow. Wołhyn. Podol. Podl. Bracł.

7y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

8Wielm. Michałowi y Teofili z Wiszow [?] Przybyłom [?] Cześni-

9kom [?] Nowogrod. samey Rzeczy Nowogrod. [?] w Assistencyey man-

10talo [?] de Iure debita Zosoby [?] Dziedzicznie [?] Dobr

11w których ruchomych y Summ pieniężnych Powaga

12naszą Krolewską przykazuiemy abyście WW. przed Sądem

13naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Sądu Wiecznego [?]

14[…] obliczny [?] Zawicie stanęli na Instancyą

15Instygatora [?] Woiewod. [?] y Jego Delatorow Wiel. Jo-

16zefa y Katarzyny z Bierzyńskich [?] Popielow Cześni-

17kowstwa [?] [...] mal. Aktorow ktory in herendo Legi

18publicae ad paratos etiam nempe post prima Connubi

19alia Vota Cześni. Waszey z Wiel. Michałowskim [?] Cześni-

20ktas vestras inscriptiones quae patebunt in Judicijs

21Terrestribus WW. pozywaią oto iż WW. będąc winne

22mu Aktorowi Summas certas ad minimum Sexmil-

23lia Florenorum Polonicalium ad affectationes ve-

24stras erogatas per actorem o Staraniem [?] Przy-

25arm. o Cześn. Waszą przez Lat kilka expensas

26iako też et ad Obligationes reales Przyiazni per Actorem

27habitas Contractas tum Imparatis quam in rebus Ob-

28ligative Concessas et praeter amplius a modernis Actoribus

29specificative Summy te Regestro dabunt enucleatio-

30nem nec non Bona Horodyszcze Possessioni Actoris

31Jurate Obligative permulta Tempora pro perceptio-

32ne tudzież pro Statuitione Jana Chruszcza [?] Kmie-

33cia Szumskiego wykotey [?] Dziedzicznych Poddanych

34actoris z Dobr Adtek [?] do Dobr Szumska wykoczonych [?]

35uciekaiącego do Dobr WW Łuskowa [?] y niechu [?] miasta [?]

36[reklamant:] usprawiedliwie

k. 707

1usprawiedliwić dla przytrzymania rzeczy tegoż wyżey a za

2tym eidem Actores pro Summendis poenis respectu prae

3missi Negotij y Ynne pretensye in foris expressas na

4Termin wyż oznaczony wspozywaią Sistisq[ue] pa

5ritum Terminumq[ue] attentatum et de omissa omnia Judicia

6liter respondum Datt w Zytomierzu Die Decima Octava

7Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

8Secundo anno de quo citendo ejusdem ministerialis Re

9latio Jozef Dobrowolski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis… recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; pro tunc – wówczas; die vigesima tertia Augusti – dnia 23 sierpnia; membrana – pergamin.

Tekst zaczyna się w środku relacji o pozwie; wewnątrz wpisany pozew króla Augusta III. Odczyt wielu nazw i fraz niepewny ze względu na kursywę.

Tłum.: „sequitur eiusmodi” – brzmi następująco; „de iure debita” – prawem należna; „ad minimum sexmillia florenorum polonicalium” – co najmniej sześć tysięcy złotych polskich; „ad affectationes vestras erogatas per actorem” – wydane przez powoda na wasze życzenie; „obligative concessas” – udzielone w drodze zobowiązania; „pro perceptione” – za pobieranie (pożytków).

eidem Actores pro Summendis poenis respectu praemissi Negotij – ciż powodowie o wymierzenie kar w związku z powyższą sprawą; Sistisque paritum Terminumque attentatum et de omissa omnia Judicialiter respondum – i stawcie się posłuszni na termin, a na wszystko sądownie odpowiedzcie (formuła pozwu, odczyt częściowo niepewny).

Datt w Zytomierzu Die Decima Octava Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dan w Żytomierzu 18 sierpnia 1742; de quo citendo ejusdem ministerialis Relatio – o którym pozwaniu relacja tegoż woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Józef Dobrowolski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Trzcińskich [?], małżonków, przeciw Michałowi i Teofili z Wiszowskich [?] Przybyłom [Stryszycom?], cześnikom nowogródzkim, małżonkom – o niezapłacenie długu wobec aktorów, według zapisów sporządzonych przez cześnikową z pierwszym mężem [Michałowskim?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 707

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Ziemskie

2Kijow. od Wiel. JmPana Potockiego Pisarza

3Ziem. Kijow. y Innych po JW Zawiszynę

4Marszałk. Nadw. W. X. Litew. y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusta, Dwudziestego Piątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodz. Kijow. Przedemną Je-

8rzym Zatorskim [?] Namiestnikiem protunc Xiąg Ziemskich Wo-

9iewodztwa Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kij-

10owodztwa Kijow. Stanowszy Oczewiście Woźny Generał Woiewodz.

11owskiemi. [?] Opatrzny Szymon Pokarski [?] umocowany praw-

12Kijow. y Innych Opatrzny Szymon Pokarski [?] ...

13Kijow. y Innych Opatrzny Szymon Pokarski [?] umocowany praw-

14dziwey wierney y Szczerey Relacyi swoiey iawnie ustnie

15y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg ninieyszych Zeznał

16Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

17Drugiego Die Vigesima Quinta Augusti Pozew Ziem. Kijow.

18authentyczny na membranie Łacińskim [?] pisany odniosł

19do Dobr Miasta Berdyczowa y ten Pozew w Zamku tamecz-

20nym na Stole położywszy o oddaniu y położeniu onego od

21Sciego położonego Ludziom tameyszym opowiedział y doniesie-

22mości doniosł, pisany ten Pozew Tenore sequenti August

23Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiążę Litew. Ru-

24ski Pruski, Zmudz. Inflant. Siewierski Kijow. Wołhyn. Pod-

25laski [?] y Elektor Saski, Panu Olszamichowi [?] Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor

26Jasnie Wiel. Marybelli z Ogińskich Zawiszynej Mar

27szałkowy

k. 707v

1Marszałk. Nadworney W. Xięztwa Litew. y Tudzież Wiel. Janowi

2Choieckiemu [?] Polskiemu [?] Wieszkiemu [?] Komisarzowi y Antoniemu

3Mostrzeckiemu [?] Gubernatorowi iako też Żołnierzom y

4Ludziom Berdyczowskim do Osob kilkuset na mniey wyra-

5żoney wiolencyi zebranym y przysposobionym z Osob

6y Dobr WW. Rzeczych Ruchomych y Summ Pieniężnych

7Władzą naszą Królewską przykazuiemy abyście WW.

8przed Sądem naszym Ziemskiem Anno Currenti w Ży-

9tomierzu przypadaiących y Odbywać maiących samiż [?] Oso-

10biście y Swoiście stanęli na Jnstancyą Jnstygatora

11Sądowego y Jego Delatorow Wiel. Szczęsnego [?] Zbońskiego Polskiego [?]

12Pisarza Ziem. Kijow. y Urodz. Jana Sadowskiego y Antoniego

13Radziechowskiego [?] Aktorow, ktory WW. pozywa o to iż

14WW. mieszwaiąc [?] na prawo pospolite ktore prohibet [?] man-

15tile [?] Vi repetere Zakarało WW. zebrawszy Ludzi roz-

16nych tak Szlachty Żołnierzow iako też Poddanych Ber-

17dyczow. nie zważaiąc ani przestrzegaiąc requisitione ktore

18na Grunta należą do Aktora y nie uważaiąc na rozgra-

19niczenie między WW. Tyszkiewiczami Antecessorami Ak-

20tora od Dobr WW. Ryszkowie [?] Possessyi Wiel. Aktora naste-

21pione Violenta manu Ludzi Aktora kosząc bijąc po-

22spędzali zabiciem odgrażali się na drogach zastępo-

23wali y inne gwałty y wiolencye prawem zakazane

24ktore przez Jnquizycyą dowiedzione będą ich wtroszczy [?] się

25mimo by ufności Aktora do Gruntow wyżmiennym [?] dopuszcza-

26iąc pozwalaiście ocym Szeroko Zaniesiony manifest pro-

27sius [?] testatur A Zatym Wiel. Aktor respectu Compar. Vio-

28lentiar. pro poenis Personalibus et Crumenalibus tum pro

29Statuitione Jnculpator. suo coram Judicio na Termin

30wyż oznaczony zozywaią [?] Na ktorym iako na Zawitym

31abyście WW. stanęli sitis paritum et ad Comissa Judi-

32cialiter responsuri Pisan w Żytomierzu Anno Millesimo

33Quadragesimo Secundo Die Vigesima Tertia Augu-

34sti Relatio [?] praesens eiusdem ministerialis Rela-

35Woźny ut Supra Scribendi Ignarus

36Retta [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Linie 5–6 tekstu relacji odczytane niepewnie; prawdopodobny przebieg: „Kijowskiemi, Stanowszy Oczewiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opatrzny Szymon Pokarski [?], umocowany prawem” – kontynuacja poniżej wg rękopisu.

Fragment od „Pozew Ziem. Kijow.” i tytulatura króla częściowo przekręcone w odczycie; pierwotny układ: „…Wielki Xiążę Litew. Ruski, Pruski, Zmudz. Inflant. Siewierski, Kijow. Wołhyn. Podol. … Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Jasnie Wiel. Marybelli z Ogińskich Zawiszynej Marszałkowey” – miejsce „Panu Olszamichowi” niepewne.

Die Vigesima Quinta Augusti – dnia 25 sierpnia; Tenore sequenti – następującej treści; na membranie – na pergaminie; JW – Jaśnie Wielmożną; Marszałk. Nadw. W. X. Litew. – Marszałkową Nadworną Wielkiego Xięstwa Litewskiego.

Dalszy ciąg pozwu z relacją woźnego. Rok w rękopisie „Millesimo Quadragesimo Secundo” (pominięto Septingentesimo) – zapewne 1742; data pozwu 23 VIII 1742.

sitis paritum et ad Comissa Judicialiter responsuri – stawcie się i odpowiedzcie sądownie na zarzuty; pro poenis personalibus et crumenalibus – o kary osobiste i pieniężne; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać; Violenta manu – gwałtowną ręką.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Szymon Pokarski [Tokarski?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 23 VIII 1742) od Józefa Potockiego, pisarza ziemskiego kijowskiego, i innych przeciw Marcibelli z Ogińskich Zawiszynej, marszałkowej nadwornej litewskiej, i innym – o zbrojny najazd szlachty, żołnierzy i poddanych berdyczowskich na grunty pisarza (zob. manifestację nr 87).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 708

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy

2Ziemskie Kijow. Wielm. Popielowskie [?]

3[…] Zypacicw [?] matki y Wielm.

4Stryszycom [?] Czesznikom Nowogr. małż.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusta Dwudziestego Piętego Dnia

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym [?]

8Z Gałek Gałeckim [?] Vice Regentem y Namiestnikiem

9pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

10Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał

11Województwa Kijow. y inszych, Szlachetny Józef Dąbrowski [?]

12Hic in Urbe [?] Sub vera ac fideli Relationis sua [?] pala-

13tice libere ac per expressum recognovit, iż on Roku teraz

14nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

15Die Vigesima Sexta Augusti Pozew Ziem. Kijow. Ak-

16tycżny [?], na Instancyą [?] Ziem. Kijow. pisany odniosł do

17Dóbr Wsi Żurawka [?] y tamżeż Pozew we Dworze

18w Izbie na stole położywszy y opowiedziawszy […] ostrze-

19gszy y wiadomie o tym Pozwie pisany prawnie opo-

20wiedział y publikował, którego Pozwu takiego Pozwu

21Tenor Sequitur eiusmodi, August Trzeci z Bożey Łaski

22Król Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazow.

23Żmudz. Inflancki Smoleński Siewierski Kijow. Wołyński

24Podolski Podlaski Brackl. y Czernihowski a Dziedziczny Xiąże

25Saski y Elektor, Wielm. Michałowi y Józefie [?] z Wiszo-

26wskich [?] y […] Wielm. Czesznikowi […] Czesznikowa

27Nowogrodzk. […] małżonkom de Iure debito […]

28… Nowogrod. […] apud manifestu […] y Wsi teraz […]

29Osób y Zewsząd […] Dóbr Wsi […]

30[reklamant:] […]

k. 708v

1chomych y Summ Pieniężnych powaga Naszą Królewską przy

2kazuiemy abyście WWo: przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na

3Rokach Ziem. Sądow. Kijow. Sami Obliczni y Zaraz

4staneli na Instancyą Prawa Sądowego y iego dela towarzysz[?]

5Józefa y Katarzyny z Bierzynskich[?] Łopieluchów[?] Cześni:

6ków Żydaczewskich[?] Natt[?] Aktorów, którzy przy chylności

7wszystkie do Prawa Rzeczonego WWo: pozywaią wspól:

8nie y oboje: ato pro Compositione Munimentis

9Fortunarum Ołizarowicianarum Hulewiczianarum Dani:

10lowicianarum Dibowianarum Krzysztoforianarum Kondy:

11łowianarum et aliorum Antecessorum Moderno modo[?]

12uni: iuxta Genealogiam Modernos Actores. Natt Ma:

13ryanny Kijowskiey y Krystyny Czerneckiey[?]

14Babek eorumdem tum Concernentium y o inne

15pretensye Sidem[?] Actores na Terminie wyż wyrażonym

16pozywaią. Citetis itaque peremptorie Terminumque At:

17tentatum et ad praemissa omnia Iudicialiter respon:

18suri. Datt Żytomiriae Die Decima Sexta Augusti

19Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo.

20Anno die quo supra. Czytał[?] Mattes Relatoris Józef

21Dobrowolski Woźny mp

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt tytułu i nazwisk stron bardzo niepewny – pismo kursywne, zatarte; wymaga weryfikacji.

Hic in Urbe sub vera ac fideli relatione sua palam publice libere ac per expressum recognovit – tu w mieście pod prawdziwą i wierną swą relacją jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Die Vigesima Sexta Augusti – dnia 26 sierpnia (data doręczenia pozwu); Tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; de iure debito – z należnego prawa.

Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Woźny Generał – urzędnik doręczający pozwy.

Tekst pozwu (citatio) przed sąd ziemski kijowski; odczyt silnie przybliżony, wiele nazw niepewnych.

pro Compositione Munimentis Fortunarum … – w sprawie złożenia (okazania) dokumentów dóbr Olizarowiczowskich, Hulewiczowskich, Daniłowiczowskich i in. przodków; iuxta Genealogiam – według genealogii; Citetis itaque peremptorie … – pozywacie więc zawiticie na wyznaczony termin, by na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Datt Żytomiriae Die Decima Sexta Augusti 1742 – dano w Żytomierzu 16 sierpnia 1742; Anno die quo supra – roku i dnia jak wyżej; Mattes Relatoris – manu propria (?) relatora (woźnego).

Data wpisu: 20 VIII 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 25 VIII 1742, Żytomierz [?]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20VIII 1742 woźny Józef Dobrowolski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Popielów, cześników [żydaczowskich?], przeciw Michałowi i Józefie z Wiszowskich [?] [Przybyłom/Stryszycom?], cześnikom nowogródzkim, małżonkom – o złożenie dokumentów dotyczących majątków po antecesorach: Olizarowiczów, Hulewiczów, Daniłowiczów, Dybowskich, Krzysztoforskich, Kondyłowiczów i innych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 708v

1Relatia Pozwu Prawnego na Sądy Ziem. Kijow.

2od Wiel. Ilinskiey[?] Starości[?] Niżynskiey[?]

3na Urod. Antoniego Malinowskiego

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Ziem. Kijow. Przedemną Ierzym[?]

7[reklamant:] z Gatek[?]

k. 709

1z Gatek Gateckim Vices Regentem y Namiesnikiem pro

2tunc akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi

3Ziem. Kijow. Stanowszy oczewisćie Woźny Generał Wo-

4iewod. Kijow. y innych Szlachetny Józef Dobrowol-

5ski, który in omnem sui veram ac fidelem Relationis pa-

6lam Publice zeznał y recognovit, iż on Roku teraznieyszego

7Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego die Vigesima

8Augusti Pozew Ziemski Kijow. autentyczny na Wezwa-

9nie Ziem. Woiewod. Kijow. pisany od niego do Dóbr

10Wsi Kordowki [?], y tam ten Pozew we Dworze na sto-

11le położywszy, o położeniu onego y o osobie odkogo

12y o jakiey sprawie pisany był, prawnie opo-

13wiedział, którego Pozwu Tenor exprimit: August Wto-

14ry z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiążę Litewski Ru-

15ski Pruski Mazow. Żmud. Inflan. Kijow. Wołyński Podol-

16ski Podlaski Smoleń. y Czernihow. a dziedziczny Xią-

17żę Saski y Elektor. Urod. Antoniemu Malinowskie-

18mu niegdy Urod. Benedykta Malinowskiego Bra-

19tu Rodzonego naturalnemu Sukcessorowi. Rozka-

20zuiemu z Osoby y ze wszystkich generaliter Dóbr two-

21ich [?]

22wszystkich Ruchomych y Leżących pieniężnych powagą Na-

23szą Królewską przykazuiemy, abyś Wć. przed Sądem

24Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Sukcessive

25następuiących in loco solito Judiciorum w Mieście

26Jego Królewskiey Mci Żytom. lub Owruczu ney pier-

27wiey po Daniu y położeniu tego Pozwu w Dwu Niedziel

28po Swiętym Bartłomieiu do Sądzenia przypadaiących

29y Sądzisie maiących vel his deficientibus in aliis

30[reklamant:] proxime

k. 709v

1proximè Subsequentibus Sam osobiście y zawsze stanoł

2na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatorow Wiel.

3JchMściPanow Kazimierza y Anny z Puszczewiczow [?]

4Slinskich [?] Woyskich Kijow. Stanisłow [?] Nizynskich [?] Małż.

5Aktorow, ktorzy Actores przypozwią cię WPa wszystkich [?]

6do Prawa Pospolitego y Zapisu Cessionis od Urod. Stefa-

7na Drozdowskiego [?] na Summę Złł Polt. Tysiąc Trzysta officii [?]

8osie [?] w Grodzie Krzemienieckim Zeznanego Cedowanego y

9Wiel. Aktorow ustąpionego a przez niegdy Brata WP.

10przyiętego y nieoddanego ktorą summę WP. oddaney wypłacie

11wraz z prowizyą Wiel. Aktorow należącą asekurowaliście

12dotychczas niewypłaciłeś, iako tez o asekurowaną te Sum-

13mę Tysiąc Trzysta Złł Polt., tak od Niegdy Urod. Benedykta Ma-

14linowskiego Brata WP. iako od WP. dane dziedzicz [?] Słu-

15żące [?] Wiel. Actores do oddania y zapłacenia Sukcessyi [?]

16pomienioney Tysiąca Trzechset Złł Polt. una cum proviśi-

17one należącey y nadgrodzenia Szkod y kosztow Prawnych

18z tąd pochodzących Lidem [?] Actores na Termin wyżey

19naznaczony WP. iako Naturalnego po Bracie Sukcessora

20przyzwali [?] Sis [?] paritur [?] Termino attentatur et ad [?]

21in[…] omnia Judicialiter [?] pensurus [?] Datum w Żytomie[rzu] [?]

22Die Decima Tertia Augusti Millesimo Septingen-

23tesimo Quadragesimo Secundo. Ad quem praesens […]

24Mtis Relatio Jozef Dobrowolski [?] Woźny ut sst.

25Retta [?] Złł Polt. Sprawa na terz [?] Sędzy od Wiel. Myszkow-

26skiey Podstoliny Żydaczowskiey po Wiel.

27Trzeciakowej [?] Podstolinie Kijow. y innych

28[reklamant:] Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Relatia – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu.

in omnem sui veram ac fidelem Relationis – (zeznał) całą swoją prawdziwą i wierną relację; palam publice – jawnie, publicznie; recognovit – zeznał.

die Vigesima Augusti – dnia 20 sierpnia (1742).

Tenor exprimit – treść wyraża (brzmi); generaliter – ogólnie, w całości; in loco solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów; vel his deficientibus in aliis proxime… – albo w razie ich nieodbycia na innych najbliższych…

Vices Regens – wiceregent kancelarii ziemskiej; Woźny Generał – woźny sądowy województwa.

Wiersz z „Rozkazuiemu z Osoby…” – odczyt niepewny; prawdopodobnie forma pozwu „Rozkazuiemy…”.

Tekst końcowy pozwu w znacznej mierze nieczytelny; odczyt przybliżony.

Die Decima Tertia Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dnia 13 sierpnia 1742; „ut sst.” – ut supra (jak wyżej).

Notka przy numerze 102 – zapewne nagłówek/zapowiedź następnego wpisu (relacji woźnego), z reklamantem „Relacya”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Józef Dobrowolski zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie od Ilińskiej, starościny niżyńskiej [?], przeciw Antoniemu Malinowskiemu, bratu i naturalnemu sukcesorowi zmarłego Benedykta Malinowskiego – na podstawie zapisu cesji od Stefana Drozdowskiego [?] na 1300 zł, zeznanego w grodzie krzemienieckim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 710

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Augusta Dwudziestego Piątego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Kijow. Przedem-

4na Jerzym z Gałek [?] Gałeckim [?] Vices Regenta

5y Xiąg pomtne [?] Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey-

6szemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewisto Woźny

7Generał Województwa Kijow. y innych Szlachetny Józef [?]

8Korzeniowski [?] in vim Suam ac fidelis Relatio-

9nis palam publice litereq[ue] ac per expressum recogno-

10vit Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

11Czterdziestego Wtorego die trigesima Quinta [?] Augus-

12ti [?] Pozew Ziem. Kijow. autentyczny na Mścisław-

13nie [?] Ziem. Dekretu [?] Województwa Kijow. pisany [?] w Dobro [?] [...]

14Dobr Wsi Kiszkir [?] y tam [...] Pozew we Dworze

15tamecznym [?] w Izbie na Stole położywszy o położe-

16niu y Expensyi onego od kogo na kogo y w iakiey Spra-

17wie iest pisany opowiedział y pozwanie publikował

18do wiadomości do niey [?], którego Pozwu Tenor seqvi-

19tur estque talis, August Trzeci z Bożey łaski Król Pol.

20ski Wielki Xiążę Litewski. Ruski Pruski Mazowiec-

21ki Żmudzki Inflantski Smoleński, Kijowski Wołyń-

22ski Podolski Podlaski Brzeski y Czernih. a Dziedziczny Xiążę

23Saski y Elektor Wam Maryannie z Szumlań-

24skich [?] Drzewickowey [?] Podstoliney Kijow. Haniebnie [?] [...]

25Dobr Kiszkir [?] Dziedziczey Wam Alexandrowi Hładnowi [?]

26Czesnikowi [?] Wiskiemu [?] Komorni-

27kowi Dabiskiemu [?] Granicznemu Kijow. pro ut [?] quo iuris tituli [...]

28lo ad eadem Bona regului [?] [...] y innym si qui ad

29[reklamant:] [...]

k. 710v

1pariter Causam spectare videmini z osob y z dobr wszystkich

2generaliter Dobr WW leżących Ruchomych y Gotowych Pieniędzy

3nych powagą naszą Krolewską przykazuiemy, abyście

4WW przed Sądem naszym Ziemskim na Rokach Ziem.

5Kijow. Woiewodz. Kijow. naypierwiey po daniu y położe-

6niu tego Pozwu w Żytomierzu lub gdzie indziey in loco ju-

7dicior. Solito przypadaiących y Sądzić się maiących

8vel his deficientibus in alijs proxime subsequen-

9tibus sami osobliwie y Zawicie stanęli na Instan-

10cyą Iurisdykcyi Sądowego y iego Delatorki WJ. Mości Panny

11Szumlanskiey [?] Hetmańskiey [?] Podstoliny [?] Żydaczowskiey [?] Ak-

12torki ktora przyczyny wszystkie do Rzeczy-

13pospolitego y Aresztowanej [?] Swoiey WW: przywłaszcza-

14nie y akcyi ato do oddania y rzetelnego zapłacenia

15summy Czterech Tysięcy Złł. Pol. tamecum Provisione ori-

16ginalney przez WJ. Wiełł. Podstolinę Kijow. ninieyszey

17Aktorki wnieśliey przyczyny a na Dobra Liczkiewskie [?]

18dioney y Aresztowaney y oraz wszystkie Summie

19pomienione Dobra in Possessionem Aktorki Submit-

20towaney nieoderwanie do tych czas nieoddaney y nie za-

21płaconey nec non pro poenis ratione Contraventionis

22Inscriptioni y o inne pretensye WJ. Wiełł. Komornika

23Granicznego Kijow. resertur [?] quo Iure de occupatis eadem

24Bona nulla satisfactione facta Ninieyszey Aktorce

25a zatym pro Solutione praemissae Summae una cum Pro-

26visione ac de expensis omnibus na Terminie wyżey ozna-

27czonym Citamini, Sitis itaq. Parituri Termino attentu-

28ri et ad praemissa omnia Iudicialiter responsuri. Datum Ro-

29ku [?] Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo.

30Audiencya [?] Fides […] Relator Pozwy quibus Supra […] ingross. […]

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim Suam ac fidelis Relationis palam publice literaeque ac per expressum recognovit – na mocy swej wiernej relacji jawnie, publicznie i wyraźnie zeznał.

Tenor sequitur estque talis – treść następuje i jest taka.

Czernih. – Czernihowski; Pol. – Polski.

Odczyt nazwisk i miejscowości bardzo niepewny; skan ciemny, pismo kursywne.

Fragment pozwu (citatio) przed sąd ziemski kijowski; dalszy ciąg wpisu z poprzedniej strony; foliacja w rogu „710/6” – odczyt niepewny.

pariter causam spectare videmini – podobnie wydajecie się dotyczyć sprawy; in loco judiciorum solito – w zwykłym miejscu sądów; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo gdyby się nie odbyły, na najbliższych następnych; tamecum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); in possessionem submittowanej – oddanej w posiadanie; pro poenis ratione contraventionis inscriptioni – o kary z tytułu naruszenia zapisu; quo iure de occupatis – jakim prawem zajęto; nulla satisfactione facta – bez dania zadośćuczynienia; pro solutione praemissae summae una cum provisione ac de expensis omnibus – o zapłatę rzeczonej sumy wraz z prowizją i o wszystkie koszty; Citamini, sitis itaque parituri, termino attenturi et ad praemissa omnia iudicialiter responsuri – pozywamy was, macie więc stawić się, termin zachować i na powyższe sądownie odpowiedzieć; Datum … Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dan … roku 1742.

Ostatnie wiersze (data i adnotacja woźnego/ingrossacji) słabo czytelne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 woźny Józef Korzeniowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Myszkowskiej [?], podstoliny żydaczowskiej (tytuł w reklamancie nr 103), przeciw Mariannie z Szumlańskich [?] Trzeciakowej [Drzewickowej?], podstolinie kijowskiej, dziedziczce dóbr Kiszkir [?], Aleksandrowi Hładnowi [?] i innym – na podstawie aresztu, o zapłatę 4000 zł z prowizją. Wpis bez tytułu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 711

1Manif. Nomine Jaśnie Wielm. Potockich

2Starostów Tłumackich Małż. przeciwko Jaśnie

3Wielm. Steckiemu Kasztelanowi Kijow. y

4innym uczyniony

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusta dwudziestego Piątego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz.[?] Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym[?]

8z Gałek Gałeckim ViceRegentem y Namiesnikiem

9pro tunc akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninie-

10yszemi Ziem. Kijow. Comparens person. Wielm. Jego

11mPan Franciszek Okninski[?] Skarbnik Bracław.[?]

12Ekonom dobr Poleskich Jaśnie Wielm. Eustachiego y

13Maryanny z Steckich[?] Potockich Starostów Tłuma-

14ckich Małż. nomine et ex speciali Commissione Ja-

15śnie Wielm. Dziedziców swoich, Solenniter[?] na y przeciwko

16Jaśnie Wielm. Kazimierzowi na Steczance Stec-

17kiemu Kasztellanowi Kijow., niemniey Urod. Fedoro-

18wi Paszkowskiemu Komisarzowi dobr Ukrainskich

19y teraz Sieniewiczowi[?] Gubernatorowi Dymirskie-

20mu y innym Ludziom y Poddanym de nominibus

21et Cognominibus Samym JchM. Obwinionym

22lepiey wiadomym in hærendo Anterioribus Manifes-

23tationibus swiadczył manifestował y protesto-

24wał się in hunc Modum: Jż JchM. Obwinieni a

25osobliwie Urod. Paszkowski y Sieniewicz[?] z Ina-

26czey[?] Woli[?] y Commissu Jaśnie Wielm. Jego M. Pana Kasz-

27ex Commisso

28tellana

k. 711v

1Pana Swego nie ustannie in antecessum czyniac

2Ludziom y Poddanym Iasnie Wiel. Comparentis Przy-

3czynow tamże teraz Zatory [?] ktoremi nie kontentu-

4iecie [?] ale et rewerter [?] nulla habita ratione ruszywa

5nadanych Mewszy [?] y Stadti [?] Arendarzow Brus-

6dianskich [?] na Iarmark do Pastowa [?] przybyszych ko-

7ni Dwoie dobrych y kontusz Żydowski Nowy valoris

8Talerow Piętnascie violento Modo zabrali y zagrabili

9deinde Poddanemu Krasowskiemu [?] Urod. Pienkie [?]

10idąc na Dobrowolney Drodze by naymniey nic Pzkodnie [?]

11winnemu Wołow Par Dwie sine quavis iusta potencia [?]

12ne zabrał y przez czas niemały temi Wołami ro-

13bić kazawszy wypracowawszy Woły do Grodu Owruc[kiego]

14sprowadziwszy aresztować y taxować in Adequato

15złożone in Officio Owrucensi dla siebie faworabil-

16u Urod. Jmci Pana Leona [?] Stecki [?] na ten czas Pana

17y Vicesregenta Grod. Owruc. in sequestro zostawi-

18szy których ad Requisitiones Partis Depisimas [?]

19ex sequestro Urod. JmPan Leon Stecki nie wydał.

20ale quod Maximum też same Woły pierwiey do Sat-

21lata [?] Urod. Rapsztynskiemu [?] Skarbnikowi Dwa [?] do

22robienia oddał a potym do wsi Hacimierz [?] Wiel. Jego-

23mci Pana Domaszowi [?] Skaryszewskiemu [?] Czesnikowi Owru[ckiemu]

24Rodzicowi Swemu też Woły do orania y pracowania

25niemi odesłał, ktore Woły w pracy ustawiczney poda-

26pracowane ad Requisitiones amicabiles nieoddane

27a zatym idem Comparens nomine quo supra tak re-

28spectu gwałtownych Zaborow teraz [?] tamże [?] ia-

29[reklamant:] o zagrabienie

k. 712

1odegranie Koni Kontusza y Wołow iterum ite

2rumq[ue] manifestowawszy się, tą[?] tę Manifestacyą swoią

3Actis connotari prosił co y otrzymał Franciszek

4Oknińskj [?] [podpis zakreślony zawijasem]

Objaśnienia i tłumaczenia

in hærendo anterioribus manifestationibus – trzymając się wcześniejszych manifestacji; nomine et ex speciali commissione – w imieniu i ze szczególnego polecenia; de nominibus et cognominibus – z imion i nazwisk; pro tunc – na ten czas; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście.

Odczyt kilku nazwisk niepewny (Okniński, Sieniewicz); Dymir – Dymer pod Kijowem; Tłumacz – starostwo na Pokuciu.

in antecessum – z góry, uprzedzająco; et rewerter nulla habita ratione – nie mając żadnego względu; valoris – wartości; violento Modo – gwałtownym sposobem; sine quavis iusta potentia – bez żadnej słusznej przyczyny; in Adequato – w ekwiwalencie, w całości; in Officio Owrucensi – w urzędzie (grodzie) owruckim; in sequestro – w sekwestrze, w przechowaniu; ad Requisitiones Partis – na żądania strony; quod Maximum – co najważniejsze; ad Requisitiones amicabiles – na przyjacielskie upomnienia; idem Comparens nomine quo supra – tenże stawający w imieniu jak wyżej.

Wpis (zapewne manifestacja) zaczyna się na poprzedniej stronie; wiele odczytów nazw własnych niepewnych.

iterum iterumque – raz po raz, wielokrotnie; Actis connotari – zanotować w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 Franciszek Okniński [Okrzyński?], skarbnik bracławski, ekonom dóbr poleskich Eustachego i Marianny ze Steckich [?] Potockich, starostów tłumackich, manifestował się w ich imieniu przeciw Kazimierzowi na Steczance Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, Fedorowi Paszkowskiemu, komisarzowi dóbr ukraińskich, Sieniewiczowi [Silniewiczowi?], gubernatorowi dymirskiemu, i ich ludziom i poddanym – o dalsze naruszanie gruntów (zob. nr 42 i 68).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 712

1Relatia Citat. Pozwu na Trybunał Koronny Lubelski

2od Urodz. Leonarda Lenkiewicza Starosty [?] […]

3po Wielm. Xiędza Szeptyckiego Metropolitę Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta, Dwudziestego Ósmego dnia

6W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. w Dzimowy [?] Poniedzia-

7łek po S. Bartłomieiu w Zytom. Sądownie Zaszłe

8Przedemną Janem Zawalickim [?] na Moderacyi [?] Kontrakt[?]

9skim [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi

10Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał Wo-

11iewodz. Kijow. y innych Opatrzny Jan Stawecki [?] in vim

12sui veram ac fidelem Relationis zeznał że on Ro-

13ku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

14Die Vigesima Quinta Augusti Pozew Główny Trybunału

15Koronny Lubelski autentyczny na Membranie Ziemskiej [?]

16pisany odniósł do Dobr Wsi Rubiżowki [?] y tam ten Pozew

17a Woytu tameyszego w ręce na Akte podał y opowiada-

18niu onego od kogo po kogo y w iakiej Sprawie iest pisa-

19ny oznaymił [?] publicznie do wiadomości przywodził [?] który

20to Pozew Generalny [?] Sequitur eius Modi. August Trzeci

21z Bożey łaski Krol Polski Wielki Xiąże Ruski Pruski Mazow.

22Zmudz. Inflant. Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński

23Podolski Podlaski Inflantski [?] Czerniechowski a dziedzic

24[…] Saski y Elektor, Dawnie Wielm. Atanazemu na[?]

25[reklamant:] Szeptyckiemu

k. 712v

1Szeptyckiemu [?] Szeptyckiemu Metropolicie Kijow. Arcybiskupowi [?]

2powi Rzwanemu [?] z osoby y dobr WJ. wszystkich Ruchomych y Leżą-

3cych [?] wymienionych powagą Naszą Królewską przykazuiemy, aby

4WJ. przed Sąd [?] nasz Główny Trybunalski Koron.

5Lubelski od Tąd [?] za Niedziel Cztery albo w ten czas, gdy

6ta Sprawa z Regestru Wiernych [?] Kijow. Wołyńskiey [?]

7Bractw [?] Czerniechow. [?] y ich Konserwat. [?] lub innego sprawie

8tey należytego do sądzenia przypadnie y przywołana

9będzie, sam obliczne y Zawicie stanął na Instancyą

10Instygatora Sądowego y iego Delatora Wiel. Leonarda

11Iwkowskiego [?] Lenkiewicza [?] Starosty Krzemienieckiego [?]

12kiego Aktora, który in herendo [?] Prawu Dekretów

13tak Trybunalskich iako Grodzkich [?] kondemnatoryi [?]

14Andrzeia [?] Apelacyi danej od Wiel. Nieboszczyka [?]

15Metropolity Kijow. WJ. w sprawie y akcyi przywoł.

16w niey do których terminów Dekretów Remiss przy-

17pozwa: iż WJ. tak przez Antecessorów swoich iako

18y przez samego WJ. dobra wieś Kubiczuki [?] anti-

19quitus Aktoris Dziedziczne nullo Iure odebrawszy

20y przez długie lata z oney usus fructus biorąc,

21Dekretami Aktori przysądzone którym nieraz te-

22merè contraveniendo. pomienioney Kubiczuki [?]

23cum attinentiis restituere niechcąc, et potenter

24Concultando [?] Iura et Decreta Aktora nie dopuszczając [?]

25oraz, quod Maximum privata Authoritate con-

26tra omne Ius et Aequum procedendo Anno Millesimo

27Septingentesimo trigesimo tertio Die quarta Februarii [?]

28z gromadami [?] Ludzi Poddanych swoich granice

29[reklamant:] opowiadać [?]

k. 713

1oprowadzać Commissiti et acciipere [?] ali [?] tatem [?] oney

2Judicij haereditatem Metropolij [?] Servientem tym że

3Poddanym w Grodku [?] Ourieckim [?] Juramento Comprobare

4Commissiti y tym samo niesprawiedliwie [?] bez Manifest [?] Ju-

5ramento Edicti pro Principali Jure Maiąc Actorem

6ullo modo do Dobr pomienionych nie dopuszczasz. O za

7tym że Actor tam pro Contraventione Decreti, Mul-

8tione Summa in Viro [?] erygowanych Kosztów, Cyrcuł [?]

9Księgi [?] dto [?] cum Provisione do Dobr Wsi Grodku [?] y

10Ostrowa [?] regulowaney tam pro Annendis [?] Possessionem

11in Sublatione Processus quia expedire damnorum [?] nec non

12Capatione [?] cum Poenis nazwiony [?] privata Authoritate

13granicy Juramentem przez Samych Poddanych utwier-

14dzoney ac alijs Exceptionibus [?] Intervenit [?] pro prowadzi [?]

15pozywa y przypozywa di [?] parstuy [?] Datt [?] Lubliniij [?] Anno Mil-

16lesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die Vige-

17sima Augusti de quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio [?] ulteri-

18at supra scribendi [?] y [?] nany [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji; Die Vigesima Quinta Augusti – dnia 25 sierpnia; sequitur eiusmodi – następuje taki (tekst); relacja woźnego o doręczeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski; Atanazy Szeptycki – metropolita kijowski unicki.

Fragment pozwu (citatio) królewskiego przed Trybunał Główny Koronny Lubelski przeciw metropolicie kijowskiemu (Szeptycki, unicki metropolita) na instancję instygatora i delatora (aktora) – starosty krzemienieckiego [?].

in herendo – zapewne „inhaerendo”: trzymając się (prawa, dekretów); antiquitus Aktoris Dziedziczne – od dawna dziedziczne aktora; nullo Iure – bez żadnego prawa; usus fructus – pożytki; temerè contraveniendo – zuchwale sprzeciwiając się; cum attinentiis restituere – zwrócić z przynależnościami; et potenter – i gwałtem; quod maximum privata Authoritate contra omne Ius et Aequum procedendo – co najważniejsze, postępując z prywatnej władzy wbrew wszelkiemu prawu i słuszności; Anno … die quarta Februarii – roku 1733 dnia 4 lutego.

WJ. – Wielebność Jego/Waszej; Kijow. – Kijowski; Koron. – Koronny.

Tekst łaciński mocno skrócony i odczyt w wielu miejscach niepewny; fragment końcowy pozwu (oblaty) – formuły: pro Contraventione Decreti – za naruszenie dekretu; Datt Lublinij Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die Vigesima Augusti – dan w Lublinie 20 VIII 1742.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28VIII 1742 woźny Jan Stawecki [?] zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 20 VIII 1742) od Leonarda Łukomskiego [Lenkiewicza?], starosty [krzemieńczuckiego?], przeciw Atanazemu Szeptyckiemu, metropolicie kijowskiemu – na podstawie dekretów trybunalskich i grodzkich, kondemnaty i apelacji od zmarłego metropolity kijowskiego, w toczącej się sprawie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 713

1Relatia Pozwu na Sąd y Grod Kijow. od Tych

2Jego Mci po Jasnie Wielm. Sapiehow Czesni[?]

3107 [?] Stow [?] Wiell. [?] Mości [?] matki [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego Ósmego dnia

6W Roki Sądowe Ziem. Kijow. w Pierwszy Poniedzia-

7łek po S. Bartłomieiu Apostole przypadaiące Na Pielgrzym [?]

8tylko [?] po S. Bartłomieiu Apostole na Mortalki [?] Mortalskim [?]

9dnem [?] nie [?] Zawuitarem [?] na Mortalkim [?] Mortalskim

10dem [?] przede mną Zawitarem [?] Ninieyszemi Ziem. Kijow.

11Ziem. Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. W.

12Stanowszy Ocze[w]iscie Woźny Generał Woiewo. Kijow.

13Imci Pan Mazewski [?] in Vim sui veram Relationem

14[reklamant:] potw[?]

k. 713v

1palam libereq[ue] Recognovit Iż on Roku teraz idącego

2Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Die [...] Mensis

3Augusti Pozew Ten Sądu Ziem. Kijow. autentyc:

4ny na Memb[r]anie Ziem. Kijow. pisany odniósł do

5Dóbr Miasta Rozowa [?] y ten Pozew czyli przypozew

6we Dworze tameyszym w Izbie na Stole położył

7o położeniu onego obłożył [?] y w iakiey sprawie wypi:

8sany prawnie opowiedział którego Pozwu tenor sequitur

9eius modi Józef Potocki na Stanisławowie Złotym [?] Potoc:

10kim Brodach y Niemirowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijow.

11Hetman Wielki Koronny Warszawski Śniatyński Kołomyiski [?]

12Szczyrzycki [?] de Starosta Wielm. Imci Pani Annie

13z Krasickich primo Cetnerowey Starościnie Zyt. secundo

14voto Sapieżynie Sapiehow Cześnikowey W. Ks. Lit.

15Małżonce Jeymci cum assistentia maritali de iure debita Pozywamy

16z Osób y Dóbr Wm. Leżących Ruchomych przy kaducznych [?]

17abyście Wm. przedemną Samym lub Sądem moim Ziem. Kijow.

18na Roczkach Ziem. w Owruczu [?] lub Zyt. nayprzód po

19daniu tego Pozwu przypadających Sami osobliwie y Rani:

20cie Stanęli na Instancyą Sądową y iego delatora

21Urodz. JmPana Leona Nadasweskiego [?] Leniwiecza [?] Starosty

22Krzemienieckiego Aktora który cum hac ad Legi Mani:

23festationibus: Officioso Aresto, Condemnationi, Re:

24missioni Wm. do Wydania Rzeczy Andrzeia Koda:

25nenki [?], Hodunea [?] Kozywego [?] Wdowca Dziedzicznych

26Poddanych Actoris z Dóbr Starostwa do Wsi Rozowskiey [?]

27cum Omni Supellectili Wszystkich y tamtych osiadłych

28przyznania meliorandum quovis Iuris Terminus przy

29pozwanie Stos pariter Datt Zytomierz Mil:

30lesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Lu:

31no [?] Die Decima Septima Augusti eiusque mensis cum Mmt [?]

32Relatio Wożnego Supra Cividendi [?] ingrossatur

33[reklamant:] Mensis

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok 1742 (Czterdziestego Wtorego), 28 sierpnia; nagłówek i formuła wstępna odczytane niepewnie, część wierszy mogła zostać zdublowana przy odczycie. In Vim sui veram Relationem – w moc swej prawdziwej relacji.

Tekst miejscami bardzo trudny do odczytania; liczne odczyty niepewne.

palam libereque recognovit – jawnie i swobodnie zeznał; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; cum assistentia maritali de iure debita – z asystencją męża prawem wymaganą; Datt. Zytomierz millesimo septingentesimo quadragesimo secundo die decima septima Augusti – dan w Żytomierzu 17 sierpnia 1742; relatio Woźnego ingrossatur – relacja woźnego zostaje wpisana.

Data relacji (dzień przed „Mensis Augusti”) nieczytelna; pozew datowany 17 VIII 1742.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28VIII 1742 woźny Mazewski [?] zeznał o położeniu pozwu na sąd grodzki kijowski (pisany 17 VIII 1742) od Sapiehów [?] przeciw Sapiehom [?] – na podstawie manifestacji, aresztu, kondemnaty i remisji, o wydanie dziedzicznych poddanych aktora: Andrzeja Kodanenki [?], Hoduna Kozywego [?], wdowca, i innych, zbiegłych z dóbr starostwa do wsi Rozowa [?], z całym dobytkiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 714

1Mensis Septembr dies 3tia

2Relacya Położenia Pozwu Na

3Sądy Ziemskie Kijowskie od Wiel-

4możnego JmćPana Pawszy Cho-

5rążego Żytomirskiego po Swo-

6bodnych Boiarow y Sławetnych

7Mieszczanow Owruckich

8Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

9Miesiąca Septembra trzeciego Dnia

10Na roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w pierwszy poniedzia-

11łek po Swiętym Bartłomieiu Anno praesenti Sądzić się za-

12częte przedemną Janem Zawiszą [?] na Moczulni Moczuls-

13kim Komornikiem Ziemskim Kijowskim y Xięgami Ni-

14nieyszymi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy Oczewisto

15Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opa-

16trzny Jan Leśnowski [?] w moc prawdziwey, wierney, y szcza-

17tecznej Relacyi swoiey dla zapisania do Xiąg Ninieyszych

18Jawnie Ustnie y Dobrowolnie Zeznał, Iż On Roku

19teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

20Dnia dwudziestego dziewiątego Miesiąca Augusta Pozew

21Ziemski Kijowski Zotentyczny do Dobr Miasta JKMci

22Owrucza y tam ten pozew w Izbie na stole iednego z niżey

23mianowanych pozwanych położył o położeniu onego od

24kogo pod kogo y w iakiey sprawie pisany był prawnie ozna-

25imił [?] y do Wiadomości przywiodł, którego Pozwu Te-

26nor sequitur talis. August Trzeci z Bożey Łaski

27Krol Polski, Wielki Xiążę Litt. Ruskie Pruskie Mazowiec-

28kie Zmudzki Kijowski Woł. Podol. Podlaski Smoleński Siew-

29rski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiążę Saski

30y Elektor. Wam Swobodnym y Sławetnym Kornijo-

31wi Stefanowi Tymochowi Kryczkowi [?] Iwanowi Dziadke-

32wi [?] Stefanowi Tymochowi [?] y Innym Tołkaczom Chweskowi [?] Meluch-

33owi Iwanowi y Innym Tołkaczom Chweskowi Meluch [?]

34wi Iwanowi Josifowi Wasylowi Haraszczukom Andryje-

35wi Iwanowi, Prokopowi Pawłom Andrejowi Pawłowi,

36wi Pawłowi,

k. 714v

1y Wasylowi Hlebom Andryiowi y Iwanowi Załewa[?]

2kom y Innym Mieszczanom y Rolnikom Pawoleckim[?]

3assistentia de Iure debita Wielmożnego Ierzego Olszan-

4skiego Starosty Pawoleckiego pozwanym Osobom y Dobr[a]

5WW. Generaliter wszystkich Rzeczach ruchomych

6y Summ pieniężnych przykazuiemy abyście WW.

7przed Sądem naszym Ziemskim Kijowskim na Ro-

8kach Ziemskich Kijowskich w Zytomierzu lub

9Pawoleczu przypadaiących y sądzić się maiących

10vel his deficientibus in aliis subseqventibus pro

11ximè Sami Osobiście y Zawicie Staneli na Instan

12cio Instygatora Sądowego y iego Delatora Wielmo-

13żnego Michała na Karodyszkach[?] y Dorohinie[?]

14Pawszy[?] Stolnika[?] Zytomirskiego Actora, który

15przychylaiąc się do Prawa pospolitego Manife-

16stow y Relacyi Pozwow, Kondemnat Dekretow y sa-

17mego Processu Prawnego naginac[?] zas[?] y Remi[t]-

18tendo à foro Tribunalitio, Wiernoście wasze pozywa

19a barziey post fata anonulorum[?] adhanc[?] Causam

20spectantium meliorando qvovis terminos adpa-

21ratam Causam przypozywa, a to do oddania y przy-

22wrocenia Pol. Gruntow Sianożęci[?] Lasow[?] przez

23Antecessorow Wiernosci waszych Antecessorom

24Wielmożnego Actora przedanych y w possessyą ab

25actu tey że przedaży oddanych a potym przez Wier-

26nosci wasze iterum nescitur qvo praetextu illegiti-

27me odebranych a teraz Dekretami przysądzonych

28do Pokazania placow na komory y Czarnosiennic[?]

29nikow Pijcu[?] Wielmożnemu Actorowi przywile-

30iami nadanych do Dworku w Pawoleczu Cylzęgo[?]

31należących do uczynienia Kalkulacyi z Wszystkich

32Prowentow z Pomienionych Pol. y Sianożęcie

33non pro litis expensis, Ktory Actor na Termin

k. 715

1wyż oznaczoney pozywa. Lites paretur. Pisana

2w Żytomirzu Anno Millesimo Septingente-

3simo quadragesimo secundo Die nona Augusti

4de quo praesens eiusdem ministerialis Rellatio

5uczyniona ut supra […] [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Septembr dies 3tia – miesiąc wrzesień, dzień trzeci; Anno praesenti – roku bieżącego; Tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie.

Imiona pozwanych w końcowych wierszach odczytane częściowo niepewnie.

assistentia de Iure debita – przy należnej z prawa asystencji (pana); vel his deficientibus in aliis subseqventibus proxime – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; à foro Tribunalitio remittendo – odsyłając od sądu trybunalskiego; post fata … ad hanc causam spectantium – po śmierci osób należących do tej sprawy; qvovis terminos adparatam causam – sprawę przygotowaną do dowolnego terminu; iterum nescitur qvo praetextu illegitime – znowu nie wiadomo pod jakim pretekstem bezprawnie; pro litis expensis – za koszty procesu. Fragment pozwu (przypozwu) wpisanego w akt. Pol. – pól. Na marginesie górnym foliacja „714” i „6”/„7” niepewna.

Lites paretur – niech się stawi do sprawy; Anno Millesimo Septingentesimo quadragesimo secundo Die nona Augusti – roku 1742, dnia 9 sierpnia; de quo praesens eiusdem ministerialis Rellatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra – jak wyżej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3IX 1742 woźny Jan Leśnowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 9 VIII 1742) od Pawszy, chorążego żytomierskiego, przeciw bojarom i mieszczanom owruckim: Kornijowi, Stefanowi i Tymochowi Kryczkom [?], Iwanowi Dziadkowi [?] i innym Tołkaczom – o wznowienie po śmierci niektórych z nich procesu (manifesty, relacje, pozwy, kondemnaty, dekrety), przeniesionego z Trybunału.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 715

1Relacya Poltu Pozwu simul

2cum areszto na Sąd Ziem.

3Kijow. od Wiel. JmPana

4Pawszy [?] Chorążego Żyt. po Wiel.

5JmPani [skreślone: …] Potockiego [?] [?] Me-

6ro[?]polk. [?] Kijow.

7Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

8Miesiąca Septembra Pierwszego [?] Dnia

9W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. w poniedziałek

10niedziałek [?] po dniu Świętym Bartłomieja Anno

11praesenti Sądownie Zaczęte przedemną Janem

12Zajączkiem [?] na Moczulni [?] Moczulskim

13Komornikiem Ziemskim Kijow. y Xięgami

14niniejszemi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy oso-

15biście Woźny Generał Województwa Kijowskiego y innych

16Szlachetny Felicyan [?] Gołembiowski [?] in verum suam

17veram ac fidelis Relationis palam publice libere

18q[?] ac per expressum recognovit iż on Roku

19teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

20Wtorego Dnia Siódmego Augusta na afektacyą

21y prawną Rekwizycyą Wiel. JmPana Michała

22Za[?] na Narodyczach [?] y Dorohinkach [?] Pawszy [?] Cho-

23rążego Żytkow. [?] mając przy sobie Stronę Szlachty Lu-

24dzi Wiary godnych Urod. JmPana Piotra Szpakowskiego [?]

k. 715v

1Ignacego Kulikowskiego [?] y Strzekowego [?] Usowicza [?] eo

2maioris ac evidentioris Testimonij Gratia sibi adhi-

3bitos był w Dobrach Wsi Wyszewiczach [?] gdzie będąc

4y Zastawszy Woyta Wyszewickiego [?] y Całą Gromadę

5tameyszą robocznego Martyna Rudnika z Rudni

6Budowskiey [?] Wiel. Requirenta z Żoną Synem y Matką

7swoią Suspriwnie [?] Zbiegłego y tam Osiadłe-

8go u tegoż Woyta y Całey gromady Wyszewskiey [?] we

9Trzech Tysiący Zł Poll. Officiose arestował y do

10rosprawy Prawney przyporęczył ktoryto Arest Po-

11mieniony Woyt y Cała Gromada libere ac benevole

12przyiowszy wyż rzeczonych Zbiegow do rosprawy

13prawney Imieniem Panow swoich do trzymania dekla-

14rowali y Submitowali się A tak On mianowany

15Woźny tąż Stroną Szlachtą Sobie przytomną

16Oswiadczywszy się Pozew Ziemski Kijow. Auten-

17tyczny na membranie Ziemskim Pisany tamże poło-

18żył. Opołożeniu onego od kogo Pokogo y w iakiey spra-

19wie pisany był prawnie opowiadał y do Wiadomości

20przywiodł ktorego Pozwu Tenor sequitur estque ta-

21lis. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę

22Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Kijow. Wo-

23łynski Podol. Podl. Smolenski Siewierski Inflantski

24y Czernihow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor Wieln.

25Atanazemu Szeptyckiemu Metropolicie Kijow. pozwa-

26nemu z osoby y Dobr gener. wszystkich leżących rucho-

27mych y Summ pieniężnych przykazuiemy abyś W.

28przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow.

29anno praesenti w Żytomie[rzu] sub Czasie przypadaiących y

30Sądzących się vel his deficientibus in aliis proxi-

31me subsequentibus sam osobiście y zawicie stanoł

32na Instancyą Instygatora Sądowego y tegoż Delatora

33Wiel. Michała Pawszy [?] Nowarskiego [?] Ż[...] Aktora który

34Przychylaiąc się do Prawa Pospolitego y arestu nie[...]

35in re zaniesionego W. pozywa iako w sprawie y Akcyi do

36[reklamant:] Wydania

k. 716

1Wydania Robocznego Martyna Rudnika z Rudni Wiel.

2Aktora Bułowskiey z matką, Żoną, Synem y całym w spo-

3dom domowym recenter zbiegłego, a ganiącego mnie [?] Lu[…]

4y Gromadę Wyszowskiey [?] nie Wydanego Arestem Inno-

5dowanego y ad praesens znayduiące się, ktory Rudnicz

6Wiel. Aktora Bułowskię przez lat kilkanaście

7trzymaiąc raty Więcey iak na Złł. kilkaset niewypła-

8cił, y za krowy Urod. Jakubskiemu Gubernatorowi

9Narodyckiemu winien, talerow bitych kilka zostawi-

10szy y Innych szkod niemało naczyniwszy cum hoc

11omni do Dobr WJ. zbiegł y tam był in osiadł, a

12Zatym Idem Aktor tak do wydania wyz wyżey wyrażo-

13nego zbiega Territorium u Wiel. Aktora Do brach

14Zasiedziałego, a w niewydaniu do zapłacenia Taxy

15Za onego prawem opisaney iako też do zapłacenia

16Długow przez niego zaciągnionych y Innych szkod

17poczynionych nec non pro litis expensis na termin

18wyż oznaczony pozywa his partibus. Pisan w Żytomiru

19Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

20secundo Die Vigesima Quinta Augusti. De qua

21praesens eiusdem Ministerialis Relatio ‡

Objaśnienia i tłumaczenia

simul cum areszto – wraz z aresztem; Anno praesenti – roku bieżącego; in verum… palam publice libere ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał prawdziwą i wierną relację; Chorąży Żyt. – chorąży żytomierski; Pierwszego – odczyt dnia niepewny; początek kadencji roków „w poniedziałek po św. Bartłomieju” 1742 przypada na 27 VIII.

eo maioris ac evidentioris Testimonij Gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; officiose – urzędowo; libere ac benevole – dobrowolnie i chętnie; Tenor sequitur estque talis – treść następuje i jest taka; anno praesenti – w roku bieżącym; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; in re – w sprawie.

Fragment relacji woźnego o areszcie zbiegłych poddanych i położeniu pozwu ziemskiego kijowskiego na metropolitę Atanazego Szeptyckiego.

his partibus – tym stronom; pro litis expensis – o koszty procesu; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo secundo Die Vigesima Quinta Augusti – roku 1742, dnia 25 sierpnia; De qua praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego.

Robocznego – prawdopodobnie „Roboczego” (poddanego robociznego); odczyt nazw Wyszowskiey, Narodyckiemu niepewny. Narodycze – miasteczko w pow. owruckim (dziś Narodycze, obw. żytomierski).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

1IX 1742 woźny Felicjan Gołębiowski [?] zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski (pisany 25 VIII 1742) od Pawszy, chorążego żytomierskiego, przeciw Atanazemu Szeptyckiemu, metropolicie kijowskiemu (w tytule: przeciw Potockiej, [podstolinie] kijowskiej) – o wydanie [Jaśka?] zbiegłego świeżo z rudni bułowskiej aktora z matką, żoną, synem i całym dobytkiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 716

1Requizycia Laudum w

2Sprawie Wiel. JmPana

3Truszkowskiego Cześnika

4Ziemi Bielskiey Zapisana

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembra Dwunastego Dnia

7W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. po Swiętym

8Bartłomieiu Sądzić się Zaczęte Przedemną Janem

9Zawalickiem [?] na Moczulni Moczulskim

10Komornikiem Ziemskim Kijow. y Xięgami Ni-

11nieyszemi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy Osobi-

12ście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Innych Szla-

13chetny Michał Bijalski In tim sua vere et fi-

14[reklamant:] delis

k. 716v

1Fidelis relatationis palam publice libereq[ue] reco-

2gnovit Iż On Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

3Czterdziestego Wtorego Die Decima Prima Septem-

4bris na Affektacyą y Prawną Rekwizycyą Wiell.

5JmćPanow Iozefa Truskowskiego Czesnika Ziemi

6Bielskiey Franciszka Skorupski [?] Miecznika Socha-

7czewskiego Iozefa Buderadzkiego Antoniego

8Ziołkowskiego y Innych JchmćPanow Obywatelow Wo-

9iewodztwa Kyiows. in Praesentia Urodzonych JchmćPanow

10Panow Stefana Wołkowicza Iakuba Fołembic-

11wskiego był w kancelaryi Ziemskiey Kyiows. gdzie

12officiose rekwirował Laudum Przeszłego [?] Wo-

13iewodztwa Kyiows. tak Electionis Deputatow na

14Trybunał Koronny Lubell. iako et Boni ordinis in

15quantum by pomienione Lauda miałaby [?] znaydo-

16wać in actis Praesentibus podane a że wspomnia-

17ne Lauda in actis praesentibus nieznayduią się iako

18po niedoszłych Seymikach więc Ia Urząd Rewido-

19wawszy diligenti Studio Protokuł y Xięgi a Die

20Decima praesentis usque ad actum modernum

21żeni [?] żadne Laudum nieznayduie więc ku Prawdzie

22wszelką moią rekwizycyą wydaię Testimonium kto-

23rego Tenże Woźny zezwaraiący [?] prosit prosit Actis

24Connotari co y Przyiął [?] Woźny ut supra Scri-

25bendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Requizycia laudum – zeznanie (relacja) o poszukiwaniu/ogłoszeniu uchwały (laudum) sejmiku; Wdztwa – Województwa; In tim sua vere et fidelis – w swej prawdziwej i wiernej (relacji), formuła wierności zeznania woźnego.

Fidelis relationis palam publice libereque recognovit – wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Die Decima Prima Septembris – dnia 11 września [1742].

Laudum Electionis Deputatorum na Trybunał Koronny Lubelski et Boni ordinis – uchwała sejmiku o wyborze deputatów na Trybunał Koronny w Lublinie oraz o dobrym porządku; in actis praesentibus – w niniejszych aktach; a Die Decima praesentis usque ad actum modernum – od dnia dziesiątego bieżącego miesiąca aż do chwili obecnej; diligenti studio – starannie; Testimonium – świadectwo; prosit Actis connotari – prosi o zapisanie w aktach; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nie umiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IX 1742 woźny Michał Bijalski [?] zeznał, że 11 IX na żądanie Józefa Truszkowskiego, cześnika ziemi bielskiej, Franciszka Skorupki, miecznika sochaczewskiego, Józefa Bud[…] i innych żądał w kancelarii wydania laudum [sejmiku] – w sprawie Truszkowskiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 716v

1Relacya Arestu Pod-

2danych z Dobr Wo[...]

3czynowka [?] Do Dobr Wsi

4Iahniaty [?] na zbiegłych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembra Dwunastego Dnia

7Na Roki Sądowe Ziemskie Kyiowskie pierwszy

8Poniedziałek po swiętym Bartłomieiu Swięcie

9w Zaczęte Przedemną Michałem Dedowi-

10czem [?] z Trypola Trypolskim Komornikiem Ziem-

11skim

k. 717

1Ziemskiem Kijowskim y Xięgami Ninieyszemi Ni-

2nieyszemi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy Oczewisto

3Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych Opatrz-

4ny Józef Kościuchowski [?] in vim suae verae ac fide-

5lis relationis palam publice libereq ac per expres-

6sum recognovit, iż On Roku teraznieyszego Ty-

7siąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia Unde-

8cima Septembris ad affectationem Juridicamq

9requisitionem JmciPana Ludwika Mokronow-

10skiego Czesnika Warszaw. Maiąc przy sobie stro-

11ny Szlachty Ludzi Wiary godnych Urod. Jchmciów

12Panów Woyciecha Matduchiego [?] y Stanisława Na-

13uroc[?]kiego eo Maioris ac evidentioris Testimonii

14gratia sibi adhibitos był w Dobrach JO Xiążąt

15Jchmciów Lubomirskich Woiewodziców Sendomirskich

16Wsi Jathniatynie [?] gdzie będąc u Woyta tameyszego

17y Gromady Robocze[?]go Poddanego na Imię Wa-

18syla z Dobr Wsi Turczynowki z Żoną Dwiema

19Synami Letaq [?] cum Suppellectili domestica zbie-

20głego y tam bytem osiadłego w Tymże Gromen

21Possidere [?] y do rozprawy prawney

22powrócił [?] którysz [?] ave [?] stał Woyt pomieniony Groma-

23da Mnie [?] JO Panów swoich benevole przyiąwszy

24przerzeczonego Poddanego do rozprawy prawney

25dotrzymać deklarowali, w czym on Woźny też

26Strony Szlachty przy sobie będące Oświadczywszy

27się Ztamtąd odiachał y tu ad acta praesentia

28przybywszy tę swoię prawdziwą Relatię prze-

29demną Urzędem uczynił y Zeznał Relacyą pro

30[…] cum actis connotari co y Otrzymał. Ktory

31quod Copia […]

32Ma […] Publicatione ad […] JmPana

33Nimierzyca [?] Podsędka [?] Ziem. Kijow. […]

34Urod. JmciPana Pastuszkiewicza […]

35[…]

36[podpis:] Rcku [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny trudny do odczytania (wygląda na „22do” lub „11mo”) – sprawdzić. Roki ziemskie zaczęte w pierwszy poniedziałek po św. Bartłomieju (24 VIII).

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereq ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

ad affectationem Juridicamq requisitionem – na życzenie i prawne wezwanie; eo Maioris ac evidentioris Testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; cum Suppellectili domestica – z dobytkiem domowym; ad acta praesentia – do akt niniejszych.

Data relacji: 11 IX 1742; sam wpis prawdopodobnie z tegoż roku.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IX 1742 woźny Józef Kościuchowski [?] zeznał, że 11 IX na żądanie Ludwika Mokronowskiego, cześnika warszawskiego, ze szlachtą, dokonał aresztu poddanych zbiegłych z dóbr Wolica [?] [Czynówka?] do wsi Jahniaty [?].

Transkrypcja

k. 717v

1Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Septembris Dwunastego Dnia.

3Na Rokach Sądowych Ziemskich Kijow. w Pierwszy Ponie-

4działek po Swiętym Bartłomieju w Zytomierzu Sądownie za-

5czętych, Przedemną Janem Zawalickim, na Mozułki Mozuł-

6skim, Komornikiem Ziemskim Kijow. y Xięgami ninieysze-

7remi Ziem. Kijow. Comparens ptrs Urodz. Alexander

8na Oleszku Niemirzyc [?] Sędzic Ziemski Kijowski: Ma-

9nifestuie się pko Urodz. Kazimierzowi Pastuszkie[mu]

10takowym Sposobem: Iż w Dekrecie Ziemskim Kijow.

11na Kadencyi Swięto Bartłomieyskiey w Zytomierzu Ro-

12ku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia

13Dziewiątego [?] Augusti, Między Urodz. Comparentem z

14iedney, a Urodz. Pastuszkim z drugiey Strony ferowanym,

15pro obiecta indebite a labore Condemnatione Locumq[ue] ha-

16di Judicijs Terrestribus Kijoviensibus celebrare debita

17tu munia in Acquietato negotio, Urodz. Zamku Zyto. in

18Duabus Septimanis Zasiadł y one Sine intermissi-

19one przez Niedziel Dwie kontynuował, y badź iuż Com-

20pitencale Simplex Parti Moderno Comparenti Circa

21egressum de Turri ad manus et quietationem [...]

22Plenipotenti Ejusdem Zaplacit, Ale Urodz. Pastusz[ki]

23obratowany [?] pnti in Termino Urzędu Zamku Zyto.

24Contavenendo Decreto Terrestri Kijoviensi nie za-

25siadł y oney nie kontynuował, Przeto Comparens [...]

26Urzędu ad publicandam Paenam Banitionis Perp[etuae]

27[reklamant:] pro

k. 718

1praemisso Decreto appositam, wożnego prosił, a tak

2Ja Wożny annuendo affectationi, Wożnego Generała

3Urzędu Kijow. y inszych Szlachetnego Stanu Dobro

4wolnego do obwołania y publikowania przydałem.

5który in Loco Publicationum Solito Stanowszy, licie

6Banicyi Wieczney na Zamku Żytomierskim in frequen-

7tia Multorum Nobilium et temporis adstantium na Ro-

8dowego Państwowskim Wzgledem nie Zasiadania Wiezy

9obwołał y publikował y tak Manifestans pro Contra

10ventione Decreto Swoiey Manifestacyi ową y łożny [?]

11Publikaty Relacyi actis Connotari prosili co y otrzymali

12Alexander Niemirycz [?] Sędzia Ziem. Kijow. Kijow. mp.

13Józef Stroiński [?] Wożny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

ptrs, pko – personaliter (osobiście), przeciwko; Sędzic Ziemski – syn sędziego ziemskiego.

Fragmenty łacińskie: „za niesłusznie zarzucone i trud skazanie” […] „i miejsce w sądach ziemskich kijowskich odbyć powinien” […] „wieżę zamku żytomierskiego przez dwa tygodnie”; „z niezwłocznym, bez przerwy”; „przy wyjściu z wieży do rąk i za kwitem plenipotenta tegoż zapłacił”; „wbrew dekretowi ziemskiemu kijowskiemu”; „do ogłoszenia kary banicji wiecznej” – odczyt miejscami niepewny.

Zamek Zyto. – zamek żytomierski (wieża więzienna).

praemisso Decreto appositam – dołączonej do wyżej wspomnianego dekretu; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; in Loco Publicationum Solito – w zwykłym miejscu ogłoszeń; in frequentia Multorum Nobilium et temporis adstantium – w obecności wielu szlachty i osób wówczas obecnych; pro Contraventione Decreto – z powodu sprzeciwienia się dekretowi; actis Connotari – zapisać w aktach.

Odczyt końcowych linii i podpisów niepewny; tekst miejscami zniekształcony w rękopisie.

Streszczenie

12IX 1742 (na rokach ziemskich kijowskich) Aleksander na Oleszku Niemirycz, sędzia ziemski kijowski, manifestował się przeciw Kazimierzowi Pastuszkiemu [Pastuszkiewiczowi] o to, że według dekretu ziemskiego kijowskiego z kadencji św. Bartłomieja w Żytomierzu, z 9 [?] VIII 1742, Pastuszki miał odsiedzieć dwa tygodnie w wieży zamku żytomierskiego za niesłusznie uzyskaną kondemnatę, a [przy wyjściu z wieży nie dopełnił obowiązku zadośćuczynienia]. Wpis bez tytułu; woźny Józef Stroiński [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 718

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od Sławetnego Arwija [?] Jakimenka Mie-

3szczanina Kijow. JoWielm. JmPana Zawadyń-

4skiego [?] Czesznika Łatyczow. [?] Gubernatora

5Białocerkiewskiego y Jnnych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

7Miesiąca Septembris Trzynastego Dnia

8W Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w Pierwszy Poniedziałek po Świę-

9tym Bartłomieiu Sądzieć Zaczęte Przedemną Janem Zawialicem [?]

10na Moczulni [?] Moczulskim [?] Komornikiem Ziemskim Kijowskim y Xię-

11gami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście

12Woźny Generał Woiewództwa Kijow. y Jnnych Opatrzny Joachym Jar-

13mołiński [?] w moc prawdziwey wierney y bezpieczney Relacyi Swoiey

14do Zapisania do Xiąg Niniejszych iawnie ustnie y dobrowolnie

15zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

16dziestego Wtorego Die Undecima Septembris. Pozew Ziemski

17Kijow.

k. 718v

1Kijowski Authentyczny odniosł do Miasta Białeycerkwie y tam ten

2Pozew w Ręce Urodzonemu JmPanu Zawadzyńskiemu Gubernatorowi

3Białocerkiewskiemu oddał, o oddaniu y położeniu onego od kogo, po

4kogo y w iakiey Sprawie był pisany, opowiedział y prawnie do

5wiadomości przywiodł. Którego Pozwu Tenor sequitur Talis. Au-

6gust Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski

7Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Sie-

8wierski, Kijow. Wołhyński, Bracławski, Czerniehow. a Dziedzi-

9czny Xiąże Saski y Elektor. Urodzonemu Kazimierzowi Zawa-

10dzyńskiemu, Czesznikowi Zatyczowskiemu [?], Gubernatorowi Bia-

11łocerkiewskiemu, Jozefowi Łakysile [?] Plenipotentowi JW Staro-

12sty Białocerkiewskiego, Antoniemu Lubaczkiemu [?], Francisz-

13kowi Kliczkowskiemu [?], Janowi Grodowskiemu, Tudzież Ławe-

14trym [?] Iwanowi Augustenkowi [?], Mikołaiowi Dziadyszyckie-

15mu Pisarzowi Sądow Maydeburskich, Onyszkowi Krawczen-

16kowi Mieszczanom Białocerkiewskim cum assistentia JW

17Stanisława na Xięstwie Ostrogskim y Wiśniowcu Jabłonowskiego

18Woiewody Rawskiego Białocerkiewskiego, Międzyrzeckiego etc. Sta-

19rosty Osoby, y Ze wszystkich generaliter Dobr W. W. Leżących rucho-

20mych y Summ pienięznych, przykazuiemy, abyście W. W. przed

21Sądem Ziemskim Kijowskim Anno decedente futuro w Owrucu

22ponowyp [?] Sesię według Prawa natey Kadencyi Sądzie[...] maią[...]

23ut tunc gdy ta Sprawa z Regestru sobie należytego do Sądzenia

24przypadnie Sami oblicznie y Zawicie staneli na Instancyą y Praw-

25ne poparcie Ławetnego [?] Romiia [?] Justymenka Mieszczanina y Oby-

26watela Kijowskiego, ktory W.W. ważaiąc się na wystempek Prawa Bo-

27skiego y Pospolitego, przez niżey wyrażonych Obwinionych popełniony,

28ad Areopagum Sacrosanctae Justitiae pressando, uciekaiący się poży-

29wa o to: Iż gdy Actor maiąc sobie ab Intra et ab extra, praeclari

30Gentium et Monarchica Jura tot Constitutionibus solidata, Com-

31merciorum Consvetudine utendo more usitato Jednego drewnego swego

32przez Zarzebną Smierć Zeszłego Ławetnego Dymitra Grabow-

33skiego, drugiego Parobka Stepana Iwanenka, do Sprzedania

34Towarow inferius Regestrem specyfikowanych, dawszy

35[reklamant:] onym

k. 719

1onym dla Skupienia jnszych Towarow w kraiu Za-

2granicznym bywaiących się, niemało Gotowych Pienię-

3dzy w Roku Teraznieyszym wyprawił, ale W.W. ne-

4scitur in quem Finem czyli Consensu Wielmożnego

5Pryncypała Swego czyli W.T. Urodzony Zawadynski

6propria authoritate pozwoliwszy w Starostwie Bia-

7łocerkiewskim Nawetniemu de repente Zbiegłemu Fedo-

8rowi Frantowi z Synem iego Matfiem iszcze in Vi-

9nis et Carceribus Zostaiącym do mieszkania Folwarku

10w drzewnis in oris ubi Livida Pałatorb[?] animatur scies

11Lesie niegodziwemi incessanter bawi pos tempestam[?] fovin-

12do et furendo scelera, pyrmowszy puszczaiąc nefanda yow-

13szem Suboritina[?] tenendo manu wszelkiej protekcyę dawa-

14łeś, y requiruiącym Sprawiedliwości Satisfakcyi nie

15czyniłeś iako y Zadaiącemu Sprawiedliwości Teraz-

16x nieyszemu Actorowi tak wielką krzywdę ponoszące-

17mu primi Officium gerere renuisti bez Nusznym[?]

18dowodem innocentis Sanguinis pomienionych

19in Spelunca Latronum pozabiianych Vindictamque

20in Sceleris Vulgati remonstrando Zaledwie pochowac po-

21zwoliłes, a rzeczy wszystkich tak niesprzedanych, iako y

22gotowych Pieniędzy oddac niechciałes, iszcze y akkra[?]

23Ktory nieprzystoynemi dyffamowałes, ktorych Towarow

24Regestr iest takowy, Kontuszow Taneyszych scamowych[?]

25rożnych Kolorow Siedmdziesiąt y pięć, po rubli trzy facit

26Dwadziescia Pięć Tysięcy[?] Dwadziescia

27Sto Trzydziesci y dwa Zupanow Kitaczowych Dwadziescia

28y Siedym Kordy po trzy Ruble facit osimdziesiąt y Jeden

29Jedne Sztafowe apparaty Rubli osim Jedna Szuba Lis-

30tem Rubli Trzy Jedna Szuba Kitayowa Rubel Jeden

31Kopyek Pięćdziesiąt, Spodnich Sukiennych Trzydziesci

32y Dziewięć po rublu facit Rubli Trzydziesci y Dziewięć

33Krayki od Sukna na Rubli Dwadziescia Kon Gniady

34[reklamant:] wałaski

k. 719v

1Valoris Rubli Piętnaście Wor Kupiecki Skowany Ru-

2bli Pięć, Kortowych Rękawic Par Piętnaście Rubli Czte-

3ry y Kopiek Dwadzieścia Kwar Polonizki [?] do Woru Ru-

4bli Sześć Chomont Kupiecki Zbroyskim [?] valoris Rubel

5jeden y Kopiek Piędziesiąt, Skura Jałowicza Rubli dwa

6Kociełek miedziany Rubl jeden, Duri [?] Kotarki [?] Sto

7wenne [?] Rubli Trzy, Jarmołuków Dwa habianych [?]

8Rubli trzy Czapek prostych Trzy Rubel Jeden

9Pasow dwa ieden krepowy drugi kitaiowy valoris

10Rubel ieden y Kopiek Piędziesiąt Gotowych Pie-

11niędzy Pierwszmieyszy [?] Aktor dał na Kupienie towa-

12row Rubli Sto Piędziesiąt, Czerwonych Złotych

13Piędziesiąt po Rubli Dwa effici[t] Ruble Sto Pię-

14dziesiąt wszystkiey Summy in unum Computando

15wczym [?] Rubli Osimset Piędziesiąt y Pięć y Kopiek

16Trzydzieści a zatym do oddania y przywrócenia po-

17mienionych Towarow lub Zapłacenia Summy

18Zanie [?] redukowaney do przysądzaniaś [?] winom Prawe-

19nym ratione Primisorie [?] et Arbitrio Judicij wskazanych

20niemniey do Stawienia Matfia Prantenka [?] in Carceri-

21bus u WW. będącego y o Inne pretensye Aktor tera-

22nieyszy na Termin wyż oznaczony pozywa Na

23ktorym iako na Zawitym abyście Wiarność Wasza

24Staneli y na wszystko Sądownie odpowiadali

25Skutecznie się usprawiedliwili Pisan w

26Zytomierzu Anno Millesimo

27Septingentesimo Quadragesimo

28Secundo Die Decima Septi-

29ma Septembris degio [?] pra-

30sens ejusdem ministerialis

31Relatio X Joachym Jar-

32moliński [?] Woźny

33Scribendi [?] ign-

34narus

35[podpis:] Nac [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Die Undecima Septembris – dnia 11 września. Woźny generał – urzędnik doręczający pozwy.

Odczyt nazwisk komornika i woźnego niepewny.

Tenor sequitur talis – treść następuje taka; cum assistentia – z asystencją (udziałem); Anno decedente futuro – w roku przyszłym upływającym; ad Areopagum Sacrosanctae Justitiae pressando – dążąc do trybunału najświętszej sprawiedliwości; ab Intra et ab extra praeclari Gentium et Monarchica Jura tot Constitutionibus solidata – od wewnątrz i zewnątrz wspaniałe prawa narodów i monarsze, tylu konstytucjami utwierdzone; Commerciorum consuetudine utendo more usitato – korzystając ze zwyczaju handlowego w sposób przyjęty; inferius – niżej.

Fragment relacji woźnego z wpisanym pozwem królewskim (August III) do sądu ziemskiego kijowskiego w Owruczu.

ne-scitur in quem Finem – nie wiadomo, w jakim celu; propria authoritate – własną władzą; de repente – nagle; in Vinis et Carceribus – w okowach i więzieniach; Spelunca Latronum – jaskinia zbójców; Vindicta – pomsta; innocentis Sanguinis – krwi niewinnej; primi Officium gerere renuisti – odmówiłeś pełnienia pierwszego obowiązku; facit – czyni (razem).

W.T. = Wasza Toć/Wielmożny Twój (zwrot do pozwanego) – formuła pozwu; W.W. – Wasza Wielmożność.

Strona z treści pozwu lub manifestacji o krzywdę kupca i zabór towarów; wiele fragmentów łacińskich niepewnych.

effici[t] – czyni (wynosi); in unum computando – licząc razem; ratione primisorie [?] et arbitrio Judicii – z tytułu […] i według uznania sądu; in Carceribus – w więzieniu; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die decima septima Septembris – roku 1742 dnia 17 września; praesens eiusdem ministerialis relatio – niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Koniec pozwu (z relacją woźnego) z wyliczeniem towarów i ich wartości w rublach; pozew wystawiony w Żytomierzu 17 IX 1742.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IX 1742 woźny Joachim Jarmoliński [?] zeznał, że 11 IX oddał w Białej Cerkwi do rąk Kazimierza Zawadyńskiego, cześnika latyczowskiego, gubernatora białocerkiewskiego, pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 17 [?] IX 1742) od Arwija [?] Jakimenki, mieszczanina kijowskiego, przeciw Zawadyńskiemu i Józefowi Łakysile [?], plenipotentowi starosty białocerkiewskiego – o zwrot zabranych towarów albo zapłatę ich wartości (łącznie 855 rubli 30 kopiejek), kary i stawienie Matfija Prantenki [?], więzionego przez pozwanych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 720

1Manifestacya Wielm. JmPana Bohda-

2newicza Regenta Grodz. Kijow. Prze[ciw]

3Wielm. JmPaniom Zawiszyney Mar-

4szałk. W. W. X. L. y Jnnym

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego [?]

6Miesiąca Septembris Trzynastego Dnia

7W Rokach Sądowe Ziemskie Kijow. Przedemną

8Michałem Trypolskim, Łowczym Wielk. Komor-

9nikiem Ziem. Woiewodz. Kijow. y Xięgami ni-

10nieyszemi Ziemskiemi Kijow. Comparens Per-

11sonaliter WJmPan Stanisław Bohdanowicz

12Regent Grodz. Kijow. iak prętko po wynuszcze-

13niu [?] z więzienia Urodz. Adama Kuczarskiego [?]

14Administratora Swego, Dobr Wcyny [?] o nieyzwy-

15czaioney Jnwazyi y gwałtowney Expulsyi z Dobr

16Wcyny [?] zawiadomiony [?] onego tu do Żytomierza,

17podczas agituiących się Aktualnie Sądów Ziem-

18skich Kijow. dowiedział się, mey. Tak zaraz in

19Stubo [?] Judiciaria przeciwko WJmPaniom Marcybelli [?]

20z Ogińskich Zawiszyney Marszałk. Nadwor. Wiel-

21kiego Xięstwa Litew. Tudzież Wielm. Antoniemu

22Przezdzieckiemu Marszałkowi Dworu Jego Jmści

23Marszałk. Nadworney Wielk. Xięstwa Litt. Niemniey

24Urodz. JmPP. Andrzeiowi y Antoniemu Niewiadom[?],

25quorum motivo ta gwałtowna wielenya [?] y Expul-

26sya nastąpiła, Tudzież Jakubowi Woycickowi, Ru-

27sko [?] Karalskiemu [?], Łotmistrzowi Niedzwiedzkiemu z całą Cho-

28rągwią Ze W. Prychowa przysposobionym, Jakobi [?]

29Dragonii nadworney, y Kozakom z rożnym Orę-

30żem do Bitwy należącym plus minus osob Ośm wy-

31[reklamant:] nosząc

k. 720v

1noszącym, oświadczył, y manifestował Się prze-

2ciwko JW. JmPani Marszałk. Nadw. W. X. L. wiedząc

3bardzo dobrze o Zapisach Cessionis, in Anno

4Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Septi-

5mo, tak od niegdy Urodz. JmPana Michała Ro-

6mowicza [?], Jałcicki [?] y Urodz. JmPana Pilika [?], in Per-

7sonam Comparentis, na Dobra Wuyne [?] służących,

8in virtute których, przez Lat Pięć wespołuyney [?],

9Zastawney usq[ue] ad Diem Decimam Tertiam Se-

10ptembris, Anni Millesimi, Septingentesimi,

11Quadragesimi Secundi; Zostawał Possessyi, ne-

12scitur cuiusnam motivo, Anno praesenti, Millesimo

13Septingentesimo, Quadragesimo Secundo, Die De-

14cima Secunda Septembris o Południu Sama

15JW. JmPani Marszałk. cum adminiculo, y Ludzi

16swoich więcey Sta z róznym Orężem, Ośmiąt [?]

17Ruśnicami, Flintami, Pistoletami, Spisami, tak

18Dragonia Nadworna, Jałecter [?] Chorągwią Bry-

19drowską [?] y Kozakami z Sługą całego Berdyczow-

20skiego Zmocnieniem [?], y przysposobieniem, sez [?] Dobra

21Wuyne naiachawszy wszelkie Posłuszeństwo Podda-

22nstwa odebrała, y Manifestanta z Dobr gwałtownie

23wygnała, Konie iezdne Wozowe, y Stadnine, in-

24Szierz [?] Wołu, Krowy Jałowych, Zaniecz [?] Zboża w Ster-

25tach po Pole, na Toku będące, ozime, y iare, więcey

26Kop Tysiąc Pięciset wynoszących, Siddziesz [?] Siana,

27y wszystkie supellectilia zabrała, Konie y Bydło

28niedźwiedzie [?] dobrać za sobą odwiedziesz [?] zabrać,

29y zagnać kazała, inne rzeczy na Gruncie zosta-

30wiła, oczym zabranych rzeczy, Regestr cum

31expressione Jurius [?] tenetur, de Tenori tali. Ko-

32ni Żmudzów Lisowatych Cztery. Koń Cisawy z Białą

33Grzywą ieden, Koń Srokaty ieden. Gniadych Koni

34[reklamant:] wolsko [?]

k. 721

1[…]ostych dwa, Koń Siwodropiaty ieden. Koń Szpako-

2[…]waty ieden. Koń Kary z Piętnem ieden, Koń Ka-

3[…]ro smyszaty ieden. Klaczy Stadnych dwie, iedna Lisa-

4[…]wa, z Zrzebcem Kasztanowatym. Druga Gniada z Zrze-

5[…]bicą Gniadą, Zrzebiec z wiszniowa gniady Łysy ie-

6[…]den. Wołow roboczych rostych Swiyeh [?] sztuk Trzyna-

7[…]scie, Krow doynych z Cielętami, Sześć, Cieląt od

8[…]nich Pięcioro. Jałowników, Ktorym było po Lat

9[…]Trzy Sztuk Sześć, Dwuletnich Nazimków Pięć,

10Owiec Starych Dwadzieścia y Trzy. Od nich Za-

11gniaył [?] Iedenaście. Wełny z Starych Owiec, Kun

12Dwadzieścia y Trzy. Swiń Starych nadwornych,

13Siedmnaścioro, Wieprzow w Karmniku, dobrze

14Karmionych, po Roku, Dwa, W Sadzu na Gra-

15ze [?] Wieprzow Cztery. Podświnkow tako rocznich

16Sześć, Prosiąt tegorocznich Osmnaścioro,

17Gęsi Starych Trzynaścioro, Młodych Dwadzie-

18ścioro Troie, Kaczek Starych Trzydzieścioro,

19Młodych Trzydzieścioro, Starych Kapłonow

20Dziewięć, Kur Starych Dwadzieścioro [?], Młodych

21Kupa, y Więcey. Pasieki niepodbiraney

22Pni Sto, Osmdziesiąt y Sześć Wosku

23Kręg Ledwie nie Kamień, Pszenicy ozimey

24Styrt [?] Pięć, w Stodole Zastromek [?] ieden, w lato-

25[…] Styrtach y Zastromku znayduie się Kop

26[…]rych Styrtach [?] […]

27Czterysta. Zyta Ozimego Stert Cztery, w lato-

28rych Stertach Kop Trzysta Pięćdziesiąt, Znay-

29[…] dowai się ma. Zyta Jarego Łanow dwa, w mie-

30[…]ia Połowa z Zętego ma Kop Szesdziesiąt, wię-

31[…]ksza zaś Połowa niezżętego, Sęczmienia [?]

32[reklamant:] Styrtk[?]

k. 721v

1Styrta iedna, Prócz którey, na rozchod przywie-

2ziono, do Gumna, Kop dziewięć, co wszystkiego

3Szczomieniu w Życie [?] Kop Osmdziesiąt, Strzelki [?]

4wiązaney. Kop dwadzieścia y Cztery. Zaś Łanów

5dwa niezbiraney. Owsa Łanów dwa niezżętey,

6Prosa Łanów Trzy. Grochu Zasianego, y Skoszo-

7ney, po Czetweryku, Konopi Płoskontnych,

8wymoczonych iescze nietartych, w Stayni

9złożonych Kop więcey iak Szesć, Lnu iuż na

10rzlichce [?] po Czetweryku, Mało więcey iak Puł-

11Osmaku, Jagieł Czetweryk ieden, Mąki Psze-

12ney Czetwerykow Szesć, Żytniey Mąki Czetwe-

13rykow dziewięć, Krupek Jaczmnych Garnek

14Wielki w ktorym więcey iak Garncy Szesć

15sprawiedliwych, znaydowac się ma. Siana

16ku Bezimiennemu Stert dwie, w ktorych

17Kopic Dwieście dziewięćdziesiąt y dwie. Tam

18że Kopic Sto Osmdziesiąt y Cztery iescze

19niezrzucaney. W Jarze Obrytaywskim [?] Ster-

20ta iedna. Kopic w niey sto. W Jarze za

21Dworem Stert Trzy. W nich Kopic Trzysta

22Szesdziesiąt Osm. Item w Jarze Stert

23dwie, w ktorych Kopic dwieście Czterdzieści

24znaydowac się ma. Item w Jarze ku Sta-

25wku czarnemu Stert dwie, y w tych więcey

26iak Kopic dwieście, Żelaza Szyn Siedm-

27dziesiąt y Pięć, Narolnikow [?] Siedm,

28Pługow z Żelazami dwa, Lemiesz no-

29[reklamant:] wy

k. 722

1wy ieden, Trzosło do [nad wierszem: y] niego nowe iedne, Le-

2miesz Stary ieden, Klinow Zelaznych dwa,

3Ryf od Woza Pięć, Szyn od Woza kol zadnich

4Trzy. od Przednich Trzy. Swidrow wielkich czte-

5ry. Dłot Trzy. Siekier Trzy. Siekierka Stan-

6grytowa iedna, Skoworoda Zelazna iedna, [nad wierszem: z]

7[nad wierszem: a] nowa, Rożen zelazny ieden, Rzezak y Stalni-

8ca dla Kieszki rzznięcia Kamieni Zelaznych

9do Zolenia Chust dwa. Kocioł w Browarze

10do Warzenia Piwa nowy ieden, Kubłak alias

11Terlic dwie, z smitiukami, Woytokami, Ol-

12strami y nowemi Potrzebami, dobremi, do nich

13należącemi, Item Łęków Trzy. Z których ieden

14w capę, y wnięktore srebra kawałki, robotą

15czerkieską oprawny. Skora iuchtowa iedna, wielka

16cała, Szkatuła z Papierami iedna, Puzderek

17z Flaszkami dwie, Skrzyń białych dwie, z któ-

18rych iedna zamknięta z kłudkami, druga

19niezamknięta, Sepet nowy ieden, iescze nie-

20obbity, Masła Fasek wielkich Siedm, Ser-

21dzieczek iedenascie, Sygbrzyków dzieni[?], Slo-

22niny Starey, Połeć niepoczynany ieden, Sadło

23Stare całe iedne, drugie zas Sadło poczęte,

24na wschod Wyziny Pułkamienia chwiey, Soli Be-

25czek dwie niepoczynanych, Item Soli Beczka ie-

26dna poczęta, w drugiey kusch Tynk[?], Obra-

27zow wielkich na Płotnie malowanych, Siedm,

28Wóz nowy poczwerny Skurą obbity, okowany

29ze wszytkiemi należytosciami, do niego przy-

30Zwoitemi ieden, Wozow Starych Skorami

31[reklamant:] obbitych

k. 722v [?]

1obbitych Trzy. Pulilat [?] z Orebna [?] od Mar-

2bnika [?] Starey obbity ieden, Prostych Wło-

3Włoskowych [?] Cztery, Kordyki [?] poiedynkowy ie-

4den, Taradayka dla Wody wożenia, nowa zło-

5tymi nowemi Szorow z Pasami, Kantara-

6ami, Licami, y Uzdzienicami ...owemi [?]

7nowemi Cztery. Szron [?] żelaznych Cztery,

8Szarątek [?] alias Kontalikow [?] Pięć, Szczotek

9piwnych Sześć, Naczyń Puszeczkow [?] Trzy.

10Kadłubow do Warzywa nowych Trzy, Sta-

11rych Osm, Dzież do Pieczenia Chleba dwie,

12Niecek Czworo, Cebrzykow dwa, Konewek

13nowych dwie, Stara iedna, Wiader no-

14wych dwie, Szarytek [?] drzewianych dwie, Y-

15tem Szarytka [?] Drzewiana petna [?] iedna, Rze-

16czka [?] Drzewiana iedna, Lichtarzyk [?] Cynowy

17ieden, Przystawka Cynowa iedna, Item

18drewnianych Łyżek [?] dwie, Namiot Turecki ie-

19den, Sieć alias Szater [?] na Stali [?] ieden, Nie-

20wodek nowy, ktorego w Skrzydłach Sążni

21Osm, prócz Matni, Kożuch nowy nienio-

22chodzony ieden, Stary drugi, Watu prę-

23dzionego Kłębkow Cztery. Uzysrer [?] nowych

24Sześć, y tak Dobra pomienioną Wuyne [?]

25bezprawnie odebrała, Manifestanta z Dobr

26pomienionych gwałtownie wygnała, Szko-

27dy przez Zabranie Koni, Pasieki, Zboża, Sia-

28na, Bydła, y rzeczy ruchomych, wyż w regie-

29strze wyrażonych, w gospodarstwie zażytey [?]

30[reklamant:] nych

k. 723

1x.

2nych, Szkody na Dziesięć Tysięcy uczyniła,

3co etiam circa Inquisitionem comprobare

4gotow, Azatym Manifestans obez prawne,

5y gwałtowne wygnanie, z Dobr Tychże Więzny

6iakoteż o Wiolencyę, y zabranie rzeczy, przed

7Sądem niniejszym manifestowawszy się

8deklarował oraz tak z JW JmPanią Marszał-

9kową, iakoteż eam Complicibus, et motori-

10bus gwałtowney Expulsyi irremissibiliter

11prawnie czynić, y nie zaniechać in omni

12Judicio et Officio Zostawiwszy tey Manifesta-

13cyi Salvam meliorationem, aut per Citati-

14onem correctione, teyże oprysięi[?] do xiąg

15prosił, y otrzymał. Stanisław Bohda-

16nowicz[?] Regent Grodzki Kijow. mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

in Stubo [prawdop. in Subsellio] Judiciaria – w izbie sądowej; quorum motivo – z których pobudki; plus minus – mniej więcej.

rok w rękopisie odczytany jako „Czterdziestego Wtorego”, możliwe inne odczytanie – sprawdzić; numer marginalny trudny (114to?).

in Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Septimo – w roku 1737; usque ad Diem Decimam Tertiam Septembris Anni 1742 – aż do dnia 13 września 1742; nescitur cuiusnam motivo – nie wiadomo z jakiego powodu; Anno praesenti 1742 Die Decima Secunda Septembris – w roku bieżącym 1742, dnia 12 września; cum adminiculo – z pomocą; supellectilia – sprzęty domowe; cum expressione … tenetur de tenore tali – z wyszczególnieniem, w takim brzmieniu.

JW. JmPani Marszałk. Nadw. W. X. L. – Jaśnie Wielmożna Jejmość Pani Marszałkowa Nadworna Wielkiego Księstwa Litewskiego (właścicielka Berdyczowa).

Odczyt wielu wyrazów niepewny z powodu pisma; po prawej widoczny pasek sąsiedniej strony – pominięty.

Fragment inwentarza (wykazu inwentarza żywego i zboża) dóbr; styrta/sterta – stóg zboża; kopa – 60 snopów; zastromek – mniejszy stóg (odczyt niepewny); kręg wosku – bryła wosku.

Lewe brzegi wierszy częściowo nieczytelne/obcięte przy grzbiecie.

Strona jest dalszym ciągiem inwentarza (spisu zboża, siana i sprzętów gospodarczych) z wpisu z poprzedniej strony; nad tekstem drobny znak „x”. Foliacja w lewym górnym rogu: „721[?]” z dopiskiem – odczyt niepewny.

Czetweryk – miara zboża (czwierć); Osmak – miara sypka (ósma część beczki); kopa – 60 snopów; styrta/sterta – stóg.

Ciąg inwentarza ruchomości (sprzęty, uprząż, zapasy); terlice – siodła kozackie; sepet – skrzynia, kufer; skoworoda – patelnia; łęki – siodła; fasek – beczułek; czerkieską robotą – po czerkiesku zdobione.

Odczyt kilku wyrazów (Kieszki, smitiukami, Woytokami, Sygbrzyków dzieni, wyziny, kusch Tynk) niepewny.

Fragment manifestacji – rejestr ruchomości zabranych manifestantowi wraz z wygnaniem z dóbr; wiele nazw sprzętów odczytanych niepewnie.

Taradayka – lekki wóz; szory – uprząż; kadłub – beczka/kadź; dzieża – naczynie do rozczyniania ciasta; niewód – sieć rybacka, matnia – worek sieci; Item (łac.) – także.

Foliacja: w lewym górnym rogu „722 v[erso]” oraz zatarty numer obok.

x. – znak na górze strony (krzyżyk/inwokacja).

etiam circa Inquisitionem comprobare – także przy inkwizycji (przesłuchaniu świadków) udowodnić; cum Complicibus et motoribus – ze wspólnikami i sprawcami; irremissibiliter – nieodpuszczalnie; in omni Judicio et Officio – w każdym sądzie i urzędzie; salvam meliorationem aut per Citationem correctionem – z zastrzeżeniem polepszenia albo poprawy przez pozew.

oprysięi[?] – prawdopodobnie „oblatę” / „przyięcie” (lekcja niepewna).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IX 1742 Stanisław Bohdanowicz, regent grodzki kijowski, zaraz po uwolnieniu z więzienia swego administratora Adama Kuczarskiego [?] i powiadomieniu o niezwykłym najeździe i gwałtownym wyrzuceniu z dóbr Wcyna [?], manifestował się w izbie sądowej przeciw Marcibelli z Ogińskich Zawiszynej, marszałkowej nadwornej litewskiej, Antoniemu Przezdzieckiemu, marszałkowi jej dworu, Andrzejowi i Antoniemu Niewiadomskim [?], Jakubowi Wójcickiemu i innym; dołączono rejestr zabranych koni (m.in. cztery żmudziny lisowate, cisawy z białą grzywą, srokaty, gniady, szpakowaty).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 723

1Manifestacya Urodz. JmPana

2Jana Jaworskiego [?] Przeciwko Urodz.

3JmPanem Janowi Kotenko

4Chodorkowskiemu [?] Janowi Trębicke-

5mu [?] y Innym.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

7Miesiąca Septembra Trzynastego Dnia

8W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. po Swiętym

9Bartłomieiu w Pierwszy Poniedziałek Sądzie

10się Zaczęte. Przedemną Michałem Dedowi-

11czem z Trypola Trypolskim Komor-

12nikiem Ziemskim Województwa Kijow. y

13Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskie-

14mi Comparens personaliter Urod. JmPan Jan Jaworski

k. 723v

1Jeśli powiaa windikuiąc Znaczney Krzywdy y opre-

2ssy swoiey naprzeciwko Urodzonym JchmmPanom

3Janowi Kotenkowi Chodakowskiemu principałowi

4Janowi Trybickiemu Piotrowi Bułkowskiemu

5Bazylemu Meleniewskiemu Pryncypałom Samue-

6lowi Meleniewskiemu Janowi Lubeckiemu Jano-

7wi Zakusile y Jendrzejowi Skrzyckiemu Complicibus

8Ludziey Roboczym Petrowi Semenowi Chomie Krau-

9cowi y Jnszym in oppressionem et damnum Com-

10parentis przybranym y przysposobionym, których

11wyżey wyrażonych Obżałowanym lepiey Urodo-

12mym y Znaiomym po przeciesach [?] summo

13cum dolore Skarżył Manifestował et Cum Actis

14Praesentibus Solennissime protestował się w takowy

15sposób y oto Jz JchmmPP. Obżałowani Vi[o]lando Jura Ci-

16vitatis Contra Invasores et oppressores rigide de-

17scripta śmiel y ważyli się Tyrannicznego Manifestanta

18nie sobie nie winnego Zastąpiwszy in strada Publi-

19ca cum Complicibus suis Zbić każąc Pieniądze y

20Jnne rzeczy które się tylko na ten Czas przy manife-

21stancie znaleść mogli zabrać honor licentiose ore

22szarpać dyffamować y Jnne nie Znośne y nie

23wypowiedziane dopuszczały oppressye Czyniąc te-

24dwo Semivivum Comparentem [?] tak ma niewin-

25ność ludzką Zawziętych zey puścili a Zatym Mo-

26dernus Manifestans uciekaiąc ad Asilum

27Sacrosanctae Justitiae o to wszystko ut prae-

28missum est uberabis Vicibus manifesto-

29wawszy się Salvamque meliorationem

30Zostawiwszy prosił mnie

31Urzędu o przyięcie tey

32Manifestacyi do Xiąg

33co y otrzymał

34Retta

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście.

Roki po św. Bartłomieju (24 VIII) w pierwszy poniedziałek zaczęte.

Ostatni wiersz po prawej: „Retta” = (scil. lecta) „Relecta/Retta” – adnotacja kancelaryjna (sprawdzono, odczytano).

in oppressionem et damnum Comparentis – na krzywdę i szkodę stawającego; summo cum dolore – z najwyższym bólem; cum actis praesentibus solennissime – wobec akt niniejszych najuroczyściej; violando iura civitatis contra invasores et oppressores rigide descripta – gwałcąc prawa obywatelskie surowo spisane przeciw najeźdźcom i ciemiężycielom; in strada publica cum complicibus suis – na drodze publicznej ze swymi wspólnikami; licentiose ore – swawolnie ustami; semivivum comparentem – stawającego na pół żywego; ad asylum sacrosanctae iustitiae – do schronienia najświętszej sprawiedliwości; ut praemissum est uberioribus vicibus – jak wyżej powiedziano, wielokrotnie; salvamque meliorationem – z zastrzeżeniem poprawienia (manifestu).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IX 1742 przed Michałem z Trypola Trypolskim, komornikiem ziemskim kijowskim, Jan Jaworski manifestował się przeciw Janowi Kotence Chodakowskiemu, Janowi Trybickiemu, Piotrowi Bułkowskiemu, Bazylemu Meleniewskiemu (pryncypałom), Samuelowi Meleniewskiemu, Janowi Lubeckiemu, Janowi Zakusile, Jędrzejowi Skrzyckiemu (wspólnikom) oraz ludziom roboczym Petrowi, Semenowi, Chomie Krawcowi i innym – o znaczne krzywdy i opresje wbrew prawom.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 724

1Relacya położonego Pozwu

2od Urodz. Wyhowskiego po Uro-

3dzonego Piotra Dubińskiego na

4Sądy Ziem. Kijow. Zapisana.

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego.

6Miesiąca Septembra, Dziewiętnastego Dnia

7Na Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie, w pierwszy

8Poniedziałek po Swiętym Bartłomieiu Roku

9tera na akcie wyrażonego w Zytomirzu przy-

10padłe ypodziesię Zaczęte. Przedemną Ja-

11nem Zawalicznym [?] Maczulskim Komor-

12nikiem Ziemskim Kijowskim, y Xięga-

13mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijow-

14skiemi. Stanowszy oczewiście Woźny

15Jenerał Woiewodztwa Kijowskiego y

16Innych Opatrzny Joachim Jarmolinski

17w moc wierney, skuteczney, y prawdzi-

18wey Relacyi swoiey, iawnie ustnie y

19dobrowolnie zeznał, Iż on Roku teraznieysz-

20szego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Drugiego

21Dnia Siedmnastego Septembris. Pozew

22Ziem. Kijow. autentyczny, odniosł do Dobr Wsi

23Didca [?], y tamże ten Pozew w drzwi na stole ni-

24żey wyrażonemu Pozwanemu położywszy

25o położeniu onego, od kogo, po kogo, y w iakiey Spra-

26wie pisany

k. 724v

1pisany był, opowiedział y do wiadomości przywiódł.

2którego Pozwu był tenor takowy. August Trzeci z Bożey

3Łaski Król Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pru-

4Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewier-

5ski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Brasławski [?]

6y Czerniechowski, a dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

7Urodz. Piotrowi Dubiskiemu [?] Pozwany z Osoby y

8Dóbr WW. T. tak rzeczy ruchomych, y Summ pienięzny[ch]

9przykazuiemy, abyś WW. T. przed Sądem Naszym

10Ziem. Kijowskim na Rokach Ziem. Kijow. w Żyto-

11mirzu teraz actualiter agitujących sie sam obli-

12cznie y zaraz [?] Stanął, na Instancyą Urodz. Sędo-

13wego y iego Delatora Urodz. Stefana Z[…]Wychowa[…]

14[…]skiego Aktora, który przychylaiącsie do Prawa

15o bespieczeństwie uszczególnionym sub tempore [?]

16Judiciorum ostrzeżonym Opisanego, WW. T. in vim

17Termini facti et Declaratione Judicij pozy-

18wa, ato pro poenis, ratione in Contrarium te-

19go postępuiąc, y rygoru na Violatorów bespie-

20czeństwa pod czas Sądów Prawem Opisanego nie

21obawiaiącsie, abusive et illicito ausu, z Pistoletów

22na Pasażu przy boku mianych we Dworku Urodz.

23Wychowskich Strzelania, y tam Aktora Zaprzybyciem

24w Interessie swoim do Urodz. Pana Meleniewskiego w tym

25że Dworku Urodz. Wychowskich Stancyą swoią maiącego

26bespieczeństwem uszczególnionym obwarowanego, nie

27niewinnego (iako y całe dnie iego) pierwszy Verbis

28contumeliosis ac execrandis, rozwiązując sobie pretensyą z Urodz.

29Medwedowskim do Aktora teraźnieyszego Aesi ów niesłuchie

30[…]Jacyj do Sądu od Urodz. Doktorowskich oporczenie o-

31nego dyffamowania, do Szabli na Niego porywaniaie, odpo-

32wiedzi y przegrożek, w tymże Miejscu Zabić, i Zbitym

33uczynienia, a potym razy kilka pięścią uderzenia, et de

34facto o Śmierć przyprowadzić usiłowania, y o inne Ekce-

35ssa oretenus WW. T. proponowane, a Inquizycyą Dowiedzio-

36ne na[…] Citatione seu potius Termino Tacto [?] pozywa.

37[reklamant:] Ad panów [?]

k. 725

1sis pariturus. Pisan w Zytomirzu, Millesimo Se:

2ptingentesimo, Quadragesimo Secundo Anno, Die Decima

3Quinta Septembris, de quo Ens ejusdem Ministerialis

4Relatis + Joachim Darmotinski [?] Woźny Jenerał [?] [...]

Objaśnienia i tłumaczenia

Wpis zawiera oblatę pozwu królewskiego Augusta III; actualiter agitujących się – obecnie odprawiających się; in vim Termini facti et Declaratione Judicij – w mocy terminu uczynionego i deklaracji sądu; pro poenis – o kary; ratione in contrarium – za postępowanie wbrew temu; abusive et illicito ausu – nadużyciem i niedozwoloną śmiałością; verbis contumeliosis ac execrandis – słowami obelżywymi i przeklętymi; oretenus – ustnie; Citatione seu potius Termino facto – pozwem albo raczej terminem uczynionym. Odczyt wielu nazwisk niepewny.

sis pariturus – „masz się stawić” (końcowa formuła pozwu); Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno, Die Decima Quinta Septembris – roku 1742, dnia 15 września; de quo … Ministerialis Relatis – o czym relacja tegoż woźnego (odczyt formuły niepewny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19IX 1742 woźny Joachim Darmotiński [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 15 IX 1742) od Wyhowskiego przeciw Piotrowi Dubiskiemu – o kary za naruszenie prawa o bezpieczeństwie w czasie sądów, na mocy terminu i deklaracji sądu.

Transkrypcja i omówienie tego aktu są w opracowaniu. Zostaną opublikowane wkrótce.

Transkrypcja i omówienie tego aktu są w opracowaniu. Zostaną opublikowane wkrótce.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 727

1Manifestacya cum Publicatt od JW JmPana

2Steckiego Kasztt Kijow. przeciwko JW JmX. Szeptyckiemu

3Szeptyckiemu Arcybiskupowi Kijow. y

4Innym

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembris Dwudziestego Dnia

7Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. w Pierwszy Poniedziałek po S.

8Bartłomieju w Żytom. Sądzić się zaczęte, Przedemną Ja=

9nem Zawiałłkiem [?] na Mieyscu Specyalnym Komor=

10nikiem Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

11Kijow. Comparens pliter Urodz. JmPan Mikołay Dzbocki [?] Kom=

12missarz Dobr Poliskich JW JmPana Kazimierza na Steczani=

13cu, Kustynie, Iwanicach [?] y Chabnym Steckiego Kasztt

14Kijow. Dymir. Łomaz. [?] etc Starosty Pułkownika Woysk

15JKMci y Rzpltey Nomine et de commisso tegoż JW:

16JmPana Kasztt Kijow. Pryncypała swoiego adhaerendo Decreto

17infra Specificato solenniter przeciwko JW JmX. Athanazemu

18na Szeptycach Szeptyckiemu Metropolicie Kijow. y Wieleb.

19JmX. Maryanowi Hołowni Opatowi Mieleckiemu ma=

20nifestowat się in eum sensum: Iako Dekretem Ziem.

21Kijow. Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wto=

22rego Dnia Szóstego Septembris między JW Pryncypałem

23Comparentis z Iedney, a JW JmX. Obwinionemi z Drugiey

24Strony stałym y feriowanym iniunctum est Aby JW JmX.

25Metropolita Kijow. Obwiniony Poddanych Lobberych [?] Ma=

26tysza y Semena Szysienków [?] ze Wsi Ładynki, Marka,

27Dorofiia y Kondrata Lewenków trzech Braci między sobą

28rodzonych z Miasteczka Lubianki, Hawryła Pałamarcz=

29ka z Miasteczka Dymira Dobr tegoż JW Pryncypała Comparentis

30do Klucza Radomiskiego [?] Dobr JW JmX. Obwinionego Zbyt=

31wolnie zbiegłych, y tam bytem osiadłych, Arresztem in[…]=

32dowanych y Iuramentem przez JW Pryncypała Comparentis evin=

33kowanych

k. 727v

1kowanych ab Actu Decreti za niedziel Dwie przed Sądem

2Ziem. Kijow. wydał, y Liczbe czternastu Czerwien przy wydaniu

3wraz z Żonami, Dziećmi, Krowami, wołami, y całym sprzę-

4tem domowym tychże Poddanych, zapłacił, który satis=

5fakcyi modernus comparens in Termino eodem Decreto Fixo to:

6iest Dnia dzisieyszego Dwudziestego Septembris przez

7Dzień cały aż do zapalenia świecy oczekiwał. Ale JWielmo[ży]

8Jmść obwiniony contraveniendo memorato Decreto, ani

9Poddanych owych de Nominibus et Cognominibus wyrażo:

10nych nie wydał, ani Liczby Czternastu Czerwien nie zapła[ci]-

11ł, y we wszystkich Punktach temu Decretowi sprzeciwiłs[ię]

12przeto modernus Comparens iterum atque iterum ratione

13contraventionis memorato Decreto contra eundem Imcipa[ła]

14kiie quo supra Manifestowawszy się prosił o przydanie

15Woźnego sobie ad extendendam rigorem eiusdem Decreti

16super Parte contraveniente appositum, który Sąd Ziem.

17Kijow. annuendo affektacyi Woźnego Generała Szlachetnego

18Józefa Dobrowolskiego przydał. A tak on Woźny czyniąc

19dosyć woli y rozkazaniu Sądowemu, a z powinności U-

20rzędu Swego Woźnieńskiego Winę Banicyi Mierney

21na JW ImX. Metropolicie Kijow. y W ImX. Opacie […]

22[…] in loco publicationis solito przed Aktami Sądu

23Ziem. Kijow. głosem wyniosłym obwołał y publikowa[ł]

24a po obwołaniu y Publikowaniu przed tymże Sądem Zie[m.]

25Kijow. stanowszy, prawdziwą swoią publikatą Relacyą uczy-

26nił y zeznał, y prosił tak Comparens swoiey Manife[stacyi]

27salva eius reservata melioratione, iako y woźny publi-

28katy Relat. o przyięcie do Akt, co y otrzymał. Mikołay

29Rębocki [?] mpp Józef Dobrowolski Woźny mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Manifestacya cum Publicatt – manifestacja z publikacją; Kasztt Kijow. – kasztelan kijowski; Dymir. – (starosta) dymirski; pliter (personaliter) – osobiście; Nomine et de commisso – w imieniu i z polecenia; adhaerendo Decreto infra Specificato – trzymając się dekretu niżej wyszczególnionego; solenniter – uroczyście; in eum sensum – w tym sensie; iniunctum est – nakazano; Iuramentem evinkowanych – dowiedzionych przysięgą.

Numer marginalny odczytany niepewnie (zapis podobny do „119”).

contraveniendo memorato Decreto – sprzeciwiając się wspomnianemu dekretowi; de Nominibus et Cognominibus – z imion i przezwisk; iterum atque iterum ratione contraventionis – raz po raz z powodu sprzeciwienia się; ad extendendam rigorem … super Parte contraveniente appositum – dla rozciągnięcia rygoru dekretu nałożonego na stronę sprzeciwiającą się; annuendo affektacyi – przychylając się do żądania; in loco publicationis solito – w zwykłym miejscu obwieszczeń; salva eius reservata melioratione – z zastrzeżeniem prawa do poprawienia (manifestacji); czerwień (czerwony złoty) – dukat; JW ImX. – Jaśnie Wielmożny Jegomość Ksiądz; Metropolita Kijowski – zapewne metropolita unicki; Wina Banicyi Mierney – kara banicji (wywołania) zwykłej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20IX 1742 Mikołaj Dzbocki [Rębocki?], komisarz dóbr poleskich Kazimierza Steckiego, kasztelana kijowskiego, manifestował się z publikacją w jego imieniu przeciw ks. Atanazemu Szeptyckiemu, arcybiskupowi [metropolicie] kijowskiemu, i innym – o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego z 6 IX 1742 wydanego między stronami. Woźny Józef Dobrowolski podał relację publikacji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 727v

1Relatia położonego Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od JWielm. Jabłonowskiego Wdy Ru[skiego]

3[…] y Innych przeciwko Szlachetnego Kanonika [?]

4Metropolitanina [?] Kijowskiego.

k. 728

1Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

2Miesiąca, Septembris, Dwudziestego, Szóstego Dnia.

3W Rokie Sądowe Ziemskie Kijowskie w pierwszy

4Poniedziałek po Swiętym Bartłomieju Roku Wyż na

5Akcie wyrażonego przypadłe w Zytomierzu, y Sądzie

6się zaczęte. Przedemną Michałem Dedowiczem na

7Trypolu Trypolskim Towczym Mścisławskim

8Komornikiem Ziemskim Kijowskim, y Xięgami

9ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanow-

10szy Osobiście Woźny Generał Woiewodztwa

11Kijowskiego y Jnnych Szlachetny Jozef Dobro-

12wolski [?] Ministerialis, viva voce, ac fidelis Relationis,

13palam, publice, libereq, ac per expressum recog-

14novit. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedm-

15set, Czterdziestego, Wtorego, Dnia Dziewiętnaste-

16go Septembris, Pozew Ziemski Kijowski Autem-

17tyczny, na Membranie Ziemskim Kijowskim

18pisany, odniosł do Miasta Iego Krolewskiey

19Mości Zytomirza, y tam ten Pozew, w stanceyi

20przezywaiącey się Niewiernego Notka [?], do Rąk

21niżey wyrażonego Pozwanego oddał, o oddaniu

22onego, od kogo, Ypo kogo, y w iakiey Sprawie był

23pisany, prawnie publikuiąc, do wiadomości

24przywiodł, tenoris sequentis. August Trzeci z Bo-

25żey Łaski, Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ru-

26ski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Smo-

27lenski, Siewierski, Podolski, Podlaski, Kijowski,

28Wołynski, Bracławski y Czernichowski a Dziedzi-

29czny Xiążę Saski y Elektor. Tobie Sławetnemu

30Niewiernemu [?] Jakimowiczowi Mieszczaninowi Kijow-

31skiemu, z osoby y zewszystkich generaliter Dobr,

32Summ, handlow y ruchomości lubią Locorum hæ-

33rentibus, W. T. Powagą naszą Krolewską przykazu-

34[reklamant:] iemy

k. 728v

1iemy abyś WT: przed Sądem naszym Ziemskim

2Kijowskim, na Rokach Ziemskich, Anno Currenti w

3Żytomierzu, lub Owruczu, agitowac maiących się

4vel his deficientibus, in aliis proxime Subsequenti=

5bus, sam obliczmie y zaraz stanął, na Instancyą

6Instygatora Sądowego, y Jego Delatorow JWiel. Stani=

7sława Wincentego na Xięstwie Ostrogskim, Bohusłow=

8cu y Szczuczynie [?] Jabłonowskiego Woiewody y Gene=

9rała Ziem Ruskich, Białocerkiewskiego Mię=

10dzyrzeckiego etc Starosty, tudzież Wiel. Kazimie=

11rza Zawadzynskiego [?] Cześnika Latyczewskiego,

12niemniey Urodzonych Antoniego Lubaskiego [?], Fran=

13ciszka Kocerkowskiego [?], Jana Brodowskiego y Sła=

14wetnych Iwana Woyta Augustenka [?], y Mikołaja

15Działuszyckiego [?] Pisarza Maydeburyi Białocerkiew=

16skiey, y Onyska Krawczenka Mieszczanina Bia=

17łocerkiewskiego Aktorow, ktorzy Aktorowie przy=

18chylaiąc się do Prawa pospolitego WT: pozywaią

19oto. Iz WT. Kornijiu [?], sam będąc personaliter Akto=

20rem, y windykuiącym pobitych Czeladzi swoich,

21przez Fedora Franta [?] y Czeladz iego, Mieszczanina

22Białokijowskiego [?], a potym Autor w Starostwie Biało=

23cerkiewskim, JWiel. Aktora, w Trebiszczu [?] y Szczyznie [?]

24cerkiewskim, JWiel. Aktora, wstrebig [?] …

25[uwaga: powyższy wiersz zdublowany przez transkrybenta – właściwa lekcja:]

26Bielskim [?], JWiel. Aktora, w trebiszczu [?] y wyzwie

27cerkiewskim [?] …

k. 729

1wynayduiąc niesłuszne y nienależyte me-

2dia z pretensyi do Wiell. Actora, ac si zatrzyma-

3nych y pozostałych, Aczyś do Sądów Ziemskich

4Kijowskich intentowałeś, y wskroś expensowy

5inwolwowałeś, różne obelżywe Wiell. Zawadyn-

6skiemu Actorowi, y Innym pozadawałeś, y żadnych

7czasu nigdy in rerum natura niebyło y per Inqui-

8sitionem do niesc niemożesz, proinde moderni Acto-

9res, WP. tam pro circumscriptione honoris, quam

10propemis [?], ratione indebitae rexa [?], uti in aequieta-

11to negotio injus evocationis, nec non pro litis

12expensis, Lidem [?] Actores citant. Sis itaq. pariturus,

13Terminum attentaturus. Datt. Zytomiriae, Die

14Decima Nona Septembris, Millesimo, Septingen-

15tesimo, Quadragesimo, Secundo Anno. De quo prae-

16sens ejusdem Ministerialis Relatio. Jozef Dobrowolski Woźny [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Wdy Ru[skiego] – Wojewody Ruskiego (Jan Stanisław Jabłonowski, wojewoda ruski); odczyt drugiej części tytułu niepewny.

Ministerialis, viva voce, ac fidelis Relationis… recognovit – woźny żywym głosem, w wiernej relacji, jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

tenoris sequentis – następującej treści; generaliter – ogólnie; Locorum hærentibus – gdziekolwiek się znajdujących.

Pierwszy poniedziałek po św. Bartłomieju (24 VIII) 1742 – 27 VIII 1742.

Imię pozwanego (Niewierny [?] Jakimowicz) i nazwisko woźnego odczytane niepewnie.

proinde moderni Actores… citant – przeto niniejsi powodowie pozywają WPana tak za uwłaczanie czci, jak za niesłuszne nękanie, jako w sprawie uspokojonej w drodze pozwu, a także o koszty procesu; stawisz się więc i termin uczynisz. Dano w Żytomierzu dnia 19 września 1742 roku. O czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

Fragment końcowy pozwu (z relacją woźnego); odczyt kilku wyrazów łacińskich niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IX 1742 woźny Józef Dobrowolski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Jabłonowskiego, wojewody ruskiego [?], i innych przeciw Korniejowi [?] Jakimowiczowi, mieszczaninowi kijowskiemu – o to, że będąc sam aktorem w sprawie o pobicie swojej czeladzi przez Fedora Franta [?] i jego czeladź, [dopuścił się krzywd wobec aktorów] (zob. nr 113).

Transkrypcja

k. 729

1Manifestacya JWiell. JmPana

2Trypolskiego Podkomorzego Kijow.

3de Diligentia sui Uczyniona.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego,

5Miesiąca Septembris, Dwudziestego, Osmego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

7Przedemną Józefem z Gatek Gałeckim Namiestnikiem

8pro tunc Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninie-

9yszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens per-

10sonaliter JWiell. JmPan Antoni na Trypolu y

11Radoszczycy [?] znie [?] Trypolski Podkomorzy Kijow.

12Wysp. Gros [?] Drechtemirowski [?] Kahorlicki [?] etc.

13Starosta Pułkownik Woysk Koronnych, sub-

14veniendo integritati intaminati Honoris

15sui twiadczył [?] y Manifestował się w ten sposob

16Iż JWiell. Comparens propter Negotia varia

17Item Transactiones suas, Juridicasq. przybyszy [?]

18do Grodu Żytomirskiego gdzie in Actis Zastawszy [?]

19Manifest à Ceniskiebo [?] Wdztwa tego ex ratio-

20ne exortarum dipentionum [?] fideras [?] Rey-

21[reklamant:] mitem [?]

k. 729v

1nału Deputackiego inter eosdem cum profu-

2sione Sanguinis Subsecutarum w Grodzie Żytt.

3Zaniesiony et JPan dla siebie Particularitatem

4iakoby in hoc tumultu miał Szabli dobywać

5co się w samey rzeczy nigdy pokazać nie może

6gdyż Comparens iako zawsze exemplari Mode-

7stia przy twoim Podkomorskim Urzędzie zwykł

8się sprawować na Seymikach tak y na ten czas

9iak in opinati tumultus obaczył Exordia tak

10zaraz wyszedł z kościoła bez żadnego dobywania

11Szabli owszem wszystkim perswaduiąc aby Praeroga-

12tywę Mieysca poświęconego Pana Boga ob-

13serwuiąc inter Tumultuantes nie mieszali się

14owszem perswadowali y przywodzili do uspo-

15koienia się co iako tak a nie inaczey w samey

16rzeczy było offert pro emendatione obiectorum

17in taminatum Conscientiam adewadendum

18y ten pro emendatione ab obiecto podawszy

19Manifest Actis Praesentibus connotari prosił

20co y otrzymał. Antoni Trypolski Podkomorzy

21Kijow. W. gen. P. K. S. W. Z. Ł. mmp.

Objaśnienia i tłumaczenia

de Diligentia sui – o swej staranności (stawiennictwie); comparens personaliter – stawający osobiście; subveniendo integritati intaminati Honoris sui – dbając o nienaruszoność swej nieskalanej czci; propter Negotia varia item Transactiones suas Juridicasque – z powodu różnych spraw oraz swych transakcji i czynności prawnych; in Actis – w aktach.

Tytulatura podkomorzego (Drechtemirowski, Kahorlicki) odczytana niepewnie.

inter eosdem cum profusione sanguinis subsecutarum – między nimi, z rozlewem krwi zaszłych; particularitatem – szczególny zarzut (osobisty udział); exemplari modestia – ze wzorową skromnością; inopinati tumultus exordia – początki niespodziewanego zamieszania; inter tumultuantes – między wszczynającymi tumult; offert pro emendatione obiectorum – ofiaruje się do odparcia zarzutów; „in taminatum Conscientiam adewadendum” – zapewne „in intaminatam conscientiam adevadendum”, tj. dla oczyszczenia nieskalanego sumienia; Actis praesentibus connotari – do niniejszych akt zapisać.

Odczyt tytulatury pod podpisem (W. gen. P. K. S. W. Z. Ł.) niepewny; mmp. – manu mea propria.

Streszczenie

28IX 1742 Antoni na Trypolu Trypolski, podkomorzy kijowski, złożył manifestację (de diligentia) – przybywszy do grodu żytomierskiego, zastał w aktach manifest zarzucający mu, że w czasie tumultu [na sejmiku, w kościele] dobył szabli; oświadczył, że to nieprawda, gdyż zachowując zwykłą powściągliwość wyszedł z kościoła, nie dobywając szabli, i namawiał wszystkich do uspokojenia i poszanowania miejsca świętego.

Transkrypcja

k. 729v

1Rel. powtórnego Pozwu Ćwiczalnego [?]

2na Kądy [?] Ziemskie Kijowskie od Urodz. Ba-

3hrynowskiey Białeckiey [?] y In-

4nych [?] po Urodz. Lahirs [?] Michała [?]

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

6Miesiąca Septembris, Dwudziestego, Ósmego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woźnego [?] Kijowsk.

8Przedemną Józefem z Gatek Gałeckim Namie-

9snikiem [?] pro tunc Akt Ziemskich Kijows. y Xię-

10gami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

11Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewódz-

12twa Kijows. y Innych Opatrzny Joachim Sarno-

13linski [?], in vim et verba ac fidelis Relationis

14patam publice recognovit. Iż on Roku teraz

15nieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego,

16[reklamant:] Wtorego

k. 730

1Wtorego, Dnia Trzynastego Septembris. Po-

2zew Ziem. Kijow. autentyczny odniosł do Dobr

3Wsi Hrubska [?], y tamtem Pozew niżey wyrażo-

4nym Pozwanym w Izbie na stole położył o oddá-

5niu y położeniu onego odkryto pokoju y nia-

6kiey sprawie był pisany opowiedział y doiá-

7domości przywiodł, ktorego Pozwu był Tenor takowy

8August Trzeci z Bożey Łaski, Krol Polski, Wielki Xią-

9że Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki,

10Inflantski, Smolenski, Siewierski, Kijowski, Wołyński,

11Podolski, Podlaski, Liflantski [?], y Czerniechowski, á Dziedzi-

12czny Xiąże Saski y Elektor. Urodz. Michałowi y

13Katarzynie z Wołyńieckich [?] Zahorskim Małż. Sa-

14mey Urodz. Zahorskiey cum Assistentia maritali

15debita de Jure Pozwanym, z Osob y Dobr WW. Leżących

16ruchomych y Sumom pilnie Zrzeczych [?] przykazuiemy

17abyście WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

18Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu lub Zytomirsku nay-

19pierwiey podanie tego Pozwu sądzić się maiącyh

20sami oblicznie y Zawicie stanęli na Instancyą Instty-

21gatora Sądowego y Jego Delatorow, Urodz. Anastazyi

22Bahryn[?]skiey, Alexandry Białosyełskiey [?] Wdow,

23Jana y Katarzyny Wołynieckich Wyżowskich [?]

24Małż., Michała y Maryanny ex [?] eadem Wołynieckich

25Zakusiłow [?] Małż., Jana y Ewy Wołynieckich Zyw-

26towskich [?] Małż., in Assistentia debita de Jure Akto-

27row, ktorzy przyłączaiąc się do Prawa pełnego y całe-

28go Processu hac in re zaszłego y toczącego się WW.

29et principaliter WP. Urodz. Zahorskiey ad Lucratos [?]

30Terminos, Decreta Suspensionis, Remissiones

31paratumq[ue] in Causa Exdivisionis Tertio in Bonis

32Szemetyszcze [?] Litis Processum uti post Mutatum

33Statum Virginalem na Termin wyż Oznaczo-

34ny pozywaią y przypozywaią Lites itaq[ue] pariter

35di, Pisan w Zytomirzu Die Undecima Septem-

36bris, Millesimo, Septingentesimo, Quadragesi-

37mo, Secundo Anno. De quo Pozew eiusdem Mi-

k. 730v

1nisteriales Relatio. X Joachim Jarmolinski

2Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim et verba ac fidelis relationis palam publice recognovit – mocą i słowami wiernej relacji jawnie i publicznie zeznał; pro tunc – na ten czas; relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

cum Assistentia maritali debita de Jure – z należną prawem asystencją męża; in Assistentia debita de Jure Aktorow – z należną asystencją powodów.

ad Lucratos Terminos, Decreta Suspensionis, Remissiones paratumque in Causa Exdivisionis Tertio... Litis Processum uti post Mutatum Statum Virginalem – do terminów wygranych, dekretów zawieszenia, odesłań i gotowego procesu w sprawie wydzielenia trzeciej części w dobrach..., jako po zmianie stanu panieńskiego (po zamążpójściu).

Die Undecima Septembris, Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – dnia 11 września 1742 r.; De quo – o czym.

Odczyt nazw miejscowości i części nazwisk niepewny.

Ministerialis Relatio – relacja woźnego; X – znak krzyża zamiast podpisu woźnego niepiśmiennego.

Streszczenie

28IX 1742 woźny Joachim Jarmoliński zeznał o położeniu powtórnego pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Bahrynowskiej [?] Białeckiej i innych przeciw Michałowi i Katarzynie z Wołynieckich Zahorskim, małżonkom – do uzyskanych terminów, dekretów zawieszenia i remisji w sprawie o trzeci dział [?] (in causa exdivisionis).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 730v

1Mca Nomine Jasnie Wiełł. Potockich Starostów

2Tłumackich Wiełł. przeciwko Wiełł. JmPanu Pauszy Choręż.

3Żytt. y innym de diligentia uczyniona

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Septembris Dwudziestego Ósmego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskim Kijow. Przedemną Jerzym

7z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Xięgami ninieyszemi pro tunc

8akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Comparens personaliter Wiełł. JegoMć Franciszek Okniński

10Skarbnik Bracł. Ekonom dóbr Jasnie Wiełł. Potockich

11Starostów Tłumack. Wiełł. Nomine et ex speciali Commis-

12sio Jasnie Wiełł. Dziedziców [?] swoich prospiciendo In-

13tegritati substantiae tychże J. Wiełł. Dziedziców [?] Wiełł.

14ich Solenniter na przeciwko Wiełł. JmPanu Michałowi na Nowy

15Siołach [?] Pauszy Chorąż. Żytt. tudzież Urodz. JchMm Panom Hiero-

16nimowi Wyhowskiemu, Józefowi Jaśkiewiczowi [?], tudzież cuiusvis Mini-

17sterialis nominis Woźnemu od tegoż Wiełł. JmPana Chorąż. Żytt. niby dla

18aresztowania poddanych niejakichsci jakoby z dóbr Wiełł.

19Pana Chorążego tych uszłych świadczył y manifestował się o to, że

20JchMć Szlachta y Woźny z Szlachtą dziecha [?] nie requiru-

21jąc jak należy po dawnemu poddanych, o których nec

22notitia była, cieleśnie [?] z niey dziedzicznych Comparentis Princi-

23palium ktorzy y za Grunt się nie brali y na requizycyą tychże

24JchMciów Szlachty wydaniby byli sine quavis disceptatione

25tylko że JchMć ad hunc actum ażeby nierequirujac, ale

26Woźnemu wołać [?] areszt o tych poddanych niejakichsci każa:

27li ktorzy znać ustyszawszy po ogłoszeniu tego aresztu zaraz poucie-

28kali ipso actu aresztu o których iuż po areszcie Woźny

29Comparens rzekł tylko dowiedziawszy w dobrach za grunt się

30nie brali y zarazem wyszli ratione quorum de diligentia Ciu-

31Comparens Nomine quo supra Manifestatur. Franciszek Okniński

32mp.

33[reklamant:] October

Objaśnienia i tłumaczenia

Mca – Manifestacya; Wiełł. – Wielmożnych; Choręż. Żytt. – chorąży żytomierski; Bracł. – bracławski; de diligentia – o dopełnieniu starania; Nomine et ex speciali Commissione – w imieniu i ze szczególnego polecenia; prospiciendo integritati substantiae – dbając o całość majątku; Solenniter – uroczyście; sine quavis disceptatione – bez żadnego sporu; ad hunc actum – do tej czynności; ipso actu – samym aktem; ratione quorum – z powodu których; nomine quo supra manifestatur – w imieniu jak wyżej manifestuje.

Fragment słabo czytelny, liczne odczyty niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28IX 1742 Franciszek Okniński, skarbnik bracławski, ekonom dóbr Potockich, starostów tłumackich, manifestował się w ich imieniu (de diligentia) przeciw Pawszy, chorążemu żytomierskiemu, i innym o to, że szlachta i woźny dokonali aresztu dziedzicznych poddanych jego pryncypałów, o których nic nie było wiadomo i którzy nie brali się do gruntu, bez należytej rekwizycji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 731

1Mensis October Dies 6ta

2Manifestacya simul cum Publicatione

3Wiel. JmCi Pana Pawszy [?] Chorążego Żytom.

4Przeciwko JW. JmPanom Steckim

5Kasztelanom Kijow. y Innym

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

7Miesiąca Oktobra Szóstego Dnia

8Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Województwa

9Kijow. Przedemną Jerzym z Gałek [?] Gałeckim [?]

10Vices Regentem y Namiestnikiem pro tunc Akt

11Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninieyszymi

12Ziemskiemi Kijow. Comparens perso[na]l[ite]r Urodz.

13JmPan Franciszek Zatrzewski [?] Plenipo-

14tens Wiel. JmCi Pana Michała na Narodyczach [?]

15czach Pawszy [?] Chorążego Żytom. nomine

16eiu[s] speciali Commisso tegoż Wiel. Pryncy-

17pała swego Solenniter na przeciwko JW.

18JmPP Kazimierzowi y Antoninie [?] secu

19alias Nominis z Kossakowskich na Ste-

20czance [?] Steckim Kasztelanom Kijow.

21Małż.; Tudzież Wiel. JmPanom Panom

22Alexandrowi y Maryannie ibidem z Kossakow-

23skich Leśnickim [?] Starostom Żytom. Małż.

24Swiadczył Manifestowiał y protestował się

25idq[ue] in eum sensum Iż Co Dekretem

26[reklamant:] […]

k. 731v

1Ziemskim Kijow. Roku Tysiąc Siedmset Czter-

2dziestego Wtorego Die Vigesima Secunda Se-

3ptembris w Żytomirzu Między Wiell. Prync-

4cypałem Comparentis z Jedney a JchMściami Ob-

5winionemi z Drugiey Strony Stałym y Fero-

6wanym injunctum est, ażeby tak Wiell. Leś-

7nicki Starosta Żytom. tak Za kontrawencyą

8Dekretowi w Roku przeszłym Tysiąc Siedm-

9set Czterdziestym Pierwszym Dnia Trzyna-

10stego Maja Ferowanemu tegoż Sądu Ziem-

11skiego Kijow. w Punkcie niewydania

12Poddanych Zakoten [?] y niezniesienie Rub-

13koty [?] in termino Satisfactorio nastąpio-

14ney na teraznieyszym Terminie Coiecit [?]

15ab actu prælibati Decreti in Duabus

16septimanis Coram Officio præsenti Lucz-

17Czworga Czternastu Grzywien Stronie

18to iest Wiell. Pryncypałowi Comparentis

19pod Winą Banicyi Wieczney oddał y

20nieodwłocznie Zapłacił, Nadto poddanych

21na Imie Roboczych Stefana Teremni-

22czenka z Dobr Klucza Narodyckiego

23do Wsi Kopytowa Wiell. Kasztelana

24Kijow. Possessioni Podległey Drugiego

25Luchowego Pawerzka [?] z Dobr Kamionki

26do Dobr Stanisłowki [?] Wiell. Starosty

27Mirskiego Zbiegłych iuż Juramentem

28ewinkowanych oddali Niemniey tenże

29Wiell.

k. 732

1Wiell. Starosta Żytom. Roboczych Maxima

2y Drugiego Kuracza [?] Budników z Bu-

3dy Narodyckiey do Budy Żytom. zbiegłych

4lub Ich Samych przywrócił nazad lub za

5onych Walor Długa iuż na przeszłym Ter-

6minie poprzysiężony oddał y zapłacił za-

7temere contraveniendo tak Wiell. Staro-

8sta Żytom. bo ani poddanego Luckowego [?]

9Pawerba [?] niestanowił y wyż wspomnia-

10nych Budników ani Waloru poprzysiężo-

11nego z Leżą [?] Czworga Czternastu Grzywien

12z Dawnemi Iłemi [?] Grzywnami Dekretem

13przysądzonemi nieoddał y niezapłacił

14iakoteż y Iaśnie Wiell. Stecy [?] Kasztelano-

15wie Kijow. Roboczego Stefana Terenni-

16czenka [?] Wtoru [?] Narodyckiey Dwedziennego [?]

17Poddanego w Dobrach Kopytowie znaydu-

18iącego się Possessyi tychże Iaśnie Wiell. Kaszte-

19lanów Kijow. podległych nie oddali

20y w niczym Dekretowi Satisfakcyi nie uczy-

21nili Więc Modernus Comparens insistens

22do praedicto Decreto prosił mnie Urzędu

23rigorem in Decreto appositum na Stro-

24nach sprzeciwiaiących się extendendum

25a tak Ia Urząd Wolita [?] Prawi et forma

26Iuris post Occasum Solis w czas Zapa-

27lenia Swiecy widząc Partes renitentes

28nullam Satisfactionem Parti Actoreae prae-

29[reklamant:] stantes

k. 732v

1Praestantes ad rigorem in Decreto expressum

2Condescendendo Woznego Generała Woiewództwa

3Kijow. Opatrznego Iwana [?] Łukaszyka do

4publikowania Winy Banicyi Wieczney su-

5per Parte Contraveniente Dekretem

6oznaczoney przydatem który obediendo Ium

7munieri suo quam officij praesentis stano-

8wszy in loco solito publicationum in praesen-

9tiey Urod. IchmW PP. Andrzeia Kensowskiego [?]

10Tomasza Mikulskiego [?] y Innych IchmW

11dla Spraw swoich do Kancelaryi przyby-

12tych pomienioną Winę Banicyi Wieczney

13Głosem Wyniosłym obwołał y publikował

14a po obwołaniu y publikowaniu Winy

15Banicyi Wieczney tenże Woźny przedem-

16ną Urzędem ninieyszym stanowszy ze-

17znał prawdziwą swoiey Publikacyi

18Relacyą y prosił tak Comparens Ma-

19nifestacyi iako y Woźny Publikacyi Re-

20lacyi Actis Connotari co y otrzymał Iwan [?]

21Łukaszyk [?] Łakrzewski [?] mp. + Woźny ut

22supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis October Dies 6ta – miesiąc październik, dzień 6; simul cum Publicatione – wraz z ogłoszeniem.

Vices Regentem y Namiestnikiem pro tunc – zastępcą regenta i namiestnikiem na ten czas; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; nomine eius speciali Commisso – w jego imieniu, ze szczególnego polecenia; solenniter – uroczyście; secundi alias Nominis – drugiego imienia; ibidem – tamże; idque in eum sensum – a to w tym sensie.

numer marginalny odczytany jako 122do – niepewny; nazwiska Pawsza, Zatrzewski, Leśnicki niepewne.

Die Vigesima Secunda Septembris – dnia 22 września [1742].

injunctum est – nakazano; in termino satisfactorio – w terminie wykonania (zadośćuczynienia).

ab actu prælibati Decreti in duabus septimanis coram officio praesenti – od daty wspomnianego dekretu w ciągu dwóch tygodni przed niniejszym urzędem.

Juramentem ewinkowanych – udowodnionych przysięgą (ewikcja przysięgą).

Wiell. – Wielmożny; Żytom. – Żytomierski; Kijow. – Kijowski.

fragment „Lucz- / Czworga Czternastu Grzywien” odczytany niepewnie, prawdopodobnie kwota (np. „Łokci/kop”) – sprawdzić.

contraveniendo – sprzeciwiając się; Modernus Comparens insistens praedicto Decreto – obecnie stawający, nalegając na wykonanie rzeczonego dekretu; rigorem in Decreto appositum … extendendum – aby rygor zawarty w dekrecie rozciągnąć na strony opierające się; Iuxta formam Iuris post Occasum Solis – według formy prawa po zachodzie słońca; Partes renitentes nullam Satisfactionem Parti Actoreae praestantes – strony opierające się, nie czyniące żadnej satysfakcji stronie powodowej.

Wiell. – Wielmożny; Żytom. – Żytomierski; Kijow. – Kijowski. Wpis to prawdopodobnie relacja/ manifestacja urzędu o niewykonaniu dekretu.

Praestantes ad rigorem in Decreto expressum – stosując się do rygoru wyrażonego w dekrecie; condescendendo – udając się (zjeżdżając); super parte contraveniente – na stronę sprzeciwiającą się; obediendo tam muneri suo quam officii praesentis – posłuszny zarówno swemu urzędowi, jak i obecnemu urzędowi; in loco solito publicationum – w zwykłym miejscu ogłoszeń; Actis connotari – zapisać do akt; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać (stąd znak krzyża).

Wina banicyi wieczney – kara banicji wieczystej. Imię i nazwisko woźnego w tekście („Iwana Łukaszyka”) i w podpisie („… Łakrzewski”) odczytane niepewnie – sprawdzić.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6X 1742 Franciszek Zatrzewski [Łakrzewski?], plenipotent Michała na Narodyczach Pawszy, chorążego żytomierskiego, manifestował się z publikacją przeciw Steckim, kasztelanom kijowskim, i innym – o niewykonanie dekretu wydanego w Żytomierzu 22 IX 1742 między stronami. Woźny Iwan Łukaszyk [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 732v

1Retta [?] Possi [?] Rzeczy na Grody Grod. Kijow. od Urodz.

2Zenkiewicza [?] Starosty Wiremenie [?] po Jasnie

3Urodz. Sapiehow Cześnikow WXL. matt. [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca Oktobra Szóstego Dnia.

6[reklamant:] Na

k. 733

1Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym z Patek

2Patelskim [?] Vices Regentem y Namiesnikiem pro tunc akt

3Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanow-

4szy osobiście Woźny Generał Woiewo. Kijow. y innych Opatrz-

5ny Jan Stawecki in vim sui verae ac fidelis Relationis palam

6Publice libereq[ue] recognovit; Jako On Roku Teraz nieyszego Tysiąc Siedm-

7set Czterdziestego Wtorego Die Vigesima Secunda Augusti Pozew

8albo raczey Przypozew Grodz. Kijow. autentyczny na Membranie Grodz.

9Kijow. pisany zaniosł do Dobr Miasta Rożowa [?] y tam ten w Dwo-

10rze tameyszym w Izbie na Stole połozył, o połozeniu onego y

11tego po tym y wiadomey sprawie był pisany Dworni Publiknie

12do wiadomości przywiodł którego Pozwu Tenor seqvitur estq[ue] talis

13Józef z Złotych [?] na Stanisławowie Hieronim [?] Potocki [?] Rozrazewski [?] Bridat [?]

14y Niemierowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijow. Het-

15man Wielki Koronny Waszeci Swiatynski [?] Żytomierski Cześni-

16ski [?] etc. Starosta Powinie [?] Witt Synowi na Krzywinie [?] y Pan-

17nie z Krasickich Primo Czetwertyney Stanowiny [?] Zyt [?] Secun-

18do ad presens Voto Sapieżyny Sapieżor [?] Matki Cześnikowey Wiel-

19kiego Xięstwa Litewskiego Samey Synowi suo [?] et ipso Maritali de

20Jure debita Mianowicie Sławetnemu Demjanowi [?] Padko-

21wskiemu Statuendo z Osob y Dobr Woiewództw Ruchomych

22y Sum Pieniężnych przy ta [?] winny aby się Wmść prze-

23demną Samym lub Sądem Moim Grodz. Kijow. na Rokach

24Grodz. Kijow. w Owruczu lub Żytomierzu przypadaiących

25sami osobiście y Zawicie Stanęli na Instancyą Szlachetne-

26nego y iego Delatorów Witt Leonarda Szpikerskiego [?] Len-

27kiewicza [?] Starosty Krzemienieckiego Józefa Karbowskie-

28go Gubernatora Stawnickiego [?] Michała Malawskiego [?]

29Aktorów którzy przychylając się do Prawa Rzeczypospolitey Ma-

30nifestacyi eo nomine uczynioney Aresztu y Kondemnaty

31[reklamant:] Wmc

k. 733v

1Wmo[?] pozywaią albo raczey post Translapsos quosvis Terminos

2minos przypozywaią ato pro Satisfactione Sławetnego Demia-

3na Padhowskiego [?] przed tym Szafarza Actoris Kozinskiego [?], który

4maiąc wieś Kozince [?] y Rakitowkę [?] od Urodz. Aktora poruczone

5Puszczone, nie tylko że raty należącey za Arendę [?] Ściągnienia

6płacić nie chcieli ale quod Maximum cum Detentiae et administratio

7Dworu Kotowskiego [?] z Różnemi Ludźmi dodanemi Schie[…]

8tez wieś Kozince [?] nachodząc Ludzi Kozinskich [?] bijąc, wy-

9dzierając, konie, woły, krowy y inne Sprzęta Gospodarskie poza-

10bierali y do miasta Kotowa [?] sub Protectionem poprowadzili y

11inne in Konwenience poczynili, a zatym Idem Actor eosdem

12tam pro Satisfactione in culpati quam pro restitutione rerum

13Interceptarum, neatum pro Emendis Panis respectu Violentia-

14rum et invasionum pobicia y pokaleczenia Ludzi y Sługi

15Actoris Urod. Malawskiego [?] y o inne pretensye na Termin

16wyżey oznaczony pozywaią y przypozywaią sitis partium

17Datt w Żytom. Millesimo Septingentesimo Quadragesi-

18mo Secundo Anno Die Decima Sexta Augusti de quo pro-

19cessu eiusd. Instr. Relatio Woźny ut Supra Scribendi ign[…]

20mus

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odczytany bardzo niepewnie; WXL. – Wielkiego Xięstwa Litewskiego; Cześnik W.X.L. – urzędnik dworski litewski.

in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

Die Vigesima Secunda Augusti – dnia 22 sierpnia (1742); Tenor sequitur estque talis – treść następuje i jest taka; Primo/Secundo ad praesens voto – pierwszym/obecnie drugim ślubem; de iure debita – prawnie należny; statuendo – stawiając, przedstawiając.

Odczyt tytulatury pozwu (wiersze 13–19) bardzo niepewny; wymaga weryfikacji z oryginałem.

Fragment pozwu z dalszej części relacji woźnego; data pozwu: Żytomierz, 16 VIII 1742 (Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno Die Decima Sexta Augusti – roku 1742, dnia 16 sierpnia).

pro Satisfactione – o zadośćuczynienie; pro restitutione rerum interceptarum – o zwrot rzeczy zabranych; respectu violentiarum et invasionum – z powodu gwałtów i najazdów; sub Protectionem – pod opiekę.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6X 1742 woźny Jan Stawecki zeznał o położeniu przypozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 16 VIII 1742) od Zenkiewicza [Lenkiewicza?], starosty [?], przeciw [Sapieże] na Krzywinie [?] i Annie z Krasickich 1° voto Czetwertyńskiej, 2° voto Sapieżynie, cześnikom litewskim – na podstawie manifestacji, aresztu i kondemnaty, o zadośćuczynienie w sprawie Demiana Padhowskiego [?], niegdyś szafarza aktora.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 733v

1Relacya Pozwu na Sądy Ziemskie Kijow. od Urodz.

2Dowchich [?] Staniszow [?] Tumakiewicz [?] Matt. y innych przeciw Urod.

3Zararskiego [?] Zeznana.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Oktobra Szóstego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z [...]

7Gatchkiem [?] Vice Regentem y Namiestnikiem pro tunc [...]

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stan[...]

9Szy osobiście Urzędny Generał Woiew. Kijow. y przyięt[...]

10Opatrz[...]

k. 734

1opatrzny Hrehory Borodianski in vim sui veri ac fi-

2delis Relationis palam Publice literey recognovit, Rze-

3Roku teraznieyszego tysiąc Siedmset Czterdziestego wtorego

4Die Vigesima Septima Septembris Pozew Ziemski Kijow.

5autentyczny na Mentranie Ziem. pisany od niego do

6Dobr Wsi Jendrzejowki y tenten Pozew na oczewistego mi-

7zwanego wszkie na Stole połozył, opołozeniu onego

8od kogo po kogo y w iakiey Sprawie iest pisany dawnie

9opowiedział y do wiadomosci przywiodł, którego tenor

10de verbo ad verbum sequitur eiusmodi, August Trzeci z Bozey łaski Krol

11Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazow.

12Zmudz. Inflanski Smoleń. Siewierski Kijow. Wołyński

13Podolski Podlaski Braclaw. y Czernihow. a dziedziczny Xią-

14że Saski y Elektor, Urod. Kazimierzowi Zarzeckiemu

15z Osoby y Dobr WC. Wszytk. Ruchomych y Sum Pienięż-

16nych przykazuiemy, abys WC. przed Sądem naszym Ziem.

17Kijow. na Rokach Ziem. w Owruczu lub Zytomierzu naypierw-

18pierwiey po podaniu tego Pozwu przypadaiących, y his defi-

19cientibus in aliis primo subsequentibus stanął oblicz-

20nie y zawicie Stanoł: na Instancyą Instygatora Sądo-

21wego y przy delatorze Wiel. Eustachego Potockiego

22Starosty Tłumackiego teraz [skreślone: …] Szczęsnego Stepa-

23na Gładyszewskiego Gubernatora Borodianskiego

24Aktorow ktory in deserendo Legi et Justitiae WC: lek-

25ważąc oto: Rzucisz Swoie Contemnendo Jura Publi-

26ca et Vicinitatis Nullo habito respectu do Roboczy

27Jarmolicky Wdowy Poddanki ze wsi Stanyszow [?] Klucz

28iey własney valoris valorem bitych Czynasie [?]

29[reklamant:] Wioszy [?]

k. 734v

1w ciwszy non Constat quo Modo et Medio, o ktorey dowiedziaw-

2szy się że u Wiernosci Twoiey znayduie się amicabiliter[?] wielo-

3ces Requirowali u Wiernosci Twoiey, a Wiernosc Twoia ad

4suspirias[?] Requisitiones tey klaczy nieoddales y przez

5Lat cały tą klacz pracuiesz, tey Sierocie Wdowie niema-

6łe detrimentum et Damnum przynosisz. A zatym Wiedeni[?]

7autores W. T. tam pro Poenis respectu violenti ausus quam

8pro restitutione zrazu wyżey w Prawie opisaney tey klaczy

9na termin wyżey naznaczony przyzwaią się. Pars tunc

10Datt w Zytomierzu Millesimo Septingentesimo Quadra-

11gesimo Secundo Anno Die Vigesima Quarta Septembris

12Ad quo[?] Prens[?] ep[?], mittis[?] Relator[?] Woźny quicum[?]

13oscitendi[?] ignarus.

14Vacuum

15Vacuum

16Vacuum

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – na ten czas; Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej.

in vim sui veri ac fidelis Relationis palam Publice literey recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie publicznie zeznał; tenor de verbo ad verbum sequitur eiusmodi – treść słowo w słowo następuje taka; his deficientibus in aliis primo subsequentibus – w razie ich braku na następnych pierwszych; in deserendo Legi et Justitiae – w uchylaniu się od prawa i sprawiedliwości; Contemnendo Jura Publica et Vicinitatis Nullo habito respectu – gardząc prawami publicznymi i sąsiedzkimi, bez żadnego względu.

Data pozwu: 27 IX 1742. Wpis to relacja woźnego Hrehorego Borodiańskiego z doręczenia pozwu.

Koniec pozwu (zapewne oblatowanego wraz z relacją woźnego) w sprawie zatrzymanej klaczy należącej do wdowy-sieroty.

non Constat quo Modo et Medio – nie wiadomo, w jaki sposób i jakim środkiem; amicabiliter – po przyjacielsku, polubownie; Requisitiones – żądania, upomnienia.

detrimentum et Damnum – uszczerbek i szkodę; pro Poenis respectu violenti ausus – o kary z powodu gwałtownego postępku; pro restitutione – o zwrot.

Pars tunc – wtedy strona [stawi się]; datum w Żytomierzu, roku 1742, dnia 24 września.

Ostatnie dwie linie (formuła o woźnym) odczytane bardzo niepewnie.

Vacuum – „puste”; trzykrotnie wpisane dla oznaczenia niezapisanej reszty strony.

Foliacja w lewym górnym rogu: „734” z dopiskiem/skreśleniem, odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6X 1742 woźny Hrehory Borodiański zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Dowchich [?] i innych przeciw Kazimierzowi Zarzeckiemu – o to, że wbrew prawom publicznym i sąsiedzkim [zabrał] Jarmolicką, wdowę, poddankę ze wsi Staniszów [?], wraz z jej dobytkiem. Ostatni wpis z X 1742; następny z 24 XII.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 736

1DECEMBER.

2Rellpozwow na Sądy Ziems

3Kijows od Wiell Panny Bergie[?]

4Żydk[?] po Urodzz Załęskich[?] y In

5nych

6Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

7Miesiąca Decembra, dwudziestego Czwartego dnia….

8Wurzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną

9Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Vices Regentem

10y Namiesnikiem pisarz Ziemskim Kijowskim y Xię

11gami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy

12Osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y

13Innych Opatrzny Felicyan Gołembiowski, w mocy prawdzi

14wey, wierney, y Skuteczney Relacyi swoiey, dla Zapi

15sania do Xiąg niniejszych Zeznie ustniey dobro

16wolnie zeznał, Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc,

17Siedmset, Czterdziestego, Wtorego, Miesiąca Novembra

18dni niżey wyrażonych, Pozwow Ziemskich Kijows

19autentycznych, in una eademque essentia pisanych,

20in numero Cztery, na niżey mianowane poodnosił

21miesca, et quidem pierwszy Pozew die Vigesima,

22odniosł do Dobr Wsi Mityck[?], po Urodzz Załęskich,

23drugi Dnia tegoż, [skreślone: odniosł do Dobr Wsi Czernihowiec[?], po Urodz Rzep-

24kowskich; trzeci Die Vigesima Secunda, do Dobr Wsi Zaskow[?] po Urodz Pod-

25horedeckich[?], Czwarty Dnia tegoż do Wsi Wataszka[?], po Urodz Zberkowskich[?],]

26y tam te Pozwy na wyżey wyrażonych miesiących

27pooddawawszy, o oddaniu y położeniu onych

k. 736v

1od kogo kolwiek y w iakiey sprawie były pisane tymże

2pozwanym, ktorych zastać niemogł samym, a ktorych nie

3zastał Ludziom tamecznym opowiedział y prawnie

4do wiadomości przywiodł, ktorych Pozwow tenor se:

5quitur talis August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski

6Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki

7Inflanski, Smolenski, Siewierski, Kijowski, Wołynski,

8Podolski, Podlaski, Bracławski y Czernihowski a Dziedzic

9ny Xiąże Saski y Elektor. Urodzo[nej] Dorocie z Skiporow

10primi voti Gałeckiey secundi Bogusławskiey Wdowie

11Matce, Stanisławowi y Jerzemu Gałeckim Synom Braci

12między sobą Rodzonym. Wawrzyńcowi y Katarzynie [?] ...

13dem z Skiporow Stępkowskim Matt. Jozefowi y Maryan

14nie z Skiporow Podhorodeckim Matt. Michałowi Zbor[?]

15kowskiemu y potomkom z Żoną Urodz. Heleną Skipo

16rowną spłodzonym, y Innym wszystkim Sukcessorom ni:

17zeszłego niegdy Urodz. Mikołaia Skipora cum assisten

18tia de Jure incumbenti pozwanym z Osob y Dobr genera:

19liter wszystkich leżących ruchomych y summ Pieniężnych

20przykazuiemy abyście WW. przed Sądem naszym Ziemskim

21Kijowskim na Rokach Ziemskich Kijowskich w Owruczu

22lub Żytomierzu Anno de data Futuro Millesimo

23Septingentesimo Quadragesimo, Tertio w Pierwszy

24Poniedziałek po Nowym Roku przypadaiących y sądzić

25się maiących vel his defficientibus in alijs proxime sub

26sequentibus sami osobliwie y zawicie stanęli na Instan

27cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Wielmożnego

28Michała na Narodyczach y Dorohiniu Pausza Chorążego

29Żytomierskiego Aktora, ktory WW. przypilaią się [?]

30[reklamant:] do prawa poślikgo [?]

k. 737

1do prawa pospolitego Manifestow, Kontraktow y Donacyi

2od Urodzo Kazimierza Skipora, pierwszy Roku teraznie-

3szego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego. Dnia Osmego

4Octobris w Grodzie Owruckim zeznaney. Drugiey Roku

5tegoz Miesiąca Octobra Dwudziestego Trzeciego Dnia spi-

6saney, y inrem et personam Sui służących Pozywa

7oto. Iz Lubo piae memoriae Urodzo Mikołay Skipor Oyciec

8Iurisdatora Actoris mnieyuważaiąc prawa pospolitego

9mentem, ktore in libera gente kozdego Oyczyzny Syna

10Oyczystą in Quatuor Sortes exdivisit fortunam, Imello [?]

11zas Sexui, quartam disponuit Sortem, a macierzystey po-

12łową kontentuiące się kaze, transcedendo tedy hanc [?] scrip-

13ptam Regulam, Synow swoich z całey exhaereditavit Sub-

14stancyi, bo dla Ostentacyi y prędszego za Mąz wydania

15Corek swoich, nad proporcyą totius Massae, po pułtora

16Tysiąca Posagu aessi [?] sponsalitijs Contractibus poza-

17pisywał, a Synowi swemu de lumbis pochodzącemu

18unico Successori y pułtorasta [?] niezostawił Złłch, tandem

19modernus Actor widząc tantam in Iniuriam proximi,

20ad mixam [?] expostulationem, persoluto adaequato pretio

21zazywaiąc wolności Prawa pospolitego, na Osobę swoię,

22Salvo Contractu pomienioney wszystkiey nabywszy Fortu-

23ny WW do przywrocenia pobranych posagow reducendo y ad

24Statum et Massam Fortunae z ktorey quod et quanta ap-

25paruerit portio, do odebrania terazniey szego Aktora, nie-

26mniey do przysłuchania się Winom prawnym respectu

27praemissorum, y uczynienia Kalkulacyi z Dobr per mo-

28dum Posagu trzymanych, Futuro pro termino Citamini

k. 737v

1sitis parituri et ad omnia Iudicialiter responsuri Datum

2in Owrucz Die Decima tertia Decembris Millesimo Septin-

3gentesimo Quadragesimo Secundo Anno de quo praesens quidem

4ministerialis Relatio + Felician Potembiowski [?] Woźny [?] Generał

5scribendi ignarus:

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wicerejent (zastępca regenta) kancelarii ziemskiej.

in una eademque essentia – w jednej i tej samej treści; in numero – w liczbie; et quidem – a mianowicie; die Vigesima – dnia dwudziestego; die Vigesima Secunda – dnia dwudziestego drugiego.

Część wierszy 18–21 przekreślona w rękopisie; nazwy miejscowe w tytule i tekście odczytane niepewnie; numer marginalny niepewny.

tenor sequitur talis – treść następuje taka; primi voti … secundi – z pierwszego małżeństwa … z drugiego; Matt. – Małżonkom; cum assistentia de Jure incumbenti – z asystencją z prawa należną; generaliter – ogólnie; Anno de data Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Tertio – w roku od daty przyszłym 1743; vel his defficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo w razie ich niedojścia na następnych najbliższych; Instygator Sądowy – oskarżyciel publiczny, Delator – donosiciel/powód.

Fragment relacji woźnego z przytoczeniem pozwu królewskiego Augusta III. Foliacja w lewym górnym rogu niepewna („736/6”?).

Rok w formułach 1742 (Czterdziestego Wtorego) – zeznania w grodzie owruckim 8 i 23 X 1742.

piae memoriae – świętej pamięci; in libera gente – w wolnym narodzie; in Quatuor Sortes exdivisit fortunam – podzielił majątek na cztery części; quartam disponuit Sortem – przeznaczył czwartą część (płci żeńskiej); exhaereditavit – wydziedziczył; totius Massae – całej masy majątkowej; sponsalitijs Contractibus – kontraktami ślubnymi; de lumbis – z lędźwi (rodzony); unico Successori – jedynemu następcy; persoluto adaequato pretio – po zapłaceniu odpowiedniej ceny; Salvo Contractu – na mocy kontraktu; reducendo ad Statum et Massam Fortunae – sprowadzając do stanu i masy majątku; quod et quanta apparuerit portio – jaka i jak wielka okaże się część; respectu praemissorum – co do powyższego; per modum Posagu – tytułem posagu; Futuro pro termino Citamini – na przyszły termin pozywamy.

sitis parituri et ad omnia Iudicialiter responsuri – macie stawić się i na wszystko sądownie odpowiadać; Datum in Owrucz… – dano w Owruczu dnia 13 grudnia 1742 roku, o czym niniejsza relacja woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1742 woźny Felicjan Gołębiowski zeznał o położeniu pozwów na sądy ziemskie kijowskie od Bergierówny [?] Żydkowej [?] przeciw Dorocie ze Skiporów 1° voto Gałeckiej, 2° voto Bogusławskiej, wdowie, matce, jej synom Stanisławowi i Jerzemu Gałeckim [Załęskim?] i innym – na podstawie manifestów, kontraktów i donacji od Kazimierza Skipora, z których pierwsza zeznana w grodzie owruckim 8 X 1742.