Akty 681–720

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 659v

1Relatt[?] Pozwu na tego Roku od Urodz. Chyniewiczow[?] przeciwko Wielm.

2Hanskich y Konwent Ow.[?] Praedicator.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

4Miesiąca Aprilis Osimnastego[?] Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Ignacym[?] z Za-

6łek[?] Gatechin[?] Vices Regentem y Namiesnikiem pro tunc

7Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziems. Kijow.

8Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y inszych

9Szlachetny Maciey Nawrocki ninieyszey prawdziwey y Słu-

10szney Relacyi iawnie, ustnie y dobrowolnie dla zapisania do

11Xiąg ninieyszych Zeznał iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

12Siedmset Czterdziestego Wtorego Die 8va Januarij Pozew Ziem.

13Kijow. Autentyczny zaniosł do Dobr WWści Jachimiecz[?] y tam

14ten Pozew na Zamku[?] ta meyscu w Izbie na Stole położył

15o położeniu onego od tego pokoju y wiaskiej[?] Sprawie był pisany

16opowiedział y do wiadomosci przywiodł ktorego Pozwu cięst[?] Den[?]

17taki[?] August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski WXL. Ruski

18Pruski Mazow. Zmudz. Inflan. Kiiow. Woł. Podolski, Kijow. Po-

19dlaski[?] Podlaski Infl. Smol. Siew. y Czerniechowski adnie dziedziczy[?] Xiąże

20Saski y Elektor Wiell. Annie[?] vel alias Cuiusvis nominis [...]

21Ichm. Chorążyney Zytomirskiey Matce [...] Franciszkowi

22Stanisławie Zendelowi[?] Janusowi y Zacharyaszowi Synom Han-

23skich[?] y Wiell. Wenturego Stanisława Hanskiego Chorążego Zyt.

24[reklamant:] Iuliszewa[?]

k. 660

1Sukcessorom Przestatym [?]. Tudzież Przewielebnemu w Bogu Xiędzu

2Andrzeiowi Bitkowskiemu [?] Wikaremu Konwentu Ewnel. [?] Ordinis

3Praedicatorum y całemu Zgromadzeniu tegoż Konwentu Pozwanym

4assystencyi [?] Niepotrzebuiącego Swiętego przez się a potrzebuiącego

5cum effectu debito de Jure dobrych y od wszystkich godzin dobr wie-

6czystych Ruchomych y Sum Pieniężnych przysłuchaiących [?]

7Wiel: przed Sądem Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Naypier-

8wey po dacie tego Pozwu Sądzić się Mających. Samiż Ojciec [?]

9nie y Zamiście [?] Stawili. na Instancyą Szym[?] Szlachetnego y Szymo [?]

10latowie [?] Urodz. Hyeronima, Jakuba, Teodora y Jana Hryniewi-

11wiczow [?] Jackowskich [?] Aktorow, ktory przy Akcie [?] doka-

12wał Przywilejow Konfirmacyi Listow Zapisowych

13Protestacyi Relacyi y całego Procesu hac in re Zaszłego re-

14suscitando Causam. Wto pozywać ato non obstantibus quibus-

15vis praejudiciosis Transactionibus dertio [?] Injuriam inferentibus

16quinimo Cassatis do Ustąpienia z dobr Wsi Jeckiewicz [?] od Pozw:

17a przed tym Ziemia Bitkowska y Bartna [?] Wdzy wacy się [?]

18niey y Zestumu [?] Urod. Jacka Hryniewicza Antecessorowi Aktorow

19cum Omnibus attinentiis nadanych a przez Zeszłego Urodz. Wolatyńsko [?]

20Hanskiego [?] Okomszego [?] gwałtownie perpetratis Nocturnis Inva-

21sionibus, Homicidiis, Incendiis, variisque enormissimis excessibus

22odebranych y do Swoiey Possessyi przywłaszczonych, do Ustąpie-

23nia Kalkulacyi z tranych [?] Prowentow do Oddania y przywro-

24cenia Przywilejow y innych Transakcyi na dobra pomienio-

25ne Służących a przez tegoż Urodz. Hanskiego przy nawiązdach [?]

26Zabranych. Niemniey pro Poenis Criminalibus uti Pend[?] Perso-

27nales cum Persona extinctae ratione Zatrzymania Inkarceracyi

28nawiązdow y innych Kryminatow popełnienia w tym Pro-

29cessie Zaszłych. O piwa [?] do Nadgrodzenia Szkod pozywionych na

30Termin Wyżey oznaczony. Actum itaque pariter Pisanowkam [?]

31Die Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo

32Die Secunda Januarii De quo Ideo [?] ejusdem [?] Relatio

33Woźny ut Supra Scribendi ignarus

34[parafa:] Relta [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

recedendo à Foro Castrensi Kijoviensi nunc ad Judicium Terrestre Kijoviense – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego, teraz do sądu ziemskiego kijowskiego; Die Vigesima Tertia Martij 1742 – dnia 23 marca 1742; Die 8va Januarij – dnia 8 stycznia.

hac in re – w tej sprawie; resuscitando Causam – wznawiając sprawę; non obstantibus quibusvis praejudiciosis Transactionibus … Injuriam inferentibus – bez względu na jakiekolwiek krzywdzące ugody wyrządzające szkodę; quinimo Cassatis – owszem, skasowanymi; cum Omnibus attinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; perpetratis Nocturnis Invasionibus, Homicidiis, Incendiis, variisque enormissimis excessibus – dokonanymi nocnymi najazdami, zabójstwami, podpaleniami i rozmaitymi najcięższymi ekscesami; pro Poenis Criminalibus … Personales – o kary kryminalne osobiste; Ordinis Praedicatorum – zakonu kaznodziejskiego (dominikanów).

Datacja relacji: Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo, Die Secunda Januarii – 2 I 1742; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać (woźny). Odczyt wielu fragmentów niepewny.

Data wpisu: 18 IV 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 15 IV 1742, Żytomierz [?] [wg poprzedniego wpisu]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 2 I 1742) od Chyniewiczów [?] przeciw Annie [Pawszynej?], chorążynie żytomierskiej, matce, jej synom Franciszkowi, Stanisławowi, Janowi i Zachariaszowi oraz konwentowi dominikanów [owruckiego?] – o wznowienie sprawy na podstawie przywilejów, konfirmacji, listów zapisowych i protestacji, bez względu na krzywdzące transakcje.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 660v

1Relta Oblt Pozwu od Urod. Wykowskich po Urod. [?] Wykowskich.

2na Tez Sędziowskie Kijow.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

4Miesiąca Aprilis [?] nastego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. przedemną […] Zbatek Zatechi [?]

6[…] Regentem y Namiestnikiem […] Aktt Ziem. Kijow. y Xięgami Ni:

7nieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał Wo:

8iew. Kijow. y innych Szlachetny Maciey Nowocki [?] z Mocy Urzęd:

9ney prawdziwey y Autentyczney Relacyi swoiey ninie Ustnie

10y dobrowolnie Zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm:

11set Czterdziestego Drugiego die Decima Quarta Aprilis Pozew Ziem.

12Kijow. Autentyczny odniosł do Dobr Wsi […] alias Krasno pole [?]

13y tam ten Pozew niżey wyrażonym Pozwanym w Izbie na Stole

14położył opowiedzeniem onego, o kogo y w iakiey Sprawie był

15pisany, pozwanie opowiedział y do wiadomości przywiodł, Którego

16Pozwu był Tenor ta[…]wy. August Wtory z Bozey Łaski Krol Pols:

17ki Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Inflan:

18ski Smolenski Siewierski Kijowski Wołyński Podolski Podlaski Inflant.

19y Czernihow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urod. Annie

20z Kołaczkow [?] Matce Wdowie Andrzeiowi Janowi Eliaszowi

21Hilaremu [?] Synom Wykowskich Zeszłego niegdy Urod. Jana

22Wykowskiego Syna Wykowskiego Sukcessorom […] Zeszłego Ojca:

23[…] nie potrzebnego samego przez się a potrzebnego cum

24debito de Ar[…] Pozwanym z Dobr y Dobr Wsi Wszystkich Rucho:

25mych y Ruchomych gdziekolwiek będących, przed

26Sądem Ziem. Kijow. na Rokach Z. K. nayprzyszłych po daniu tego

27Pozwu Sądzonych […] Samu […] Stawali

28na Instancyą Sądowego […] Urod. Katarzyny

29[…] Matki Wdowy Teodora y Apolloniy Chodakowskie:

30go Matt. Jana y Konstantego Synow Wykowskich Aktorow kto:

31rzy przyłączeni do Prawa Respective Manifestacyi Re:

32lacyi y Dekretu […] Z. K. sive se actores ab una et vos Citatos

33Parte ab altera nastepnego et ad effectum rei […]

34prowadzonego post translapsos quosvis […] Terminos […] ad

35paratum […] Respectu […] Pensionum […]

36y vos Citatos […] super Invasionem Domus […]

37[reklamant:] na Termin

k. 660

1na termin wyżey wyrażony pozywaią seu potius przypozywaią [?] Datt[?]

2dan[?] pariter pisan w Dunaiu[?] Anno Millesimo Septingentesi:

3mo Quadragesimo Secundo die Decima Aprilis De quo idem

4czego [?] Mittis[?] Relatio + Wozny ut supra [?] Scribendi [?] […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Foliacja w rękopisie „660” z dopiskiem nieczytelnym (ew. druga numeracja). Data: rok 1742 (Czterdziestego Wtorego), dzień niepewny („…nastego”); pozew doręczony die decima quarta Aprilis – 14 IV 1742.

sive se actores ab una et vos citatos parte ab altera – czy to oni jako powodowie z jednej, czy wy pozwani z drugiej strony; post translapsos terminos – po upływie terminów; super invasionem domus – o najście domu.

Fragment końcowy relacji lub pozwu z poprzedniej strony; łac. „seu potius” – czyli raczej; „pariter” – również; „Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die Decima Aprilis” – roku 1742, dnia 10 kwietnia.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu (pisany 10 IV 1742) od Wykowskich przeciw Annie z Kołaczków [?] Wykowskiej, wdowie, i jej synom Andrzejowi, Janowi, Eliaszowi i Hilaremu [?], sukcesorom zmarłego Jana Wykowskiego – po upływie terminów, do wykonania dekretu ziemskiego kijowskiego wydanego między stronami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 660

1Relatia Pozwu na Roki Ziemskie Kijow:

2od Urodz. Synhaiewskich po Urodz. Ś. P. JmP

3Synhaiewskich.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Aprilis Osimnastego dnia.

6NA Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Prze:

7demną Jerzym z Gałek Gałeckim. Vices Regentowy

8Namiesnikiem pro tunc akt Ziem. Kijow. y Xięgami

9ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewisćie Woźny Generał

10Woiew. Kijow. y innych Szlachetny Maciey Nawrocki, w Moc

11Prawdziwey wierney y statuczney Relacyi Swoiey, iawnie usz:

12nie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał:

13Iż on Roku teraz nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

14die Decima Sexta Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny

15na Membranie Ziem. pisany, oddiasł do dobr wsi Myznia [?] y

16tam dom Pozew we dworze tameyszym położył, którego

17Pozwu był tenor takowy. August Wtory z Bożey łaski Król

18Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleń.

19Siewier. Kijow. Wołyn. Podolski Podlaski Braclaw. y Czerniechow.

20Urodz. Maryannie z Skipurow [?] Matce Wdowie Bazy:

21mia [?] Stefanowi y Jakubowi Synom Synhaiewskim: z

22osoby dobr Wm: rzeczy Ruchomych y Sum Pieniężnych

23przykazuiemy abyście Wm: przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

24na Rokach Ziem. Kijow. nay pierwiey po dniu tego Pozwu Sąd

25dzieć maiących. vel his deficientibus in alijs ubi inci:

26derint Subsequentibus Sami Osobliwie stanęli stawali [?] Na

27Instancyey [?] Instygatora [?] y iego Delatorow Urodz. Jana Oyca Kon:

28[reklamant:] stantego

k. 660v

1stratyę y Bazylego Synow Synhaiewskich Aktorow ktory przyty-

2la izięc do Prawa Pospolitego Manifestacyi Relacyi y całego Proce-

3su tolo ad Paratam Inscriptionem Contra Se Actores ex Actoratu vigore

4Generosi Synhaiewscy factam ac Paratam Relationem przyzwaw-

5szy Potius przyzwawszy ato do Skasowania y anihilowania tak Kubi-

6katy niż de Contraventione Decreto Compromissoriali in Gród Synhai-

7skie Parte ab Utraq[ue] Juste Lato, aprzez tegoż Urod Synhaiewskiey niez-

8skie Parte ab Utraq[ue] [?] … vis ceratione Actor[um] et editione ad Judicia Tribunalitia pro Cassatio-

9ne Episodii Dominorum quasi vim Legis et deferentis non acceptato na Akto-

10rach też rokazania Dekretu w Grodzie Owruckim Wyprokurowaney ia-

11kotęż y Wszelkich kondemnat tak Ziemskich iako Grodzkich ktore by kol-

12wiek tenże Wielmożny Urod Bazyli Synhaiewski in quocunq[ue] Negotio et

13Instantia Vestro Ziebiedney Osoby na Aktorach Szybiednego Aktorze po-

14stępnie nastąpił, quibus Cassatis nihil obstante Decreto ad Malam Infor-

15mationem in Odium Protestationem Justicia Subsecuto. Remissio-

16nis ratione in Damna inductionis ac pro Servitiis ratione wszyt-

17kiey wolney Ośmi Ożymienia, Piana kopie trzy dziesie… [?] Spasie-

18nia, Aktorowi dyffamowania kięsię porywania y ścieli [?] Czeladzi tak

19de y Licia y oney admawiania od kotkę y do Sichi na iedynie Skodz

20Aktorom et Contemptum przyimowania na Dwor nachodzenia

21y naieżdzania tudzież do Zapłacenia długow, tak przez Tęsz-

22tego Urod Michała Synhaiewskiego w ktorey y przez tegoż Urod

23Bazylego Synhaiewski y Poddanych tychże inszych Aktorow ut Prote-

24bitur ni innych na Terminie Wyżey wyznaczony Lites stały patitam

25Domum Attentatam Pisam w Owruczu die Tertia Aprilis Mille-

26simo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno de quo Paterns

27episodes Mutua Relatio + Woźny ut Signa Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

vices regentowy namiestnik – zastępca regenta; vel his deficientibus in alijs ubi inciderint subsequentibus – a w razie ich niedojścia, na następnych, gdy przypadną; die decima sexta Aprilis – 16 kwietnia; membrana – pergamin; W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski.

Tekst bardzo trudny, wiele fragmentów odczytanych hipotetycznie; zapewne relacja woźnego o pozwie Synhajewskich.

die Tertia Aprilis Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – dnia 3 kwietnia 1742 roku; ut Signa Scribendi ignarus – jako nieumiejący pisać (podpisał znakiem krzyża).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od Synhajewskich przeciw [sukcesorom] zmarłego Synhajewskiego – o skasowanie zapisu i relacji sporządzonych przeciw aktorom.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 660v

1Relatia Potest Pozwu na teyż Roki od Urod Wykowskiey [?]

2po Urod Kalenskich [?].

3Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis, Osiemnastego Dnia.

5Na Zerwaniu [?] Xiąg Ziem Kijow Przedemną Jerzym z Bystrek [?]

6Gałeckim Vice Regentem y Namiesnikiem protunc Akt Ziem

7Kijow y Xięgami Ninieyszemi Ziem Kijow Stanowszy oczewi-

8scie Woźny Generał Woiewod Kijow y inszych Szlachetny

9[reklamant:] Maciey

k. 661

1Maciey Nawrocki in Vim Suæ verae ac fidelis Relationis palam

2publice libereq[ue] recognovit iż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedm

3set Czterdziestego Wtorego die decima Sexta Aprilis Pozew

4Ziem. Kijow. odniosł do Dobr Wsi Kalenskich [?] y tam dla Pozwa

5nia Części niżey mianowanych Pozwanych położył opowiedziawszy one-

6go od kogo przeciw komu y w iakiey Sprawie był pisany prawnie opowie

7dział y o wiadomości przywiodł którego Pozwu Kopia taka w Augusto

8Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Żmud.

9Inflant. Smolen. Siewierski Kijow. Wołyński Podolski Podlaski

10Braclaw. y Czerniechow. a Dziedziczny Saski y Elektor

11Urodz. Maryannie Seu alio Nomine z Dobrowolskich [?] Jano-

12wey Kalenskiey Matce Rodzonie Marcinowi Synowi in [?] ipso in

13Minorennitate Zostaiącego Kalenskim Bratu tey y Sukcessorom

14recenter Zeszłego Urodz. Jana Kalenskiego Pozwanego Assystencyi Potrze

15buiącego cale Ipso de iure z osoby ze wszystkich [?] y Dobr Wsi Wszy-

16ckich Ruchomych y Sum Pienięznych przy Ktorym stawić się Wo: przed

17Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. pierwszey

18po Zaniesieniu tego Pozwu Czwierci Następuiących, z Ktorych deficiente[?] wcześniey[?]

19proximè Subsequentych Samemi Sobie y Sprawie Stawić. Na Instan

20cyą Imp[?] Urodzonego Jejmości Dobrotarskiey [?] Urodz. Anny z Kalenskich Janowey

21Wyhowskiey [?] Wdowy Aktorki ktora przyczyną Ciężkiey do Prawa Pospoli-

22tego y całego Procesu ku ninieyszeymu restaurandae [?] Causae

23tey et Actionem praememorati Joannis Kalenski fato interruptam [?]

24Paratos Terminos paratumq[ue] processum ac inscriptionem contra

25paratam Wo: na Termin Wyżey Naznaczony przyznaią sen potius przy

26pozywaią Datum pariter pisan w Warszawie Anno Millesimo Septingente-

27simo Quadragesimo Secundo die decima Tertia Aprilis Regni Nostri

28… [?] Relatio Macieia [?] Nawrocki Woźnego Conductos [?] [skreślone: …]

Objaśnienia i tłumaczenia

protunc – na ten czas; Vice Regent – wicerejent ziemski.

in Vim Suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

die decima Sexta Aprilis – 16 kwietnia (1742); Datum … Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die decima Tertia Aprilis – dano w Warszawie 13 kwietnia 1742.

seu alio nomine – inaczej zwanej; in minorennitate – w niepełnoletności; recenter zeszłego – niedawno zmarłego; proxime subsequentibus – najbliżej następujących; restaurandae causae – dla wznowienia sprawy; fato interruptam – przerwaną śmiercią.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1742) od Wyhowskiej [Wykowskiej?] przeciw Mariannie z Dobrowolskich [?] Janowej Kaleńskiej, matce, i jej małoletniemu synowi Marcinowi – o wznowienie przerwanej śmiercią Jana Kaleńskiego sprawy (zob. 1740p nr 77, 1742p nr 45).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 661

1Relacya Pozwu na te Roki od Niewiernych Żydow

2Norowlanskich [?] po Wiel. Oczeniowskiey [?] … [?]

3y innych

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Aprilis Osiemnastego [?] Dnia.

6Na Rokach Sąd. Ziem. Kijow. Przedemną Sędzią z S. Szczepanowa [?] …

7y Nami[?] protunc [?] Aktami Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

8Kijow. Stanowszy oczewisto Woźny Generał Wdztwa Kijow. y

9… [?] Opatrzny Marcin Urański [?] in Vim Sual verae ac fi-

10[reklamant:] delis

k. 661v

1de his Relationis recognovit Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies-

2tego Wtórego die Decima Sexta Aprilis Sobie Szwanego [?] Kijow. [?] Od nas[?] do Dobr

3Wsi Pokaszewa [?] y tam Dw[?] Dworze we Dworze tamtejszym wszystkie na Obole [?] pozew

4Zt oddaniu onego do kogo należy y w takiey Sprawie był pisany Prawnie

5opowiedział y do wiadomości przywiódł którego Pozwu denor [?] iest takowy

6August Trzeci z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Ma-

7zowiecki Żmudzki Inflantski Kijowski Wołyński Podolski Pod-

8laski [?] Brattski [?] Czerniechowski a Dziedziczny Saxoński y Elektor Wiel-

9Michałowi Sereniowskiemu Pod Zytomirskiemu [?] Ojcowi [?] Panu iako Panu y Possessorowi

10quondam Dominum Kosakowskiemu Kommissarzowi Sereniowskiemu Admi-

11nistratorowi, Łosienskiemu Starszemu Woytowi y innym Poddanym Chodorow-

12skim do Niey Wyrażonych bezprawnych akcyi kompryncypałom y pomo-

13cnikom po Imionach y przezwiskach lepiey WW wiadomych […] quod Statuto

14przed Rządem [?] dla wskazania na nich win Prawnych omnino Wyrażonym [?], cum

15Actu de Jure debita z osób y ze wszystkich gruntów Dobr WW wszystkich Ruchomych

16y […] Ziemiowych przy każdym akcie WW przed Sądem Naszym

17Ziemskim Kijow. na Rokach Ziem. w Owruczu [?] po S. Jerzym w pierwszy Poniedziałek

18tak Roku teraźnieyszego Sądzić mianych od daty y podania tego Pozwu Niedziel

19Dnie albo w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru Obiecanego do Sądzenia

20przypadnie Sami Osobliwie ex Officio Stanąć ad Instantiam Imprezy [?] Sądowey y ciągnącey

21Stanowiskowych [?] Romanowicza [?] Berkowicza Iecka [?] Bieniewicza Chyżnego [?] [?]

22wicza Josia Chyżowicza y Hyrszy Mordechowicza Rabina Obywatelow

23Dobr Miasta Narodicza [?] Wiel. Rafała Bieskiego [?] Marszałka Mozyrskiego

24Starosty Bobrujskiego cum Actu Judicij debita Aktorow, którzy accedendo

25a Toro Castrensi Kijow. a przystępuiący do Mazy Swoiey co wnieść[?] […]

26ney WW przywiązaniem [?] postpositâ quavis Securitate Swiętey [?] y Wza-

27Zyskanie Aktorow Traktu publicznego Iadących y przez Dobra

28Chodorów przeieżdżaiących nic nikomu nieczyniących z końmi Wozami

29et Omni Supellectili zabrać Samych Aktorów więzieniu [?] zabiegłszy […]

30gdzie niegdyś gotowych Rabbi [?] Oto [?] Dwudziestu Pięciu Czerwonych Złotych Dwa

31Ty […] bez żadnego […] odebrać y całey Sukcessyi pobranie

32samych in Strictis [?] przytrzymać carceribus y pobić na […] gotowe nieodda-

33brany una cum poenis in Lege descriptis, tak że do przywrócenia [?]

34Ubrania [?] prawnego respectu incarcerationis et Obsessionis Starata [?] […]

35cie ex Actu Judicij wskazanego Aktorowi teraźnieyszemi in Actu […]

36na […] Dopiero [?] WW na Termin wyż oznaczony przywoszą, na którym iako

37Sądownie odpowiadaiąc Stawić się y na wszystko

38Data Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die

39Nona Aprilis Ego idem Generalis Ministerialis Relationem fecit [?] […]

40pra Scribendi ignarus

41Retta [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

in Vim Suae verae ac fidelis – na mocy swej prawdziwej i wiernej (relacji).

Słowo „Osiemnastego” w dacie niepewne.

Odczyt w wielu miejscach niepewny z powodu gęstego, kursywnego pisma; tekst pozwu (August III) może być częściowo zniekształcony.

de his Relationis recognovit – co do tej relacji zeznał; die Decima Sexta Aprilis – dnia 16 kwietnia (1742); cum Actu de Jure debita – z należytym aktem prawnym; quod Statuto – co statutem; ad Instantiam – na żądanie; postpositâ quavis Securitate – z pominięciem wszelkiego bezpieczeństwa; et Omni Supellectili – z całym sprzętem; in Strictis carceribus – w ciasnym więzieniu; una cum poenis in Lege descriptis – wraz z karami w prawie opisanymi; respectu incarcerationis et Obsessionis – co do uwięzienia i najazdu; Data Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Nona Aprilis – dano roku 1742 dnia 9 kwietnia; Generalis Ministerialis – woźny generał; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Marcin Urbański [?] zeznał o położeniu pozwu (pisany 9 IV 1742) od Żydów [norowlańskich?] przeciw Michałowi Szereniowskiemu [Szczeniowskiemu?], [podczaszemu], sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, posesorowi [Chodorowa], jego komisarzowi Kosakowskiemu i administratorowi – o napaść na aktorów jadących publicznym traktem przez dobra Chodorów (sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 662

1Relatia Pozwu ad Cassand. od Wiell. Kostiuszkowey

2Podstoliney Brzeskiey Matt. po Urodz. Panow Kotylinskich [?]

3na Trybunał Koronny Lubelski

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow., przedemną Jerzym z Zatok [?]

7Zatockim [?] Subdelegatem przysięgłym Vices Regentem y Namiestni-

8kiem na ten czas Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

9Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewo.

10Kijow. y innych Opatrzny Maciey Witkowski [?] w Moc prawdzi-

11wey, wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey ieynie Ustnie y

12dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg ninieyszych Zeznał: Iż

13on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wto-

14rego, Dnia Dwudziestego Czwartego Aprilis Pozew Głowny

15Trybunalski Koron. Lubel. autentyczny, na Membranie

16Ziem. Kijow. pisany, odniósł do Dobr Wsi Kotylina [?] y tam

17ten Pozew wedle widnego z niżey mianowanych Pozwanych

18podług opisania onego od kogo pisanego y w iakiey Sprawie pisany

19iest prawnie opowiedział y oddał do wiadomości przywiódł którego

20Pozwu tenor sequitur eiusmodi: August Trzeci z Bożey Łaski

21Król Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

22ki, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski,

23Inflant., Smoleń., Siewierski, Czerniechow. a dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodz.

24Bazylemu Stanowi [?] Arkoremu [?] Dixowi [?] Eliaszowi [?] Jerze-

25mu [?] Andrzejowi Trochimowi [?] y innym Kotylinskim Rodzi-

26nie, Andrzejowi Trochimowi y innym Kotylinskim Rodzi-

27[?] adhaerentis; Wiell. Franciszkowi z Szczerantu [?] na Maturcie [?]

28adhaerentis; Wiell. Franciszkowi z Szczerantu [?] ...

29[odczyt od tego miejsca bardzo niepewny:]

30adhaerentis; Wiell. Franciszkowi z Szczerantu na Maturcie [?]

31Starościcowi [?] Stelnikowi [?] Żyt. Podstoliance [?] Brze. [?]

32wiecznemu [?] Stolnikowi Żyt. Podstoliowiemu [?] Brze. [?]

33Żyt. Officiali generali minori Zwanego z Osob y de Usystkich

34Dobr Wsi [?] rzeczy Ruchomych y Sum Pieniężnych

35których gruntowne [?] Wsi rzeczy przed Sądem Naszym Głownym Trybun.

36podłożonemi [?] alsque [?] tem przed Sądem Naszym Głownym Trybun.

37Koron. Lubel. a daty tego Pozwu za Niedziel Szesc, albo w

38ten czas gdy ta Sprawa z Regestru Woiewod. Kijow. Wołyń.

39Bracł. Czerniech. y iuż konserwat [?] albo innego którego kolwiek

40Sprawy tey należącego do Sądzenia przypadnie Sami Osobliwie sta-

41[reklamant:] wicie

k. 662v

1wnie Stanełi na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatorow

2Wwtt Faustyna y Wiktoryi z Gnatowskich Rzeszowskich [?] Instancyi

3[…] Podstolin [?] Brzeskich Matti Aktorow cum assistentia Mariti eo-

4rum, de deficientia [?] którzy przy chybieniu się we wszystkim do Prawa Pozo-

5wie delatu [?] którzy przy […] Dekret Sądu Ziem. Kijow. na kaden-

6cyi Swięto Ursuliey [?] Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesi-

7mo primo w Zytomierzu między Wwtt Aktorami, ale w Statu-

8y Rewizyi nakazana kondescensyą na Grunt in Contro-

9versia między Wierzchowskiem [?] a Kotyślinem [?] będący Urzędu Podko-

10morskiego, y Urzędow Ziem. albo Ziem. Generała Woiewodztwa Kijow.

11Wwtt Urodzeni Kotyślinscy [?] nie sprowadziwszy na termin pozwie

12niony kondescensyi Urzędu Podkomorskiego ale tylko samego

13Wwtt Brzeskiego Podstolanicza Ziem. Owruc. do Kotyślina [?] w zasie-

14dzeniu Jurysdykcyi Kondescensionis nie iuż na Gruncie in Contro-

15versia będącego ale we wtodzie [?] we wsi Kotyślinie będącey subreptitie

16prosiłeście [?], gdzie WW. Wwtt Podstolanicz Ziem. Owruc. chcąc in favorem

17Wwtt Urod. Kotyślinskich nie zapatruiąc się na kontentę Dekretu

18bez Urzędu Podkom. wspomnionej osobie akt kondescensyi przy

19ustawie [?] Karates [?] a Wwtt Cassandi et Negotii Aktorow czekaiąc [?]

20tey kondescensyi na Gruncie w sporze będącego bez Inquisicyi y przy

21wiedzenia dokumentu granicznego przez Komornika Granicznego ia-

22ko pomieniony Dekret uczy bez Urzędu Podkomorskiego Publikowac

23Karates Wtt Cassandi et Negotii eorum Actores tum Prosapia

24tione Publicationis indebita et subreptitia non in loco designato

25totiusque actus quem etiam pro decernendis Paenis vertisne [?] Contraven-

26tionis Supranominati Decreti refusionisque damnorum exinde Causato-

27rum WW. na termin wyż Oznaczony Dzywie [?] Citus [?] […] termi-

28nis Attentatum et ad omnia omnia ac alia Iudicialiter responsurum Dat

29w Lublinie Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego Miesiąca […]

30tis Dziewiątego Dnia. De quo Pars Citans Actus Relatio Woźnego at Cu-

31pa [?] Scribendi ignarus. Et in continenti Comparens pro WW. JmPani […]

32tonie [?] z Gnatowskich Kotyślinska [?] Podstolina Brzeska […] Sami y

33Wwtt Jego JmPana Faustyna Kotyślinska [?] Podstolego Brzeskiego Wwtt

34iego Actor Potentiam Adire niemnieiszego Imieniu Zdrowia będąc na ktorey

35wszystko dokonaiąc […] Własney należney Ziem. Jurysdykcyi, Prawa

36Ziemie Prawnych y Woiew. a pod […] niniejsze Zeznanie.

37[reklamant:] Siwe [?]

k. 663

1swoie całość podaiąc y to wszytko iawnie ustnie y dobrowolnie ze-

2znała: Iż teraz Dekret Trybunalski Koronny Lubelski ad Cessam

3za własną wolą JchMw Zerniewiczem [?] iest wydany, którego ce-

4lu [?] in Omnibus Punctis Clausulis et Ligamentis hac sua personali

5Comparitione Comprobat roborat Confirmat et ratificat któ-

6rey Approbacyi swoiey ad Cessam [?] Comparens do Akt ninieyszych

7Xięg Grodzkich [?] Kijow. przyięcie y zapisanie prosiła co y otrzy-

8mała [?] […] z […] Kontumpluwa [?] […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Linie 23–30 odczytane bardzo niepewnie; początkowe powtórzenia w transkrypcji należy traktować jako błąd odczytu – fragment do weryfikacji z oryginałem.

ad Cassandum – do kasacji (unieważnienia); Matt. – Mattka; Officiali generali minori – woźnemu generalnemu (niższemu urzędnikowi); tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; Membrana – pergamin; adhaerentis – stronnikom, uczestnikom sprawy; alsque – prawdopodobnie absque (bez).

Odczyt bardzo niepewny (pismo kursywne, liczne wtrącenia łacińskie); fragment relacji/pozwu do sądu (Trybunał Lubelski?) o nieprawne przeprowadzenie kondescensji.

Data pozwu: Lublin, 1742, dzień 9 (miesiąc nieczytelny); dekret sądu ziemskiego kijowskiego z kadencji św. Urszuli 1741 w Żytomierzu.

de deficientia – o uchybienie; subreptitie – podstępnie; publicatio indebita et subreptitia non in loco designato – ogłoszenie nienależne i podstępne, nie w miejscu wyznaczonym; pro decernendis poenis contraventionis supranominati decreti refusionisque damnorum – o orzeczenie kar za naruszenie wyżej wymienionego dekretu i zwrot szkód; ad omnia … iudicialiter responsurum – by na wszystko sądownie odpowiedział; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; in continenti comparens – zaraz stając.

in Omnibus Punctis Clausulis et Ligamentis hac sua personali Comparitione Comprobat roborat Confirmat et ratificat – we wszystkich punktach, klauzulach i postanowieniach tym swoim osobistym stawiennictwem pochwala, umacnia, zatwierdza i ratyfikuje.

ad Cessam – do cesji (na rzecz cesjonariusza); Comparens – stawająca.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24IV 1742 [Wiktoria?] z Gnatowskich [Grabowskich?] Kościuszkowa [Kotylińska?], podstolina brzeska, w imieniu własnym i męża Faustyna, podstolego brzeskiego, podała relację pozwu na Trybunał Koronny Lubelski o skasowanie [kondemnaty?] przeciw Kotylińskim (Bazylemu, Eliaszowi, Jerzemu, Andrzejowi, Trochimowi i innym); woźny Maciej Witkowski [?] (zob. nr 12).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 663

1Relatia [?] Pozwu na Sąd Ziemski Kijow. Simul

2cum Aresto od Urodz. JchMściów Panów Dubiskich [?]

3po Urodz. JmPana Nitosławskiego [?] Sędziego Grodz.

4Kijowskiego y Innych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Czwartego Dnia.

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow. przedemną Jerzym

8z Gałek Gałeckim Subdelegatem przysięgłym […] Regentem y Na

9mieyscu [?] […] Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ni-

10nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanąwszy osobiście Woźny

11Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych Opatrzny Nikifor Pawłowicz w moc

12Relacyi swoiey, iawnie ustnie y

13prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi swoiey, iawnie ustnie y

14dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

15Czterdziestego Drugiego Miesiąca Marca Trzydziestego Pierwszego

16Dnia, na Affektacyą y prawną Requizycyą Urodz. JchMściów

17Panów Alexandra Piotra y Stefana Dubiskich [?] Braci między

18sobą rodzonych mając przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary

19godnych Urodz. JchMściów Panów Jana Południewicza y Antoniego

20Strehorowicza [?] był w dobrach Wsi […] gdzie będąc za […]

21stawszy prezentem Urodz. Zakożkich [?] Administratora

22Dobr Krzywego [?] ubi [?] JmPana Zakożkiego [?] Woyta y całey

23Gromady tameyszey Roboczego Michayła z Żoną Dziećmi

24et cum tota eius Domestica Supellectili z Dobr Glinca [?]

25Affektantow, Ziemstwo Zamieszkałego do Dobr Krzywego

26[ubytek papieru] JchMściów Panów Rosiszewskich [?] zbiegłego y tam byłem

27osiadłego arresztował y prawnie przypozwał, czyniąc za […]

28aresztu Pozew Ziemski Kijow. mianowany [?] odniosłem

29Dobr Wsi Krzywego y tamten Pozew w Karczmie [?] […]

30Krzywego o położeniu y egzekucyi tegoż odnoszę po […]

31Krzywego [?] y wszytkiey sprawie pisany by był prawnie […]

32y […] do wiadomości przywiodł, którego Pozwu tenor

33sequitur eiusmodi. August Trzeci z Bożey Łaski

k. 663v

1Krol Polski, Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz:

2Inflantski, Smoleń: Siewier: Kijow: Wołynski, Podolski, Podlas:

3Brack: y Czerniech: a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiel:

4Franciszkowi na Piotrowie Altostawskiemu [?] Łowczemu Ziemi

5Chełmsk: Sędziemu Grodz: Kijowsk: tudzież z Wiel: quorum vero

6Nominum Kosciszewskiej [?] Łowczycowey Brzeskia Kujawskiey

7Wiel: de hac luce zeszłego Jana Kosciszewskiego Sukcessorom

8in minorennitate będących assistencyi potrzebuiących

9si exigerit necessitas Iuris lub assistentia Tutoris de Iure

10debita Pozwanym z osob y z wszystkich ogułem Dobr Wiel:

11Waszych ruchomych y Leżących [?] Prawem Ziemskim przykazuiemy

12aby ście WW: przed Sądem naszym Ziem: Kijow: na Rokach

13Ziemskich Kijow: w Owruczu lub Zytomierzu przypada:

14iących y Sądzić się maiących post festum Sancti Geor:

15gij vel his deficientibus in Alijs proxime subsequentibus

16sami Oblicznie y zawicie stanęli na Instancyą

17Instygatora Sądowego y Iego Delatorow Urodzonych JchM:

18Alexandra Wołka [?] y Stefana Dubickich Braci między

19sobą rodzonych Aktorow, ktorzy przychylaiąc się do

20Prawa Wiel: WW: pozywaią do wydania Robociego [?]

21Michayła z Zoną Dziećmi y wszystkim Nabytkiem

22iego z Dobr Gniłca Aktorow części do Dobr kożuch [?] y Zni:

23gtego [?] Ziemstwo w Dobrach Gniłcu zasiedziałego wydać

24requirowanego oretenus u WW: Wiel: Oszczekuniecie [?]

25wydanego pozywaią una cum refusione Damnorum

26exinde causatorum. Sitis itaque parentes termi:

27num attentaturi et ad praemissa Omnia Iudicia:

28liter proponenda responsuri. Pisan w Owruczu

29Dnia Dwudziestego Czwartego Marca, Roku

30Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugie:

31go. de quo praesens Ejusdem

32Ministerialis Relatio.

33+ Wożny ut Supra

34Scribendi ignarus.

35[podpis:] Ministerialis [?] Retto [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Simul cum Aresto – wraz z aresztem; et cum tota eius Domestica Supellectili – z całym jego sprzętem domowym; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka.

Strona zawiera koniec pozwu (wzór królewskiego pozwu do sądu ziemskiego), urwany początek na poprzedniej stronie.

si exigerit necessitas Iuris – jeśli zajdzie potrzeba prawna; assistentia Tutoris de Iure debita – prawnie należna asystencja opiekuna.

post festum Sancti Georgij vel his deficientibus in Alijs proxime subsequentibus – po święcie św. Jerzego, a gdyby te (roki) nie doszły do skutku, na następnych najbliższych.

una cum refusione Damnorum exinde causatorum – wraz ze zwrotem szkód stąd wynikłych; Sitis itaque parentes terminum attentaturi et ad praemissa omnia iudicialiter proponenda responsuri – bądźcie więc posłuszni, termin zachowując i na wszystko powyższe sądownie wniesione odpowiadając.

de quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; ut supra Scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Data pozwu: 24 III 1742, Owrucz.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24IV 1742 [?] woźny Nikifor Pawłowicz zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski od Dubiskich przeciw Franciszkowi na Piotrowie Nitosławskiemu [?], łowczemu ziemi chełmskiej, sędziemu grodzkiemu kijowskiemu, Kościszewskiej [?], łowczycowej, i innym – o wydanie roboczego Michajła z żoną, dziećmi i dobytkiem, zbiegłego z części aktorów w Gniłcu, gdzie był zasiedziały.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 664

1Relatia Poz. Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Wiel.

2Dreniaków [?] po Wiel. Mozalskich Matt.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

4Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym

6z Gatek [?] Gatkowskim [?] Vice Regentem y Xięg. pro tunc Akt

7Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow.

8Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow.

9y inszych Szlachetny Antoni Bielecki [?] in Vim suae

10verae ac fidelis Relationis palam Publice liberequae

11et sponte recognovit. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

12set Czterdziestego Wtorego Die Vigesima Sexta Aprilis

13Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny, na Membranie Ziem.

14Kijow. pisany od niższ. do dóbr Wsi Mozalec [?], y tamże

15Pozew we Dworze Wiel. Pozwanych w Ziemi na Stole

16położył, opowiedziawszy onego od kogo y w iakiey Sprawie y [?]

17był pisany, prawnie publicznie do wiadomości przywiódł

18którego Pozwu Tenor Sequitur, ejus modi: August Wto-

19ry z Bożey łaski Król Polski Wielki Xiążę Litewski, Ru-

20ski, Pruski, Mazow. Żmudz. Inflan. Kijow. Wołyń. Podolski,

21Kijow. Wołyn. Podol. Podlaski Brac. y Czerniechowski,

22Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor: Wiel. Stefanowi y Zo-

23fiy Sev alius Nominis Zawiałłowna [?] Mozalskim Mał-

24żonkom Czterech [?] Matt. et quidem Wiel. Mozalskiey cum assistentia

25maritali de Jure debita Pozwanym Zosobna y Dobr Wszy-

26tkich Ruchomych y Summ Pieniężnych przytrzymiący

27abyście Wiel. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

28Ziem. Kijow. Nayprzód [?] podaniu tego Pozwu w Owruczu

29lub Żytomierzu przypadaiących Ex his de specialitatibus in

30aliis proxime subsequendis sami osobiście stawili

31[reklamant:] stanąć [?]

k. 664v

1Stareli; na instancyą Szyprowskiego [?] y ego Delatorow Wiell. Andrze:

2ia Pisarza Grodz. Żyt. Kruka [?] Ziewl. Derbskiego [?] Stanisława Czerl.

3Ackiego [?] y inszych Braci Międzysobą Rodzonych Prezentatorow [?]

4Aktorow, ktory in haerendo Legi Publicae WW: respectu violento

5modo Contemnendo rigorem Legis Positivae ex Gwałtownych Zabo:

6rach severe descriptum, Nullo habito respectu Poddanego

7Aktorow na drodze do Miasta Buraczka [?] przybycomu koniu Wzię:

8cia karac et ad sepsimas [?] amicabiles requisitionesu Oddawi[?]

9wroenia, tegoż konia zapraiowania, tum pro Emendis [?]

10respectu gwałtownego Zabrania refusione Damnorum Poenis

11nec non restitutione Zaprzedaży konia Judeum Autores [?]

12na Terminie Wyżey oznaczony WW pozywaią latius proinde [?]

13ui Datt w Buraczku Anno Millesimo Septingentesimo

14Quadragesimo Secundo die Decima Septima Aprilis

15De quo præsens ejusdem Mittes [?] Relatio Woźnego ut Supra

16Scribendi ignarj.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque et sponte recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i dobrowolnie zeznał.

die vigesima sexta Aprilis – dnia 26 kwietnia; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje takowa; cum assistentia maritali de iure debita – przy prawnie należnej asystencji męża.

pro tunc – na ten czas; Matt. – prawdopodobnie „Małżonkom”; odczyt nazwisk stron niepewny.

in haerendo Legi Publicae – trzymając się prawa publicznego; respectu violento modo – co do gwałtownego sposobu; contemnendo rigorem Legis Positivae – lekceważąc surowość prawa stanowionego; nullo habito respectu – nie mając żadnego względu; ad amicabiles requisitiones – na przyjacielskie upomnienia; pro emenda – o nawiązkę; refusione damnorum, poenis, nec non restitutione – o zwrot szkód, kary oraz restytucję; latius – szerzej; Datt… – Dan w Buraczku r. 1742 dnia 17 kwietnia; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (podpis woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1742 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 17 IV 1742) od Dreniaków [?] przeciw Stefanowi i Zofii z Zawiałłów [?] Mozalskim, małżonkom – o gwałtowne zabranie konia poddanemu aktorów, przybyłemu drogą do miasta Buraczek [?], według prawa o gwałtownych zaborach.

Transkrypcja

k. 664v

1Relacya Wozn. Pozwu na Sądy Grodzkie

2Kijowskie od Urodz. Jmci Pana

3Szypkowskiego y Innych przeciwko Wiell.

4Jmci Pana Sleckiego [?] Łowczego

5Kijow. y Innych

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Wtorego

7Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia

8Na Urzędzie y Xięg. Ziems. Kijow. Przedemną Je-

9rzym z Gałek Gałeckim ViceRegentem y Na-

10miesnikiem protunc Akt Ziemskich Kijow.

11y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow. Sta-

12nowszy osobiscie Woźny Generał Woiewodztwa

13Kijow. y Innych Opatrzny Szymon Firatkowski [?]

14w moc prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi

15swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie da zapisania do

16Xiąg ninieyszych zeznał. Iż On Roku teraznie-

17szego Tysiąc. Siedmset Czterdziestego, wtorego Die

18Vigesima Aprilis Pozew Grodz. Kijow. Autentycz-

19ny na membranie Grodzkim Opisany odniosł do

20[reklamant:] Dobr

k. 665

1Dobr Wsi Hunicz y tam ten Pozew we Dworze Tameyszym

2w Izbie na Stole połozył. o połozeniu onego od kogo po ko

3go y w iakiey sprawie był pisany prawnie opowiedział

4ktorego Pozwu Tenor iest takowy. Iozef z Potoka

5na Stanisławowie Krystynie Zbarazkim, Brodach y

6Niemirowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijow.

7Hetman Wielki Koronny Warszawski, Swiatyniski

8kołom. Lezayski, etc Starosta. Wiel. Ichmościom Panom

9Adamowi na Huniczach Steckiemu Łowczemu Kijow.

10Pułkownikowi Woysk Iego Krolewskiey Mosci iako

11Dziedzicowi Dobr Wsi Hunicz. niemniey Wiel. Imc.

12Panu Nikodemowi na Szumsku Woroniczowi Chorą-

13zemu Owr. Staroscie Ostrzkiemu Podwoiewodziemu

14Grodzkiemu Kijow. iako Possessorowi tychze Dobr

15pozwanym z osob y ze wszystkich Dobr wmw

16lezących Ruchomych y Summ Pienięznych

17Powagą Krolewskiey Mci a władzą moią Woiewo

18dzinską Przykazuię abyscie wmc. Przed sądem

19moim Grod. Kijow. na Roczkach Grod. Kijow.

20naynaypierwszych po Dacie tego Pozwu przypadaią-

21cych vel his deficientibus in alijs proxime sub

22sequendis sami osobliwie y Zawicie staneli na Instan-

23cyą Instygatora Sądowego y Iego Delatorow, Urod. Teo-

24dora Szypkowskiego, Stefana y Maryanny z Szypkow-

25skich Didkowskich Mall. Pana y Krystyny Itidem z Szy[?]-

26kowskich Dydkowskich Mall. Maryanny Duchno-

27wskiey Wdowy. Anastazyi z Szypkowskich Sarnaw-

28skiey wdowy assystencyi potrzebuiącym cum

29assistentia de Iure debita Aktorow. ktorzy przyłą-

30czaiąc się we wszystkim do prawa Pospolitego Zapi-

31su Obligationis Possessyi Manifestow eo nomine

32Poczynionych Wmciow pozywaią. O to iz co między

33Swiętey Pamięci Wiel. Imc. Pan Samuel Stecki Antecessor

34Wmc. Wiel. Mci Panie Łow. Kijow. będąc potrzebny

35Summy Pięcset Złł. Poll. ktore summę na Zapis

k. 665v

1Obligationis y Zastawę Częsci Wsi Hunicz [?] u Urodzo=

2nych JchMciow Panow. Jana y Teodory Stawinskich [?]

3małł wziowszy y Zaciąg nowszy Częsc Wsi Hunicz [?]

4do Possessyi rzeczonych JchMciow Panow Stawin=

5skich podał. w ktorey possessyi tak JchMc Pa=

6nowie Stawinscy Antecessorowie Aktorow iako

7per Consequens y Sami Actores iako legitimi suc=

8cessores pacifice zostawali a potym Ociec Wmc

9Wiell Łowczy Kijow. violenter … actoribus

10uczyniwszy z pomienioney Częsci expulsionem

11nie oddawszy Summy na tey Częsci extendią=

12cey się Aktorow od Possessyi y Używania na=

13mianowaney Częsci oddalił. a zatym Idem

14Actores tam pro pœnis Crumenalibus dum pœ=

15næ personales seu personæ extinctæ iako

16pro reinductione in eadem Sortem aut solutio=

17ne ejusdem Summæ cum provisione Compensa=

18tis Damnis excipiendoque Calculo de proventibus

19tak Wmc Wiell Łowczy Kijow. iako y Wmc Wiell

20Chorąży Owrucki ubi possessorem pro emundatio=

21ne Bonorum pozywaią. Vitis Paritur. Datum

22w Zytomirzu Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dru=

23giego Roku. Die Septima Aprilis de quo

24præsens ministerialis Relatio + Szymon Strut=

25kowski [?] Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

ViceRegent – zastępca regenta kancelarii; protunc – podówczas; Die Vigesima Aprilis – dnia 20 kwietnia; na membranie – na pergaminie.

vel his deficientibus in alijs proxime subsequendis – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na innych najbliżej następujących.

cum assistentia de Iure debita – z asystencją (mężów) prawem należną; Obligationis Possessyi – zobowiązania i posesji; eo nomine – z tego tytułu.

Mall. – Małżonków; Owr. – Owrucki; Łow. – Łowczy; Antecessor – poprzednik prawny.

Odczyt nazwiska Szypkowski (Szypkowscy) – w rękopisie warianty Szypkowski/Szypkowskich, do porównania z innymi stronami.

Fragment końcowy pozwu (cytacji) wpisanego w relację woźnego; pozywający (aktorowie) jako prawni następcy Stawińskich domagają się przywrócenia do części wsi albo zwrotu sumy zastawnej.

legitimi successores – prawni następcy; pacifice – spokojnie; violenter – gwałtem; expulsionem – wyrzucenie; pro pœnis Crumenalibus – o kary pieniężne; pro reinductione in eadem Sortem aut solutione ejusdem Summæ cum provisione Compensatis Damnis excipiendoque Calculo de proventibus – o ponowne wprowadzenie w tę część albo spłatę tej sumy z wynagrodzeniem szkód i przyjęciem rachunku z dochodów; ubi possessorem pro emundatione Bonorum – jako posesora o oczyszczenie dóbr; Datum … Die Septima Aprilis – dano w Żytomierzu 7 IV 1742; de quo præsens ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja woźnego.

Wmc Wiell – Wielmożny Jegomość, Wielmożny; Łowczy Kijow. – łowczy kijowski; Chorąży Owrucki – chorąży owrucki.

Streszczenie

26IV 1742 woźny Szymon Strutkowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (od Józefa Potockiego, wojewody kijowskiego, hetmana wielkiego koronnego; pisany 7 IV 1742) od Szypkowskiego i innych przeciw Steckiemu, łowczemu kijowskiemu, i innym – o to, że Samuel Stecki, antecesor pozwanego, wziął 500 zł od Jana i Teodory Stawińskich, antecesorów aktorów, i dał im w zastaw część wsi Hunicz [?], a potem ojciec pozwanego gwałtem wyrzucił aktorów z tej części, nie zwracając sumy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 665v

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy

2Ziemskie Kijow. od Wiell. Jmci

3Pana Ciszy [?] Cześnika Płoc=

4kiego Płockiego [?] po Wiell. Jmci

5Pana Steckiego Stolnika Zytomir. y

6Innych

7Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

8Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia.

k. 666

1Na urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedem-

2ną Jerzym z Gatek Gateckim Vice Regentem

3y Namiesnikiem pro tunc akt Ziemskich Kijo-

4wskich, y Xięgami niniey szemi Ziemskiemi

5Kijowskiemi Stanowszy osobiście woźny Generał Wo-

6jewodztwa Kijow. y Innych Szlachetny Stani-

7sław Laszkowski [?] w mocy prawdziwey y Skuteczney

8Relacyi swoiey iawnie y Dobrowolnie zeznał.

9Iż On Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset,

10Czterdziestego Drugiego Die Decima Tertia

11Aprilis Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

12odniosł do Dobr miasteczka Luhin [?], y tam

13ten pozew we Dworze tameyszym w Izbie

14na Stole połozył, o oddaniu onego od ko-

15go potrzeba y w iakiey sprawie był pisany opo-

16wiedział, y prawnie do wiadomości przywiodł

17ktorego słowa Tenor sequitur talis. August

18Trzeci, z Bozey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże

19Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmuydzki,

20Inflantski, Smolenski, Siewierski, Kijow. Wołyn.

21Podolski, Podlaski, Brac. y Czerniehow. a Dziedzicz-

22ny Xiąże Saski y Elektor. Wiel. Franciszkowi

23na Matwiowiciach [?] Stolnikowi Lyt[…] [?] y

24Michałowi Lowczemu Czer. [?] Steckim [?] Panom Urod.

25Cujus vis rnis [?] Possessorom Teraznieyszym Podda-

26nym Luhinskim y Matwiowskim y Innym

27w oryginałach terminach wyrazonym

28assystencyi potrzebuiącym z assystencyą z

29prawa nalezącą pozwanym z osob y Dobr

30ww. lezących, ruchomych y Summ pienięznych

31przykazuiemy abyście Wy przed Sądem naszym

32Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. gdy ta

33sprawa z Regestru nalezytego przywołana

34będzie, sami osobliwie stawali sie, na Instancyą

35Instygatora Sądowego y Jego Delatora Wiel.

k. 666v

1Stanisława Tyszy Byszkowskiego Cześnika Płoc-

2kiego Aktora, który przychilaiące się do prawa pospo-

3litego y processu ea in causa idącego, WW

4pozywa, ito Ich WW a naybarziey W. JmP.

5Wielm. Michała Steckiego będąc sam principalis in

6Causa Illatarum Violentiarum ut testantur

7processus et manifestationes actoris a chcąc

8eusitare dementas tak pro persona sua iako et

9arresto praesentis effugere poenas umyślnie bar-

10ziey podstemplować subterfugiendo actora-

11tum Actoris iakoby nienależącego do tey spra-

12wy a barziey unikaiąc na osobie W. JmPana

13nieprawny postępek win saggaia ych[?] się Indi-

14centem tylko y Aktorem zapisalesię z kąd

15Patet że W. JmP. Umyśney sukassi odwłoki et

16Infertur ze Iustyfikacyi in termino Condesce-

17nsionis Decreti Castren. Kijovien. Anno praece-

18denti Die Decima Quarta Martij lato ad fun-

19dum Bonorum Dernowicze Iniunctae z osoby

20W. JmP. y Inszych arestem u W. JmP. innodowanych

21przed Sąd należących dać niechciał a zatym

22Idem actor uważaiąc przez to oczewisto swoią

23krzywdę restituendo sese ad actoratum in Iu-

24dicijs Terrestribus pendentem non ob-

25stante Decreto Castren. Kijovien. quoniam

26Tu Magnifice Venator insufficienter inscri-

27psisti (propter protractionem Causae) Compa-

28paritionem eos [?] mpie[?] Stecki actorem in

29processum intrantes una cum toto negotio

30ad Id Forum Terrestre Kijovien. Idem Actor

31citat inhaerendo anterioribus Terminis ad

32quos per praesentes terminos actor sese resti-

33tuit et restitui vult adcitat sitis parituri

34Sian wowruczu[?] Die Decima Septima Aprilis

35Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

36Secundo Anno de quo praesens ejusdem mini-

37[reklamant:] sterialis

k. 667

1Ministerialis Relatio et Woźny ut supra Scriben

2di Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Cześnik płocki; stolnik żytomierski. Nazwisko powoda słabo czytelne (ubytek/plama papieru w linii).

Fragment relacji woźnego z 1742 r.; początek wpisu (tytuł, data) na poprzedniej stronie.

Die Decima Tertia Aprilis – dnia 13 kwietnia (1742).

Tenor sequitur talis – treść następuje taka; pro tunc – na ten czas; Cujus vis – jakiegokolwiek.

Luhin – prawdop. Łuhiny na Wołyniu/Polesiu (pow. owrucki) [?]; Matwiowice – niepewne.

Fragment pozwu przepisanego w akcie (prawdopodobnie relacja woźnego/oblata pozwu); data wewnętrzna: 17 IV 1742, miejsce zapisane niepewnie („Sian wowruczu[?]” – może „Datum w Owruczu”).

Illatarum Violentiarum – o wyrządzone gwałty; Decreti Castren. Kijovien. – dekretu sądu grodzkiego kijowskiego; Decima Quarta Martij – 14 marca; Magnifice Venator – Wielmożny Łowczy; insufficienter inscripsisti – niedostatecznie wpisałeś; citat – pozywa; sitis parituri – macie stanąć.

Ministerialis Relatio et Woźny ut supra Scribendi Ignarus – relacja woźnego; woźny jak wyżej, pisać nieumiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1742 woźny Stanisław Łaszkowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Ciszy [Tyszy?], cześnika płockiego, przeciw Franciszkowi na Matwijowiczach, stolnikowi żytomierskiemu, i Michałowi, łowczemu [owruckiemu], Steckim, posesorom – o gwałty, których głównym sprawcą był Michał Stecki, jak świadczą procesy i manifestacje aktora (zob. 1741p nr 7).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 667

1Rell. post Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od

2Urodzonych JchMciów Panów Dubiskich [?] po Urodz.

3JchMciów Panów Chodakowskich y Jnnych.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szóstego Dnia

6NA Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewództwa Kijowskiego.

7Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim ViceRegentem y Namie

8stnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich, y Xięgami Niniey

9szemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiście

10Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego y Jnnych Szlachet

11ny Nicefor Pawłowicz, który in vim Suae verae ac fidelis

12Relationis palam publice libereq[ue] recognovit. Jż on

13Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dru:

14giego Dnia Dwudziestego Szóstego Aprilis, Pozew Ziemski

15Kijowski odniósł do Dóbr wsi Chodaków, y tam ten Pozew

16na Osiedli niżey wyrażonych Pozwanych, to iest na Osie

17dli Urodz. Psarskiego [?] położył, o oddaniu y położeniu onego

18od kogo po kogo y w iakiey Sprawie był pisany Prawnie

19opowiedział y do wiadomości przywiódł, którego Pozwu

20tenor iest takowy, August Trzeci z Bożey Łaski Król

21Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki

22Żmudzki Jnflantski Smoleński Kijowski Wołyński

23Podolski Podlaski Brackł. y Czerniechowski a Dziedziczny

24Xiążę Saski y Elektor. Urodz. Andrzejowi, Waskowi Ste

25fanowi, Konstantemu, Bazylemu, Michałowi Małkie

26wiczom [?], Jakubowi Janowi y drugiemu Janowi, Alexandro

27wi Sukcessorom Kułeszenka [?], Bazylemu Waskowi y Mi

28chałowi Kotenkom, Bazylemu y Jwanowi Urieżczen:

29kom [?], Pawłowi Poderz [?] Mozyrz [?], Nestorowi y Samoelo

30wi, Bazylemu Łukaszowi Bardenkom lubo innych imion

31Jerzego Bardenka y Sukcessorom tegoż Bardenka y

32Michałowi Chodakowskim, Teodorowi Samoelowi Janowi

33Stefanowi Bazylemu Przygarnickim Hryhorenkom Zacha

34ryaszowi, Sukcessorom Romana Potopalskiego [?] Potopal:

35skim.

k. 667v

1skim, Semenowi Romanowi Iwanowi Zawadzkim, Alexandro

2wi Konstantemu Dumskim [?], Nikiforowi Romanowi y Janowi

3Didkowskim Mikołajowi Horodnickiemu [?] Kijowskiemu Skura

4towskiemu, iakich kolwiek Imion Paszyńskim [?], Teofili Ku

5łakowskiey [?] Wdowie, Marcinowi Karskiemu [?] Tomaszowi

6Samuelowi Braci rodzonym Jakowczukom [?] itidem Did-

7kowskim Jackowi Lewkowskiemu Iowchimowi Stephkow

8skiemu Maciejowi Janowi, Hrehoremu y Jakubowi Kla

9kowin [?] kom Didkowskim, Przewielebnym w Bogu Konwen

10tom Xawerowey [?] Societatis Jesu y Oyców Dominikanów

11Owruckich y Innym wszystkim Dóbr Wsi Chodaków [?] z

12przyległościami quo cis Juris Titulo Interessantom z

13Possessorom Si qui indigerint Assistentia cum assisten

14tia de Jure debita, Pozwanym z osob y ze wszystkich

15głów Dóbr WW: leżących ruchomych y Sum Pieniężnych

16Powagą naszą Królewską przykazuiemy aby się WW:

17przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowsk. na Rokach Ziems.

18Kijowskich w Mieście Naszym Owruczu w Pierwszy

19Poniedziałek po Świętym Jerzym przypadaiących y Są

20dzić się maiących vel his deficientibus in aliis proxi

21me Subsequentibus Sami oblicznie y zawicie Staneli

22na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorow WW.

23y Urodz. Alexandra Piotra y Stefana Sukcessorow niegdy

24Michała Cześnika Wiel...[?] Alexandra Kotorowicza [?] Gra

25nicz. Kijowsk. Sukcessora niegdy Jana, Hladunowiczow Du

26biskich Aktorow Sukcessorow wyż wyrażonych Micha

27ła y Jana Dubiskich, ktory przychylaiąc się do Prawa

28Pozwu Dokumentow Sobie Służących, na Dobra Chodaki

29Służące Prawem Wieczystym od Antecessorow WW: Ante

30cessorom teraźnieyszych Aktorow zezygnowanych y ustą

31pionych, o czym tez Transakcyę Szerzey w Sobie obma

32wiaią, do ustąpienia ktorych z uczynieniem kalkulacyi

33cit. Aktorowie na Termin wyż oznaczony pozywaią. Si

34tis parituri Terminum attentaturi et ad praemissa omnia

35Judicialiter responsuri. Pisan w Owruczu Anno Millesimo

36Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die nona A

37prilis. de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio.

38+ Woźny ut Supra Scribendi ignarus.

39Manu [...] [podpis/parafa]

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim Suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereq[ue] recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Rell. – relacja; tenor – treść; Brackł. – Bracławski.

Chodaków – wieś w woj. kijowskim (identyfikacja niepewna).

Dalszy ciąg pozwu (oblatowanego lub przytoczonego w relacji woźnego) przed sąd ziemski kijowski w Owruczu, data 9 IV 1742.

quo cis Juris Titulo Interessantom et Possessorom – interesantom i posesorom z jakiegokolwiek tytułu prawnego; Si qui indigerint Assistentia cum assistentia de Jure debita – jeśli którzy potrzebują asysty (opieki), z asystą prawem należną.

vel his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

Sitis parituri Terminum attentaturi et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri – macie być posłuszni, termin obserwować i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die nona Aprilis – roku 1742, dnia 9 kwietnia; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; ut Supra Scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Odczyt wielu nazwisk pozwanych niepewny; foliacja „667” z dopiskiem odczytana przybliżenie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1742 woźny Nicefor Pawłowicz zeznał, że tegoż dnia położył we wsi Chodaki na osiedlu Psarskiego [?] pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 9 IV 1742) od Dubiskich, sukcesorów Michała i Jana Dubiskich, i Aleksandra Kotorowicza [?], granicznego kijowskiego, przeciw Andrzejowi, Waśkowi, Stefanowi, Konstantemu, Bazylemu i Michałowi Małkiewiczom [?], Jakubowi, Janowi, drugiemu Janowi, Aleksandrowi, sukcesorom Kułeszy [Chodakowskim] i innym – o ustąpienie z dóbr Chodaki, wieczyście zrezygnowanych antecesorom aktorów przez antecesorów pozwanych (według transakcji), z rachunkiem z prowentów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 668

1Manifestacya Urodz. JchmćW Panow Niedaszkow:

2skich przeciwko Urodz. JchmćM Panom Didkowskim y

3Jnnym.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia

6NA Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7Przedemną Jerzym z Gałek [?] Gałeckim [?] Vice Regentem y Namie:

8śnikiem pro tunc Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami

9ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Comparentes ptli Urodz.

10JchmćW Panowie Teodor Jan Bracia rodzeni Jedrzy [?] Nieczypor [?]

11Hrehory Ustymenko [?] y Drugi Hrehory y Andrzey Bracia rodzeni

12y Gabryel Niedaszkowscy Suym y Jnnych wszystkich Dzie:

13dziców y Possessorow Dobr Wsi Niedaszkow, Solenniter

14na przeciwko Urodzonym JchmćM Panom Jakubowi Samoilo:

15wi y Łukaszowi Braci między sobą rodzonym, Hrehoremu

16Didkowskim y Jnnym Sukcessorom niegdy Swiętey Pamięci

17Urodz. Konstantego Didkowskiego Burgrabiego Grodzkiego

18Zytomirsk. pozostałym, przychylaiąc się do dawnieyszych

19Manifestacyi, Pozwow Relacyi Dekretow Tradycyi y Ca:

20łego Processu Swiadczyli y Manifestowali się in eum Mo:

21dum. Iż JchmćW Obwinieni postponendo rigorem Legis niekon:

22tentuiąc się dawnieyszemi Violencyami Szkodami Manife:

23stantom czynionemi, iako o tym w dawnieysze Manifestacye

24latius inse enarrant, ale y Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm:

25set Czterdziestego Drugiego, iuż po nastąpioney Sessyi Niedaszkow

26Urzędowey Tradycyi y Uznaniu oraz y podaniu w Possessyą

27Manifestantom, nieuważaiąc na Areszt y Ostrowek Terem

28nazwanego y wydany Pozew Violento modo zrożnym orężem

29nanachawszy rożne przechwałki y odpowiadania na Zdrowie

30y Zycie Manifestantow czyniąc, Ozwoty w pomienionym

31Ostrowku będące teraz na wiosnę, iako też Urodz. Ustymen:

32kow Niedaszkowskich wszystkim nie podbierane zaraz po Tra:

33dycyi pospatrowali y miod na Swoy pożytek obrocili, Po:

34la Grunta Manifestantom Tradycyą podane JchmćW Obwinieni

35pozasiewali y z nich pożytki biorą insuper na Manifestan:

36tow rożne przechwałki ktymi biciem y zabiciem odgrażaiąc

37się czynią, Manifestantow verbis inhonestis cribrosis [?]

k. 668v

1laią dyffamuią y inne inexprimenda nefanda verba et obie-

2cta proferunt. A zatym Jidem Manifestantes Mo et Nne

3quorum Supra referendo se se do dawnieyszych Manifes-

4tacyi iterum iterumq manifestantur, prosząc hoc actis

5connotari co y otrzymali. ieako pisać nieumieiące krzyży-

6kami podpisuią się ut Supra Niedaszkowcy. +X++++.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparentes ptli (personaliter) – stawiwszy się osobiście; Solenniter – uroczyście; in eum Modum – w ten sposób; postponendo rigorem Legis – lekceważąc surowość prawa; latius inse enarrant – szerzej w sobie opowiadają; Violento modo – gwałtownym sposobem; insuper – nadto; verbis inhonestis – słowami nieuczciwymi (obelżywymi).

Odczyt imion powodów i nazwiska wicereganta niepewny; Ozwoty – zapewne roje/pszczoły (barcie) w Ostrówku.

inexprimenda nefanda verba et obiecta proferunt – wypowiadają niewymowne, haniebne słowa i zarzuty; Idem Manifestantes … quorum supra – ciż manifestujący, wyżej wymienieni; iterum iterumque manifestantur – ponownie i ponownie manifestują; hoc actis connotari – aby to zapisano w aktach; ut supra – jak wyżej.

Foliacja: ołówkiem „668” z dopiskiem, atramentem u góry „4”; odczyt numeracji niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1742 Niedaszkowscy – bracia Teodor i Jan, Jędrzej, Nieczypor, Hrehory Ustymenko i inni – manifestowali się przeciw Didkowskim i innym o to, że już po urzędowej tradycji i wwiązaniu manifestujących w posiadanie we wsi Niedaszki (zob. 1742z nr 1–2), mimo aresztu i pozwu, najechali zbrojnie ostrówek zwany Terem, grozili im na zdrowiu i życiu, wybrali miód z pasiek, zasiali przekazane im pola i grunty i pobierają z nich pożytki.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 668v

1Relatia Pozwu una cum Aresto od Wiel. JmPana Macieia

2Dobrowicza [?] Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow. podaney

3Wiel. JmPanu Kaietanowi Amor Tarnowskiemu

4na Sądy Ziem. Kijow.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtórego

6Miesiąca Aprilis Dwudziestego Ósmego Dnia

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich Kijowskich, Przedemną Je-

8rzym z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Nam. pro tunc Akt

9Ziem. Kijowskich y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanow-

10szy osobiście Woźny Generał Woiew. Kijow. y inszych opatrzny

11Szymon Żurkowski [?] który in vim Suae verae ac fidelis Relationis

12palam Publice libereq recognovit: Iż on Roku teraz nieyszego

13Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego die Secunda Maij [?] na Assy[…]

14tancyą y Prawną Requizycyą Wiel. JmPana Macieia Dobrowi-

15cza z Trypola Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow. maiąc przy

16sobie Strony Szlachtę Ludzi wiary godnych Urod. JchMMPa-

17now Józefa Gawrilewicza [?] y Pana Łochańskiego [?] co Maio-

18ris ac evidentioris testimonij gratia Sibi adhibitos, był w

19Dobrach Wsi Hatniey [?] wiedzie [?] gdzie będąc a zastawszy Lu-

20dzi tych Afestata [?] Cyga [?], Hrycyka [?] Załkowa [?] y inszych […]

21z Dobr Wsi Dawidek [?] zbiegłych y tam będąc siedzących u

22Urod. Michała Wrzeszkiego [?] Gubernatora tameyszego [ubytek papieru]

23y całey gromady Offiicyo do wspraw. Prawney Aresztowa[ł]

24Który Arezt tak Urod. Wrzeszcki iako y cała Gromada

25Imieniem Jaśnie Wiel. Jego Mci Pana Kaietana Amor Tarna-

26[reklamant:] wskiego

k. 669

1skiego Pana Swego benevole przyiętey, po mnie niżey Pod[?]

2nych do rosprawy Swoiey dotrzymać deklarował, a Ja przy

3woźny tęż Relacyą Oświadczyłem, tamże Sobie Grod Kijow.

4w dzień na Stole położył, o położeniu onego od tego po kogo

5y w ktorey Sprawie, pisany był prawnie opowiedział. Kto

6rego Pozwu dexor[?] takowy Ja Stefan[?] Potocki na Potoku y Podhaycach

7w[?], Hrabia na Złotym Potoku, Brodach y Niemirowie, Potocki

8Woiewoda y Generał Ziem Kijow. Hetman wielki Koronny

9Warszawski, Śniatyński, Leżayski [?] Starosta Tobie

10Wielm. JmPanu Kaietanowi Amor Stali Darnoskiemu[?]

11z Osoby y dobr Twoich Leżących Ruchomych y Summ Pienięż

12nych, przykazuię abyś Ty przedemną Samym albo

13Sądem Moim Grod. Kijow. na Rokach Grod. Kijow. w

14Owruczu lub Żytomierzu nay pierwszy po Podaniu tego [skreślone: tego]

15Pozwu przypadaiących y Sądzić Maiących vel his de:

16ficientibus in Aliis tandem Subsequentibus Osobliwie

17y Zawicie Stanoł, na Instancyą Sądu Grodzkiego y iego

18Delatora Wiel. JmPana Maciejа[?] Dedowicza[?] Czy:

19żewskiego[?] Rodzyka[?] Ziem. Kijow. Aktora, ktory ri:

20tuendo[?] Prawu Twemu do wydania Rotozych[?] Nostrata[?]

21Cyca[?], Jakowa Wazyla Semena y innych Synow z Dobr

22Twoich Dawidek[?] do dobr Akt[?] ciepowicz[?] Swiechocinie[?]

23Tych cum tota re Domestica Supellectili Officio se

24Arestowanych a Wnie[?] wydaniu do Zapłacenia takiego

25kary go Prawem Oznaczoney. Dein Actor Citat [?] pa

26riturus. Datt w Żytomierzu Millesimo Septingente:

27simo Quadragesimo Secundo Anno, Die [?] esima Ja[?]

28tia [?] Anni[?] eiusdem Ex Comissione Ma Relatio [?] Wożnego

29Supra Coram Consignans[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

una cum Aresto – wraz z aresztem (zajęciem); in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; die secunda Maii – dnia drugiego maja; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; Officio – urzędowo. Data: drugie słowo dnia przekreślone/poprawione – odczyt „Dwudziestego Ósmego” niepewny.

benevole – życzliwie; vel his deficientibus in Aliis tandem Subsequentibus – albo w razie ich braku na innych następnych (rokach); cum tota re Domestica Supellectili – z całym sprzętem domowym; Datt w Żytomierzu Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – dan w Żytomierzu roku 1742; Actor citat parituros – powód pozywa (stronę), która ma się stawić.

Tekst pozwu grodzkiego wydanego w imieniu wojewody kijowskiego, wpisany w relację woźnego; wiele nazw osobowych odczytanych niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28IV 1742 przed Jerzym z Gałek Gałeckim, wicesregentem, woźny Szymon Żurkowski [?] zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Kajetanowi Amorowi Tarnowskiemu – o wydanie roboczych poddanych (Jakowa, Wasyla, Semena i innych synów […]) zbiegłych z dóbr aktora [Świechocin?] do dóbr pozwanego Dawidki [?], zaaresztowanych wraz z całym dobytkiem.

Transkrypcja

k. 669v

1Relt Pozt Pozwu na Sądy Ziems:

2Kijows: od Urodz: Stefana Szy[?]:

3jaiewskiego[?] po Urodzonych Du:

4mińskich.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Aprilis Dwudziestego Ósmego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziems Woiewodztwa Kijows

8przedemną Jerzym z Załęk Załęckim, Vice Re:

9gentem y Namiestnikiem pro tunc Akt Ziems Kijow

10y Xięgami Ninieyszemi Ziems: Kijows: Stanowszy

11Osobisto Woźny Generał Woiewodz: Kijows y In:

12nych Szlachetny Antoni Bielecki, który ad viva

13Sud voce, ac fidelis Relationis Palam Publice

14libereq per expressum recognovit, iż on Roku Te:

15raznieyszego, Tysiąc Siedmset Czterdziestego W[…]

16rego, Dnia Dwudziestego Ósmego Aprilis, Po:

17zew Ziems Kijows: Autentyczny, na Membranie[?]

18Ziem: Kijows: pisany, odnosił do Dobr Wsi M[…]

19y tam ten Pozew na Osobie Niżey wyrażonych Pozwa:

20nych, w Izbie na Stole położył, O położeniu

21onego od kogo pokoiu, y Większey Sprawie

22by był pisany Prawnie opowiedział, y do:

23wiadomości przywiodł, którego Pozwu tenor

24iest takowy August Trzeci z Bożey Łaski Krol

25Polski, Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski

26Mazowiecki Żmudzki: Inflanc: Kiiows:

27Siewiers: Kijows: Wołyns: Podols: Podlas: Bra:

28cław: y Czernihows: a Dziedziczny Xiążę Sa:

29ski y Elektor. Urodzonym Bazylemu y Ja:

30nowi Dumińskim, braci rodzonym Pozwa:

31nym, z Osob y zewszystkich generaliter […]

32WW leżących ruchomych y Sum pienięż[…]

33[reklamant:] przysłaliście

k. 670

1przykazuiemy Abyście WW. przed Sądem Na-

2szym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Nay-

3pierwszy po daniu tego Pozwu, przypadaiących

4y Sądzić się maiących, Sami Obszernie y Stawi-

5ie Staneli na Instancyą Instygatora Sądo-

6wego, y Jego Delatora Urodzonego JmPa-

7na Sypkarzewskiego [?] Aktora, który przychy-

8laiąc się Wewszystkim do Prawa pospolitego WW.

9pozywa Oto. Iż WW. Niekontentuiąc się dawn-

10nieyszemi krzywdami Szkodami Wiolencya-

11mi Oppressyami, roznych lat y Miesięcy czy-

12nionemi, Ale y teraz odnawiaiąc one, fran-

13gendo Legem Publicam, ktore neminem inju-

14riare jubet, WW. na iedyną zguba Aktora szy-

15nię [?], Sine ulla data Occasione, Wieprzow na-

16dwornych Trzy, niedaleko od Dworu Actoris

17będących odegnawszy kiymi pozabiiałeście, tym

18się ieszcze niekontentuiąc, Lecz WJ. Urodzo-

19ny Bazyli Duminski [?], addendo mala pejori-

20bus, Psa dobrego, Actoris Dworskiego, Własnego,

21zasiadszy na onego, ze Strzelby zabiłeś, przeci-

22co WJ. Prawo pospolite naruszyłeś, y poenę na

23Osobę Swoię zaciągnąłeś, Azatym do przysta-

24dzaniasię Winom Prawnym, ex Arbitrio Ju-

25dicij w Skazanym, do Zapłacenia Wieprzow

26trzech, y Psa Actoris, Secundum taxam in

27Statuto Regni descriptam, do Nadgrodze-

28nia Szkod y expens Prawnych, na Termin

29Wyż Oznaczony WW. pozywa. Sibis parenti-

30Pisan w Owruczu Anno Millesimo Se-

31ptingentesimo Quadragesimo Secundo,

32Die Tertia Aprilis, de quo Sciat ejusd.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. Pozt – relacja położenia (pozwu); ad viva sua voce, ac fidelis relationis palam publice libereque per expressum recognovit – żywym głosem, jako wierną relację, jawnie, publicznie i dobrowolnie wyraźnie zeznał; pro tunc – na ten czas.

Nazwisko powoda (Szy…ajewski?) niepewne; nazwa wsi urwana przy brzegu (M…).

frangendo Legem Publicam, quae neminem injuriare jubet – łamiąc prawo publiczne, które nakazuje nikogo nie krzywdzić; sine ulla data occasione – bez żadnej danej przyczyny; Actoris – powoda; addendo mala pejoribus – dodając zło do gorszego; ex arbitrio Judicii – według uznania sądu; secundum taxam in Statuto Regni descriptam – według taksy opisanej w Statucie Królestwa; Pisan w Owruczu Roku 1742, dnia 3 kwietnia.

Fragment pozwu (oblata pozwu); dalszy ciąg na następnej stronie.

Streszczenie

28IV 1742 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 3 IV 1742) od Stefana Synhajewskiego przeciw braciom Bazylemu i Janowi Dumińskim – o ponawianie dawniejszych krzywd, szkód, gwałtów i opresji wyrządzanych od lat.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 670v

1Alis [?] Relatia [?] Woźny ext Supra Scriben-

2di Iguary [?] Allega na Sądy Z. K. od Urodz. Ohijow [?]

3Szpikieniczow [?] po Urodz. Lenkowskiego.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Aprilis Dwudziestego [skreślone: …] Wtorego [?] Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego. Przedemną

7Jerzym z Gatek [?] Gateckim [?] Vicesregentem y Namiestni-

8kiem pro tunc akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi

9Ziem. Kijowsk. Stanowszy oczewisćie Woźny Gnlł Wdztwa Ki-

10jowskiego y innych Opatrzny Piotr Szypirski [?] in vim suae

11verae ac fidelis Relationis publice libereque recognovit, iż

12on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset, Czterdziestego

13Drugiego Dnia Dwudziestego Pierwszego Aprilis. Pozew

14Ziemski Kijowski autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Horbaszy [?]

15y tam ten Pozew na sieni niżey wyrażonego Pozwanego w

16Domu na stole położył, o położeniu onego ustnego potrzeby

17y niakiey Sprawie pisany był opowiedział y do wiadomo-

18ści przywiodł. ktorego Pozwu był taki tenor taliter [?]. Augustus Trze-

19ci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski, Pruski,

20Mazowiecki, Zmudzki, Inflanty, Smoleń. Siewierski Kijow. Wołyń.

21Podol. Podlas. Brac. Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę

22Saski y Elektor. Urodz. Stefanowi Lenkowskiemu Pozwanemu

23z Dobr y Dobr W. T. leżących, ruchomych, y Summ pienię-

24żnych przykazuiemy, abyś W. T. przed Sądem Ziem.

25Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. naypierwiey po Dacie

26tego w Owruczu lub Żytomirzu sądzących się, na ten czas

27gdy ta Sprawa z Regestru teraźnieyszego do sądzenia

28przypadnie y przywołana będzie sam oblicznie y osobiście sta-

29nął na pierwszy instancyą Sądowego Urzędu Delatorów

30Urodzonych Jerzego Ojca y Jana Syna Ohijow [?] Szpi-

31kieniczow aktorów, ktorzy, inhaerendo Legi W. T. pro

32parte [?] respectu niemaiąc Plenipotencyi sobie ad mandas [?]

33Causas Dni Basilij Lenkowski od tegoż, osobliwie

34ad defendendam Causam ex actoratu Generosorum

35Ohijow contra Eundem praedictum Dnum Basilium

36Lenkowski, iako W. T. przez tegoż objectum dany,

37in eludionem ac Damnum Actorum, w kompaniey

38od tegoż Urodz. Lenkowskiego pisaniasię, y stąd do

39[reklamant:] kosztu

k. 671

1kosztow y expens prawnych przyprowadzenia, y ijn[?]-

2ne pretensye na Termin wyznaczony polywaią[?]. Sis

3haritum[?] Wisan[?] w Owruczu[?]. Millesimo Septingentesi-

4mo Quadragesimo Secundo Anno. Die Decima Nona

5Aprilis Dzyno[?] [?] Conscius[?] [...] Relatio. Woźny ut [...]-

6pra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny niepewny (czytany „61do”); foliacja ołówkiem „670/6” – odczyt niepewny.

in vim suae verae ac fidelis Relationis publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; inhaerendo Legi – trzymając się prawa; ad defendendam Causam ex actoratu Generosorum … contra Eundem praedictum Dnum Basilium – do obrony sprawy z powództwa Urodzonych … przeciwko temuż wspomnianemu panu Bazylemu; in eludionem ac Damnum Actorum – na wykręt i szkodę powodów.

Gnlł – generał (woźny generał); W. T. – Wierność Twoja.

Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno, Die Decima Nona Aprilis – roku 1742, dnia 19 kwietnia.

Relatio. Woźny ut supra scribendi ignarus – relacja; woźny, jak wyżej, pisać nieumiejący.

Zakończenie pozwu i relacji woźnego z poprzedniej strony; odczyt końcowych formuł łacińskich niepewny.

Data wpisu: 22 IV 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 28 IV 1742, Żytomierz [?] [wg poprzedniego wpisu]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

22IV 1742 [?] woźny Piotr Szypirski [?] zeznał, że 21 IV położył w sieni domu pozwanego we wsi Horbasze [?] pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 19 IV 1742) od Jerzego, ojca, i Jana, syna, Ohijów Szpikiewiczów [?] przeciw Stefanowi Lenkowskiemu – o to, że bez plenipotencji Bazylego Lenkowskiego występował w sprawie aktorów przeciw temuż Bazylemu, w zmowie z nim, na szkodę aktorów i z narażeniem ich na koszty.

Transkrypcja

k. 671

1Relacya na Ludy[?] Z. Kodnicz[?] Derzen-

2ków[?] Wysockich[?] pozwanych[?] Hrehorenków

3Wysockich[?].

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Drugiego,

5Miesiąca Aprilis, Dwudziestego, Ósmego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa

7Kijowskiego. Przedemną Jerzym z Gatek[?] Gateckim

8Namiestnikiem protunc Akt Ziemskich Kijows.

9y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow-

10skiemi. Stanowszy Osobiście Woźny Generał

11Województwa Kijowskiego y Innych Szlache-

12tny Maciey Nawrocki[?] Imbim[?] Sub vera actu-

13alis Relationis publice libereq recognovit.

14Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset,

15Czterdziestego Drugiego, Dnia Dwudziestego, Czwar-

16tego Aprilis, Pozew Ziemski Kijowski Auten-

17tyczny odniosł do Dobr Wsi Dawidek[?], y tam

18ten Pozew Iednemu zniżey wyrażonych Po-

19zwanych w Izbie na stole położył, o położeniu

20onego odległo[?] pozwu[?] y w iakiey Sprawie

21pisany iest, opowiedział y do wiadomości przy-

22wiodł, którego Pozwu tenor eiusmodi. August

23Trzeci z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xią-

24że Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

k. 671v

1Zmudzki, Inflanski, Smolenski, Siewierski,

2Kijowski, Wołynski, Podolski, Podlaski, Bra-

3cławski, y Czernichowski, a Dziedziczny Xią-

4że Saski y Elektor. Urodzonym Michałowi,

5Andrzejowi, y Stefanowi Hrehorenkom Wy-

6howskim Braci między sobą rodzonym Po-

7zwanym z Dobr y Dobr WW. leżących, rucho-

8mych y Summ pienięznych przykazuie-

9my abyście WW. przed Sądem naszym

10Ziemskim Kijowskim na Rokach Ziemskich

11Kijowskich nay pierwiey podanie y poło-

12żenia tego Pozwu Sądzie się maiących, al-

13bo w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru

14sobie należytego do Sądzenia przypadnie

15sami Oblicznie y Zawicie staneli na Instan-

16cyą Instygatorą Sądowego y Iego Delatorow

17Urodzonych Katarzyny Sertzyney [?] Matki Wdo-

18wy, Teodora Jana y Stefana Synow Wyhow-

19skich a Braci między sobą rodzonych Akto-

20row, ktorzy przychylaiące się wszystkim do

21Prawa pltów: WW. et quicquid Petzyna [?] Urodz. Wyho-

22wska do wydzielenia Części Sobie Aktorce w Ussi [?]

23Dawidkach [?] leżący, a po zeszłych Rodzicach swo-

24ich Prawem Bożym y przyrodzonym należący,

25a w niewydzieleniu do Zapłacenia za One y U-

26czynienia kalkulacyi zbranych pro-

27wentow z teyże Części wynikaiących,

28y o Inne pretensye in Termino Termi-

29ni WW. Pretensus, et Documentis wyrażone po-

30zywaią. Litis pendentis [?] Datum w Ostrowiu [?] Die

31Vigesima Quinta Aprilis, Millesimo, Septingente-

32simo, Quadragesimo, Secundo Anno. De quo Citationis

33ellis [?] Rell. X Maciey Nawrocki [?] Woźny ignarus Scribendi.

34[reklamant:] Mensis Maij

Objaśnienia i tłumaczenia

Sub vera actualis Relationis publice libereque recognovit – pod prawdziwą rzeczywistej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; tenor eiusmodi – brzmienie takowe; protunc – podówczas; Namiestnik Akt – zastępca regenta ziemskiego.

Tytuł odczytany niepewnie; data dzienna: „Dwudziestego Ósmego” = 28 (możliwe też inne odczytanie).

Fragment pozwu królewskiego (tytulatura Augusta III, króla polskiego i elektora saskiego); pltów – prawa przysługujące; in Termino Termini – w terminie (sądowym); Documentis – dokumentami; Datum … Die Vigesima Quinta Aprilis … Anno 1742 – Dano dnia 25 kwietnia 1742 roku; De quo Citationis … Relacja – o tym pozwie relacja woźnego Macieja Nawrockiego [?], nieumiejącego pisać.

Foliacja „671/b” [?] w lewym górnym rogu; na górze kreskowany znak.

Streszczenie

28IV 1742 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Wyhowskiej i innych przeciw braciom Michałowi, Andrzejowi i Stefanowi Hrehorenkom Wyhowskim – o wydzielenie aktorce części we wsi Dawidki [?], należnej jej po zmarłych rodzicach prawem Bożym i przyrodzonym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 672

1Mensis Majus. Dies 4ta

2Rel. położonego Pozwu na Trybunał Koronny Lubel.

3od Urodzonych Jchmściow Panow Bechow, po Wielmożney

4JeyMści Paniey Stępkowskiey Kasztelanicowey Bracł.

5Wdowey y Innych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego.

7Miesiąca Maj Czwartego Dnia.

8Na Urzędzie Akt Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

9Przedemną Janem Zawialickiem [?] Moczulskim [?] Komornikiem

10Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego, y Xięgami Niniejszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Osobiście Woźny Gen.

12Woiewodztwa Kijowskiego, y Innych Szlachetny Antoni Bie-

13lecki, w moc prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi Swo-

14iey, iawnie ustnie y dobrowolnie, dla Zapisania do Xiąg Niniey-

15szych Ziemskich Kijowskich Zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

16Siedmset Czterdziestego Drugiego, Dnia Drugiego Maj, Pozew

17Głowny Trybunału Koronnego Lubel. autentyczny odniosł do Dobr

18wsi Międzyrzeczki [?], y tam ten Pozew we Dworze tameyszym

19w Izbie na Stole położył, o położeniu onego od kogo, po kogo

20y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział, y pow-

21nie publikuiąc do wiadomości przywiodł. Ktorego Pozwu

22iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski

23Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudz. Inf-

24lantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Podolski Podla-

25ski Bracł. y Czerniehowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Ele-

26ktor. Wiel. Alexandrze z Załuskich [?] Stępkowskiey

27Kasztelanicowey Bracł. uti nullo Jure Dobr wsi Bechow

28Possessyi pretenduiącey Stronie, tudzież Wiel. Nikodymo-

29wi Kazimierzowi na Szumsku [?] y Trojanowie [?] Woronic-

30ki Podwoiewodzemu, Franciszkowi Xaweremu na

31Piotrowie [?] Niestawskiemu [?] Sędziemu, y Łukaszowi

32z Chodaszow [?] Szczyrzyny [?] Bohdanowiczowi Pisarzowi Sądow

33Grodz. Generatu Woiew. Kijowskiego urzędziwym, niemniey

34Urodz. Bazylemu Synhaiewskiemu [?], Dekret w Są-

35dach

k. 672v

1Dan w Grodzie Kijow. Anno Millesimo Septingentesimo Dua-

2gesimo Primo Die Trigesima Septima Junij, in perni-

3ciem Fortuny Aktorow Niżey Wyrażonych, in condicto

4z Stroną przypuszczaiącemu, Pozwanym z Osob y ze

5wszystkich Ich Dobr WW. leżących ruchomych y Sum

6Pieniężnych Regia nostra Potestate przykazuiemy

7abyście WW. przed Sądem naszym Głownym Trybunałem Koronnym

8Lubelskim od daty y położenia tego Pozwu za Niedziel Cztery

9albo w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru Woiewod.

10Kijowskiego Wołyńskiego Bracławskiego y Czerniechowskiego […] przypadnie

11[…] Którego do tey Sprawie tey należącego do Sądu

12Którego Którego wtey Sprawie należącego do Sądu

13na przypadnie y przywołana będzie, Sami Osobliwie y Zaraz

14stanęli, na Instancyą Instygatora Sądowego, y Jego Delatorow

15Urodzonych Jana y Macieja Bechow, y Inszych Urodzonych

16Bechow, Dobr Bechowszczyzny Dziedzicow Aktorow, Którzy przy-

17chylaiącemu do Prawa pospolitego, Manifestow Pozwow Rela-

18cyi y Całego Processu nas inre Zartego WW. przyzywaią Ora-

19ż WW. et quidem principaliter JW. Wielm. Szaplowska [?]

20Kasztelanicowa Bracł. niekontentuiący się Anterioribus Violen-

21tijs per Suos Juris Quaestores, Bonorum Międzyrzycka in-

22choative et recessive usque ad Modernum Tempus factis,

23Ktorym dawnieyszą Obiowa Manifestacya, teraz renovat

24do Lege Vetitum inceptum Opus, Niemaiąc Żadnego Słusz-

25nego Prawa, pretextu y Interessu, do Dobr Bechowszczy-

26zny, cum Attinentijs, Absoluta Ausu, postępuiąc Śmia-

27ło y zuchwale, przybywszy do Dobr Międzyrzyckich […]

28Roku niedawno przeszłego Tysiąc Siedmset Trzydzie-

29stego Siodmego, Zebrawszy Chłopow Swoich wtenże Wsi

30Międzyrzycce będących, na Dobra Bechowszczyznę na-

31słałaś y tam Siana wiecey iak naplus sto, Zabrać ka-

32załaś, tandem powtornym razem pomienionych Poddanych

33Swoich na grunta Własne Aktorow Dziedziczne […]

34no tempore et manu Violenta nasławszy, Simili modo

35postępuiąc, Siana […] na kop […] Zabrać

36brać iniunxisti dawnieyszych Zas razow Podstarości

37Międzyrzycki z ludźmi temiż nachawszy, Bezprawie

38ie wydanym Roku Zas teraznieyszego Tysiąc Siedmset

39[reklamant:] Trzydziestego

k. 673

1Czterdziestego Wtorego W.: Wiell. Jarzeck. Bractwu[?] ex sua

2Malevolentia nieustaiąc, Siana Wozow Dziesięć Violenter

3zabrała, y do swoiey Stodoły zawieźć kazała, his peractis W.

4Wiell. Jarzeck. Bractw. nullum Jus ac interesse po Wiell. Jałowi-

5ckim Boreycu[?] maiąc Legem Aliquam cujus nullum vestigium

6sequi może wkładaiąc Dekret in prejudicium Aktorow w Sądach

7Grodzk. Kijow. Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

8Primo, Die Vigesima Septima Junij, Sine Omni Fundamento

9bez probacyi, o dlugo miał Teraz Wiell. Jałowicki, wyprom[?]-

10rowawszy niesłuszney Possessyi w Dobrach Bechowszczyźnie[?]

11Aktorow Dziedzicznych pretendował, W. zaś W. Wiell. Sę-

12dziowie Grodzcy Kijow. idąc lubo Juris itinere, iednak nie

13zważaiąc na Onę Zarazem[?] Sine Omni Competentia Actoris

14et Actionis, według Zapisu niejakowego, od Wiell. Zacharya-

15sza Boreyca Jałowickiego Stoln.[?] Kijow. Ktorego Akt[?] y Ope-

16racyi[?] może bydź ex nullo dato et Acceptato, Seu potius

17Acquietato, Zkąd y poczym Wiell. Jałowicki, y odkąd miał-

18by Prawo po Sobie czyli Aliquod Jus Sibi competens

19sine probatione documentorum ad Sinistram Relationem

20Wiell. Stepkowskiey Jarzeck. Bractw. in prejudicium Actor.

21Wiell. [...] gravaminose ferowaliście, y kondescensyę na gruncie

22Bechowskim, naznaczyliście. W. zaś J. Urodz. Paszyli[?]

23Syrnicewski[?] pro poenis ratione Dekretu Kondyktato-

24ryi[?] na Stronę Urodz. Aktorow zwiedzy[?] Inkwizycyi przy-

25iwego[?] na Stronę Urodz. Aktorow uwiedzy[?] przy-

26puszczenia, y Wszyst. pretensye cit. Aktorowi, futuro pro

27Termino porywaią. Ad istaq[ue] pariturum terminum Attentatu-

28ri, et ad Omnia Rde de Alia Orbis[?] Judicialiter proponenda-

29ri, et responsuri, Datt Lublini Anno Millesimo Septingentesimo

30Quadragesimo Secundo Die Decima Octava Aprilis, de quo

31praesens ejusdem Mandati Relatio Antoni Bielski[?] Woźny Ge-

32neralis, ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. – relacja (woźnego); Mensis Majus. Dies 4ta – miesiąc maj, dzień 4; uti nullo Jure … possessyi pretenduiącey – jako bez żadnego prawa roszczącej sobie posiadanie; Trybunał Koronny Lubelski – sąd apelacyjny w Lublinie.

Nazwiska urzędników i miejscowości odczytane niepewnie (pismo pospieszne).

Fragment pozwu (citatio) do Trybunału Koronnego Lubelskiego; rok „Duagesimo Primo” (1721?) w formule datowej Grodu Kijowskiego – zapewne błędnie odczytane/zapisane, sprawa dotyczy 1737 r. – sprawdzić. Dzień „Trigesima Septima” niemożliwy – odczyt niepewny.

Regia nostra Potestate – mocą naszej władzy królewskiej; in perniciem Fortuny – na zgubę majątku; Anterioribus Violentijs per Suos Juris Quaestores – wcześniejszymi gwałtami przez swych pełnomocników; inchoative et recessive usque ad Modernum Tempus – od początku i wstecz aż do czasu obecnego; Lege Vetitum inceptum Opus – dzieło prawem zakazane; cum Attinentijs – z przynależnościami; Absoluta Ausu – samowolną zuchwałością; tempore et manu Violenta – w czasie i ręką gwałtowną; iniunxisti – nakazałaś.

Fragment końcowy pozwu (mandatu) z relacją woźnego; data wydania pozwu 18 IV 1742, Lublin. Tekst częściowo niepewny w odczycie; linie 23–24 prawdopodobnie zawierają dittografię odczytu.

ex sua Malevolentia – ze swej złej woli; Violenter – gwałtem; his peractis – po dokonaniu tego; nullum Jus ac interesse – żadnego prawa ani interesu; Sine Omni Fundamento – bez żadnej podstawy; Sine Omni Competentia Actoris et Actionis – bez żadnej właściwości powoda i powództwa; ex nullo dato et Acceptato – z niczego nie danego ani przyjętego; sine probatione documentorum ad Sinistram Relationem – bez dowodu z dokumentów, na fałszywe doniesienie; in prejudicium – na szkodę; gravaminose – krzywdząco; futuro termino – na przyszłym terminie; Datt. Lublini – dan w Lublinie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4V 1742 woźny Antoni Bielecki zeznał, że 2 V położył we dworze we wsi Międzyrzeczka [?] pozew główny na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 18 IV 1742) od Bechów przeciw Aleksandrze z Załuskich [Zabokrzyckich?] Stępkowskiej, kasztelanicowej bracławskiej, wdowie, bez prawa pretendującej do posesji wsi Bechy, Nikodemowi [Woroniczowi?] i innym (zob. 1741p nr 35–36).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 673

1Manifestacya Wiell. JmPani Pawszy[?] Chorążego

2Żyt.[?] przeciw Wiell. Mochini[?] Kasztelanowi

3Kijow. Synowi[?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

5Miesiąca Maja Czwartego Dnia,

6Na Urzędzie Akt Ziem. Woiewodz. Kijowsk. Przedemną Sędzią[?]

k. 673v

1z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Namiestnikiem [skreślone: …]

2Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens

3personaliter Wiel. JmPan Michał na Harodyczach [?] Ławszcz [?] Pro:

4rzecz [?] Szlachetnego dałey sui injuriam et evidentissimam Legum

5conculcationem pati, na Wiel. JmP. Kaźmierzowi na Steckim [?]

6z Steckiemu Kasztelanowi Kijowskiemu, Dygnitarstwa Romanowskiemu [?] et

7Staroście, Pułkownikowi Woysk JKMci y Rzeczypospolitey

8iako Konduktorowi Legum, Niemniey Wiel. Jchmm. PP. Kaź:

9mierzowi na Krumelu [?] Wiśniowskiemu [?] Chorążemu Owruckiemu, Starościcowi [?]

10Owruc. Podwoiewodzemu, Xawereniu na Piotrowie Kiersław:

11skiemu Łowcz. Ziemi Chełmskiey Regimentarzowi Partyi Ukraiń:

12skiey Sędziemu, y Łukaszowi z Chodosowa Szczygielskiemu [?] Bogdanowiczo:

13wi, Miecznikowi Ziem. Pisarzowi, Urzędnikom Grodzkim Gene:

14Woiewodz. Kijow. Executoribus earum gravaminosis przed

15Urzędem Ninieyszym takową zanosi querimoniam, Iż Wiel.

16Manifestans dolosis Partiumque ad Specialem commotus

17iako Terrigena y Urzędnik Przeswietnego Woiewodztwa

18Communi prospiciendo Bono, widząc timidos [?] Census eum

19ve Consiliumque [?] Fugit, takowey Szkodliwey Affekcyi [?] Serw:

20vat Sitemiullatis [?] Salubri remedio Simultates. Bo Wiel.

21JchmPP. Sędziowie Grodzcy Kijow. za fawerem niektórych

22JchmM idąc, a niewarząc ut Omnibus sit Jus idem

23eademque Leges, quod si plus unum gravent quam Alterum

24non plus Uni commodent quam Alteri Ugruntowaney Ju:

25dicach Grodz. Jure Alto, przez Stany Rzeczypospolitey, Prawie

26tak że fautant Konstytucyi, którey nad Prawo y Zwyczaie gdzie

27się podoba in Rotescensiami [?] Swoiemi, anadto aburiue Li:

28mitami Kadencyi Sądów Swoich Składaią, y tem Szkód

29y Obywatelów multoties wnaya przyprowadzając drogi revolu:

30cyi cum periculo vitae, non sine expensis innocent

31mon alimentem iednak y na Cewras cum injuria cauli [?],

32Sam y tem mil kilkadziesiąt odmierzywszy musząc

33ob defectum Tworzonych Sądów evanescentes in propo:

34sitis powracać in Anes, iako y Roku przeszłego Tysiąc

35Siedmset Czterdziestego Pierwszego in Junio w Owru:

36czu złożywszy Sądy Swoie, y one przez Indiem Zaczęte [?]

37nie Sądziwszy, per impracticabilem Limitationem

38do Żytomirza in desinendi passu mente Legis zaleza [?]

39przeniosszy

k. 674

1przeniosszy, longo Dziwaliś [?] Intervallo, Zwykłey Gospodarskiey

2roboty przeszkody interrupcie Niedziel kilka Sądzili, Interim

3Die Decima quinta Februarii, Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

4dragesimo Secundo, drugi Termin determinowawszy, Ażeby y Tro-

5chodo [?] na Termin przybyszy protraxerint [?] Concernentem ad-

6ministrationem Justitiae, potym za Sedwie [?] Vigesima Sexta

7Saepe dicti Mensis indixerunt inductiarum remonia [?], dopie-

8ro iuż cursu Anni Regestra podrz [?] zawarszy, do Wpisu

9JWiell. JmPana Starosty Kijow. auo [?] Wiell. Comparentowi

10in Multiplicatis Cathegoriis, w Obieniu [?] Arestowego Re-

11gestru suprotentowanego [?], nieuważaiąc na Pozew o preten-

12syę nietylko gruntu in Controverso będącego, iako zwanego

13Haradyckiego [?] wchodzące, per Partem adversam wydany

14wielu punktami, Ipsique Sędowi Ziems. Sądzie należącemi

15napełniony, Ani na Altoraty [?], Abutrinq [?] do Prześwietnego

16Trybunału ut in Causa differentiae fundi intentowane

17widziawszy przed sobą tylkowe [?] remonstrowane Relacye

18Foro agnito, Ani o zabranie tylko driegim [?] y Zagrabie-

19nie Koni postępować [?] kazali, y też Relacyą iako z Pozwa-

20mi nierzgodzaiące się po Dekrecie promulgowanym Wiell.

21JmPan Pisarz Grodzki Kijow. Judicialiter zedrzeć [?] wcale

22za [?], iednakże Decretum Excludendo in futura Cadentia [?]

23Inquisitionis, termino generali [?] Arbitrative postponi-

24tis Constitutionibus, Nimirum Anni Millesimi Quin-

25centesimi Sexagesimi Quinti titulo Sądy Grodzkie Sancitis

26Affectare in favorem Strony przeciwney Ananihi-

27lacię [?] Fortuny Comparentis Subsecutum. Zatym idem

28Comparens, ut Observet Lex Positiva in Judice Cavendo

29Commonoclam [?] Securitatem in futurum Fortunae suae Sudite[?]-

30rum iterumque de nullitate et invaliditate takowych

31in Contrarium Prawa pospolitego ferowanych Dekretów

32Causam ad restituendo in integrum Possiadaczy [?] y Ma-

33nifestuięcie Salvam meliorationem zostawiwszy,

34podał ią Obrzęście do Akt Gro. Generał Michał

35Pazora [?] Grodzky [?] Żytomierski [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odczytany bardzo niepewnie; strony manifestacji do weryfikacji na następnej stronie.

Tekst z licznymi łacińskimi wtrąceniami, odczyt wielu fragmentów niepewny; manifestacja (skarga) przeciw sędziom grodzkim kijowskim o niedotrzymywanie kadencji sądów i limitowanie ich.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; sui injuriam et evidentissimam Legum conculcationem pati – (nie chcąc) znosić krzywdy swojej i jawnego podeptania praw; querimonia – skarga; ut Omnibus sit Jus idem eademque Leges – aby wszystkim przysługiwało to samo prawo i te same ustawy; cum periculo vitae – z narażeniem życia; non sine expensis – nie bez kosztów.

Wzmianka o złożeniu sądów w Owruczu w czerwcu 1741 i przeniesieniu ich do Żytomierza.

longo intervallo – po długiej przerwie; Die Decima quinta Februarii Anno 1742 – dnia 15 lutego 1742; Vigesima Sexta saepe dicti Mensis – 26 dnia często wspomnianego miesiąca; cursu Anni – w ciągu roku; in multiplicatis cathegoriis – w licznych kategoriach (sprawach); in controverso – sporny; per partem adversam – przez stronę przeciwną; ut in causa differentiae fundi – jako w sprawie o rozgraniczenie gruntu; foro agnito – po uznaniu właściwości sądu; Judicialiter – sądownie; postpositis Constitutionibus Anni 1565 titulo Sądy Grodzkie sancitis – z pominięciem konstytucji roku 1565 pod tytułem „Sądy Grodzkie” ustanowionych; in favorem – na korzyść; de nullitate et invaliditate – o nieważność i bezskuteczność; in contrarium – wbrew; restituendo in integrum – o przywrócenie do stanu poprzedniego; salvam meliorationem – z zastrzeżeniem poprawy (manifestu).

Tekst ręką pospieszną, odczyt wielu wyrazów niepewny; wpis to końcówka manifestacji przeciw dekretowi sądu grodzkiego kijowskiego, zakończona podaniem przez woźnego (?) do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4V 1742 przed Jerzym z Gałek Gałeckim, wicesregentem, Michał na Narodyczach Pawsza, chorąży żytomierski, manifestował się przeciw Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, staroście dymirskiemu i romanowskiemu, pułkownikowi wojsk JKM, jako stróżowi praw, oraz urzędnikom grodzkim kijowskim: Kazimierzowi na Krumelu [?] Woroniczowi, chorążemu owruckiemu, podwojewodziemu, Ksaweremu na Piotrowie Nitosławskiemu, łowczemu chełmskiemu, regimentarzowi partii ukraińskiej, sędziemu, i Łukaszowi z Chodosowa Szczygielskiemu [?] Bohdanowiczowi, miecznikowi, pisarzowi – o to, że sądy grodzkie kijowskie odprawiają z faworem dla niektórych, wbrew prawom i konstytucjom samowolnie limitują i przenoszą kadencje, przez co obywatele z wielkim kosztem jeżdżą po kilkadziesiąt mil na próżno; m.in. w VI 1741 sądy zaczęte w Owruczu przeniesiono bez ogłoszenia limitacji do Żytomierza. [poprawione wg skanu 0704L]

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 674v

1Rell. Poz. Pozwu na Sądy Grodz. Kijow.

2od Wielm. JmP. Antoniego Trypolskiego

3Podkomorzego Kijow. do Wielm. JmP. Char-

4lenskiego Łowcz. Kijow. y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Maia Czwartego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziem. Woiewodz. Kijow. Przedemną

8Jerzym z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Nameśni-

9kiem [?] teraźnieyszym [?] Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

10Kijowskiemi. Pan[…] Przewłocki [?] Woźny General Woie-

11wodz. Kijow. y Innych Obywatelu Szymon [?] Puchowski [?]

12in Vim Sui veri ac fidelis Relationis Palam Publice

13libereq. ac per expressum recognovit. Iż On Roku Teraźnieysz-

14ego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia Trzy-

15dziestego Aprilis, Pozew Aktis przy Sorkach [?] Grodz. Kijow.

16na Membranie Grodz. pisany, odniosł do Dobr Miasta

17Pawołocz [?], y tamten Pozew we Dworze teraźnieyszym w Izbie

18na Stole położył, w oddaleniu y nieprzytomności onego ad[…]

19wszego, y w takiey sprawie, był pisany, prawnie pu-

20bli[…] do wiadomości przywiodł. Którego Pozwu Ten[or]

21Słowo w słowo [?] Józef z Potoka na Stanisławowie

22Xiążęce Starostwo Pociecze [?] y Niemirowie Potocki

23Woiewoda y General Ziem Kijow. Hetman Wielki Koronny

24Warszawski […] Golemski […] Zarzącego [?] et Retencyta Wielm.

25JmPanu Józefowi Charlenskiemu Łowcz. Kijow. Tudzież

26Pozostałey y Sukcessorow Wielm. Mateusza Charlenskie-

27go Łowczyca Kijow. z Osob y Dobr Ich Ruchomych y nieru-

28chomych y Summ pieniężnych przytaczanie Abysćie

29Wm. przed Sądem naszym Grodz. Kijow. na Roczkach

30Grodz. Kijow. naypierwiey podczas tego Pozwu, przy-

31padaiących z Aktów nauczonych [?], y tis eleventibus [?]

32vel his proxime subsequentibus Sami Osobiście y Za-

33wcze Stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego y tego

34Delatora Wielm. JmościPana Antoniego na Trypolu

35[reklamant:] Trypolskiego

k. 675

1y Rakowszczyznie Trypolskiego, Podkomorzego Kijow.

2Wyszogrodz. Trechtemirows. Chwostowskiego [?] etc. Starosty, Rut-

3kowskiego [?] Woysk. Jeronymem [?] Actora, który in hereditario [?] Pra-

4wu Dekretowi Grodz. Kijow. Manifestacyi Publicacyi hac

5in causa nastąpionej, Wmc [?] pro parte respectu contraven-

6tionis Decreto in suncto [?] egzekwowania Poddanych [?] Raso-

7wych [?] Fedora a Karpinky [?] Wolow [?], z Gruntami etc. etc. y z

8tym Aresztem Swonowym [?] przysądzonych juramentem

9ewinkowanych [?], nec non pro poenis inclusive ad Publi-

10cationem [?] in Negotio vero principali do Wydania tychże

11Poddanych wyż pomienionych pozwu y przypozywa, ad panis [?]

12Decretum parati terminos, actis partium. Datt. w Żyto-

13mierzu Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

14Secundo, Die Trigesima Aprilis, [skrót] Miny [?] etc. Supra-

15scribenti [?] […].

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. Poz. – Relacya Pozwu (relacja woźnego o doręczeniu pozwu); in Vim Sui veri ac fidelis Relationis… recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; Aktis – z Akt (kancelarii); his proxime subsequentibus – na następnych najbliższych (roczkach); Delator – oskarżyciel; tekst bardzo trudny do odczytania, liczne miejsca niepewne; foliacja „674v” odczytana z zapisu „674 v” w lewym górnym rogu.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo, Die Trigesima Aprilis – roku 1742, dnia 30 kwietnia; Datt. – dano (dan).

in Negotio vero principali – w sprawie zaś głównej; pro poenis – o kary; contraventio – naruszenie.

Odczyt fragmentów kursywy na tej stronie w wielu miejscach niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4V 1742 woźny Szymon Puchowski [Fiutkowski?] zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 30 IV 1742) od Antoniego Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, przeciw Charleńskiemu, łowczemu kijowskiemu, i innym – o niewykonanie dekretu grodzkiego kijowskiego nakazującego wydanie poddanych [Fedora z Karpinki? i innych] z gruntami (na podstawie manifestacji i publikacji).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 675

1Relat. Pozwu Rocznego na Sądy Grodzkie Kijows.

2od JWielm. Jmci Pana Antoniego Try-

3polskiego, Podkomorzego Kijows. po Ja-

4śnie Wielm. Jmci Pana Stanisława Ja-

5błonowskiego Woiewody Rawsk. y Innych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

7Miesiąca Maja Czwartego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziems. Woiewodz. Kijows. Przedemną

9Jerzym z Gałek Gałeckim [?] Vices Regentem y Namiestnikiem [?]

10pisarskim Akt Ziems. Kijows. y Xięgami ninieyszemi Ziems.

11Kijows. Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewodz.

12Kijows. z Innych [?] Pałkowy [?] Szymon Fiutkowski [?] swoią

13sub Fide [?] Relatione, palam publice liberequ[e]

14ac per expressum recognovit. Iż On Roku teraznieyszego

15Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia Trzy-

16dziestego Aprilis, Pozew Grodz. Kijows. Autentyczny na

17Membranie Grodz. Kijows. pisany, odniosł do Dóbr

18Miasta Białey Cerkwi [?], y tam ten Pozew w Zamku tamey-

19szym oddał, o oddaniu onego, odłożył [?] pokoy [?] y Wiekszy [?]

20o Sprawie był pisany prawnie Opowiedział, którego

k. 675v

1Pozwu Series takowa. Józef z Potoka na Stanisławowie

2Kętrowie [?] Zbarażkim Brodach y Niemirowie Potocki Woie-

3woda y Generał Ziem Kijows. Hetman wielki Koronny War-

4szaws. Śniatyns. Leżays. Kołomyis. etc. Starosta, JWielm. JmPa-

5nu Stanisławowi na Jabłonowie, Jabłonowskiemu Woiewo-

6dzie Rawskiemu Staroście Białocerkiewskiemu tudzież Panu

7Wielm. JmP. [...] Wni et Cognominis Kommissarzowi

8y Urodzonemu JmPanu Zawadyńskiemu Gubernatorowi Bia-

9łocerkiewskim, z osob y Dobr Wmn. leżących ruchomych

10y Summ pieniężnych, Powagą Jego Królewskiey Mości

11przykazuię, Abyście Wmn. przedemną Samym lub Są-

12dem moim Grodz. Kijows. na Rokach Grodz. Kijows.

13po Sewrutu lub Trzech Nayprzód [?] po daniu tego Pozwu

14przypadaiących y tam deinceps [?] in Actis [...]

15Subsequentibus Sami Osobnie y Zawicie Stanęli na

16Instancyą Instygatora Grodowego, y Jego Delatorów

17Wielm. JmPana Antoniego na Tryźnie [?] y Radowie [?] Try-

18źnie Tryzńskiego [?], Podkomorzego Kijows. y Urodzonego

19Marcina Starskiego [?] Aktorow, ktorzy in Ardorem [?] Legi-

20tum Decreto, sunt Condemnationibus, Super de Ma-

21gnifico Zawadyński Potentes, tam pro Sumendis va-

22tione Contraventionis Decreto Lanis quam in Execu-

23tionem Condemnationum, in Negotio vero Princi-

24pali pro restitutione Violenter Interceptos Bonos

25ac Aliar Violentias fusius oretenus proponendis

26na Termin Oznaczony pozywaią. Ad Meliorandum Iuris

27Terminos do gotowych Inquizycyi y Terminow przypo-

28zywaią. Actis paritum [?]. Datt. w Zyth. Anno Millesimo

29Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda

30Mart. de quo Ipsemet eiusdem Ministerialis Relatio. Woźny

31ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; sub Fide – pod wiarą (urzędową); palam publice libereque ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Membrana – arkusz pergaminu/papieru z pieczęcią grodzką do pozwów.

Fragment łaciński: „in Actis Subsequentibus” – na kolejnych rokach; „tam pro Sumendis … in Negotio vero Principali pro restitutione Violenter Interceptos Bonos ac Aliar Violentias fusius oretenus proponendis” – zarówno o poniesienie kar za naruszenie dekretu i o egzekucję kondemnat, jak w sprawie głównej o zwrot gwałtem zajętych dóbr i inne gwałty, szerzej ustnie przedstawione; „Ad Meliorandum Iuris” – dla polepszenia prawa; „Datt. w Zyth. Anno … 1742 Die Secunda Mart.” – dano w Żytomierzu 2 III 1742; woźny pisać nieumiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4V 1742 woźny Szymon Fiutkowski [?] zeznał o położeniu pozwu rocznego na sądy grodzkie kijowskie (pisany 2 III [?] 1742) od Antoniego Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, i innych przeciw Stanisławowi Jabłonowskiemu, wojewodzie rawskiemu – na podstawie dekretów i kondemnat uzyskanych na Zawadyńskim, o kary za naruszenie dekretu, egzekucję kondemnat i zwrot gwałtem zabranych [rzeczy].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 675v

1Relatt. Pozwu na Trybunał Gł. Koron. Lubell.

2od JWielm. Zwierzchiego [?] y Maryanny z Kozyckich Potockich

3Stumaickich [?] Urzędows. Korytnickich [?] etc. Staros. Małż.

4do JW. Kazimierza Stuskiego [?] Kasztell. Kijowskie-

5go y Innych

6[reklamant:] Roku

k. 676

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

2Miesiąca Maja, Czwartego Dnia

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa Kijow. Prze-

4demną Jerzym z Załęk Załęskim Vice-Regentem y Namie-

5stnikiem Urzędu Akt Ziems. Kijows. y Xięgami ninieys-

6zemi Ziems. Kijows. Stanowszy Cerewicz [?] Woźny Generał

7Województ. Kijows. y Innych Opatrzny, Hrehory Bondaren-

8ski [?] in vim suae verae ac fidelis Relationis palam, publice

9liberéq ac per expressum recognovit, iż On Roku teraźniey-

10szego, Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego, Dni niżey

11wyrażonych, Pozwów Kijows. Trybunalskich z Grodu Lubelsk. [?] na

12Memoranie [?] Ziems. pisanych in numero dwa, et quidem

13Pierwszy Dnia Czwartego Aprilis do Miasta Jego Kro-

14lewskiey Mości Żytomierza [?] y tam ten Pozew w Kancellaryi Grodz.

15Kijows. do Rąk Urodzonemu JmciPanu Janowi Łopow-

16skiemu Susceptantowi Grodu Kijows. oddał, Drugi Po-

17zew Dnia Dwudziestego eiusd. do Dobr Miasta Jego

18Krolewskiey Mości Dymira y tam ten Pozew we Dworze

19Tameyszym w Izbie na Stole położył, oddaniu y po-

20łożeniu Onych, obydwu Pozwow, y o całey sprawie wyży

21pisane Prawnie Publicznie do wiadomości przywiodł,

22ktorych Pozwow Tenor sequitur eiusmodi. Augustus

23Tertius z Bożey Łaski Krol Polski, W.X.L. Ruski, Pruski,

24Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Kiiowski

25Kijows. Wołyń. Podol. Podlas. Siewierski, Czernihows.

26a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. JWielm. Kaźi-

27mierzowi na Owruczu [?] Kurdwanowski [?] Krasickiemu [?] y Iwanowyczach [?]

28[…] Kasztellanowi Kijows. Dymirski. Roma-

29nowskiemu etc. Staroście, iako Panu Urodz. Teodo-

30rowi Paszkowskiemu Kommissarzowi, Jerzemu Sień-

31kiewiczowi Gubernatorowi Dymirskim y Innym

32Dzisiey [?] y Poddanym Włości Dymirskiey de Nominibus

33et Cognominibus Lepiey wiadomym Parti adderenti

k. 676v

1sędzicy Wiełł. Nikodemowi Kazimierzowi na Siemku [?]

2Wawrzeńcowi [?] Chorążemu Owruckiemu, Starościcie Ostrzeskiemu [?]

3Podwojewodzicowi, Franciszkowi Xaweremu na Piotrowie

4Witosławskiemu Łowczemu Chełmskiemu Sędziemu, y Łukaszowi

5z Chodosowiczów [?] Bohdanowiczowi Miernikowi Ziem.

6Pisarzowi Urzędnikom Grodz. Kijows. Judicibus gravaminis [?]

7ni [?] z Ziem y Dóbr WW. ziemskich ruchomych y sumy pie-

8niężnych Powagą Naszą Królewską przykazujemy, abyście

9WW. przed Sądem Naszym Główn. Trybunał. Koron. Lubel.

10w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru Województwa Kijows.

11Wołyns. Bracł. Czerniechowskiego y tey konnotacyi ws [?]

12nego w prawie tey Natury tego do sądzenia przypadnie

13y przywołana będzie stanęli Osobiście y Zawisie [?] o kaźń [?]

14y przywołana Instancyą Instygatora Głównego y tego dołączony

15JWiełł. Eustachego y Maryanny z Kossakowskich [?] Potockich

16Hetmańskich Urzędowniczych Koronnych etc. Starostów

17Wiełł. Aktorów, którzy przyłączaią do prawa pospo-

18litego Manifestu Obdukcyi Proklamacyi Wiel. Qui

19etiam WW. Wiełł. Kasztelanie Kijows. Pozywaią etc.

20Iż WW. lubo bene gnarus Legis Illi [?] Forelibus [?] quid [?]

21non Observando Legem in effectu, maiąc Dobra Swoie

22Starostwo Dymirskie, ich Contiguitate z Dobrami Wiełł.

23Aktorów Kluczem Horanowskim [?] dziedzicznemi dery-

24mendo Jura vicinitatis et Publicae ani WW. przez Ko-

25missarzów Gubernatorów Swoich, y Poddanych Dymir-

26skich grunta Włości Horanowskiey [?] dziedziczne va-

27riis temporibus forti et violenta manu do Miasta

28Dymira odbieraliście, y dotąd incessanter, coraz więcey

29a więcey odbieracie, y przywłaszczacie, na grunta Hora-

30nowskie in guerram et tumultum Wiernych Włości

31Swoich ludzi cum vario Armorum genere nasyłacie

32który [?], iakoż Superiori [?] miejsca wszelkiego Lasu swego pro

33Spectu [?] Obserwuiąc, Aspectu [?] na grunta Hora-

34nowskie, z ore illa questione Antiquitus dziedzicz-

35ne Horanowskie odgraniczone odbieraiąc y przywł-

36[reklamant:] szczaiąc

k. 677

1y przywłaszczaiąc Ktora Stadami bydł. Straciu[?] y wypa-

2siu[?] Rudzi [?] tak bardzo [?] y inne niewypadne Opresye czy-

3niąc iako Urodzony Parchowski [?] ludzi dwoch Poddanych Ko-

4żarowskich na grunt Kożarowski, naiechawszy, crudeliter zbi-

5sz[?], Ciało ztym latius w Deduccye Proklamacye ostatniey

6Insuper WW. JJMciów Kasztellanie Ktorzy, Ruthenice [?] grodok [?]

7stawy Zaymowac y Fundowac na Dziedzicznym gruncie

8Kożarowskim JJMciów Aktorow. Ultra zas, y przy tamie [?]

9Pogrozil, sady [?] okrom Kożarowski do Starostwa Żytomirskie-

10go przewlaszczyc [?] Ulterius: his stantibus WW. JJMciów

11Kasztellanie inque Hanc[?] [...] Violentias [?] sategere [?] et Ala-

12nas Arbitrarias effugere [?] Sua [...] [...] Rerum [?] Victo-

13res retorquendo do Sądu Grodz. Kijow. minowsky [?] Fun-

14dacyiste[?] de Cognitione Fundi Competens, Ac si [...]

15Violentiis, Intentowawszy Akcye, Decretum Inquisitio-

16nis Ac si [...] Violentiis Anno Millesimo Septingen-

17tesimo Quadragesimo Secundo, Die Nona Martii, Sta-

18tuisse [?] favorabile Actoribus vero gravaminosum

19non obstantibus Iustis et Legitimis JJMciów Akto-

20row defensis exceptione fori [?] [...] protestowawszy

21Wiernosc Wasza, Wielmozni Sędziowie Grodz-

22cy Kijowscy, w ktorey ze Sprawie de Fundo Kultu-

23lat [?], non Competit et non adest, Vestro iudicato

24nieuczyniwszy ad Aliud Subsellium huius Cau-

25sae Competens Remissionem, favorabiliter ad Affecta-

26tionem JJMciów Porwanego [?] Ac si [...] Violen-

27tiis ferowaliscie, Decretum Inquisitionis tuto [?]

28non Cognito Fundo non potest Cognosci Violen-

29tia. Zatym y dem Aktores, tak Wiernosc Swo-

30ie JJW. Wielmozny Kasztellanie Kijowski ratio-

31ne [?] Antiquorum Fundorum Attentanumque [?] Violen-

32tiarum evocationisque ad incompetens Forum

33iako Urodzonego Parchowskiego Sędziewicza [?]

34pro Statutione respectu patrati Kommissij [?] Ziem-

35skiey WW. Wielmozni Sędziowie Grodzcy Kijow.

k. 677v

1pro poenis respectu gravaminis de Sententia expres-

2so illegaliter adinventi Fori recedendo a Termino

3do Sądu Assessorskiego pozywaią y przypozywaią

4Sitis paritur[?]. Datt. Lublini Anno Mille-

5simo Septingentesimo Quadragesimo

6Secundo. Die Tertia Aprilis de quo

7praesens ejusdem Ministerialis

8Relatio. + Woźny ut supra

9Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relatt. – relacja (woźnego); Gł. Koron. Lubell. – Główny Koronny Lubelski; Staros. Małż. – starostów, małżonków.

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam, publice liberéq ac per expressum recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

in numero dwa, et quidem – w liczbie dwóch, a mianowicie; eiusd. (eiusdem) – tegoż miesiąca; Tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka.

de Nominibus et Cognominibus – z imion i nazwisk; Parti adderenti – stronie [pozywającej]. Wiersze z tytulaturą pozwanego miejscami niepewne.

Dymir – dziś Dymer (obwód kijowski); Żytomierz – odczyt niepewny.

Fragment pozwu królewskiego (z kancelarii Trybunału Koronnego w Lublinie) w sprawie Potockich przeciw urzędnikom kijowskim i dzierżawcom starostwa dymirskiego o zajmowanie gruntów; odczyt w wielu miejscach niepewny (pismo blade).

Judicibus gravaminis – sędziom krzywdy; bene gnarus Legis – dobrze świadomy prawa; contiguitate – przez sąsiedztwo; derymendo jura vicinitatis – naruszając prawa sąsiedztwa; variis temporibus forti et violenta manu – w różnych czasach siłą i gwałtem; incessanter – nieustannie; in guerram et tumultum – na wojnę i tumult; cum vario Armorum genere – z różnym rodzajem broni; antiquitus – od dawna.

Tekst silnie skrócony i częściowo nieczytelny; odczyt wielu wyrazów niepewny.

his stantibus – w takim stanie rzeczy; Decretum Inquisitionis – dekret nakazujący inkwizycję (przesłuchanie świadków); Ac si … Violentiis – w sprawie o gwałty; Anno 1742 Die Nona Martii – 9 III 1742; favorabile Actoribus vero gravaminosum – korzystny dla jednych, a krzywdzący dla powodów; exceptione fori – zarzut niewłaściwości sądu; non competit et non adest Vestro iudicato – nie należy do waszego sądzenia; ad Aliud Subsellium huius Causae Competens Remissionem – odesłanie do innego sądu właściwego dla tej sprawy; non Cognito Fundo non potest Cognosci Violentia – bez rozpoznania gruntu nie można rozpoznać gwałtu; ad incompetens Forum – do niewłaściwego sądu.

JJMciów – Ichmościów; WW. – Wielmożni; Grodz. Kijow. – Grodzkiego Kijowskiego.

pro poenis respectu gravaminis de Sententia expresso illegaliter adinventi Fori recedendo a Termino – o kary z powodu krzywdy wyrażonej w wyroku, za bezprawne wymyślenie sądu (forum), z odstąpieniem od terminu.

Sitis paritur[?] – odczyt niepewny; prawdopodobnie formuła o stawiennictwie (np. „scitis parituri” – „staniecie posłuszni”).

Datt. Lublini Anno … – Dan w Lublinie roku 1742, dnia 3 kwietnia, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego. Woźny jak wyżej, pisać nieumiejący (podpis krzyżykiem).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4V 1742 woźny Hrehory Bondareński [?] zeznał o położeniu pozwu (pisany 3 IV 1742) na Trybunał Główny Koronny Lubelski od Potockich, Józefa [?] i Marianny z Kozyckich [?], starostów humańskich [?], przeciw Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, staroście dymirskiemu i romanowskiemu – na podstawie manifestu, obdukcji i proklamacji, o naruszanie gruntów ich dóbr przez poddanych starostwa dymirskiego (zob. nr 42).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 677v

1Mta[?] Urodzonych Ichmościow Panow Wyhowskich

2przeciwko Urod. JchMości Panu Wyhowskiemu

3uczyniona

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca Maja, Dziesiątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowsk. Przede-

7mną Jerzym z Batoh Gałęckim[?] Vice-Regentem

8y Namiestnikiem[?] pro tunc akt Ziemskich Kijowsk. y Xię-

9gami Ninieyszemi Ziem. Kijowsk. Comparens

10ptus Urod. JmPan Samuel Wyhowski swoje y Uro-

11dzonego Jego Mci Pana Jana Wyhowskiego Ro-

12dzica swego Imieniem, iako przeszło Acta praesen-

13tia adire mogł tak Zaraz przed Urzędem y Akta-

14mi Niniejszemi Solenniter na pko Urod. Imcia Pa-

15na Jeremę Wyhowskiego Synowca swego

16y tegoż protestował y manifestował się w Ten Ni-

17zey opisany Sposob y o to: iż Jego Mci obwinio-

18ny wiedząc dobrze o tym że Urod. Jego Mci Pan

19[reklamant:] Jan

k. 678

1Jan Cybenko [?] Wyhowski Oyciec Comparentis a Brat

2Rodzony Jego Mci Obwinionego swoie mi własnemi

3rękoma y macą [?] Nowiny na Pola w dobrach Wsi Ko:

4Zuchowie [?] porozrabiał, Stodoły komory y inne

5Budynki sua propria dempta [?] post fata S. P. Urod.

6JmPana Jana Cybenka [?] Wyhowskiego tak Oyca iako

7y Jego Mci Obwinionego Rodzica pobudował, którychk

8Jego Mć Obwiniony Lat do trzech [?] żadnego Budynku Ro

9dzicowi Quaerulantis nie dał, y przez wtenczas [?] Mani

10festantowi własnych iako to na Uwczyskach [?] w Dow

11hey [?] Niwki y zastodoła pod Hlinnym [?] niedaleko

12Rzeki Serbacza [?] przezwanego używać y party[…]

13powac [?] nie dopuszcza sianożęcz zas na Uwczyskach Hlin

14nickiemi [?] na kop plus minus piędziesiąt Roku teraz

15teyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego violen

16ter odebrawszy pobierł [?] y do swoiey przywłaszczył

17niesłuszney Possessyi, his peractis Jego Mć Obwinio

18ny sua facta na Manifestanta retorquendo, kożo [?]

19na Sądy Ziemskie Kijow. Quaerulantis się Swiezej [?]

20zdobiąc [?] wydawszy do Expens niewinnie przyp[…]

21wadził [?] in Extremam [?] rzecz przechwałki y odpowie

22wadza [?] in Extremam rzecz przechwałki y odpowie

23dzi, tak na Zdrowie Życie in lectus [?] coram vario Con

24ditionis Obatu [?] utriq[ue] Loco [?] przechwalasię, coll[…]

25ko Czasu Prawa per Inquisitionem Jego Mci Obwi

26nionemu dowiedziono będzie, tak że Jego Mość Obwi:

27niony wiedząc o tym dobrze Że będzie Niedermi [?] Compa

28rentes wraz z Urod. JchMmi Pany Andrzejem y Ste

29fanem Cybenkami [?] Wyhowskiemi zapośięć y po:

30[reklamant:] strzelenie

k. 678v

1strzelenie od Urodz. Pasynskich Dobra Siedlisko Uhtow-

2szczyzne y Potapowe Siedlisko wyprali, a tego Mani-

3festant [?] obwiniony in Minorennitate lat będący do tey Sprawy

4nie należał, a teraz aequaliter z temiż Jchm. wyżey

5wyrażonemi tychże Gruntow per Tertiam używa y pa-

6tycypuie, oco tedy wszystko ut prius cum Dei [?] Ca-

7parens Suo et Nomine Sui Parentes iterato [?] Mani-

8festowawszy się Vicibus salvam huiys Manifestationis

9Zostawit meliorationem vel per edendas Citationes

10Correctionem prout vero huius Scriptum Actis Con-

11notari petiit co y otrzymał Samuel Wyskowski [?] i

12ko pisać nieumieiący krzyżyk stawia.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mta – zapewne skrót „Manifestatia/Manifestacya”; skróty: ptus = praefatus (wspomniany), pko = przeciwko.

comparens – stawiwszy się; Acta praesentia adire – przystąpić do akt niniejszych; Solenniter – uroczyście.

Data: „Wtórego” = 1742; nazwisko wicereagenta odczytane niepewnie.

Comparentis – stawającego (manifestanta); Quaerulantis – żalącego się; sua propria – własnym kosztem; post fata S. P. – po śmierci świętej pamięci; violenter – gwałtem; his peractis – po dokonaniu tego; sua facta in Manifestantem retorquendo – odwracając swe czyny na manifestanta; per Inquisitionem – przez śledztwo (inkwizycję); utrique loco – w obu miejscach.

Fragment manifestacji (skargi) z 1741 r.; pismo bardzo trudne, wiele odczytów niepewnych; linia „wadził in Extremam…” prawdopodobnie zdublowana przeze mnie – sprawdzić z oryginałem.

in Minorennitate – w małoletności; aequaliter – jednakowo; per Tertiam – w trzeciej części; salvam … meliorationem vel per edendas Citationes Correctionem – zastrzegając sobie poprawę tej manifestacji albo jej uzupełnienie przez wydanie pozwów; Actis connotari petiit – prosił o zapisanie do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10V 1742 Samuel Wyhowski w imieniu swoim i ojca Jana manifestował się przeciw [Janowi?] Wyhowskiemu o to, że nie dopuszcza ich do użytkowania i podziału niwki w Dowhej [?] i zastodola pod Hlinnym niedaleko rzeki Serbacz [?], a w tym roku [zabrał] siano z sianożęci na uwczyskach hlinnickich, ok. 50 kop.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 678v

1Relatia Woźn. Pozwu na Sąd y Ziem. Kijow. od Urodz.

2JmciPana Moczulskiego Komor. Ziem.

3Kijow. po Urodz. Lesnickich Stanisława [?] Szczęsnych [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Maja, Dziewiątego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xięg. Ziem. Kijow. Przedemną Stepa-

7nem Synkiewskim [?] Subdelegatem specialiter ad hunc

8actum użytym y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow.

10y innych Opatrzny Andrzey Strzelski, tę swą prawdzi-

11wą wierną y Sumieniem [?] Relacyą swoią dla Zapisa-

12nia do Xiąg Ninieyszych iawnie y dobrowolnie Zeznał

13Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies-

14tego Wtorego Die Septima Maii Pozew Ziemski Kijow.

15autentyczny od Niego do Dobr wsi Mowalewa [?] y tam

16[reklamant:] Gene[?]

k. 679

1Ten Pozew we Dworze tameczne[?] w Kijowie[?] a to tak położył

2o położeniu onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie był

3pisany Swoim do wiadomości przynosił, którego Seria

4iest Pozew takowa August Trzeci z Bozey łaski Krol

5Polski Wiel. Xiąże Litt. Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Kijowski Woł.

6Podolski Podlaski Inflantski Smolenski Siewierski Czernichowski

7a Dziedziczny Saxonski y Elektor Wiel. Alexandrowi y

8Maryannie z Lipskowskich[?] Leśnickiey Leśnickim Staros-

9tom Zytom. Małż. Salomei z Czechowskich[?] Potockiey

10Podstoliney Kijow. Wdowie Matce, Stefanowi Potockie-

11mu Synowi y wszystkim Sukcessorom niegdy Wiel. Jana

12Potockiego Podstolego Kijow. Possessorom y wszystkim

13którzykolwiek do tey Sprawy interess mieli cum assa[?] de

14Jure debita z osoby za wszystkich gnto Dobr swoich leżących

15Ruchomych y Summ pieniężnych przykazuiemy abyście

16sie przed Sądem Ziem. Kijow. w Lunnym[?] lub Zytom. przypada-

17iącym y Sądzie mającym od daty y podania tego Seryi[?]

18za Niedziel Dwie albo w ten czas gdy ta Sprawa z Reges-

19tru Sobie należytego do Sądzenia przypadnie Sami Oso-

20bą y Zaraz Stawili na Instancyą Sądu Sądowego

21Delatora Wiel. Jana Zawalicza[?] Morzkowskiego[?] Wiel. Ks.

22Aktora który przychylaiąc sie do Prawa Pospolitego Dotto[?]

23wych Dekretow potrzeba albo raczey ad Paratam Causam

24parata Decreta parataq Inscriptiones contra Vos Citta-

25tas partes post Extinctum Caput olim Mgfci Joannis

26Potocki Subdapiferi Kijov. revivificando Causam przy-

27potrzeba pro Contraventione Decreti inter Modernum

28Actorem ab una et Vos Citatos parte ab altera Lati

29ac Satisfactione eidem in toto tum pro refusione Dam-

30norum Expensarum Causatarum y o inne pretensye Litteris[?] ditis[?]

31pariter Terminum attentaturi et ad praemissa omnia ac

32[reklamant:] alia

k. 679v

1alia vsus pro ponenda responsum datu, w samey Ja: anno Milles:

2mo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die Quarta Maij

3de quo praesens Mttis Relatio, ttae Woźny ut supra Exstendit [?] y przyznał

Objaśnienia i tłumaczenia

Data w tytule: „Dziewiątego” (9) – w nagłówku #META podano 10 omyłkowo; właściwie 9 V 1742.

specialiter ad hunc actum – specjalnie do tej czynności; Die Septima Maii – dnia 7 maja.

ad paratam causam parata decreta parataque inscriptiones contra vos citatas partes – do gotowej sprawy gotowe dekrety i gotowe zapisy przeciw wam, stronom pozwanym; post extinctum caput olim Mgfci Joannis Potocki Subdapiferi Kijov. revivificando causam – po zgonie niegdyś Wielmożnego Jana Potockiego, podstolego kijowskiego, wskrzeszając sprawę; pro contraventione decreti inter modernum actorem ab una et vos citatos parte ab altera lati ac satisfactione eidem in toto – o naruszenie dekretu wydanego między obecnym powodem z jednej a wami pozwanymi z drugiej strony i o całkowite zadośćuczynienie; pro refusione damnorum expensarum causatarum – o zwrot szkód i kosztów; terminum attentaturi – mający stanąć w terminie.

Zytom. – żytomierski; Wiel. – Wielmożny; Małż. – małżonkowie.

Fragment łaciński (urwany początek): „…dla odpowiedzi danej, w samym [miejscu]. Roku Tysiąc Siedemsetnym Czterdziestym Drugim, dnia czwartego maja, o czym niniejsza relacja” – koniec relacji woźnego; „Mttis” – prawdop. „Magnificentiae/Mittentis” [?], skrót niepewny.

Data wpisu: 9 V 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 10 V 1742).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9V 1742 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski (pisany 4 V 1742) od Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Aleksandrowi i Mariannie z Łopatowskich [?] Leśnickim, starostom żytomierskim, małżonkom, i Salomei z Czechowskich [?] Potockiej, podstolinie kijowskiej, wdowie, matce – o wznowienie po śmierci Jana Potockiego, podstolego kijowskiego, sprawy do gotowych dekretów i zapisów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 679v

1Relatia Wtora na tey Rokach od tego Ze:

2gnania po Wielebny Konwent Owrucki OO. B.M.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Maja Dziesiątego Dnia.

5Na Roczkach [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Stefanem

6Cyphalewskim [?] Substytutem ad hunc actum Urzędu

7y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewis:

8cie Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y innych Opatrz:

9ny Andrzey Strzelski [?] w Moc prawdziwey Niemey [?]

10y Skuteczney Relacyi Swoiey ziemnie [?] uczynił y dobrowolnie

11dla Zapisania do Xiąg ninieyszych Zeznał, Iako

12ku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtore:

13go die Nona Maij Pozew albo raczey przypozew Ziemski

14Kijow. autentyczny od Woiewod: do Dobr Wieyski wydany

15odnosny do Archimandryi Owruckiey na Zeznanie y ten

16ten Pozew wydanego terazniey ego w Szyhinach [?] Akte pilno

17żyt opiełożeniu cnego od tego pilnego y uważnego w prawie

18by był pisany opowiedział y Prawnie Publikuiąc do cza:

19dowiedzi przywiódł, którego Pozew iest tenor takowy. Augu:

20stus Trzeci z Bożey Łaski Król Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Ma:

21zow. Zmudz. Inflan. Wołyn. Kijow. Podol. Podlas. Woiewodski [?]

22Siewierski Smoleński Brabantt y Hereditarny Książę Saski

23Xiąże Saski y Elektor Wielebnemu w Bogu Księdzu Hiero:

24nimowi Ostrowskiemu Archimandrycie Archimandryi Owruc:

25y całemu Zgromadzeniu tegoż Monasteru Owruckiego

26Ordinis Divi B. Mi cum assistentia [?] Superiori de iure debita

27[reklamant:] Wszys

k. 680

1wanych z Dób y ze wszystkich generaliter Dóbr Wm. leż-

2ących Ruchomych y Summ Pieniężnych przypozywamy y przyz:

3ywamy Wm: przed Sąd nasz Ziem. Kijow. na Rokach Ziem.

4Wojewodz. Kijow. w Żytomierzu Lub Owruczu przypadaiących

5y Sądzić maiących y his deficientibus in alijs proxime

6Subsequentibus sami osobiście y Zawicie Stanąć ma Instan:

7cyą Instygatora Sądowego y ego Delatora Urod. Jana Zawadzkiego [?] Ad-

8cuskiego [?] Woźnego Ziem. Kijow. Actora który przychylaiąc

9się do Prawa Pospolitego y Dekretu Ziem. Kijow. między

10teraznieyszym Actorem a Urod. Bieniewskim [?] Archymand-

11rytą [?] Antecessorem Wm: zaszłego Wm: ad praesentem

12Causam paratas Inscriptiones pro Contraventione eius

13Decreto ac restitutione Szkód y szkód zaszłey [?] Damno

14nec exinde Causatorum futurum pro termino peremptorio

15Sitis itaque paritum Termino attentatum et ad prae-

16hac actione Iudicium liber proponenda responsuri

17pisan w Owruczu Die Quarta Maij Anno Millesimo

18Septingentesimo Quadragesimo Secundo de quo plenius

19eyusdem [?] Mittis [?] Relatio Woźnego [?] ac Sigma continentis exprimunt [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

OO. B.M. – Ojców Bazylianów (Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego).

ad hunc actum – do tej czynności; die Nona Maij – dnia dziewiątego maja; cum assistentia… de iure debita – z asystencją przełożonego prawem należną.

Data w formule: 10 maja 1742 (Dziesiątego, Czterdziestego Wtorego).

Fragment pozwu (citatio) sądu ziemskiego kijowskiego, pisanego w Owruczu 4 V 1742; tekst łaciński mocno zniekształcony, odczyt wielu wyrazów niepewny.

generaliter – ogólnie; his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – gdyby te (roki) nie doszły, na następnych najbliższych; pro termino peremptorio – na termin zawity; Die Quarta Maij Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dnia 4 maja 1742.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10V 1742 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu drugiego pozwu na tychże rokach od tegoż aktora [Moczulskiego?] przeciw ks. Hieronimowi Ostrowskiemu, archimandrycie owruckiemu, i zgromadzeniu monasteru owruckiego zakonu św. Bazylego – o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego wydanego między aktorem a ks. Bienieckim, antecesorem pozwanego, i o zwrot [rzeczy].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 680

1Relacya Pozwu na Trybunał Koronny Lubelski

2od Urod. Niemiryca [?] Sędziego Ziem. Kijow. na

3Urod. Dubrawskich y innych

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Maia Dziewiątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym Zdutem [?]

7Potockim [?] Wiceregentem y Xięgami protunc Ziem. Kijow.

8y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oso-

9biście Woźny Generał Woiew. Kijow. y innych Opatrzny

10Fedor Kryzowski [?] Wm. Prawdziwey Wiary y Słuszney

11Relacyą Swoią iawnie wiernie y dobrowolnie dla zapisania

12do Xiąg ninieyszych zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc

13Siedmset Czterdziestego Wtorego Die Nona Maij Przewłasz-

14[reklamant:] czy

k. 680v

1ny Trybunał Koronny Lubelski autentyczny od nieg[o] do Dóbr Wsi Nehreka[?]

2y tam Den[?] Dzień we Dworku tameyszym w Izbie na stole położ[o]n

3położenia onego dłuższego pełnego y wszelkiey sprawie by[ł]o pisany

4mianie publicznie do wiadomości przyjęła[?], którego Kopia[?] iest

5Tenor takowy Augustus Tertius Dei Gratia Rex Poloniae Magnus

6Dux Lithuaniae Russiae Prussiae Masoviae Samogitiae Livoniae

7Kijoviae Volhiniae Podoliae Podlachiae Smolenscensis[?] nec non hae-

8reditarius Dux Saxoniae Princeps et Elector. Vobis Magnifi-

9cis Stanislao et Antonino de Bogusze[?] Dubrawskim[?] Policzki[?]

10Bracław[ski]? parti adhaerenti atque Magnifico Francisco Chec[?]

11Dapifero Żytom[ierski] Vice Capitaneo Castri Ovruc[ensis] Officiali gravami-

12nis[?] Citatis de Causa Vniusque Vestris generaliter Omnibus

13mandamus ut Coram Judicio Nostro Ordinario Generali Tribu-

14nalis Regni Lublinensi tunc dum et quando Causa praesens ex

15Regestro quam Celeriori Causa huic Competenti ad Judi-

16candum vocata fuerit acclamataque inciderit legitime Pe-

17remptorieque Compareatis ad Instantiam Instigatoris Judicij

18Nostri eiusque delatoris Magnifici Alexandri[?] in Olensk[?]

19Niemirycz[?] Judicis Terr[estris] Kijov[iensis] Actoris qui vos in haere-

20do Legi[?] Publicae citat seu potius ad paratas Inscriptiones

21tam eius Actoris quam aliorum in varijs Regestris penden-

22tes ac cum Negotio praesenti connexionem habente, tum

23ad paratum Processum Decreta ac Terminos origi-

24nales adcitat ideoque pro eo quia vos vilipensa authoritate

25Decretorum Tribunalitiorum praesertim Decre-

26ti Tribunalicij Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

27dragesimo Primo Die Decima Sexta[?] Octobris Inter

28Causas Palatinatus Kijoviae Prolati, molestandi[?] Jus-

29titiam in Citatione factione[?] praefato Decreto promissam

30Executionem Eiusdem Decreti Renuistis Nullibusque

31[reklamant:] Remissionibus[?]

k. 681

1Remissionem ultra Tradiri [?] Juris ad Judicia Tribunalicia Causas

2tis Actorem in Damna exinde induxistis quapropter pro Ratio

3ratione praemissorum vingandis [?] ac pro iniungenda Attentatoria Cri

4mina in Originalitus Terminis expressatis [?] Citationi Citis

5paritur [?] Ordinis Attentatum et ad praemissa omnia ac alia

6fusius in Termino Dni proponenda Judicialiter respon

7suri Datt Lublini Anno Millesimo Septingentesimo Quadra

8gesimo Secundo die Vigesima Sexta Aprilis, de quo praesens

9ejusdem Mtis Relatio. Urzędy ut Supra Antecedis [?] [?] [podkreślone]

Objaśnienia i tłumaczenia

Die Nona Maij – dnia 9 maja; protunc – podówczas; relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

Tekst łaciński – pozew (citatio) Trybunału Koronnego Lubelskiego wydany w imieniu Augusta III; wzywa pozwanych do stawienia się przed sądem na instancję instygatora i delatora (sędziego ziemskiego kijowskiego) za lekceważenie dekretu trybunalskiego z 16 X 1741 r. w sprawach województwa kijowskiego i odmowę jego egzekucji.

Odczyt nazwisk na tej stronie bardzo niepewny; foliacja „680” odczytana z lewego górnego rogu („68[0]6”?) – sprawdzić.

Fragment końcowy łacińskiego pozwu (cytacji) przed Trybunał Koronny w Lublinie, datowanego 26 IV 1742; odczyt wielu wyrazów niepewny.

Datt Lublini Anno … – dano w Lublinie roku 1742 dnia 26 kwietnia; de quo praesens ejusdem Mtis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż (woźnego); Urzędy ut supra – podpisy urzędników jak wyżej.

ad praemissa omnia … Judicialiter responsuri – aby na wszystkie powyższe i inne, szerzej w terminie przez powoda przedstawione, sądownie odpowiedzieć.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9V 1742 woźny Fedor Kryzowski [?] zeznał o położeniu pozwu (po łacinie) na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 26 IV 1742) od Niemirycza, sędziego ziemskiego kijowskiego, przeciw Stanisławowi i Antoninie z Bohuszów [?] Dubrawskim [?], podczaszym bracławskim [?], i Franciszkowi Steckiemu, stolnikowi żytomierskiemu, i innym – do zapisów wpisanych w różnych rejestrach trybunalskich i związanych z obecną sprawą.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 681

1Relatia Pozwu Szymonowi [?] Kereczney [?]

2Zabelskiemu od Urodz. Mierzalskiego [?] Kom. Ziem. Kijow.

3po Urodz. Bohusłowi [?] przyniesiona [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Maii Dziesiątego Dnia

6Na Urzędzie Grodz. [?] Ziem. Kijow. przedemną Jerzym [?]

7Gabrielem Zaleskim [?] Vices Regentem y Naon. protunc Aktu

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Sta

9nowszy osobiście Woźny Generał Woiew. Kijow. y in

10nych opatrzny Fedor Kijczyński [?] Moc mawdziwy [?] lewi

11ney y Skuteczney Relacyi Swoiey iaumieyszymi y do

12browolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych Zeznał

13Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies

14tego Wtorego die Nona Maii Pozew dany Szy

15mon [?] Kerecznym [?] Zabelskiemu autentyczny do

16dobr wsi Nowakow [?] y tam ten Pozew w Durku [?] tamecz

17nego w Izbie na Stole położył opowiedziawszy onego [?] co

18kogo powodowy z wiadom praw by był pisany przecie

19oprowiedział y do wiadomości przywiódł którego Swia

20dek Tenor taki więc: Augustus Trzeci z Bożey Łaski Krol

21Polski Wielki Xiąże Litewskie Ruskie Pruskie Mazow.

22[reklamant:] Zmudz.

k. 681v

1Zmudzki Inflantski Smolenski Siewierski Kijow.

2Wołynski Podolski Podlaski Bracławski y Czer:

3nihowski a dziedziczny Xiąże Ruski y Elektor:

4Wiatt [?] Wiernemu na Wszystkich [?] y Bogu Wiernie Bręn:

5Ostrowi [?] Czesnikowi Łotwskiemu [?] w skarżenia [?] Janowi Mi:

6kołowi [?] … Machowi [?] Halkiewiczowi Między

7… binominis Bykowskiemu [?] Halkiewiczowi [?] Mię:

8Minskiey Ostanistemu [?] y Antoninie z Bykowskich Dobran:

9skiey [?] Podczas [?] Bracław [?] … de iure debitu [?] Szuwany [?] z O:

10… y ze wszystkiechgo [?] dobr tych ze rzeczy [?] Ruchomych

11y Sądu Niniejszego przychodzący ażeście [?] przed Sąda

12nasze Grodzkie [?] Kijowskie [?] Lubelskie [?] stanąwszy [?] tamże

13na … Urzędu Kijow. Wołyń. Bracław. Czernihow.

14wa z Rejestru … Kijow. …

15y … konserwow [?] lub innego którego …

16należytego do Sądzenia przypadnie y przywołana będzie […]

17obliżnie [?] y prawie stanęli na Instancyą Instygatora y

18Delatora Urodzonego Pana Zawadzkiego [?] Mostowskiego [?]

19Komornika Ziem. Kijow. Actora który przychylając się do

20Prawa Pospolitego recedendo a Foro … Kijowiensi [?] non ta:

21men ab ipsa Causa tylko przyjąwszy z tym praemeditato Consi:

22lio, ac omni ad Mentem Contractus … a teraźniejszego

23Actora Subsecuta potestate testamentum [?] … Terminum

24quo plenissima Do nasze na Dobra Wieś Medwidnowa [?] …

25Kijow. w Powiecie Owrućk. leżące wszystkimi y pośledniejszemi

26Przynależytościami … nasz … cujus Motivo et Con:

27silio benevole ac sponte nastąpione Tyrańsko [?] in detrimentum

28Actoris per Transactionem Clui eandem Donationem … …

29Bona Medwidnowo Subsecutam indebite, ac injuste in Damnum …

30tis a teraz … respectu … nullitatem Actionum ac eliminationis

31Transactionem tylko contra Modernum Actorem ac contra Legem et Justitiam

32Subsecutam nec non pro Refusione Damnorum exinde Causatorum …

33… Poenis respectu circumscripti Moderni Actoris …

34nis y … extensionem [?] … attentatum

35et ad … hacce alia [?] Judicialiter [?] responsuri …

36Lublini [?] Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo … …

37Secunda Maii [?] … Relatio …

38… Mensis Augusti [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wiceregent (zastępca regenta kancelarii); die Nona Maii – dnia 9 maja.

Odczyt nazwisk i dużej części tekstu niepewny; dalej oblatowany pozew królewski Augusta III.

Fragment pozwu (citatio) królewskiego w imieniu króla polskiego, na instancję instygatora i delatora – komornika ziemskiego kijowskiego; tekst w dużej części nieczytelny w odczycie, odczyt bardzo niepewny.

Łacina: recedendo a Foro – odstępując od sądu; non tamen ab ipsa Causa – jednak nie od samej sprawy; praemeditato Consilio – z rozmyślnym zamiarem; in detrimentum Actoris – na szkodę powoda; pro Refusione Damnorum – o zwrot szkód; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo – roku 1740.

Ostatnia linia „Mensis Augusti” przy prawym dolnym brzegu – prawdopodobnie początek dalszej formuły lub reklamant.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10V 1742 woźny Fedor Kijczyński [?] zeznał o położeniu pozwu (pisany [w Lublinie?] 2 V 1742) od Moczulskiego [w tytule: Mierzalskiego?], komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Bohuszom (Jerzemu [?], cześnikowi zakroczymskiemu, Janowi Michałowi Bohuszowi Hulkiewiczowi i innym) – o unieważnienie transakcji, którą niesłusznie podważyli donację na wieś Medwidnowo [?] w powiecie owruckim z przyległościami, dokonaną dobrowolnie na rzecz aktora, oraz o szkody i naruszenie jego czci (zob. 1741p nr 22). Ostatni wpis z V 1742; następny rozpoczyna sierpień.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 682

1Mensis Augustus

2Relatt. Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

3od Wiell. Stanisława Tyszy Bykowskie:

4go, Cześnika Kockiego [?], po Wiell. Francisz:

5ka Kitosławskiego [?] Łow. Ziemi Chełm.

6Sędz. Grodz. Kijow.

7Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

8Miesiąca Augusta Trzynastego Dnia,

9Urzędownie Xięg Ziem. Woiewodz. Kijow.

10Przedemną Michałem Trzciakiem [?] Namiest:

11nikiem pro tunc Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey:

12szemi Ziem. Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny

13Generał Woiewodz. Kijow. y Jnnych Opatrzny

14Roman Żurnicki [?], w moc prawdziwey wierney

15y Autentyczney Relacyi Swoiey, iawnie Ustnie y do:

16browolnie zeznał, Jż On Roku Teraźnieyszego Ty:

17siąc Siedmset Czterdziestego drugiego, Mie:

18siąca Augusta, Dziewiątego Dnia, Pozew Ziem.

19Kijow. Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Jeropo:

20wicz [?], y tam ten Pozew, we Dworze na Stole po:

21łożywszy, opołożeniu onego odługo pokoio, y

22wiadomby o sprawie pisany był, prawnie

23publiceque do wiadomości przywiodł, Kto:

24rego Pozwu, Tenor sequitur ejusmodi. August

25Trzeci z Bozey Łaski, Krol Polski, Wielki Xiążę

26Litewski, Ruski Pruski, Mazowiecki Zmudzki,

27Jnflanc. Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyń.

28Podol. Podl. Bracł. y Czernichow. a Dziedzicz:

29ny Xiążę Saski y Elektor. Wiell. Franciszkowi

30na Piotrowie [?] Kitosławskiemu Łow. Ziemi

31Chełm. Sędziemu Grodz. Kijow. Pozwanemu.

k. 682v

1z Osoby y ze wszystkich generaliter Dobr WT. le-

2żących ruchomych y Sum pieniężnych przypozywa-

3iemy. Abyś WT. przed Sądem Naszym Ziemskim

4wtenczas gdy ta Sprawa z Regestru Sobie Nale-

5żytego przypadnie y przywołana będzie Sam

6Osobliwie y Zawicie Stanął na Instancyą Insty-

7gatora Sądowego, y Jego Delatora, Wiel. Sta-

8nisława Szyry Bykowskiego [?], Cześnika Ostskiego [?]

9Aktora, który przychylaiąc się do Prawa pospolite-

10go y Manifestu ea in re uczynionego, Iż WT.

11postposita authoritate Legis, które Serio za-

12bieżaiąc w tym Ussionibus [?] et ignominijs [?] Bene

13-ritorum [?] Nominum, ne Possessionata pecunia a-

14restas [?] warowała, któremu WT. Praesumptivo

15et Contemptuoso Ausu infricando [?] Magni-

16ficis Acteris [?] ab Ævo w tym Woiewodztwie za-

17dziedziczałego, od Lat Kilkuset, ex Antecesso-

18ribus w tym Woiewodztwie Obywatela Summy

19non habito respectu Possessyey Znaczney w różnych

20Powiatach Woiewodztwa mianey Umyslnie na

21Ubliżenie honoru po Arestowałeś, A zatym

22Wiel. Aktor Szukaiąc tantae Cicatricis inflic-

23tae, ex ratione Ussi honoris Medellam WT.

24ppdnis [?] respectu temerarij Ausus Super te de

25Lege decernendis pro relaxatione ac elimina-

26tione ex Actis Publicis Memorati Aresti WT.

27na Termin wyż oznaczony pozywa się parti-

28rus [?]. Pisan w Żyt. dnia Dziewiątego Augusta

29Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego Roku

30de quo Pozew ego idem Ministerialis Rela-

31tio + Woźny qui supra Scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Augustus – miesiąc sierpień; pro tunc – na ten czas; publiceque – i publicznie; Tenor sequitur ejusmodi – brzmienie następuje takie.

Numer na marginesie odczytany niepewnie (72do lub 72do); nazwisko pozwanego (Kitosławski/Kitasławski) i nazwa wsi niepewne.

generaliter – ogólnie; ea in re – w tej sprawie; postposita authoritate Legis – zlekceważywszy powagę prawa; praesumptivo et contemptuoso ausu – zuchwałym i pogardliwym śmiałym czynem; ab Ævo – od wieków; non habito respectu – bez względu na; tantae cicatricis inflictae medellam – lekarstwa na tak wielką zadaną ranę; ex ratione laesi honoris – z tytułu obrażonego honoru; poenis respectu temerarii ausus super te de lege decernendis – karami przeciw tobie z prawa nakazanymi za zuchwały czyn; pro relaxatione ac eliminatione ex Actis Publicis memorati aresti – o zwolnienie i wymazanie z akt publicznych wspomnianego aresztu; de quo ego idem Ministerialis – o czym ja tenże woźny; qui supra scribendi ignarus – jw., nie umiejący pisać.

Wiel. – Wielmożny; WT. – Wasza Tość (Wasza Miłość); Żyt. – Żytomierz. Wiele wyrazów łacińskich odczytanych niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13VIII 1742 woźny Roman Kuźnicki [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Stanisława Tyszy Bykowskiego, cześnika kijowskiego, przeciw Franciszkowi na Piotrowie Nitosławskiemu [Kitosławskiemu?], łowczemu ziemi chełmskiej, sędziemu grodzkiemu kijowskiemu – o naruszenie czci i dobrego imienia aktora (na podstawie manifestu).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 682v

1Rell. Pott. Pozwu na Sądy Ziems. Kijows. od Urodz.

2Bogusławskiey pozostałey Wdowy, po Urodz. Skipo-

3row [?] matt.

4[reklamant:] Roku

k. 683

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Augusta, Szesnastego Dnia,

3Na urzędzie Xiąg Ziems: Woiewodztwa Kijows: Prze:

4demną Michałem Trzeciakiem, Namiestnikiem pro:

5tunc Ziems: Kijows: y Xięgami Ninieyszemi Ziems:

6Kijows: Stanowszy Osobisto Woźny Generał Woie:

7wodztwa Kijows: y Jnnych Szlachetny Jan Sosnow:

8ski, in vim Suae verae ac fidelis Relationis Palam

9Publice libereq recognovit, Jż on Roku Teraznieys:

10szego, Tysiąc Siedmset, Czterydziestego Wtore:

11go Dnia Czternastego Augusti, Pozew Ziems:

12Kijows: Autentyczny, na Membramie Ziems pisa:

13ny, odniosł do Dobr Wsi Metyich [?] y tam ten Pozw

14we Dworze Pozwanych w Jzbie na Stole poło:

15zył, O położeniu Onego, od kogo, pokogo, y w ia:

16kiey Sprawie był pisany, prawnie Opowiedział,

17y do wiadomosci przywiodł, ktorego Pozwu

18Słowa przy pozwie tenor Sequitur eiusmodi. August

19Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiążę

20Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzs:

21Jnflans: Smoleńs: Siewiers: Kijows: Wołyns: Podols:

22Podlas: Brasławs: y Czerniechows: a Dziedziczny

23Xiążę Saski y Elektor. Urodz: Kazimierzowi

24y Maryannie z Niewmirzyckich [?] primo Lew:

25kowskiey [?] Secundo ad presens voto Szyporowey [?]

26Szyporom Małż: Samey cum Assistentia Ma:

27ritali de Jure dicta, z Osob y Dobr WW: leżą:

28cych ruchomych y Sum pieniężnych przystalu:

29iemy. Abyscie WW: przed Sądem naszym Ziems

30Kijows: na Rokach Ziems: Kijows: naypierwszey

31po dacie tego przypozwu w Czasie lub Porządku

32przypadaiących y Sądzić się maiących vel

k. 683v

1nis deficientibus, in alijs subinde subsequen-

2tibus Sami Obżałowani y zawicie Staneli: na Instan-

3cyą Instygatora Sądowego, y Jego Delatorki Urodz.

4Dorothy z Mieyporow [?] primo Zaleskiey [?] secundo voto

5Bogusławskiey pozostałey Wdowy Aktorki, Ycto-

6ra przychylaiącey się do Prawa pospolitego Mani-

7festacyi: Obduktyi Woznow Relacyi, Publicat[ionis]

8Remiss[ionis] y całego Processu hac in causa zaszłe-

9go WW: post translapsos quosvis Juris Ter-

10minos revificando Causam tum pro emendis [?]

11p[o]ł[ow]ni respectu Violent[a]e expulsionis de dic-

12ta Bonor[um] Metyski [?], faciendo Calculo de per-

13ceptis Proventib[us], quam pro Poenis respectu

14Violentiar[um], ac permutand[a] Extensione Juris

15in Originali Termino exspirat[o] na Termin wy-

16otwarowy [?] pozywa. y przypozywa, Sibi pari-

17turi. Datt: w Owruczu Millesimo Septingen-

18tesimo Quadragesimo Secundo, Anno Die

19Undecima Augusti, de quo plenis ejusdem

20M[ensi]s Relatio[n]e Woźny ut supra Scribendi

21ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. Pott. – Relatio Positionis (relacja wydania); matt. – materii.

hac in causa zaszłego – zaszłego w tej sprawie; post translapsos quosvis Juris Terminos revificando Causam – po upływie wszelkich terminów prawnych, ożywiając sprawę; respectu Violentae expulsionis de dicta Bonorum – co do gwałtownego wyrzucenia z rzeczonych dóbr; faciendo Calculo de perceptis Proventibus – dla obliczenia pobranych dochodów; quam pro Poenis respectu Violentiarum – jak i o kary za gwałty; Sibi parituri – mający się stawić; Datt: Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno Die Undecima Augusti – dan 11 VIII 1742; de quo plenius ejusdem mensis Relatione – o czym pełniej w relacji tegoż miesiąca; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1742 woźny Jan Sosnowski zeznał, że 14 VIII położył we dworze pozwanych we wsi Metyje [?] przypozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 11 VIII 1742) od Doroty ze Skiporów 1° voto Zaleskiej [Gałeckiej?], 2° voto Bogusławskiej, wdowy, przeciw Kazimierzowi i Mariannie z Niewmirzyckich 1° voto Lewkowskiej, 2° voto Szyporom, małżonkom – o wznowienie sprawy o gwałtowne wypędzenie aktorki z dóbr Metyje [?], rachunek z prowentów i kary za gwałty (na podstawie manifestacji, obdukcji, relacji, publikacji i remisji).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 683v

1Relatt Pozwu Woznow na Sądy Ziem. Kijow.

2od Wiell. Macieja Trypolskiego, Pod-

3sędka Ziem. Kijow. po Wielebne Colle-

4gium Xawerowskie S.J.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

6Miesiąca Augusta, Szesnastego Dnia

7Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa

8Kijow. Przedemną Michałem Trzeciakiem

9Namiesnikiem pro tunc Ziem. Kijow. y Xięga-

10mi Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oso-

11biście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych

12Szlachetny Michał Witkowski [?] w mocy prawdzi-

13[reklamant:] wey

k. 684

1prawdziwey wierney y Sumiennej Relacyi Swo:

2iey iawnie Ustnie y dobrowolnie dla Zapisania

3do Xiąg Ninieysz. Zeznał, Iż On Roku Teraznieysze:

4go Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia

5Czternastego Augusta, Pozew Ziems. Kijows. Au:

6tentyczny, odniosł do Wsi Zerewa, y tam ten Po:

7zew w Folwarku tameczným JchmWW Xięży Jezu:

8itow Owrucz. Zawiadowcy tameczniemu oddał, o:

9oddaniu y położeniu onego, odłogo położonego, y o całey

10Sprawie, by był pisany prawnie publikując do

11wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu Tenor

12Sequitur eiusmodi. August Trzeci z Bożey Łaski

13Krol Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski

14Pruski Mazowiecki Zmudz. Inflanc. Smo:

15lens. Siewiers. Kijows. Wołyns. Podols. Podlas.

16Bracławs. Czerniechows. a Dziedziczny Xiążę

17Saski y Elektor Przewielebnemu w Bogu

18Xiędzu Felicyanowi Białokurewiczowi Rektoro:

19wi Collegium Xawerowskiemu, Ac toti Collegio

20eiusdem cum Assistentia de Iure incumbenti

21Dobr WW. Osob y wszystkich generaliter Dobr WW.

22[?]

23leżących ruchomych y Summ pieniężnych przy

24należących, Abyście WW. przed Sądem Naszym Ziems.

25Kijows. w Roku Teraznieyszym Tysiąc Siedmset

26Czterdziestym Wtorym w Pierwszy Poniedzia:

27łek po Swiętym Bartłomieju, na Kadencyi w Ży:

28tomierzu Sądzącey się maiącey, a wmieyscu tey

29Sądzącey się maiącey, na drugiey Consequenter Sądzącey się ma:

30iącey na drugiey Consequenter Sądzącey się ma:

31[?]

32iącey, oddaty y położenia Pozwu, alias Przyypa:

33dłu za Niedziel dwie, albo wtenczas gdy ta

34Sprawa, z Regestru należytego przywoła:

35na Będzie, Sami Osobiście Sprawie Stanęli,

36na Instancyą Instygatora Sądowego, y Jego

37Delatora, Wiel. Macieja Hypolitego

k. 684v

1Podsędka Ziems. Kijows. Aktora, ktory przyna-

2leżące do Prawa pospolitego, Assekuracyi Dekre-

3tów y Processu Zaszłego, Sąc in re Porywa, y przy

4porywa, wyiednało a Foro Castrens. Kijoviensi

5do Zapłacenia Summy Sto Siedmdziesiąt

6Kop groszy Litewskich, Dekretem Sądu Głownego

7Trybunału Koronnego Lubels. in Anno Mille-

8simo Septingentesimo Trigesimo Die Vige-

9sima Octobris, na Woiewodztwie Kijows. mię-

10dzy WW. a teraznieyszym Aktorem Natym

11Zapłacie mianowanej Sto Siedmdziesiąt Kop

12groszy Litewskich, przez WW. moderno Rto-

13ri Nakazanych, Ktorym y Skrypt ob Plenari-

14dam Satisfactionem od Zeszłego Wielebn.

15Xiędza Jankowskiego Rektora natenczas

16dany testatur, ab Actu memorati Decreti cum

17provisione od mianowaney Summy niezapła-

18coney debita niemniey okontrawenccyą miano-

19wanemu Dekretowi Trybunalskiemu. Oraz De-

20kretowi Grodzkiemu Kijows. do pokarania Pra-

21wa Vigore iakiego trzymacie, Chłopow dwoch

22Ohrz y Petra Lewonenka we Wsi Zerewie dzie-

23dzicznych Actoris, quo praetextu odebranych WW.

24do przywrocenia ad Possessionem Actori cum

25Omnibus attinentiis tunc temporis ich WW. w swoiey

26obicli Possessyi, z Zonami dziecmi Synami O-

27mnibusq[ue] eorum Suppellectilib[us] domesticis

28et quod maius do pokarania iakiey trzymac-

29cyi, quo praetextu Sianozęci w gruncie Bołotnicka [?]

30podwsią leżące odebrac pretendujecie, ponie-

31waz per Amicabilem Compositionem conclude-

32re rekurowaliscie, takze Sianozęci nad Uszą [?]

33leżące kosic karcie, a wniepokaraniu Prawa,

34do Ustąpienia y Uczynienia Kalkulacyi nie-

35[reklamant:] grodzenia

k. 685

1nagrodzenia Szkod y Expens Prawnych, y In-

2sze pretensye futuro in termino remonstrowa-

3ne Aktor na Termin wyznaczony porywa y przy-

4porywa. Sitis parituri et ad Omnia Iudicialiter

5responsuri. Datt w Owruczu [?]. Die Nona Augusti

6Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

7Secundo. de quo prout ejusdem Mis Relatio.

8Michał Witkowski [?] Woźny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Collegium Xawerowskie S.J. – kolegium jezuickie (Societatis Jesu) pw. św. Franciszka Ksawerego, zapewne w Owruczu; pro tunc – na ten czas.

Tenor sequitur eiusmodi – treść jego następuje taka; Collegium Xawerowskie – kolegium jezuickie (św. Franciszka Ksawerego) w Owruczu; ac toti Collegio eiusdem cum assistentia de iure incumbenti – oraz całemu tegoż kolegium z asystencją z prawa przysługującą; generaliter – ogólnie; consequenter – w następstwie.

Wiersze 21 i 29–30 odczytane niepewnie (powtórzenia w rękopisie wymagają weryfikacji ze skanem).

Fragment pozwu/dekretu w sprawie o zapłatę 170 kop groszy litewskich zasądzonych dekretem Trybunału Koronnego Lubelskiego z 20 X 1730.

in re porywa – w sprawie porywa; a Foro Castrensi Kijoviensi – od sądu grodzkiego kijowskiego; ob plenariam satisfactionem – z powodu pełnego zaspokojenia; ab actu memorati decreti cum provisione – od daty wspomnianego dekretu wraz z procentem; debita – należnym; vigore – na mocy; quo praetextu – pod którym pretekstem; cum omnibus attinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; omnibusque eorum suppellectilibus domesticis – i ze wszystkimi ich sprzętami domowymi; et quod maius – a co więcej; per amicabilem compositionem – przez polubowną ugodę; moderno – obecnemu.

WW. – Wielmożni; Lubels. – Lubelskiego.

Sitis parituri et ad Omnia Iudicialiter responsuri – macie być posłuszni i na wszystko sądownie odpowiedzieć.

Datt … Die Nona Augusti Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dan … dnia 9 sierpnia 1742 roku.

de quo prout ejusdem Mis Relatio – o czym jak w relacji tegoż [woźnego]; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1742 woźny Michał Witkowski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw ks. Felicjanowi Białohurowiczowi, rektorowi kolegium owruckiego [ksawerianskiego] Towarzystwa Jezusowego, i całemu kolegium – o zapłatę 170 kop groszy litewskich przysądzonych dekretem Trybunału Koronnego (na podstawie asekuracji i dekretów; sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 685

1Rel[aci]a Aresztu w Sprawie Wiel. JmPana

2Konstantego Trypolskiego Podcz. Wen.

3Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

4Miesiąca Augusta Szesnastego Dnia

5Na Urzędzie Xięg Ziemskich Kijowskich, Przedemną

6Michałem Strzeciałkiem [?] Namiesnikiem [?] pro tunc

7Akt Ziemskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskie-

8mi Kijowskiemi. Stanowszy Osobiście Woźny

9Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opa-

10trzny Roman Hryciewicz [?] in vim sui veri

11ac fidelis Relationis palam publice liberequae

12per expressum recognovit. Iż on Roku teraźniey-

13szego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego Dnia

14Siedmnastego Julij maiąc przy sobie Stronę szla-

15chty Ludzi wiary godnych Urodz. JmciPanow

16Piotra Kalińskiego y Pana Rawicza [?] na affekta-

17cyą y prawną Rekwizycyą Wiel. JmPana Kon-

18stantego z Trypola Dedowicza [?] Trypolskiego

19Podczaszego Wendyńskiego był we Wsi Paszkow-

20ce [?] w Woiewodztwie y Powiecie Kijow. a klu-

21czu Byszowskim [?] leżących gdzie będące Robo-

22cznego Hryyca [?] Kowolenka z Żoną y Siedmiu Syna-

23mi.

24[reklamant:] mi.

k. 685v

1mi Poddanego Dziedzicznego z Wsi Łotorow [?] Swy

2wolnie zbiegłego y tam bytem Osiadłego z Końmi

3Wołami y całym sprzętem Domowym u Podsta

4rościego, Woyta y całey gromady tamecznych [?] Pa

5rchowskiey [?] w trzech Tysiącey Złł Poll Areszt[o]wał

6y prawnie przypowiedział, który to Woźny ten

7raz sobie Stroną Szlachty przytomną oswiad

8czywszy się przedemną Urzędem uczynił y

9zeznał Aresztu Relacyą + Roman Hrycewicz

10Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui veri ac fidelis Relationis palam publice liberequae per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

Podcz. Wen. – Podczaszy Wendeński; pro tunc – podówczas; Urodz. JmciPanów – Urodzonych Ich Mościów Panów.

ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nie umiejący pisać (podpis krzyżykiem).

Złł Poll – złotych polskich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1742 woźny Roman Hrycewicz zeznał, że 17 VII na żądanie Konstantego z Trypola Trypolskiego, podczaszego wendeńskiego, ze szlachtą Piotrem Kalińskim i Rawiczem [?], był we wsi Paszkówka [?] w kluczu byszowskim [?] i dokonał aresztu roboczego Hryćka [?] Kowalenka z żoną i siedmioma synami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 685v

1Relacya pozwania na Sądy Ziem. Kijow.

2od JWielm. Trypolskiego Podkomorz.

3Kijow. po Urodz. Rabsztynskiego

4Skarb. Derbskie

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego

6Miesiąca Augusta Szesnastego [?] Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedem

8ną Michałem Strzeciałem [?] Namiesnikiem pro

9tunc Akt Ziemskich y Xięgami Niniejszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oczewisto

11Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych

12Szymon Pietkowski in vim Suae et a fide

13lis Relationis libere recognovit Iż on Roku

14terazniejszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

15Wtorego, Dnia Trzynastego Augusti, Pozew

16Ziemski Kijowski Autentyczny odniosł do

17Dobr Wsi Szwabow y tam ten Pozew w Dworze

18Pozwanego w Izbie na stole położył o położeniu

19onego od tego y wiadomy sprawie był pisany

20prawnie opowiedział, którego Pozwu aliasz kopi

21pozwu Tenor [skreślone: sequitur] ejusmodi. August

22Trzeci z Bozey Łaski, Krol Polski Wielki Xiążę

23[reklamant:] Litew.

k. 686

1Litewski Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki Inflanski

2Smolenski, Siewierski, Wołynski Podolski, Podlaski

3Bracławski y Czernihowski a Dziedziczny Xiąże Saski

4y Elektor. Urodz. Bazylemu Rabsztynskiemu

5Skarbnikowi Dubskiemu [?] z Osoby y Dobr W.T.

6leżących, ruchomych y Sum pieniężnych

7powagą Naszą Krolewską przykazuiemy,

8abyś W.T. przed Sądem naszym Ziemskim

9Kijowskim na Rokach Ziemskich Kijowskich

10w Zytomierzu lub Owruczu naypierwszy

11podaniu tego Pozwu przypadaiących y Są-

12dzić się maiących vel his deficientibus in

13alijs proxime subsequentibus Sam oblicznie

14y zawicie Stanął na Instancyą Instygatora

15Sądowego y Jego Delatora JWielm. Anto-

16niego na Trypolu y Rakowszczyznie Try-

17polskiego Podkomorzego Kijowskiego Aktora

18ktory in Videndo Legi Manifestow Pozwow

19kondemnat y Całemu Processowi hac in Cau-

20sa nastąpionemu W.T. do oddania y zapła-

21cenia Summy Sześset Złotych Polskich

22z Summy Sześciu Tysięcy Złotych Polskich

23od JWielm. Lesnickiego [?] Starosty Zytomierskiego

24za Plenipotencyą W.T. od Aktora daną w

25Grodzie Owruckim odebraney a dotychczas,

26Akterowi niezapłaconey y nieoddaney,

27niemniey pro Luendis poenis tam in sub

28lationem processus quam elusionis Actoris

k. 686v

1na termin wyznaczony pozywa y do goto-

2wego Processu przypozywa sis parituras Datt

3w Owruczu Die Nona Augusti Millesimo,

4Septingentesimo, Quadragesimo, Secundo, Anno

5depost mensis ejusdem Mtis Relatio x Woznych [?]

6pro scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae et a fidelis Relationis libere recognovit – na mocy swej wiernej relacji dobrowolnie zeznał; pro tunc – na ten czas; Tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka.

Podkomorz. Kijow. – podkomorzy kijowski; Skarb. Derbskie [?] – skarbnik (odczyt urzędu niepewny).

Data dzienna „Szesnastego” niepewna (wyraz częściowo zatarty); pozew doręczony 13 VIII 1742.

Fragment pozwu królewskiego (tytulatura Augusta III). Foliacja: u góry pośrodku „1117”, w prawym rogu „686” – kolejność numeracji niepewna.

vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; in Videndo – w sprawie obejrzenia (rozpoznania); hac in Causa – w tej sprawie; pro Luendis poenis tam in sublationem processus quam elusionis Actoris – dla poniesienia kar tak za zniesienie procesu, jak i za zwodzenie powoda.

W.T. – Wierność Twoja; JWielm. – Jaśnie Wielmożny; Instygator Sądowy – oskarżyciel publiczny; Delator – donosiciel, inicjator sprawy.

sis parituras – macie się stawić (posłuszni); Datt – Datum, dano.

Die Nona Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – dnia 9 sierpnia 1742 roku.

Końcówka wiersza 5–6 niepewna; pro scribendi ignarus – za nieumiejącego pisać (podpis w zastępstwie woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1742 [?] woźny Szymon Pietkowski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Antoniego Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, przeciw Bazylemu Rapsztyńskiemu [Rabsztyńskiemu], skarbnikowi derbskiemu – o zapłatę 600 zł z sumy 6000 zł [należnej] od Leśnickiego, starosty żytomierskiego (zob. 1740p nr 149).

Transkrypcja

k. 686v

1Relacya Pollo Pozwu na Sądy Ziemskie

2Kijow. od Wiellgo JmPana Ty-

3Polskiego Podczaszego Wendeńs[?]

4po Wiell Schme [?] Xiędza Charlin-

5skiego Kanonika Kijow.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

7Miesiąca Augusta Ośmnastego Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

9Michałem Orzeciakiem [?] Namiesnikiem

10pro tunc Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninieysz-

11szemi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy Osobiście

12Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Inszych

13Opatrzny Roman Hryciewicz [?] in vim Suae ve-

14rae ac fidelis Relationis palam publice libere-

15ac per expressum recognovit. Iż On Roku Te-

16raznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtó-

17rego Die Decima Septima Maij Pozew Ziemsk[i]

18Kijow. autentyczny odniosł do Dobr Wsi Jan-

19kowki [?] y tam tenże Pozew we Dworze tameysz[ym]

20w Izbie na Stole położył opołozeniu onegoż od kogo

21po kogo y w iakiey Sprawie był pisany prawnie opo-

22wiedział y do wiadomosci przywiodł. Którego Pozwu

23Series talowa August Trzeci z Bożey Łaski Krol Pol-

24ski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki

25[reklamant:] Zmudzki

k. 687

1Żmudzki Inflantski Smolenski Siewierski Kijows.

2Wołynski Podolski Podlaski Bracł. y Czernihows.

3etc. Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Wielm. Zygmu-

4ntowi[?] Dyonizemu[?] Czarlinskiemu[?] Kanonikowi Kijows.

5Pozwanemu z Osoby y Zewszystkich gdzie W.

6leżących ruchomych y Summ pienięznych

7przykazuiemy abyś W. przed Sądem naszym

8Ziemskim Kijows. na Rokach Ziemskich Kijows.

9w Owruczu lub Zytomirzu in Juncto Sądzi-

10ć się maiących vel his defficientibus in alijs

11proxime Subsequentibus Sam oblicznie

12y Zawicie Stanoł na Instancyą Instygatora

13Sądowego y Jego Delatora Wielm. Konstantego

14z Trypola Dedowicza[?] Trypolskiego Podcza-

15szego Wenden. Aktora, ktory przychilaiąc się

16we wszystkim do Prawa pospolitego y Arestu

17Officiose Zaniesionego ac[?] dendo ad Termino

18od Sądu Grodzkiego Kijows. expertowanego W.

19T. do wydania Roboczego Hryzia[?] z Zoną

20y Siedmiu Synanami Poddanego Aktora Dzie-

21dzicznego Zewsi Łotoszow[?] Swywolnie zbiegłe-

22go y We wsi Paszkowce bytem osiadłego y

23tym arestem Innodowanego z bydłem konmi

24wołami y całym Sprzętem domowym una cum

25litis expensis na termin Wyznaczony po-

26zywa się Pariturus Pisan w Owruczu Anno

27Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

28secundo Die Undecima Maij Roman[?] Hry-

29cewicz[?] Woźny Scribendi Ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Pollo – prawdopodobnie „Pollicito”/skrót niepewny; tytuł w kilku miejscach niepewny (nazwisko powoda czytane jako Ty[szkiewicz?], urząd „Polskiego Podczaszego” niepewny).

in vim Suae verae ac fidelis Relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Die Decima Septima Maij – dnia 17 maja (1742). Series talowa – treść takowa.

Woźny generał – urzędnik doręczający pozwy i składający relacje (zeznania) o ich doręczeniu.

in Juncto – na kadencji łącznej; vel his defficientibus in alijs proxime Subsequentibus – albo w razie ich braku na następnych najbliższych; officiose – urzędowo; una cum litis expensis – wraz z kosztami procesu; Pariturus – mający stanąć; Anno … Die Undecima Maij – roku 1742 dnia 11 maja; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać.

Streszczenie

18VIII 1742 woźny Roman Hrycewicz zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 11 V 1742) od Konstantego Trypolskiego, podczaszego wendeńskiego, przeciw ks. Zygmuntowi [?] Dionizemu Charleńskiemu [Czarlińskiemu], kanonikowi kijowskiemu – na podstawie aresztu, o wydanie dziedzicznego roboczego Hryćka z żoną i siedmioma synami (zob. nr 77).

Transkrypcja

k. 687

1Rel. Poll. Pozwu na Sądy Ziems. Kijows. od

2Przewielebnego w Bogu Xiędza Feliciana

3Białokurewicza Rektora Coll. Xaweriow.

4S.J. y Całego Zgromadzenia tegoż Collegium

5po Wielm. Myszinową[?] Stolni. Poll. Weliowy[?]

6y Inszych.

k. 687v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Augusta, Dwudziestego Trzeciego Dnia

3Na Urzędzie Xięg Ziems. Woiewodz. Kijows. Prze-

4demną Jerzym z Gałek Gałeckim Namiestnikiem

5y Vices Regentem Akt Ziems. Kijows. pro tunc, y Xię-

6gami ninieyszemi Ziems. Kijows. Stanowszy oczewisto

7Woźny Generał Woiewodz. Kijowskiego y innych Opatrzny

8Jan Deszczko [?] który in vim suae verae fidelis Rela-

9tionis palam Publice literaliter rezygnowuł [?], Iż on Roku

10teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

11dnia niżey Specyfikowanych, Pozwow Ziemskich Kijows.

12autentycznych in numero Siedm in una eademque essentia

13pisanych na niżey Wyrażone podniesił Miejsca et

14quidem pierwszy odniosł do Dobr Wsi Zadkowki [?] die Vige-

15sima Augusti, po Wielm. Jey Mość Panią Mijsunową [?] Stol-

16nikową Kijowską [?] Wdowę, Drugi eadem die do Dobr Wsi Cze-

17retianki [?] po Wielm. Ichm. Panow Dzików [?] y Skompskow [?]

18Trzeci Die Vigesima Prima ejusdem do Dobr Wsi Dawidowki

19po Wielm. Imci Pana Dąbskiego Chorążego Kowelskiego

20Czwarty Die eadem do Dobr Miasta Czerniechowa

21po Wielm. Ichmw Panow Niemiryczow Stolnikow

22Owruckich Małż., Piąty eadem Die odniosł do Dobr

23Wsi Zorokowa po Wielm. Choynackiego Pisarza

24Grodz. Czerniec. [?], Szosty po Wielm. Imci Pana Michała

25Strybyla Cześnika Nowogrodz. do Lewkowa

26Dworu tameyszego, y Siodmy Die Vigesima

27Secunda ejusdem do Wsi Skrypłowki [?] Dworu

28tameyszego po Wielebny Konwent Berdyczowski

29Karmelitow Bosych. y tamże Pozwy na Miejscach

30wyż wspomnianych po oddawszy o oddaniu y

31położeniu onych od kogo y komu y w iakiey

32sprawie były pisane Prawnie publikuiąc do wia-

33[reklamant:] domości

k. 688

1domości przywiodł, ktorych Pozwow tenor sequitur

2ejusmodi August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski

3Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki

4Zmudzki, Inflanski, Smolenski, Siewierski, Kijow.

5Wołynski, Podolski, Podlaski, Bracław. y Czernie-

6chowski a Dziedziczny Xiążę Saski, y Elektor, Wielm.

7Zofij Mipanowey [?] Stolnikowey Potoc. Wdowie

8Stanisławowi Dzikowi Miecznikowi Bracław.

9Iozefowi y Maryannie z Dzików Skorupkom Miecz.

10Sochaczew. Posessorom Dobr Wsiow Czeretianki [?]

11y Hlahulska [?], Iozefowi Dębskiemu Chorążemu

12Kow. [?], Wielm. Karolowi y Antoninie z Pełowiczow [?]

13Niemiryczom Stolnikom Owruc., Szymonowi

14Choynackiemu Pisarzowi Grodz. Czernichowskiemu

15Wielm. Michałowi Strybylowi Cześnikow. Nowogrodz.

16y Przewielebnemu w Bogu Xiędzu Augustinowi

17a Sancto Elia seu alius Nominis Przeorowi Kon-

18wentu Berdyczow. y Całemu Zgromadzeniu

19tegoż Konwentu Karmelitow Bosych cum

20assistentia Superiorum z Osob y Dobr W.W.

21leżących, ruchomych, y Summ pieniężnych

22powagą Naszą Krolewską przykazuiemy abyś-

23cie W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

24na Rokach Ziem. Kijow. w Zytomierzu lub

25Owruczu naypierwiey podaiących tych Pozwow

26przypadaiących y sądzić się maiących vel his

27deficientibus in aliis proxime subsequentibus

28sami Oblicznie y zawicie Stanęli na Instancyą

29Instygatora Sądowego y Iego Delatorow Prze-

30wielebnego W Bogu Xiędza Feliciana Biało

31[reklamant:] kurowicza

k. 688v

1kurowicza Rektora Collegij Xaver Owruckie

2Sancti Jgnatij et totius Communitatis eiusdem

3Collegij Aktorow, ktorzy in trevendo Legi et

4Arestis offici[a]e subsecutis W.W. do wydania

5Poddanych, et quidem Wiere W: Wielmożni Ne

6mirycowie Stolł Owruck. o Roboczych Na

7uma Pilipa, Iwana Sobkowy, Iwana Wielkiego,

8z Czterma Synami; W.W. Wielebny Konwencie

9Berdyczowski o Roboczego Demiana Klima

10szenka; W.J. Wiełł Strybyla Czesznik Nowo

11grodz. do wydania Roboczych Prokopa Kalkie

12wicza, Iwana, Waska, Semena y Mikitę Ky

13rytowiczow, Illę Fomitowicza, Stepana Semena

14Ihnata Kołodyczow, Nycypora Demidowiczow

15Fedora y Petra Podwoyszczykow: W.W. Wiełł

16Drikus [?] Skorupkowie o Roboczych Lewka Bo

17rodycza Lewka Maleja z Dwoma Synami

18Tymocha Bednarza, Iakima Zawliecznego z

19Synem, Fedora Zawliecznego, Iwana Bobacza

20Iwana Tataryna, W.J. Wiełł Dębski o Robo

21czych Fedora y Wasyla Abramowiczow, Ta

22rasa Prysłysza; W.J. Wiełłna Missunowa [?]

23o Roboczych Lewka Czarnuszkę Semena Bed

24narza, Demida Szpenika, Hryszka Szponika,

25Marka y Semena Kryszkiewiczow, Ulasa Brow

26ka, Dawida Ostapowicza, Dawida Leszka

27Dawida Kirytowicza, Iwana Kukły [?]. W.J.

28Wiełł Choynacki o wydanie Roboczych Mikity

29Charkiewicza y Iacka Bondycza, Trochima Fe

30lesowa. Danila Pilipowego, Petra Pławuna

31[reklamant:] Poddanych

k. 689

1Poddanych Collegij Xaver Owruckiego Dziedzicz-

2nych do Dobr WW zbiegłych y tam bytem

3osiadłych Officiose Aresztowanych na ter-

4min wyznaczony ijdem Actores powa-

5ią sitis parituri Datt w Zytomierzu Anno

6Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo, Secundo

7Die Decima tercia Augusti de quibus praesens

8ejusdem Ministerialis Relatio X Woznyut

9supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. Poll. – relacja (oblata) pozwu; Coll. Xaweriow. S.J. – kolegium jezuickie w Chwastowie/Xawerowie; Stolni. – stolnikowa.

in vim suae verae fidelis Relationis – w moc swojej prawdziwej, wiernej relacji; palam publice literaliter – jawnie, publicznie, dosłownie; in numero Siedm in una eademque essentia – w liczbie siedmiu, jednej i tej samej treści; et quidem – a mianowicie.

Die Vigesima Augusti – 20 sierpnia; Die Vigesima Prima ejusdem – 21 tegoż; Die Vigesima Secunda ejusdem – 22 tegoż; eadem die – tegoż dnia.

Akt Ziems. – Aktów Ziemskich; Wielm. – Wielmożny; Ichm. – Ichmościów; Małż. – małżonków.

tenor sequitur ejusmodi – treść (pozwów) jest następująca; seu alius Nominis – albo innego imienia; cum assistentia Superiorum – z udziałem przełożonych; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych.

Foliacja: w prawym rogu „688”, u góry pośrodku inny numer, odczyt niepewny.

Instygator sądowy – oskarżyciel publiczny; delator – donosiciel, powód prywatny przy instygatorze.

Collegii Xaver[ianae] Owruckie – Kolegium (jezuickie) w Owruczu; Sancti Ignatii et totius Communitatis eiusdem Collegii – św. Ignacego i całej wspólnoty tegoż kolegium; in tre[n]dendo [?] Legi et Arestis officiose subsecutis – w nawiązaniu do prawa i urzędowo dokonanych aresztów; et quidem – mianowicie.

Skróty: W.W. – Wielmożni/Wielebni; W.J. – Wielmożny Jegomość; Wiełł – Wielmożny; Stolł Owruck. – stolnik owrucki; Czesznik Nowogrodz. – cześnik nowogrodzki; Roboczy – chłopi pańszczyźniani (poddani).

ijdem Actores powaią sitis parituri – ciż powodowie pozwą, (wy) macie być posłuszni (stawić się); Datt (Datum) w Żytomierzu Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Decima tercia Augusti – dano w Żytomierzu roku 1742, dnia 13 sierpnia; de quibus praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; X Woznyut supra scribendi ignarus – znak krzyża woźnego, jak wyżej, pisać nieumiejącego.

WW – zapewne skrót „Wielmożnych”; Collegij Xaver Owruckiego – kolegium jezuickie św. Franciszka Ksawerego w Owruczu.

Streszczenie

23VIII 1742 woźny Jan Deszczyszko [?] zeznał o położeniu pozwów na sądy ziemskie kijowskie (pisanych 13 VIII 1742) od ks. Felicjana Białohurowicza, rektora kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego, i zgromadzenia przeciw Zofii Mysznowej [?], stolnikowej, wdowie, Stanisławowi Dzikowi, miecznikowi bracławskiemu, Józefowi i Mariannie z Dzików Skorupkom, miecznikom sochaczewskim, Niemiryczom, stolnikom owruckim, konwentowi berdyczowskiemu i innym – na podstawie aresztów, o wydanie poddanych roboczych (m.in. Nauma Pilipa, Iwana Sobkowego, Iwana Wielkiego z czterema synami).

Transkrypcja

k. 689

1Areszt Poddanych w Sprawie Wieleb-

2nych Oycow Jezuitow Collegi Xaver

3Owruckiego

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego trzeciego Dnia

6Na Terminie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną

7Jerzym z Załęk [?] Załęskim [?] Namiestnikiem tunc

8Akt Ziemskich y Xięgami Niniejszemi Ziemski-

9mi Kijowskiemi. Stanowszy Osobiście Woźny

10Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

11Opatrzny Jan Deszczyszko [?] in vim Suae verae ac

12fidelis Relationis palam publice libereque reco-

13gnovit. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedm-

14set, Czterdziestego, Wtorego Dni niżey wyrazo-

15nych na affektacyą y Prawną Rekwizycyą

16Przewielebnego w Bogu Jmci Xiędza Feliciana

17Białokurewicza [?] Rektora Collegij Xaver Owruc-

18Societatis JESU et totius Communitatis Ejusdem

19Collegij maiąc przy sobie Stronę szlachty Ludzi

20wiary godnych Urodz. Jchmw Panow Jozefa

21[reklamant:] Nowickiego

k. 689v

1Nowickiego y Grzegorza Zakusiło [?] ro majoris eviden

2tioris testimonij gratia sibi adhibitos et quidem Die

3Vigesima Augusti był w Dobrach Wsi Ziadkowce [?] Wiell.

4Jmci Pani Mysznowey [?] gdzie Robocrych Łuka Czar-

5nuszka, Semena Bednarza, Demida Szponika, Hrysz-

6ka Szponika, Marka y Semena Kryszkiewiczow,

7Ułasa Browka, Dawida Ostapowicza, Dawida

8Jaszka, Dawida Kiryłowicza, Iwana Kuczky, u

9Woyta tameyszego, Eodem Mense et Die był we

10Wsi Czrebiance [?] Wiell. Ichmw Panow Dzików [?] y

11Skorupkow y tam Roboczych Łuka Borodycza,

12Łuka Mataja z Dwoma Synami, Tymocha Be-

13dnarza, Jakima Zawlicznego z Synem, Fedora

14Zawlicznego, Iwana Bobucza, Iwana Tatarzyna

15Die Vigesima Prima Ejusdem był we Wsi Dawidowce

16Wiell. JmPana Dąbskiego Chorążyca [?] Kowell. gdzie Robo-

17czych Fedora y Wasyla Abramowiczow, Tarasa

18Prybysza zastawszy u Woyta tameyszego. Eodem

19Mense et Die był w Miescie Czerniachowie w Zamku

20tameyszym Wiell. Ichmw Panow Niemiryczow Stoll.

21Owruckich [?] tam Roboczych Nauma, Pilipa, Iwana Sob-

22kow, y Iwana Wielkiego z Cztermą Synami, Eodem Die

23et Supra był we Wsi Zorokowie [?] Wiell. JmPana Choy-

24nackiego Pisarza Czerne. we Dworze tameyszym Robo-

25czych Mikity Charkiewicza y Jacka Borodycza Trochi-

26ma Lelesowa [?], Danila Pilipowego, Petra Pławuna,

27Die Vigesima Secunda Ejusdem we Wsi Łowkowie [?] w Zamku

28tameyszym u Wiell. JmPana Strybyla Czes. Nowogrodz.

29Roboczych Prokopa Kalkiewicza, Iwana Waska Semena y

30Mykity Kiryłowiczow, Illi Domitowicza Stepana Seme-

31na, Ihnata Kołodyczow, Nyczypora Demidowicza, Fedo-

32ra y Pawła Podwyszczykow, każdego z nich u Ichm. wyż

33wyrazonych y Woytow Dobr wspomnianych zastawszy,

34Collegij Pdicti Dziedzicznych w Tysiącu Tryzwien [?] każde-

35go z nich do rozprawy prawney Aresztował y prawnie

36przypomniał, ktory Aresztowanie przyiąwszy wspom-

37nianych Poddanych do rozprawy prawney do trzymać

38deklarowali o czym pomieniony Woźny tęż Stroną Szlachtą

39[reklamant:] Oswiadczywszy [?]

k. 690

1Oswiadczywszy się, zatym ad Acta przybywszy przе-

2demną Urzędem prawdziwą Relacyi Aresztu uczynit

3y zeznat prosząc iey oprzyięcie do Akt Co y otrzymał

4X Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

tunc – wówczas; in vim Suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Societatis JESU et totius Communitatis Ejusdem Collegij – Towarzystwa Jezusowego i całej wspólnoty tegoż kolegium.

Urodz. Jchmw – Urodzonych Ichmościów.

ro majoris evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – dla większego i oczywistszego świadectwa przybranych; Die Vigesima Augusti – dnia 20 sierpnia; Eodem Mense et Die – tegoż miesiąca i dnia; Die Vigesima Prima/Secunda Ejusdem – dnia 21/22 tegoż; Eodem Die et Supra – tegoż dnia i jak wyżej; Collegij Pdicti – rzeczonego Kolegium (prawdopodobnie jezuickiego). Relacja woźnego o aresztowaniu poddanych.

Stoll. – stolnikowicze/stolnikowie; Czes. Nowogrodz. – cześnik nowogrodzki; Pisarza Czerne. – pisarz czernihowski [?].

ad Acta – do akt; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nie umiejący pisać; X – znak krzyża zamiast podpisu woźnego.

Relacja aresztu – zeznanie woźnego o dokonaniu aresztu (zajęcia).

Streszczenie

23VIII 1742 woźny Jan Deszczyszko [?] zeznał, że od 20 VIII na żądanie ks. Felicjana Białohurowicza, rektora kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego, ze szlachtą Józefem Nowickim i Grzegorzem Zakusiłą [?], dokonywał w różnych dobrach (m.in. we wsi Ziadkowce [?] Mysznowej) aresztów zbiegłych poddanych roboczych kolegium (zob. nr 80).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 690

1Rel. pozw. Pozwu na Sądy Ziemskie Kijows.

2od JWielm. Przypolskiego Podkomorzego

3Kijows. y innych po Urodz. Pokrasę [?]

4Podcz. Nowogrodz. y innych

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Augusta Dwudziestego trzeciego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedem

8ną Jerzym z Załek [?] Załuskim [?] Vice Regentem

9y Namiesnikiem pteruc [?] Akt Ziemskich y Xię-

10gami Niniеyszemi Ziemski Kijowskiemi.

11Stanowszy Osobiście Woźny Generał

12Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opa-

13trzny Marcin Stebłowski [?] w Moc prawa z

14dziwny [?] wierney y Skutczney Relacyi

15Swoiey dla zapisania do Xiąg niniеyszych

16iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał, Iż on

17Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset,

18Czterdziestego, Wtorego, Dnia Osiemnaste-

19go Augusti Pozew Ziemski Kijowski Auten-

20tyczny na Membranie Ziemskim pisany

21od niego do Dobr Wsi Karapiszow [?] y tamten

22[reklamant:] Pozew

k. 690v

1Pozew w Izbie Grodzkiego tameyszego Urzędu

2położył, o położeniu onego od kogo, na kogo

3y w iakiey Sprawie był pisany prawnie

4opowiadał y do wiadomości przywiodł,

5którego Pozwu tenor sequitur eiusmodi Au-

6gust Trzeci z BOZEY Łaski Krol polski

7Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazo-

8wiecki, Zmudzki, Inflanski, Smolenski,

9Siewierski, Podolski, Podlaski, Kijowski,

10Wołynski, Bracławski, Czerniachowski,

11a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

12Urodz. Jozefowi Pokrasie [?] Podczaszemu

13Nowogrodz. Pozwanemu unacum suis Com-

14plicibus de nominibus et Cognominibus

15WW. lepiey wiadomym y zmianionym, ozob

16y z wszystkich generaliter Dobr WW.

17każdych ruchomych y Summ pienięż-

18nych z wierzchu [?] mianowaney nazwy przyzwanie

19my abyście WW. przed Sądem Naszym

20Ziemskim Kijows. na Sądach Ziemskich

21Kijows. w Owruczu lub Zytomierzu przy-

22padaiących y Sądownie odprawować się

23maiących vel his deficientibus in aliis

24proxime Subsequentibus wtenczas gdy

25ta Sprawa z Regestru sobie należytego przy-

26[reklamant:] padnie

k. 691

1przypadnie y Sądownie od prawowana będzie

2Sami Obliczniey y rawiie [?] standi na Instancyą

3Instygatora Sądowego y Jego Delatorowi

4JWielm. Antoniego na Trypolu y Kałow-

5szczyźnie [?] Trypolskiego Podkomorzego

6Kijow. Ziemnicy Urodz. Marcina Psarskiego

7Tudzież Wielmożnego Kazimierza Try-

8polskiego Łowczego Parnaw. [?] Aktorowi,

9który in hœrendo Legi Publicæ WW

10pozywaią oto: Iż WJ postępuiące nad Prawa

11y punkta w nim rigide opisane owszem vili-

12pendendo one śmiałość y waryacyą [?] teme-

13rario postąpić Ausu nullam maiący do

14wyż specyfikowanych Aktorów prætensionem

15pozwany kilka hostili postępuiąc more Eius

16mandato et Directione Tuo [?] Urodzony

17Pokrasą [?] zbiorny kupnie [?] maiący Ludzi statą [?]

18varij qui pręnti Citatione Arestantur y przed

19Sąd będą stawieni maią cum vario Armorum

20genere na Grunt y Folwark do Starostwa

21Kahorlickiego należący wpadszy [?] et Ludzi

22z Dzydami, Kosami, Sieymi [?], Cepami, Mazdzietą-

23mi, Samopałami, rucznicami niechcący [?] strze-

24lać, hultaystwo zaonemi [?] się uganiał y zabijać przy

25wodzili [?] hæc formalia proferendo zedam [?] Panię

26[reklamant:] wczna[?]

k. 691v

1w inaki każdemu, ies non contentus miserando

2succurrendum Opus w krotkim czasie, drugi

3raz suis cum apostis et Complicibus zaiechac,

4y spalić fundytus zruinowac tenze Folwa

5rek od wartości Thaumaturgam dawszy [?]

6Arctata querrd [?] insolentiam kozackiey

7zawziętości pod naste [?] y radlencaige [?] do gwałtow

8y wiolencyi, rzeczy wszystkie ktoreś poprowa:

9dziłeś [?] porestawały z Ognia chwytane porabi

10rates [?], ad extremum funditus zruinowawszy y

11desertam Crabiem [?] zostawiłeś. A za tym idem

12Actores cit. WJ na Terminy wyż oznaczony

13tam pro abusu Bombardarum Combusti

14one Domus, interceptione rerum tam Mobi

15lium quam immobilium, tam prestitutio

16ne earundem circa invasionem violentam

17interceptarum, nihilominus pp. Omni[bu]s

18personalibus et Criminalibus,

19przy sprawie sibi parituri Ter

20minum attentaturi et ad praemis

21sa omnia responsuri, Datt w Żytomierz

22die Decima tertia Augusti Millesimo,

23septingentesimo, Quadragesimo, Secundo,

24Anno de quo praesens ejusdem Ministerialis

25Relatio Woźny ut supra scribendi ignarus

26Rellaga [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. pozw. – relacja (zeznanie woźnego o doręczeniu) pozwu; JWielm. – Jaśnie Wielmożny; Podcz. Nowogrodz. – podczaszy nowogrodzki; Vice Regent – wiceregent kancelarii ziemskiej.

Augusti – sierpnia; Membrana – pergamin; data doręczenia pozwu 18 VIII 1742.

Karapiszow – prawdopodobnie Karapysze (pow. kijowski) [?].

tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; unacum suis Complicibus de nominibus et Cognominibus – wraz ze swymi wspólnikami, z imion i nazwisk; generaliter – ogólnie; vel his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na innych najbliżej następujących.

Podczaszy Nowogrodz. – podczaszy nowogródzki (lub nowogrodzkosiewierski); nazwisko pozwanego niepewne.

Owrucz – Owrucz (Ukraina), Zytomierz – Żytomierz.

Fragment pozwu (citatio) w sprawie z instancji instygatora sądowego i delatora przeciw napastnikom na folwark starostwa kahorlickiego (?); odczyt bardzo niepewny.

in hœrendo Legi Publicæ – trzymając się prawa publicznego; rigide – ściśle; vilipendendo – lekceważąc; temerario Ausu – zuchwałym czynem; nullam prætensionem – żadnej pretensji; hostili more – po nieprzyjacielsku; mandato et Directione – z rozkazu i pod kierunkiem; qui præsenti Citatione Arestantur – którzy niniejszym pozwem są aresztowani; cum vario Armorum genere – z rozmaitą bronią; hæc formalia proferendo – wypowiadając te słowa.

non contentus miserando… – niezadowolony z (wyrządzonej) szkody; cum apostis et Complicibus – ze wspólnikami i pomocnikami; funditus – doszczętnie; ad extremum – na koniec; desertam – opustoszałą.

idem Actores cit. WJ – tenże powód (powodowie) pozywa(ją) WMość; pro abusu Bombardarum combustione Domus… – za użycie broni palnej, spalenie domu, zabór rzeczy ruchomych i nieruchomych, ich niezwrócenie po gwałtownym najeździe, a ponadto we wszystkich sprawach osobowych i kryminalnych; sibi parituri… – mający stawić się, termin podjąć i na wszystko powyższe odpowiedzieć.

Datt w Żytomierz die Decima tertia Augusti… – dan w Żytomierzu 13 sierpnia 1742 roku, z którego to (pozwu) niniejsza relacja tegoż woźnego, który pisać nie umie, jak wyżej.

Fragment końcowy pozwu (z relacją woźnego) o najazd i spalenie folwarku.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźny Marcin Stebłowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Antoniego Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, i innych przeciw Józefowi Pokrasie [?], podczaszemu nowogródzkiemu, i jego wspólnikom – o to, że bez żadnej pretensji do aktorów kilkakrotnie [najechał ich] wbrew prawu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 692

1Relacya Potrzonych Pozwow od JW.

2Wielmo Imci Pa Steckiego Kasztt Kijows

3po Wielo Imci Pa Lesznickiego [?] Stte Zyttgo y

4Innych na Sądy Ziemsk Kijowsk

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Augusta Dwudziestego Trzeciego Dnia.

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich przedemną

8Jerzym Patelskim [?] Namiesnikiem Ziemskim Kijowskim

9y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Sta-

10nowszy oczewiście Woźny Generał Wdztwa Kijowskiego y In-

11nych Opatrzny Leon Czerepinski w moc wierney y skuteczney

12Relacyi swoiey zeznał y dobrowolnie zeznał, Iż on Roku

13teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego Miesiąca

14Augusti Dni niżey wyrażonych tenorow Pozwow Ziems. autenty-

15cznych numero trzy na rozne pomienione mieysca Et quidem

16pierwszy die vigesima odniosł do Dobr Miasteczka Jasnohorodki

17po Jasnie Wielmo Ignacego Xiążęcia Szuyskiego [?] Chorążego Brzesk.

18y Urodz. Zaleskiego [?] ratione Zbicia, zkaliczenia Obdarcia y In-

19karcerowania Poddanych Motyzynskich na Jarmarku w Dobrach

20Miasteczku Jasnohorodce. Drugi Pozew die Vigesima tertia do

21Dobr Wsi Syngur po Wielmo Celestyna Burzynskiego [?] Woyskie-

22go Żytt. in Causa Extraditionis Subditorum. Trzeci Pozew die

23eadem odniosł też do Dobr Miasta J.K. Mści Żytomierza po Wielo

24Lesnickiego [?] Staroste Żytomsk. y Innych in Causa Restitutionis

25Kas [?] Dziegciu Dziesięciu violenter w Granicę Wereszczanskim [?] zabra-

26nego Tum ratione Zastąpienia w Dobrach Barzanicy [?] Zbicia y In-

27karcerowania Reytaryi Nadworney JW. Steckiego Kasztell. Kijow.

28aliarumq. pretensionum in originali tenore expressarum et inqui-

29sitione deducendarum Z ktorych każdy Pozew seorsive każdemu z

30Pozwanych w Dobrach wyżwyrażonych w Izbie na Stole położył

31o ktorym położeniu y obsesyi onych opowiedział pisane były te Pozwy

32[reklamant:] invraris [?]

k. 692v

1varijs in Cathegorijs na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delat:

2JW Kazimierza na Steczance Kustynia [?] Iwanczycach [?] y Czabryn [?]

3Steckiego Kasztellana Kijow. Dymirskiego Romanowskiego etc.

4Starosty Pułkownika Woyska J.K. Mci y Rzeczy Pospolitey y Uro-

5dzł. Tomasza Zmijowskiego Andrzeja Lewkowskiego [?] y Teodora

6Bohusza Aktorow, ktorych Pozwow essentia clarius et luculentius

7per originales citationes wyrażona in Termino Termini będzie, te-

8raźnieysza zaś Relacya do Pozwow, a Pozwy do Relacyi wewszy-

9stkim referować się y zgadzać mają de quo Praesens ejusdem Minis-

10terialis Relatio quam Actis connotari petiit, coy otrzymał. Leon

11Terepinski [?] Woźny ut Scriptura Scribendi ignarus +

Objaśnienia i tłumaczenia

Et quidem – a mianowicie; die vigesima / vigesima tertia / eadem – dnia dwudziestego / dwudziestego trzeciego / tegoż dnia.

in Causa Extraditionis Subditorum – w sprawie o wydanie poddanych; in Causa Restitutionis – w sprawie o zwrot; violenter – przemocą.

aliarumq. pretensionum in originali tenore expressarum et inquisitione deducendarum – oraz innych pretensji wyrażonych w treści oryginału i mających być dowiedzionych inkwizycją; seorsive – osobno.

Kasztt. Kijow. – kasztelan kijowski; Sstę Zytt. – starosta żytomierski; Chorąży Brzesk. – chorąży brzeski.

varijs in Cathegorijs – w różnych kategoriach (sprawach); essentia clarius et luculentius per originales citationes – treść jaśniej i wyraźniej przez oryginalne pozwy; in Termino Termini – w terminie rozprawy; de quo Praesens ejusdem Ministerialis Relatio quam Actis connotari petiit – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego, którą prosił zapisać do akt; ut Scriptura Scribendi ignarus – jako nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźny Leon Czerepiński zeznał o położeniu pozwów na sądy ziemskie kijowskie od Steckiego, kasztelana kijowskiego, przeciw Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu, i innym; treść pozwów ma być wyłożona w oryginałach na terminie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 692v

1Relacya Położonych Pozwow na Sądy

2Ziem. Kijow. od JW JmPana Steckie-

3go Kasztt Kijow. y Jnnych po rożnych

4JchMosciow.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Augusti Dwudziestego Trzeciego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich przedemną Jerzym

8Gałeckim [?] Namiesnikiem Ziemskim Kijow. y Xięgami ninieyszemi

9Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy osobiście Woźny Generał Woie-

10wodztwa Kijow. y Jnnych Szlachetny Jozef Dobrowolski, y Opatrzny Jan [?]

11Rogulski w moc wierney y Autentyczney Relacyi swoiey iawnie ustnie

12y dobrowolnie zeznali: Jż oni Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

13Czterdziestego Drugiego Dni rożnych Pozwow Ziemskich Kijow. au-

14tentycznych numero osmnaście na rożne ponotowane mieysca. Et qui-

15dem Szlachetny Jozef Dobrowolski Pierwszy Pozew die nona Augu-

16sti odniosł do Dobr Wsi Klinowiec po JO XX. JchMMsc Radziwił-

17low Kasztellanow Wilenskich Hetmanow Polnych Wielkiego Xię-

18stwa Litew. Wielm. JmPana Jozefa lub Jnnego Jmienia Ster-

19nickiego Marszałka Dworu tych JO Xiążąt JchMsc Kasztellanow

20Wilenskich aktualnego Dobr Klimowiec Possessora in causa ex

21traditionis Subditorum Drugi Pozew die decima prima Mensis

22ejusdem Augusti odniosł do Dobr Wsi Aurelynowki [?] po [ubytek papieru]

23JmPana Ludwika Mokrzanowskiego [?] Cześnika Warszawskiego

24[reklamant:] ex traditio

k. 693

1o extradycyą Poddanych Trzeci Pozew Die decima tertia mensis

2ejusdem Aug. do Dobr Wsi Wroblówki [?] po W. JmPana Kazi-

3mierza Pinskiego [?] Woyskiego Kijow. Ab. Niszyckiego [?] in causa

4extraditionis Subditorum Czwarty Die decima sexta mensis Augusti

5do Dobr Miasta Berdyczowa [?] po JW. JmPani Zawiszyney Mar-

6szałkowey Nadworney W. X. Litt. o extradycyą Poddanych Pią-

7ty Die eadem decima sexta Aug. do Dobr Wsi Werchorod-

8ka [?] po JW. JmX. Antoniego Biskupa Inflanckiego [?] y Teodo-

9ra Podstoll. Brzesk. Ostrowskich [?] in causa extraditionis

10Subditorum Szosty Dnia Siedmnastego do Dobr Wsi Sokulcz [?] po

11Wielm. JmPana Jozefa Graffa Rutenthala [?] in Causa extraditio-

12nis Subditorum Siodmy Dnia Osimnastego odniosł do Dobr

13Wsi Chwedynowki [?] po JW. Jchmc PPnów Lanckorońskich Sta-

14rostow Stobnickich [?] Maltow y Sukcessorow Niegdy Wielm.

15JmPana Maryana Sztarky [?] Stolnika Kijow. in Causa extraditio-

16nis Subditorum Osmy Dnia Dwódziestego pierwszego odniosł

17do Dobr Wsi Hruzkiey [?] po W. Jchmc PP. Korzyckich [?] Miecznikow [?] Derk. Maltow y Sukcessorow niegdy Wielm. JmPana Mateu-

18sza Charlenskiego [?] Łow. Kijow. tudziesz W. Jchm. PP. Jozefowi

19Czesnikowi Bracławskiemu [?] y Ludwikowi Dyonizemu [?] Kanonikowi Kijow.

20Charlenskim [?] ad hanc causam należące będą powinni o extra-

21dycyą Poddanych. Deinde Opatrzny Jan Rogulski [?] Woźny

22Pozew Die prima Augusti odniosł do Dobr Miasteczka Brahina [?]

23po JO. X. Jmści Michała Korybutha Wiszniowieckiego Woie-

24wody Wileń. Hetmana WW. X. Litt. tudziesz W. JmPana sen aliis [?]

25omnis Ciechanowicza Gubernatora Klucza Brahin. Bieyg. [?] y Innych

26do tey sprawy należących in Causa extraditionis Budnikow

27refusionis Damnorum exinde causatorum aliarumque Ter-

28minum in originali Citatione expressarum. Drugi Pozew die

29septima Mensis ejusdem do Dobr Wsi Dzwiatelek [?] po W. Jch-

30mców PPnów Potockich Starostow Tłumackich Maltow in causa

31contentiarum na Gruncie Starostwa Dymirskiego perpetrata

32seu rozkopania grobli Młyna rozrzucenia wymiarow [?] Zabra-

k. 693v

1nia y Jnszych wiolencyi y Krzywd y niesi nadzwyczaynia [?] kto-

2re in originali Citatione exprimentur. Trzeci die decima nona

3do Dobr Wsi Bilki [?] Wiell. JmPana Duszczanskiego [?] Proszlary [?]

4do przystawania Iey [?] Wznom [?] przydanym, względem Admini-

5strowania Poddanych Swoich Kormyskich [?] do Zaiazdcza [?]

6Dobr Wsi Horodyszcza do Stra[?] Romanowskiey należą-

7cych Wiell. JmPana Lubkowskiemu [?], Podkomorzemu Wysz-

8pol. [?] Kraley [?] JKMci y Rptey, dawaney [?] y pozwoleniu [?]. Czwar-

9ty Pozew do Dobr Wsi Mochnaczki [?], po Wiell. JmPana

10Lubkowskiego Podkomorzego Wysz. JKMci y Rptey pro aura [?]

11violentiarum et appropriationis fundorum, ad Capi-

12taneatum Romanoviensem Spectan[tium]. Co Dnia Trzyna-

13stego Miesiąca tegoż Augusta odniosł. Die vero

14Decima Sexta Augusti Pozwow Pięć odniosł do Dobr

15miasta Białey Cerkwie, po JW. JmPana Jabłono-

16wskiego, Woiewody Rawskiego, Starosty Biało-

17cerkiewskiego, Wiell. JmPana Zawadynskiego [?] Ob-

18oźnika [?] Latyczewskiego, Kommissarza tegoż Starostwa

19Białocerkiewskiey, y Jnnych, To iest ieden Pozew

20względem Gwałtownego [?] Zabrania [?] nowo Colonii Kamien-

21ney Grobli [?], ibidemq[ue] Variarum violentiarum, iniuriarum

22et Oppressionum ac Perpetrationis, aliarumq[ue] pre-

23tensionum in Originali Citatione expressarum. Dru-

24gi względem Zaarestowania Urodz. Wawrzyńca Zar-

25zolinskiego [?], tegoż ziemia [?], Naiezdzenia, y rożnych

26Oppressyi wyrządzenia. Trzeci względem Gwałto-

27wnego, na Dom, y mieszkania, Urodz. Mikołaia

28Dabiży [?], Samego zieca [?], y Naiezdzenia, nareszcie

29chudoby wszystkiey zabrania y dotychczas

30nieoddania. Czwarty Pozew, tam pro Sumendis [?]

31Poenis, względem Spalenia, circa violentam inva-

32sionem Kamienney Grobli, Domostwa Urodz.

33JmPP. Pawła Kobylinskiego [?], y Michała Terleckie-

34go bydła, koni, y wszystkiey Substancyi Szla-

35checkiey przez Kozakow [?] ad invasionem Cast...

36erdynskiego [?] wysłanych Zabrania, quam et pro Restituti-

37[reklamant:] one Earo [?]

k. 694

1tione, Earum violenter Interceptarum Rerum. Piąty

2Zaś w zględem Tyranskiey Opprymowania

3bicia Kijami [?] Ztoia [?] y Więzienia, Urodz.

4Michała Chrząstowskiego JW. Actora, Graciali-

5ter [?] Ad extremum Die vigesima prima Au-

6gusti. Dziesiąty Pozew od miast de Dobr Ma-

7Ludzyna [?] po Przewielebnego w Bogu JmX Xiędza

8Feliciana Piątkowskiego [?], Rektora Collegii Xa-

9werianum [?] S.J. y Wielebnego w Bogu JmX Ale-

10xandra Zaleskiego [?] S.J. In Causa Restitutionis

11Zabranych Ludziom Poddanym Dóbr Romanów [?]

12circa violentas Invasiones, et Oppressiones

13Eorundem Subditorum Ruchomości, y Innych Rzeczy Oso-

14bliwym Regestrem specifikowanych maiących,

15Które to wszystkie Pozwy mianowani Woźni,

16w Dekrecie wyż specifikowanych, każdemu se-

17orsive z Pozwanych, położyły położenia y Essen-

18cyi Onych opowiedzieli. Wydane były te Pozwy variis

19Terminatis Cathegoriis po różnych Jurisdikcyach wyż

20wyrażonych, na Instancyą Instygatora Sądowego,

21y JmX Delatora JW. JmPana Kazimierza [?] na Szczęście [?]

22Wszystkie [?] Wywoływaniem zaśbanych [?] Wielkiego Kasztelana [?]

23Kijowskiego Dymne Romanów [?] etc. Ostatniego. Tudzież Urodz.

24Szlachetnych [?] JmPP. Teodora Bazylewskiego [?], Lena [?] Stalinskiego [?],

25Piotra Zaleskiego, Wawrzyńca Garbowskiego [?],

26Michała Dąbrowy [?], Pawła Kobylinskiego [?], Mi-

27chała Terleckiego [?], y Michała Chrząstowskiego,

28Actorow, Tych zaś Pozwow, Essencya clarius

29et fusius per originales Citationes in toto Termini

30wyrażona zdacie, które wszystkie Original-

31ne Pozwy do teraznieyszey Relacyi, a Relacya

32do Pozwow, in toto et Integro, referowa [?] y przy

33sąd [?] Do quo [?] proaesens [?] […] Relatio [?] […] con-

34testantes [?] Czy [?] Ostrzegali [?]. + Józef Dobrowolski

35+ Jan Rogalski, pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Namiesnik Ziemski – namiestnik (zastępca) urzędu ziemskiego; Et quidem – a mianowicie; die nona Augusti – dnia 9 sierpnia; in causa extraditionis Subditorum – w sprawie o wydanie poddanych; die decima prima Mensis ejusdem – dnia 11 tegoż miesiąca; numero osmnaście – w liczbie osiemnastu.

Die decima tertia mensis ejusdem – dnia trzynastego tegoż miesiąca; in causa extraditionis subditorum – w sprawie o wydanie poddanych; refusionis damnorum exinde causatorum aliarumque terminum in originali citatione expressarum – o zwrot szkód stąd wyrządzonych i innych terminów wyrażonych w oryginalnym pozwie; contentiarum perpetrata – o popełnione spory/gwałty.

Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwów (wpis zaczęty na poprzedniej stronie); wiele nazw miejscowych i nazwisk odczytanych niepewnie.

die decima nona – dnia dziewiętnastego; pro ... violentiarum et appropriationis fundorum ad Capitaneatum Romanoviensem spectantium – o gwałty i przywłaszczenie gruntów należących do starostwa romanowskiego; die vero decima sexta Augusti – zaś 16 sierpnia; ibidemque variarum violentiarum, iniuriarum et oppressionum ac perpetrationis aliarumque pretensionum in originali citatione expressarum – tamże rozmaitych gwałtów, krzywd, ucisków i popełnienia oraz innych pretensji wyrażonych w oryginale pozwu; pro sumendis poenis – o wymierzenie kar; circa violentam invasionem – przy gwałtownym najeździe; quam et pro restitutione – jak i o zwrot. Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwów; odczyt wielu nazw bardzo niepewny.

Fragment relacji woźnych o doręczeniu pozwów; odczyt wielu nazw i formuł łacińskich niepewny. violenter interceptarum rerum – rzeczy przemocą zabranych; ad extremum die vigesima prima Augusti – na koniec dnia 21 sierpnia; in causa restitutionis – w sprawie o zwrot; circa violentas invasiones et oppressiones eorundem subditorum – przy gwałtownych najazdach i uciskach tychże poddanych; seorsive – osobno; variis terminatis cathegoriis – z różnymi terminami i kategoriami; clarius et fusius per originales citationes – jaśniej i obszerniej w oryginalnych pozwach; in toto et integro – w całości. S.J. – Societatis Jesu (jezuici). Krzyżyki przy nazwiskach woźnych – znaki niepiśmiennych.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźni Józef Dobrowolski i Jan Rogalski zeznali, że w dniach od 9 VIII położyli 18 pozwów na sądy ziemskie kijowskie od Steckiego, kasztelana kijowskiego, i innych przeciw różnym posesorom, przeważnie o wydanie zbiegłych poddanych, m.in. we wsi Klinowiec przeciw ks. Radziwiłłom, kasztelanom wileńskim, hetmanom polnym litewskim, i Józefowi Sternickiemu, marszałkowi ich dworu; we wsi Aurelinówka [?] przeciw Ludwikowi Mokrzanowskiemu [?], cześnikowi warszawskiemu; we wsi Wróblówka [?] przeciw Kazimierzowi Pińskiemu [?], wojskiemu kijowskiemu; w Berdyczowie przeciw Zawiszynej, marszałkowej nadwornej litewskiej, i innym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 694v

1Relacya Pott. Pozwu na S. Z. Kijow.

2od W. Jmc Pa Ozgi Stty Bystrowskiego

3y Innych po W. Jmc Pa Zawadyńskiego

4Czka Lett. Kommi Sttwa Białt. y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego wtorego

6Miesiąca Augusta Dwudziestego trzeciego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, przedemną Jerzym

8Dałeckim [?] Namiestnikiem Ziemskiem Kijowskiem y Xięgami ninie-

9szemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparens personaliter Woźny Ge-

10nerał Województwa Kijow. y Innych Opatrzny Leon Czerepiński [?]

11in vim sui vero ac fideli relationis palam publice liberereq ac

12per expressum recognovit, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

13Czterdziestego Wtorego Die Vigesima Augusti Pozew Ziem. Kijow.

14na membranie Ziemskim Kijow. pisany odniosł do Dobr Miasta

15Białocerkwi y tam ten Pozew we Dworze tameyszym w Izbie na

16Stole położywszy o położeniu onego od kogo po kogo y w iakowey by

17Sprawie był pisany pravnie [?] o powiedziawszy dowiadomości doniosł. Które-

18go Pozwu tenor sequitur ejusmodi August Trzeci z Bożey Łaski Król

19Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudz. Ki-

20iowski Wołyński Bra-

21cławski Podlaski Smoleński Siewierski Podolski Kijow. Wołyński Bra-

22cławski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiel.

23Kazimierzowi Zawadyńskiemu Czesnikowi Latyczewskiem Kommissa-

24rzowi Białocerkiewskiemu pozwanemu z osoby y ze wszystkich gene-

25raliter Dobr W. Ci należących, ruchomych y Summ pieniężnych Pozwanego [?]

26gą naszą Królewską przykazuięmy abyś Wierność Twoia przed Są-

27dem naszym Ziemskim Kijowskim na Rokach Ziem. Kijowskich

28w Owruczu lub Żytomierzu na Kadencyi Swięto Bartłomieyskiey

29przypadaiących y Sądzić się maiących vel his desinentibus in aliis

30proxime subsequentibus seu tum dum et quando ta Sprawa ex regestro

31sibi competenti przywołana y Sądzona będzie Sam oblicznie y Zawicie

32stanął na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorów J.W.

33Xiędza Samuela z Ożgi Ozgi Biskupa Kijowskiego Wiel. An-

34toniego z Ozgi Ozgi Starosty Bystrzowskiego, tudzież Urodz. Stanisła-

35wa Bohdanowicza Regenta Grodzkiego Kijow. Leona Vice Re-

36genta Grodz. Owruckiego Józefa Binkowskiego Aktorow, którzy przy-

37chilaiąc się do Prawa Pospolitego Wierność Twoią pozywaią o to, iż W.Ci

38Poddanego Chwastowskiego na Imię Hryćka Perechrystowego Zięcia przez

39Urodz. Samuela Lubkowskiego na Dobrowolney drodze złapanego, nic

40sobie winnego, tylko w Konwoju przy wozach od Kupca naiętym będą-

41cego ze Skarbu złapanego pod Kotelnią maiąc z tego kointelligen-

42cyą

k. 695

1cyą z WCI: przez tego pomienionego Urodz. Samuela Łukowskiego [?] w de-

2tencyą prywatną oddanego bez czas niemały w Sekwestrze trzymałeś

3y na kilka kroć na rekwizycyą Wiel. Aktora pomienionego Poddane-

4go Chwastowskiego wydać a nawet replikować niechciałeś y znowu pomie-

5nionemu Samuelowi Łukowskiemu [?] z pod swego Sekwestru quasi con-

6dictum et contemptum Wiel. Aktora idąc cum summo praejudicio oddać

7ważyłeś. A zatym pro Statutione pomienionego Poddanego Chwastow-

8skiego Hrycka Perechrystowego Zięcia nec non pro luendis poenis re-

9spectu niesłuszne ymie sobie niewinnego trzymania pod Areształem ex

10arbitrio Iudicii decernendis et aliarum praetensionum fusius in Termino

11Terminis WCI proponendarum. Sis itaque pariturus, terminum attentaturus

12hoc et alia praemissa omnia Iudicialiter responsurus. Datum w Ży-

13tomierzu Die Decima Sexta Augusti Millesimo Septingentesimo

14Quadragesimo Secundo Anno. De quo praesens ejusdem Ministeria-

15lis Relatio quam Actis praesentibus connotari prosit co y otrzymał

16+ Woźny ut supra pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice liberereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

Die Vigesima Augusti – dnia 20 sierpnia (1742).

vel his desinentibus in aliis proxime subsequentibus seu tum dum et quando ta Sprawa ex regestro sibi competenti – albo, gdyby te ustały, na następnych najbliższych, lub wtedy, gdy sprawa z właściwego jej regestru.

Skróty: Pott. – pottwierdzenie/położenie [?]; Ozgi – Ożga; Stty – Starosty; Czka Lett. – Cześnika Latyczewskiego; Kommi Sttwa Białt. – Komisarza Starostwa Białocerkiewskiego.

Ostatnie wyrazy strony („kointelligencyą”) ciągną wpis na następną stronę.

quasi condictum et contemptum – jakby na przekór i ze wzgardą; cum summo praejudicio – z największą szkodą; pro Statutione – o stawienie; pro luendis poenis – o zapłacenie kar; ex arbitrio Iudicii decernendis – do nakazania wedle uznania sądu; et aliarum praetensionum fusius in Termino proponendarum – i innych pretensji szerzej w terminie do przedstawienia; Sis itaque pariturus… – Masz więc być posłuszny, termin podjąć i na to oraz inne przedmioty sądownie odpowiedzieć; Datum… 16 VIII 1742; De quo… – o czym obecna relacja woźnego, którą prosi wpisać do akt; WCI – Wierności Waszej (zwrot pozwu).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźny Leon Czerepiński [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Ozgi, starosty bystrowskiego [?], i innych przeciw Kazimierzowi Zawadyńskiemu, cześnikowi latyczowskiemu, komisarzowi starostwa białocerkiewskiego – o to, że pozwany [uwięził?] poddanego chwastowskiego Hryćka, zięcia Perechrystowego, schwytanego na wolnej drodze przez Samuela Lubkowskiego, niczemu niewinnego, i [odesłał go] pod konwojem.

Transkrypcja

k. 695

1Rel. na Sądy Ziem. Kijow. od Wiel. Je[...]

2Starosty Kryczew.[?] po Wiel. Jm Pana Lubkow[?]-

3skiego Pułkow. Woysk JKMci y Rzpltey

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Augusti Dwudziestego Trzeciego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Ła-

7tek Łateckim Namiestnikiem na teraz Ziemskim

8Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanow-

9szy Oczewiście Woźny Gen. Wo. Kijow. y Innych Opatrzny

10Jakob Krzywicki, w moc prawdziwey y skuteczney Relacyi

11Swojey, iawnie, ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg

12Niniejszych Zeznał. Iz On Roku teraznieyszego Tysiąc

13Siedmset Czterdziestego Wtorego, Dnia Trzynastego Au-

14gusti, Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny, na Membranie

15Ziem. Kijow. pisany odniósł do Dobr Wsi Mochnaczki[?]

16y tam ten Pozew we Dworze tamecznym w Izbie na Stole po-

17łożył, o położeniu onego od kogo pochodzi, y w iakiey by

18Sprawie był pisany, Prawnie Publikując do wiadomości

19przywiodł Którego Pozwu iest Tenor takowy. August Trzeci

20z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiążę Lit. Ruski, Pruski,

21[reklamant:] Mazow.

k. 695v

1Mazowiecki Żmudz. Inflan. Smoll. Siewier. Kijow. Wołł. Podoll.

2Podlaski, Bracł. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Ele-

3ktor. Wiell. Samuelowi Lubkowskiemu Półkownikowi Woysk

4JKMci y Rzpltey Pozwem: z Osoby y Dobr gnlter wszystkich leżą-

5cych ruchomych y Summ pieniężnych powagą naszą Krolewską przy-

6kazuiemy, abyś W. Ł. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

7Ziem. Kijow. a Data et positione huius Citationis recte in Dua-

8bus Septimanis, tunc, dum et quando Causa praesens ex Regestro

9Sibi competenti inciderit, acclamataque fuerit, personaliter per-

10emptorieque compareas, Na Instancyą Instygatora Sądowego

11y Jego Delli. Wiell. Antoniego de Ossa Ozgi Starosty Pyszow.

12Aktora, ktory przychylaiąc się do Prawa Pltego de Circumscriptione

13honoris Nobilitaris serio Opisanego tudzież Manifestacyi swoiey hac

14in re uczynioney W. Ł. Pozywa oto. Iż W. Ł. postponendo Legem

15Positivam śmiał y ważył się, irrealia nunquam Inquisitione de-

16ducenda et contra decentiam Status Nobilitaris Wiell. Aktorowi

17Zadawać, przez niesłuszną y niesprawiedliwą cum discrimine

18honoris Wiell. Aktora w Grodzie Żytt. od W. Ł. uczynioną Manife-

19stacyą zadaiąc że iakoby Wiell. Aktor miał iakoweści bez

20Prawne naiazdy y Wiolencye perpatrare co nigdy Inkwizycyą

21W. Ł. nie dowiedziesz. Azatym Modernus Actor W. Ł. pro Sumen-

22dis Poenis pro circumscriptionis honoris ex Arbitrio Judicii

23superte decernendis, na Termin wyz Oznaczony Pozywa,

24Sis pariturus, Secus attentaturus. Datt w Żytt. Anno Millesi-

25mo, Septingentesimo, Quadragesimo Secundo Die Decima

26Secunda Augusti. De quo praesens, ejusque Mtis Relatio

27+ Woźny ut Supra Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. – Relacya (relacja woźnego); Gen. Wo. – Generał Województwa; JKMci y Rzpltey – Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej; Tenor – treść.

Fragment pozwu (citatio) zakończony; data pozwu 12 VIII 1742 w Żytomierzu. Łac.: „od daty i położenia tego pozwu w ciągu dwóch tygodni, kiedy sprawa niniejsza z właściwego rejestru przypadnie i zostanie wywołana, osobiście i zawito stanął”; „de circumscriptione honoris Nobilitaris” – o naruszenie czci szlacheckiej; „irrealia nunquam inquisitione deducenda” – rzeczy nierzeczywiste, nigdy inkwizycją nie dowiedzione; „pro sumendis poenis … ex arbitrio Judicii” – o kary wg uznania sądu; „Sis pariturus, secus attentaturus” – stawisz się, inaczej sąd postąpi dalej; „Scribendi ignarus” – nieumiejący pisać.

Streszczenie

23VIII 1742 woźny Jakub Krzywicki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 12 VIII 1742) od [Ozgi?], starosty kryczewskiego [bystrowskiego?], przeciw Samuelowi Lubkowskiemu, pułkownikowi wojsk JKM i Rzeczypospolitej – według prawa o naruszeniu czci szlacheckiej, o to, że pozwany zadał mu zarzuty nierzeczywiste i nigdy nie dowiedzione (zob. nr 85).

Transkrypcja

k. 695v

1Manif. Wiell. JmPana Potockiego Pisa-

2rza Ziem. Kijow. przeciw Wiell. JeyMPaniey

3Zawiszyney Marszałkowey Nadworney,

4W. X. Litt. y Innym.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

6Miesiąca Augusta, Dwudziestego Trzeciego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. przedemną Jerzym z Gałek Gałe-

8ckim Namiesnikiem pro tunc Ziem. y Xięgami Niniyszemi Ziem.

9Kijow. Comparens personaliter Urodz. JmPan Antoni Zielinski Sługa

10Wiell. Jozefa z Potoka Potockiego Pisarza Ziem. Kijow. Urodz.

11Antoniego Radzichowskiego Imieniem widząc nieznośne Ni-

12żey wyrażonych Osob Inkonweniencye, ktore proprio Ausu

13czyli też directo Principalium suorum Mandato, intolerabiles

14[reklamant:] perpatrarunt

k. 696

1perpatrarunt Violentias, quapropter na przeciwko Wielm. Mary-

2belli z Ogińskich Zawiszyney Marszałk. W. Wielkiego Xtwa Litt.

3tudzież Wielm. Janowi Choreckiemu Słot. wiskiemu Kommissa-

4rzowi, y Antoniemu Mokrzeckiemu Gubernatorowi, iakoteż

5Żołnierzom y Ludziom Berdyczowskim do Osób kilkuset niniżey

6wyrażone wiolencye zebranym ad Arma illicita ad Omnem

7ausum przysposobionym solenną zanosi Manifestacyą wten

8opisany Sposob y Oto. Iż Ichmć Obwinieni nieuważaiąc na

9Prawo Ptie ktore proprium Mantile vi repetere n[on] iubet Ichmć

10zaś Obwinieni naprzeciwko powszechney Sprawiedliwości Ludzi variae

11Conditionis tak Szlachty, Żołnierzow, iakoteż y Poddanych Ber-

12dyczowskich zebrawszy, niepytaiącsię, ani przez Przyiaciela re-

13kuruiąc ktore Grunta należą do Wielm. Pisarza Ziem. Kijow.

14y nieuważaiąc na rozgraniczenie Między Wielm. Ryszkiewi-

15czami Antecessorami Onegoż od Dobr Wsi Ryszkowiec w Pos-

16sessyi nastąpione Violenta Manu Ludzi koszących, horrende

17biiąc pospędzali Zabiciem odgrażalisię, na Drogach, Gościńcach

18Zastępywali. Inne gwałty, Wiolencye, exorbitancye Prawem

19zakazane, co Inquisitione deducetur licentiosis wtym tu obo-

20bliwie kraju do Buntow Wiolencyi ac ad Omne secus permitten-

21do Hominibus pozwalali. Azatym Iidem Comparens Nre Cu-

22ius supra rne Commissarum ac perpatratarum Violentiarum

23contra hosce Incusatos superius expos, iteratis Manifesto-

24wawszy ę vicibus Salva Manente si Opus fuerit Correcti-

25one zostawuiąc id Actis Castrensibus Kijow. ingrossari prosit

26co y otrzymał. Antoni Zieliński mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Manif. – manifestacja (protestacja); Marszałkowa Nadworna W. X. Litt. – żona marszałka nadwornego Wielkiego Księstwa Litewskiego; Namiesnik pro tunc – zastępca (regenta) na ten czas. Łac.: „proprio ausu … directo Principalium suorum Mandato” – z własnej zuchwałości lub z bezpośredniego rozkazu swoich zwierzchników; „intolerabiles perpatrarunt” – nieznośne popełnili.

quapropter – dlatego; ad Arma illicita ad Omnem ausum – do broni niedozwolonej, gotowym na wszelkie zuchwalstwo; solenną – uroczystą; proprium Mantile vi repetere non iubet – nie pozwala własności (dosł. własnego ręcznika) odbierać przemocą; variae Conditionis – różnego stanu; Violenta Manu – gwałtowną ręką; horrende – okropnie; co Inquisitione deducetur – co zostanie wykazane śledztwem (inkwizycją); Salva Manente si Opus fuerit Correctione – z zachowaniem poprawy, jeśli zajdzie potrzeba; id Actis Castrensibus Kijow. ingrossari – aby to wpisać do akt grodzkich kijowskich; Marszałk. W. – Marszałkowa Wielka; Słot. – prawdopodobnie Słonimski/Słotwiński (niepewne); Wsi Ryszkowiec – miejscowość niezidentyfikowana; Berdyczów – dziś Berdyczów (Ukraina). Odczyt środkowych linii końcowej formuły niepewny.

Streszczenie

23VIII 1742 Antoni Zieliński, sługa Józefa z Potoka Potockiego, pisarza ziemskiego kijowskiego, manifestował się w jego imieniu przeciw Marcibelli z Ogińskich Zawiszynej, marszałkowej nadwornej litewskiej, Janowi Choreckiemu, komisarzowi, Antoniemu Mokrzeckiemu, gubernatorowi, oraz kilkuset żołnierzom i ludziom berdyczowskim – o to, że zebrawszy szlachtę, żołnierzy i poddanych berdyczowskich, z bronią najechali grunty należące do pisarza, nie zważając na rozgraniczenie, i dopuścili się nieznośnych gwałtów.