Akty 641–680

Transkrypcja

k. 625

1Relacya Aresztu Dziewięciu Czerwonych Złł.

2u Niewiernych Leyby y Mi Mewszowiczow Oby-

3watelow Owruckich w Sprawie Przewielebnego

4w Bogu JmXiędza Hrecyny Przeora Czar-

5nobylskiego ordinis Praedicator. Zaniesioney.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

7Miesiąca Januarij, Dziesiątego Dnia.

8Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

9Przedemną Janem Zawialickiem Modrzelskim [?] Komorni-

10kiem Ziemskim Kijowskim y Xięgami Niniejszemi Ziem-

11skiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiscie Woźny Generał

12Woiewodztwa Kijowskiego y Jinnych opatrzny Fedor Dołżen-

13ko, w moc prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi Swo-

14iey, iawnie ustnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg

15Niniejszych Zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

16Siedmset, Czterdziestego Drugiego, Miesiąca Januarij

17Dziesiątego Dnia, na Affektacyą y prawną Requizycyą

18Przewielebnego w Bogu JmXiędza Jacka Hrecyny Prze-

19ora Czarnobylskiego ordinis Praedicator. Requirenta

20maiąc przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych

21Urodzonych JchMw Panow Jana Pilipowicza y Mikołaja

22Młodeckiego eo majoris ac evidentioris testimonij gratia

23Sibi Adhibitos, był w Mieście JchMci Krolewskiey JchMci Owru-

24czu w Domu y Mieszkaniu Niewiernych Leyby y Mi Mew-

25szowiczow Braci między sobą rodzonych w tymże Mieście

26Owruczu rezydujących, gdzie będąc a zastawszy praesentes

27pomienionych Zydow, utychże Summę Dziewięc Czerwonych

28Złotych y Prowizyą od niey należącą, przez Urodz. JchMw Panow

29Franciszka y Anny z Pruszynskich Kaminskich Małżonków

30tymże Niewiernym Zydom Mewszowiczom daną y pożyczo-

31ną in vadimonio dalszey takowejże Summy do rozpra-

32wy prawney aresztował y officiose przypowiedział:

33[reklamant:] a tak

k. 625v

1A tak iż pomienieni Żydzi ten areszt benevole przyiowszy

2pomienioną Summę Dziesięć Czerwonych Złotych, una cum provi-

3sione JchmPanom Kamińskim Matt należącą do rozpra-

4wy prawney dotrzymać deklarowali, ktory to woźny Summę

5rzeczoną officioso Aresto innodowawszy Szlachty Sobie przy-

6tomney Swiadczył się, y o tym tu przedemną Urzędem Stanowszy

7uczynił y zeznał Relacyą, prosząc eam actis connotari co y o-

8trzymał. + Fedor Dotzienko [?] woźny Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ordinis Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów).

eo majoris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; praesentes – obecnych; in vadimonio – w zabezpieczeniu (poręce); officiose – urzędowo.

Komornik ziemski – zastępca podkomorzego; na leżeniu ksiąg – w czasie otwarcia ksiąg poza rokami. Foliacja: cyfry nadpisane, odczyt niepewny.

benevole – dobrowolnie; una cum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); officioso Aresto innodowawszy – urzędowym aresztem obłożywszy; eam actis connotari – aby ją zapisano do akt; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać.

JchmPanom – Jegomościom Panom; Matt – zapewne skrót (Matce?) – sprawdzić.

Streszczenie

10I 1742 woźny Fedor Dołżenko zeznał, że na żądanie ks. Hrecyny [?], przeora [klasztoru] czarnobylskiego, dokonał aresztu 9 czerwonych złotych u Żydów Lejby i Mewszy Mewszowiczów, obywateli owruckich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 625v

1Rell. poll. Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie

2od Uroz. JmPana Jana Niewmirzyckiego po

3Urodz. JmPana Koreniowskiego [?] Sędziego Grodz.

4Żytomirsk. y Innych.

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Drugiego.

6Miesiąca Januarij, Dziesiątego Dnia.

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Janem Zawialickiem [?] Modzelskim [?] Komorni-

9kiem Ziemskim Kijowskim, y Xięgami Niniejszemi Ziem-

10skiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście Woźny Ge-

11nerał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opatrzny

12Andrzey Strzelski [?], w moc prawdziwey wierney y Sku-

13teczney Relacyi Swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie da

14Zapisania do Xięg Niniejszych Zeznał. Iż on Roku prze-

15szłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Dnia

16Dwudziestego Dziewiątego Decembris, Pozew Ziemski

17Kijowski autentyczny na mem bramie [?] Ziems. Kijowskim

18pisany, odniosł do Dobr wsi Pieszczanicy [?] y tam ten

19Pozew na drzwi Imci Porwanego [?] przy wyrażonego położył

20o położeniu onego, od kogo po kogo y w iakiey Sprawie

21był pisany prawnie opowiedział y do wiadomości przy-

22wiodł, ktorego Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci

23[reklamant:] z Bożey

k. 626

1z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Li-

2tewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki Inflan-

3ski, Smolenski Siewierski Kijowski Wołynski Podol-

4ski, Podlaski Bracławski y Czerniechowski a Dzie-

5dziczny Xiąże Saski y Elektor Wielł Michało-

6wi Szczeniowskiemu Podczaszemu Trembo-

7wolskiemu Sędziemu Grodzkiemu Żytom. Parti-

8tudzież Wielł Nikodemowi Kazimierzowi

9na Szumsku y Troianowie Worcellowi Cho-

10rążemu Owruc. Staroście Ostrzskiemu Pod-

11woiewodzemu Kawerinu [?] na Piotrowie

12Miłosławskiemu Sędziemu y Łukaszowi z

13Chodosowszczyzny Bohdanowiczowi Pisarzo-

14wi Iudiciibus gravaminosis, pozwanym, z

15osob y ze wszystkich generaliter Dobr Wier-

16ności Waszych Leżących ruchomych y Sum

17pieniężnych przykazuiemy abyście Wier-

18ności Wasze przed Sądem naszym Ziemskim

19Kijow. na Rokach Ziem. Generału Woie-

20wodztwa Kijow. w Roku da Bog przyszłym

21Tysiąc Siedmset Czterdziestym Drugim, w

22Mieście Owruczu Lub Żytom. przypadaią-

23cych y Sądzić się maiących vel his defluen-

24tibus in alijs proxime Subsequentibus Sami

25Osobliwie y Zawicie Staneli na Instancyą In-

26stygatora Sądowego y Iego Delatora Urod.

27Pana Niewmirzyckiego Vices Regenta Grodz-

28kiego Owruckiego Aktora, ktory przychila-

29iąc się do prawa pospolitego y Manifestacyi

30Swoiey kaczmie [?] uczynioney Wiernosci

31wasze recedendo a Foro Tribunalitio non

32tamen ab Ipsa Causa pozywa o to że Wier-

33nosci Wasze a osobliwie Wierność Twoia Wielł

k. 626v

1Szczeniowski [?] Sędzic Grodzki Żyt[omierski] [?] Zosta-

2wszy w przeswietnym Trybunale Koronnym

3Lubel[skim] Anno Millesimo Septingentesimo

4Trigesimo Quinto perturbando et diruen-

5do Legis Molimina Deputatem oco [?] takt [?]

6publiczne iako y partykularne znoszące

7hos nefastos in publicis Theatris ponaskie [?]

8powaty [?] obsides, et in Foro Fori producen-

9tur sam będąc praw Oyczystych dobrze wia-

10domym których iednak in Codice non Co-

11dendo [?] swoie Zas obumbrando et Sepelien-

12do Symultacye, niewinnym imposuisti Pelion

13Ossae bo niewydawszy pozwu Za Funkcyi

14swoiey Dekretem Aktora z Imieniu [?] ad per-

15sonalem tantam sui Comparitionem Wie-

16żą y Grzywnami obarczyłeś. potym kondem-

17nowałeś gdy z nowu eodem Labrenarosi [?]

18emundando sui Innocentiam Vigorem War-

19szawskiey tegendo [?] kombinacyi prorekla[ma]-

20tione takowego Dekretu uczynił manij-

21fest, tedy Wierność Twoia Celeritatem

22Convocando miseriam Justitiae numoszy [?]

23susceptanta [?] Urodz. Joachima Czapowskie-

24go Aktora, z Drugiemi Procesa czyniące-

25mi aui respectu Fabricationis actorum [?]

26Conveniens termino facto Conculcando

27Constitutionem Anni Millesimi Septin-

28gentesimi Vigesimi Sexti [ubytek papieru] Lexz [?]) Dekret

29Łowiczkowa [?] Remissionis od Funkcyi Aktora

30go Trybunału Remissionis do przeswietne-

31go [?] minalibus na Osobie […] pemich [?]

32wz [?] promowuiącego Actoris swoiego pra[…]

33[…] Compescendo.

34[reklamant:] Fabellum [?]

k. 627

1Libellum żadney niedowiodszy Fabrykacyi

2bo tak protokuł iako y akta Oblacyi tey

3z Manifestantem Fellern [?] przez Urodz. Szczęsnego [?]

4Czepowskiego [?] sine ullo errore uyinduktowany [?]

5był y przed Sądami Grodzkimi Kijow. kom-

6portowane, a pożatale [?] w tymże Sądzie Grodzkim

7Kijow. in Junio Roku teraznieyszego extra

8mentem expressam legis wyprokurowałeś

9a zatym do zniesienia tegoż in Lubrico [?] fun-

10damento nastąpionego Dekretu tudziesz pro

11decernenda pœna Talionis et refusione

12Damnorum exinde Causatorum, Idem

13Aktor Wiernowa [?] Waszeć pozywa. Itis [?] itaq[ue]

14parituri terminum attentaturi ad

15præmissa hæc ac alia vobis Iudicialiter

16proponenda responsuri munere Curu-

17lia [?] Die Vigesima Secunda Decembris

18Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

19dragesimo Primo de quo præsens eiusdem

20Ministerialis Relatio 4 [?] Voiny [?] et supra

21scribendi [?] Ignarus [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. poll. – Relacya położenia (doręczenia) pozwu; tenor – treść; Woźny Generał – urzędnik doręczający pozwy.

Komornik ziemski – zastępca sędziego ziemskiego, tu przyjmujący relację na urzędzie.

Iudiciibus gravaminosis – sędziom obciążającym (stronniczym); generaliter – ogólnie; vel his defluentibus in alijs proxime subsequentibus – albo po ich upływie na następnych najbliższych; recedendo a Foro Tribunalitio non tamen ab ipsa Causa – odstępując od sądu trybunalskiego, ale nie od samej sprawy; Vices Regenta – wiceregent.

Pozew królewski (Augusta III) przeciw sędziom grodzkim żytomierskim; początek tytulatury urwany na poprzedniej stronie.

Fragment pozwu/manifestu przeciw sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, oskarżanemu o nadużycia w Trybunale Koronnym Lubelskim w 1735 r.

Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quinto – roku 1735; perturbando et diruendo Legis Molimina – zakłócając i burząc zręby prawa; imposuisti Pelion Ossae – nałożyłeś Pelion na Ossę (przysłowie: piętrzyć ciężary); ad personalem tantam sui Comparitionem – do osobistego stawiennictwa; emundando sui Innocentiam – oczyszczając swą niewinność; Constitutionem Anni 1726 – konstytucja sejmowa z 1726 r.; Remissionis – odesłania; Conculcando – depcząc.

Tekst miejscami bardzo trudny, liczne odczyty niepewne; dwa ubytki papieru po prawej.

extra mentem expressam legis – wbrew wyraźnemu sensowi prawa; in lubrico fundamento – na chwiejnej podstawie; pro decernenda pœna talionis et refusione damnorum exinde causatorum – o nakazanie kary odwetu (talionu) i zwrot szkód stąd wyrządzonych; idem aktor – tenże powód; itis itaque parituri… responsuri – stawicie się zatem, by odpowiedzieć na powyższe i inne sądownie przedstawione sprawy; die vigesima secunda Decembris Anno 1741 – dnia 22 grudnia 1741; de quo praesens eiusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1742 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 22 XII 1741) od Jana Niewmirzyckiego przeciw Michałowi Szczeniowskiemu, podczaszemu trembowelskiemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, Nikodemowi Kazimierzowi na Szumsku i Trojanowie Woroniczowi, chorążemu [owruckiemu], i innym (sprawa przeniesiona z Trybunału) – o zniesienie dekretu, który sędzia Szczeniowski wbrew prawu uzyskał w sądzie grodzkim kijowskim w czerwcu 1741, o karę odwetu (poena talionis) i zwrot szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 627

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem. Kijows.

2od Urodzonych Gintaiewskich, po Swobod-

3nych Boiarow Owruckich y Innych,

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

5Miesiąca January, Dziesiątego Dnia,

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kijows. Przedemną

7Janem Zawialiterem [?] Mokulskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow.

8y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijows. stanowszy Osobiście

9Woźny Generał Woiewodz. Kijows. y Innych, Opatrzny Teodor Ki-

10nyiewski [?] w Moc prawdziwey wierney y Niefałszywey Relacyi swo-

11iey jawnie Ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg Niniey:

k. 627v

1szych, Ziem. Kijows. Zeznał, Iż On Roku teraźnieyszego Tysiąc

2Siedmset Czterdziestego Wtorego, Dnia Czwartego Januarii,

3Pozew Ziem. Kijows. Authentyczny, na Membranie Ziem. Kijows.

4pisany, odniosł do Miasta Jego Krolewskiey Mści Owrucza, y tam

5ten Pozew w Zamku tameyszym w Izbie na Stole położył, y opo-

6zeniu Onego, od kogo pochodzi, y w iakiey Sprawie, był pisa-

7ny Obwiedział, y prawie publicznie do wiadomości przy-

8wiodł, ktorego Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bo-

9zey Łaski Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski Pruski

10Mazowiecki, Zmudzki, Inflan. Smolen. Siewier. Kijow. Wo-

11łyn. Podol. Podla. Brasław. y Czernihow. a Dziedziczny Xią-

12żę Saski, y Elektor, JWiełmu. Jerzemu Ostrowskiemu Staro-

13sie Owruckiemu, Iudrici[?] Urodz. Konstantemu Potapskie-

14mu Gubernatorowi Miasta Owrucza, także Swobodnemu

15Iwanowi Mitkowi Makarewiczowi Boiarowi Owru. y Sta-

16wetnemu Wasylowi Gnoszkowi, Mieszczaninowi, y Innym

17Boiarom y Mieszczanom Starostwa Owru. cum Assisten-

18tia de Iure debita Pozwanym, z Osob y Zewszytkich generaliter

19Dobr WW. ich ruchomych y Summ pieniężnych przyka-

20zuiemy, Abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na

21Rokach Ziem. Tu Woiewodz. Kijow. w Owruczu lub Zyto. Ano

22Deo dante Venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesi-

23mo Secundo, przypadaiących y Sądzić się maiących, o his de-

24ficientibus in Alijs proxime Subsequentibus Sami Osobiście y Za-

25wicie Staneli, na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Dela-

26torow, Urodzonych Maryanny Mathi Wdowy, Bazylego Ste-

27fana y Iakuba Synow Synhaiewskich Aktorow, ktorzy przy-

28chylaiąc się do Prawa pospolitego, Manifestacyi Pozwow

29Relacyi, y całego Procesu kac inre[?] Zaszłego, Iudiciarie revi-

30ficando Causam post fata Nieodyś[?] tak Urodzonego Micha-

31ła Synhaiewskiego Skarb. Nowogrodz. Rodzica, Aktorow,

32iakoteż Sławetnego Pawła Gnoszka Mieszczanina Owruckiego

33WW. pozywaią, a prawie do gotowego Procesu przypozywa-

34ią Oto. Iż WW. a Osobliwie WT Iwanie Mitko Makarewicz

35nieukontentuiąc się tym że Pola Sianożęci, drzewa bartne

36y Niebartne na rożnych Uroczyszczach Aktorow Własne do […]

37Aktorow Mienia należące, nienależycie poodbierawszy Zaży-

38wałeś y teraz Zażywasz, Oto diversive Causa vertitur Pola zaro-

39słe rozrabiasz, iszcze Sub tempus interregni, Roku prze-

40szłego Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Trzeciego, niewiadomo […]

41cy z pozwolenia y rozkazania Urodzonego Konstantego

42Potapskiego

k. 628

1Potemskiego Gubernatora Miasta Owrucza, cryliter [?] Suo Mieście [?] Owru[?], Ze-

2brawszy drugich Mieszczan y Bojar Owrucz: niemało na Własnym Polu

3Aktorow na Uroczysku Horowasie [?] Dziesięć kop Hreczki Aktorom

4Zabrałeś y Zagrabiłeś, Ktora kopa każda, po Trzy Czetweryki wy-

5dawała, facit Wszystkiey Hreczki, Pułtory [?] Osmaki przez ktore-

6ry grabież Prawo pospolite naruszyłeś, y winy w nim eo Nomine

7Opisane popadłeś, Ale y teraz tymże Uporem idąc niemiawszy

8Zadnego Prawa pretextu y Interessu do Dobr Aktorow, niedaleko od

9Młynia [?] leżących na Zywaiczyskie [?] Radycze [?], niesłusznie do Swoiey wła-

10sności przywłaszczaiąc a Aktorow drugie z Onych Wyrąb [?] Sianożęci od

11Lat kilkunastu kosisz, y na Swoy pożytek Obracasz, a Aktorow

12do ichże Własności cale niedopuszczasz, A WJ: Sławetny Wasy-

13lu Onoszko [?] wiedząc dobrze Otym, że tę Dobra Aktorow, własne dzie-

14dziczne Natywaiącesię [?] Swinkowszczyzna [?] do Aktorow Zdawnych

15Czasow Należące Nikomu niepiszme [?], do tychże Dobr Aktorow

16Uporczywie Wdzieraiącesię, y niemaiąc Zadnego na Ony Prawa

17na Osmak Jesłkanawcie [?] Pola odebrawszy, do Swoiey nienależytey

18Possessyi przywłaszczaiąc z Onych pożytek bierzesz, y Aktorow ia-

19ko Dziedzicow do ich własności niedopuszczasz, A zatym Cit.

20Aktorowie, Was Mitku Makarowiczu y Wasylu Onoszko do

21przywrocenia kop dziesięciu Hreczki, do pokarania Prawa,

22zaiakowym bydzie trzymali, y Uczynienia Kalkulacyi a Wniepokaza-

23niu do Ustąpienia Onych, do Nadgrodzenia Szkod y expens

24Prawnych Na Termin wyrażony pozywaią. Sibi paritur [?]

25Datt: w Owruczu Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Pri-

26mo, Die Vigesima Secunda Decembris, de quo praesens praesentem [?]

27Mihi Relatio t Woźny ut Supra Scribendi [?] iznarg [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Woźny generał – urzędnik doręczający pozwy; relacja – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu.

Ciąg relacji woźnego o doręczeniu pozwu (4 I 1742, zamek w Owruczu); w nim tekst pozwu króla Augusta III.

cum Assistentia de Iure debita – z należną z prawa asystencją; generaliter – ogólnie; Anno Deo dante Venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w roku, da Bóg, nadchodzącym 1742; o his deficientibus in Alijs proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; Iudiciarie revificando Causam post fata – sądownie wznawiając sprawę po śmierci; sub tempus interregni – w czasie bezkrólewia (1733).

Skarb. Nowogrodz. – skarbnik nowogrodzki; Wielm. – wielmożny.

Sibi paritur – niech się stawi (formuła pozwu); Datt(um) w Owruczu dnia 22 grudnia 1741; de quo … – o czym niniejsza relacja moja, woźnego jak wyżej (odczyt końcówki niepewny).

Osmak, czetwerik – miary zboża.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1742 woźny Teodor Kiniewski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 22 XII 1741) od Synhajewskich przeciw Jerzemu Olszańskiemu [Ostrowskiemu?], staroście owruckiemu, Konstantemu Potapskiemu, gubernatorowi Owrucza, Iwanowi Mitkowi Makarewiczowi i innym bojarom owruckim – o wznowienie procesu po śmierci Michała Synhajewskiego, skarbnika nowogródzkiego, ojca aktorów, i Pawła Gnoszka [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 628

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od Urodzonego Stefana Synkaiewskiego,

3po Wiel. Andrzeia Bienieckiego [?] Archy-

4mandryty Owrucz.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

6Miesiąca January, Dziesiątego Dnia,

7Na urzędzie Xiąg Ziemskich, Woiewodz. Kijow. Przedemną Ja-

8nem Zawiałłskiem [?] Mocułskim [?], Komornikiem Ziem. Kijow.

9y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oczewisto

10Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Jnnych Szlachetny

11Antoni Pieciecki [?], wmoc prawdziwey wierney y Skuteczney Rela-

12cyi Swoiey jawnie Ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg

13Niniejszych Zeznał, Iż On Roku Teraznieyszego, Tysiąc Siedm-

14set, Czterdziestego Pierwszego, Dnia Czwartego January

k. 628v

1Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny, na Membranie Ziem.

2Kijow. pisany, odniosł do Archymandryi Owruckiey, y Sam

3ten Pozew w Izbie na Stole połozywszy, Położeniu onego od

4Jego pokoiu, y wielkiey Sprawił bliższ[?] piszny, prawnie

5Obowiązał, y do wiadomości przywiodł, Ktorego Pozwu

6Tenor sequitur ciusmodi. August Trzeci Z Bożey Łaski Krol

7Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

8Zmudz. Inflanski, Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyń. Po-

9dol. Podl. Bracław. y Czerniehow. a Dziedziczny Xiążę

10Saski y Elektor. Wielmożnemu Piotru Andrzejowi Biernicki[?]-

11mu Archymandrycie Naten czas bywszemu Owruckiemu, Z Osoby y

12Zwszystkich generaliter Dobr WW. leżących ruchomych y Sum

13pieniężnych przykazuiemy, Abyś WW. przed Sądem Naszym Ziem.

14Kijow. na Rokach Ziem. Ttu Woiewodz. Kijow. Anno Decla-

15te venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secun-

16do przypadaiących y Sądzić się maiących, w Grodzie sub Zy-

17tomirz[?], vel his deficientibus in aliis proxime Subsequen-

18tibus Sam Oblicznie y Zawcie Stanoł, na Instancyą Instyga-

19tora Sądowego, y Jego Delatora, Urodz. Stefana Synhaiew[?]-

20skiego Aktora, ktory przychylaiące się we Wszystkim do Pra-

21wa pospolitego, Iudicit Manifestationi hac iure facta

22WW. pozywa Oto. Iż WW. minus Considerando rygoru Prawa

23pospolitego, ktore Praescripsit ut nemini a nemine inferatur

24iniuria, Sed quilibet Suo proprio Acquisito kontentowac

25się powinien, a WW. Contemnendo One, Niecały Stanoł Dekret,

26Trybunalski Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Między

27Wiell. Kociejową Krainikową[?] Koronną, WW. z iedney, a WW.

28z drugiey Strony, Ktorym iniunctum est, Aby tak Wiell.

29Kociejowa pieniądze Czerwonych Złł. Siedmnaście, Szpadę

30Niemiecką, y Konia Wilczatego w Grodzie Owruckim, nader

31minie Stawiła a postawienia Onych rzeczy, gdy Same do

32rąk WW. oddała, iakotez y WW. takze Wiell. Kociejowey rzeczy

33różne, iako to Srebra Suknie y Inne w tymze Dekrecie Try-

34bunalskim wyrażone Sub Regestro w tymze Grodzie odda-

35łeś, Atak Wiell. Kociejowa Satisfaciendo in Omnibus pra-

36etis[?] Decreto Tribunalitio, na Termin Plenipotenta do Grodu

37zestawiwszy z wyżey wyrażonemi rzeczami w Grodzie tymze pie-

38niądze Szpadę y Konia Wilczatego Zostawiła, a WW. temu

39chawszy[?], na Mianowanych rzeczy w Grodzie Owruc. nie stawił

40y nieoddałeś, iawnie y Publikowac dopuściłeś, In Extremo

41[reklamant:] gdy

k. 629

1gdy Actor będący pro tunc Namiestnikiem Grodu Owruc:

2kiego Wilczatego [?], iakoto do niego należało Wziowszy do Siebie

3onego, do rosprawy Prawney dotrzymać przez Całe Zimę y La-

4to konserwował, Atoli WJ: rozney sposobami Actorowi tep:

5twię Zażywszy sposobu niegodziwego Prawem pospolitym

6y Boskim Zakazanego, że ni furtum faciās gdy by miał

7WJ: bono exemplo Esse non prodesse, Ato Sam: Sstan:

8greta Subministrowawszy, Sub rigore aby konia Onnimo

9u Actora Sposobem Sposobem Tradicyiym odebrał, który

10ry exequendo rozkaz WJ: przyiechawszy pod Sam Dwor

11Actoris, Onego ukradłszy, do WJ: przyprowadził, A zatym

12idem Actor do oddania y przywrocenia konia wyżey namie:

13nionego, do przysłuchania się winom Prawnym, iako też do

14nadgrodzenia Szkod Szkod pochodzących WJ: futuro e termi-

15no pozywa. Sis pariturus. Datt w Owruczu. Anno Mille:

16simo Septingentesimo Quadragesimo Primo, Die Vigesima

17Secunda Decembris, de quo Ipsens ejusdem Mūs Relatio.

18+ Woźny ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Archymandryta owrucki – przełożony monasteru w Owruczu.

rok bieżący w relacji „Teraznieyszego … Czterdziestego Pierwszego” wobec daty wpisu 1742 – sprawdzić.

Teksty łacińskie: „Tenor sequitur eiusmodi” – treść jest następująca; „generaliter” – ogólnie; „Anno … venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo” – w nadchodzącym roku 1742; „vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus” – lub gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; „Iudicio Manifestationi hac iure facta” – zgodnie z manifestacją prawnie uczynioną; „minus considerando” – nie zważając; „praescripsit ut nemini a nemine inferatur iniuria, sed quilibet suo proprio acquisito contentari” – nakazuje, by nikt nikomu nie wyrządzał krzywdy, lecz każdy poprzestawał na swym własnym nabytku; „contemnendo” – lekceważąc; „iniunctum est” – nakazano; „sub regestro” – według rejestru; „satisfaciendo in omnibus praescriptis decreto tribunalitio” – czyniąc zadość we wszystkim, co przepisał dekret trybunalski; „in extremo” – w końcu. Strona zawiera pozew w sprawie niewykonania dekretu trybunalskiego z 1740 r., wpisany w obrębie relacji/oblaty. Liczne odczyty niepewne ze względu na pismo; foliacja odczytana jako „628/6” [?].

pro tunc – wówczas; ni furtum facias – nie kradnij; bono exemplo esse non prodesse – zamiast dawać dobry przykład; sub rigore – pod rygorem; omnino – koniecznie; exequendo – wykonując; Actoris – powoda; idem Actor – tenże powód; futuro e termino – na przyszły termin; sis pariturus – masz się stawić; Datt. Anno 1741 die 22 decembris – dano 22 XII 1741; de quo … relatio – o czym tegoż relacja; Scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1742 woźny Antoni Pieciecki [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 22 XII 1741) od Stefana Synhajewskiego przeciw ks. Piotrowi Andrzejowi Bienieckiemu, byłemu archimandrycie owruckiemu – o krzywdy wyrządzone wbrew prawu, które każe każdemu poprzestawać na swoim (na podstawie manifestacji).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 629

1Relacya poźw Pozwu na Sądy Ziem. Kijows.

2od Wiell. Konstantego Trypolskiego Pod-

3czaszego Wędyms. [?] po Wiell. Kościuszkow

4Podstolich Brzeskich Matt y Jnnych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

6Miesiąca Januarij Dziesiątego Dnia

7Na urzędzie Xiąg Ziems. Kijows. Przedemną Janem Zawia-

8szem [?] Mokrulskim [?] Komornikiem Ziem. Kijows. y Xięga-

9mi Ninieyszemi Ziem. Kijows. Stanowszy osobiście Woźny Ge-

10nerał Wojewodztwa Kijows. y Jnnych Opatrzny Andrzey Hrezelski [?] in

11cum Sud verd ac fidelis Relationis palam publice libereq ex

12pressum recognovit. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

13Czterdziestego Drugiego, Miesiąca Januarij Osmego Dnia, Pozew

14Ziemski Kijowski autentyczny, na membranie Ziem. Kijows.

15pisany odniosł do Dobr wsi Chaycza [?] wielkiey, y tam ten Pozew

16we Dworze w Izbie na Stole połozywszy, o połozeniu onego od kogo

17po kogo y w iakiey Sprawie był pisany, Prawnie opowiedział

18y do wiadomosci przywiodł. Ktorego Pozwu iest Seryia takowa.

19August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski wielki Xiążę Litewski

20Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Inflantski Smolenski Czer-

21nięski, Kijowski Wołynski Podolski Podlaski Bracławski

22y Czernihowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

k. 629v

1Wielm. Faustynowi Benedyktowi y Wiktoryi z Grabowskich Suchno-

2wickim [?] Kosińskim [?] Podstolim Brzeskim Małż. Samey zaś Podstolinie

3cum assistentia Maritali de Jure debita, tudzież Urodz. Marci-

4nowi Matusewiczowi Gubernatorowi Norzynskiemu, nie mniey Ro-

5bocym [?] Poddanym y Kozakom Norzynskim, do Osob kilkunastu

6zgromadzonym de nominibus et cognominibus, temuż Urodz.

7Matusewiczowi lepiey wiadomym Pozwanym, z osob y zewszy-

8tkiego [?] Dobr WW. leżących ruchomych y Sum Pieniężnych

9przykazujemy abyście WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

10Rokach Ziem. Kijow. Anno Deo dante eventuro Mille-

11simo Septingentesimo Quadragesimo Secundo, w Urzędzie Lub-

12Żytomirskim przypadaiących y Sądzić się maiących vel his desinen-

13tibus in aliis proxime Subsequentibus, sami osobiście y zawiście

14Stanęli. na Jnstancyą Jnstygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz.

15Konstantego Trypolskiego Podlaszego [?] Woźnego Gen. Aktora, kto-

16ry. przyłączaiąc się we wszystkim do Prawa Pozwu WW. pozy-

17wa oto. Jż WW. nieuważaiąc na Prawo Pospolite zebiwszy

18y zgromadziwszy kupę niemałą Ludzi y Kozakow Norzynskich

19cum vario armorum genere, na Maydan w Gruncie do Staro-

20stwa Owrucz należącym będący nasławszy y sam W. J. Urodz.

21Marcinie Matusewiczu z temiż Ludźmi naiechawszy tamże

22Robocego Wasyla Sawczenka Juwczenka [?] Poddanego Złotopol-

23skiego Actoris Dziedzicznego, Bez żadney do niego

24niemaiąc żadney do tego pretensyi, samego związali, koni

25dwoie, Siuta Swidry, Struh Siekierę Ogniwo, Nóż, Brus,

26Chleb krupy Słoninę Sol pozabierali, y tegoż Poddanego związ-

27zanego przy koniach y Jego ruchomosciach ciz pod same Mia-

28steczko Norzynsk przyprowadziwszy nawpół zbitego puscili.

29a konie y wszystkie ruchomosci wyżey wyrażone do tegoż

30Miasteczka Norzynska zaprowadzili; potym w Miedzieskim [?]

31kanasie konie zmorzywszy y spracowawszy do Białomęk [?]

32odesłali, od ktorego zmorzenia y spracowania Zrzebiec młody

33Przessią kasztanowaty valoris Talerow bitych Piętnascie zde-

34chnąć musiał, a klacz zdychać gotuie się, Jnne zas rzeczy do

35tychczas trzymaie y oddać sekwestruie [?]. A za tym Jdem Actor

36WW. pro decernendis poenis respectu perpetratae violentiae

37rum, restitutioneque rerum circa violentam invasionem

38interceptarum una cum poenis y o inne pretensye e futuro

39termino pozywa. Abys paritum terminum attentaturi et

40ad Commissa omnia Judicialiter responsuri. Pisan w Owruczu

41Trzydziesto drugiej [?] Decembris Anno Millesimo Septingen-

42tesimo Quadragesimo Primo. Relatio et Woźny et Sapiens [?] Ignatius.

43[reklamant:] Relatio [?] pottRej [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Matt. – Mattiasz? lub skrót „małżonków”; in cum sua vera ac fidelis relationis palam publice libereque expressum recognovit – na swą prawdziwą i wierną relację jawnie, publicznie i swobodnie wyraźnie zeznał; membrana – pergamin.

cum assistentia Maritali de Jure debita – z należną prawem asystencją męża; de nominibus et cognominibus – z imion i przezwisk; Anno Deo dante eventuro… – w roku, który da Bóg, nadchodzącym 1742; vel his desinentibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te ustały, na następnych najbliższych.

cum vario armorum genere – z różnym rodzajem broni; Actoris – powoda; valoris – wartości; pro decernendis poenis respectu perpetratae violentiae… – o nakazanie kar za dokonany gwałt i zwrot rzeczy zabranych przy gwałtownym najeździe; e futuro termino – z przyszłego terminu; ad commissa omnia judicialiter responsuri – mający sądownie odpowiedzieć na wszystko zarzucone; pozew pisany w Owruczu w grudniu 1741 (dzień niepewny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1742 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany w XII 1741) od Konstantego Trypolskiego, podczaszego [wendeńskiego?], przeciw Faustynowi Benedyktowi i Wiktorii z Grabowskich Suchnowickim [Kościuszkom?], podstolim brzeskim, małżonkom, i innym – o to, że zebrawszy znaczną kupę ludzi i kozaków norzyńskich z różną bronią, najechali majdan na gruncie należącym do starostwa owruckiego.

Transkrypcja

k. 630

1Rell. poł. Pozwu na ter. Sądy Ziem. Kijow. od

2Tych[?] Imci po Arędarzow Wiazowskich.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

4Miesiąca January Dziesiątego Dnia.

5NA Leżeniu Akt Ziemskich Woiewodz. Kijowskiego.

6Przedemną Janem Zawiałłckiem[?] Mockulskim[?] Komorni-

7kiem Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego, y Xięgami ni-

8nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy oso-

9biście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y innych

10Opatrzony Andrzey Hrezicki[?], ktory iuxta Ius veri

11ac Fidelis Relationis palam publice liberè per expres-

12sum recognovit, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

13set Czterdziestego Drugiego, Dnia Dziesiątego January, Po-

14zew Ziemski Kijowski autentyczny, Ca membranie[?]

15Ziemskim Kijowskim pisany, odniosł do Dobr Wsi Wia-

16zowki[?] y tamten Pozew iednemu z Pozwanych do rąk

17oddał, o oddaniu onego od kogo przeciw komu y w iakiey spra-

18wie by był pisany, prawnie opowiedział y do wiado-

19mości przywiodł, ktorego Pozwu iest tenor takowy. Au-

20gust Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski wielki Xiążę Li-

21tewski, Ruski Pruski Mazowiecki Zmudz. Inflantski

22Smoleń. Siewierz. Kijowsz. Wołyń. Podol. Podlaski Bra-

23cław. y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y Ele-

24ktor. Wam Niewiernym Szyfre[?] IlJuszczyney[?] Matce Wdo-

25wie, Leybowi Ilwszkiewiczowi[?] Synowi Leybie y Josi

26Abramowiczom Arędarzom Wiazowskim Matt. Endrzei[?]

27Josiowi y Basi Naftolowiczom Arędarzom Nowego Doro-

28hinia[?] etc. Matt. Żenie Synow Zięciom y Corkom po

29niegdy Zeszłym Ilwszce[?] Szlomowiczu Obywatelowi Mia-

30sta Narodycz pozostałym cum Assistentia Panow waszych

31de Iure Debita Pozwanym, z Osob y zewszystkich ge-

32neraliter Dobr waszych, leżących ruchomych y Sum Pie-

33niężnych przykazujemy, abyście niewierność wasza przed

34Sądem naszym Ziemskim Kijowsk. na Rokach Ziemskich

35Generalnych Woiewodz. Kijowsk. w Roku da Bog przyszłym

36Tysiąc Siedmset Czterdziestym Drugim w Owruczu lub

37Żytomirzu przypadaiących y Sądzić się maiących velhis

k. 630v

1deficientibus in alijs proxime Subsequentibus Sami

2osobliwie y Zawicie Staneli, na Instancyą Instygatora

3Sądowego y Jego Delatora, Wiel. Konstantego Szypowskie-

4go Podcz. Owrudzkiego Aktora, ktory przychylaiąc się do

5Prawa Pttego y Affektacyi od niegoby Zostępu Imći Pana

6Sztomowicza Rodzica waszego moderno Actori na

7Złotych Polł. Sto daney y Służący niewiernie wasze pozy-

8wa oto. Iż wy wiedząc dobrze o długu pomienionym

9przez wyrzeczonego Oyca waszego u Aktora zacią-

10gnionym, od ktorey Summy post fata tegoż Imći Pana

11Sztomowicza Oyca waszego, przez Lat Dziesiąt kilka ią-

12cey Prowizyą moderno Actori wypłacaliście, tan-

13dem od Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego

14ani Prowizyi od tey że Summy, ani też Oryginalney

15Summy Sta Złotych Polskich wypłacać y oddać nie-

16chcecie. A zatym tenże Aktor do oddania y Zapła-

17cenia wyrzeczoney Summy Sta Złł Poll., wraz Pro-

18wizyą od niey należącą, do przysłuchania się wi-

19nom Prawnym ex Arbitrio Judicij wskaza-

20nym do nagrodzenia Szkod y Expens

21Prawnych Niewierności wasze na

22Termin wyz oznaczony po:

23zywa. Sitis parituri. Pi-

24san w Owruczu Roku

25Tysiąc Siedmset Czter-

26dziestego Pierwszego

27Dnia Dwudziestego Dru-

28giego Decembris de

29quo Praesens ejusdem

30m[…] Relatio. +

31Woźny ut supra

32Scribendi Igna-

33rus.

34[reklamant:] Mia

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. poł. – relacja położenia (doręczenia) pozwu; iuxta Ius veri ac Fidelis Relationis palam publice liberè per expressum recognovit – zgodnie z prawem prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; cum Assistentia – z asystencją (opieką prawną); de Iure Debita – należnej z prawa; generaliter – ogólnie. Narodycz – Narodycze; Owrucz – Owrucz; Żytomierz.

deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby się nie odbyły, na następnych najbliższych (rokach); moderno Actori – obecnemu powodowi; post fata – po śmierci; ex arbitrio Judicij – według uznania sądu; Sitis parituri – macie być posłuszni (stawić się); de quo praesens ejusdem … relatio – o czym niniejsza relacja tegoż (woźnego); Woźny ut supra scribendi ignarus – woźny jak wyżej, pisać nieumiejący.

Podcz. Owrudzkiego – podczaszego owruckiego; Złł. Poll. – złotych polskich.

Foliacja w lewym górnym rogu: „638/6” (?) – odczyt niepewny.

Streszczenie

10I 1742 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 22 XII 1741) od tegoż Trypolskiego przeciw Żydom arendarzom wiazowskim: Szyfrze [?], wdowie, jej synowi Lejbie i Lejbie i Josiowi Abramowiczom oraz innym – o zapłatę długu 100 zł z asekuracji wystawionej aktorowi przez ich ojca.

Transkrypcja

k. 631

1Manifestacya una cum Publicatione

2et Juramento Wiel. JmP. Druszkowskie-

3go Cześn. Bielskiego przeciw Wiel. Ich Mciom

4Panom Niemiryczom Stolnikom Owruc. Małż.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Trzynastego Dnia.

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijow. Przedem-

8ną Jerzym z Gatek Gateckim Namiestnikiem gli-

9ces Regentem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xię-

10gami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens perso-

11naliter Wiel. Jego mć Pan Józef [?] Druszkowski Cześnik Ziemi

12Bielskiey, Solenniter contra Wiel. Ich mciom Panom

13Karolowi y Antoninie z Zatowickich [?] Niemiry-

14czom Stolnikom Owruc. Małż. Świadczył Manifes-

15tował y protestował się in eum Modum Iż w Dekre-

16cie Sądu Ziem. Kijow. Roku Tysiąc Siedmset Czter-

17dziestego Pierwszego Die Sexta Maij w Żytomierzu

18Między tymże Comparentem z iedney a Wiel.

19Ich Mciami Obżałowanemi z Drugiey Strony stałym

20y ferowanym iniunctum. a żeby Wiel. Jego mć

21Pan Niemirycz Stolnik Owrucki in Terminis

22dierum et Horarum Actis presentibus iako Robot-

23nik[?] Woyt z Dwoma Synami Iwan Tere-

24wy [?] Hrehory Petrowicz Teresdlus [?] Leonowicz Michay-

25ło Tymeonow w dobrach Turczynce [?] Mężney dwie[?]

26[…] nie odprzysiężeniu się przez Wiel. Obżałowane-

27go Wiel. Comparentowi iniunctum na tę Roku

28[reklamant:] poprzysięg

k. 631v

1poprzysiędz iako pomienieni Zilipowey w Dobrach

2iego Ziemstwo Zasiedzieli y za onych Summę Czte-

3rysta Pięćdziesiąt Złł Pol. Wiell. Jachowskiemu zapłacił,

4po ktorym Juramencie Wiell. Jego mć Pan Niemirycz

5Stolnik Owrucki lub pomienionych Zilipowow wy-

6dać lub Summę za onych wyrażoną powinien był

7zapłacić; Ale Wiell. Jego mć Obwiniony Contra-

8veniendo pomienionemu Dekretowi, ani się Super

9in existentiam onych Zilipowow nie od przysiągł,

10ani Summy za nich wyżey wyrażoney nie zapła-

11cił; Więc Modernus Comparens obediendo prze-

12mienionemu Dekretowi, prosił mnie Urzędu

13o Wydanie Sobie roty Juramentu y o przydanie Woź-

14nego do attentowania a tak że Urząd annuendo prae-

15dicto Decreto tum affectationi Comparentis Woźne-

16go Generała Woiewodztwa Kijow. Szlachetnego Anto-

17niego Bieleckiego przydałem. ktory Wiell. Comparens

18assistente Sibi Ministeriali in praesentia Urodzonych

19Panow Antoniego Hrudewicza [?] Antoniego Jasinskiego [?]

20na tę Rotę Jurament wykonał, Ja Szef [?] przysięgam

21Panu Bogu Wszechmogącemu na tym że pomienieni Zi-

22lipowey wyżey wyrażeni w Dobrach Wsi Beshakach [?]

23Ziemstwo zasiedzieli y za onych Summę Czterysta

24Pięćdziesiąt Złł Pol. Wiell. Jachowskiemu zapła-

25ciłem na czym iako sprawiedliwie przysięgam tak mi

26Panie Boże dopomoż, po ktorym Juramencie Idem Compa-

27rens widząc renitentiam Wiell. Niemirycza Stol-

28nika Owruck. prosił mnie Urzędu o przydanie Woźnego

29do Publikowania Winy Banicyi Wieczney Dekretem

30Oznaczoney a tak że Urząd wyżey wyrażonego Woź-

31nego do publikowania przydałem, ktory ex additamento

32Officij praesentis Stanowszy in loco Solito publicavit:

33[reklamant:] nus [?]

k. 632

1nus in Pr[a]esentia tychże Ich Mciów Szlachty wyżey wyrażo:

2nych y innych dla Spraw Swoich do Kancellaryi przy:

3bytych pomienioną Winę Banicyi Wieczney głosem

4Wyniosłym obwołał y publikował, y o tym prawdziwą

5swoy Publikacyi y zeznał Relacyą, y prosili tak

6Comparens Swey Manifestacyi cum Juramento iako y

7Woźny publikacyi Relacyi Actis connotari co

8y otrzymali; Józef Truszkowski [?] Czesnik Ziemie Ki:

9iowskiey mp. + Antoni Bielecki Woźny, pisać nieumie:

10iący.

Objaśnienia i tłumaczenia

una cum Publicatione et Juramento – wraz z ogłoszeniem i przysięgą; Solenniter contra – uroczyście przeciw; in eum Modum – w ten sposób; Die Sexta Maij – dnia 6 maja (1741); iniunctum – nakazane; in Terminis dierum et Horarum – w terminach dni i godzin; Actis praesentibus – aktom niniejszym.

Namiestnik gliceś (?) Regent pro tunc – zastępca regenta ówczesnego; odczyt kilku imion chłopów i nazwy dóbr niepewny.

obediendo – posłuszny; contraveniendo – sprzeciwiając się; super in existentiam – co do istnienia (posiadania); modernus comparens – obecny stawający; annuendo praedicto Decreto tum affectationi comparentis – przychylając się do wspomnianego dekretu i żądaniu stawającego; assistente sibi ministeriali – w asystencji woźnego; renitentiam – opór; ex additamento Officii praesentis – z przydania niniejszego urzędu; in loco solito publicavit – na zwykłym miejscu obwołał.

Zilipowie – zapewne poddani (rodzina chłopska) „Zilipowie”, odczyt niepewny.

in Praesentia – w obecności; cum Juramento – wraz z przysięgą; Actis connotari – zapisać do akt; Czesnik Ziemie Kijowskiey – czesnik ziemi kijowskiej.

Streszczenie

13I 1742 Józef Druszkowski [Truszkowski?], cześnik ziemi bielskiej, manifestował się z publikacją i przysięgą przeciw Niemiryczom, stolnikom owruckim, małżonkom – o niewykonanie dekretu sądu ziemskiego kijowskiego z 6 V 1741 wydanego w Żytomierzu między stronami (nakazującego Niemiryczowi [wydanie poddanych?]). Woźny Antoni Bielecki.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 632

1Relatia Aresztu niewiernego Meyera

2u Wiel. Szelęgi [?] Cześnika Smolen. w

3sprawie Wiel. JmPani Panny Milaniczy [?]

4y Konwentu Koreckiego Panien Zakonnych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Januarij Trzynastego Dnia.

7Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

8z Gatek Gateckim [?], Namiestnikiem y Vices Regenta

9pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi

10Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał

11Woiew. Kijow. y innych Opatrzny Kondrat Wołow:

12ski [?] in Vim Sub verbo ac fide sua Relationis, pala[m]

13publice liberéq[ue] ac per expressum recognovit; Iż on

14Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dru:

15giego Dnia Dziewiątego Januarij na Affektacyą y Żąda:

16ną Requizycyą Wiel. JMci Pana Franciszka Mila:

17nickiego [?] Komornika Granicz. Kijow. Dóbr Klinca [?] Arędow:

18nego Possessora niemniey Zakonu lubney [?] w Bogu JW. Mci

19Panny Melentyi [?] Matuchowskiey [?] Ihumeniy Mo:

20nastera Koreckiego y całego Zgromadzenia ejusdem Conven:

21tus mając przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary

22godnych Urodz. Ich Mciów Panów Stanisława Leonowi:

23[reklamant:] cza

k. 632v

1Pana y Pana Murawskiego eo Majoris ac evidentioris

2Testimonij gratia sibi adhibitos był w Dobrach Woy-

3tkiewiczach u Wiel. JmPana Dominika Stecki[ego?]

4go Cześnika Smoleń. gdzie będąc ad Instantiam Wiel-

5nego Mości Pana Trachowicza [?] Requirentibus na Dzi-

6siątek dwa Tysiące Złotych u Wiel. JmPana Steckiego Cześni-

7ka Smoleńskiego Mieszkaiącego y protekcyą Maiącego we

8Dwach Tysiącach Złotych Polskich arresztował y do

9rozprawy Prawney officiose przy pozwał który Areszt

10Wiel. JmPan Stecki Cześnik Smoleński de verbo

11przyiął y Wyż Wyrażonego Mości Pana do rozprawy

12Prawney dotrzymać deklarował, o czym on Woźny

13tę Stronę Szlachtę ze mną przytomną Oświadczywszy

14się z tamtąd ta ad Acta przybyszy y przedem-

15ny Urzędem prawdziwą uczynił y Zeznał Relacyą

16prosząc eam Actis Connotari co otrzymał y Woźny

17ut Suprascribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sub verbo ac fide sua relationis – w mocy relacji pod słowem i wiarą swoją; palam publice libereque ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; pro tunc – na ten czas; ejusdem Conventus – tegoż konwentu; Vices Regenta – zastępca regenta.

eo Majoris ac evidentioris Testimonij gratia sibi adhibitos – dla większego i oczywistszego świadectwa przybranych; ad Instantiam – na wniosek; Requirentibus – na żądanie; de verbo – ustnie; eam Actis Connotari – aby ją zapisano do akt; ut Suprascribendi ignarus – jako nieumiejący pisać (stąd brak podpisu).

Cześnik Smoleń. – cześnik smoleński (tytularny urząd ziemski); początek relacji woźnego na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13I 1742 woźny Kondrat Wołowski [?] zeznał, że 9 I na żądanie Franciszka Milanickiego [?], komornika granicznego kijowskiego, arendownego posesora dóbr Kliniec, oraz konwentu panien zakonnych koreckiego dokonał aresztu Żyda Meyera u Szelęgi [?], cześnika smoleńskiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 632v

1Relatia Listu Pozewnego na Trybunał od Wieleb-

2nego Collegium Kaniowskiego [?] OO. [?] po Wiel-

3możnych JchmPanów Dubnowskich [?].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Januarij Piętnastego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Kijowskich Przedem-

7ny Jerzym z Dzieduszyc [?] Dzieduszyckim [?] Namiestnikiem y Vice

8Regentem pro tunc Akt Ziemskich Kijow. y Xięga-

9mi ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście

10Woźny Generał Woiew. Kijow. y innych Opatrz-

11ny Tomasz Masinkiewicz [?] in vim Suae verae ac fide-

12lis Relationis, palam publice libereque ac per expres-

13recognovit, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

14[reklamant:] set

k. 633

1iet Czterdziestego Wtorego Die Decima Januarii Po-

2zew Ztawny Trybunalski Koronny Lubelski autentyczny

3na memtranie Ziem. pisany odniosł do Dobr Wsi Mosz-

4kow, y tam tenże zew w Rezydencyi Urod. Stecka [?] Duch-

5nowskiego Seu Duchowskiego Seu Dmuchowskiego po-

6łożył opowiedziawszy y oświadczywszy [?] onego od tego pozwanego y wza-

7iey Sprawie pisany być opowiedział y Prawnie poło-

8żywszy do wiadomości przywiodł Ktorego Pozwu iest tenor

9taki wyraz, August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski

10Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazow. Zmudz.

11Inflanc. Smoleń. Siewiers. Kijow. Wołyń. Podolski

12Podlaski Bracł. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę Saski

13y Elektor: Urod. Piotrowi Janowi y Bazylemu

14Polidaykom [?] Samuelowi y Steckowemu [?] Kryszczykow [?]

15Piotrowi y Pawłowi Wasylenkom Duchnowskim

16seu Duchowskim Sive Dmuchowskim Pozwanym

17z osob y ze wszystkich ich dobr WW: leżących Ru-

18chomych y Sum Pieniężnych przytym Ziemiey całey [?]

19WW: przed Sądem naszym głownym Trybunalskim

20Koronnym Lubelskim od tego za Niedziel Czterey [?] albo w ten

21czas gdy ta Sprawa z Regestru Ziem. na ten czas et Ci-

22vile Arianismi [?] przypadnie y przywołana będzie Sami

23Osobiście y Zaraz Stanąć na Instancyą Urod. Sędziego [?]

24y iego Delatorów Przewielebnego w Bogu JmXiędza

25Feliciana Białłurowicza [?] Rektora Collegii Łuckiego [?]

26et totius Communitatis ejusd. Collegii uti Haeredum

27et Possessorum Czepci [?] Bonorum Moszkow [?] cum attente [?] Superiorum

28de Jure debita tudzież Wielebnego Oyca Steckego [?]

29Bielanowskiego Prezbitera y Plebana Moszkowskiego

30[reklamant:] Aktorow

k. 633v

1Aktorow ktorzy inhaerendo Legi Publicae et Protestati:

2oni eo Nomine facta WW. Pozywaią oto Z Woli nie

3obserwuiąc Prawa Bozego y pospolitego eundem na

4kontemp. onego czyniąc a bardziey Honor Boski y

5Swiętnicą Jego pospolituiąc smieli y ważyli się za

6merario [?] Mieiscy ausu na Cerkiew we Wsi Mezhent [?]

7będącą cum Guerra [?] et Tumultu sine omni Reve

8rentia Boga w Przenayswięcszym Sakramencie utay-

9ionego napaść, gdzie napadszy niewiedzieć quo ex na-

10tione Trupa do Cerkwi dla Pogrzebu według Obrząd

11ku Chrzesciańskiego wniesionego z tey za Cerkwi vio

12lentissima Manu extrahere pretendowali się, drzwi:

13ze Szamocząc y szarpiąc potamali [?] się Ludzi z ster

14danych Aktorow temuz Trupowi do Pogrzebu assys-

15tuiących tamze w Cerkwi inhonestissime turbali się,

16bestwili się osobliwie Rokowego [?] Stefana Niemcze[?]

17ka Poddanego Hrabskiego [?] odedrzwi zastępującego

18tamze nieczynie y o smierć przy prawie usitowali:

19ię y zatedwie za przyczyną wszystkich Ludzi na ten

20czas od takiego wściekłości Bozey cum Scandalo

21Heretykow nastąpionego zbiegłych się y Exces[?]

22odwodzących y perswaduiących od tego umysłu od

23stąpili się y wszystkich Wiolencyi y inkonweniencyi

24tamze w Cerkwi narobili się y naczynili się Zaczy

25tedy Iudex Actores WW. pro Cumendis [?] Poenis exemplo

26stissime Violata immunitatis Ecclesiasticae Super

27Ipsis ex Arbitrio Iudicij decernendis na Terminie [?]

28Oznaczony pozywaią na ktorym in [?] na Zawisi

29[reklamant:] tym

k. 634

1tym abyście WW stanowszy sądownie odpowiadaiąc

2skuteczniesię usprawiedliwili Pisan w Lasznie [?]

3Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo

4Die Vigesima Nona Decembris, de quo praesens Ex-

5mttr: Relatio. Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis… recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; pro tunc – na ten czas; Vice Regent – zastępca regenta.

odczyt tytułu (nazwa kolegium i pozwanych) wysoce niepewny.

Die Decima Januarii – dnia dziesiątego stycznia (1742); pozew na membranie – pozew sporządzony na pergaminie.

Collegii … et totius Communitatis ejusdem Collegii uti Haeredum et Possessorum – kolegium i całej wspólnoty tegoż kolegium jako dziedziców i posesorów; cum assistentia Superiorum de Jure debita [?] – z przysługującą prawnie asystencją przełożonych.

Fragment oblaty pozwu Trybunału Koronnego Lubelskiego z relacją woźnego (doręczenie w Moszkowie); odczyt wielu imion niepewny.

inhaerendo Legi Publicae et Protestationi – trzymając się prawa pospolitego i protestacji; cum Scandalo – ze zgorszeniem; violentissima manu extrahere – najgwałtowniejszą ręką wywlec; inhonestissime – najbardziej nieuczciwie; violata immunitas ecclesiastica – naruszona nietykalność kościelna; ex arbitrio iudicii decernendis – mającymi być orzeczonymi według uznania sądu.

Tekst pozwu w sprawie najścia na cerkiew; odczyt wielu wyrazów niepewny.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Vigesima Nona Decembris – roku 1741, dnia 29 grudnia; de quo praesens … relatio – o czym niniejsza relacja (zeznanie) wydana; Woźny ut supra scribendi ignarus – woźny jak wyżej, pisać nieumiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15I 1742 woźny Tomasz Masinkiewicz [?] zeznał, że w I 1742 położył w rezydencji Stecka [?] Duchnowskiego we wsi Moszków pozew na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 29 XII 1741) od kolegium [kaniowskiego?] bazylianów przeciw Piotrowi, Janowi i Bazylemu Polidajkom [?], Samuelowi i Steckowi Kryszczykom [?], Piotrowi i Pawłowi Wasylenkom Duchnowskim (Duchowskim, Dmuchowskim) i innym – o naruszenie immunitetu kościelnego: pozwani dopuścili się gwałtów w cerkwi i o mało nie zabili [duchownego], ku zgorszeniu innowierców, aż odwiedli ich zebrani ludzie.

Transkrypcja

k. 634

1Relacya Pozwu na Sądy Grodz:

2Kijow: od Wielebnego Konwentu Barsk:

3Ordinis D. B. M: przeciwko Wiel. JmP. Żydkie-

4wiczowi [?] Podstolemu Brzeskiego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Januarij Szesnastego Dnia.

7Na Rokach Sądo: Ziem: Kijow: Przedemną Ste-

8fanem z Gatek [?] Gateckim [?] Narodzonym [?] y Vice Regen-

9tem Akt Ziemskich Kijow: y Xięgami ninieysze-

10mi Ziem: Kijow: Stanowszy osobiście Woźny

11Generał Woiewo: Kijow: y innych Opatrzny Kon-

12drat Żabłocki [?] w Moc prawdziwey Woźney y Sku-

13teczney Relacyi swoiey dla zapisania do Xiąg Ni-

14nieyszych Zeznał Iż on Roku teraźnieyszego Ty-

15siąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Die Deci-

16ma Januarij Pozew Grodz: Kijow: autentycz-

17ny na Membranie Grodz: Kijow: pisany Zaniosł

18do Dobr Wsi Kasperowki [?] y tam ten Pozew we

19Dworze tameyszym w Izbie na Stole położył o

20położeniu onego Ludzi po Ludzi y w Którey

21Sprawie był pisany Sławnie opowiedział

22[reklamant:] y dowiadomości

k. 634v

1y do wiadomości przychodzi którego Roku teraz się

2gdy[?] ejusmodi Józef z Potoka na Stanisławowie

3Kiylikowie[?] Złaczkow[?] Brodach y Niemirowie

4Potocki: Wda y Generał Ziem. Kijow. Hetman

5Wielki Koronny Warsaw. Sniatynski Kołomys.

6Leżayski[?] etc Starosta Urodz. Jego Mci Panu Teodorowi

7Dyszkiewiczowi[?] Podstolemu Breskiemu Rotm.[?]

8y ze wszystkich gdzie dóbr WMci leżących Rucho:

9mych y Summ Pieniężnych powagą Jego Królewskiey

10Mci, a władzą moią Woiewodzinską przykazuię, aby

11WMć Przedemną Samym lub Sędziem moim Grodz. Kijow.

12na Rokach Grodz. Kijow. naypierwszych po Danie[?]

13tego Pozwu przypadaiących y his deficientibus imme:

14diate Subsequentibus Sam osobiście y zawicie sta:

15nął na Instancyą Instygatora[?] Grodowego y iego delatorow Prze:

16wielebnego w Bogu Jegomości Księdza Hyeronima Ostrow:

17skiego[?] Wikarego Archimandryi Owruckiey et totius

18Communitatis Ejusd. Monasterij Ordinis Divi Ba:

19silij Magni cum ejus Superiori de Jure debita Akt:

20torow którey przychylić się do Prawa Pospolitego

21Areszta Dekretow y całego Processu w tey Sprawie

22toczącego się, odstąpiwszy a Foro Terrestri Kijoviensi

23WMci do wydania Poddanych Tymocha y Matwija

24Dadenkow[?] Hryszka Antonenka Iwana Pawła[?]

25y Matwieja Chomenkow Andrzeia Parchoma

26Durdyszkow[?] z dobr Archimandryi Owruckiey WMci

27Ostapow[?] y Zibek[?] Aktorow dziedzicznych

28dobr WMci Asserowanych Swywolnie zbiegłych

29[reklamant:] y two[?]

k. 635

1y tak z Żonami Dziećmi Końmi Bydłem y całym

2sprzętem Domowym Osiadłych Aresztow inhibo-

3wanych Dekretami przysądzonych y Juramentem

4ewinkowanych nie mniej pro solutione Paenarum

5Juxta eosdem Decretis adjudicatarum ac pro Paenis

6ne Contraventionis, na termin wyż wyrażony

7pozywaiąc. Iż tak a nie inaczey Datt w Żytomierzu

8Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

9Primo die Trigesima Decembris. de quo Praesens

10Ejusdem Ministerialis Relatio + Woźny ut Scriptura Scribendi

11ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ordinis D. B. M. – zakonu Najświętszej Maryi Panny (prawdop. karmelici lub dominikanie barscy); Die Decima Januarij – dnia 10 stycznia; na Membranie – na pergaminie.

ejusmodi – tego rodzaju; his deficientibus immediate subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na bezpośrednio następnych; Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); cum ejus Superiori de Jure debita – wraz z jego przełożonym, jak prawo wymaga; a Foro Terrestri Kijoviensi – od sądu ziemskiego kijowskiego; Wda – wojewoda; Archimandria Owrucka – monaster bazyliański w Owruczu.

pro solutione Paenarum Juxta eosdem Decretis adjudicatarum ac pro Paenis ne Contraventionis – za zapłatą win tymiż dekretami przysądzonych oraz za winy nieposłuszeństwa (kontrawencji).

inhibowanych – zakazanych (objętych zakazem); ewinkowanych – wywiedzionych, uzyskanych przysięgą.

Datt w Żytomierzu Anno … die Trigesima Decembris – dan w Żytomierzu roku 1741 dnia 30 grudnia; de quo Praesens Ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut Scriptura Scribendi ignarus – jako nieumiejący pisać (znak krzyża).

Koniec pozwu wydanego 30 XII 1741 w Żytomierzu.

Streszczenie

16I 1742 woźny Kondrat Żabłocki [?] zeznał, że 10 I położył we dworze we wsi Kasperówka [?] pozew na sądy grodzkie kijowskie (pisany 30 XII 1741) od konwentu bazylianów [barskiego? owruckiego?] przeciw Żydkiewiczowi [?], podstolemu brzeskiemu – o wydanie poddanych zbiegłych z dóbr archimandrii owruckiej Ostapy [?] i Zibki [?]: Tymocha i Matwija Dadenków, Hryszka Antonenka, Iwana, Pawła i Matwieja Chomenków, Andrzeja i Parchoma Durdyszków, z żonami, dziećmi, końmi, bydłem i sprzętem, zaaresztowanych, przysądzonych dekretami i wywiedzionych przysięgą, oraz o zapłatę kar.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 635

1Relatia Positionis Pozwu una cum aresto od

2Wielebnego Konwentu Owruckiego Ord. D. B. M.

3po Wielm. JmciPana Jachowskiego [?] Rotm. [?]

4Kijow. na Sądy Grodz. Kijow. Zeznana

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Januarij Szesnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

8z Gatek Gateckim Namiest. Akt Ziem. Kijow. y

9Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. stanowszy oczy-

10wiście Woźny Generał Woiew. Kijow. y innych

11Opatrzny Kondrat Zbrolewski [?] in Primam verò

12ac fidelis Relationis petans publice liberey ac

13confessionis recognovit, iż on Roku teraźnieyszego

14Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego die Decima

15Januarij, na affektacyą y prawną Requizycyą

16Przewielebnego w Bogu Jegomci Xiędza Hieronima Oktaw[?]-

17skiego Wikarego Konwentu Owruckiego Ordinis D. Bas[ilii] [?]

18[reklamant:] etc.

k. 635v

1et totius Communitatis ejusd. Conventus, maiąc

2przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Uro:

3dzonych JchMMPanow Stryiowego Wotyneckiego [?] Iwa-

4Bousunowskiego [?] był Officiose w Dobrach Wsi Cho:

5tosni [?] gdzie będąc u Woyta y całey Gromady, Robocze

6Parchoma Semenenka z Ostapow [?] Dobr Requirentow

7do Dobr Chotosni [?] zbiegłego y tam teraz osiadłego w Dzie-

8sięciu Grzywien Polskich Officiose do wspraw [?] Prawney

9Aresztował y przypowiedział, ktory Woyt y Poddani be

10nevole pomieniony Areszt przyięli y Pomienionego

11Poddanego do wspraw [?] Prawney dotrzymac deklaro:

12rowali. Ozym on Woźny tę Stronę Szlachtę Sobie

13przytomną Oświadczywszy się z tamtąd tu ad Acta

14przybywszy prawdziwą Relacyą Aresztu uczynił y

15zeznał. Et in Continenti Tenże Woźny Pozew

16Grodz. Kijow. na Membranie Grodz. Kijow. pisany eo:

17dem Anno et Die Superius Expressis pomienionemu

18Woytowi w Izbie na Stole połozył; opowiedzenia onego

19od kogo y w iakiey Sprawie był pisany praw:

20nie opowiedział ktorego Pozwu Tenor Seqvitur Ejus

21modi; Józef z Potoka na Stanisławowie Lipsture [?] Gra-

22nicznie [?] Brodach y Niemirowie Potocki Woda y Ge-

23nerał Ziem Kijow. Hetman Wielki Koronny Wąd.

24Śniatyński Kołomyiski Leżayski etc Starosta. Wielm.

25JmPanu Józefowi [?] Paskowskiemu Kodz. Kijow. [?]

26z osoby y ze wszystkich gruntow Dobr Wmci [?] Leżących

27Ruchomych y Sum Pieniężnych, powagą Mey Ho

28teliskiey [?] Mci a władzą moią Woiewodzinską przy:

29każuię, abyście WMć przedemną Samego Lub Sędzią mo-

30[reklamant:] im

k. 636

1Grodz. Kijow. na Rozkład. Grodz. Kijow. w Cwmentarzu [?]

2[…] Żytom. nayprzemiey przydaut tego Sądu przypa-

3[…]iących y Sądzić się mających i his deficientibus

4[…] alys proxime Subsequentibus Sam obliczne y Za

5[…]ie Stanąć na Instancyą Instygatora Sądowego y ego De-

6[…]torów [?] Przewielebnego w Bogu Imści Xiędza Hiero-

7[…]ima Ostrowskiego Wikarego Konwentu Owruc. [?]

8[…] Dobrodzieja [?] D. B. M. et totius Communitatis Ejusdem Con-

9[…]ntus Aktorów, który in hereado [?] Legi et Ares. [?]

10[…] Wmści o wydanie Robocego [?] Danko [?] nu Seme-

11[…]enka z dobr Ostapow Dziedzicznego do dobr Choto-

12[…]i Zbiegłego [?] na termin wyż Oznaczony [?] […]

13[…]ią Citus [?] pariter Datt. w Żytom. Anno Millesimo

14[…]eptingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secun-

15[…] Januarij de quo plens [?] Ejusd. Mttis [?] Relatio

16[…] Woźny ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relatia Positionis Pozwu una cum aresto – relacja (zeznanie woźnego) o doręczeniu pozwu wraz z aresztem; Ord. D. B. M. – Ordinis Divi Basilii Magni, zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie).

die Decima Januarij – dnia 10 stycznia; affektacya y Requizycya – życzenie i prawne wezwanie; formuła „publice liberey ac confessionis recognovit” – publicznie i dobrowolnie zeznał (odczyt częściowo niepewny).

Numer marginalny „1800” odczytany niepewnie (może być rok/inna notka).

et totius Communitatis ejusdem Conventus – i całej wspólnoty tegoż konwentu; Officiose – urzędowo; Requirentow – strony żądającej (powoda); bene vole – dobrowolnie; ad Acta – do akt; Et in Continenti – i zaraz potem; na Membranie – na pergaminie; eodem Anno et Die Superius Expressis – tegoż roku i dnia wyżej wyrażonych; Tenor Seqvitur Ejusmodi – treść następuje taka.

Relacja woźnego o areszcie zbiegłego poddanego i doręczeniu pozwu wojewody kijowskiego Józefa Potockiego; foliacja „635/6” w lewym górnym rogu wpisana ołówkiem – odczyt niepewny; liczne odczyty nazw miejscowych i nazwisk niepewne.

Tekst przy grzbiecie częściowo ucięty (początki wierszy niewidoczne); odczyt wielu wyrazów niepewny.

his deficientibus … alys proxime subsequentibus – a w razie ich braku na innych bezpośrednio następujących [rokach]; Datt. w Żytom. Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda Januarij – dano w Żytomierzu dnia 2 stycznia 1742 r.; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Wezwanie przed sąd w sprawie wydania zbiegłego poddanego (z dóbr dziedzicznych Ostapów do dóbr Choto…); powodem instygator i konwent (prawdopodobnie owrucki).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16I 1742 woźny Kondrat Zbrożewski zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (od Józefa Potockiego, wojewody kijowskiego, hetmana wielkiego koronnego; pisany w Żytomierzu 2 I 1742) od konwentu owruckiego bazylianów przeciw Jachowskiemu [?], rotmistrzowi kijowskiemu – o wydanie roboczego Danka Semenenka [?], dziedzicznego z dóbr Ostapy [?], zbiegłego do dóbr Choto[…].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 636

1Manif. [?] Urodz. Ich Mść Panów Botsunów:

2Kwit [?] przeciw JWielm. Jego Mści Panu Olszanskie-

3mu Stanowie [?] Owruc.

4Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Januarij Osiemnastego Dnia

6Na Urzędzie [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym [?]

7z Gatek Gateckim [?] Vices Regenta y Namiestni-

8kiem Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey[sze-]

9mi Ziemskiemi Kijow. Comparentes pt Urod.

10[…]ch Mość Panowie Leonty y Samuel Botsunow-

11[reklamant:] scy [?]

k. 636v

1sey Swym y Urodz. Ich MciPanow Daniela Swi-

2ryda [?] y Pawła Bowsunowskich [?] y innych Uczest-

3kich Dziedzicow y Posessorow Dobr Wsi Bowsunow

4à vetusta Temporis Ætate Manifestantow Dzie-

5dzicznych Imienia widząc znaczne w Fortunie

6Swoiey per adinventa media Manifestantow

7szkodzące Ruinę y w Onesze Desolacyą Przed

8Urzędem y Aktami ninieyszemi na pkto Jasnie

9Wielm. Jego MciPanu Ierzemu na Brusilowie [?] Olsze-

10wskiemu [?] Staroście Owruckiemu iako Panu, a osobliwie Urodz. Je-

11go Mci P. Konstantemu Potempskiemu Gubernatorowi Starostwa Owruckiego świadczy-

12li y Manifestowali się o to, Iż wspomniony [?] dyspozycyi ex mandato Jas-

13nie Wielm. JmPana Starosty czyli też Swo Proprio [?] ausu

14chcąc się temuż Jasnie Wielm. Pryncypałowi przysłu-

15żyć z kontraktowaniu z Urodz. Manifestantami

16o Lasy Czarne do robienia Potażow, tudziesz

17wystawienie w tychże Lasach Budy Kontraktem

18Trzecioletnim de actu Ejus Anno Millesimo Se-

19ptingentesimo Trigesimo Nono Die Vigesima

20Sexta Augusti w Bowsunach spisanym, któ-

21rym Opisał się Imieniem JW. Pryncypała Swego, aby

22przy Pierwszym Odebraniu w Używanie tychże La-

23sow y Zaczęcia Budy Złł. Polsk. Pięćdziesiąt ex tunc

24Manifestantom oddał, potym co Rok od tey że

25Pasy [?] wielesie [?] może Znaleźć tymże Manifestan-

26tom po Złł. Polsk. Pięć płacić bez Uydzelnej [?] dys-

27kusyi tymże Kontraktem obligowawszy się Urodz.

28Jego MPan Potempski Gubernator Owrucki: Na

29[reklamant:] pierwszym

k. 637

1pierwszym Terminie ad Complementum Summy Pię-

2ciudziesiąt Złł Poll tylko Złł Poll Trzydzieści Sześć od-

3dał in Reliquo vero Zatrzymawszy tak wiele Ras

4Potażu oczym w Szerszym Regestrze remonstruiąc

5ani Żadney Szeląga Protestantom przez lat kil-

6ka nie wypłacił przezco Comparentom Szkodę

7y tymże Manifestantom Dobra y Lasy przez ro-

8bienie Potażów są wypustoszone y zdesolowane

9a manifestantes Szkody Szkodę [?] wielkie Krzywdy y Szko-

10dy w Swoiey Fortunie Dziedziczney ponoszą y

11ponosić muszą A zatym Ciż [?] Comparentes Suo

12et Nomine quo Supra iteratis manifestowawszy

13się Vicibus Salvam huius Manifestationis Zo-

14stawili Meliorationem prosząc eam actis Conno-

15tari co y otrzymali + Samuel Bełżanowski [?] +

16Leonty Bowsanowski [?] imię pisania nieumie-

17iące krzyżykami podpisuią się

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regenta – zastępca regenta; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście.

à vetusta Temporis Ætate – od dawnych czasów; per adinventa media – przez wymyślone sposoby; ex mandato – z rozkazu; proprio ausu – z własnej śmiałości; de actu Ejus Anno 1739 die 26 Augusti – z datą tegoż aktu 26 VIII 1739.

Manifestacja dotyczy kontraktu na wyrąb lasów pod potaż i budę w Bowsunach; foliacja „636” z dopiskiem, odczyt niepewny.

ad Complementum Summy – dla uzupełnienia sumy; in Reliquo vero – co do reszty zaś; Złł Poll – złotych polskich; potaż – potaż (popiół drzewny), stąd pustoszenie lasów.

Suo et Nomine quo Supra – we własnym i wyżej podanym imieniu; iteratis Vicibus – po raz wtóry; Salvam huius Manifestationis Meliorationem – z zachowaniem prawa poprawienia tej manifestacji; eam actis Connotari – by ją zapisano do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 Leonty i Samuel Bołsunowscy [?] w imieniu swoim i Daniela, Świryda i Pawła Bołsunowskich manifestowali się przeciw Olszańskiemu, staroście owruckiemu, i jego dyspozytorowi – o to, że ten, chcąc przysłużyć się staroście, zawarł z nimi kontrakt o czarne lasy do robienia potażu i postawienia budy, a następnie [złamał umowę i wyrządził im krzywdy].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 637

1Manifest Nne Wiel. JmPana Trypolskiego

2Podsędka Ziemskiego Kijowskiego przeciwko Urodzonym

3JchmPanam Dieckowskim [?].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego.

5Miesiąca Januarij, Osmnastego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa Kijowskiego

7Przedemną Ierzym z Gałek Załęckim [?] Vice Regentem y

8Namiestnikiem protunc Akt Ziemskich Województwa Ki-

9iowskiego y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Comparens Personaliter Urodzony JmPan Józef Trypolski Łowczyc

11Czeczelnicki [?], Nne Wiel. JmPana Macieia Dedowicza [?] z Try-

12pola Trypolskiego Podsędka Ziemskiego Kijowskiego Stryia

13Swego, Ordinatorio [?] Nomine Integritati eius Substantia[e]

14[?] przeciwko Urodzonym JchmPanom Iakubowi y Łukaszowi Brat[om]

15[reklamant:] rodzonym

k. 637v

1rodzonym y Stefanowi Daniłowiczowi Didkowskim Swiadky [?]

2Manifestuie y protestuie się in eum modum: Iż JchmćPP

3wymieni nulla habita justa et reali praetensione, wieśćgo [?]

4Stryia Comparentis w Asystencyą Swey przeciwko którey JeymćPani

5Paniey Teofili z Pirockich [?] Didkowskiey Burgrabiney Grodz.

6Żytomirz. zadaiące oney Abusum Additalitatis [?] maliciose

7immiscuerunt indebite inwolwowac in Processum Solum

8modo vexando implikowali do Expens Prawnych Sola ducti

9malitia przyprowadzaią czego nigdy nie dowiodą, w czym mo-

10dernus Generalans [?] Supplicando Magnificum Principalem

11Suum Summopere laesum, et indebitam vexam na przo-

12wyż rzeczonym obalowanym item to manifestowawszy się

13deklarował eundem pro poenis respectu indebite vexa[e]

14z obżałowanemi Jure agere zostawiwszy. Zas ninieyszey

15Manifestacyi Necessitas exigenti melioratione a t[eraź]-

16raźnieyszey o przyięcie do Akt prosił co y otrzymał. Jozef

17Trzypolski [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nne Wiel. – Najjaśniejszego/Wielmożnego (skrót niepewny); protunc – wówczas; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; dalsza łacina niepewna, w sensie: w imieniu stryja dla ochrony jego majątku.

Trypol – Trypole nad Dnieprem, pow. kijowski.

in eum modum – w ten sposób; nulla habita justa et reali praetensione – nie mając żadnej słusznej i rzeczywistej pretensji; Comparentis – stawającego (manifestującego); Solum modo vexando – jedynie dla nękania; Sola ducti malitia – wiedzeni samą złośliwością; summopere laesum, et indebitam vexam – najbardziej pokrzywdzonego i niesłuszne nękanie; pro poenis … Jure agere – dochodzić kar prawem; odczyt kilku słów łacińskich niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 Józef Trypolski, łowczyc [czeczelnicki?], w imieniu Macieja z Trypola Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, manifestował się przeciw Didkowskim o to, że bez słusznej pretensji wmieszali się w sprawę przeciw Teofili z Pirockich [?] Didkowskiej, burgrabinie grodzkiej żytomierskiej, której asystował stryj manifestującego, i zarzucili jej nadużycia.

Transkrypcja

k. 637v

1Relacya Pozwu na Sądy Grodz. Kijowskie

2od Urodz. Teodora Morasowskiego [?] p[rzeciw] Urodz.

3Białockich.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego.

5Miesiąca Januarij, Osmnastego Dnia.

6Na Zereniu [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego.

7Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Na-

8miesnikiem pro tunc Akt Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

9y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Stanowszy

10osobiście Woźny Gener. Woiewodztwa Kijowsk. y Innych Opatrz-

11ny Teodor Kijowski [?] w mocy prawdziwey wierney y Sku-

12teczney Relacyi Swoiey, dla zapisania do Xiąg ninieyszych

13iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznał. Iż on Roku te-

14raźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego, Dnia

15Siedmnastego Januarij, Pozew Grodzki Kijowski auten-

16tyczny odniosł do dobr wsi Hejcick [?] y tam ten Pozew w Izbie

17na Stole na osiedli niżey mianowanych Pozwanych

18położyłem, o pozwaniu onego od kogo, po kogo, y w iakiey

19Sprawie by był pisany prawnie do wiadomości przywiodł

20ktorego Pozwu tenor Sequitur ejusmodi. Jozef z Potoka

21na Stanisławowie Hrabia [?] Xiążę na Zbarażu [?] Brodach y

22Prinwirowie [?] Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijowsk.

23Hetman Wielki Koronny Warszawski Sniatyński Leżay-

24ski Kołomyiski etc Starosta. Urodz. Jchmm Panom

k. 638

1Hrehoremu Bazylemu Teodorowi Janowi, y Innym wszystkim Białockim

2de Nominibus samym że Sobie lepiey wiadomym, z osob y z wszystkich

3dobr Dobr WMWW leżących ruchomych y Sum Pieniężnych, przykazuię

4Zwierzchnością Jego Krolewskiey Mości a władzą moią Woiewodziń-

5ską, a by ście WWM przedemną samym lub Sędziem moim Grodzkim

6na Rokach Grodz. Kijowskich w Owruczu lub Żytomirzu odprawuiącemi się

7y sądzonemi, vel his desinentibus in alijs proxime subsequentibus

8Terminami oblicznie y zawicie stanęli, na Instancyą Instygatora

9Sądowego y Jego Delatora Urodz. JmPana Teodora Mozarow-

10skiego Aktora, ktory przychylaiąc się do Prawa Pospolitego

11y Manifestacyi Swoiey co nie zaszłoney WMWW pozywa

12oto. Iż WMć czyniąc na zgubę y ruinę tak teraz nieyszego Ak-

13tora iako y Innych Mozarowskich nescitur quibus modis

14et medijs, Papiery y wszelkie dokumenta videlicet Przywi-

15leja od Nayiaśnieyszych Regnantow y Inne Dyspozycye y

16Transakcye Domui Mozarowskich Servientia circa va-

17rias hostilitates turbidineque Temporum revolutiones zabrali-

18ście, one ut fertur czyli suo Nomine calcata lege transformo-

19waliście czyli ter in contemptum Status Nobilitaris nie wie-

20dzieć ob quas rationes u Siebie taicie y trzymacie a Akto-

21rowi ad manus iako Domowi Jego Służących oddać nie chcecie

22y nie oddaiecie, a za tym ten Modernus Actor powziowszy

23vestigium a narratis tak rożney kondycyi Ludzi, iako też od

24WMci Urodz. Pamięci Białocki, WMWW tak pro restitutione Docu-

25mentorum przez WMWW nie wie dzieć czyli gwałtownie czyli

26i ali iakim innym Sposobem interceptorum, nec non pro pæ-

27nis super Vos irogandis i ntuitu tam longo temporis inter-

28stitio u Siebie clandestine trzymania, z Aktorow do tak wiel-

29kiey krzywdy y Oppressyi Honoru Szlacheckiego przyprawie-

30nia na Termin wyż oznaczony pozywa. Stis parituri. Datt

31w Żytomirzu Anno Millesimo Septingentesimo Quadrage-

32simo Secundo Die Secunda Januarij de quo præsens ejus

33Ministerialis Relatio. + Woźny ut Supra Ceri[?] ben[?] Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zerenium – przypuszczalnie ‘na Zeremi’/ w kancelarii; Vice Regent – zastępca regenta ziemskiego; tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka; Józef Potocki – wojewoda kijowski, hetman wielki koronny.

de Nominibus – z imionami; vel his desinentibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdy te się zakończą, na innych najbliższych następnych; nescitur quibus modis et medijs – nie wiadomo jakimi sposobami i środkami; videlicet – mianowicie; Domui … Servientia circa varias hostilitates turbidineque Temporum revolutiones – służące domowi, podczas rozmaitych nieprzyjacielskich najazdów i zamętów czasu; ut fertur – jak wieść niesie; calcata lege – podeptawszy prawo; in contemptum Status Nobilitaris – ku pogardzie stanu szlacheckiego; ad manus – do rąk; Modernus Actor – obecny powód; vestigium a narratis – ślad z opowiadań; pro restitutione Documentorum … interceptorum – o zwrot dokumentów przechwyconych; nec non pro pœnis super Vos irogandis intuitu tam longo temporis interstitio clandestine – a także o kary na was nałożone z powodu tak długiego potajemnego przetrzymywania; Stis parituri – stawcie się posłuszni; Datt … Anno 1742 Die Secunda Januarij de quo præsens ejus Ministerialis Relatio – dan w Żytomierzu 2 I 1742, o czym obecna relacja jego woźnego; Ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem).

Streszczenie

18I 1742 woźny Teodor Kijowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 2 I 1742) od Teodora Mozarowskiego [?] przeciw Białockim – o to, że na zgubę aktora i innych Mozarowskich nie wiadomo jakim sposobem zawładnęli ich papierami i dokumentami, w tym przywilejami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 638

1Relatt Pozwu na Sąd Grodz. Kijowski od Urodz.

2JmPana Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow.

3Panow Niewmiłyckich [?] y Innych

4po Urodz. Ich mościach

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Trzynastego Dnia

7Na Rokach Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Na Lezeniu Xiąg Ziemskich przedemną Jerzym z Załęk Załęckim Vice Regentem y Namie-

9snikiem [?] Ziemskim Kijowskim y Xięgami niniey-

10szemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Stanowszy osobiście Wielmożny

11Jeneral Woiewodz. Kijow. z Innych Opatrzny Fedorski [?]

12ryzowski [?], w moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi

13Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraz

14nieyszego

15[pociągnięcie pióra]

k. 638v

1nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego Dnia Siedmnastego Januarij

2Pozew Grodzki Kijowski autentyczny na membranie Grodzkiey Kijowskiey pisa-

3ny odniosł do Dobr Wsi Lewkowicz, y tam ten Pozew na osiadło-

4ści niżey mianowanych położył, o położeniu onego, a ktory pokogo [?]

5y w iakiey Sprawie był pisany prawnie publikuiąc do wiado-

6mości przywiodł, ktorego Pozwu tenor takowy. Jozef z Potoka

7na Stanisławowie Xiążętwie Zbarazkim Brodach y Niemirowie

8Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich Hetman Wielki

9Koronny Warszawski Leżayski Śniatyński etc. Starosta. Uro-

10dzonym JchMmPanom Karolowi Lewkowskiemu Antoniemu y

11Fedorowi Niewmirzyckim Lutereńkom, Janowi Sacheńkowi

12Niewmirzyckiemu Dmitrowi Iłeńkowi Lewkowskiemu Wasylowi

13y Pawłowi Jarmoleńkom Niewmirzyckim Pozwanym z osob

14y Dobr WMMściow leżących ruchomych y Sum Pieniężnych Powagą

15Jego Krolewskiey Mści, a władzą moią woiewodzińską przykazuię

16abyście WMMść przedemną samym lub sędzią moim Grodzkim

17Kijowskim na Roczkach Grodzkich Kijowskich w Żytomirzu lub Owruczu [?]

18przypadaiących vel his deficientibus in Alijs proxime sub-

19sequentibus, sami osobliwie y zaraz stanęli na Instan-

20cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz. JmPana

21Macieja Dedowiszka [?] z Szypota [?] Szypolszczyka [?] Podsędka

22Ziemskiego Kijowskiego Aktora, ktory insistendo Legi et Manifesta-

23tioni Sud [?] hic in Causa facta WMMściow pozywa oto. Iż WMMść wiedząc in-

24dubitate że Urodz. Aktor Sortis Lewkowicze et Niewmirzyckie legitimus

25Haeres et Possessor pacificus, contemnendo Jura publica aliosque [?]

26et temere praesumpsistis, Ludzi Poddanych Aktorskich, dla wyrobie-

27nia barci na swoich Lęsiach [?] zesłanych adhibita woznego oryg.

28za copia iako to strzelb rożnych Pistoletow Szabel Drąg [?] y

29Insszego oręża cumulata ad eundem actum gwerra Ludzi wsiew [?]

30ber napaść, y nic złego sobie evenire sperantes, Ludzi Bar-

31cie w Borze robiących Szablami rąbać, bić, kaleczyć ze

32strzelb, do nichsię zmierzać y strzelać uciekaiących gonić

33Łeziwa Pieśznie [?] y Kurnie [?] Dzie [?] poodbierać, Roboczego Bar-

34choma [?] Zenonie [?] Szablą w Łeb ciąć y ranę znaczną w Głowie

35zrobić Ludnicami [?] Pistoletami Stursać [?] rarowcami [?] ich Spuch-

36tych krwią ociekłych po wszystkim Ciele porażać et varios

37impracticatos ausus czynić. A zatym Idem Aktor ratione

38praemissorum na Termin wyż oznaczony pozywa. Sti [?]

39pariturj. Datt w Żytomirzu. Die Decima Quinta Januarij

40Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo

41Anno, de quo praesens ejusdem Ministerialis

42Relatio. + Woźny ut supra Scribendi Ignarus.

43Rett [?] Rett [?] [podpis nieczytelny]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vice Regens – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; wpis urwany, dokończenie relacji nie zostało wpisane.

Strona zawiera końcową część relacji woźnego o położeniu pozwu grodzkiego kijowskiego w dobrach Lewkowicze; numer karty na marginesie „638” z dopiskiem „6” – odczyt niepewny.

insistendo Legi et Manifestationi … hic in Causa facta – opierając się na prawie i manifestacji w tej sprawie uczynionej; Sortis … legitimus Haeres et Possessor pacificus – prawowity dziedzic i spokojny posiadacz działów (części); contemnendo Jura publica – lekceważąc prawa publiczne; temere praesumpsistis – zuchwale się odważyliście; cumulata gwerra – zebranym zbrojnym oddziałem; nic złego sobie evenire sperantes – nie spodziewających się niczego złego; varios impracticatos ausus – rozmaite niesłychane zuchwalstwa; ratione praemissorum – z powodu powyższego; Die Decima Quinta Januarij … Quadragesimo Secundo – dnia 15 stycznia 1742; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać.

Jozef Potocki – wojewoda kijowski, hetman wielki koronny; Lewkowicze i Niewmirzyce [?] – wsie w województwie kijowskim (pow. owrucki?).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13[18?] I 1742 woźny Fedorski [?] zeznał o położeniu pozwu na sąd grodzki kijowski od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Karolowi Lewkowskiemu, Antoniemu i Fedorowi Niewmirzyckim Lutereńkom, Janowi Sacheńkowi Niewmirzyckiemu, Dmitrowi Iłeńkowi Lewkowskiemu i innym – w tej samej sprawie co nr 5 (naruszanie prawa aktora do części Lewkowicze i Niewmirzyce), tym razem w sądzie grodzkim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 639

1Relacya Położonego Pozwu ne [?]

2z Grodu Grodzkie Kijowskiego od

3Mądrey [?] et JchmwPanów Wy[…]-

4kowskich [?] po Mądrego JmciPana

5Kostiuszkiewicza

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

7Miesiąca January Osmnastego Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną

9Jerzym z Gałek Gałeckim Vices Regentem y Namiestni-

10kiem Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami ninieyszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiście Woźny Gene-

12rał Województwa Kijowskiego y Jnnych Szlachetny Ma-

13ciey Nawrocki [?] in vim Sui verà ac fidelis Relationis pa-

14lam publice liberèq ac per expressum recognovit Że On Roku prze-

15szłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Mie-

16siąca Maia [?] Trzynastego Dnia Pozew Grodzki Kijowski Autor-

17tyczny odniosł do Dobr Wsi Sielca [?] y tam Ten Pozew w sobie

18nacstole wyzey mianowanego Pozwanego położył o położeniu

19onego od kogo pokiego y w iakiey sprawie był pisany prawnie po-

20wiedział y do wiadomosci przywiodł Ktorego Pozywa Jaśnie Wielmożny

21Jozef z Potoka na Stanisławowie Potocki [?] Zbaraski [?] Brodzki [?]

22y Niemirowski [?] Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich Kor-

23sunski [?] Śniatynski Leżayski [?] Hołomyski [?] etc Starosta Wielki

24Hetman Koronny Mądremu JmciPanu Antoniemu Kostiu-

25szkiewiczowi Pozwanemu z Osob y z wszystkich generaliter

26Dobr Twoich leżących ruchomych y Sum pieniężnych Regia

27Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor przy-

28kazuie abyś Twoie Przed Sądem moim Grodzkim Kijowskim

29na Roczkach Grodzkich Kijowskich w Żytomirzu Anno Do-

30[reklamant:] da[…]

k. 639v

1dante Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

2Secundo in Februario Sądziech [?] maiących vel illis desinentibus [?]

3in alijs proxime subsequentibus sam osobiście y zawsze sta-

4wać ma Instantyą Instygatora [?] Sądowego y Jego Delatorów Urodzonych

5JchmwPanów Anny z Załęskich [?] Janowey Matki Wdowy An-

6drzeia Jana y Eliasza Synów Braci między sobą Rodzonych

7Wyhowskich Pozostałey y Sukcessorów S.P. Między Zeszłego [?] Urodz.

8Jana Wyhowskiego Aktorów którzy przychylaiąc się we wszystkim

9do Prawa Pospolitego Manifestacyi cum Obductione Relacyi Dekretu [?]

10y całego Processu hac in re toczącego się renovando revivificando [?]

11Causam et actionem felicis Recordationis [?] Joannis Wyhowski in-

12terruptam ad paratos Terminos paratumque Processum lucu-

13lenter damna iniurias pretensionesque [?] Actorum exprimente[m]

14na Termin wyżey naznaczony pozywaią seu potius przypozywa-

15ią. Sis paritur[us] Pisan w Żytomierzu Anno Millesimo Septin-

16gentesimo Quadragesimo Primo Die Undecima Xbris de

17quo Lens [?] eiusdem Ministerialis Relatio + Maciey Na[…]

18wrocki [?] Woźny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wicerejent; in vim Sui verà ac fidelis Relationis – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice liberèq ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

Regia Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor – powagą królewską i moją władzą, którą w tej części sprawuję.

Odczyt tytułu i wielu nazw niepewny.

dante Futuro … – w przyszłym roku 1742 w lutym, w sądach mających się odbyć, albo gdy te ustaną, w innych najbliższych.

renovando revivificando causam et actionem felicis recordationis Joannis Wyhowski interruptam – odnawiając i ożywiając sprawę i powództwo śp. Jana Wyhowskiego przerwane; ad paratos terminos paratumque processum – do gotowych terminów i gotowego procesu; luculenter damna … exprimentem – jasno wyrażającego szkody, krzywdy i pretensje powodów.

Sis pariturus – staw się posłusznie; Pisan w Żytomierzu 11 XII 1741; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać (woźny podpisuje krzyżykiem); Xbris = Decembris.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 15 XII 1741) od Wyhowskich przeciw Kostiuszkiewiczowi [?] – o wznowienie przerwanej śmiercią sprawy Jana Wyhowskiego, na podstawie manifestacji, relacji i dekretu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 639v

1Rett Położonego Pozwu na Sądy

2Grodzkie Kijowskie od Urodzonych JchmwPanów

3Panów Wyhowskich po Urodz. JmPa-

4na Abramowskiego [?] Stolnikowica [?] […]

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Jerz[…]

8rzym z Gałek Gałeckim Vices Regentem y Namiestnikiem [?]

9Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

10Kijowskiemi Stanowszy Obecnie Woźny Generał Wojew[ództwa]

11Kijowsk[iego]

k. 640

1Kijowskiego y Jnnych Szlachetny Maciey Nawrocki in vim suae verae

2ac fidelis Relationis Palam publice libereq ac per expressum recog:

3gnovit Jż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedemset Czterdziestego

4Drugiego Miesiąca Januarij Czwartego Dnia Pozew Grodzki Kijow[ski]

5Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Bondarowki y tam Onze Pozew

6we Dworze tameyszym w Jzbie na Stole połozył o połozeniu Onego

7od kogo pokogo y w ktorey Sprawie był pisany prawnie opowie:

8dział y do wiadomosci przywiodł którego Pozwu Ten Stanisławow[a]

9Jozef z Potoka na Stanisławowie Złotym Potoku Zbaraskim Brodach

10y Niemirowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich

11Warszawski Śniatynski Leżayski Kołomyski etc Starosta

12Wielki Hetman Koronny Wiel. JmPanu Mikołaiowi Ekie:

13ratowskiemu Horodniczemu Kijowskiemu Pozwanemu z Osoby y

14ze wszystkich generaliter Dobr ruchomych y nieruchomych y sum

15pieniężnych Regia Authoritate et mea potestate qua hac

16in parte fungor przykazuie abyś Ty mnie przed Sądem moim

17Grodzkim Kijowskim na Rokach Grodzkich Kijowskich Anno

18Deo dante Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

19Secundo in Februario Sądzic się maiących vel his deficientibus

20alijs proxime subsequentibus sam osobiscie y zawicie sta:

21nął na Jnstancyą Jnygera Sądowego y Jego Delatorow Urodzonych

22JchmcPanow Anny z Malewskich Janowey Matki y Wdowy An:

23dreja Jana y Eliasza Synow Braci Międzysobą Rodzonych

24Wyhowskich Pozostałey y Sukcessorow S.P. Męża ciezłego [?]

25Urodzonego Jana Wyhowskiego Aktorow ktorzy przychyla:

26iąc się we wszystkim do Prawa Pospolitego y Manifestacyi

27hac in re uczynioney Tobie pozywaią o to że ty mnie wiedząc

28Dekrecie w Sądach Ziemskich Kijowskich Anno Millesimo

29Septingentesimo Quadragesimo Die Decima Secunda Janu:

30arij w Zytomierzu Między Niegdy Zeszłym Urodzonym Janem

31Wyhowskim Małżonkiem teraznieyszey Aktorki a Rodzicem Pozo:

32stałych Sukcessorow teraznieyszych Aktorow in Causa solu:

33tionis statym [?] Ztobą [?] in Termino satisfactionis nieuczyniły

34Zadosyć a potym Ewikcyi [?] Pdnas Controversio [?] in tuh [?] Ominemy [?]

35[reklamant:] Decretu

k. 640v

1Dekretu iako in oblationem Publikaty satisfactionem żadnemu

2z Aktorów tak przez Przyiacioł iako y sam przez się in toto uczynić

3offerebas iakoż in parte zypłacites y Kwit z Podpisem Ręki Uro-

4dzonego Andrzeja Zykowskiego prywatnie offerendo se in Instan-

5tia [?] nie wewszystkim zadosyć Pomienionemu Dekretowi uczyniłeś y-

6nayżej Nad Acta Castrensia Zytomiensia sine Assentia Comparitio-

7ne et Recognitione Actoris nieoddawszy tak listy iako y ośmaki

8Żyta pożyczonym sposobem wziętey podać. A zatym Cię Aktorowie

9pro Primis Ratione elusionis tui iako też pro Secundis Ratione

10Controventionis Pomienionemu Dekretowi y Kwitu ad Acta podania

11tudzież do zapłacenia tu oddanego Żyta ośmaki una cum adju-

12dicatis in Decreto expressis skoro expensis Prawnych nadgro-

13dzenie na Termin wyż Oznaczony pozywaią. Ty pamiętay.

14Pisan w Żytomirzu Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

15dragesimo Primo Die Vigesima Nona Mensis de quo Supra.

16eiusdem Ministerialis Relatio + Maciey Nawrocki Woźny

17Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Rett – relacja (zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu).

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał (relacja woźnego).

Regia Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor – powagą królewską i moją władzą, którą w tej mierze sprawuję; Anno Deo dante futuro 1742 in Februario … vel his deficientibus aliis proxime subsequentibus – w przyszłym, da Bóg, roku 1742 w lutym, a gdyby się nie odbyły, na następnych najbliższych; in causa solutionis – w sprawie zapłaty; in termino satisfactionis – w terminie zaspokojenia.

Pozew 4 I 1742; dekret ziemski kijowski z 12 I 1740 w Żytomierzu. Końcowe wiersze odczytane bardzo niepewnie.

in oblationem Publikaty – w sprawie oblaty (wpisania) publikaty; satisfactionem – zadośćuczynienie; in toto – w całości; in parte – częściowo; Acta Castrensia Zytomiensia – akta grodzkie żytomierskie; sine Assentia, Comparitione et Recognitione Actoris – bez zgody, stawiennictwa i przyznania powoda; pro Primis Ratione elusionis – po pierwsze z racji wykrętu (uchylania się); pro Secundis Ratione Controventionis – po drugie z racji wykroczenia przeciw dekretowi; una cum adjudicatis in Decreto expressis expensis – wraz z kosztami zasądzonymi i wyrażonymi w dekrecie; Anno … Quadragesimo Primo Die Vigesima Nona Mensis de quo Supra – roku 1741, dnia 29 miesiąca jak wyżej; eiusdem Ministerialis Relatio – relacja tegoż woźnego; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać (znak krzyża).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 29 XII 1741) od Wyhowskich przeciw Abramowskiemu [?], stolnikowiczowi [?] – o niewykonanie dekretu sądu ziemskiego kijowskiego z 12 I 1740 wydanego w Żytomierzu między zmarłym [Janem Wyhowskim] a pozwanym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 640v

1Relacya [?] Położonego Pozwu na Sądy Grodzkie

2Kijowskie od Urodzonych Jchmciów PP.

3Andrzeja Zykowskiego y Jana Wasilkow-

4skiego [?] po Urodzoney Jmci Pani Zykowskiey [?]

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia

7Na Lezeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Jerzym

8z Gatek Gateckim Vices Regentem y Namiesnikiem Akt Ziems.

9Kijowskich y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy Osobiście Woźny Generał Województwa Kijowskiego

11y Jnnych Szlachetny Maciey Nawrocki in vim suae verae

12fidelis Relationis palam publice libereq ac per expressum reco-

13gnovit Jż On Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzieste

14[reklamant:] go

k. 641

1go Drugiego Miesiąca Januarij Czwartego Dnia Pozew Grodzki

2Kijowski Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Dawidek y tam Ten Pozew

3w Sobie niżey mianowanego Pozwanego Rodzicow na Stole położył opo-

4To ze mu Onego od kogo y w iakiey Sprawie był pisany pr[...]

5opowiedział y do wiadomości przywiodł Ktorego Pozwu Seriestakowa

6Jozef Potocki na Stanisławowie Krystynie Złoczowie[?] Brodach y

7Niemirowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich Warz:

8szawski Śniatyński Leżayski Kołomyyski etc Starosta Wielki

9Hetman Koronny Urodzonemu Jmc Panu Bazylemu Ży-

10howskiemu Palestrantowi Grodzkiemu Żytomirskiemu Poza:

11nemu z Osoby y z wszystkich generaliter Dobr twoich leżących ruko:

12mych y Sum pieniężnych Regia Authoritate et mea potestate qua

13hac in parte fungor przykazuię abyś Twoie Przed Sądem moim

14Grodzkim Kijowskim na Rokach Grodzkich Kijowskich Anno Ce-

15dante Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secun:

16do in Februario w Żytomirzu Sądzić się maiących vel his defi:

17cientibus in alijs proxime subsequentibus sam osobliwie y

18Zawicie stanoł na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Dela

19torow Urodzonych Jchmc Panow Andreia z Żyhowa Żyhow:

20skiego Towarzysza Znaku Wietłuszatana[?] Heckiego[?] Lowcz[...]

21Kijowsk y Jana Waszkowskiego Aktorow ktory przychylaiąc

22się we wszystkim do Prawa Pospolitego Twoiei et quidem Urodzo:

23ny Andrzey Żyhowski pro poenis respectu przez Pozew swoy

24Akcyi niesłusznych y nigdy niedowiedzionych Zadawania et ad

25solum vexam do Sądu Grodzkiego Kijowskiego Aktora Zapozwa

26nia do Szkody y expens Prawnych przyprowadzenia Urodzony

27zaś Waszkowski itidem pro scorsivis[?] poenis tale respektu nide

28Literalnie vexd[?] iako też Ratione sub securitate Judicij violando

29eandem okazyi pokilka kroć razy dawania a potym nocturno

30tempore w tes crudelissime zacięcia od powietrza na życie y zdrowie

31czyhania y drugich Jchmc Kolegow swoich do zbicia y zrąbania

32namawiania uti Inquisitione Tymu deducetur na Termin

33wyz oznaczony pozywaią Respondens Pisan w Żytomirzu Anno

34Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Trigesima

35Xbris De quo Pozwu eiusdem Ministerialis Relatio x Macięy

36Nawrocki Woźny Scribendi ezynarus[?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; in vim suae verae fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwu grodzkiego kijowskiego; początek („[…]go Drugiego”) zapewne „Roku … Czterdziestego Drugiego”, data doręczenia 4 I 1742.

Regia Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor – powagą królewską i moją władzą, którą w tej mierze sprawuję; Anno Cedente Futuro 1742 in Februario – w nadchodzącym roku 1742 w lutym; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; pro poenis – o kary; ad solum vexam – tylko dla dokuczenia; nocturno tempore – w porze nocnej; crudelissime – najokrutniej; uti Inquisitione deducetur – jak inkwizycją zostanie wykazane; Pisan w Żytomierzu 30 XII 1741; De quo… Ministerialis Relatio – o czym relacja tegoż woźnego.

Józef Potocki – wojewoda kijowski, hetman wielki koronny, jako starosta generalny kijowski wydaje pozew.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 30 XII 1741) od Andrzeja Żyhowskiego [Wyhowskiego?] i Jana Wasilkowskiego [?] przeciw Żyhowskiej – o kary za niesłuszne i niedowiedzione zarzuty oraz pozwanie aktora do sądu grodzkiego kijowskiego jedynie dla szykany, i o szkody.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 641v

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Grodz.

2Kijowskie od Urodzonych JchmwPanów

3Wyhowskich po Wielm. JmP. Steckiego

4Łowczego Owruckiego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Jerzym

8z Gatek Gateckim Vices Regentem y Namiestnikiem Aktt. Ziem.

9Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego

11y Jnnych Szlachetny Maciey Nawrocki in vim Sui veri ac fide

12lis Relationis Palam publice libereq[ue] ac per expressum recog-

13novit Jż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie

14stego Drugiego Miesiąca Januarij Czwartego Dnia Pozew Grodz.

15Kijowski Autentyczny odniosł do Dobr Miasta Lubin y tamże

16ten Pozew we Dworze tameyszym z sobie na Stole położył

17o położeniu Onego od kogo, po kogo y w iakiey Sprawie wyżey pisany

18prawnie opowiedział y do wiadomości przyznał, Którego Po-

19zwu Series takowa Jozef Wielki na Stanisławowie Xiąże

20Zbaraskim Brodach y Niemirowie Potocki Woiewoda y

21Generał Ziem Kijowskich Warszawski Świątyński Leżayski

22Złotowski etc. Starosta Wielki Hetman Koronny Wiel.

23JmciPanu Michałowi na Lubinach Steckiemu Łowcz.

24Owruckiemu Pozwanemu z Osoby y ze wszystkich generaliter

25Dobr Twoich leżących ruchomych y Sum pieniężnych Rozka-

26zuię abyś Ty mnie Przedsądem moim Grodzkim Kijows.

27dane Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

28Secundo in Februario sądzić się maiących vel hisce defi-

29cientibus in alys proxime subsequentibus Jam obecnie

30y zawicie stanoł na Instancyą Urzędu Sądowego y Jego Rela

31[reklamant:] torow

k. 642

1torow Urodzonych JchmwPanow Andrzeja Towarzysza Znaku Rett:

2JmciPana Bełskiego Lwowego [?] Kijowskiego y Stefana Stenka [?]

3Wysockich Aktorow ktory przychylaiące się we wszystkim

4do Prawa Pospolitego Umiar [?] prostatuitowane cum omni domo

5stica Supellectili Niewiernego Judkę Oronowicza Obywatela

6Lubińskiego Arestem ar[…]rowanego y Processem skonwin-

7kowanego a usnie [?] Stawienia do zapłacenia za niego Długu Akto-

8rom należącego una cum litis expensis na Termin wyz oznaczo-

9ny pozywaią Ad parituras Rien [?] w Zytomirzu Anno Mil-

10lesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Vigesima

11Xbris de quo Ponens eiusdem Ministerialis Relatio + Ma-

12ciey Nawrocki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui veri ac fidelis relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Series – treść; generaliter – ogólnie; authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor – władzą i mocą moją, którą w tej mierze sprawuję.

Futuro Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo in Februario … vel hisce deficientibus in aliis proxime subsequentibus – w przyszłym roku 1742 w lutym … lub, gdyby te nie doszły do skutku, w następnych najbliższych.

Pominięto linię: „Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor przy” (przed „Rozkazuię”) – właściwie wiersze: „…Sum pieniężnych Roz-/kazuię abyś Ty mnie…” oraz „Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor przy/ Roczkach Grodzkich Kijowskich w Żytomirzu”; kolejność odczytu niepewna.

cum omni domestica supellectili – z całym sprzętem domowym; una cum litis expensis – wraz z kosztami procesu; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Vigesima Xbris – roku 1741, dnia 20 grudnia; de quo … Relatio – o czym relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (stąd krzyżyk).

skróty: Rett. – prawdopodobnie Rotmistrza; Xbris – Decembris (grudnia).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 20 XII 1741) od Wyhowskich przeciw Steckiemu, łowczemu owruckiemu – o stawienie Żyda Judki Oronowicza, obywatela lubińskiego [?], zaaresztowanego wraz z dobytkiem i przekonanego procesem, albo o zapłatę za niego długu aktorom.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 642

1Rel. Położonego Pozwu na Sądy

2Grodzkie Kijowskie od Urodzonych

3JchmwPanow Zyhowskich [?] y Innych

4po Urodzonych JchmwPanow Zy-

5howskich [?].

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

7Miesiąca January Osmnastego Dnia

8Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Je-

9rzym z Gałek [?] Gałeckim Vices Regentem y Namiestnikiem

10Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Niniejszemi Ziems.

11Kijowskiemi Stanowszy Osobiście Woźny Generał Województwa

12Kijowskiego y Innych Szlachetny Maciey Nawrocki mimo sui

13verae ac fidelis Relationis palam publice libere recognovit

14Iż On Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

15dziestego Drugiego Miesiąca Januarij Siodmego Dnia Pozew

16Grodzki Kijowski Autentyczny od mieyst do Dobr[…] Zyhowa [?]

17[reklamant:] y Tenten [?]

k. 642v

1y tam ten Pozew niżey mianowanym Pozwanym iednemu z nich, w ktore

2na Stole połozył Oddaniu y położeniu Onego od kogo, po kogo

3y w iakiey Sprawie był pisany prawnie opowiedział y do wiadomości

4przywiodł, ktorego Pozwu Nieskaźkowy [?] Jozef z Potoka na Stani-

5sławowie Krzysztofie [?] Zbaraskim Brodach y Niemirowie Potocki

6Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich Warszawski Smatyński [?]

7Czaycki [?] Kołomyiski etc. Starosta Wielki Hetman Koronny

8Urodzonym JchmPanom Katerzynie Jerzyney [?] Matce Wdowie

9Janowi y Annie z Laskowskich Synowi y Synowey Matiankow-

10skiemu [?] Jerzemu cum assistentia de jure debita Maryannie Kon-

11stantowey Wdowie Pozostałey y Sukcessorom S.P. Męża y Oyca

12Urodzonego Konstantego Wyhowskiego Wyhowskim Pozwanym

13z Osob y z wszystkich generaliter Dobr ich ruchomych nieruchomych

14y Sum pieniężnych Regia Authoritate et mea potestate qua

15hac in parte fungor przykazuie abyście z mne przed Sądem moim

16Grodzkim Kijowskim na Roczkach Grodzkich Kijowskich Anno

17praesenti in Februario w Żytomierzu sądzić się zaczętych vel

18his deficientibus in alijs proxime subsequentibus samiście

19osobiscie [?] y zawicie stanęli na instancyą Instygatora Sądowego y Jego

20Delatorow Urodzonych JchmPanow Anny z Kaleńskich

21Janowey Matki Wdowy Andrzeia Jana y Eliasza Synow Brac

22Między sobą Rodzonych Pozostałey y Sukcessorow S.P. Męża y Oyca

23Urodzonego Jana Wyhowskiego Stefana y Heleny Sienkow [?] Matkow

24Wyhowskich y Anastazyi Wasilewskiey [?] Aktorow ktorzy przyłą-

25czaią się do Prawa Pospolitego Manifestacyi Relacyi Kondemnaty

26Remissy y całego Processu hac in re toczącego się w ius post

27translapsos quosvis Juris Terminos renovando resuscitandoq.

28Causam et Actionem Praementionati Joannis Wyhowski [?] fali-

29lenter [?] damna injurias protestationesq. in Recapimentem [?]

30na Termin wyz Oznaczony powiada się [?] pro [?] pzrzyznywa [?]

31ij. Datis particulari Pisan w Żytomierzu Anno Millesimo

32Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda Janu-

33arii de quo praesens eius dem ministerialis Relatio + Ma-

34ciey Nawrocki Woźny Scribendi Ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Na Leżeniu Xiąg – podczas otwarcia ksiąg poza rokami sądowymi; Vices Regens – wiceregent.

mimo sui verae ac fidelis relationis [właśc. medio] – za pośrednictwem swej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice libere recognovit – jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

2do na marginesie – nad numerem znak skrótu; zaczyna się nowa numeracja roku 1742.

cum assistentia de jure debita – z asystencją (opieką) prawnie należną.

Regia Authoritate et mea potestate qua hac in parte fungor – władzą królewską i moją, którą w tej mierze sprawuję.

Anno praesenti in Februario … vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – roku bieżącego w lutym … albo w razie ich niedojścia na najbliższych następnych.

post translapsos quosvis Juris Terminos renovando resuscitandoque Causam et Actionem – po upływie wszelkich terminów prawnych odnawiając i wskrzeszając sprawę i powództwo.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda Januarii – roku 1742, dnia 2 stycznia (data pozwu); de quo praesens eiusdem ministerialis relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać.

Józef Potocki – wojewoda kijowski, hetman wielki koronny; Instygator Sądowy – oskarżyciel publiczny; delatorzy – donosiciele/powodowie.

Ostatnie trzy linie stanowią napis kancelaryjny pod tekstem (tytuł/zakończenie relacji), urywają się na dole strony.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (pisany 2 I 1742) od Wyhowskich [Żyhowskich?] i innych przeciw Wyhowskim [Żyhowskim?] – o wznowienie po upływie terminów sprawy Jana Wyhowskiego na podstawie manifestacji, relacji, kondemnaty i remisji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 643

1Relatio Woźnego Pozwu na Akty

2Ziem. Kijow. Urodzonych Wyhow-

3skich po Urodzonych Wyhowskich

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca January Osmnastego Dnia

6Na Urzędzie Xięg Ziemskich Kijowskich Przedemną Je-

7rzym z Gałek Gałeckim Teraz Regentem y Namiestnikiem

8Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi

9Kijowskiemi Stanowszy Osobiście Woźny Generał Województwa

10Kijowskiego y Innych Szlachetny Maciey Nawroicki [?] in rem suae

11verae ac fidelis Relationis palam publice libereq[ue] ac per ex-

12pressum recognovit Iż On Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

13set Czterdziestego Drugiego Dnia Siódmego January Pozew Ziem.

14Kijow. autentyczny od mostu do Dobr Wsi Wyhowa [?] y tam Ten

15Pozew Niżey mianowanym Pozwanym iednemu z nich w sobie

16na Stole położył a położeniu Onego od kogo w iakiey

17Sprawie był pisany prawnie opowiedział y dowiadomił przy

18czem Którego Pozwu Seńes takowy August Trzeci z Bożey Łaski

19Król Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki

20Żmudzki Inflantski Smoleński Kiiowski Kijowski Wołyński

21Podolski Podlaski Inflantsky Czerniechowski a Dziedziczny Xiążę

22Saski y Elektor Urodzonym Katarzynie Jerzyney Matce Rodo-

23nej y Fedorowi y Apolonii z Chodakowskich Małżonkom Iano-

24wi Teodorowi y Apolonii z Chodakowskich Małżonkom Iano-

25wi Stefanowi Synom Braci Między Sobą Rodzonym Matey-

26ani z Wamelickiew [?] Konstantowey Wdowie Pozostałey y Suk-

27cessorom S.P. Między Żyjącego Urodzonego Konstantego Wyhowskiego

28Wyhowskim Assystentyi nie potrzebuiącym Samym przez się

29a potrzebuiącym cum assistentia de iure debita Pozwanym

30z Osób y Zewszystkich generaliter Dobr Ziemskich leżących rucho-

31mych y Sum pieniężnych przy Wzywamy abyście ziem. przed

32Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Anno

33Currenti w Owruczu lub Żytomierzu sądzić się maiących vel his

34deficientibus in aliis proxime subsequentibus Sami Osobiście

35y Zawicie Stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorów

36Urodzonych Bazylego Anny z Malewskich [?] Janowey Matki

37Wdowy Andrzeia Jana y Chaśka [?] Synów Braci między sobą

38Rodzonych Wyhowskich Pozostałey y Sukcessorów S.P. Między Żyjącego

39Urodzonego Jana Wyhowskiego Aktorów Ustawy przypisy z Wszy-

40[reklamant:] stkiey [?]

k. 643v

1się wszystkim do Prawa Pospolitego y całego Processu nale-

2żącego, post pars se ipsos qualis Juris Terminus reno-

3vando reassumendo Causam et Actionem praememorati Joannis Ry-

4kowski fatis interruptam ad peractos Terminos paratumque Pro-

5cessum et Decretum tylko na Termin wyż oznaczony pozywa

6ią seu potius przypozywa. Actis peractis Kijan w Owruczu Anno

7Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Se-

8cunda Januarii de quo. Ejusdem ministerialis Re-

9latio + Maciey Nawrocki Woźny scribendi ignarus. Corl.

Objaśnienia i tłumaczenia

in rem suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na rzecz swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

cum assistentia de iure debita – z asystencją (opieką) prawem wymaganą; Anno currenti – roku bieżącego; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

Odczyt wielu wierszy w części środkowej niepewny (pismo pospieszne); powtórzenie wiersza 20–21 może być błędem odczytu – sprawdzić z oryginałem.

Wyhów – prawdop. wieś na Polesiu kijowskim (pow. owrucki).

Pierwsza strona z numeracją „643” w lewym górnym rogu (dopisek przy cyfrze niejasny); oznaczenie verso według ciągłości – sprawdzić.

post pars se ipsos qualis Juris Terminus renovando reassumendo Causam et Actionem praememorati Joannis Rykowski fatis interruptam ad peractos Terminos paratumque Processum et Decretum – odnawiając i podejmując sprawę i akcję wspomnianego Jana Rykowskiego, przerwaną jego śmiercią, do odbytych terminów, przygotowanego procesu i dekretu; seu potius – a raczej.

Actis peractis … Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda Januarii de quo – działo się … roku 1742, dnia 2 stycznia, o czym; Ejusdem ministerialis Relatio – relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nie umiejący pisać; „+” – znak krzyża zamiast podpisu; Corl. – zapewne skrót podpisu korektora/pisarza [?].

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał, że 7 I położył we wsi Wyhów [?] na stole jednemu z pozwanych przypozew na roki ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 2 I 1742) od Wyhowskich – Bazylego, Anny z Malewskich [?] Janowej, matki i wdowy, oraz synów Andrzeja, Jana i Chaśka [?], sukcesorów zmarłego Jana Wyhowskiego – przeciw Wyhowskim: Katarzynie, wdowie po Jerzym, Fedorowi i Apolonii z Chodakowskich, małżonkom, synom Janowi i Stefanowi i innym – o wznowienie przerwanej śmiercią sprawy Jana Wyhowskiego, do gotowych terminów, procesu i dekretu.

Transkrypcja

k. 643v

1Relatia położonego Pozwu na Sądy

2Ziem. Kijowskie od Urodzonych

3Rykowskich po Urodzonego Sokołowskiego

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca Januarii Osmnastego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskim Kijowskim Przedemną Jerzym

7z Załęża Załęskim Vice Regentem y Namiesnikiem Akt

8Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi

9Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego

10y Jnnych Szlachetny Maciey Nawrocki mediam suae verae ac fidelis

11Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit Jż

12On Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

13Miesiąca Januarii Siódmego Dnia Pozew Ziem. Kijowski Auten-

14tyczny odniosł do Dobr Wsi Kupiszcza [?] y tam ten Pozew z pisnie ni-

15żeley mianowanego Pozwanego położył o położeniu onego

16odkogo przykogo y w iakiey sprawie był pisany prawnie opowiedział

17Ktorego Pozwu Seriei takowa: August

18Wtory z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski

19Pruski Mazowiecki Żmudzki Jnflantski Smolenski Siewierski

20Kijowski Wołynski Podolski Podlaski Ruthenski Czerniech. a Dziedziczny

21Xiążę Saski y Elektor Urodzonemu Teodorowi Sokołowskiemu

22Pozwanemu z osoby y ze wszystkich generaliter dobr do niego należących

23ruchomych y nieruchomych przysłużeniu wszystkich w Sąd

24Sądem naszym Ziem. Kijowskim na Rokach Ziem. Kijowskich

k. 644

1Anno Bentu [?] sydziesią [?] mięcych [?] vel his deficientibus melijs

2proximis Successoribus Sam Własnie y Zarazie Stanowney [?]

3Starosty [?] Grzegorza [?] Kołowego [?] y Jego Delatorów Urodzonych Anny

4z Kalenskich [?] Janowey Matki Rodzoney Andrzeja Jana y Chri-

5styna [?] Synow Braci Między sobą Rodzonych Zyykowskich Pozosta-

6łey y Successorow S.P. Między Zeszłego Urodzonego Jana Zyykow-

7skiego Aktorow którzy przychylając się wszystkim do Prawa

8Pospolitego W. X. do oddania y zapłacenia Summy Złł. Polsk.

9Pięćdziesiąt n. między Zeszłego S.P. Urodzonego Jana Zyykowskiego

10Małżonka Aktorki a Oyca Successorow ad verbalem sponsio-

11nem wziętey y pożyczoney a dotych czas Aktorom iako na-

12turalnym potym że Janie Zyykowskim Successorom należącey

13nie oddaney y niezapłaconey na Terminie tyż oznaczonym po

14zywaią Sis partibus Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septin-

15gentesimo Quadragesimo Die Secunda Januarij de quo Pozwu

16Oczywisty [?] Ministerialis Relatio + Maciey Nawrocki Woźny

17Generalny signavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

mediam suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – z mocy swojej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

August Wtory – August III (pomyłka kancelarii lub odczytu „Wtory” [?]); Czerniech. – czernichowski.

Fragment łaciński: „vel his deficientibus melijs proximis Successoribus” – albo, w ich braku, najbliższym spadkobiercom; „ad verbalem sponsionem” – na słowne przyrzeczenie; „Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die Secunda Januarij” – roku 1740 dnia 2 stycznia; „de quo … Ministerialis Relatio … signavit” – o czym relacja woźnego, znakiem krzyża podpisał.

Początek linii 1 i kilka nazwisk odczytane niepewnie.

Streszczenie

18I 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 2 I 1742) od Rykowskich [Żyhowskich?] przeciw Teodorowi Sokołowskiemu – o zapłatę 50 zł pożyczonych na słowo przez zmarłego Jana Żyhowskiego [?], męża aktorki i ojca sukcesorów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 644

1Relacya Woźnego Pozwu na Sądy Ziemskie

2Kijowskie od Wielm. JmcPana Pałoskiego [?] Chor-

3ążego Zytom.: [do] Wielm. JmcPana

4Lesnickiego [?] Starosty Zytom. [nad wierszem: y innych [?]]

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia

7Na Officium [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Je-

8rzym z Gałek Gałeckim Vices Regentem y Namie-

9snikiem [?] pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieysz-

10ymi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny

11Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych opatrzny Stefan Kor-

12baczewski [?] w moc prawdziwey Wierney y Skuteczney Re-

13lacyi swoiey iawnie Ustnie y Dobrowolnie Zeznał. Iż on

14Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

15Miesiąca Januarij Dziesiątego [?] pozew Ziemski Kijow. na niewybra-

16nie Ziemie Generału Woiewodztwa Kijow. pisany odniósł do Dóbr Mia-

17sta Zytom. y tamten pozew we Dworze w izbie na stole położył

18o położeniu onego od kogo po kogo y w iakiey by sprawie pisany

19[reklamant:] był

k. 644v

1Był opowiedział, y prawnie publikuiąc do wiadomości

2wszystkim kogo tylko tam zastać mógł podał którego po

3złu[?] był tenor takowy August Trzeci z Bożey Łaski Król

4Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazow. Żmuydzki

5Inflant.[?] Wołyński Kijow. Podolski Podlaski Smoleński Siewierski

6Bracławski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiążę Saski y Ele-

7ktor Wieln. Alexandrowi Leśnickiemu Staroście Żytom.

8pozwanemu z osoby y ze wszystkich generaliter Dobr

9Wierności Twoiey leżących ruchomych y summ

10pinięznych przykazuiemy, abyś Wierność Twoia przed

11Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziemskich

12Wojewodztwa Kijow. Anno Currenti[?] Millesimo

13Septingentesimo Quadragesimo Secundo in Janu-

14ario, w naypierwszy poniedziałek po nowym Lecie

15w Mieście Owruczu Lub Żytom. przypadaiących

16y Sądownie odprawowac się maiących vel his deffi-

17cientibus inaliquibus[?] subsequentibus samoblicznie y

18zawicie stanął na instancyą Instygatora Sądowego

19y Jego Delatora Wieln. Michała Na Harnyczach[?]

20y Dorohiniu[?] Pawszy[?] Pisarzego[?] Żytom. Aktora któ-

21ry insistendo Legi Publicae Wierność Twoię pozy-

22wa oto iż lubo Decretem Ziemskim Kijow. Injunctum[?]

23ażebyś Wierność Twoia Roboczych Stefana Te-

24renniczenka z Dobr Narodycz[?] do Dobr Kopy-

25łowa Afuchowego[?] Pasierba z Dobr Kamienki do Dobr

26Stanisławki oddanych Actoris iakoteż Roboczych

27Maxyma Budnika y Drugiego Kuracza z Budy Na-

28rodyckiey do Budy Żytom. zbiegłych na terminie

29Dekretem oznaczonym wydał Lub Comproba-

30tam realitatem quantitatis przez pisana Budy Naro-

31dyckiey za Budnikow zapłacił. Salvo tak Actori in-

32mentem[?] egzekwowac[?] iako y Urod. poddanych swych Budy

33Narodyckiey rzetelność quantitatis, Kulik Pisarz Budy

34przez przerzeczonych Budnikow zaniesionych długow

35popryszgał[?] Wierność

36[reklamant:] Twoia

k. 645

1twoią zaś Wiell. Starostą Żytt[omierskiego] ani poddanych przez

2a ktorą Juramentem ewinkowanych ani quantita=

3tem Summy za Budnikow przez pisarza Budy Na=

4rodyckiey komprobowaney nie zapłaciłeś y nie

5wydałeś przez co Wyż rzeczonemu Dekretowi in omni

6puncto sprzeciwiłeś się y w winy Banicyi Wieczney

7popadłeś a zatym do wydania wyż wspomnianych

8poddanych niemniey Summy Trzechdziesiąt Trzech

9Złł y kopiek Siedmiu za Budnikow przez Pisarza

10Budy Narodyckiey poprzysiężoney una cum pœnis

11Lutis zapłacenia iakoteż intuitu Contraven=

12tionis supra memorato Decreto pro seorsivis pœnis

13Citanis sis puniturus terminum attentaturus

14et ad præmissa omnia Iudicialiter responsurus

15Datum w Owruczu Die Vigesima Nona Decembris

16Anno Domini Millesimo Septingentesimo Quadra=

17gesimo Primo de quo præsens eiusdem Minis=

18terialis Relatio. [podpis woźnego:] Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; pro tunc – wówczas; Zytom. – Żytomierski/Żytomierz.

generaliter – ogólnie; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo in Januario – roku 1742 w styczniu; vel his deficientibus in aliquibus subsequentibus – albo w razie ich nieodbycia w którychś następnych; insistendo Legi Publicae – opierając się na prawie publicznym; Actoris – powoda; Comprobatam realitatem quantitatis – udowodnioną rzeczywistą wysokość (kwoty); Salvo – z zastrzeżeniem.

Tekst pozwu królewskiego (Augusta III) wpisany w relację woźnego; wiele odczytów niepewnych.

Skróty: Wiell. – Wielmożny; Żytt. – Żytomierski; Złł – złotych.

una cum pœnis – wraz z karami; intuitu contraventionis supra memorato decreto pro seorsivis pœnis – z tytułu sprzeciwienia się wyżej wspomnianemu dekretowi, o osobne kary; terminum attentaturus et ad præmissa omnia iudicialiter responsurus – masz stawić się w terminie i odpowiadać sądownie na wszystko powyższe; Datum w Owruczu die vigesima nona Decembris Anno Domini 1741 – dan w Owruczu 29 grudnia roku Pańskiego 1741; de quo præsens eiusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

Lutis [?] – odczyt niepewny, może „Lucris”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Stefan Horbaczewski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Pawszy [w tytule: Pałoskiego?], chorążego żytomierskiego, przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu – o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego nakazującego wydanie roboczych poddanych: Stefana Tereńczenka z Narodycz do dóbr Kopyłów [?], pasierba Afuchowego [?] z dóbr Kamionka do Stanisławki i innych.

Transkrypcja

k. 645

1Relacya Poz[wu] na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiell. Pawszy [?] Chorąże

3go Żyttme ko Iaśnie Wiell. Szeptyc=

4kiemu Metropolicie Kijow. y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

8Jerzym z Gałek Gałeckim Vice Regentem y

9Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xię=

10gami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oso=

11biście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Inszych opatr=

12ny Stefan Harbaczewski [?] swoiey prawdziwey

13wierney y skuteczney Relacyi Swoiey iawnie

14ustnie y dobrowolnie zeznał Iże on Roku

k. 645v

1Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dru

2giego Miesiąca Januarij Dziewiątego Dnia Pozew

3Ziems. Kijows. na membranie Ziems. Generału Woie

4wodztwa Kijows. pisany odniosł do Dobr Dydowszczyzny

5y tam ten pozew we dworze na stole położył opatrzeł-

6niu onego edkogo pokogo [?] y większey by s prawie pisany

7był opowiedział y prawnie publikując Ludziom Cze-

8ladzi Dworney y kogo tylko tam zastać mogł do wiado

9mości podał Ktorego pozwu był tenor takowy August

10Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski

11Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Inflanski Wołynski Kijows.

12Podolski Podlaski Smolenski Siewierski Bracławski y Czer

13nihowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Jaśnie Wielm.

14Atanazemu Szeptyckiemu Metropolicie Kijows. prae-

15sentaneo et Actuali y Kazimierzowi Steckiemu Kasz-

16telanowi Kijows. antecedaneo Dobr Dydowszczyzny ratione

17tenutis [?] possessorom z Osob y Zewszystkich generaliter

18Dobr Wierności Waszych Leżących ruchomych y Summ

19pieniężnych gdziekolwiek mianych y maiących

20przykazujemy abyście Wierności Wasze przed

21Sądem naszym Ziemskim Kijows. na Rokach Ziems.

22Generalnych Woiewodztwa Kijows. Anno praesenti

23Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo

24w Owruczu Lub Zytomirz w naypierwszy poniedziałe

25tek ponowym Lecie przypadaiących y Sądownie

26odprawowaćsię maiących vel his deficientibus in

27aliis proxime Subseqentibus sami Oblicznie y Zawi-

28cie Stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego

29Delatora Wielm. Michała na Narodyczach y Doro

30hinin [?] Pawszy Chorążego Zytm. Aktora ktory In-

31sistendo Legi Wierności Wasze pozywa albo raczey

32pozwem Dekretow publikat remissas et adomnem in

33choatam ad hucusque indecisam Causam przypozywa

34o to w sprawie y Akcyi dowydania poddanych Kobo

35czych Pawła Serhyenka, Parchoma Lauryenka z

36synami trzema y niegdy zeszłego Sawona Syna z Zonami

37[reklamant:] Dzieczmi

k. 646

1Dziećmi Końmi Wołami bydłem rogatym y nie rogatym

2et cum omni eorundem supellectili domestica, z Dobr

3Actoris Stawkow do Dobr Dydowczyzny zbiegłych De-

4kretami Dwoma przysądzonych y przez Actora Juramen-

5tem ewinkowanych y do wydania una cum poenis

6Lutis nakazanych prout ipsummet Decreta latius

7inniesonat na termin wyż oznaczony necnon pro

8poenis ratione Contraventionis praemissis Decretis

9przypozwa sitis parituri et ad praemissa omnia

10Judicialiter responsuri. Datum w Owruczu Roku

11Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Miesią-

12ca Decembris Dziewiątego Dnia de quo praesens

13ejusdem est Ministerialis Relatio. Woźny Ut

14supra scribendi ignarus [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Wdztwa – Województwa; pro tunc – na ów czas; Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej.

Nazwisko strony pozywającej w tytule niepewne („Pawszy”), może skrót imienia i nazwiska.

Wpis to relacja woźnego generała o doręczeniu pozwu (9 I 1742) do dóbr Dydowszczyzna, z inserowanym pozwem królewskim.

praesentaneo et actuali – obecnemu i rzeczywistemu; antecedaneo – poprzedniemu; Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w roku bieżącym 1742; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; insistendo legi – opierając się na prawie; remissas et ad omnem inchoatam ad hucusque indecisam causam – odesłanych i do każdej rozpoczętej, a dotąd nierozstrzygniętej sprawy.

Zytm. – Żytomierski; Kijows. – Kijowski; Ziems. – Ziemski.

et cum omni eorundem supellectili domestica – i z całym ich sprzętem domowym; Actor – powód; Juramentem ewinkowanych – udowodnionych przysięgą; una cum poenis – wraz z karami; prout ipsummet Decreta latius sonant – jak same dekrety obszerniej brzmią; pro poenis ratione Contraventionis praemissis Decretis – o kary z powodu sprzeciwienia się wspomnianym dekretom; sitis parituri et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri – macie stawić się i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Datum – dan; de quo praesens ejusdem est Ministerialis Relatio – o czym jest niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Po prawej przy końcu wpisu znak krzyża/parafa woźnego.

Streszczenie

18I 1742 woźny Stefan Horbaczewski zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 9 XII [1741]) od Pawszy [?], chorążego żytomierskiego, przeciw Atanazemu Szeptyckiemu, metropolicie kijowskiemu, obecnemu, i Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, poprzedniemu posesorowi dóbr Dydowszczyzna – na podstawie dekretów, publikat i remisji w niezakończonej sprawie, o wydanie poddanych roboczych Pawła Serhijenka, Parchoma Ławrynenka z synami i innych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 646

1Rell. poł. Pozwu na teraź. Roki Ziemskie Kijowsk. od tegoż

2Jmci po[?] Wiel. JmPana Lesznickiego Starosty Żytomirsk.

3y Grod Żytomirski.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego.

5Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowsk. Przedemną Jerzym z

7Gałek Gałeckim Vices Regentem y Namiestnikiem pro tunc Akt Ziemskich

8Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow-

9skiemi. Stanowszy osobiście woźny Gen. Woiewodz. Kijowsk. y Jnnych Opatrz-

10ny Stefan Horbaczewski w moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi Swoiey iawnie Urzęd-

11nie y dobrowolnie Zeznał, iż On Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtore-

12go Miesiąca Januarij Dziesiątego Dnia, Pozew Ziems. Kijowsk. na Membranie Ziems.

13Generału Woiewodz. Kijowsk. pisany, odniosł do Dobr Miasta Jego Królewskiey Mości

14Zyt. y tam ten Pozew Niecy wypisanym porwanym do Kancellaryi Grodzk. Zyt. w bytności

15na Stole położył, o położeniu Onego od kogo pochodzi, y w iakiey by Sprawie

16pisany był, opowiedział, y prawnie publikował do wiadomości podał Cuius

17Citationis Sequitur tenor eiusmodi. August Trzeci z Bożey Łaski, Krol Polski

18Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Inflanski

19Smolenski Siewiersk. Kijowsk. Wołyńsk. Podolsk. Podlas. Bracławsk. y Czerni-

20howsk. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielmożnemu Alexandrowi

21Lesnickiemu, Staroście Zyt. Uti primo in Ordine Castri, Niemniey Uro-

22dzonym Cuiuscunque Nominis Podgrodziemu Zamkowemu Vorante [?] pro tunc

23tamże Namiestnikom y Jnnym Grodu Zyt. Palestrantom, Recipere fa-

24mosum Libellum Susceptoribusque, Si et in quantum existere a Persona

25ignota mogł, porwanym, Tobie y Zawstępstwie generaliter Dobr Włości tegoż

26ych ruchomych y Summ pieniężnych przynależnemy abyście Wy, przed

27Sądem Naszym Ziems. Kijowsk. na Rokach Ziems. Kijowsk. w Owruczu bądź Zy-

28tomirzu przypadaiących y Sądzić się maiących, vel his deficientibus in Ulti

k. 646v

1proxime Subsequentibus Sami Osobiście y Zawiście Stawili, na Instancyą

2Instygatora Sądowego y Jego Delatora, Wiel. Michała na Harodyszczach [?] y

3Derehynie [?] Zawisz [?], Pisarzego Żyt. Aktora Którzy przychylaiący się do Prawa po:

4spolitego WW. et quidem Principaliter W. Wielmożny Starosty Żytomirsk.

5tanquam Substitutorem et praecautorem Actorum Palatinatus Kijovien. Ju:

6ramento Obstrictum nec non Conservatorem Famae honorisq. Nobilita:

7ris et quodmaximum Dignitarij pozywa, Ato w Sprawie y Akcyi Że WW.

8in fiducia Wiel. Alexandra Lewickiego [?] Starosty Żyt. (którego Autho:

9ritas hoce in Negotio non privatur nec tangit:) insuy immemores

10seu Oblivioni Mittentes, principaliter Ac si dependentes od Wiel. Starosty Żyt.

11Casualiter manutenentes Namiesnikowstwo Żyt. Grodu Wiedząc dosko na:

12le że Gabryel Morzynski [?], impossessionatus judicatus convictus Legi Pa:

13tria Decretisq. Contrarius, quinimo Servus pdnd [?] Continuo existens,

14WW. Palestra Żyt. quovis inveniri potest potuitq. et praecipue W.

15Urodzony Lasocki, Kopią iakowąś od Przerzeczonego Morzynskiego

16Manifestu na przeciwko Wiel. Aktorowi, cum denigratione fa:

17mae infamatae varijs in locis przez Jmści Pana Boguckiego Suscep:

18towany prezentowałeś, Kommunikować Ab Autore requiruiącym

19wydać niechciałeś, et Nescitur quo favore minus Necessario Cassa:

20tis bene Scientibus Antea dictis transactionibus Ostentando iniustum

21negotium promovere śmieli y ważyliście, Quapropter Oblatione [?]

22tayną iakowegoś Manifestu, cum laesione honoris, Autoris et

23quidem Samey Kopiey varijs in locis prezentowaney, nec non poe:

24nis Legibus descriptis ratione Susceptae ejusdem Autor. WW. pozywa.

25Sitis parituri, Terminum Attentaturi, et ad Commissa judicialiter

26responsuri Datt. w Owruczu Roku Tysiąc Siedmset Czterdzie:

27stego Wtorego, Miesiąca Januarij (Trzeciego) Pierwszego

28Dnia, de quo pręns [?] ejusdem Wis Relatio Woźny ut Supra

29Scribendi ignarus.

30[ozdobnik kaligraficzny]

31[reklamant:] Men[…]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rellatia – relacja (woźnego); Vices Regens – wicereginent; pro tunc – podówczas; Cuius Citationis Sequitur tenor eiusmodi – którego pozwu treść następuje taka; Uti primo in Ordine Castri – jako pierwszemu w porządku grodu; Si et in quantum – jeśli i o ile; generaliter – ogólnie; vel his deficientibus – lub gdyby te nie doszły do skutku. Lektura części wierszy 22–27 niepewna.

Strona jest dalszym ciągiem pozwu (citatio) przytoczonego zapewne w relacji woźnego; „(Trzeciego)” w nawiasie, poprawione na „Pierwszego”.

Data pozwu: Owrucz, 1 I 1742.

proxime subsequentibus – (na rokach) najbliżej następujących; tanquam Substitutorem et praecautorem Actorum Palatinatus Kijovien. Juramento Obstrictum – jako zastępcę i stróża akt województwa kijowskiego, przysięgą zobowiązanego; Conservatorem Famae honorisque Nobilitaris – obrońcę sławy i czci szlacheckiej; Authoritas hoc in Negotio non privatur nec tangitur – powaga w tej sprawie nie jest uchylona ani naruszona; immemores seu Oblivioni Mittentes – niepomni albo puszczający w zapomnienie; casualiter manutenentes – przypadkowo sprawujący (namiestnikostwo grodu); impossessionatus judicatus convictus Legi Patriae Decretisque Contrarius – nieosiadły, osądzony, przekonany, przeciwny prawu ojczystemu i dekretom; cum denigratione famae – ze zszarganiem sławy; et Nescitur quo favore – i nie wiadomo z jakiej przychylności; cum laesione honoris – z obrazą czci; poenis Legibus descriptis – kary opisane w prawie; Sitis parituri, Terminum Attentaturi, et ad Commissa judicialiter responsuri – macie stanąć, terminu pilnować i na zarzuty sądownie odpowiadać; Scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

Wiel. – Wielmożny; WW. – Wielmożni; Żyt. – żytomierski; Datt. – datum; Wis – woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 woźny Stefan Horbaczewski zeznał, że 10 I położył w mieście Żytomierzu pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 1 [3?] I 1742) od Pawszy, chorążego żytomierskiego, przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu, podgrodziemu zamkowemu i grodowi żytomierskiemu – o tajną oblatę jakiegoś manifestu z naruszeniem czci aktora, przedstawianie jego kopii w różnych miejscach i odmowę jej wydania aktorowi. Ostatni wpis ze stycznia; następny rozpoczyna kwiecień 1742.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 647

1Mensis Aprilis dies 11ma

2Manifestacya Imie Wiel. Macieja Dzypolskiego [?]

3Podsędka Ziem. Kijow. przeciwko Urodz. Białockim [?] y innym

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego, Wtorego,

5Miesiąca Aprilis Jedynnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Lettow [?]

7Gałeckim [?] Vices Regentis y Xięgami pro tunc Akt Ziem. Kijow.

8y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens personaliter

9Urod. JmPan Stanisław Domański [?] Administrator dóbr wsi

10[…] wszystkiey Wiel. JmPana Macieja Dedowicza [?] z Dzypola [?]

11Dzypolskiego [?] Podsędka Ziem. Kijow. imie et ex speciali Commisso

12Pana Swego przeciwko Urod. JchMPanom Archipowi [?] Fedorowi

13Bazylemu y Janowi Białockim [?] Braci między sobą Rodzo-

14nym, y innym do niżey wyrażonych niestępnych [?] in pleno [?] [...]

15nyc[h], y innym [...]solenniter świadczył y protestował się, w ten

16sposób wolney; [...] ze wyż wyrażeni Obżałowani nie-

17niżey opisany Sposób, Ze Wyż wyrażeni Obżałowani nie-

18maiąc żadnego Prawa praetextu y Interessu do dobr Wsi [...]

19y Ukrainnego [?] Części Wiel. Dzypolskiego [?] Comparentis tych [...]

20abusive postępuiąc nie nieważaiąc na Szyper [?] w Prawie [...]

21tym co Niżey opisany [...] Ziemskiego [...] w Rzeczy to iest [...]

22nie Dnie, torię dzikie darny [?] [...] Rzepie kury [?] [...]

23ny prawie wytawiaią, Bobry, wydry, nawet ryby w Rzekach wyiny-

24w stawach łapaią y na Swoy własny obracaią pożytek, w Rzeczach:

25y Zachodzą, układy, z Ułeynow [?] Poddanych Pana Comparentis wyrabiaią,

26Grunt własny Zuchwale [?] [...] pustoszą [...] nie mało [...]

27mentom szkody y inne pożytki dla siebie w ludzkiey [...] nie [...]

28krzywdy Poddanych JmPana Comparentis nienależnie wynayduią, ale

29Czwarte [?] Roku teraźnieyszego dnia na Wołow dwanaście [?] [...]

30Fereko [?] [...] y innych Poddanych [...] w Granicy

31własney [...] Zwykłego [...] Zaś [...] Za

32granicą Zabrali y do Wsi [...] Zawieźli przez co wydła [?] [...]

33na wiosnę bez Siana przepaść Musiało, Deinde a Malis ad

34[reklamant:] peiora [?]

k. 647v

1seipsa Condescendendo Bobsty Własne Ichm. Panów Skordenskich [?]

2podpatruiące, a duchie [?] na Złodzieystwie [?] Miod na Swoy pożytek

3obracaią, drzewa bartne y Wkłady [?] zabrawszy Znamiona [?] pisane wycinaią,

4u Swoie [?] Wiezna [?] niestąpnie nakładaią, znaki graniczne kopcami

5sposobem Wyporzeniaiąc w Grunt gruntów Wdzieraią się, y tak w tymże

6ze Imienia Skordenskich y Hereuskich [?] Wielkie krzywdy y szkody

7czynią, Ludzi z Domu wypędzaią, kiiami odganiaią, y inne czasu Swego

8czynią, Wielenge [?] Oro [?] Wszystko Dowod

9wa drugą Szkodą dowiedzione czynią Wielenge [?] Oro [?] Wszystko Dowod Cze:

10parens Nomine quo supra items itemque Świadczyć y protestuiąc

11się Salva Melioratione zostawił y prosił się opisaniu do Akt

12y otrzymał Stanisław Domański [?] [podpis]

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt bardzo niepewny w wielu miejscach; nazwiska do weryfikacji. Vices Regentis – zastępujący regenta; pro tunc – na ten czas; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ex speciali Commisso – ze szczególnego polecenia; solenniter – uroczyście; abusive – nadużyciem; Deinde a Malis ad peiora – następnie od złego do gorszego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1742 Stanisław Domański [?], administrator dóbr Macieja z Trypola Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, manifestował się w jego imieniu przeciw Białockim (Archipowi, Fedorowi, Bazylemu i braciom) i innym o to, że bez żadnego prawa wdzierają się do części wsi należącej do Trypolskiego i bezprawnie korzystają z jej pożytków (łowią bobry i in.).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 647v

1Relatia Ichm. Panów nad Zgody Ziem. Kijow. od Ichm. Niedaszkowskich

2po Ichm. Dydkowskich y innych.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis Iedenastego Dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Gatek Gatec-

6kim Vice Regentem y Namiestnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xię-

7gami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Gene-

8rał Woiewodztwa Kijow. y innych Szlachetny Szymon Barański [?] w

9Moc prawdziwey, wierney y Słuszney Relacyi Swoiey, iawnie ust-

10nie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg Ninieyszych zeznał, iż

11On Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Dnia

12Dziewiątego Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny odniosł do Dobr

13Wsi Niedaszkow, y tamże Pozew na Czeladź mieszkiey [?] Wyrażonych

14Pozwanych w Izbie na Stole położył, opisaniem onego adłuż [?] pułkowy

15y o iakiey Sprawie był pisany prawnie opowiedział y do wiadomo-

16ści przywiodł, którego Pozwu iest Tenor taki, August Trzeci z

17Bożey łaski Krol Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Inflanc. Ki-

18iow. Wołyń. Podol. Podlaski [?] Smoleński Siewierski, Kijow. Wołyński Podolski Podlaski [?] et

19Czernihow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor, Urod. Iakubowi

20Samuelowi y Łukaszowi Dydkowskim Braci między Sobą Rodzonym

21y Siostrzey pamięci Urod. Konstantego Dydkowskiego Burgrabi

22Grod. Żytom. Siostrzeńcom [?] y innym Sukcessorom po tymże Urod. Dydkow-

23skim Burgrabi Grod. Żytom. pozostałym Assystencyi niepotrzebuią-

24cym, samym przez się a potrzebuiącym cum Assistentia de

25[reklamant:] Iure

k. 648

1Iure debita Pozwanych z Dóbr y ze wszystkich generaliter Dóbr

2WW: Leżących Ruchomych y Sum Pieniężnych przypadaiącemy

3aby ście WW: przed Sądem Naszym Ziemskim Kijow: na Rokach Ziem:

4Woiewod: Kijow: w Owruczu lub Żytomierzu przypadaiących y od-

5dać się maiących vel his deficientibus in alijs proxime subse-

6quentibus Sami Oblicznie y Zawicie Stanęli na Instancyą Iniga-

7tora y iego Delatorow Urod: Jana y Teodora Synow Jana Teraz [?]

8go Daniela Synow Komkow [?], Andrzeia Jana Nikifora y Stefana [?]

9Jana Braci Między Sobą rodzonych Tasałow [?] Zarzeckow [?] Ste-

10fanowego [?] Andrzeja y Stefana Stefanowego Braci Między Sobą Rodzo-

11nych Ustymenkow [?] y Samuela Niedaszkowskich y innych Urod:

12Niedaszkowskich do Części Nazwanych Brodnik [?], Kudnisz-

13cza [?] y Zakościa Aktorow teraznieyszych Prawem Naturalnym

14należących, ktorzy przyłączaią się do Prawa Pospolitego y do

15kumentow Swoich WW: pozywaią oto: Iż kiedy JP. Urod: Kon-

16stanty Dydkowski [?] Burgrabia Grod: Żyto: Woy: WW: ad Vtalia [?] [?]

17tempora naszych części wyż wyrażonych to iest Nazwanych Brod-

18nik [?] Kudniszcza [?] y Zakościa od Aktorow teraznieyszych kto-

19rych Części usque ad Ultimum exitium cita in Ena [?] pacifica Posses-

20sione Zaiywał, a WW: Pozwani mniey uważaiąc Prawa

21Pospolitego, Pomienionych Części po Śmierci tegoż Wuia Swego

22niesłusznie y nienależycie w Possessyi Swoiey trzymaią, onych

23używaią Pożytki wszelkie y Intraty biorą, Siano z siano-

24żęci kosić, Pola Grunta orzeć Zasiewaią Zboże y w Borze trzy-

25maią y one na Swoy pożytek obracaią, a Aktorow iako Natu-

26ralnych Sukcessorow Swoiey Własności Używać y partycypo-

27wać niedopuszczaią, Właśnie Ideo Actores WW: do

28Ustąpienia z Części pomienionych y Uczynienia kal-

29kulacyi z branych Niesłusznie Prowentow. Tudzież do

30Nadgrodzenia Szkod y expens Na Prawo erogowa-

31nych ex Arbitrio Iudicij na WW. wskazanych fu-

32turo pro Termino pozywaią, Litis itaque pariter Terminus

33[reklamant:] attentatur [?]

k. 648v

1attentatum et ad praemissa tale ac alia vobis oretenus pro

2ponenda iudicialiter respensum pisan w Buraszu [?] Dnia

3Czternastego Aprilis Anno Millesimo Septingentesimo

4Quadragesimo Secundo, Za którego to Pozwu wyż wyrażo-

5ny Woźny Akt y Termin Stronom obu Dowodowy y Proz-

6wany według prescripcyi w Pozwie wyrażoney, Ku necessitate [?]

7w sprawie Prawney oddał y naznaczył, de quo praesens eiusdem

8Actis Relatio + Woźnych Supra Contentis ignamus [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Rozpisana w liniach 7–8 część pierwszego fragmentu jest bardzo niepewna; odczyt przybliżony.

Salva Melioratione – z zastrzeżeniem poprawienia (uzupełnienia); Nomine quo supra – w imieniu jak wyżej; cum Assistentia de Iure – z asystencją według prawa.

Ichm. – Ichmościów; W. X. L. – Wielkie Xięstwo Litewskie; Grod. Żytom. – grodzki żytomierski.

Iure debita – prawem należne; generaliter – ogólnie; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; Ideo Actores – przeto powodowie; usque ad ultimum exitium – aż do zgonu; in pacifica possessione – w spokojnym posiadaniu; ex arbitrio iudicii – według uznania sądu; futuro pro termino – na przyszły termin; litis itaque pariter terminus – zatem także termin sprawy.

Fragment pozwu (citatio) przed sąd ziemski kijowski w sprawie części dóbr; odczyt wielu nazw niepewny.

attentatum et ad praemissa tale ac alia vobis oretenus proponenda iudicialiter respensum – (aby) na zarzucone czyny oraz na to i inne rzeczy ustnie wam przedstawione sądownie odpowiedzieć; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – roku 1742.

de quo praesens eiusdem Actis Relatio – o czym niniejsza jego relacja do akt; końcówka formuły niepewnie odczytana.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1742 woźny Szymon Barański [?] zeznał, że 9 IV położył pozew na roki ziemskie kijowskie od Niedaszkowskich przeciw braciom Jakubowi, Samuelowi i Łukaszowi Didkowskim, siostrzeńcom zmarłego Konstantego Didkowskiego, burgrabiego grodzkiego żytomierskiego, i innym, oraz wyznaczył stronom termin dowodowy (zob. nr 59).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 648v

1Rel. Pod. Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Wiel. Benedyktow-

2skiego [?] Podczaszego Burusk. [?] po Urod. Wołynieckiego

3Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego.

4Miesiąca Aprilis; Iedynastego Dnia.

5Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewodz. Kijow. Przedemną

6Jerzym z Saten [?] Sabeckim [?] Vices Regentem y Namiesnikiem

7pro tunc akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

8Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow.

9y inszych Szlachetny Antoni Bielecki, który ni bo [?]

10sub vero ac fidelis Relationis palam Publice literey per ex-

11presso recognovit Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies-

12tego Wtorego, Dnia Iedynastego Aprilis, Pozew Ziemski Kijow.

13autentyczny na Urzędzie Ziem. Kijow. pisany odniosł do

14wsi Szemetycz [?] y tam ten Pozew na Dworze Pozwanego w Izbie

15na Stole położył, o położeniu onego od kogo połoźonego y w iakiey

16sprawie wyżey pisany pozwanie opowiedział y do wiadomości przy-

17wiodł, którego Pozwu tenor sequitur talis, August Trzeci

18Boży łaską Krol Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Żmudz. In-

19flantski Smoleński Siewierski Kijow. Wołyński Podol. Pod-

20laski Bracław. y Czernihow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor

21Urodz. Antoniemu Wołynieckiemu z osoby y ze wszystkich

22generaliter dobr W. P. leżących Ruchomych y Sum Pieniężnych przyzwa-

23ziemy, abyś W. P. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Ro-

24kach Ziem. Kijowskich nay pierwiey po Danie

k. 649

1nie tego Pozwu Sędziesię maiącyh sam obliznie y Zawiść Sta-

2rości na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatora Wiell. Be-

3nedykta Prusińskiego [?] Podczaszyca [?] Owruckiego [?] Aktora; który przyłącza[ią]c

4się we wszystkim do Prawa Pospolitego tudzież Manifestu sy-

5hac nire [?] uczynioney iako tez y Assekuracyi od W. Wiell. Ak-

6torowi daney, W. pozywa o to; Iż W. in Contrarium Prawu

7pospolitemu postępuiąc, a bardziey przez W. daney Wiell.

8Aktorowi Assekuracyi przy nabyciu Części Zastawnym Kon-

9traktem we wsi Skwarzynie [?] od Wiell. Aktora, który niechaiąc

10żadnego sposobu tylko wcześnym Kontraktem puścić tęż

11część w Dzierżawę [?] y Zapisu[?]część per omnia obsupie [?] w Ziem-

12skiego Roku z Zastawney Possessyi W. iaktoż et ipso fac-

13to Wiell. Aktor uczynił maiąc Łaski Boskiey sposob do okup-

14pna Swoiey własności; a W. upraszałeś y obligowałeś Wiel-

15możnego Aktora aby był omnino trzyletni Kontrakt deklarował

16mieć [?] ustąpić w Roku odebrawszy Swoie Pieniądze na-

17wet Wiell. Aktor pozwolił bardziey bez obligacyi W.

18ufaiąc że ex Nexu Sanguinis takiego podskarży [?] y Ilu-

19zyi nigdy nie uczynisz Prawa Swego nieustąpiłbyś [?] y in

20alienas Manus nie puścisz; alias W. contra omne fas

21et aequum postępuiąc, a Prawie in Contemptum Wiell.

22Aktora et in Contrarium daney przez W. Assekura-

23cyi idące tez Części puszczone y Ludzi Inwentarzem poda-

24nych z Prowentem aby od Summy były korespondowa-

25nego iako Prawo y Słuszność Mieć chce W. nie kontentuiąc

26się tym co Wiell. Aktor podał w Inwentarzu Ubo-

27gich Ludzi do robienia W. za nic kilkanaście Panszczy-

28zny violento Modo przymuszałeś y do ciężkich Sło-

29dyczy[?] Accydencyi [?] Mentów ani w Kontrakcie ani w Inwen-

30tarzu były, niemaiąc W. nie więcey podanego w Inwen-

31tarzu od Wiell. Aktora tylko takie powinności y Podatki

32iakie ab Avo w tych Dobrach oddaią Poddani nie inney.

33[reklamant:] do

k. 649v

1to nie minuendo iakoto na Rok poseduńki Złł. Polsk. Dzie:

2sięc Dani Miodowe Czynsze etc. in extremum teyże

3przysądzoną przez Rok. Zewnie maiąc w possessyi na oczewisto [?]

4quine Wielm. Aktora godzące w niszczące in vadiasti [?] Zwyj:

5nysłne Pańszczyzne Robocizne, o ktorey żadney Zmianki WJ. w

6Inwentarzu nie miałes, a zatym tak o spraciewie nieślą Assekua [?]

7racyi od WJ. Aktorowi daney, iakoteż o niestąpne przymu

8szenie Poddanych na tey Części będących do Robienia Pań:

9szczyzny nad Inwentarz podany pro variatione et elusione

10Wielm. Aktora do przysłuchania się Winom Prawnym ad ar-

11bitrio Judicij uskazanym do nadgrodzenia Szkod z tey po

12chodzących y omne pretensye futuro pro Termino przywa

13sio itaque paritunus Terminum attentatums [?] et ad Inspec

14tione aliasque Tibi proponenda Judicialiter responsurus

15Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septingentesimo

16Quadragesimo Secundo Die Tertia Aprilis. Do tego

17Pozwu eiusdem Mittes Relatio Wozny ut supra seri:

18bendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

sub vero ac fidelis Relationis palam publice literey per expresso recognovit – na prawdziwej i wiernej relacji jawnie i publicznie wyraźnie zeznał; tenor sequitur talis – brzmienie jest następujące.

W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski; W. P. – Wasza Mość Pan.

rok 1742: Czterdziestego Wtorego.

Odczyt bardzo niepewny w wielu miejscach (pismo kursywne, szybkie); fragmenty oznaczone [?] wymagają weryfikacji.

in Contrarium – wbrew; per omnia – we wszystkim; ipso facto – samym czynem; omnino – koniecznie; ex Nexu Sanguinis – z racji związku krwi (pokrewieństwa); in alienas Manus – w obce ręce; contra omne fas et aequum – wbrew wszelkiemu prawu i słuszności; in Contemptum – ze wzgardą; violento Modo – gwałtownie; ab Avo – od dawna, od przodków.

W. – Wielmożność (Waszmość) pozwanego; Wiell. – Wielmożny.

Fragment końcowy pozwu (z relacją woźnego, poprzedni wpis); odczyt wielu wyrazów niepewny.

pro variatione et elusione – dla zmiany i obejścia; ad arbitrium Iudicii – według uznania sądu; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Tertia Aprilis – roku 1742, dnia 3 kwietnia; seribendi ignarus (scribendi ignarus) – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1742 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 3 IV 1742) od Benedyktowskiego [?], podczaszego [?], przeciw Antoniemu Wołynieckiemu – o wykup części [dóbr] z zastawnej posesji pozwanego, którą aktor chciał puścić w dzierżawę [szczegóły niepewne].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 649v

1Relatia położonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Wielebn

2nego Collegium Xaver Owruckiego S. J. po Wielm. Steceniow-

3skiego [?] Sędziego Grodz. Żytomierskiego. zeznana.

4Roku Tysiąc Siemset Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Aprilis Osimnastego Dnia.

6Na Łożeniu Xiąg Ziem. Kijow. przedemną Jerzym z Gałek Gałec-

7kim Vices Regentem y Namiestnikiem protunc Akt Ziem. Kijow.

8y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiscie Woźny

9Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych Opatrzny Marcin Urań-

10ski w moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey dla za-

11pisania do Xiąg ninieyszych Jawnie, ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż

12on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

13Die Decima Sexta Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny odniost

14Do Dobr wsi Pokalewa y tam tenże Pozew we Dworze tameyszym wyj:

15ście na Stole położył o oddaniu y położeniu onego od kogo y ko-

16go y w iakiey sprawie był pisany. Podstarosciemu Tameyszemu

17y Ludziom

k. 650

1y Ludziom na Wsi opowiedział y Prawnie do Wiadomości przywiodł

2którego Pozwu tenor sequitur talis August Trzeci z Bożey Łaski

3Krol Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmuy-

4dzki Inflantski Smoleński Siewierski Kijows. Wołyński Podol-

5ski Podlaski Bracławs. Czerns. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elector

6Wielmożnemu Michałowi Szczeniowskiemu Podczaszemu Trębowel.

7Sędziemu Grod. Żytomierskiemu Dobr Chodorowa actualnemu Pos-

8sessorowi z Osoby y ze wszystkich generaliter Dobr Wielm. T. Leżących,

9ruchomych, y Summ pieniężnych przykazuiemy abyś Wierność

10Twoia przed Sądem naszym Ziem. Kijows. na Rokach Ziem. Kijows.

11w Owruczu lub Żytomierzu po Swiętym Jerzym w pierwszy Ponie-

12działek Roku teraźnieyszego Sądzić się maiących vel his defi-

13cientibus in alijs proximè subsequentibus od daty y położenia

14tego Pozwu za niedziel dwie albo w tenczas gdy ta Sprawa z re-

15gestru sobie należytego do Sądzenia przypadnie sam Oblicznie y

16zawicie stanoł ad instanciam Instygatora Sądowego y Jego De-

17latorow Przewielebnego w Bogu Xiędza Felicyana Białokuro-

18wicza Rectora Xaver Ovrucensis S. J. et totius Communitatis

19ejusdem Collegij cum assistentia superiorum de jure incumbenti

20Aktorow ktorzy przychilaiąc się we wszystkim do Prawa pospo-

21litego Manifestacyi swoiey eo nomine uczynioney Wierność T.

22pozywaią oto iż co Dekretem Sądu Głows. Trybunału Korons. Lu-

23belskiego Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die

24octava Augusti między teraźnieyszemi Aktorami z iedney a W.

25Twoią y Innemi pozwanemi z drugiey Strony na Woiewodz-

26twie Wołyńskim intercausas compositi Judicij stałym y ferowa-

27nym nakazana aby Wierność T. Wielm. Szczeniowski Sędzia

28Grod. Żytomierski oczyszczaiąc Possessyą Dobr Chodorowa y Krzy-

29szczowa Jure Hæreditario od J. W. Tyszkiewicza nabytych wpier-

30wszy Poniedziałek po Swięcie SS. Trzech Krolow Roku prze-

31szłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Summę Pię-

32tnaście Tysięcy Złł. Polsk. do Rąk y za Kwitem prze Wielebnego Re-

33ktora Xaver Owruckiego z Lito czternastu Przyięta [?] w Grod.

34Owruckim zapłacił albo też natymże terminie czynsz od teyże

35Summy należącey per septem rachuiąc a Cento pod W. B. W

36przy Manifestacyi in casu Contravencionis Publikowaniu pod-

37legły oddał y takowey aż do wyliczenia Summy pod tym że ry-

38gorem co Rocznie czynić in Punctum Satisfactio. Jakoż teraźniey-

39szy Aktor uti Vir Conscientiæ illibatæ in termino memorato wi-

40dząc W. T. in satisfactione ejusdem Decreti meram renitentiam

41[reklamant:] Lubo

k. 650v

1lubo annuendo effato percepit agenda iako o tym Manifest cum Publi-

2catione nastąpiony luculenter sua enarrat contenta iednak interpo-

3zycyą niektorych Sąsiad ulteryorem niechcąc inferre litem z pomie-

4nioney Publikaty infiducia gstandae [?] futurae Satisfactionis W. C. I.

5nihil etiam quidquam tangendo negotium y deszitowawszy [?] y w Ro-

6ku teraznieyszym Tysiąc Siedmset Czterdziestym Drugim o takowym

7że terminie y nietylko liczenia Summy albo Prowizyi od niey nale-

8żącey doczekać się niemogł y owszem damnosum emeriens et

9meram sui elusionem widząc formalemq recalcitracionem te-

10dy de nullitate et invaliditate pomienionego Kwitu ex nullo da-

11to et accepto nastąpionego pro restitucione causam et Pos-

12sessum in integrum et decernendis poenis tam respectu contra-

13ventionis Decreto quam insublationem Banicionis eu[...] executae

14elusionisq actoris ac refusione Damnorum et litis expensa-

15rum citavis sis igitur pariturus et ad praemissa omnia aliaq

16tibi in termino termini proponendo judicialiter responsurus Pi-

17san w Owruczu Anno Millesimo Septingentesimo Quadrage-

18simo Secundo Die Decima Aprilis De quo praesens ejusdem mi-

19nisterialis relacio Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Collegium Xaver. S. J. – kolegium jezuickie św. Franciszka Ksawerego w Owruczu; protunc – ówczesny; Die Decima Sexta Aprilis – dnia 16 kwietnia; Woźny Generał – woźny sądowy województwa.

tenor sequitur talis – brzmienie (pozwu) następuje takie.

vel his deficientibus in alijs proximè subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na innych najbliższych następnych.

ad instanciam – na wniosek; Rector Xaver Ovrucensis S. J. et totius Communitatis ejusdem Collegij cum assistentia superiorum de jure incumbenti – rektora owruckiego (kolegium św. Franciszka Ksawerego) Towarzystwa Jezusowego i całej wspólnoty tegoż kolegium, przy asystencji przełożonych, jak z prawa należy.

eo nomine – z tego tytułu; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die octava Augusti – roku 1740 dnia 8 sierpnia; inter causas compositi Judicij – w sprawach sądu złożonego (mieszanego).

Jure Hæreditario – prawem dziedzicznym; per septem a Cento – po 7 od stu; W. B. W. – prawdopodobnie „winy bannicyi wiecznej” [?]; in casu Contravencionis – w razie przekroczenia; in Punctum Satisfactio – na zaspokojenie.

uti Vir Conscientiæ illibatæ in termino memorato – jako mąż nieskazitelnego sumienia w wymienionym terminie; in satisfactione ejusdem Decreti meram renitentiam – w wykonaniu tegoż dekretu czysty opór.

Podczaszy Trębowel. – podczaszy trembowelski; Sędzia Grod. Żytomierski – sędzia grodzki żytomierski.

Koniec pozwu i relacji woźnego; tłum.: „przystając na orzeczenie… opisuje swoją treść… poniosła stratę… jawne wykręcanie się… o nieważność kwitu wydanego bez dania i przyjęcia, o przywrócenie sprawy i posiadania w całości, o orzeczenie kar za naruszenie dekretu i za wykonaną banicję… oraz zwrot szkód i kosztów – pozwałeś; stawisz się więc i na wszystko odpowiesz sądownie w terminie. Pisan w Owruczu 10 IV 1742. Relacja tego woźnego, jak wyżej, nieumiejącego pisać”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Marcin Urbański [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 10 IV 1742) od kolegium owruckiego [ksawerianskiego] Towarzystwa Jezusowego przeciw Michałowi Szczeniowskiemu, podczaszemu trembowelskiemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, aktualnemu posesorowi dóbr Chodorów [Chodorków?] – o niewykonanie dekretu Trybunału Koronnego Lubelskiego z 8 VIII 1740 wydanego między stronami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 650v

1Rella [?] Pozw [?] na Sądy Ziem. Kijow. od Urod. Daniela

2Wyszowskiego [?] Burgrabiego Grod. Kijowskiego po Urz[?]:

3[...] [...] [...] OD B. M. [...] [...]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Aprilis Siedmnastego Dnia

6Na Urzędzie [?] Xięg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym

7Z. [?] Zatockim [?] Vices Regentem y Namiestnikiem [?] Pisarstwa [?]

8Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow.

10y innych Szlachetny Maciey Nawrocki [?], u mnie wier-

11ney y Skuteczney Relacyi Swoiey, iawnie ustnie y do

12browolnie Zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm-

13set Czterdziestego Wtorego Die Decima Sexta Aprilis

14Pozew Ziem. Kijow. autentyczny odniosł do Dobr [...] [...]

15[...] y tamże Pozew u Woyta tameyszego w [...] [...]

16[...] po tym uszy [?] położeniu y opowiedziawszy onego [...] [...]

17[reklamant:] ...rego

k. 651

1ego Pozwu tenor tego sposobu: August Trzeci z Bożey Łaski Krol Pol:

2ski W. X. Litewski Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleń:

3Siewierski Kijow. Wołynski Podolski Podlaski Brac. y Czernih.

4a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielebnemu w Bogu Hye:

5romonowi Ostrowskiemu […] którmu Lipiniecky [?] Domini Zakon:

6skiemu Prokuratorowi Archymandryi Owruc. y całemu Zgroma:

7dzeniu teyże Archymandryi cum apsa [?] Superiori Pozywamy Wiel.

8y ze Wszystkich gdzie dobr Wm Wszystkich Ruchomych y Sum Pie:

9nięz. nych przyrodzonych aby się Wm przed Sądem naszym

10Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. naypierwiey po Daniu tego

11Pozwu Sądzić się maiących y ku defficientibus in aliis pro:

12ximè Subsequentibus, Sami Osobiście y Zawiście stanęli na In:

13stancyą Urodz. Sądowego y iego Delatora Urod. Daniela Wyhow:

14skiego Burgrabiego Grod. Kijow. Aktora który przychylaiąc się

15do Prawa Pospolitego y Statutu ktory wyrażonego ac inhibitu:

16te onego Zapisaney Possessyi Wm pozywa iako pro Idris [?] respectu

17violenta Expulsionis de Bonis Lithki [?] Radohoszcza [?] et Ostapy

18Contractu Arendatorio Biennali inter Perillustrem et Reve:

19rendum Andream Bieniecki Abbatem Archimandritam Owruc. ab

20una et se Actorem Parte ab Altera Conscriptum Possessionem Ge:

21nerosi Actoris demissis quibus Lictis pro Reinductione in eadem

22Bona uti non Exoluta Summa et Proventus eorund. Bonor. pro:

23marantis [?] Actorem Concernenti ac pensionibus non percipientis

24nec Renuntiatione Contractu praememorato Generoso Actori post Expi:

25ratum Possessionis Terminum praecautu, Concessa, imo Senio [?] vetita

26violenter adempta ac faciendo Calculo de perceptis proventibus post

27quam Subsequendam ad Mentem Legis Reinductionem pro

28Solutione Summ. ex Proventibus eorund. Bonor. ad Complementum

29Nonagento Sexaginta Trium Florenorum Polonicalium et propter

30Septemdecim Antiactu pro Annuali Penuta [?] Constituta et per

31Generosum Actorem eidem per Illustrem Reverendum Bieniecki medi:

32ante quietatione exsoluta nec Levata imo Super ijsdem Bonis

33huncusque [?] vestri Causa haerentis una cum provisione ab Actore appen:

34densa per vos praedictorum Bonorum violenta Possessionis provenienti

35uti Regestro quantitas Summ. non Exsoluta in Terminis praeba:

36[reklamant:] biter

k. 651v

1Liter tum Restitutione Pecunis [?] in Vadio grano [?] Subditis eorum Bonis

2ad Expostulationem eorundem Miserorum in Conservationem per Actorem

3Concessa nec non pro Refusione damnorum alias Causatorum ac ratione

4alias pensionum in Termino Juris oretenus remonstrandarum Futuro

5pro Termino Citationi Ostes [?] itaque pariterminum Attentatum [?]

6Diem Crastinum Die Quarta Aprilis Anno Millesimo Septingen-

7tesimo Quadragesimo Secundo de quo pensque [?] Mittes [?] Relatio

8[…] Woźny [?] ut Apparentiendi [?] [k]narz [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; Die Decima Sexta Aprilis – 16 kwietnia.

Pozew królewski (Augusta III) wpisany w treść dłuższego wpisu; początek na poprzedniej stronie.

Łac.: z powodu gwałtownego wyzucia z dóbr … na mocy dwuletniego kontraktu arendownego zawartego między Wielmożnym i Wielebnym Andrzejem Bienieckim, opatem archimandrytą owruckim, a powodem; o ponowne wwiązanie, jako że suma nie została spłacona, o rachunek z pobranych dochodów do dopełnienia 963 złotych polskich i 17 …, z kwitu nie podjętej.

W. X. – Wielkie Xięstwo; Archymandrya Owruc. – archimandria owrucka (Owrucz).

Fragment łacińskiej formuły pozwu/relacji (zakończenie poprzedniego wpisu); sens: „…a także o zwrot pieniędzy wziętych w zastaw od poddanych tych dóbr, na skargę tych biednych, oraz o zwrot szkód i pensji, które w terminie prawnym ustnie zostaną wykazane… w dniu 4 kwietnia 1742…”. Odczyt w wielu miejscach niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Daniela Wyszowskiego [?], burgrabiego grodzkiego kijowskiego, przeciw ks. Hieronimowi Ostrowskiemu, prokuratorowi archimandrii owruckiej, i zgromadzeniu – o gwałtowne usunięcie aktora z dóbr Litki [?], Radohoszcz [?] i Ostapy, trzymanych przez niego na mocy dwuletniego kontraktu arendownego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 651v

1Relat. Pozwu Ziem. Kijow. od tegoż […] Hetowinskiego [?]

2Podczasz. Dertskiego [?] Zaznana

3Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis: Osiemnastego Dnia.

5Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym [?] […] Vices

6Regentem y Xięg. pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

7Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y

8inn. Szlachetny Maciey Nianski [?] Na prawdziwey wierney

9y Skuteczney Relacyi Swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznał

10że on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

11Die Decima Sexta Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny odniosł

12do Dobr Wsi Kotelnich [?] y tam ten Pozew oddawszy Prawnie opowiedział,

13ktorego Pozwu tenor takowy; August wtory z Bożey łaski Krol Polski

14Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki Inflantski

15Smolenski Siewierski Kijowski Wołynski Podolski Podlaski Brzeski [?]

16y Czerniechowski dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Urodzone-

17mu Franciszkowi Hetowinskiemu [?] Podczas. Dertskiemu [?] Posses-

18sorowi Dobr Wsi Kotelnich [?] Uczciwemu y nieiemnemu [?] Mew-

19szy [?] Kierdzelowiczowi [?] Arędarzowi Czeskiemu [?] y Kote-

20lskiemu [?] Stawionemu zostały y ze Wszystkich gruntu Dobr Wsi:

21Urodzony Hetowinski Pan obliczmie y Zaraz przed Sądem

22Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. nay pierwey po Danym

23Pozwie będzie macie [?] stanąć na Instancyą Imo [?] Sądowey

24y iego Delatora Urod. Daniela Wykowskiego [?] Burgr. Grod.

25Kijow. Aktora, ktory przyczyny wziął do Prawa Possessorskiego

26kontraktu idq; recedendo a foro Castrensi Kyoviensi non […]

27a causa, Wierności Twoiey p[…] Oliwa Ato pro Statutione in fideles [?]

28Meusk [?] aredatoris bonorum Kotelskie [?] et aliorum utilitati [?] offi-

29tioso Arresto aput ti preventi […] Subditum Nostrum

30[reklamant:] Czystro [?]

k. 652

1Terestri Kyoviensi De vero infidelis Ministra Sta:

2tute pro comportatione Contractus Triennalis A Per

3illustri et Reverendo Bieniecki Abatte ante Alle:

4to Coruensi Sibi Super arendam Bonorum Lit[?]:

5ki [?] et Aliorum Dati quo comportato pro Solu:

6tione Summae Ducentoru florenoru Polonicali:

7um Eodem Contractu quolibet Anno Solvi aSe:

8curatte, et Generoso Actori non Exeluta Suna cum pro:

9visione, Ac propenis respectu generosi Actoris

10Elisionis, in damna inductionis ac respectu aliaru

11pretensionum oretenus in termino termini remonstran:

12darum pro termino futuro Citamini. Sitis pariter

13terminum attentaturi Pisan w Owruczu Die Ter:

14tia Aprilis Anno Millesimo Septingentesimo Quad:

15ragesimo Secundo, de quo protunc Ejusdem Mi:

16nisterialis Relatio + Woźnij [?] ut Supra Scriben:

17di Ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Podczasz. – podczaszy; Burgr. Grod. Kijow. – burgrabia grodzki kijowski.

recedendo a foro Castrensi Kyoviensi – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego; Die Decima Sexta Aprilis – dnia 16 kwietnia; Subditum Nostrum – poddanego naszego.

Fragment łac. pozwu: „…ziemskiego kijowskiego; zaś [w sprawie] niewiernie [?] … o wniesienie kontraktu trzyletniego, danego sobie przez Jaśnie Oświeconego i Przewielebnego Bienieckiego, opata, wyżej wspomnianego [?] …, na arendę dóbr … i innych; po wniesieniu którego – o zapłatę sumy dwustu złotych polskich, tymże kontraktem corocznie do zapłaty zabezpieczonej, a szlachetnemu powodowi niezapłaconej, wraz z prowizją, a także o kary względem szlachetnego powoda za wyrugowanie, o szkody wwiązania i względem innych pretensji ustnie w terminie do okazania – na przyszły termin jesteście pozwani. Macie także stawić się na termin. Pisan w Owruczu dnia trzeciego kwietnia roku 1742; o czym tegoż woźnego relacja; + woźny, pisać nie umiejący.”

Odczyt części wyrazów łacińskich (Statute, Lit[?]ki, Elisionis) niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Maciej Nianski [?] zeznał o położeniu pozwu ziemskiego kijowskiego od Hołowińskiego [?], podczaszego derbskiego [?], przeciw Franciszkowi [?], posesorowi wsi Kotelnia [?], i Żydowi Mewszy Kierdzelowiczowi [?], arendarzowi – na podstawie kontraktu posesorskiego, o stawienie arendarza dóbr kotelnieńskich [?] (sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 652

1Relatia Położonego Pozwu od Wielm.

2JmSci Pana Trypolskiego Podsędka

3Ziemskiego Kijowskiego y Innych Pp. Ukrzy-

4wdzonych [?] Białoskórskich y Innych

5Roku Tysiąc Siedemset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Aprila Osiemnastego Dnia

7Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

8Przedemną Jerzym Z Patek [?] Pateckim

9Vices Regentem Namiesnikiem protunc Akt

10Ziemskich Kijowskich y Xięgami ninieyszemi

11[reklamant:] Ziems. Kijow.

k. 652v

1Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewisto Woźny Gene-

2rał Woiewodz. Kijowsz. y Innych Opatrzny Paweł Drzewiecki [?]

3wmoc prawdziwey wiedzy y Skuteczney Relacyi swoiey dla

4Zapisania do Xiąg Ninieyszych zeznawszy ustnie y dobrowolnie zeznał.

5Iż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6wtorego Die Nona Aprilis Pozew Ziemsz. Kijowsz. Autentyczny

7od niosł do wsi Hniewicz [?] y tamten Pozew niżey mianowanym Poz-

8wanym w Domu ich oddał oddaniu y położeniu onego od kogo

9y o iakiey Sprawie był pisany opowiedział. Którego Poz-

10wu tenor sequitur talis. August Wtóry z Bożey Łaski Król Polski

11Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki

12Inflantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Podolski

13Podlaski Bracławski Czernihowski a Dziedziczny Xiążę Saski y E-

14lektor. Urodzonim Hrehoremu Teodorowi Bazilemu [?] y Ianowi

15Bratkowskim [?] innym do niżey wyrażonych Aktoru inplikuiącym

16się Sobie y ze wszystkich Generaliter Dobr WW leżących ruchomych

17y Summum pieniędzynych przypadaiącemi abyście WW przed Sądem

18Naszym Ziemsz. Kijowskiem na Rokach Ziemsz. Kijowsz. w Grodzie

19Naszym w Zytomierzu Roku Teraźnieyszego po S. Trzech Królach [?] Sądzić się

20maiących vel his defficientibus in aliis tandem Subsequentibus

21od daty y położenia tego Pozwu za Niedziel Dwie iako

22wten czas gdy ta Sprawa z Regestru Sokie [?] należytego

23do Sądzenia przypadnie Sami osobiście y zawicie Stanie-

24li ad instantiam Instygatora Sądowego y Iego Delatorow

25Wielm. Macieia Dębowickiego [?] z Trypola Trypolskiego

26Podsędka Ziemsz. Kijowsz. y Urodz. Stanisława Domańskiego

27Dobr Koptowdzyzny [?] Administratora Aktorow którzy przychi-

28laiący do Manifestacyi swoiey eo nomine uczynioney WW

29Pozywaią oto. Iż WW nie maiąc żadnego Prawa praetextu y

30interessu do Dobr Wsi Hniewicz y Skorodnego [?] części Wielm. Akto-

31ra tylko sobie abusive postępuiąc nieuważaiąc na rygor

32w Prawie Pospolitym Opisany nietylko Zwierz rożny w pusz-

33czy, to iest Niedźwiedzie, Łosie, Dziki, Sarny, Liście [?], Rysie, Kuny,

34wilki, Liszki, Zaiące et id genus Sami wystrzelaiąc Bobry wyb-

35rały nawet Ryby w rzekach, wiuny w Błotach łapali, y na swoy

36obracaiąc pożytek w Borze Leśny zachodzicie [?] Wchłady [?] Strzy-

37nem Podanych Aktorys wyrabiali, Grunt w Łosny [?] licen-

38cyoso [?] pluiecie [?] y pustoszycie Łąki niemałe emolumentum

39mieli y inne pożytki dlasiebie wedle Fortunie Zne-

40[reklamant:] mało

k. 653

1mater urzędu Actoris nienależące Wynaydziwszy[?] [...]

2więksa y Roku teraźnieyszego Siana Wozow Dwanaście

3Łohwyckich[?] Iwana Dereza, Szymka[?] Deneri[?], Mikity An-

4dryenka, Iwana Deneri Wozow Piętnaście y innych

5Poddanych Skorodenskich w Gruncie Własnym Skoroden-

6skim Zrobionego Woznym Sposobem podiechawszy[?]

7Zagranicę Zabrawszy y do wsi Hecivisz[?] zawieźli

8przez co bydła tych[?] wiele na wiosnę bez siana przepaść

9musiało, deinde a Malis ad peiora Condescendendo

10Pszczoły Własne Poddanych Skorodenskich podpatrz-

11ywszy[?] drugie nagłowne[?] Wybiiacie Miod na swoy poży-

12tek obracaiąc, Drzewa bartne y Układy Zachodzi[?] ie

13Znamiona Bijecie, Wycinacie, a swoie klejna[?]

14Niesłusznie nakładacie, Znaki granicz[n]e kryiomym

15Sposobem wybierzecie[?], w Grunta gwałtem wdzie-

16racie się, y tak w tym że Gruncie Skorodenskim y Hecia-[?]

17wielkie krzywdy y szkody czynicie Ludzi Z Bora wypędza-

18cie, bicie zadawacie, y inne Prawa Ingaryczy[?]

19dowiedzione czynicie krzywdy, O co Wszystko Acto-

20res Moderni WW: na Termin wyż Oznaczony Poży-

21waią, na który ieśli na Zawitym abyście WW: Stanę-

22li y na wszystko Sądownie odpowiadali, skutecznie

23się usprawiedliwili, Pisan w Barmiszu[?] Roku Tysiąc

24Siedmset Czterdziestego Czterdziestego Drugiego Dnia

25Miesiąca Aprilis de quo praesens ejus[?] Mitas[?] Relatio[?]

26+ Woźny ut supra Scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; protunc – wówczas.

ad instantiam – na żądanie; Die Nona Aprilis – dnia 9 kwietnia (1742); tenor sequitur talis – treść następuje taka; vel his defficientibus in aliis tandem Subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych; eo nomine – z tego tytułu; abusive – bezprawnie; et id genus – i tym podobne; emolumentum – dochód.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu ziemskiego kijowskiego z 9 IV 1742; wiele nazw własnych niepewnych.

Fragment pozwu (citatio) ze skargą Actorów; tekst miejscami trudno czytelny. Data pozwu: 1742, dzień (słowo „Drugiego”, być może z pominiętym liczebnikiem) kwietnia; „Czterdziestego” powtórzone.

deinde a malis ad peiora condescendendo – następnie przechodząc od złego do gorszego; Actores Moderni – obecni powodowie; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać; ut supra – jak wyżej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Paweł Drzewiecki zeznał o położeniu pozwu (pisany 2 IV 1742) od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, i innych przeciw Hrehoremu, Teodorowi, Bazylemu i Janowi Białockim [Bratkowskim?] i innym – o to, że bez żadnego prawa wdzierają się w części wsi Hniewicze i Skorodne [?] należące do aktora (zob. nr 33).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 653

1Relatia Pozwu od Urod. Wołłoszyński[?] po Urod.

2Barskiego[?] na tey Sądy Ziem. Kijowskie

3Zeznana

4[reklamant:] Roku

k. 653v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Aprilis Osiemnastego Dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskim Kijow. Przedemną Jerzym

4z P. Łobeckim [?] Warwiśnikiem [?] pro tunc akt Ziem. Kijow.

5y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny

6Generał Woiew. Kijow. y innych Opatrzny Ignacy Ko-

7madski [?] w swoiey prawdziwey Relacyi swoiey ku zapisaniu

8do Xiąg ninieyszych dobrowolnie zeznał, iż on Roku te-

9raźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego dnia […]

10Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny na Monitoriu [?] Ziem.

11pisany od niego do Dóbr Wsi Kopera alias Chodchow [?] y tamteyże

12Dwor na osobie niżey mianowanego Pozwanego Czapindy [?] wlożył y ve-

13na Stole położył, opowiedzeniu onego od kogo przyczyny y w iakiey spra-

14wie iest pisany prawnie opowiedział y do wiadomości przy-

15wiodł, którego Pozwu Tenor takowy, August Trzeci z Bożey łaski

16Król Polski Wiel. Xiąże Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazow. Żmudz. Inflanskie, Smolenskie, Siew.

17Kijow. Wołyń. Podolski, Podlaski, Liflanski, Braclaw. y Czerniechowski, a Dziedzicz-

18ny Xiąże Saski y Elektor, Urod. Marcinowi Biarskiemu [?] Czapindzie [?]

19nazwanemu z Osoby y ze wszystkich generaliter Dóbr Ws. twoich

20Ruchomych y Nieruchomych przykazuiemy, abyś

21Wś. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach w Owruczu

22lub Żytomierzu przypadaiących y Sądownie odprawowac się

23maiących od tego za Niedziel Dwie, albo w ten czas gdy sprawa

24wa ex Regestro Causarum Competenti przywołana będzie stawił

25osobiście prawnie stanął na instancyą Instygatora Sądowego y iego

26Delatorow Urod. Stanisława y Bazylego Radiców [?] Braciey

27z sobą rodzonych Daniela, Michała y Jana Synow Braci

28między sobą stryiecznych rodzonych Kurkowskich [?] Czapindów

29Aktorow którzy przychylaiąc się do Prawa Pospolitego Wś.

30pozywaią o kassowanie y annihilowanie kondemnaty

31et Publikat [?] wszytkich [?] zaocznie nieslusznie y niewolnie w Są-

32dzie Kijow. otrzymanych, tudzież Dekretu Grodz. Kijow. in

33[reklamant:] judicium

k. 654

1judicium Aktorom Cassandae następnego, iako tez mera pro inde

2bita Ucka [?] tey Aktorowi na terminie wyż wyrażonym przypa

3iącym ad parendum termino attentatumq[ue] et ad praemissa Omnia

4iudicialiter respondendum. Et in Continenti Comparens personaliter Urodz.

5JmPan Jan Kertuszka [?] swym y Urodz. JchMciów Panów Stanisława

6Ojca y Bożyszego [?] brata Daniela y Michała Braci Swoich […]

7Zdrowy będąc na ciele y umyśle, adstępniący [?] ehey [?] własney należ

8ney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa […] tu y teraz […]

9ustnie y dobrowolnie Zeznał, Iz ten Pozew za […] wiadomością

10tegoz wyrażonych JchMciów Panów Kertuszków do skasowania iest

11wydany y w Każdy [?] Punkcie […] przyznaie ratyfikuie y appro

12buie, A tak on Woźny swoiey Relacyi iako tez Comparens ap

13probaty Mnie Urzędu do Akt ninieyszych opisanie [?] prosili

14co y otrzymali. Jan Kertuszka mp. + Woźny ut Supra [?] […]

15[…] ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

pro tunc – wówczas; ex Regestro Causarum Competenti – z właściwego rejestru spraw; generaliter – ogólnie; in judicium – w sądzie.

Odczyt wielu nazwisk niepewny (woźny, pozwany, delatorzy); imię i nazwisko urzędnika przyjmującego relację niepewne.

ad parendum termino attentatumque et ad praemissa omnia iudicialiter respondendum – do stawienia się na termin oraz do sądowego odpowiadania na wszystko powyższe; Et in continenti comparens personaliter – a zaraz stawiwszy się osobiście; Woźny … ignarus – woźny niepiśmienny (podpis krzyżykiem).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Wołłoszyńskich [Korkoszków?] przeciw Marcinowi Barskiemu [?], zwanemu Czapindą [?] – o skasowanie kondemnaty i publikat zaocznie i niesłusznie uzyskanych w sądzie kijowskim oraz dekretu grodzkiego kijowskiego. Relację podał do akt Jan Korkoszka [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 654

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Urodz. JchMciów Panów Korkoszków [?] do

3Wielm. JmPana Strzeniowskiego [?] Podczaszyca [?]

4Żytomir. y Innych ad Instantiam [?].

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Aprilis Osiemnastego Dnia,

7Na Urzędzie Xiąg y Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Sałek [?] Za

8leckim [?] Namiestnikiem Spraw Akt Ziem. Kijow. y Xięgami

9ninieyszemi Ziem. Kijow., stanowszy osobisto Woźny Gene

10ralny Woiewodztw Kijow. y Innych opatrzny Ignacy Łomadzki [?] w moc

11prawdziwey wiernej y Skuteczney Relacyi swoiey dla zapisa

12nia do Xiąg ninieyszych zeznał. Iz on Roku teraznieyszego

13Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Die Nona Aprilis

14Pozew Ziem. Kijow. autentyczny na Membranie Ziem. pisany

15odniosł do wsi Małowszczyzny [?] y tam ten Pozew w Spatalni [?]

16dzicy [?] mianowanego Pozwanego na stole położył o położeniu

17[reklamant:] onego

k. 654v

1od tego Pozwu, y w iakiey Sprawie był pisany prawnie y zupełnie

2działał z dopiero wiadomości przyczyny. Którego Pozwu Tenor iest takowy

3August Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wielki Xiążę Litew. Ruski

4Pruski Mazowiecki Żmudz. Inflanc. Podol. Podlas. Kijow. Wołyń. Smoleń.

5Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodzonemu Michałowi Ger-

6[…] Podcz. Kijowsk. Sędziemu Grodz. Żytomir. y stąmi [?] Tobie y Synowi Twe-

7mu [?] […] Possessorowi Pozwanym z osobna y wszystkich generaliter dóbr

8twoich ruchomych y summ pieniężnych […] Rozkazuiemy, abyście

9[…] przed Sądem […] Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Grodzie […]

10Żytomirzu przypadaiących […] stanęli […] vel iis deficientibus

11aliis tandem proxime subsequentibus, od tego za Niedziel Dwie, sami

12osobliwie y zawicie stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego

13y Jego Delatorów Urodzonych Stanisława y Bazylego Rodzonych Bra-

14ci [?] Michała y Jana Synów Zerkoszków [?] Possessorów Actorów, którzy re-

15cedendo a Foro Tribunalitio non tamen ab ipsa Causa, ciebie Pozywaią albo

16racżey przypozywaią […] Pozwany

17oponowałeś Prawy y Dokumentów na Grunt Czyli Siedlisko […]

18[…] niedawno przedtym Zołoń [?] nazwana z […] Prawem

19Intercyzowanym […] które ieżeliby niesłuszne y nienależycie pokazane

20miały do skassowania onych wraz z Dekretami Grodz. Kijow. rein-

21ductioni nullo in fundamento nasz [?] pionem [?] tudzież Kondemnat [?] tych

22[…] być zaocznie otrzymanych y nienależycie prosequowa-

23nych nulla in vim osobie [?] […] Actorowie […] na Termi-

24nie wyż oznaczony pozywaią […] Terminem attentaturi etc.

25odpowiesz omnia Judicialiter proponenda responsuri. Datt w Lwowie [?]

26Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno Die […]

27Mensis Aprilis. Et in Continenti Comparens personaliter Urodzony JPan

28Jan Zerkoszka [?] Syn y Urodz. JchMPanów Stanisława [?] y Ba-

29zylego Ojca Braci między sobą rodzonych Daniela y Michała

30Braci między sobą Stryiecznorodzonych iako pisać nieumieiących

31onych Imieniem Zdrowy będąc na ciele y umyśle […] swoie

32[…] należney Ziem. Jurisdykcyi Prawa Forum Powiatu

33y Województwa […] teraznieysze dobrowolne zeznanie […]

34[…] podaię y wcielaię do Xiąg ninieyszych iawnie

35[…] dobrowolnie zeznał, iż ten Pozew od Possessora

36za wolą y wiadomością iest wydany y nas […] w Malowa[?]

37[…]nie położony zeznać approbuie y ratyfikuie

38y prosił tak Comparens swoiey Approbaty iako y ioż

39nim Pozwu Relacyi aby Urzędnie [?] connotarent, Hoc totum

40trzymał. Jan Zerkoszka Syn y Inny [?] […] Panów Zer-

41koszków iako pisać nieumieiących Imieniem podpisuię się

42[podpis:] Ma[…]

Objaśnienia i tłumaczenia

ad instantiam – na żądanie; die nona Aprilis – dnia 9 kwietnia; membrana – pergamin.

recedendo a Foro Tribunalitio non tamen ab ipsa Causa – odstępując od sądu trybunalskiego, lecz nie od samej sprawy; vel iis deficientibus aliis tandem proxime subsequentibus – a w razie ich nieodbycia na następnych najbliższych; omnia Judicialiter proponenda responsuri – mający odpowiedzieć na wszystko, co sądownie zostanie przedłożone; Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno – roku 1742; Et in Continenti Comparens personaliter – i zaraz stawiwszy się osobiście; Hoc totum – to wszystko.

Nazwisko powodów (Zerkoszka/Żerkoszka?) i pozwanego (Michał Ger…?) odczytane niepewnie; pismo trudne, liczne luki.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie od Korkoszków przeciw Michałowi Szereniowskiemu [Szczeniowskiemu?], podczaszemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, i jego synowi – o sprzeciwianie się prawom i dokumentom aktorów do gruntu (siedliska) zwanego [Zołoń?], nabytego na mocy intercyzy (sprawa przeniesiona z Trybunału). Za niepiśmiennych Korkoszków podpisał [M…].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 655

1[…] Nomine JWWielm. Potockich Starostów Humańskich

2Małł: [?] przez JWWielm. Steckiemu Kasztellano:

3wi Kijow. y inszym uczyniona.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

5Miesiąca Aprilis Osimnastego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym [?]

7z Gatek Gatskim [?] Vice Regentem y Namiestnikiem po

8tenc [?] Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Niniejszemi

9Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens pnalr [?] Wielm. JegoMość

10Pan Franciszek Steninski [?] Skarbnik Bracławski

11Plenipotent [?] z Ordynacyi [?] Wielm. JmPana Potockiego Starosty

12Grabowieckiego Nomine et Speciali Commisso JWWielm.

13Mościwych Panów Eustachiego y Maryanny z Łączkich [?]

14Potockich Starostów Humańskich Małł: quarumvis [?]

15o Dekrecie Grodzkim Kijow. Roku Tysiąc Siedmset Czterdzies

16tego Drugiego Die Nona Martij w Żytomierzu między

17JWWielm. JmPanem Steckim Kasztelanem Kijow. a pomię

18Wielm. Drugiey Strony [?] Comparentis [?] Actoris y Rejudicio [?]

19se ferowanym do niedzieli [?] actuq[ue] pendentia adire Muszą [?]

20tak Zaraz Manifestuje [?] na pomienionym JWWielm. Kazimierzo

21wi na Steckim [?] […] Steckiemu Kasztellanowi Kijow.

22Parti adversanti. Tudzież Wielm. JchMościom Panom Ni

23kodemowi Kazimierzowi na Hrumsku [?] Wrońskiemu [?]

24ni [?] Chorążemu Owruckiemu Stanisławowi Ostrzeniowi [?] Pod

25wojewodzemu Franciszkowi Kuczewskiemu [?] na Pietrowie [?]

26Mstawskiemu [?] Łowczemu Ziemi Chełmskiej Sędzie

27mu y Zubkowi [?] z Chodorkowa [?] Bohdanowiczo

28wi Miecznikowi Ziem. Pisarzowi Urzędnikowi Grodzkie[mu]

29Kijowskiemu Judicibus gravaminis Sądowi […]

30[reklamant:] Testowat [?]

k. 655v

1manifestował y protestował się in eum Modum: Iż JW.

2Mość Obwiniony et Principaliter Wielm. JmPan Kasztel:

3lan Kijow. Lubo Sam będąc gnarus Legis uti Conditor Ejusd.

4non observando Legum in Codice: maiąc Dobra Swoie Staro:

5stwo Dymirskie in Contiguitate z Dobrami Wielm. Synycy:

6pato Comparentis Kluczem Kozarowskim Dziedzicznemi

7Dirimendo Iura Vicinitatis: Komissarzowi, Gubernatorowi

8y Poddanym Swoim Seriò Committit: aby Grunta Wsi

9Kozarowskiey do Miasta Iego Kozieowskiey [?] Mci Dymirów od[?]

10cięli y przywłaszczali na ony ze wszystkich Wsi Swoich

11in Searum et Damnum Wielu Ludzi non sine Mini:

12à Armorum cumulata Copia naieżdżali, ktorzy wsląd

13Pana Swego pro Praecepto maiąc, à Wiele Wielm. Teodor

14Paszkowski Komissarz y Ierzy Silniewicz [?] Gubernator Dy:

15mirsky. Zrac ad hunc Ausum Licenciati y przez Wielm. Iego

16Mci Pana Kasztellana instructi Grunta Pola Sianożęci

17Lasy Dąbrowy sine ulla Quaestione antiquitus do Wsi:

18dei Kozarowskiey należące odgraniczone forti et viola:

19ta manu odbierać y przywłaszczać: Ktore Obadwa [?]

20Bydłem, tratować y wypasować Ludzi bić kaleczyć y in:

21ne niewyrażone opressye czynić każą, iako Wielm.

22Paszkowski y na Śmierć Ludzi dwoch crudeliter zabi

23kazał, iako o tym Latius dawniey ex Manifestacye

24Obdukcye proklamuiące in se obloquent; Ktorzy

25Zakupiwszy Grunta Swoie na Dziedziczne Grunta Koza:

26rowskie Wielm. Iego nie Obwinionym Zaymować y pusto:

27wać, owo Zgoła cały klucz Kozarowski do Starostwa Dy:

28mirskiego przywłaszczyć usiłuie. – Granice privata Auth[o]:

29ri: his Statibus być y do Siebie co lepszego odgraniczać,

30gdy Wielm. Comparentis Principato

31[reklamant:] wsi [?]

k. 656

1[…]ie Xiążęcia tantis Violentijs et Oppressionibus libe-

2[…]ari do Sądu Zadwornego JKrolewskiey Mości pro inspectio-

3[…] Commissione przez Wydany Mandat utri[?] inter Bona Re-

4[…]ali et Terrestria przez Wielm. JmPana Potockiego Staro-

5[…]ę Łuckiego pro tunc ninieyszey Comparentis Pryncy-

6[…]athi[?] Opponowano[?]: a JWJmPan Kasztellan Kijowski mi[…]

7[…]ąc[?] Forum należyte de Cognitione Fundi Competens na Sądy

8[…]emskie Kijowskie, ac[?] in Actis Violentijs intentowawszy akcyę

9[…] Decretum Inquisitionis Anno Millesimo Septingentesimo

10[…]Quadragesimo Secundo Die Nona Martij dla Siebie favorabi-

11[…]ter: non obstantibus dictis Wielm. Pryncypała Comparen-

12[…]is defensis et exceptione Fori wyprokurował: Wielm. zaś

13[…] Sądzie[?] Ziem. Kijowskim[?] wiedząc że Sprawa de Fundo Pullu[?]-

14[…]ans[?] non Competit et non Subest Sądu Ziem. Kijow. Judicato[?] nie

15[…]wyższy[?] ad altius Subsellium huic Causae Competens Re-

16[…]missy[?] favorabiliter Parti Actoreae Citatae vero gravamini

17[…]se ferowali Decretum Inquisitionis A Roty[?] w Dzien Compa-

18[…]rens Nomine Principalium Suorum tantis[?] nie Dysponowa[…]

19[…]quae[?] de gravaminosa Sententia ttemu[?] Ninieyszy Manifest

20[…]wawszy y protestowawszy się, prosił tę manifestacyę swoię

21[…] przyięciu[?] do akt, co y otrzymał Franciszek Okrzyński[?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt bardzo niepewny w wielu miejscach; pismo trudne. Rok: „Czterdziestego Wtórego” = 1742; „Osimnastego” = 18.

Die Nona Martij – dnia dziewiątego marca; Nomine et Speciali Commisso – w imieniu i ze szczególnego zlecenia; Parti adversanti – stronie przeciwnej; Judicibus gravaminis – sędziom (winnym) krzywdy.

in eum modum – w ten sposób; principaliter – głównie, jako strona główna; gnarus legis uti conditor eiusdem – znający prawo jako jego współtwórca; non observando legum in Codice – nie przestrzegając praw w kodeksie; in contiguitate – w sąsiedztwie; dirimendo iura vicinitatis – zrywając prawa sąsiedzkie; serio committit – surowo poleca; non sine minis et armorum cumulata copia – nie bez gróźb i z zebraną siłą zbrojną; pro praecepto – za rozkaz; ad hunc ausum licentiati – upoważnieni do tego zuchwalstwa; sine ulla quaestione antiquitus – bez żadnego sporu od dawna; forti et violata manu – mocną i gwałtowną ręką; crudeliter – okrutnie; latius – obszerniej; Dymir – Dymer, starostwo w woj. kijowskim; Kozarowski klucz – Kozarowicze nad Dnieprem. Odczyt wielu słów niepewny (pismo pospieszne).

tantis violentiis et oppressionibus liberari – zostać uwolnionym od tak wielkich gwałtów i ucisków; Sąd Zadworny JKM – sąd zadworny (asesorski/referendarski) Jego Królewskiej Mości; inter bona regalia et terrestria – między dobrami królewskimi a ziemskimi; pro tunc – wówczas; de cognitione fundi competens – właściwy do rozpoznania gruntu (sprawy o grunt); in actis violentiis – w sprawie o gwałty; Decretum Inquisitionis… die nona Martii – dekret inkwizycyjny z 9 III 1742; non obstantibus… defensis et exceptione fori – mimo obron i wyjątku (zarzutu) niewłaściwości sądu; non competit et non subest – nie należy i nie podlega; ad altius subsellium huic causae competens remissi – odesłani do wyższego sądu właściwego dla tej sprawy; favorabiliter parti actoreae, citatae vero gravamini – przychylnie dla strony powodowej, a ze szkodą dla pozwanej; comparens nomine principalium suorum – stawający w imieniu swych mocodawców; de gravaminosa sententia – od krzywdzącego wyroku. Tekst częściowo ucięty przy lewym brzegu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 [?] Franciszek Okrzyński [Steniński?], skarbnik bracławski, plenipotent Potockich, starostów humańskich, manifestował się w ich imieniu przeciw Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, i innym o to, że kasztelan, mając starostwo dymirskie w sąsiedztwie dziedzicznego klucza kozarowskiego Potockich, polecił komisarzowi Teodorowi Paszkowskiemu i gubernatorowi Jerzemu Silniewiczowi [?] odcinać grunty wsi Kozarowicze do miasta Dymir, a ci z uzbrojonymi ludźmi najeżdżali i zabierali grunty, pola, sianożęcia, lasy i dąbrowy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 656

1Relatia Positionis Pozwu na Roki Ziem. Kijow.

2od Urodz. Andrzeja Wyszowskiego[?], po Urodz.

3Samuela Kostiuszka[?].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Aprilis, Osimnastego Dnia.

6Na Urzędzie[?] y Xięgach Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym[?]

7z Sałek[?] Sałeckim[?] Vices Regentem y Namiestnikiem pro-

8tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy oczewiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y in[nych]

k. 656v

1nych … Szlachetny Maciey Nawrocki in vim Suae verae ac fidelis

2Relationis patam Publice ktorey recognovit, Iż on Roku te-

3raźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Die De-

4cima Sexta Aprilis Pozew Ziemski Kijow. autentyczny na

5Membranie Ziemskiey pisany, od niego do Dobr Wsi Michay-

6łowki [?] y tam tenże Pozew w Kolei niżey mianowanego Pozwanego

7położył, o położeniu onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie był

8pisany prawnie opowiedział y do wiadomości przywiodł. Kto-

9rego Pozwu Series takowa. August Trzeci z Bożey Łaski Krol

10Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmud.

11Inflan. Smolenski, Siewierski, Kijow. Wołynski, Podolski, Braclaw.

12y Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urod. Sa-

13muelowi Wysoc[…] [?] Pozwanemu z osoby y ze Wszystkich

14gruntów Dobr W. Leżących Ruchomych y Sum Pieniężnych przy-

15każuiemy, aby W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

16Ziem. Kijow. Ano Presenti Sądzić Maiących, v his definien-

17tibus in aliis prodinie [?] Subsequentibus Sam Osobliwie y Zawi-

18ście Stanął, na Instancyą Wgo Sądowego y iego Delatora Urod.

19Andrzeia z Wyhowa Wyhowskiego Towarzysza Znaku Wiel-

20kiego Lowczego Kijow. Aktora, ktory przychylaiąc się wedle

21kim [?] do Prawa Ojca y Apelacyi W. do Oddania y przyzna-

22nia Stałe […] nowey własności Oprawney: na Apellacyi

23Dziewiętnastey Dwudziestu Wiel. tey ado tych czas nie zapła-

24coney, a ktoremu do Zapłacenia Walom z niey należ-

25nego … Dwudziestu na termin Wyżey oznaczony Sądzi.

26wa Dispensatory pisan wbramny [?] Ano Millesimo Septingen-

27tesimo Quadragesimo Secundo Die Decima Tertia Aprilis.

28de quo presens ejusdem [?] … Relatio. Y Woźny ut supra

29Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relatia positionis pozwu – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Vices Regens – wiceregent (zastępca regenta) kancelarii ziemskiej; pro tunc – wówczas.

in vim suae verae ac fidelis relationis – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji; recognovit – zeznał; Die Decima Sexta Aprilis – dnia 16 kwietnia; Anno Praesenti – roku bieżącego; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Decima Tertia Aprilis – roku 1742 dnia 13 kwietnia; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nie umiejący pisać.

Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwu; tekst bardzo trudny do odczytania, wiele miejsc niepewnych.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1742) od Andrzeja Wyszowskiego [Wyhowskiego?] przeciw Samuelowi Kostiuszce [Wysockiemu?] – o oddanie i zapłatę [sumy z apelacji?] dotąd niezapłaconej [tekst bardzo uszkodzony].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 656v

1Relacya Pozwu na tey Roki od Urod. Wyhowskich

2po Urod. JchMciPanow Wyhowskich.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis Piętnastego Dnia.

5[reklamant:] Na Żądanie

k. 657

1Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym z

2Gatek [?] Gateckim [?] Vices Regentes y Namiestnikiem pro tunc Akt

3Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stana:

4wszy osobiście Woźny Generał Wojew. Kijow. y innych

5Szlachetny Maciey Nawrocki [?] in vim Relationis ac fidelis

6Relationis suae palam Publice libere recognovit Iż on Roku

7Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego die de-

8cima Sexta Aprilis Pozew Ziemski Kijow. Autentyczny

9odniosł do Dóbr Wsi Wyskowa [?], Czyli niżey wyrażonych Po-

10zwanych y tem iednemu z Pozwanych wręcz oddawszy od-

11dania y położenia onego w tym [?] polskim y ruskim [?] Języku

12był pisany opowiedział y do wiadomości przywiodł. Który

13Pozew Pener [?] takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol

14Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflanc. Smoleń.

15Siewierski Kijow. Wołyński Podolski Podlaski Brac. y Czerni:

16howski Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodz. Janowi An-

17drzejowi Stefanowi y Jeremu [?] Synowi Braci Janowi y

18Romanowi [?] Pokrewnym [?] [skreślone: …] Wyskowskim Pozwanym Dobr

19y Dobr Wsi leżących Ruskowych [?] y Sum Pieniężnych przy

20karaniu [?] aby się Wiw. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

21na Rokach Ziem. Kijow. Anno Praesenti w Żytomierzu in Aprili

22Sądzić się mających v his deficientibus in aliis Subsequen:

23tibus Sami Osobiście y Zawiście stanęli na Instancyą In:

24stygatora Sądowego y iego Delatorow Urodz. Katarzyny Jerzyny [?]

25Matki wdowy Teodora Jana y Stefana Synow Wyskowskich

26Aktorow którzy inhaerendo Legi atque Documentis Suis

27Dobr do Pokazania Prawa za którym Płaci [?] akcę [?] Pod Iskowce [?]

28Wsi Wyskowie leżący od lat kilkudziesiąt Oyciowski [?] nulliter

29possidetis usum fructum percepistis a Aktorow od ich

30własności oddalacie a w nie pokazaniu do ustąpienia z

31onego una cum faciendo Calculo de Perceptis Proventibus

32na Termin wyż oznaczony Pozywa Pozwany itaque parte. Termi-

33num attentationis pisan w Żytomierzu die tertia Aprilis Millesi:

34[reklamant:] mo

k. 657v

1:mo Septingentesimo Quadragesimo Secundo. Anno de quo Supra eius

2Mittis[?] Relatio + Woźny ut Supra Scribendi […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; Aprilis – kwietnia.

Odczyt „po Urod. JchMciPanow Wyhowskich” w tytule niepewny (może inne nazwisko pozwanych).

Vices Regentes y Namiestnik pro tunc – zastępca regenta i namiestnik na ten czas; in vim Relationis ac fidelis Relationis suae palam publice libere recognovit – w moc relacji i wiernego swego zeznania jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; die decima Sexta Aprilis – 16 kwietnia (1742); his deficientibus in aliis subsequentibus – gdyby te nie doszły, na następnych; inhaerendo Legi atque Documentis Suis – trzymając się prawa i swoich dokumentów; nulliter possidetis usum fructum percepistis – bezprawnie posiadacie i pobieracie pożytki; una cum faciendo Calculo de Perceptis Proventibus – wraz z obrachunkiem pobranych dochodów; die tertia Aprilis Millesimo – dnia 3 kwietnia roku tysiąc…; relacja woźnego o doręczeniu pozwu ziemskiego.

Odczyt wielu nazw niepewny (tekst pisany pospiesznie).

Fragment końcowy poprzedniego wpisu (łac.): „…roku tysiąc siedemset czterdziestego drugiego. Roku jak wyżej… relacja woźnego, jak wyżej do zapisania”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 3 IV 1742) od Wyhowskich przeciw braciom Janowi, Andrzejowi i Stefanowi oraz Jerzemu, synowi, oraz krewnym Janowi i Romanowi Wyhowskim [Wyskowskim?] – o okazanie prawa do [części] pod Iskowcami [?] we wsi Wyhów, którą pozwani od kilkudziesięciu lat bezprawnie posiadają i pobierają z niej pożytki.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 657v

1Relatia Pozwu Szlach. na teyże Roki od Urod. Wyhowskiey

2Wdowy y innych po Urod. Kalenskich.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Je:

6rzym z Zatek[?] Zatockim[?] Vice Regentem y Namiestni:

7kiem pro tunc Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninieys:

8zemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Ge:

9nerał Wóiew. Kijow. y innych Szlachetny Maciey

10Nawracki[?] in Vim Suae verae ac fidelis Relationis pa:

11lam recognovit. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm:

12set Czterdziestego Wtorego Die decima Tertia Aprilis

13Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny odniosł do dóbr wsi Ka:

14lenskich y tam ten Pozew iednemu z niżey mianowanych

15Pozwanych w Izbie na Stole połozył, o połozeniu onego od

16kogo po kogo y w iakiey Sprawie był pisany pławnie opowie:

17dział y Powiadomości przyznawał, którego Pozwu Seńes takowa.

18August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski W. X. Ruski Pruski

19Mazow. Zmudz. Inflanski Smolenski Siewierski Kijow. Wołyn:

20ski Podolski Podlaski Braclaw. y Czernihow. a dziedziczny Xią:

21że Saski y Elektor: Urod. Janowi y Anastazyi z Cynkaców[?]:

22skich Rodzicom Małż. Janowi y Andrzejowi Synom Braci

23Rodzonym Sawuszenkom[?]: Tomaszowi Michałowi Jano:

24wi y Bazylemu y alias Nominis Zapskim[?] Kalenskim y

25innym wszystkim quorum Nomina et Cognomina Dzie:

26dzicom y Possessorom dóbr wsi Kalenskich Pozwanym z dóbr

27y ze wszystkich dóbr Wm: Leżących Ruchomych y Sum Pie:

28niężnych przykazuiemy abyście Wm: przed Sądem naszym

29Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Anno praesenti Sądzić się

30maiących u his deficientibus in aliis proxime Subsequen:

31tibus Sami Osobliwie y Zaraz Stanęli na Instancyą In:

32stygatora Sądowego y iego Delatorki Urod. Anny z Kalenskich

33[reklamant:] Janowey

k. 658

1Janowey Wypskowskiey [?] Wdowy niegdy Teściach [?] Ms. Prokopa y Ha[…]

2z Bełszanowskich [?] Kalenskich Córki po tychże Rodzicach Części

3przynależącey Kalenszczyzna [?] we Wsi Kalenskich leżą:

4cey Iure Divino et Naturali należącey a którey y innych

5Części Sukcessorki Aktorki: która in haerendo Legi Positivae

6et Iuri Naturali lub do przywrócenia tychże Części na Aktorkę

7należących, y do wzięcia kalkulacyi z tranzakcyi [?] Prowen:

8tów de Sortibus Actrices Concernentibus pro desolatione

9Lasów: Drzewa bartnego z Pszczołami y bez Pszczół niemniey

10o przeoranie Miedz uzurpacyą Actio y appropryacyą Akto:

11rom [?]. y o inne pretensye które in Termini fusius [?]

12ac Lucentius [?] proponowane będą na termin wyżey wyzna:

13czony pozywa. Actus parti cum [?] pisan [?] w […] Anno Mil:

14lesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die

15Decima Tertia Aprilis de quo Ordinationis [?] Mitto Relatio

16+ Woźny ut Signum Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis palam recognovit – w mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie zeznał; die decima tertia Aprilis – dnia 13 kwietnia; quorum nomina et cognomina – których imiona i przydomki; Anno praesenti… – w roku bieżącym mających się sądzić, a w razie ich niedojścia na najbliższych następnych.

Instygator sądowy – oskarżyciel publiczny; delatorka – donosicielka, strona inicjująca.

Iure Divino et Naturali – prawem boskim i naturalnym; in haerendo Legi Positivae et Iuri Naturali – trzymając się prawa stanowionego i naturalnego; de Sortibus Actrices Concernentibus – z działów należących do powódki; pro desolatione – za spustoszenie; fusius ac lucentius – obszerniej i jaśniej; Anno Millesimo … Die Decima Tertia Aprilis – roku 1742 dnia 13 kwietnia; ut Signum Scribendi ignarus – jako znak (krzyżyk), nie umiejąc pisać. Wpis jest końcówką pozwu wpisanego do relacji woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał, że tegoż dnia położył we wsi Kaleńskie pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1742) od Wyhowskiej, wdowy, i innych przeciw Janowi i Anastazji z Cynkackich [?] Kaleńskim, rodzicom, ich synom Janowi i Andrzejowi Sawuszenkom [?], Tomaszowi, Michałowi, Janowi, Bazylemu i innym – o zwrot części zwanej Kaleńszczyzna we wsi Kaleńskie, należnej aktorce po rodzicach prawem Bożym i przyrodzonym, rachunek z prowentów, pustoszenie lasów i drzew bartnych z pszczołami i bez oraz przeoranie miedz (zob. 1740p nr 77).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 658

1Relatia [?] Pozwu Ziem. na terz Roki od Urodz. Wypskowskiey [?]

2na Urodz. Niemirzyckiego [?].

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Aprilis Osimnastego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym

6z Gatek Gateckim Vices Regentem y Namiest. pro tunc

7Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow.

8Stanowszy Osobiście Woźny Generał Wojew. Kijow.

9y innych Szlachetny Maciey Naurecki [?] in Vim […]

10verae ac fidelis Relationis palam Publice libere

11ac per expressum recognovit, Iż on Roku teraźnieyszego

12Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego die Decima

13Sexta Aprilis. Pozew Ziem. Kijow. autentyczny od:

14niosł do Dóbr Wsi Mnia [?] y tamten Pozew u Ściany na

15Stole niżey mianowanego Pozwanego położył. O położeniu

16[reklamant:] y podaniu

k. 658v

1y Oddania onego od kogo potrzeba y w czym takiey Sprawie iest pisany prawo-

2nie opowiedział y do wiadomości przywiodł którego Pozwu Sens taki:

3wa, August Trzeci z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski

4Pruski Mazow. Żmudz. Inflant. Smolen. Siewierski Kijow. Wołyński

5Podolski Podlaski Smoleński [?] y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski

6y Elektor. Urod. Janowi Nieumierzyckiemu [?] Uważnemu Zdro-

7wy, y Ze Wszystkich gdzie Dobr Wł: Leżących Ruchomych y Sum

8Pieniężnych przykazuiemy aby Wł: przed Sądem Naszym Ziem.

9Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Anno praesenti Sądzić się mai-

10ących eisque deficientibus in aliis proxime subsequentibus Sta-

11wił się osobiście [?] y Sprawił się na Instancyą Instygatora Sąd-

12owego y iego Delatora Urod. Andrzeja z Wyspa [?] Wyspowskiego [?]

13aktora który in haerendo Legi Positioni et Assecurationi

14Wł: do Oddania y Zapłacenia Złł. Polsk. Czterdzieści Ośm [?]

15wraz una cum provisione na Assekuracyi Wiecznie [?] y przy-

16słowey aktorowi oddać należącey a do tych czas przez Wł:

17nie zapłaconey y nieoddaney Wł: Pozywa Dispariterque Datum

18w Lublinie [?] Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

19Secundo Die Decima Tertia Aprilis. Woźny et Sygna

20Scribendi Ornandi [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wicerejent; pro tunc – na ten czas; in vim verae ac fidelis relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – tytułem prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; die Decima Sexta Aprilis – 16 kwietnia.

Datum … Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Decima Tertia Aprilis – dane roku 1742, dnia 13 kwietnia.

eisque deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby się nie odbyły, na najbliższych następnych.

in haerendo Legi, Positioni et Assecurationi – trzymając się prawa, postanowienia i asekuracji.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18IV 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał, że 16 IV położył na stole pozwanego we wsi Mnia [?] pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1742) od Andrzeja z Wyspa [?] Wyspowskiego [w tytule: Wypskowskiej?] przeciw Janowi Niewmirzyckiemu – o zapłatę 48 zł z prowizją według asekuracji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 658v

1Relatia Pozwu na Roki Ziem. Kijow. od Urod. Dydkow-

2skich [?] Wniesiona przez Urod. Wołyniecki[?]ch y innych.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego.

4Miesiąca Aprilis. Piętnastego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Hatek [?]

6Hateckim Vices Regenta y Namiesnikiem praesentis Akt Ziem.

7Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

8osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow. y innych Opatrz-

9ny Jan [?] F. [?] Lipowicz [?] in eius Sui verò acsi dictus [?] Relationis

10paław [?] publice libereque recognovit, Że on Roku teraźnieyszego

11Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego Miesiąca Marca

12Trzydziestego Dnia Pozew albo raczey Trzy Pozwy Ziem. Kijow.

13na Instancyą Autentyczney pisanych od niego do Dobr Wsi

14[reklamant:] Denetyz [?]

k. 659

1Szemetycz[?] y tam Ten Pozew wszkie na Stole położyszy: opowo-

2zenia onego od tego pokoju y w takiey Sprawie pisany Zyd[?] prawo-

3nie opowiedział y publikował którego przytym tenor sequi-

4tur ejus Modi August Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wielki

5Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Inflancki Smolenski Siewier.

6Kijow. Wołyński Podolski Podlaski [?] Brac. y Czernihowski a

7Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Urod. Annie z Skockich[?]

8Matce Wdowie Antoniemu y Maryannie lub innego Imienia

9z Wołynieckich Kosciuszkiewiczow Malł. Mikołaiowi y Apollo-

10nij z Wołynieckich Dalimowskiej[?] Małł. Konstancyi lub inne-

11go Imienia z Wołynieckich Zbikowskiey Wdowie Antoniemu

12Wołynieckiemu. Ignacemu y Maryannie lub innego Imienia z

13Wołynieckich Lechowskim Małł. y Katarzynie Wołynieckiey

14in Virginali Statu Zostaiącey Discretionem Annorum

15nie maiącey: Synowi y Córkom Samuelowi Bobickiemu[?] y

16Piotrowi Trzeciakowi Mostownicżemu Lucatu[?] Rzeczyckiego

17Ozwanego Assystencyi Potrzebuiącym aut quodcunque de-

18tentorom z osob y ze Wszystkich gruntow Wolnie leżących Rucho-

19mych y Nieruchomych przy każdemu z osobna[?] przed

20Sąd nasz Ziem. Kijow. na Roki Ziem. Kijow. w Owru-

21czu lub Zytom. przypadaiących y Odbydź maiących

22y his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus

23Sami Osobiście y Zaraz Stanąć na instancyą Strony Sądo-

24wego y ejus Delatorow Urod. Olsza[?] y Maryanny z Bobic-

25kich Daniłowiczow Szykowskich[?] Małł. Same cum quo de

26Jure debita Actorow ktorzy in Locando anteriori Processu

27verificando Causas fatis Olim Generosi Alexandri Wo-

28łyniecki interruptam tum quoq. post quosvis Translapsos

29Terminos do Oddania y Zapłacenia Summy Pietnastu[?]

30Tałerow bitych przez Zeszłego Urod. Alexandra Wołyniecki-

31go Circa Testamentariam dispositionem u Urod. eidem

32Zeszłego Bobickiego teraz niey Actorki Ojca Wiecznym[?]

33y na dobrach Wsi Szemetycz Assekurowaney wraz z Prow[?]

34[reklamant:] Zys[?]

k. 659v

1zę od niey należący oczym tak Testament zmarłey Urodz. Niegdy

2Alexandra Wołynieckiego Rodzica WWści pisany iako też y Pro-

3ces Bezwzy[?] adestateczniey[?] w Ziemi Swiadczy recedendo à Foro

4Castrensi Kijoviensi nunc ad Judicium Terrestre Kijoviense ad In-

5scriptionem et Causam Magnifici Grzeciale[?] Judicandam pro-

6zwała y przypozwaią atque WWści Sumę wraz z prowizyą

7oddali kosztа na prawo łożone nadgrodzili Słus[?] pań[?]...

8pisan w Samey[?] Die Vigesima Tertia Martij Millesimo

9Septingentesimo Quadragesimo Secundo Anno de quo pozew

10ejusdem Mitts[?] Relatio + Woźny et Supra Scribendi[?] ...

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regenta – zastępca regenta; publice libereque recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał.

in Virginali Statu – w stanie panieńskim; Discretionem Annorum nie maiącey – nieletniej; aut quodcunque detentorom – lub jakimkolwiek posiadaczom; his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; cum quo de Jure debita – z należną według prawa; in Locando anteriori Processu verificando Causas fatis Olim Generosi Alexandri Wołyniecki interruptam – w podejmowaniu wcześniejszego procesu, przerwanego śmiercią niegdyś Urodzonego Aleksandra Wołynieckiego; post quosvis Translapsos Terminos – po wszelkich upłynionych terminach; Circa Testamentariam dispositionem – przy rozporządzeniu testamentowym.

Fragment pozwu królewskiego (Augusta III) w sprawie o sumę zabezpieczoną na wsi Szemetycze[?]; odczyt wielu nazwisk niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IV 1742 woźny Jan Lipowicz [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od Didkowskich przeciw Annie ze Stockich [?] Wołynieckiej, wdowie, Antoniemu i Mariannie z Wołynieckich Kościuszkiewiczom, małżonkom, Mikołajowi i Apolonii z Wołynieckich Da[…] i innym – o wznowienie przerwanej śmiercią Aleksandra Wołynieckiego sprawy o zapłatę 15 talarów bitych [pożyczonych przez niego].