Akty 601–640

Transkrypcja

k. 582v

1Relacya na Sądy Ziem. Kyow.

2od Urodzonych Zerebiłow [?] po

3Urodzonych Hryszkinkow [?] Matt[…]

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Aprilis Dwadziestego Dziewiątego Dnia

6[reklamant:] Na Urzędzie

k. 583

1Na leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijows.

2Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim, Na-

3miesnikiem Akt ziemskich, y Xięgami ninieyi-

4szemi Ziems. Kijows. Stanowszy Oczewiście

5Woźny Generał Woiewodztwa Kijows. y Innych

6opatrzny Bazyli Leszczycki [?], in vim suæ veræ

7ac fidelis Relationis palam publicè liberèq. ac per

8expressum recognovit. Iż on Roku Teraznie[y]-

9szniejszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

10Pierwszego, Dnia Dwudziestego Szostego Apri-

11lis. Pozew Ziemski Kijowski Autentyczny

12na Membranie Ziems. Kijows. pisany od-

13niosł do Dobr Wsi Zapadni [?] in Possessio-

14ne Urodzonych IchMciów Panów Franci-

15szka y Konstancyi z Wazynskich primo Zyg-

16muntowey Zerebiłowey Secundo ad præsens

17voto Heykinkowey, Heykinkow Małżon-

18ków będących y tam Ten Pozew we dworze w Izbie

19na stole położył, o położeniu onego, od

20kogo, po kogo, y w iakiey Sprawie był pisany

21Czeladzi opowiedział y Publikuiąc do wiado-

22mości przywiodł, którego Pozwu Tenor se-

23quitur talis. August Trzeci z Bożey Łaski

24Krol Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski,

25Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflanski,

26Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wołyńs.

27Podolski, Podlaski, Bracł. y Czerniechows.

28Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Uro-

29dzonym Franciszkowi y Konstancyi

30z Wazynskich primo Zygmuntowey Zere-

31biłowey, secundo ad præsens voto Hey-

32kinkowey, Heykinkom Małż. samey

33Urodzoney Heykinkowey cum assistentia

34maritali de Jure debita przypozwanym

35z osob, y z wszystkich generaliter Dobr WW.

36Leżących, Ruchomych, y Sum pienięznych

k. 583v

1Powagą naszą krolewską przykazuiemy,

2Abyście WW. przed Sądem naszym Ziem.

3kyow. w Zytomirzu lub Owruczu na

4Rokach Ziem. kyow. przypadaiących

5y sądzić się maiących vel his deficienti:

6bus inaliis proxime subsequentibus Sa:

7mi obliczni y zawicie Staneli na Instan:

8tio Instygatora Sądowego y Iego Dela:

9torow Urodz. Michała, Andrzeja, Towar:

10zysza, Iakuba y Barbary Zerebiłow

11Porucznikow Znaku Wiell. Steckiego

12Łowczego kyow. Matt. Aktorow, ktory

13przychilaiących się do Prawa Pospolitego

14Processu hac in causa antemutatum

15Statum zaszłego WW. pro Reproducti:

16one Iurium, cassatione ad vitali

17tatis cuiusdam illegitime sibi State

18vita Matt. swego non recognita ad Bona

19Zapadnia spectantis, tum pro Restitui:

20tione Rerum mobilium et immobi

21lium post fata olim Generosi Sigis:

22mundi Zerebiło Fratris germani

23Actorum, interceptarum, nec non

24pro faciendo Calculo de iisdem Bonis

25Zapadnia ac si in personam Vestri

26Iure ad vitalitatis servientibus iako

27też y o przywroceniu [nad wierszem: ...] przez niegdy Wiell.

28Matt. a Brata Aktorow iedny popłaco:

29nych, drugich Targiem u Aktorow

30potrzonych, a u WW. ad praesens będą:

31cych, lub do zapłacenia za nich, y ustą:

32pienia z Pomienionych Dobr Wsi Zapad:

33nij, y o inne pretensyie fusius in Proces

34su maiące się, pozywaią. Sitis parita

35riter terminum attentaturi et ad prae

36missa omnia Iudicialiter responde

37ri. Datum w Zytomirzu Anno mille

k. 584

1simo, Septingentesimo, Quadragesimo, Primo,

2Die Vigesima, Sexta Aprilis de quo Praesens ejusdem

3Ministerialis Relatio x Wozny ut supra scribendi

4jurat [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie.

in vim suæ veræ ac fidelis Relationis palam publicè liberèq. ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

in Possessione – w posiadaniu; primo … secundo ad præsens voto – z pierwszego małżeństwa … z drugiego, obecnego; Tenor sequitur talis – treść następuje taka; cum assistentia maritali de Jure debita – z asystencją męża prawem wymaganą; generaliter – ogólnie; WW. – wszelkich.

Ziems. Kijows. – Ziemskich Kijowskich; Bracł. – Bracławski; Czerniechows. – Czernihowski; Małż. – Małżonkom.

Strona zaczyna się w środku relacji woźnego (początek rubryki na poprzedniej stronie); data doręczenia pozwu: 26 IV 1741. Nad tekstem na górze strony drobny dopisek nieczytelny [?].

Fragment pozwu królewskiego (citatio) w sprawie instygatora sądowego i delatorów Zerebiłów przeciw pozwanym (WW.) o dobra Zapadnia.

vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; ante mutatum statum – przed zmianą stanu (pozwanej); pro reproductione iurium, cassatione ad vitalitatis… – o okazanie praw, kasację nieprawnie uzyskanego dożywocia na dobrach Zapadnia; pro restitutione rerum mobilium et immobilium post fata olim Generosi Sigismundi Zerebiło fratris germani Actorum interceptarum – o zwrot rzeczy ruchomych i nieruchomych po śmierci niegdyś Urodz. Zygmunta Zerebiły, rodzonego brata powodów, przejętych; pro faciendo calculo – o uczynienie obrachunku; fusius in processu – szerzej w pozwie; sitis pariter terminum attentaturi et ad praemissa omnia iudicialiter responsuri – stawicie się na termin i odpowiecie sądownie na powyższe; Datum… Anno mille – Dan w Żytomierzu roku tysiąc…

Matt. – Matki; Wiell. – Wielmożny/Wielmożnej; WW. – Wielmożności Wasze.

Fragment końcowy łacińskiej formuły: „[roku tysiąc] siedemset czterdziestego pierwszego, dnia dwudziestego szóstego kwietnia, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ks. [?] woźny jak wyżej, przysięga [?] pisać” – zakończenie relacji woźnego z 26 IV 1741.

Słowo w ostatniej linii (pod „Ministerialis”) niepewne, zapisane skrótem.

Data wpisu: 9 IV 1741 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 29 IV 1741, Żytomierz [?]).

Streszczenie

9IV 1741 woźny Bazyli Leszczycki [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 26 IV 1741) od Żerebiłów przeciw Franciszkowi i Konstancji z Ważyńskich [?] 1° voto Zygmuntowej Żerebiłowej, 2° voto Hejkinkowej [Hryszkinkowej?], małżonkom – o okazanie praw, skasowanie nieuznanego dożywocia do dóbr Zapadnia i zwrot ruchomości i nieruchomości po zmarłym Zygmuncie Żerebile (zob. 1740p nr 111).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 584

1Rell. podanego Pozwu cum Aresto

2od Wiell. Olszanskich po Wiell. Du-

3nina.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Aprilis Dwudziestego Dziewiątego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kyowskiego

7przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Namiesnikiem

8protunc Akt Ziemskich Kyows. y Xięgami ninieyj-

9szemi Ziems. Kyows. Stanowszy oczewiście Wozny

10Genll Woiewodztwa Kyowskiego y Jnnych Szlachetny

11Jozef Węgieski [?] authenticatus, Juratus in vim suae

12verae ac fidelis Relationis palam publice, Libereque

13recognovit. Iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc,

14Siedmset, Czterdziestego Pierwszego, Dnia Dwudzie-

15stego Aprilis, na affektacyę y Prawną rekwi-

16zycyę Wielmożnych Ichmosciow Panow, Jerzego

17Starosty Owruckiego y Michała Czesnika

18Kyows. Olszanskich, maiąc przy sobie strone

19Szlachty Ludzi wiary godnych. Urodz. Ichmosciow

20Jana Orłowskiego y Antoniego Sztaszkiewicza

21dla tym lepszey dania wiary użytych, był w

22dobrach Wsi Niechworoszczy w Woiewodztwie

23Kyows. a powiecie Zytomirskim leżących gdzie będąc

24a zastawszy protunc praesentem Urodz. JmPana

25Jana Winnickiego Gubernatora Niechworoskiego

26Poddanych, Roboczych Pawła, Migura z synami, Wasila

27Parchoma y Iwana Jesypowych Synow a Kraui [?]

k. 584v

1między sobą Rodzonych y Ilka Tkacza z Dobr Wsi

2Wiszniowa w Woiewodztwie Wołynskim a powiecie

3Łuckim leżących Wielmożnych Rekwirytow

4dziedzicznych do Dobr Wsi Niechworoszczy swy-

5wolnie zbiegłych y tam byłem osiadłych ad

6praesens znayduiących się, z Zonami, Synami

7konmi, Wołami, całym ich sprzętem domowym

8cirka renitenciam wydania onych kazdego seorsive

9w Tysiącu Czerwien, u pomienionego JmPana

10Winnickiego Gubernatora Niechworoskiego

11Areształował et officiose ad decisionem Juridicam

12przyporuczył, ktoren Areszt tenze JmPan Guber-

13nator Niechworoski Nomine Wiell. JmPana

14Dunina Staroszy Niechworoskiego Pana swego

15benevole przyiowszy pomienionych poddanych

16do rozprawy Prawney dotrzymać deklarował,

17a tak on Wozny Szlachtą sobie przytomną o-

18wiadczywszy się zaraz y Pozew Ziemski Kijowski

19autentyczny tamże we Dworze Niechworoskim

20w Izbie na Stole połozył, o połozeniu y Essencyi

21onego opowiedział y Prawnie do wiadomosci przy-

22wiodł, ktorego Pozwu tenor sequitur talis. August

23Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litew.

24Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz., Kijowski,

25Wołynski, Podolski, Inflanski, Smolenski, Siewierski,

26Braciawski y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże

27Saski y Elektor. Wiell. Franciszkowi Duninowi

28Staroscie Niechworoskiemu Pozwanemu z osoby

29y Dobr W.Ł. leżących y Sum pieniężnych przy-

30kazuiemy abys W.Ł. przed Sądem naszym Ziem.

31Kijowskim na naypierwszey kadencyi Sądow po

32daciu y połozeniu tego pozwu w tytt przypadaią-

33cych y Sądzić się maiących vel his deficientibus in

34in aliis proxime subsequentibus, samoblicznie y

k. 585

1zawieszonot [?] na Instancyą Instygatora Sądowego

2y Jego Delatorow Wielmożnych Jerzego Starosty

3Owruc. y Michała Cześnika Kijow. Olszańskich

4Braci międzysobą Rodzonych Aktorow ktorzy

5referuiąc się do Prawa Pospolitego y Aresztu wyż

6wyrażonego y Innych dawnieyszych a prima no:

7titia zaniesionych WW. w sprawie y Akcyi o

8wydanie poddanych wyżey w Areszcie denominibus [?]

9et cognominibus specyfikowanych Wielmożnych

10Aktorow Dziedzicznych z Żonami, Synami, końmi, Wo:

11łami et cum tota eorum domestica supellectili, Libera [?]

12collectione segetum sine et decimatione, a w niewyda

13niu do zapłacenia za nich Grzywien prawem opi

14sanych na termin wyznaczony pozywa. Ad

15pariturus datum w Żytt. Die Decima Septima Aprilis

16Anno Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo Primo

17de quo praesens ejusdem Actus Relatio Woźny ut supra

18scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

cum Aresto – z aresztem (zajęciem); Rell. – relacja; Genll – generał; authenticatus, juratus in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – uwierzytelniony, zaprzysiężony, tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; protunc – ówczesny, wówczas; praesentem – obecnego.

circa renitentiam – w razie oporu; seorsive – osobno; ad praesens – obecnie; officiose ad decisionem Juridicam – urzędowo do rozstrzygnięcia sądowego; nomine – w imieniu; benevole – dobrowolnie; tenor sequitur talis – treść jest następująca; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; W.Ł. – Wierność Łaska (Wasza); Wiell. – Wielmożnemu; tytt – tychże. Fragment relacji woźnego z wpisanym pozwem króla Augusta III.

a prima notitia – od pierwszego doniesienia (wiadomości).

denominibus et cognominibus – z imion i przezwisk; cum tota eorum domestica supellectili – z całym ich sprzętem domowym; libera collectione segetum sine et decimatione – (z) wolnym zebraniem zbóż bez dziesięciny.

ad pariturus [comparendum] – by stawił się; datum w Żytt. die decima septima Aprilis anno 1741 – dano w Żytomierzu 17 kwietnia 1741; de quo praesens ejusdem actus relatio Woźny ut supra scribendi ignarus – o czym niniejsza relacja tego aktu woźnego, jak wyżej, pisać nieumiejącego.

Owruc. – owrucki; Kijow. – kijowski.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29IV 1741 woźny Józef Węgierski [?] zeznał o areszcie i położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Olszańskich przeciw Franciszkowi Duninowi, staroście niechworoskiemu [?] – o wydanie dziedzicznych poddanych aktorów, wymienionych w areszcie, z żonami, synami, końmi, wołami i całym dobytkiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 585

1Mensis Majus

2Relatia na Sądy Ziem. Kijow.

3od Urodz. Wyrzykowskiego y

4Innych po Wielm. Bierzyńskich [?]

5Braci Rodzonych y Innych

6Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Pierwszego

7Miesiąca Maja Drugiego Dnia

8W Roki Sądowe Ziem. Kijowskie, w pierwszy Po

9niedziałek po Świętym Jerzym w Żytomierzu Są

10dzić się zaczęte, Przedemną Jerzym z Dołęk [?] Da

11[reklamant:] teckim

k. 585v

1leckim Namiestnikiem p[ro] tunc Akt Ziemskich

2Woiewodztwa Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

3Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Generał Wo:

4iewodztwa Kijow. y Innych opatrzny Jan Ma:

5tulewicz in vim suae vera ac fidelis relationis

6palam publice libereq[ue] recognovit, Iż on Roku

7Teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

8Pierwszego Dnia Dwudziestego Dziewiątego Aprilis

9Pozew Ziem. Kijow. odniosł do Dobr Wsi Moszko:

10wiec wielkich w Woiewodz. Kijow. leżących y tam

11ten Pozew We dworze oddawszy oddanie y

12Essencyi onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie

13był pisany prawnie opowiedział et ad notitiam de

14duxit, ktorego pozwu tenor talis. August Trzeci z

15Bozey Łaski krol Polski wielki Xiąże Litewski

16Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz. Inflanski,

17Wołyn. Podlaski, Podolski Bracławski y Czernie

18chowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

19Wielmoznemu Felicianowi Woyskiemu Zyt[omierskie]mu [?]

20y Janowi Bierzynskim [?], Michałowi Kuczewskiemu [?]

21Skarbnikowi W[...]skiemu pozwanym z osob y z wszy

22stkich generaliter Dobr y Summ pieniężnych

23powagą naszą krolewską przykazuiemy, abyście

24W.W.: przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Roki

25Ziem. Kijow. in loco solito, wten czas gdy Spra

26wa do Sądzenia przypadnie, sami osobliwie y

27zowicie stanęli na instancyą Instygatora Sądo

28wego y Jego Delatorow Urodz. Marcina Wyszy

29kowskiego y Successorow niegdy Wiel[moż]n[e]go Jana [?]

30Wyszykowskiego Czesnika Zakroczymskiego

31in minorennitate będących Aktorow, ktorzy Akto

32rowie przychilaią się do Prawa pospolitego, t[e]

33dziez Dekretu Sądowego, in Anno millesimo septua

34[reklamant:] gentesimo

k. 586

1gentesimo, Quadragesimo Die septima, Septem-

2bris, inter Actores modernos ab una, et Cita-

3tos, parte ab altera lato, ad parata Decreta

4parataq[ue] Citationes, Relationes totumq[ue] deniq[ue]

5paratum Processum aut pote p[ro] reinductione in

6bona Moszkowce Decreto Judicij Terrestris

7Kyovien[sis] injuncta, necnon p[ro] litis expensis

8inde Causatis, Isthem Actores W.W. porywaią

9y w przyporywaią sitis itaq[ue] parituri Terminum

10attentaturi et ad praemissa omnia Judicialiter

11responsuri; datum w Zytomirzu Die Vigesima

12septima Aprilis, Anno Millesimo, Septingen-

13tesimo, Quadragesimo, primo, de quo praesentem

14dem Mis Relatio + Jan Matulewicz Woźny

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Majus – miesiąc maj (śródtytuł). Ziem. Kijow. – Ziemskie Kijowskie; Urodz. – Urodzonego; Wielm. – Wielmożnych.

Roki ziemskie kijowskie zaczynały się w pierwszy poniedziałek po św. Jerzym (23 IV).

in vim suae vera ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

ad notitiam deduxit – podał do wiadomości; pozwu tenor talis – treść pozwu taka; in loco solito – w miejscu zwykłym; in minorennitate – w małoletności.

Data relacji: doręczenie pozwu 29 IV 1741.

in Anno millesimo septuagentesimo – „w roku tysiąc siedemset…” (urwane na stronie).

Tłumaczenie: „…tysiąc siedemset czterdziestego, dnia siódmego września, wydanym między powodami obecnymi z jednej a pozwanymi z drugiej strony, na gotowe dekrety i gotowe pozwy, relacje i w ogóle cały gotowy proces albo [?] w sprawie ponownego wwiązania w dobra Moszkowce, nakazanego dekretem sądu ziemskiego kijowskiego, a także o koszty procesu stąd poniesione; tych powodów W.W. porywają i przyporywają. Macie więc stawić się, termin podjąć i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; dano w Żytomierzu 27 kwietnia 1741, o czym niniejszą daję relację” – końcówka pozwu z podpisem woźnego.

Ostatnia linia niepewna: „praesentem dem Mis Relatio” – prawdopodobnie zniekształcone „praesentem do meam relationem”.

Linia „aut pote” – odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1741 woźny Jan Matulewicz zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Wyrzykowskiego i innych przeciw Felicjanowi Bierzyńskiemu, wojskiemu żytomierskiemu, Janowi Bierzyńskiemu, Michałowi Kurdwanowskiemu [Kuczewskiemu?], skarbnikowi, i innym – na podstawie dekretu sądowego wydanego we wrześniu [1740?] między stronami, do gotowych dekretów, pozwów i całego procesu (zob. 1740p nr 66).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 586

1Relatia na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiell. Michała Hu-

3lewicza [?] Łowczego Inflanskiego

4po Wielmożnych Wierbickich

5Małł. Podczaszych [?]

6Roku Tysiące, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

7Miesiąca Maia, Drugiego Dnia

8Na Roki Ziemskie Kijowskie w pierszy Poniedziałek

9po Swiętym Jerzym, w Zytomirzu Sądzić się za-

10częte. przedemną Jerzym z Dąbek Gałeckim [?]

11Namiesnikiem protunc Akt Ziem. Kijow. y

12Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

13oczewiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow.

14y Innych opatrzny Jan Kaczanowski [?] in vim

15sua vere acfidelis Relationis palam publice

k. 586v

1ac per expressum recognovit. Izem Roku t[…]

2raźniejszego Tysiąc, Siedmset, Czterdzie[…]

3Pierwszego dnia Dwudziestego Szóstego A[…]

4Pozew Ziemski Kijow. autentyczny od nie[…]

5do Dobr Wsi Ohuchowicz [?] y tam ten Poz[…]

6we dworze tamecznym w Izbie na stole […]

7położył o położeniu onego, od kogo poko[…]

8y w iakiey Sprawie był pisany Prawni[…]

9blikuiąc do wiadomości przywiodł. kto[…]

10pozwu tenor sequitur eiusmodi, Aug[…]

11Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski wielki X[…]

12Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Ż[…]

13Inflan., Siewierski, Woł., Podol., Pod[…]

14Bracł. y Czerniechowski; a Dziedziczny X[…]

15Saski y Elektor. Wiel. Ignacemu y An[…]

16seu alias nominis z Proskurow Wierzb[…]

17Podczaszym Chełł. Samey JeyMości cum […]

18tentia maritali, de Iure debita powa[…]

19z osob y wszystkich generaliter Do[…]

20chomych y Summ pieniężnych powa[…]

21naszą Krolewską przykazuiemy, aby[…]

22WW. przed Sądem naszym Ziemskim Kijo[…]

23na Rokach Ziemskich Pientu [?] Woiewodz[…]

24Kijowskiego, oddaty y położenia tego P[…]

25na naypierwszey kadencyi, w Żytomi[…]

26lub Owruczu przypadaiących, y Sądz[…]

27maiących, vel his deficientibus, in aliis […]

28subsequentibus Sami osobliwie y zawi[…]

29neli, na Instancyą Instygatora Są[…]

30y Jego Delatora Wiel. Michała Hulew[…]

31Łowczego Inflantskiego aktora, ktory […]

32Militaiq [?] do Prawa Pospolitego, Dekre[…]

33ptioni Anno Millesimo, Septingentesim[…]

34[reklamant:] Trigesimo

k. 587

1Trigesimo w Czwartek stałego y ferowanego

2WW post translatum Terminum recedendo a Fo-

3ro Castr. Kijow. ratione exemptionis lewationisq[ue]

4Summ na Dobrach Obuchowiczach tum reproductionis

5jurium awnie [?] pokazaniu do ustąpienia z tych że dobr

6uczynienia kalkulacyi de perceptis proventibus y

7nadgrodzenia szkod z tąd pochodzących WW futuro

8Termino do dawnieyszych wpisow y całego Processu

9pozywa y przypozywa, litis parituri Terminum

10attentaturi et ad omnia praemissa Judicialiter res-

11ponsuri, pisan w Zytomirzu Dnia Piątnastego [?]

12Aprilis Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pier-

13wszego, za ktorym to położonym Pozwem ermia-

14nowany Woźny stronom obom powodowey do

15attentowania. Pozwaney do usprawiedliwienia się Rok

16y Termin według praefixiy w Pozwie wyrażoney

17zawity złożył y naznaczył de quo praesens quidem

18Mtis [?] Relatio X [?] Pan Karznowski [?] Scribendigrario [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny słabo czytelny („20mo” lub „21mo”).

Nazwisko w tytule czytane „Hulewicza” [?]; Wiell. – Wielmożnego; Małł. – Małżonków.

protunc – podówczas; in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie publicznie.

ac per expressum recognovit – i wyraźnie zeznał; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; cum assistentia maritali, de iure debita – z asystencją męża, prawem należną; vel his deficientibus, in aliis subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na innych następnych; Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo… – roku 1730…

Tekst prawego brzegu ucięty przy krawędzi skanu (końcówki wierszy niewidoczne); data relacji: 26 [miesiąc nieczytelny] 1741.

Foliacja: w lewym górnym rogu „586/6” (?), u góry „H” (?).

post translatum Terminum recedendo a Foro Castr. Kijow. – po przeniesieniu terminu, odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego; ratione exemptionis lewationisque Summ – z racji wyjęcia i podjęcia sum; tum reproductionis jurium – a także ponownego okazania praw (dokumentów); de perceptis proventibus – z pobranych dochodów; litis parituri Terminum attentaturi et ad omnia praemissa Judicialiter responsuri – mający stawić się w sprawie, pilnować terminu i odpowiadać sądownie na wszystko powyższe; de quo praesens … Relatio – o czym niniejsza relacja.

Fo-rum Castr. Kijow. = Forum Castrense Kijoviense (sąd grodzki kijowski); WW = Wielmożni; zakończenie wpisu częściowo niepewne w odczycie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1741 (roki ziemskie kijowskie zaczęte w Żytomierzu w pierwszy poniedziałek po św. Jerzym) woźny Jan Kaczanowski [?] zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 15 IV 1741) od Michała Hulewicza, łowczego inflanckiego, przeciw Ignacemu i An[nie?] z Proskurów Wierzbickim, podczaszym chełmskim, małżonkom – o wykup i podniesienie sum na dobrach Obuchowicze, okazanie praw, a w razie ich nieokazania o ustąpienie z tych dóbr, rachunek z pobranych prowentów i szkody (sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 587

1Relacya na Sądy Ziemskie Kijow.

2od Wielm. Poczulskiego [?] Komornika

3Ziem. Kijow. po Wielm. Jmc

4Bogusza Czernik. Zakroczym.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Maja Drugiego Dnia

7Na Roki Ziemskie Kijowskie w Pierwszy Poniedziałek

8po Swiętym Jerzym w Zytomirzu Sądzić się zaczyna-

9iące [?] Przedemną Jerzym z Gałek [?] Gałeckim Namiestni-

10kiem

k. 587v

1kiem protunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ni-

2nieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oczewiście

3Woźny Gen. Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

4Szlachetny Grzegorz Rogalski [?] in vim sui vera ac fide

5lis Relationis palam publice libereq[ue] recognovit

6Iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czter-

7dziestego Pierwszego Dnia Dwudziestego Dziewiątego

8Aprilis, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny na

9membranie pisany odniosł do Dobr Wsi Nowaków [?]

10w Woiewodztwie Kijow. a powiecie Zytomirskim

11leżących y tamtech pozew Woytowi tameyszemu

12w Ręce oddał, o oddaniu y położeniu od kogo, po kogo,

13y w iakiey sprawie był pisany, Prawnie opowiedział

14y Publikuiąc, do wiadomości przywiodł, ktorego Poz-

15wu tenor eiusmodi. August III. Z Bożey Łaski Krol

16Polski wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Ma-

17zowiecki, Zmudz., Inflantski, Smolenski, Sie-

18wierski, Kijow., Woł., Podlaski, Podolski y Czernie-

19howski a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielmożnym

20Jerzemu na Haroszkach [?] y Bogusławie Bogusłowi [?]

21Czesn. Zakroczym., Janowi, Michałowi binominis

22Bohusłowi Hulkiewiczowi [?] Miecznikowi Minskiemu

23Stanisławowi y Antoninie z Bohusłow Dąbrowskim

24Podczaszym Bracii Małł. cum assistentia de jure

25debita z osob y z wszystkich genll. Dobr W.W.

26leżących, ruchomych y summ Pienięznych

27Powagą naszą krolewską przykazuiemy, abyście

28W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

29Ziem. Kijow. w Owruczu lub Żytomirzu

30na naypierwszey kadencyi od daty y położe-

31nia tego Pozwu przypadaiących y sądzić się

32maiących vel his deficientibus in aliis proxime

33subsequentibus w ten czas gdy ta sprawa z Re-

34gestra

k. 588

1stra sobie należytego przypadnie y przywo-

2łana będzie sami obliczni[e] y zawicie stanecie

3na Instancyą Instygatora Sądowego y tego De-

4latora Urodz. Pana Zawialicza [?] Moczulskiego [?]

5Komornika Ziemskiego Kijow. który przyłącza-

6iąc się do prawa Rzeczypospolitey pozywa was, iż

7WW praemeditato consilio ac omni ad mentem

8Contractus z WW. aterażnieyszym Aktorem

9subsecuti praestita satisfactione in forma Ju-

10ris quam plenissima Donacyą na Dobra Wsi

11Medwiedney [?] w Woiew. Kijow. a Powiecie Owruc.

12Leżącą uczyniliście, y posłednieyszemi Tran-

13zakcyami approbowawszy potym nescitur

14cujus motivo et consilio [skreślone: …] sponte następioną

15czynnie in detrimentum Actoris per transacti-

16onem […] Donationem super praefata Bona

17Medwiedney [?] subsecutam indebite ac injuste in

18dubium vocastis. Azatym pro poenis respectu

19variationis actuum, ac eliminationis tran-

20sactionum od WW contra modernum Actorem

21et Justitiam subsecutarum nec non pro Refusione

22Damnorum exinde causatorum, tum pro ceo[?]

23sivis poenis, respectu circumscripti moderni

24Actoris Honoris, y o inne pretensye, citamini

25sitis parituri Terminum attentaturi et ad

26praemissa ac alia vobis proponenda respon-

27suri Dat. Żytt. Anno Millesimo Septingentesimo

28Quadragesimo Primo Die Vigesima Octava

29Aprilis De quo praesens [?] quidem Ministerialis Relat[ione] [skreślone: …]

30+ Gregori Rogalski scribendi ignarus.

31Relacya na Sądy Ziemskie Kijow.

32od Wielm. Lasockiego [?] Chorążego Żytt.

33po Urodz. Kaweckich [?] y Inszych

34Rel[…]

Objaśnienia i tłumaczenia

Czernik. Zakroczym. – zapewne Czernikowski [?] (stolnik/urzędnik) zakroczymski [?]; odczyt tytułu niepewny.

Roki po Świętym Jerzym – kadencja sądowa zaczynająca się w pierwszy poniedziałek po św. Jerzym (23 IV).

protunc – wówczas; in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; tenor eiusmodi – brzmienie takie; cum assistentia de jure debita – z asystencją prawem wymaganą; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo w razie ich niedojścia na następnych najbliższych.

Gen. – Generał; Małł. – małżonkom; genll. – generaliter (w ogólności); Czesn. Zakroczym. – Cześnikowi Zakroczymskiemu. Rok relacji 1741 (29 IV 1741 – doręczenie pozwu).

praemeditato consilio … – z rozmysłem i wbrew wszelkiej treści kontraktu z obecnym aktorem zawartego, po dokonaniu zaspokojenia w najpełniejszej formie prawa.

nescitur cujus motivo et consilio – nie wiadomo z czyjej pobudki i rady; in detrimentum Actoris – ze szkodą powoda; indebite ac injuste in dubium vocastis – niesłusznie i niesprawiedliwie podaliście w wątpliwość.

pro poenis respectu variationis actuum … – o kary za odmienianie aktów i unieważnianie tranzakcji przeciw obecnemu powodowi i sprawiedliwości, a także o zwrot szkód stąd wynikłych oraz inne kary z powodu naruszenia czci powoda; citamini sitis parituri… – pozywa się was, abyście stanęli, terminu pilnowali i na powyższe i inne zarzuty odpowiadali.

Dat. Żytt. – Datum Żytomierz, 28 IV 1741; Gregori Rogalski scribendi ignarus – Grzegorz Rogalski, woźny, pisać nieumiejący (znak krzyża).

Notka na dole i numer „23tio” odnoszą się do relacji/pozwu (zapewne dorsalna adnotacja pozwu): „Relacya na Sądy Ziemskie Kijowskie od Wielm. … Chorążego Żytomierskiego po Urodz. … i innych”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1741 woźny Grzegorz Rogalski zeznał, że 29 IV oddał do rąk wójta we wsi Nowaki [?] w powiecie żytomierskim pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 28 IV 1741) od Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Jerzemu na Horoszkach [?] i Bogusławie Bohuszom, cześnikom zakroczymskim, Janowi Michałowi Bohuszowi Hulkiewiczowi [?], miecznikowi mińskiemu, Stanisławowi i innym – o to, że niesłusznie podważyli transakcję i donację na dobra Medwedne [?] dokonaną na rzecz aktora; o kary za zmianę aktów, eliminację krzywdzących transakcji, szkody i naruszenie czci aktora (zob. 1742p nr 73).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 588v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

2Miesiąca Maja Drugiego Dnia

3Na Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w Pierwszy Poniedzia-

4łek po Świętym Jerzym Roku więc na akcie wyrażonego

5w Zytomirzu Odprawić się Zaczęte. Przedemną Jerzym z Gałek

6Gałeckim Namiestnikiem na teraz Ad[?] Ziemskich

7y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi.

8Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewództwa Kijowskie-

9go y innych Opatrzny Strzechory[?] Bordianski[?] Authen-

10ticatus Juratus officio benti[?] bene notus Intimsuae[?]

11verae ac fidelis Relationis Golam[?] Zapisanie do Xiąg ni-

12nieyszych Ziemskich Kijows. palam publice libereque

13ad perpetuam[?] recognovit. Iż on Roku teraznieyszego

14Tysiąc Siedmset Czterdziestego pierwszego, Dnia Dwu-

15dziestego Dziewiątego Aprilis. Pozew Ziemski Kijowski

16na membranie authentycznym pisany odniosł

17do Dobr Wsi Lipowki[?] tu w Woiewodztwie Kijowskim

18leżących, y tamten Pozew we Dworze w Izbie na stole po-

19łożywszy, Opowiedzeniu y Obecnosci onego, od kogo poło-

20żony y w iakiey Sprawie pisany był, komu tam przybyć

21widzieć mogł prawnie Opowiedział y publikował, któ-

22rego Pozwu tenor sequitur eiusmodi. August Trze-

23ci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Rus-

24ki, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Kijowski, Inflanski,

25Smolenski, Siewierski, Kijowski Wołyński, Podolski,

26Podlaski, Bracławski, y Czerniechowski. A Dziedzicz-

27ny Xiąże Saski y Elektor Urodzonym Annie vel

28alias[?] Annis z Rudnickich Kawecki[?] pozostałey

29Matce Wdowie Andrzeiowi Kaweckiemu Synowi et

30cuiusvis nominis Jerzyney Rudnickiey pozostałey

31Małżonce Wdowie Quobus Juris Titulo Dziedzicom

32Dobr Wsi Lipowki pozwanym Osobę Dziedzic-

33kich generaliter Dobr WW. leżących ruchomych

34y Summ Pieniężnych, powagą naszą Krolewską przy-

35kazuiemy abyście WW. przed Sądem naszym Ziem-

36skim Generału Woiewodztwa Kijows. na Rokach Ziem-

37skich Kijowskich naypierwszey po daciu y położeniu

38tego Pozwu w Zytomirzu lub gdzie do Sądzenia

39przypadaiących y Sądzących się vel his deficientibus

40[reklamant:] in aliis

k. 589

1in Aliis proxime subsequentibus, sami Oblicznie y Za-

2wicie staneli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego

3Delatora Wiell. Michała na Karowycach [?] y Dorohynkiu [?]

4Pausz[?] Chorążego Żyt. Aktora, który adhaerendo An-

5teriori Processui Arestis, Decretis, Condemnationibus

6Remissionibusq[ue] eatenus in re subsecutis, recedendo a Foro

7Castrensi ad Judicia Terrestria Kijoviensia W.W.

8reviviscando Causam post extinctum Caput Olim

9Generosi Gregorij Rudnicki [?] do wydania Robocznego

10Wasyla [?] z Żoną Synami swoiemi y całą substancyą z Dóbr

11Wsi Karowyckiey [?] Wiecznego, a w Dobrach Wsi […]

12puwce [?] Possessyi W.W. Osiadłego y znaiduiącego się

13post tot Lata Decreta Contraveniendo eo […]

14niewydanego, lub w niewydaniu do Zapłacenia Zakar-

15dego [?] z nich Taxy w Prawie Opisaney una cum

16Poenis Legum, ac Litis expensis, z Należytościami

17z nich [?] Lat pochodzących na Termin wyż wmianowany

18potywa [?] Litis itaq[ue] pariturj, Terminum attente

19turi et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri

20Datt w Żytomierzu Die Vigesima Sexta Aprilis

21Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo

22Anno Lequo [?] Oblig[?] ejusdem m[...] […] Relatio

23+ Hrehory Borodiański [?] Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data wg kalendarza: roki ziemskie po św. Jerzym 1741; pozew położono 29 IV 1741.

Authenticatus Juratus officio … bene notus – woźny uwierzytelniony, zaprzysiężony, dobrze znany urzędowi; palam publice libereque – jawnie, publicznie i dobrowolnie; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; vel alias – albo inaczej; cuiusvis nominis – jakiegokolwiek imienia; quibus juris titulo – jakimkolwiek tytułem prawnym; vel his deficientibus in aliis – albo w razie ich braku na innych.

adhaerendo anteriori processui… – trzymając się wcześniejszego procesu, aresztów, dekretów, kondemnat i remisji w tej sprawie zaszłych; recedendo a Foro Castrensi ad Judicia Terrestria Kijoviensia – odstępując od sądu grodzkiego do sądów ziemskich kijowskich; reviviscando causam post extinctum caput olim Generosi – wskrzeszając sprawę po śmierci niegdyś Urodzonego; una cum poenis legum ac litis expensis – wraz z karami prawnymi i kosztami sporu; litis itaque pariturj, terminum attenturi – (którzy mają) w sprawie odpowiadać, termin zachować i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Datt w Żytomierzu dnia 26 kwietnia 1741; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; Chor. Żyt. – chorąży żytomierski.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1741 woźny Hrehory Borodiański zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 26 IV 1741) od [Lasockiego?, chorążego żytomierskiego] przeciw Annie z Rudnickich Kaweckiej, wdowie, jej synowi Andrzejowi i wdowie po Jerzym Rudnickim – o wznowienie po śmierci Grzegorza [Jerzego?] Rudnickiego sprawy (przeniesionej z grodu do ziemstwa) o wydanie roboczego Wasyla z żoną, synami i dobytkiem, dziedzicznego ze wsi Karowycka [?], osiadłego w dobrach pozwanych i mimo dekretów niewydanego, a w razie niewydania o taksę prawną z należnościami za lata. Wpis bez tytułu (tytuł w reklamancie nr 22).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 589

1Relacya Położonego Pozwu na Try-

2bunał W.K. Na[?] Wiell. Niemiryczce Sę-

3dziego Ziem. Kijow. po Wiell. Witzie [?]

4Podstarościego Grodz. Żyt.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Maja Szóstego Dnia

7W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. w Pierwszy Poniedzia-

8łek po Świętym Jerzym Roku wyż wspomnianego [?] przypa-

9daiącego w Żytomierzu Sądzie Zaczęte. Przedemną

10Panem Zawiszą[?] na Mocarstwem [?] Pod[?]czaszem [?] Ko-

11mornikiem Ziemskim Woiewództwa Kijowskiego

12y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

13Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiewództwa

14Kijowskiego y Innych Szlachetny Józef Dobrowol-

15ski [...] in […] sua Vera ac fidelis Relatio[...]

16salam [?] publice liberéq[ue] ac per […] recognovit

17[reklamant:] Iż on

k. 589v

1iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

2dziestego Pierwszego Die Quarta maji Pozew czyli Za-

3pozew Główny Trybunalski Koronny Radomski

4na membranie Ziemskim pisany Wniosł do Dobr

5Wsi Horodska [?] Possessyi Wiel. JmPani pozwaney mi[…]

6wyrażonego Przełożyc [?], y tamten Pozew Zwyczayne

7tameyszym [?] w Sztebie [?] na stole położył, o położeniu

8onego od kogo po kogo y w iakiey by był pisany sprawie

9opowiedział y do wiadomosci przywiodł którego Po-

10wu Tenor sequitur ejusmodi. August Trzeci

11z Bozey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litew-

12ski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Ki-

13iowski, Wołyński, Podolski, Podla-

14ski, Smolenski, Siewierski, Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże

15Saski y Elektor. Wiel. Remigianowi [?] Wil[…]

16Podstolemu Ziem. Podstarosciemu Grodz. Zyt. Pułkow-

17nikowi Woysk naszych y Rzeczypospolitey Zo-

18soby, y Zewszystkich wszelkich Dobr W. Pierw-

19szych Ruchomych y Sum pieniężnych po[…]

20ko nasze Krolewskiey przykazuiemy Abyś W. Pan

21przed Sądem naszym Głownym Trybunałem Koron. Radomskim

22od tąd Osmiedni [?] Szczery Sam Osobliwie y Zawicie sta-

23nął na instancyą Instygatora Sądowego, y Jego De-

24latora Wiel. Alexandra na Słuszka [?] Kiemiry-

25cza [?] Sędziego Ziem. Kijow. Actora, który intra

26rendo Zgi [?] publica W. P. do Zapłacenia adiu-

27dykat przysądzonych Actorowi to iest Dwoch

28Tysięcy Siedmiuset kilkudziesięt Złotych Pol.

29tytułem [?] provisione niemniey pro indebita vexa

30extra forum Zapozwanie pierwiey do Sądu Grodz.

31Kijow. potym eadem in causa W. P. do Przeświet-

32nego Trybunału Koron. Radomskiego in Acquieta-

33to negotio vexatorie et indebite Zapozwałeś.

34A zatym idem Actor W. P. do Zapłacenia Sum-

35my wyz rzeczoney, necnon pro poenis rationae

36evocationis, etiam acquietato negotio processuatio-

37nis et vexa ad parandum W. P. Terminum

38et Inscriptionem citat seu potius adcitat

39Sis pariturus et ad omnia Judicialia

40responsurus Datum w Zyt. Millesimo, Septin-

41gentesimo Quadragesimo Primo Anno Die

42[reklamant:] Vigesima

k. 590

1Vigesima Sexta Aprilis de quo praesens ejusdem

2Ministerialis Relatio X. Jurey Dobrowski [?] Woź-

3ny Scribendi ignarus +

Objaśnienia i tłumaczenia

vera ac fidelis relatio – prawdziwa i wierna relacja; publice liberéque recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał; numer marginalny trudny do odczytania (24to [?]).

Dalszy ciąg relacji woźnego o doręczeniu pozwu trybunalskiego (Trybunał Koronny w Radomiu, 4 V 1741).

Łac.: Tenor sequitur ejusmodi – treść jego następuje taka; extra forum – poza właściwym sądem; eadem in causa – w tej samej sprawie; in acquietato negotio vexatorie et indebite – w sprawie już załatwionej, dla dokuczenia i bezpodstawnie; necnon pro poenis rationae evocationis – a także o kary z tytułu pozwania; citat seu potius adcitat – pozywa czy raczej przyzywa; sis pariturus et ad omnia judicialia responsurus – abyś się stawił i na wszystko sądowe odpowiedział; Datum w Zyt. Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Anno Die Vigesima – dan w Żytomierzu roku 1741 dnia dwudziestego.

Zyt. – Żytomierski/w Żytomierzu; Podstoli Ziem. – podstoli ziemski; Podstarosci Grodz. Zyt. – podstarości grodzki żytomierski.

Vigesima Sexta Aprilis de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – dwudziestego szóstego kwietnia, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6V 1741 woźny Józef [Jerzy?] Dobrowolski zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski od Niemirycza, sędziego ziemskiego kijowskiego, przeciw Remigianowi [?] Wilg[?]…, podstolemu, podstarościemu grodzkiemu żytomierskiemu, pułkownikowi wojsk JKM i Rzeczypospolitej – o zapłatę adiudykat przysądzonych aktorowi (2700 kilkadziesiąt zł) z prowizją oraz kary za niesłuszne pozywanie najpierw do sądu grodzkiego kijowskiego, a potem do innych sądów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 590

1Relacya na Roki Z. K. od Ichm. Exaktorów

2Podatku Czopowego y Szelęsznego [?], po Wielk.

3Obywatelach [?] Bracławskich [?] między sobą rodzonych y innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego.

5Miesiąca Maja Dwunastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijowskich Przedemną Janem

7Zaiączkowskim [?] Szczukskim [?] komornikiem Ziemskim Ki-

8jowskim, y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi, Sta-

9nąwszy, y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. [?]

10Roty dożywocie [?] Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y innych

11Opatrzny Roman Kurnicki [?], w moc prawdzie wszystkiey

12swoiey jawnie, y dobrowolnie, zeznał, Iż on Roku teraź-

13nieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego Dnia

14Dziesiątego Maij, Pozew Ziemski Kijowski autentyczny na

15Membranie Ziemskim pisany, odniosł do Dobr Miasta

16Brusiłowa, y tam ten Pozew Niewiernemu Mięszy [?]

17kwartalnemu, w Ręce oddał, o oddaniu onego, od kogo

18y na kogo y w jakiey Sprawie był pisany opowiedział

19y prawnie dowiadomości przywiodł, ktorego tenor talis

20Augustus Trzeci z Bożey łaski Krol Polski W. X. L. Ruski

21Pruski Mazowiecki, Żmudzki, Inflanski, Smolenski, Siewier-

22ski, Kijowski Wołynski, Podolski, Podlaski, Bracławski y Czer-

23niechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielmo-

24żnemu Starszcie [?] Owruckiemu [?] y Michałowi Czesnikowi [?] Kijow.

25Bracławskim Panom, tudzież Niewiernym Pieklowi [?]

26Mendzy [?], Leybie, y innym wszystkim Obywatelom

27Miasta Brusiłowa y Arendarzom w całym Kluczu

28będącym, z Assystencyą Wam Zrawa należącą lo-

29będącym, z Assystencyą wam z prawa należącą, lo-

30zwanym z Osob y Dobr, y Summ leżących y ruchomych

31lecz będących przyzywamy, abyście WW. przed

32Sądem Naszym Ziem. Kijow. wtenczas gdy ta Sprawa

33z Regestru Roki należytego, przypadnie y przywołana

34[reklamant:] będzie

k. 590v

1bydzie, sami Obliczni y granicii stanęli, na Instancyą Ju-

2gra Sądowego ẏ dla Delatorów, tudzież Michała Try-

3polskiego Komornika Ziem. Kijow. y Pinsa [?] Jerliera [?]

4Mieszkańców Miasta Delatorów Poboru Czopowego

5y Szelężnego aktorów, którzy przychylając się […]

6sancita, et Lauda Przeswietnego Woiewodztwa, Was Nie-

7zierni Obywatele obrusiłocie [?], non obstante […]

8tatione in damnum Aerarij publici przeswietnego

9Woiewodztwa przez Was, y Urodz. Obucha Gubernatora

10pomienionego Miasta subreptitie od Urodz. Zukow-

11skiego przeszłego Sukollektora otrzymanego, do zapła-

12cenia pomienionych Podatków ut vbi Lustratione

13Jurata, et rebentis [?] in Judicio demonstrabitur, a VV. Mich.

14Obszański pro Coactione ad […] tandem satisfactionem

15swoich Poddanych Aktorowi Niniejszi na Termin wyż

16oznaczony pozywaią. Stis particeps [?]. Pisan w Żytomi-

17rzu Die […] Maij Millesimo, Septingentesimo, Quadra-

18gesimo Primo Anno de quo Gens [?] eiusdem Mlis Delatio

19+ korny [?] ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

tenor talis – treść taka; W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski; Ziem. Kijow. – Ziemskim Kijowskim.

wiersz z powtórzeniem „będącym, z Assystencyą…” – odczyt niepewny, możliwe złe rozpoznanie.

non obstante – mimo; in damnum Aerarij publici – ze szkodą skarbu publicznego; subreptitie – podstępnie; ut ubi Lustratione Jurata … in Judicio demonstrabitur – jak to w sądzie zostanie wykazane lustracją zaprzysiężoną; pro coactione … satisfactionem – dla przymuszenia do zadośćuczynienia; Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – 1741; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Czopowe i szelężne – podatki od wyszynku trunków; tekst wielu wyrazów niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12V 1741 woźny Roman Kuźnicki zeznał, że 10 V oddał w Brusiłowie do rąk Żyda Mendla [?], kwartalnego, pozew na roki ziemskie kijowskie od eksaktorów podatku czopowego i szelężnego województwa kijowskiego przeciw Olszańskim [w tekście: Bracławskim?] – [Jerzemu], staroście owruckiemu, i Michałowi, cześnikowi kijowskiemu, panom miasta – oraz Żydom brusiłowskim Peklowi [?], Mendlowi, Lejbie i innym – o zaległy podatek.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 590v

1Relacya położonego Pozwu ratione Sądu od Jmp.

2… JmPana Leśnickiego Starosty Żyt.

3y Żydów Starostwa Żytomirsk.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego,

5Miesiąca Maja Dwunastego Dnia.

6Na Rokach Sądowe Ziem. Kijowskie. Przedemną Janem Ja-

7wiańskim [?] Mocrutskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami

8Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny

9Generał Woiewodztwa Kijow. y Jnnych, Opatrzny Roman Ki-

10źnicki, wnoc wierny y prawdziwy Urzędu Swoiego

11iestnie y dobrowolnie Zeznał. Jż on Roku teraznieyszę-

12go, Tysiąc, Siedmset Czterdziestego Pierwszego, Dnia

13Dwunastego Maij Pozew Ziemski Kijowski autentyczny

14odniosł do Miasta Żytomirza, y tamże ten Pozew w …

15Notioni kwartalnemu oddawszy, oddaniu onego […]

16[reklamant:] pokazo

k. 591

1pozwu tego, od kogo y kiedy y na iakiey by sprawie słuszny

2był, prawnie publikuię do wiadomości przywiodł, któ-

3rego pozwu tenor sequitur eiusmodi. Augustus Trzeci z Bożey

4Łaski Król Polski W. Xiążę Lit. Ruski Pruski Mazowiecki, Żmudz.

5Inflantski, Kijow. [?] Wołyń. Podolski Podlaski Smoleński Siewierski Czerniechowski

6Brachawski [?] y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y

7Elektor. Wielm. Alexandrowi na Opalinach [?] Le-

8śnickiemu Staroście Żytomirskiemu Panu, Antoniemu Ko-

9rycinskiemu [?] Kompanowi Generalnemu Starostwa Ży-

10tomirskiego y Niewiernym Notionowi [?], Szmunowi [?], A-

11ronowi Złli [?], Mowszy [?] Arendarzom y Obywatelom

12Miasta Żytomirza, iako tey całemu Kahałowi tegoż

13Miasta, z Assystencyą Wam w Sprawie należącą Rozpra-

14wy z Dóbr y wszystkich Waszych Dóbr Leżących rucho-

15mych y Summ pieniężnych przykazuiemy, abyście

16przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. Roku Kraśnicy-

17skiego [?] Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego w Żyto-

18mierzu przypadaiącym, y od dnia Nauczy [?] sami oso-

19biście y z panieście stanęli na Instancyą ingra [?] sądowe

20y dziś Delatorów Wielm. Michała z Brzozowa Cory-

21peckiego [?] Komornika Ziem. Kijow. y Pawła Jerzego Mie-

22leckiego [?] Pierwszych Delatorów Laudo publico postano-

23wionych Assessorów, którzy przychylaiąc się we wszystkim wyzna-

24czonych Aktorów, którzy przychylaiąc się we wszystkich

25do Prawa pospolitego y Laudów tegoż Wsenieckiego [?] wdztwa

26Was Niewierni Żydzi do zapłacenia podatku kołtowego [?]

27Was Niewierni Żydzi do zapłacenia podatku pogłownego

28y Szelężnego, wraz z Groszowym y Kwi-

29y zys na Wielkich Kontraktach należącym tyle,

30ile wam przez aktorów z Lustracyi y Rejentów

31pokazano będzie, oraz tey o Reprodukcyą kwitów, iżeli

32którzy u Was z tych Podatków znaydowaćby się mogli

33a Wielm. Starostę y Kompanią pro pacta [?]

34ad Instandam satisfactionem do Skarbu Wdztwa Ki-

35iowsky przez Wyrządcow Arendarzów, sz Aktorowi na Termin

36quo ąyspia porywaią Sitio i Iap partibus [?] znadalter-

37natum. W. jak Wszyskich Dni Decima Secunda Maii Mille-

38simo Septingentesimo Quadragesimo Primo dno [?] dequo

39Generis eiusq Miłoś Hetio [?]. Woźny w supra [?] Sdi [?] generis.

Objaśnienia i tłumaczenia

ratione – z tytułu; nazwisko komornika niepewne.

Zachowane bardzo luźne odczyty: zapis pozwu królewskiego (Augusta III) w relacji woźnego; wiele miejsc niepewnych, wymaga kolacjonowania.

tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; Laudo publico – uchwałą sejmiku; ad instantiam – na wniosek; Datum … die decima secunda Maii millesimo septingentesimo quadragesimo primo – dano dnia 12 maja 1741.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12V 1741 woźny Roman Kuźnicki zeznał o położeniu pozwu od tychże eksaktorów przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu, Antoniemu Korycińskiemu [?], komisarzowi generalnemu starostwa żytomierskiego, i Żydom starostwa żytomierskiego (Notionowi [?] i innym) – na podstawie laudów województwa, o zapłatę podatku pogłównego i szelężnego wraz z groszowym należnym na wielkich kontraktach.

Transkrypcja

k. 591v

1Relacya Położonego Pozwu na sez Sądy

2od tychże Jchmściów, po Wiell. Olizara

3Wołczkiewicza Stoll. Kijow. y Żydów

4Miasta Korestoszowa.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Pierwszego,

6Miesiąca Maij Dwunastego Dnia.

7Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Ja-

8nem Zawialiczem [?] Mozulskim [?], Komornikiem Ziem.

9Kijow. y Xięgami Nineyszemi Ziem. Kijowskiemi.

10Stanowszy Osobiście Woźny Gnłł Wdztwa Kijow. y Jn-

11nych Opatrzny Roman Kuźnicki wmoc prawdziwey

12Wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey iawnie ustnie

13y dobrowolnie zeznał. Iż On Roku teraźnieyszego Ty-

14siąc, Siedmset, Czterdziestego, Pierwszego, Die Decima

15Maij Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny na Membra-

16nie Ziem. Kijow. pisany odniosł do Dobr Miasta Ko-

17restoszowa y tamten Pozew Niewiernemu Piwnio-

18wi Kwartalnemu oddał, po oddaniu Onego, od kogo,

19po kogo, y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział, y

20prawnie do wiadomości przywiodł, ktorego tenor taki-

21Augustus Trzeci z Bożey Łaski, Krol Poll. Wielki Xiąże

22Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Jnflantski

23Smoleński, Siewierski, Kijow. Wołyński, Podoll. Podlaski

24Kraków [?] y Czernihowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Ele-

25ktor. Wiell. Józefowi Olizarowi Wołczkiewiczowi Stoll.

26Kijow. y Antoniemu Prytyce Gubernatorowi Miasta Ko-

27restoszowa, Żydzi Niewiernym, Piwniowi, Koniowi [?], Ber-

28kowi, Husce [?], Chłodowi [?], Moszkowi, y Jnnym wszystkim Oby-

29watelom Miasta Korestoszowa, y Arędarzom tam będącym

30[reklamant:] Zapyssenie [?]

k. 592

1Zasystencyą Wam z Prawa należącą Pozwanym zo:

2sob, y ze wszystkich generaliter Dobr, leżących, Ruchο-

3mych, y Summ Pieniężnych, przykazuiemy; abyście

4przed Sądem naszym Ziem. Kijow. wtencias gdy ta

5Sprawa z Regestru sobie należytego przypadnie y

6przywołana będzie Sami Oblicznie y Zawicie sta-

7neli, na Instancyą Instygatora Sądowego y Jchmciow De-

8latorow Urodz. Michała Chyrpolskiego [?] Komornika Ziem.

9Kijow. y Piusa Jerlicza Miecznika Mścisł. Exakto-

10row Rotlowego [?], Czopowego y Szelężnego Aktorow, ktorzy

11przychylaiąc się do Prawa Pospolit. ad Sancita et Lauda

12Przeswietnego Wdztwa Kijow. Was nieuiernych Obywatele [?] Kra-

13sostowscy [?] non obstante Quietatione in Damnum Ara-

14rij Publici Przeswietnego Wdztwa przez Was y Urodz. Budzyn-

15skiego Gubernatora pomienionego Miasta Subreptitie

16od Urodz. Lubowe [?] Przeszłego Subcollektora otrzymaney

17do Zapłacenia pomienionych Podatkow, us Vobis Lucta-

18tione Jurata et Rebentis [?] in Judicijs remonstrabitur, a

19WW Urodz. Olizarze pro Coactione ad praestandam Satisfa-

20ctionem swoich Poddanych Aktorowie Nineysi na

21Termin wyznaczony Pozywaią. Sitis itaque Pari-

22turi. Pisan w Zytomirzu Die Nona Maij Millesimo,

23Septingentesimo, Quadragesimo, Primo, Anno, de quo

24praesens eiusdem Ministerialis Relatio X. Woźny ut

25supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Die Decima Maij – dnia dziesiątego maja; Gnłł Wdztwa – generał województwa; Stoll. – stolnikowi; Korestoszów – zapewne Korostyszów nad Teterewem (obwód żytomierski).

Numer marginalny i foliacja (591/596) odczytane niepewnie; podpis-parafa na dole strony.

Sancita et Lauda – postanowienia i laudy (uchwały sejmikowe); non obstante Quietatione in Damnum Ararij Publici – mimo kwitu (wydanego) ze szkodą skarbu publicznego; Subreptitie – podstępnie, wyłudzeniem; pro Coactione ad praestandam Satisfactionem – dla przymuszenia do dania zadośćuczynienia; Sitis itaque Parituri – bądźcie więc posłuszni; Die Nona Maij 1741 – 9 maja 1741; Ministerialis Relatio – relacja woźnego; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Streszczenie

12V 1741 woźny Roman Kuźnicki zeznał o położeniu pozwu od tychże eksaktorów przeciw Józefowi Olizarowi Wołczkiewiczowi, stolnikowi kijowskiemu, Antoniemu Prytyce, gubernatorowi miasta Korostyszów [?], i Żydom korostyszowskim (Piwniowi, Koniowi [?], Berkowi, Husce [?], Chłodo[?] i innym) – o zaległy podatek, mimo kwitu podstępnie uzyskanego przez nich i Budzyńskiego, gubernatora miasta, ze szkodą skarbu województwa.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 592

1Mania cum Juramento Urodz. Jey

2mci Pani Gedyminowey de dili-

3gentia Sui uczyniona.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Pierwszego,

5Miesiąca Maij Osmnastego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w Zytomirzu

7Sądzące się. Przedemną Janem Zawialiszem [?] Mostulskim [?]

8[podpis:] Komornik [?]

k. 592v

1Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi

2Ziem. Kijow. Comparens Personaliter Urodz. JeymPani Ma-

3ryanna z Mężeńskich Gedyminowa niegdy Urodz. JmściPa-

4na Jerzego Mężenskiego Corka, a zaś niegdy Urodz. JmściPa-

5na Józefa Gedymina, Małżonka pozostała Wdowa, obvi-

6ando całości Summy Półtora Tysiąca z Dobr Wsi Ozzy-

7ra [?] w Woiewodztwie Wołyń., a Powiecie Łuckim leżących od

8Rodzica Comparentis Urodz. JmPana Jerzego Mężenskiego

9w Gotowiznie przez Zeszłego niegdy JmściPana Józefa

10Gedymina Małżonka Comparentis podniesioney y ode-

11braney Posagowey Manifestantki własney, a przez tegoż

12wyżwspomnianego Małżonka Protestuiącey się na Dobrach

13Wsi Mieninach w Wwie Kijow., a Powiecie Żyt. leżących

14na Osobę swoią lokowaney, ażeby in posterum Manife-

15stantka, lub oney Successores nieponosili ruiny dedi-

16ligentia sui swiadczy y manifestuie się in eum modum.

17Iż Urodz. niegdy JmPan Józef Gedymina Małżonek Com-

18parentis wziowszy Summę półtora Tysiąca Złł Poll. z Rąk

19Urodz. niegdy JmPana Jerzego Mężynskiego Rodzica Ma-

20nifestantki, nie na Osobę Komparentki; ale sam na swo:

21ie osobę na Dobrach Wsi Mieninach lokował, ktorey Summy

22ażeby Jmść Comparens lub Jey Sukcessorowie Pewnieyszi

23iako Oyczystey z Dobr Ozzyra [?] podniesioney własney Posa-

24gowey Manifestantki byli odebrania, będąc w podeszłym

25Wieku z przewlągłych lat, pochodzącey ażeby in Subsequens

26iakowey do Windykowania niebyło Trudnosci: Iż Compa-

27rentis własna Posagowa iterum, iterumque manifestowa-

28wszy y protestowawszy się prosiła o przydanie Woźnego

29do wydania Roty Juramentu, a tak my annuendo affe-

30ctationi Jeymści Comparentki przydali Woźnego Generała

31Szlachetnego Józefa Dobronolskiego [?], quo Posidente Jeymści

32Comparens flexis genibus, positisque ad Imaginem Cruci

33fixi Domini Duobus Digitis Jurament wykonała w te Sło-

34wa: Ja Maryanna Przysięgam Panu Bogu W Troycy Swięty

35Jedynemu natym: Jako Summa Połtora Tysiąca Złł Poll.

36[reklamant:] na Wsi Mieninach

k. 593

1na Wsi Mieninach lokowana iest mołá własna Peragowa [?]

2z Dobr Tozyra [?] od Oyca mego wzięta, y mnie zapłacona słu-

3sznie bydź powinna, tak mi Panie Boże dopomoż y nie-

4winna Męka Chrystusa Pana. A po wykonanym Juramen-

5cie prosiła o przyięcie, y do Akt wpisanie, co y otrzyma-

6ła. X Przy krzyżyku własną Ręką Komparentki położo-

7nym iako pisać nieumieiącey na teyże [?] mieysce podpi-

8suię się. Jakub Antoni Konczyński [?] Burgrabia Grodzki

9Drohicki [?] mppa

Objaśnienia i tłumaczenia

Manifestatio cum Juramento de diligentia Sui – manifestacja z przysięgą o swojej staranności (dopełnieniu czynności); numer marginalny 28vo.

obviando – zapobiegając (utracie); in posterum – na przyszłość; de diligentia sui – co do swej staranności; in eum modum – w ten sposób; iterum iterumque – raz po raz; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; quo praesidente/assistente – w obecności którego; flexis genibus, positisque ad Imaginem Crucifixi Domini duobus digitis – na klęczkach, położywszy dwa palce na wizerunku Ukrzyżowanego Pana; Złł Poll. – złotych polskich; Wwie Kijow. – województwie kijowskim; Żyt. – żytomierskim.

Juramentum – przysięga; mppa (manu propria) – ręką własną; Burgrabia Grodzki – urzędnik zamku grodzkiego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18V 1741 Marianna z Mężyńskich Giedyminowa, córka zmarłego Jerzego Mężyńskiego, złożyła manifestację z przysięgą o to, że jej zmarły mąż Józef Giedymin wziął od jej ojca 1500 zł i ulokował je na wsi Mieniny [?] na siebie, a nie na jej osobę; za niepiśmienną podpisał Jakub Antoni Konczyński [?], burgrabia grodzki [drohicki?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 593

1Relacya na Sądy Ziem. od Urodz. Zakoskie-

2go [?] przy [?] Wiel. Kniazia Szuyskiego

3Chorążyca Brzeski[ego]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego,

5Miesiąca Maja Dwudziestego Piątego Dnia

6Na Urzędzie y Xięg Ziemskich Woźna Kijowskiego Przede-

7mną Stefanem [?] Mytowa [?] Wykoskim [?] Vice Regentem

8y Namiestnikiem przez Akt Ziem. Kijowskich, y Xięgami

9Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście

10Woźny Gen. Woźna Kijowskiego y Jnnych, Opatrzny

11Tomasz Krzeczkowski [?], w mocy prawdziwey wierney y

12skuteczney Relacyi swoiey, iawnie, ustnie, y dobrowolnie

13Zeznał. Jż on Roku teraźnieyszego, Tysiąc Siedmset Czter-

14dziestego Pierwszego Dnia Osiemnastego Maja, Pozew

15Ziemski Kijowski Autentyczny, odniosł do Dobr Murzyn-

16ców [?] ten Pozew we Dworze tamecznym, Urodz. Gu-

17bernatorowi Murzyckiemu [?] do rąk oddał, o oddaniu o-

18nego od kogo pokoiu y w iakiey sprawie był pisany, opo-

19wiedział y doniesienie uczynił [?], którego Pozwu tenor

20sequitur. Augustus Trzeci z Bożey Łaski Król Polski W. X. L.

21Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Jnflantski, Kijowski [?], Siewierski [?]

22[…] Wołyński, Podolski, Podlaski, Smoleński, Czerniechowski, a Dzie-

23dziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiel. Jgnacemu na

24Szuyskach [?] Kniaziowi Szuyskiemu Chorążycowi

25Brzeskie[mu] [?] Nieskiego [?] X. Litew. Pozwanemu, z Dobr y Dobr

26Twoich [?] Leżących, ruchomych, y Summ pieniężnych

27przykazuiemy

k. 593v

1abyś W.Ć. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

2Ziem. Kijows. w Owruczu, lub Żytomierzu, in Anno

3Currenti Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo Primo post

4Festum Sancti Bartholomaei przypadaiących y sądzić się zaczy-

5naiących, vel his deficientibus, in aliis proxime subsequentibus

6Sam Osobiście y zaraz stanął, na Instancyą Ingra[?] Sądo-

7wego, y Jego Delatora, Urodz. Michała Zahorskiego Aktora

8który przychylaiąc się do Prawa pospol. W.Ć. Citatione in

9discreto circumscriptionis Facti Actora, pro poenis

10seorsivis, nec non Actori indebitissime vexatorii Institu-

11ti Actoratus, itidem pro poenis pozywa. Że W.Ć. Iureia[?]

12Wiel. Chorążyca Brzeski Papiery swoie, wszystkie Doku-

13menta, ultra Regestra per Curam Actoris, z Ziemstwa,

14y Sądu Lubelskiego powyimowane znaydujące się

15z Rąk Urodz. Stefana Łesieckiego odebrać kazałeś

16nad co Actor suam offert Conscientiam, y iaszcze[?] to przez

17Lat Cztery prawdziwie applikowane do Interessów

18W.Ć. w Prześwietnym Trybunale Koron. Lubel. Actoris

19Usługi w pogardę rzucone, oblivioni Sterilescunt,

20spodziewaiąc się Actor, że Felici prawdziwych Usług, sa-

21tyga ystaranie nadgrodzi się Successu, iakoż Actori Spon-

22taneè W.Ć. confessus stateczyle[?] że mittes Actori,

23post Decessum Wiel. Zborowskiego Pisarza Grodz. Brzesk.

24Wioskę ad Vitae tempora zapisać, nihil horum, dotąd

25w Respekcie W.Ć. Actor, niechce excurrere prolixius

26Piórem, ale in Inductione Negotii dostatecznie wyrazi

27Sui Laesiones cum praetensione, że niewinnie Caeli et

28Sydera testes od W.Ć. vexatur actor, niechce y tego

29namieniać Aktor, co w Sprawie, z JmPan. Pepłowskim[?]

30Kasztell. Wołyńsk., na Inkwizycyą do Buska z Lublina

31Perdit, y w Lublinie nim się zakończyła Sprawa, quantas

32dla W.Ć. nie[?] cierpiał amaritudines, dzeby W.Ć. o Statu[?]

33pacis, dulce jam veniat tempus, iakoż faventibus astris

34Sprawa w Prześwietnym Trybunale Sortita effectum, y

35ieżeli za tę szczerość y rzetelność Usług niewdzięczno-

36ści Actori pensatur gratitudine, Sis pariturus. Pisan w

37Żytomirzu, Anno Millesimo, Septingentesimo, Quadra-

38gesimo Primo, Die Decima Quinta Maii. de quo Citans

39cjusdem[?] intus Relatio + woźny wo[…] szi[?] […]

40IUNIUS.

41[podpis:] Ignacy[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

tenor sequitur – treść następuje; W. X. L. – Wielkie Xięstwo Litewskie; Woźny Gen. – woźny generał; Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu.

Fragment pozwu (citatio) do sądu ziemskiego kijowskiego, datowanego w Żytomierzu 15 V 1741; termin: roki po św. Bartłomieju 1741.

in Anno Currenti … post Festum Sancti Bartholomaei – w roku bieżącym 1741 po święcie św. Bartłomieja; vel his deficientibus, in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

pro poenis seorsivis – o kary osobne; indebitissime vexatorii – najniesłuszniej nękającego; oblivioni sterilescunt – jałowieją w zapomnieniu; Caeli et Sydera testes – niebo i gwiazdy świadkami; quantas amaritudines – ile goryczy; faventibus astris – przy sprzyjających gwiazdach; Sis pariturus – masz się stawić (być posłusznym).

Pod tekstem wyrazy „IUNIUS” – rubryka miesiąca (czerwiec) rozpoczynająca nową część księgi.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25V 1741 woźny Tomasz Krzeczkowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie (pisany 15 V 1741) od Zakoskiego [?] przeciw ks. Ignacemu Szujskiemu, chorążycowi brzeskiemu [?] – o kary za niesłuszne pozwanie aktora i dalsze pretensje dotyczące papierów i dokumentów chorążyca, które aktor miał w ręku. Ostatni wpis z V 1741; następny rozpoczyna czerwiec.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 594

1Manifestacya cum Juramento ac Notifi:

2catione Wielm. JmP. Szczeniowskiego Sędz.

3Grodz. Żytomirskiego Wielm. JmP. Potockie:

4mu Staroście Kaniowskiemu y drugim

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Junij Wtorego Dnia.

7Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Sądowych Kijowsk. Przede:

8mną Stefanem z Wyszowa Wyhowskim ViceRe:

9gentem y Namiestnikiem Pisarz. Akt Ziems. y Xięga:

10mi Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi. Comparens personaliter

11Wielm. JmPan Michał Szczeniowski [?] Kodeń [?] Grzybow. [?]

12Sędzia Grodzki Żytomirski, przeciwko y na sprzeciwko

13do Dekretu Ziem. Kijows. między Nim z Jedney, a Wielm.

14JmPanem Mikołajem z Potoka na Buczaczu y Po:

15rodenie [?] Potockim Starostą Kaniows. y Urodz. JmPanem

16Jrzeckim Gubernatorem Kaniowskim z Drugiey

17strony Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwsze:

18go Dnia Czwartego Maij w Żytomirzu stałego y fero:

19wanego, coram Actis praesentibus Terrestribus Kijoviensibus solenniter [?] skar:

20żył y uskarżył się, a ten Sposób y o to: Iż Dekret wyprze:

21czony Poddanych w tymże Dekrecie, niżey wyra:

22żonych Manifestantis, z Dobr Miasteczka Chodorkowa [?],

23y Lipowego Rogu Wsi, w Starostwo Kaniowskie zbie:

24głych, Arestem [?] swoim Officiose immedowanych [?],

25na Terminie w tymże Dekrecie wyrazonym, iako były

26arest nierazszedł [?] poprzysiądz, a in casu niepoprzysią:

27żenia, z poprzedzaiącym Juramentem przez Ma:

28nifestanta, tychże Poddanych wrócić, wydać nakazał,

29którému Dekretowi, we wszystkim tenże Wielm. JmPan

30Starosta Kaniowski sprzeciwiaiącsię, ani Juramentu

31nakazanego wykonać, ani Poddanych Stanie, przy:

32dać żeniłt [?], a gdy też Manifestans dość czyniąc wyrze:

33czonemu Dekretowi, ponieważ na Dniu wczoray:

34szym [?] Urzędzie [?] Grodzkim sacratissimi Corporis Christi Ju:

35ramentu wykonać niepozwalał, Juxta quae Silere po:

36winny, na Dniu dzisieyszym z rania samego, a do:

37tego czasu, czekaiąc Satisfakcyi, a nie doczekawszy się,

38[reklamant:] mnie

k. 594v

1Urzędu, Wydania sobie Roty Juramentu, w tymże Dek-

2krecie wyrażoney prosił, tedy da Urząd, dość czyni[…]

3Dekretowi rzeczonemu, annuendoq[ue] affectationi […]

4parentis, Rotę Juramentu Woźnego do akt[…]

5wania Szlachetnego Józefa Dobrzańskiego [?] przy[…]

6nszy wydałem, Który Comparens, w przytomn[…]

7tak wielu JchMciów, na teraz w Kancellaryi będą[…]

8przy attendencyi Woźnego, Flexis ad Imaginem […]

9Crucifixi Jesu Christi Domini genibus Juramen[…]

10skazany, w te wysłował Słowa. Ja Michał, przy[…]

11gam Panu Bogu Wszechmogącemu, w Troycy S[…]

12tey Jedynemu, Na tym, Iż Gromada Ułas Otam[…]

13Zięć, Wasyl Worona, Petro Szypeka [?], Suprun Sta[…]

14z dwoma Synami, Iwan Nemudry [?] Zezyuk [?], Nik[…]

15tay Hrebenniczenko, Jakow Zawertaylow [?] Pasic[…]

16Anton Tkacz, Semen Batura, Wasyl Zahorod[…]

17Iwan Koładaj [?], Jusko Grynenko, w Miescie Chode[…]

18nie, Jakoteż Iwan Chyl [?], Ułas Szewców Zięć, […]

19ko z Zięciem, Nikita Tkacz, we Wsi Łopatyn [?] […]

20ga Dobrach Moich Dziedzicznych, Ziemstwo [?] […]

21Kontraktem oznaczone Zasiedzieli, tak mi Panie B[…]

22dopomoż, y niewinna Męka Jezusa Chrystusa […]

23na Krzyżu. Po którym wysłowionym Juram[…]

24cie, ponieważ Strona Obwiniona tak JW. Mich[…]

25ław Potocki Starosta Kaniowski, iako y Jeyż [?] […]

26dycki Gubernator, Dekretowi przeciwko wy[…]

27Juramentem ewinkowanych nie wydali Pod[…]

28anych, Idem Woźny, o przypadanie pomienioney […]

29ckiego, dla obwołania Winy Banicyi Wieczney, Dekr[…]

30in Casu contraventionis, na Niniejszym Termi[…]

31Super Parte Stała contraveniente wskazaney […]

32sił, którego Ja Urząd wydałem, y tenże Woźny […]

33wyrzeczonych JchMciów Obwinionych, iako Dekr[…]

34at przeciwnych, Winę B.W. przed Kancellaryą […]

35ską Kijowską, w Obecności wiela JchMciów, Szlach[…]

36y dostojnych Woźnyskich, obwołał y publikował […]

37sobiry [?] do wiadomości doniosł, y tamtego potwierdz[…]

38prawdziwą Relacyą swoiey Publikaty, przedemną […]

39dem uczynił y zeznał, Szczęsny [?] Woźny Relacyi […]

40ty a[…]

k. 595

1a JmPPo comparens Aktyki oprzyięcie do akt, co

2y otrzymali. Michał Mierzeiewski[?] Urodz. Zybowski[?]

3Sędzia Gr. Żytom. mp. Józef Ostrowski[?] Woźny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

cum Juramento ac Notificatione – z przysięgą i notyfikacją (zawiadomieniem); comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; coram Actis praesentibus Terrestribus Kijoviensibus – przed niniejszymi aktami ziemskimi kijowskimi; Officiose – urzędowo; in casu – w razie; sacratissimi Corporis Christi – Najświętszego Ciała Chrystusowego (święto Bożego Ciała).

Odczyt wielu słów w wierszach 9–10 i 25–28 niepewny.

annuendoque affectationi comparentis – i przychylając się do żądania stawającego.

Flexis ad Imaginem Crucifixi Jesu Christi Domini genibus – zgiąwszy kolana przed wizerunkiem Ukrzyżowanego Pana Jezusa Chrystusa.

in Casu contraventionis – w razie sprzeciwienia się (niewykonania); super Parte contraveniente – na stronie przeciwnej (uchylającej się); ewinkowanych – udowodnionych, wygranych; B.W. – banicyi wiecznej.

Prawy brzeg strony obcięty na skanie – końcówki wierszy nieczytelne.

Koniec poprzedniego wpisu (podpisy); nazwiska podpisujących odczytane niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2VI 1741 Michał Szczeniowski [Szereniowski?], sędzia grodzki żytomierski, złożył manifestację z przysięgą i notyfikacją przeciw Potockiemu, staroście kaniowskiemu, i innym – o niewykonanie dekretu nakazującego, po przysiędze manifestującego, wydanie jego poddanych zbiegłych z miasteczka Chodorków [?] i wsi Lipowy Róg do starostwa kaniowskiego (m.in. Ułasa […], Wasyla Worony, Petra Szypeki [?], Supruna z dwoma synami, Iwana Nemudrego [?], Anton Tkacza, Semena Batury i innych); starosta nie dopuścił do złożenia przysięgi w urzędzie grodzkim w dzień Bożego Ciała. Woźny Józef Ostrowski [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 595

1Manifestacya cum Iuramento ac Pu-

2blicatione Wiel. JmPana Trzyleckiego[?]

3Cześnika Ziem. Bielskiey przeciwko

4Wielebnemu Konwentowi Berdyczo-

5wskiemu OO. Karmelitow bosych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego,

7Miesiąca Junij Trzeciego Dnia.

8Na Leżeniu Xiąg Ziem. Wdztwa Kijow. Przedemną Ste-

9fanem z Wyhowa Wyhowskim Vicesregentem y

10Namiestnikiem Urzędu Akt Ziem. y Xięgami ninie-

11szemi Ziem. Kijow. Comparens Personaliter Wiel.

12JmPan Józef na Truszkach[?] Trzyleckij Cześnik Ziem.

13Bielskiey przychylaiąc się do Dekretu Ziem. Kijow.

14niżey wyrażonego solenniter naprzód Wielebnym Jch-

15mościom Xięży Ferdynandowi a Sancto Spiritu Przeorowi

16y całemu Konwentowi Berdyczow. Oyców Karmelitow

17Bosych świadczy y manifestuie się Woźnego in eum modum

18Iż co Dekretem Sądu Ziem. Kijow. Anno praesenti Mille-

19simo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Se-

20xta Maij w Żytt. między tymże Wielmożnym Kom-

21parentem z iedney, a Wielebnym Konwentem Ber-

22dyczow. obwinionym z drugiey strony zaszłym y feren-

23dowanym iniunctum iest aby Wielebny Konwent Ber-

24dyczowski za poprzedzaiącym przez Stronę Powodo-

25wą na własność Poddanych niżey wyrażonych Iuramen-

26tem, Poddanych, toiest Marcina[?] Hryniczka[?] z Matką

27wą z Synami, Iowkymem[?] Andrejem[?] y Danilem[?] z

28Dobr Wsi Hudymowicz[?] do Dobr Wsi Skryhłowki[?] z Żona-

29mi, Dziećmi, y całym ich Sprzętem zbiegłych ab actu

30memorati Decreti in quatuor Septimanis pod Winą

31Banicyi Wieczney przy manifestacyi uczynioney

32przed Aktami Ziem. Kijow. wydali, y Luitę[?] Czerniątko[?]

33[reklamant:] uczynio

k. 595v

1Grzywien pod tymże Rygorem temuż Manifestanto-

2wi zapłaćić, któremu Dekretowi modernus Manife-

3stans in omnibus punctis satisfaciendo na dzisiey-

4szy Termin Dekretem pomienionym oznaczony zie-

5chawszy, aż do zapłacenia Sumy pomienionemu Dekre-

6towi satisfakcyi czekał, y utrzymywał się z Juramentem

7aże pomieniony Konwent temeré wyrzeczonemu Dekre-

8towi sprzeciwiając się pomienionych Poddanych Dekre-

9tem przysądzonych na teraźnieyszym Terminie nie wy-

10dał, Summy Czternastu Grzywien nie zapłacił, y we wszystkim

11pomienionemu Dekretowi sprzeciwił się, y w rygor

12prawny popadł. Przeto Modernus Comparens ratione

13contraventionis memorato Decreto w punkcie niewy-

14dania Poddanych, y niezapłacenia Grzywien przeciwko Jmm

15Xięży Karmelitom Berdyczowskim manifesto-

16wawszy się prosił mnie Urzędu o wydanie Sobie Ro-

17ty Juramentu, y o przydanie Woźnego do attento-

18wania onegoż. A tak Ja Urząd annuendo affectationi

19comparentis nec non ex munere Officii mei Woźnego

20Gen. Woiew. Kijowskiego y Innych opatrznego Bazylego Doro-

21szyńskiego przydałem, quo intersante in praesentia

22Urodz. JchMciów Panów Józefa Laszka, Samuela Łabędzkie-

23go, Jerzego Jezierskiego, Wawrzyńca Leniowskiego y In-

24nych JchMściów altowi temu przytomnych Jurament

25na pomienionych Poddanych wyżey w Dekrecie wyra-

26żonych flexit ad Imaginem Crucifixi Jesu Xti Domini

27wtey wykonał słowa: Ja Józef przysięgam Panu Bogu Wszech-

28mogącemu w Troycy S. Jedynemu na tym, iż Roboczę Pod-

29dani Wawrzynek Lisicka matka Wdowa z Synami Iow-

30chymem, Hrycykiem, y Danilem Poddani Ziemstwo

31Prawem oznaczone w Dobrach Wsi Rudynowiczach zasie-

32dzieli, y mnie wydani być powinni, na czym iako spra-

33wiedliwie Przysięgam, tak mi Panie Boże dopomoży,

34y niewinna Męka Chrystusa Pana, po którym wyko-

35nanym Juramencie inhaerendo eidem Decreto, aby Ry-

36gor w Dekrecie wyrażony na Stronie sprzeciwiaiącey

37się był extendowany tegoż Woźnego przydałem, który

38in praesentia tychże JchMściów pomieniony Winy Bo-

39Wieczney Dekretem oznaczoną na JchMściów Xięży Karmeli-

40tach Berdyczowskich obwołał, y publikował. Po którym

41obwołan[iu]

k. 596

1obwołaniu y publikowaniu teyże Banicyi Wieczney

2solita praxi przedemną Urzędem uczynił y zeznał

3Publikacyi Relacyą, y prosiła takie comparens swiec[?]

4mam fessacyi, iako y Woźny Publikaty Relacyi Actissi[?]

5nowan[?] co y otrzymała. Działo się na Gruszczkach Trzciańskich [?]

6Cześnika Ziem. Bielskiey mpa X. Bazyli Doruszyński [?]

7Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Manifestacya cum Iuramento ac Publicatione – manifestacja z przysięgą i publikacją; a Sancto Spiritu – od Ducha Świętego (imię zakonne); Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die Sexta Maij – roku bieżącego 1741, dnia 6 maja; iniunctum est – nakazano; ab actu memorati Decreti in quatuor Septimanis – od daty wspomnianego dekretu w ciągu czterech tygodni; Wdztwa – Województwa; Żytt. – Żytomierz.

Rok odczytany jako „Czterdziestego Pierwszego” (1741), zgodny z datą dekretu w tekście.

Fragment manifestacji (relacji o wykonaniu juramentu) przeciw karmelitom berdyczowskim; ciąg dalszy na następnej stronie.

modernus Manifestans – niniejszy manifestant; in omnibus punctis satisfaciendo – zadośćczyniąc we wszystkich punktach; temere – lekkomyślnie, bezprawnie; ratione contraventionis memorato Decreto – z powodu sprzeciwienia się wspomnianemu dekretowi; annuendo affectationi comparentis nec non ex munere Officii mei – przychylając się do żądania stawającego, a także z obowiązku mego urzędu; quo intersante in praesentia – przy którego obecności w przytomności; flexit ad Imaginem Crucifixi Jesu Christi Domini – ukląkł przed wizerunkiem Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa Pana; inhaerendo eidem Decreto – trzymając się tegoż dekretu; extendowany – rozciągnięty, wykonany.

Gen. Woiew. Kijowskiego – Generała Województwa Kijowskiego (woźny generał). Odczyt imion poddanych i nazwy wsi niepewny.

solita praxi – zwykłym trybem; comparens – stawający; ignarus scribendi – nieumiejący pisać; mpa – manu propria (własnoręcznie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3VI 1741 Józef na Truszkach Truszkowski [Trzylecki?], cześnik ziemi bielskiej, manifestował się z przysięgą i publikacją przeciw konwentowi karmelitów bosych w Berdyczowie – o niewykonanie dekretu sądu ziemskiego kijowskiego z 6 V 1741, nakazującego po jego przysiędze wydanie poddanych zbiegłych ze wsi Hudymowicze [?] do wsi Skryhłówka [?]: Marcina Hryniczka [?] z matką i synami Jowchymem [?], Andrejem i Danyłem, z żonami, dziećmi i sprzętem. Woźny Bazyli Doroszyński.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 596

1Relacya na Kwit [?] od Urodz. JmP. Andrzeja Wy-

2kowskiego [?] po Urodz. JmP. Pokrzyckiego.

3Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

4Miesiąca Junij, Trzeciego Dnia.

5Na Urzędzie Xięg Ziem. Grodzkich [?] Kijow. Przedemną Antonim [?]

6z Wyrowa Wyhowskim [?] Vice Regentem y Namiestnikiem [?] Pisar-

7ski [?] Ziemskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskie-

8Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego y innych

9Opatrzny Jan Doroszenicz [?] wnosi [?] [...] wierney

10y skuteczney Relacyi swoiey zeznanie ustnie y dobrowolnie

11dla zapisania do Xięg Ninieyszych zeznał. Jż on Roku

12teraznieyszego, Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

13Dnia Dwudziestego Ósmego Februarij, Roku [?] Dnia [?] Kijowski[?]

14autentyczny, wniosł do Dobr Wsi Brodecka [?], y tam tenże [?] Pozew

15w sobie wyrażony mianowany [?] Pozwanego na Stole położył, od-

16daniu y położeniu onego od kogo, po kogo, y w iakiey Sprawie

17był pisany, Pozwanemu opowiadał, y do wiadomości przywiodł,

18którego Pozwu series takowa. Józef z Potoka na Stanisła-

19wowie Xiąże [?] Zbaraskie [?], Brodecki [?] y Niemirowie Potocki

20[...] Ziem. Kijowskich, [...] Sziatyński [?]

21[...] y Kast. Ziem. Kijowskich, [...] Wielki Koronny

22[...] Starosta [...] Pokrzyckiemu Pozwanemu z

23Urodz. JmP. Antoniemu Pokrzyckiemu Pozwanemu

24Dobr y zupełnych [...] Dobr Wsi [...] rucho-

25mych y Summ pieniężnych, Regia authoritate, et

26mea potestate qua hac in parte fungor przykazuię, abyś

27Wmść przed Sądem Moim [?] Grodz. Kijow. na Rokach

28Grodz. Kijow. na naypierwszey Kadencyi po Daciu [?] tego Pozwu

29Anno Praesenti w Owruczu lub Żytomierzu sądzić się

30maiących vel his deficientibus in aliis palam Subse-

31quentibus, sam osobliwie y [...] stanął na Jnstancyą

32[reklamant:] Jym

k. 596v

1Jenerała Sądowego, y tegoż Delatora Urodz. JmP. Andrzeia Mo-

2lińskiego [?] towarzysza Chorągwi Nietot. JmP. Strzeleckiego [?] Pan-

3cery Kijow. Aktora, który przychylaiącsię wexpresskiey

4do Prawa pilności, y assekuracyi Anno Millesimo Septin-

5gentesimo, Trigesimo, Septimo, od Ummi. Aktorowi na

6niżey wyrażoną Summę daney, pozywa Ummi do odda-

7nia przepadłey [?] [skreślone: …] Czerwonych Złł. una cum

8[…] na wspomnioną assekuracyą pożyczonych

9sposobem naczas krótki tegoż aktora wrychliczado-

10tychczas ad Requisitiones Saepissimas, lubo [?] tylko

11eundem Actorem, ? plenis [?] tak respectu contraventi-

12onis assecurationi, ac possessione [?] Długu sui [?] cum […]

13Czerwonych Złł. na termin wyż oznaczony pozywa

14[…] Pisan w Owruczu [?] Anno Millesimo, Septingen-

15tesimo, Quadragesimo Primo. Die Vigesima Prima

16Februarii, Tegoż Generała Mnio [?] Relatio [?] […]

17supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Regia authoritate, et mea potestate qua hac in parte fungor – mocą królewską i moją władzą, którą w tej mierze sprawuję; Anno Praesenti – w roku bieżącym; vel his deficientibus in aliis palam subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na innych jawnie następujących; data dzienna wpisu 3 VI 1741 wg formuły (rok czterdziesty pierwszy) – #META popraw: 3 VI 1741.

Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Septimo – w roku 1737; ad Requisitiones Saepissimas – na bardzo częste upomnienia; respectu contraventionis assecurationi – z racji naruszenia asekuracji; Anno … Quadragesimo Primo Die Vigesima Prima Februarii – 21 II 1741; supra scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Odczyt końca relacji woźnego niepewny w wielu miejscach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3VI 1741 woźny [Jan Doroszenicz?] zeznał o położeniu pozwu (pisany 21 II 1741) od Andrzeja Wykowskiego [?] przeciw Pokrzyckiemu [?] – o zwrot czerwonych złotych pożyczonych na asekurację wystawioną aktorowi w 1737.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 596v

1Manifestacya cum Juramento Nietot. JmP.

2Bantysza [?] Horodnego [?] Żytomir. przeciwko Nietot.m

3JmP. Obarowi [?] Stol. Kijow.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Junii, Szesnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziem. Grodowa [?] Kijow. Przedemną

7Stefanem z Mylowa [?] Wyleżyńskim [?] Vice Regentem y Komi-

8ssarzem [?] Generalnym akt Ziemskich, y Xięgami ninieysz-

9emi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparens pltr Nietot.

10JmPan Michał na Nandyczach [?] y Dorożinie [?] Ra-

11cki [?] Horodny Żytomir, przychylaiącsię do Dekretu Ziem.

12Kijow., przed aktami Sądu swego do Owrucza

13sprowadzonemi […], y manifestuiesię przeciwko Nietot.m

14JmPanu Józefowi Obarowi [?] Wołoszkiewiczowi [?] Stol.

15Kijowsk., y Urodz. Jeymci Pani Zofii Wolskiey [?] Dob-

16[…] Kotowskiey aktualney Possesorce etc. Iż co […]

17Dekret Ziem. Kijowski na Kadencyi Świętey Justyny

18w Żytomirzu ferowanym [?], między Nietot. Comparentem

19[reklamant:] Urodz.

k. 597

1Powodem z Jedney, a nizey wyrazonemi Obżałowanemi Po:

2zwanemi Obżałowanemi z Drugiey Strony, Anno Currenti

3Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo Primo, Die

4Quinta Maij Stattym ferowanym nakazano, aby Strona

5Pozwana Roboczego Stryszka [?] Dwornika, do Dobr Łotoki [?]

6Zbiegłego, Zieczno [?] Plus quam sufficienter Zasiedziałe:

7go z Żoną, Dziecmi, et cum omni suppellectili Dome:

8stica, na Terminie teraznieyszym, za poprzedzaiącym

9Strony Powodowey Juramentem wydała; pod winą

10Banicyi wieczney in Casu Contraventionis publikowa:

11niu podległey, Że tez Strona Pozwana, sprzeciwia:

12iące się pomienionemu Dekretowi mianowanego Podda:

13nego, na Terminie Dekretem naznaczonym, Ciepło [?] na

14Dniu dzisieyszym, Szesnastego Junij przypadaiącym

15nie wydała, y w Rygor onymze wskazany popadła, Stro:

16na Zas powodowa, satisfaciendo Sacrosancto Judicato

17y przez cały Dzien w Terminie Satisfakcyi czekała,

18niedoczekawszy się satisfakcyi, prosiła Urzędu Ninieysz:

19nego, o przydanie Woznego do publikowania Urzęd

20kiedy [?] Nineyszy, naprzod annuendo affectationi Par:

21tis, Woznego Gen[era]ła, Opatrznego Feliciana Golembio:

22wskiego [?] przydał, quo realizante, poniewaz Wodzący [?]

23Comparens in praesentia Urodz. JchmPanow, Domi:

24go [?] Kobylinskiego, y Józefa Ruszkowskiego, y innych

25flexis Genibus, ad Imaginem Crucifixi Dei, Sancti:

26genibus [?], Jurament na Rotę w Dekrecie Specyfiko:

27waną super territoritorium, w tym że Dekrecie wy:

28razonym wykonał, Quibus Spectatis Decreto et

29praestito Juramento, Acta Terrestria Kijoviensia, ex rati:

30onibus Sibi notis Judicio Eodem tempore incidentis [?]

31Causa remonstrandis Publicationem non permisit, qua

32non Subsecuta, Idem Comparens ratione Contraven:

33tionis supra memorato Decreto Iterum Iterumq[ue]

34protestował się y manifestował, prosząc to w przytomności [?] Actis

35praesentibus Contestari [?] et y Stryszak [?] Michał Pazyra [?]

36Chorąży Zytomirski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

cum Juramento – z przysięgą; comparens personaliter (pltr) – stawiwszy się osobiście; Kadencya Świętey Justyny – kadencja sądowa wypadająca około św. Justyny (26 IX).

Odczyt nazwisk na tej stronie bardzo niepewny – porównać z dalszym ciągiem i podpisami.

Anno Currenti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo, Die Quinta Maii – roku bieżącego 1741, dnia 5 maja; data dzisiejsza: 16 VI 1741.

cum omni suppellectili domestica – z całym sprzętem domowym; plus quam sufficienter zasiedziałego – więcej niż dostatecznie osiadłego; satisfaciendo sacrosancto judicato – czyniąc zadość świętemu wyrokowi; annuendo affectationi partis – przychylając się do żądania strony.

flexis genibus ad imaginem Crucifixi Dei – na klęczkach przed wizerunkiem Ukrzyżowanego; quibus spectatis decreto et praestito juramento… – zważywszy na dekret i złożoną przysięgę, akta ziemskie kijowskie z przyczyn sobie wiadomych publikacji nie dopuściły; qua non subsecuta – gdy ta nie nastąpiła; ratione contraventionis – z powodu sprzeciwienia się dekretowi; iterum iterumque – raz po raz.

Odczyt wielu wyrazów niepewny (pismo pospieszne); końcowy podpis prawdopodobnie chorążego żytomierskiego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VI 1741 Michał na Narodyczach i Dorohiniu Pawsza [w tytule: Bantysz?], chorąży [horodniczy?] żytomierski, złożył manifestację z przysięgą przeciw Olizarowi, stolnikowi kijowskiemu, i innym – o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego z kadencji św. Justyny, z 5 V 1741, nakazującego po jego przysiędze wydanie roboczego dwornika Stryszaka [?], zbiegłego do dóbr Łotoki [?], z żoną, dziećmi i dobytkiem, pod karą banicji wiecznej. Ostatni wpis z VI 1741.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 599

1Mensis Augustus Dies [...]

2w Owruczu

3Manifestacya una cum Publicatione od Wiel:

4możnych JchMościów Panów Byliny Stolnika Wis:

5kiego y JchMościów Panów Dziewiętbickich [?], przeciwko Wiel.

6JchMościom Panom Jeremu Staroście Owruckiemu y Mi:

7chałowi Cześnikowi Kijowskiemu Olizarom [?] uczyniona

8Roku Tysiąc Siedmsetnego Czterdziestego Pierwszego,

9Miesiąca Augusta, Jedynastego Dnia.

10Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedem:

11ną Jerzym z Gatek Gateckim Namiesnikiem Aktów [?]

12Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow.

13Comparentes personaliter Wiel. JchMość Panowie

14Ignacy [?] Bylina Stolnik Wiski, y Franciszek Dziew[?]

15bicki Sędziowie Inowrocławscy [?] Synowie y Wiel. Jey Mości

16Pani Angeli z Godlewskich [?] Dziewiętbickiey Sędziny

17Inowrocławskiey Matrony Swey Imieniem, Solenni:

18ter na [nad wierszem: rzecz] Wielmożnych JchMościów Panów, Jerzego

19Starościc Owruckiego y Michała Cześnika Kijow.

20Olizarów [?] Braci Między Sobą Rodzonych, Swiad:

21czyli y Manifestowali się in eum Sensum, Iż co

22Dekretem Sądu Ziem. Kijow. Roku Tysiąc Siedemset

23Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Maja Osimna:

24stego Dnia w Żytomierzu, Między Wiel. Compa:

25rentami z Jedney, a Wiel. JchMościami Obwinione

26[reklamant:] mi

k. 599v

1mi z drugiey Strony stawaiący, seriose iniunctum

2est, ażeby Wielmożni Ichm. Mość Panowie Olizarowie

3Starosta Owrucki y Cześnik Kijow. emundando Dobra

4Swoie Dziedziczne Kotelnią [?] Miasteczko Nowe [?]

5Sioło Stary Kotelnią [?] Sioła Chomutec y Obłąc [?]

6do Klucza Brusiłowskiego należące Zapisem

7Reformationis od Urodzonego Pawła Butowicza [?]

8quondam Dziedzica Klucza Brusiłowskiego,

9Urodz. niegdy Krystynie Strybylownie in Sum[m]a Po:

10saga Samey Piętnaście Tysięcy Złł. Poll. inscrypto

11wane (: ut latius rzeczony Dekret insecaru:

12rat :) do rąk Ninieyszych Manifestantow, należ:

13cie Documenta Sui Praecedentiam, po tey że Krystynie

14Strybylownie probuiących ab actu praememorati

15Decreti in Duodecem Septimanis to iest Dnia Dzie:

16siątego Augusti coram Actis Terrestribus Kijoviensi:

17bus, etiam extra Cadentiam Rokow Zapłacili; a że

18Die Decima praesentis obstante Festo Sancti Lau:

19rentij Dekret Executionem ille diebus Festivis Ac:

20ta Silere powinne sortiri nie może, więc dispen

21sante Lege Wielmożni Ichm. Mość Comparentes

22pridie Festi Sancti Laurentij Contestando Sui prae:

23dicto Decreto Obedientiam, a Wigilię Sancti Lau:

24rentij usque ad Crastinum Festi to iest Diei Undeci:

25mam praesentis aż do zapalenia Świecy Satis factio

26nem praedicto Decreto czekali a że Wiell. Ichm. Mość

27Panowie Jerzy Starosta Owrucki y Michał Cześnik

28Kijow. Olizarowie Contraveniendo pomienionemu De

29[reklamant:] kretowi

k. 600

1Kretowi Summy Pomienioney Piętnastu Tysięcy

2Złł Polsk. coram Actis Praesentibus nieoddali y nie wyli:

3czyli; Więc Moderni Manifestantes inseqvendo legi

4et Decreto prosili Mnie Urzędu o przydanie Woźne:

5go do Publikowania Winy Banicyi Wieczney, Więc

6Ja Urząd obediendo Prawu ad rigorem Condescenden

7do Woźnego Gener. Woiewodz. Kijowsk. Szlachetnego Pawła

8Drzewieckiego do publikowania przydałem ktory

9Woźny obediendo roskazowi Urzędowemu a z po:

10winności Urzędu Swego Woźnowskiego in praesentia

11Urodz. JchMościów Mikołaja Kijewskiego [?]

12Andrzeja Michałowskiego y innych JchMościów pro:

13tunc Praesentes pomienioną Winę Banicyi Wiecz:

14ney in loco Solito publicationem głosem wynio:

15słym obwołał y publikował; po ktorey obwołaney

16y publikowaney osobiście przed Urzędem Stanow.

17y prawdziwą Swey Publikacyi uczynił ześ:

18nał Relacyą y prosili tak Wielm. Comparentes

19Swey Manifestacyi iako y Woźny Swey Publika:

20cyi Relacyi Actis Connotari co y otrzymali: Ma:

21cey Bytina [?] Stolni [?] Wiśliny [?] Inmenich [?] Dzieci [?]

22Bicki [?] Podcz. Nowogrodzkiey [?] + Woźny ut Supra Chwali:

23bicki [?] Podcz. […]

24di[…]nary [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Manifestacya una cum Publicatione – manifestacja wraz z publikacją (ogłoszeniem); comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; solenniter – uroczyście; in eum sensum – w tym duchu (treści).

Nagłówek „Mensis Augustus Dies [...] w Owruczu” – nagłówek dnia czynności urzędowych; liczba dnia nieczytelna (wg formuły 11).

Nazwiska Dziewiętbicki i Olizar odczytane niepewnie.

seriose iniunctum est – surowo nakazano; emundando – wykupując, oczyszczając (dobra z zapisu); Zapis Reformationis – zapis reformacji (oprawy posagu); quondam – niegdyś, zmarły; ut latius … – jak szerzej rzeczony dekret zawiera; Sui Praecedentiam – swoje pierwszeństwo; ab actu praememorati Decreti in Duodecem Septimanis – od daty wspomnianego dekretu w ciągu dwunastu tygodni; coram Actis Terrestribus Kijoviensibus etiam extra Cadentiam – przed aktami ziemskimi kijowskimi także poza kadencją; Die Decima praesentis obstante Festo Sancti Laurentij – dnia 10 bieżącego (miesiąca), z powodu przeszkody święta św. Wawrzyńca; diebus Festivis Acta Silere – w dni świąteczne akta milczą; dispensante Lege – za pozwoleniem prawa; pridie Festi – w wigilię święta; usque ad Crastinum Festi – aż do dnia po święcie, tj. 11 dnia; Satisfactionem – zadośćuczynienia; Contraveniendo – sprzeciwiając się. Nazwy dóbr (Kotelnia, Chomutec, Obłąc) niepewne.

Moderni Manifestantes inseqvendo legi et Decreto – obecni manifestujący, idąc za prawem i dekretem; obediendo – będąc posłusznym; ad rigorem – według surowości (prawa); in praesentia – w obecności; pro tunc praesentes – wówczas obecnych; in loco solito – w zwykłym miejscu; Actis connotari – zapisać w aktach; coram Actis praesentibus – przed niniejszymi aktami.

Końcowe linie z podpisami (Woźny ut supra – woźny jak wyżej) w dużej mierze nieczytelne; odczyt niepewny.

Złł Polsk. – złotych polskich; Gener. Woiewodz. Kijowsk. – generała województwa kijowskiego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11VIII 1741 w Owruczu Ignacy [?] Bylina, stolnik wiski [?], i Franciszek Dziewiętbicki [?] manifestowali się z publikacją przeciw Olizarom [Olszańskim?] – Jerzemu, staroście owruckiemu, i Michałowi, cześnikowi kijowskiemu – o niewykonanie dekretu sądu ziemskiego kijowskiego z 18 V 1741, nakazującego pozwanym oczyścić [zabezpieczyć] ich dobra dziedziczne klucza brusiłowskiego (miasteczko Kotelnia, Nowe Sioło, Stara Kotelnia, Chomutec, Obłąc [?]) według zapisu reformacji od Pawła Butowicza [?], niegdyś dziedzica klucza brusiłowskiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 600

1Manifestacya pro gravamine od Urodz. JchMościów

2MMościów PP Bechow [?] przeciwko Wielm. Kijkowskiey [?]

3Kasztell. Bracł. y Sędziemu Grodz. Kijowsk. uczyniona

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Augusti Dwunastego [?] Dnia.

6[reklamant:] Na

k. 600v

1Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodz. Kijowskiego

2Przedemną Jerzym z Gatek Gateckim Namiesnikiem

3pro tunc akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem-

4skiemi Kijow. Comparentes Personaliter Urodz. JchMość

5Panowie Jan y Maciey Bechowie Swoim y innych JchM.

6Mościw Panow Bechow Braci Swoich Dobr Bechowszczyzny[?]

7Imieniem, postrzegaiąc Fortuny Całosci Swoiey, aby in

8posterum aliquod nieponiesli damnum, iak prędko dowie-

9dzieć się mogli o dekrecie nieiakimsci na Sądach Grodz. Kijow.

10Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Die Vi-

11gesima Septima Junii Między Stronami wtym że dekre-

12cie wyrażonemi nastąpionym kondyktowym, tak za-

13raz na prośbę Wiell. Jey Mći Pani Alexandry z Zahorzyc-

14kich Steplowskiey[?] Kasztell. Bracławskiey, iako Nulli-

15us Juris Aktorce y Possessorce Dobr Bechowszczyzny,

16Tudzież Wiell. JchM. Panow Nikodemowi na Trumsku[?] Ko-

17zinickiemu[?] Podwoiewodemu, Franciszkowi Kaweczyńskiemu[?] Nadle-

18śniczemu[?] Miłosławskiemu Sędziemu y Łukaszowi z Chodorko-

19wa[?] Bohdanowiczowi Pisarzowi Urzędnikom Grodz.

20Kijow. uczyniony, niemniey Urodz. JmPanu Bazylemu Sza-

21chniowskiemu[?] Dekret Jendze[?] Superius wyrażony de ac-

22tu et data Sine ullo Promisso ac data Potestate od Urodz.

23Comparentow przypuszczaiącemu, Swiadczyli, Mani-

24festowali y protestowali się wten niżey opisany spo-

25sob y owo, Iż Jch Mość Obratowani to iest Wiell. Jey

26nie zważaiąc na one kaduceusz[?] Sine omni Competentia

27Actoris et Attoris według Zapisu nieiakowegos od

28Wiell. Jego Mći Pana Zacharyasza Wrzeńca[?] Pułkownika[?]

29[reklamant:] Schelików[?]

k. 601

1Stolnika Kijowskiego Wiel. niegdy Stefanowi Niemirycze-

2wi Podkom. Kijow. Zeznanego, Antecessorowi teraźniey-

3szey Obżałowaney (ale z kąd y zaco może być ex nullo

4dato et accepto seu potius acquietato) z kąd y pocżu

5JegoMcPan Jatowski [?] y żadnego miałby prawo polskie

6Wsi, aliquod Jus Sibi Competens sine ulla probatione

7Documentorum, Sepissime eam proferendo chcąc przez

8niesłuszne akcye ustae plantam ac legitimare Posses-

9sionem aliquam Obżałowana Wiel. Szepłowska [?] Kasztell.

10Bracł. Nullum Jus ac interesse po Wiel. JegoMciPa-

11nu Jatowskim [?] Ożeneu [?] maiąca tylko aliquam

12cujus nullum vestigium być nie może wkładaiąc, y De-

13kret in praejudicium Strony Comparentium wypro-

14kurowawszy sine omni fundamento bez probacyi któ-

15go [?] miał JegoMcPan Jatowski [?] probare nie może ut incum-

16bens Actori, W zatym probabiliora sint necessaria. Ji-

17dem Comparentes nomine quorum supra iterum atque iterum

18Manifestowawszy y protestowawszy się de ulterius Sapi-

19entia hanc vero praeciter Scriptam Manifestationem

20Actis praesentibus Connotari prosili a y otrzymali.

21+ Jan Brecht Maciey Brech nieumieiące Pisma krzyży-

22kami podpisuiące

Objaśnienia i tłumaczenia

pro gravamine – z powodu krzywdy (uciążliwości); Kasztell. Bracł. – kasztelanowa/kasztelan bracławski; Grodz. Kijowsk. – grodzki kijowski.

Liczebnik dnia odczytany niepewnie (być może „Dziewiątego”) – sprawdzić.

pro tunc – wówczas; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; in posterum aliquod damnum – w przyszłości jakąś szkodę; die vigesima septima Junii – dnia 27 czerwca (1741); nullius iuris – bez żadnego prawa; de actu et data – co do aktu i daty; sine ullo promisso ac data potestate – bez żadnego upoważnienia; sine omni competentia – bez żadnej kompetencji.

Wpis jest manifestacją Jana i Macieja Bechów przeciw dekretowi grodzkiemu kijowskiemu z 27 VI 1741; wiele nazwisk niepewnych.

ex nullo dato et accepto seu potius acquietato – bez żadnego danego i przyjętego, czy raczej skwitowanego (świadczenia).

aliquod Jus Sibi Competens sine ulla probatione Documentorum, saepissime eam proferendo – jakieś przysługujące sobie prawo bez żadnego dowodu z dokumentów, bardzo często je podnosząc.

legitimare possessionem – uprawomocnić posiadanie; nullum jus ac interesse – żadnego prawa ani interesu; cujus nullum vestigium – czego żadnego śladu; in praejudicium – ze szkodą; sine omni fundamento – bez żadnej podstawy; ut incumbens Actori – jako ciążące na powodzie; nomine quorum supra iterum atque iterum – w imieniu wyżej wymienionych raz po raz; Actis praesentibus connotari – zanotować w aktach niniejszych.

Odczyt nazwisk Jatowski i Szepłowska niepewny; Podkom. – Podkomorzy; Kasztell. Bracł. – Kasztelanowa Bracławska.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12VIII 1741 [?] Jan i Maciej Bechowie w imieniu swoim i braci manifestowali się (pro gravamine) przeciw Aleksandrze z Zabokrzyckich Stępkowskiej [w tekście: Szepłowskiej?], kasztelanowej bracławskiej, i sędziemu grodzkiemu kijowskiemu – o to, że kasztelanowa bez żadnych dokumentów, na podstawie jakiegoś zapisu Zachariasza Wrzeńca [?], stolnika kijowskiego, dla Stefana Niemirycza, podkomorzego kijowskiego, jej antecesora, usiłuje przez niesłuszne akcje uprawomocnić posesję [ich wsi].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 601

1Retta [?] Zakazu [?] na Trybunał Koronny

2Lubelski od Urodz. JchMcPanów Brechtów

3po Wiel. JeyMcPani Szepłowskiey [?] Kasz-

4tell. Bracł. y Sąd Grod. Kijow. Zeznana

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego [?]

6Miesiąca Augusti Dwudziestego Dziewiątego [?] Dnia

7[reklamant:] Na

k. 601 [?]

1Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

2z Gątek Gąteckim Namiestnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow.

3y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy Oczewi-

4ście Woźny Generał Wojew. Kijow. y innych Opatrzny

5Andrzey Strzelski [?], w moc prawdziwey wierney y sku-

6teczney Relacyi swoiey dla zapisania do Xiąg ninie-

7yszych iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał: iż on Ro-

8ku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwsze-

9go, die Vigesima Octava Augusti Pozew Główny Trybu-

10nalski Koronny Lubelski, autentyczny na Marginie zeznał

11pisany, odnosząc do dóbr Wsi Międzyrzeczka [?], y tam ten Po-

12zew we Dworze tameyszym w Izbie na Stole położył,

13opowiedzeniu onego ustnie po tymże y w takiey sprawie tyż

14pisany prawnie opowiedział y do wiadomości przywiódł,

15którego Pozwu Tenor sequitur ejus modi: August Trze-

16ci z Bożey Łaski Król Polski W. X. Lit. Ruski Pruski Mazo-

17wiecki Żmudz. Inflant. Wołyń. Podolski [?] Kijow.

18Wołyń. Podlaski Kijow. Smoleń. y Czernihow. a Dziedzicz-

19ny Xiążę Saski y Elektor Wiel. Alexandrze z Zabo-

20krzyckich Szeplowskiey [?] Kasztel. Bracł. uti Nullius bo-

21norum Successori Possessore, Dudzicz [?] Wiell. Młodemowi [?] na

22werem [?] na Litwinie [?] Mitostawskiemu [?] Szymonowi [?] y Ła-

23kupowi [?] z Chodosowiczów [?] Bohdanowiczowi Kwatko-

24wi, Sędziemu Grodz. Kijow. y wszelkiego, niemniey Urod.

25Bazylemu Cybulnickiemu [?] Delekt [?] Grodzki Kijowski

26Omni cum licentia Ni [?] Wypadonych [?] Aktorów przyszłe [?]

27uych Ruchomych y Sum Pieniężnych Zwierzchności

28na Sz. Krolewskie [?] przybudowanych [?], aby ście WW. przed

29Sądem Naszym Głównym Trybunał. Koron. Lubel. od

30za Niedziel Czterech albo w ten czas gdy ta sprawa

31[reklamant:] z Regestru

k. 602

1z Regestru Sobie należytego do Sądzenia przypadnie y przy:

2wołana będzie Sami Osobliwie y Zawiść Stawili na Instan:

3cyą Urzędu Sądowego y tego Delatorów Urod. Jana y Macieja

4Bechów y innych Aktorów Bechów Dobr Bechowszczyzny

5Dziedziców, którzy przyczyniaiąc się do Prawa Pospoli:

6tego. WW pozwanie et quidem W. J. Wiell Szczuczska

7pro Nullo interesse do Dobr Bechowszczyzny niestuszne

8z Służkowaniasię [?] Dudziez [?] more pro indebite vexa

9WW. Wiell Szadiowie [?]. O Niezliwy [?] Sentencyą z WW.

10niewidziany y Żadnego Prawa Strony niestuszne Dur:

11biący [?] Urod. Aktorów, in Praejudicium Dekret Sądowego

12ferowaliście W. J. Pan Urod. Synkiewski [?] pro Condicta

13mine Dekret Dende [?] na Stronę źle ferowany Urod. Ak:

14torów. z wielką krzywdą przy pursuowaniu [?], niemaiąc

15Żadnego od Strony Aktorów do przypuszczenia Ukon[?]

16nia y Omne Expensye ciż Aktorowie pozywaią Stawi[?]

17turi Terminum attentatum et ad Praemissa Omnia Judi:

18cialiter responsuri Datt Lublini Anno Millesimo

19Septingentesimo Quadragesimo Primo die Undecima

20Augusti de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio et Ma[?]

21ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt roku i dnia niepewny (zapis: „Czterdziestego Pierwszego [?]”, „Dwudziestego Dziewiątego [?]”) – sprawdzić; w #META data wpisano wariant przybliżony.

Tekst w dużej części niepewny; wpis to relacja woźnego o doręczeniu pozwu trybunalskiego, z dn. 28 VIII 1741.

die Vigesima Octava Augusti – dnia 28 sierpnia; tenor sequitur ejus modi – treść następuje taka; uti nullius bonorum successori possessore – jako następcy i posesorowi dóbr; omni cum licentia – z wszelkim pozwoleniem.

Fragment końcowy pozwu (oblatowanego w relacji woźnego) w sprawie Bechów, dziedziców dóbr Bechowszczyzna; odczyt wielu wyrazów niepewny.

pro Nullo interesse – z powodu braku interesu prawnego; pro indebita vexa – za niesłuszne nękanie; in Praejudicium – na szkodę; Stawituri Terminum attentatum et ad Praemissa Omnia Judicialiter responsuri – mający stanąć w terminie i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Datt. Lublini Anno 1741 die Undecima Augusti – dan w Lublinie 11 VIII 1741; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio… ut Supra Scribendi ignarus – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego… jak wyżej, pisać nieumiejącego.

Data wpisu: 29 VIII 1741 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 12 VIII 1741 [?], Żytomierz [?] [wg poprzedniego wpisu]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29VIII 1741 [?] woźny Andrzej Strzelski [?] zeznał, że 28 VIII [?] położył we dworze we wsi Międzyrzeczka [?] pozew główny na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 11 VIII 1741) od Bechów przeciw Aleksandrze z Zabokrzyckich Stępkowskiej, kasztelanowej bracławskiej, i innym (zob. nr 35).

Transkrypcja

k. 602

1Rellacya Areztu Roboczych Ratkow:

2skich w Sprawie Wiell. JmPana

3Mockulskiego Komornika Ziem. Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Augusta Dwudziestego dziewiątego [?] Dnia

6Na Urzędzie [?] Xięg Ziem. Kijow. Przedemną Je:

7rzym z Gatek Gateckim Namiestnikiem Akt Ziem.

8Kijow.

k. 602v

1Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi Sta-

2nowszy osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow. y

3innych Opatrzny Kuźma Dyulinski, w moc Prawdzi-

4wey Wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey, dla zapisa-

5nia do Xiąg Ninieyszych iawnie ustnie y dobrowolnie zez-

6nał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies-

7tego Siódmego die Vigesima Quinta Augusti na affekta-

8cyą y Prawną Requizycyą Wiel. JmPana Zawalicza [?] Mo-

9szukskiego [?] Komornika Ziem. Kijow. maiąc przy sobie

10Stronę Szlachtę Ludzi wiary godnych Urodz. JchMości

11Panow Franciszka Krawdowskiego [?] y Urodz. Michała

12skiego [?] eo majoris ac evidentioris testimonii gratia

13sibi adhibitos, był w dobrach Dziedzicznych JchO. Xią-

14żąt Lubomirskich Woiewodziców Sandomirz. a w Pos-

15sessyi Wiel. Czaykowskiego ad presens zostaiących Wsi

16Niesołoni [?], gdzie będąc Robotnych Rakowskiego iako

17też Syna iego Joachima także Rakowskiego Chłopow

18Niesołońskich, iako też Moysiea aktualnych Zło-

19dzieiow officiose każdego seorsive z nich w Tysiącu

20grzywien, także u JchO. Xiążąt Lubomirskich iako Dzie-

21dziców Dobr Niesołoni, iako też y u WJmPana Czay-

22kowskiego aktualnego Dobr Niesołoni Possessora, tudzież

23u całey gromady tak pomienionych Złodzieiow, ia-

24ko Wóyta y Klucz. przez tych Złodzieiow Wóytowi

25Dyulinskiemu do Possessyi Requirentowi należące-

26mu ukradzione, aresztował y prawnie do responsu

27wy Prawney przyprowadził, ktorzy te ncale [?] [ubytek papieru]

28przyiowszy do responsu Prawney pomienionych

29Złodzieiow do trzymać deklarowali, wczym on

30Woźny tyż z Stroną Szlachtą przy sobie będącą

31oswiadczywszy się Zkantąd [?] na Urząd powróciwszy, ninie

32tę Swoią Relacyą aresztu actis connotari pro-

33[reklamant:] cu

k. 603

1-co y otrzymał t Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Rellacya Areztu – relacja (zeznanie woźnego) o aresztowaniu (zajęciu) ludzi roboczych/robót; w formule dnia słowo „dziewiątego” częściowo przekreślone – dzień niepewny (20 lub 29 VIII 1741).

Namiestnik Akt – zastępca urzędnika prowadzącego księgi.

rok w rękopisie „Czterdziestego Siódmego” (1747) – poza zakresem księgi, sprawdzić odczyt.

die Vigesima Quinta Augusti – dnia 25 sierpnia; eo majoris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; officiose – urzędowo; seorsive – osobno; ad presens – obecnie; actis connotari – zapisać do akt.

Odczyt wielu słów niepewny (pismo pośpieszne, ubytki przy prawym brzegu).

ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (woźny podpisuje się znakiem).

Data wpisu: 29 VIII 1741 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 20 VIII 1741, Żytomierz [?]).

Uwaga redakcyjna: w relacji rok „1747” – w serii 1741, wśród wpisów z VIII 1741; prawdopodobnie 25 VIII 1741 (błąd zapisu lub odczytu).

Streszczenie

29VIII 1741 woźny Kuźma Dyuliński zeznał, że 25 VIII 1741 [w tekście: 1747] na żądanie Jana Zawialicza Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, ze szlachtą Franciszkiem Krawdowskim [?] i Michałem […], dokonał aresztu roboczych poddanych ratkowskich [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 603

1Relatia Pozwu na Sądy Grodz. Kijow.

2od Urodz. JMci Pana Piaseckiego [?] po Urodz.

3JmPana Kwiatka [?] Chodakowskiego.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Augusti Dwudziestego Dziewiątego Dnia

6NA Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedem:

7ną Jerzym Hatem [?] Gatechin [?] Namies. akt Ziem. Kijow.

8y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobi-

9wiście Woźny Generał Wojewódz. Kijow. y innych

10Opatrzny Szymon Dzibkowski [?], in Vim Sui[?] cere

11ac fidelis Relationis palam Publice libereque

12et expresse recognovit, iż on Roku teraźnieyszego Ty-

13siąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego die Decima

14Octava Augusti Pozew Grodz. Kijow. autentyczny

15na Membranie Grodz. pisany odniosł do Dobr Wilcho-

16dakow [?] y tam ten Pozew we Dworze na Izbie [?] Jego Mci

17Pozwanego położył opowiedzeniu onego czeladzi [?]

18po kogo y w iakiey Sprawie tyłot [?] pisany opowie-

19dział y dowiadomości przywiodł, którego Pozwu

20wa Tenor sequitur eiusmodi. Józef Potocki na Złotym

21Potoku [?] Kasztelan [?] Krakowski […] Bracławski [?] Na

22mieniu [?] Potocki, Woda y Generał Ziem. Kijow.

23Hetman Wielki Koronny Warszawski [?] Potocki

24Leszczki [?] etc. Starosta. Urodz. JmPanu Kwiatkowi [?]

25Chodakowskiemu z osoby y ze wszystkich Dobr

26[reklamant:] Wdy

k. 603v

1Wmci Wszystkich Ruchomych y Sum Pieniężnych przy-

2każe abyś Wmc przed Sądem moim Grodz. Kijowsk. na

3Roczkach Grodz. Kijowsk. w Owruczu lub Żytomierzu przypada-

4iących naypierwszy podaniu tego Pozwu, y his deficien-

5tibus in Alijs zaraz Subsequentibus sam osobliwie

6y zawicie stanął na instancyą Wgo Sądowego y iego

7Delatora Urodz. JmPana Marcina Barszczewskiego [?] Kontrakt [?]

8sur. Dobr JW JmPana Drzewińskiego [?] Podkom. Kijowsk. który

9nihilominus assecuratione od Wmci danej do oddania

10y zapłacenia rzetelnego długu Czterdziestu Złł. Poll.

11u Aktora na assekuracyi wyrażonego na termin wyżey

12oznaczony. Pozywa Sis paritury Datt w Żytomierzu Anno

13Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Die

14Undecima Augusti de quo potens ejusdem Mattes [?] Rela-

15tio. + Woźny ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in Vim [suae] verae ac fidelis Relationis palam publice libereque et expresse recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; die Decima Octava Augusti – dnia 18 sierpnia; Tenor sequitur eiusmodi – którego brzmienie następuje takie.

Odczyt imion, nazwisk i tytulatury w tytule i w intytulacji pozwu bardzo niepewny (pismo kursywne, ubytki papieru przy lewym brzegu).

his deficientibus in aliis subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych; sub poena – pod karą; datt w Żytomierzu dnia 11 sierpnia 1741 r.; Scribendi ignarus – nie umiejący pisać (krzyżyk woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29VIII 1741 woźny Szymon Dzibkowski [?] zeznał, że 18 VIII położył we dworze w dobrach [Wil]chodaki [?] pozew na roczki grodzkie kijowskie w Owruczu lub Żytomierzu (pisany w Żytomierzu 11 VIII 1741) od Marcina Barszczewskiego [w tytule: Piaseckiego?], kontraktowego [?] posesora dóbr Drzewińskiego [?], podkomorzego kijowskiego, przeciw Kwiatkowi [?] Chodakowskiemu – o zapłatę długu 40 zł według asekuracji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 603v

1Relta Poll. Pozwu na Sądy Grod. Kijowsk.

2Od Wielebnego Collegium Owruckiego S. J.

3po W JmPana Olizara Stolnika Kijowsk.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Augusti Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziem. Kijowsk. Przedemną Jerzym z Gatek

7Gateckim Namiesnikiem Akt Ziem. Kijowsk. y Xięgami

8niniejszemi Ziem. Kijowsk. stanowszy osobiście Woźny Gene-

9rał Wiew. Kijowsk. y inszych Semen Bazański [?] in vim sui

10verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit

11iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pier-

12szego Die Decima octava Augusti Pozew Grodz. Kijowsk. autentycz-

13ny na Membranie Grodz. Kijowsk. pisany odniosł do Dobr Wsi Zdowiny [?]

14y tam ten Pozew czyli przypozew u Woyta tameyszego w Izbie

15na Stole położył o oddanie y położenie onego od kogo potrzeba w

16in libri Sprawie, iż był pisany prawnie opowiedział y do wiadomo-

17sci przywiodł, którego Pozwu tenor sequitur ejusmodi. Józef z Pi-

18toka na Stanisławowie Xiążęta Zbaraz. Stradach y Wiśniowie

19[reklamant:] Potocki

k. 604

1Potocki Wda y Generał Ziem. Kijow. Hetman W. K. Warszaw. Sniatyń.

2Kołom. Leżay. etc. Starosta Wmci P. Józefowi Olizarowi Stolnikow.

3z Osoby y ze wszystkich gdzie Dobr Wmci leżących Ruchomych y Ru-

4choma[?] Nieruchomych przykazuie, abyś Wmć przedemną albo przed Urzę-

5dem moim Grodz. Kijow. na Roczkach Grodz. Kijow. w Żytom. lub Owrucz.

6nay pierwiey po dacie tego Pozwu przypadaiących, et his deficientibus

7in alijs et ximè subsequentibus sam oblicznie y Zawicie stanął na

8Instancyą Urod. Sędowego[?] y iego Delatorowi Przewielebn. w Bogu Jego-

9mości Xiędza Felicyana Bintokurowicza[?] Rektora Collegij Owruc-

10kiego[?] Owruc. et totius Communitatis Ejusd. Collegij Actorow. Któ-

11ry inhaerendo Decreto Castr. Kijow. per transcursum Termi-

12num et affidationem Satisfactionis ejdem Decreto Wmci tu-

13pro Contraventione ejdem Decreto in Puncto niewydanie Ad

14danych Juramentem[?] Ewinkowanych[?] ia[?] ktoż o extradycyą tychże

15Poddanych Kirbocyzów[?] Iwana Zacharczuka Dziedzicznego y Jan-

16ka Ziemi[?] Zasiedziałego w dobrach Actorow do Dobr Wmci Wsi Cydo-

17rowice[?] z Żonami Synami Dziećmi y całym Sprzętem domowym

18Zbiegłych przyimuie y przy przytrzymaniu Sub poenis[?] Datt. w Żytom. Die

19Septima Augusti Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

20Primo. de quo Pozew ejusd. mttis Relatio Woźny ut Supra Scriben-

21di ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

S. J. – Societatis Jesu, jezuitów; in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Die Decima octava Augusti – 18 sierpnia; tenor sequitur ejusmodi – brzmienie jest następujące; tytulatura Józefa Potockiego (hetman, wojewoda kijowski) – czytanie niepewne.

Fragment pozwu grodzkiego wydanego w imieniu wojewody kijowskiego Józefa Potockiego (hetmana wielkiego koronnego); Wda – wojewoda; Stolnikow. – stolnikowicz (?).

et his deficientibus in alijs et maxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na innych, a zwłaszcza następnych; inhaerendo Decreto Castrensi – trzymając się dekretu grodzkiego; per transcursum Terminum et affidationem Satisfactionis – z powodu upływu terminu i zaręczenia zadośćuczynienia; pro Contraventione – za przekroczenie; sub poenis – pod karami.

Datt. w Żytomierzu dnia 7 sierpnia 1741; de quo ... Relatio – o czym relacja woźnego, jak wyżej; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29VIII 1741 woźny Semen Bazański [?] zeznał, że 18 VIII położył w izbie wójta we wsi Zdowina [?] przypozew na sądy grodzkie kijowskie (pisany w Żytomierzu 7 VIII 1741) od ks. Felicjana Białohurowicza, rektora kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego, i kolegium przeciw Olizarowi, stolnikowi kijowskiemu – o niewykonanie dekretu grodzkiego kijowskiego nakazującego wydanie poddanych wywiedzionych przysięgą: Iwana Zacharczuka (dziedzicznego) i Janka (zasiedziałego), zbiegłych z żonami, synami, dziećmi i sprzętem do wsi pozwanego Cydorowice [?]. Ostatni wpis z VIII 1741.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 604

1Mensis September

2Manifest nomine Wielm. JmPana Mikulicza

3przeciwko Urod. Jch. mmPanom Hejewskim y innym

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Septembris Szostego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Sędzią z Ustaw Generalnych[?]

7Nad Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Compa-

8rens ptus Urod. JmPan Jan Morawski Administrator włości Kliniec-

9kiey et ex speciali Commisso Wm. Pana Franciszka Mikulicza Łow-

10czego Kijow. Pana Swego inhaerendo Anterioribus Manifestatio-

11nibus et recepto tum Decreto Castr. Kijow. Solenne na ptus Urod. Jch.

12mmPP. Dziedziców y Possessorów Dobr Wsi Hejewicz[?] ia[?] ktoż Hejew-

13skim, Kotylinskim, Białeckim y innym Sukcessorom manifestował

14y protestował się in eum modum, Iż Urod. Jch. mc obżnie ni pos posito ri-

15gore Legis nie kontentuiąc się dawnieyszemi Wiolencyami, krzywdami,

16Oppressyami, Zabieraniem Gruntów y appropriowaniem do Włości

17Klinieckiey do Wsi Hejewicz, ale iescze y teraz post latum Sa-

18[reklamant:] crosancte

k. 604v

1exsancte Decretum Judicij Castr. Kijow. ktorym iniunctum aby

2Grunta gwałtownie odebrane y od Klinca derwane do Dobr Kli-

3nieckich przywrocili y dziesięcinę od Zboż na tych Gruntach zasianych

4sub P. B. wrocili Manifestantis Dyznypatowi [?], ani gruntowani

5dziesięciny nieoddawszy też same Grunta violento modo przywłaszcza-

6wali y coraz in dies et horas większe a większe krzywdy, szkody y violen-

7cye w odebraniu Gruntow Pol y Sianożęci, Zapastowaniu Bydła,

8Spychaniu y Zrzucaniu z Drewutnów Społo tamże Szyniący

9czynić nieprzestaią y ieszcze przechwałki na Zdrowie y Życie Ma-

10nifestantis y Poddanych Klinieckich czynią. Więc de praemissis Om-

11nibus Comparens suo Principalis sui et Conventus [?] Ceremo-

12nialis [?] Iterum iterumque manifestowawszy hanc actis connotari

13prosił co y otrzymał. Jan Mrowiński [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

comparens personaliter – stawając osobiście; ex speciali Commisso – ze szczególnego polecenia; inhaerendo Anterioribus Manifestationibus – trzymając się wcześniejszych manifestacji; post latum Sacrosancte [Decretum] – po wydaniu przenajświętszego (dekretu); postposito rigore Legis – z pominięciem surowości prawa.

Fragment manifestacji (zakonnej?) przeciw zagarnianiu gruntów dóbr Klinieckich; początek na poprzedniej stronie.

exsancte – wbrew; decretum Judicij Castrensis Kijoviensis – dekret sądu grodzkiego kijowskiego; iniunctum – nakazano; violento modo – przemocą; in dies et horas – z dnia na dzień i z godziny na godzinę; de praemissis omnibus – o wszystkim powyższym; iterum iterumque – raz po raz; hanc actis connotari – aby to zapisano w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6IX 1741 Jan Morawski [Mrowiński?], administrator włości klinieckiej, w imieniu Franciszka Mikulicza manifestował się przeciw Hejewskim [Hejeńskim?] i innym o to, że nie poprzestając na dawnych gwałtach i zabieraniu gruntów włości klinieckiej do wsi Hejewicze, także po wydaniu dekretu nakazującego zwrot gwałtem zabranych gruntów dopuszczają się nowych krzywd.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 604v

1[…] Urodz. JchMciow Panow Mokrzyckich [?] Matt.

2przeciwko Urodz. JchMciow PP. Studniarskim y innym.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Siemnego [?]

4Miesiąca Septembris Szostego Dnia.

5Na Urzędzie [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Gu-

6tek Gutekim [?] Namiestnikiem Akt Ziem. Kijow. y Xię-

7gami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Compa-

8rens pers. Urodz. JmPan Alexander Zawiałowicz [?] Modrzbski [?]

9Swoie y Urodz. Jey Mci Pani Franciszki [?] z Gulczewskich

10Modrzbskiey [?] Małżonki Swey Imieniem Solenniter na prze-

11ciwko Urodz. JchMciow Panow Barbarze Matce Marcianie [?]

12nie Ciotce Siostrze Między Sobą Rodzonych z Kia-

13lictow [?] Studniarskim Josephowi Gulczewskiemu Sy-

14nowi a Bratu Comparentis Małżonki Beniano-

15wi y Alexandrze z Studniarskich Bigoskim [?]

16Matt. Suiadczył [?] Manifestował y protestował

17otoż: Iż JchMość Obwinieni a in primario Urodz.

18Jey Mość Pani Barbara Studniarska Manifestan-

19tium Matka Iuż [?] cum iniuria Manifestantium

20non ponderando massam Substantiae wydaiąc [?]

21[reklamant:] Sobie [?]

k. 605

1totiam vitae Moderno Comparenti Urod. JeymćPanne Frá-

2ciszkę Gulczeuską [?] Corkę Swoię a teraz niey się Com-

3parentes Matki Posagu w Intercyzie Wyrażonego na

4Żnadzyta [?] a wniel wypłaceniu Summy Pomienio:

5ney Dobra korrespondujące in Possessionem Mani-

6festantium pascie [?] miała, potym tak Intercyzie

7iako et verbali Sponsioni Contraveniendo ani Sum-

8my Posagowey nie wypłaciła ani Dobr korresponduią-

9cych nie wydzieliła wczym Manifestantes Znacz-

10nie iniuriati przez lat niemało cum promissa vene-

11ratione Sami przez się y przez Przyiacioł często

12ią upominali się nalezytosc, Zadney w tym Macie-

13rzynskiey nie odebrali klemencyi: Eusdem Moderny [?]

14Comparens ad Expostulationem tak Matki Swoiey

15iako y JeyMći Pani Gulczeuskiey Swagra go-

16towych Pieniędzy y rożnych rzeczy rożnym

17sposobem podawał (: co osobliwszym Regestrem

18specyfikowano będzie:) Zadney restytucyi nie ode-

19brał. Quod Maximum Wyższey Jeszcze Mość [?] Obwinie-

20ni, et Principaliter Urod. JegoMćPan Józef Gul-

21czeuski nie obserwuiąc Matki Swoiey inhones-

22te Contra Precepta Divina oną traktuiąc Verbis

23inhonestis Saepe Saepius taiąc dyffamuiąc Siebie

24absolute stante vita Matki Wszystkiey Substan-

25cyi Dziedziczki czyniąc siebie Dominum, dyspo

26nuiąc [?] Wszelką Fortuny tertiter [?] odbieraiąc Poddanych

27Angaryami, Zdzierstwy [?], Intraty Wszelkie bie-

28[reklamant:] rze

k. 605v

1rze Podanego na dniu dwunastym [?] ktorego Ten Pozwo

2lenia Jey Mci Pani Studnickiey [?] Dziedziczki [?]

3a Matki Jego Mci: Obwinionego Comparens osa:

4dził et proprio Sumptu Zapomagat [?] y Drugiego

5Wasyla Haydamakę u Comparenti darowanego

6violenter odebrał y z nich wszelkie Intraty bierze y po

7winnosci, Insuper Papiery y Dokumenta wszelkie

8na rozne dobra maiąc do ktorych pariter y Jelsne [?]

9Manifestantes należą, iako to na Pukę [?] na Osimna

10scie Tysięcy, na Hunowkę [?] na Cztery Tysiące, na Krze:

11żow [?] na Cztery Tysiące na Milulince [?] y Podrepin

12ce [?] na dwanascie Tysięcy na Stepczynę [?] Dziedzicz

13ną y inne w Swoiey Manutenencyi maiąc, ut Constat

14Comparenti Rozygn [?] Ich Mc Znac [?] bierze Zato rekom

15pensę in Conducto [?] privatim Zetysie [?] de Massa Sub:

16stantiae Manifestantes informowac nie mogli po

17wydawali, a inne potracili, przez co Manifestan

18tibus Summum Praejudicium uczynili. Ac tandem [?] Ma

19nifestans Suo et Nomine cujus Supra de Praemissis

20omnibus iterum iterumque Manifestatur et protesta

21tur prout Lata [?] ha [?] totum Actus Connotari ac y otrzymał [?]

22Alexander Moszkalski [?] mp

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok w rękopisie odczytany niepewnie („Czterdziestego Siemnego”?) – sprawdzić; Namiestnik Akt – zastępca regenta; solenniter – uroczyście; in primario – przede wszystkim; cum iniuria manifestantium – ze szkodą manifestujących; non ponderando massam substantiae – nie bacząc na masę majątkową.

Nazwisko Gulczeuski/Gulczewski [?] – odczyt niepewny.

totiam vitae – (przez) całe życie; Moderno Comparenti – obecnemu stawającemu; Comparentes – stawający; in Possessionem Manifestantium – w posiadanie manifestujących; verbali Sponsioni Contraveniendo – sprzeciwiając się słownej obietnicy; iniuriati – pokrzywdzeni; cum promissa veneratione – z należną czcią; ad Expostulationem – na żądanie; Quod Maximum – co najważniejsze; Principaliter – głównie; inhoneste Contra Precepta Divina – nieuczciwie wbrew przykazaniom Bożym; Verbis inhonestis Saepe Saepius – nieuczciwymi słowami wielokrotnie; absolute stante vita Matki – całkowicie za życia matki; Dominum – panem.

Wpis ma charakter manifestacji dzieci przeciw matce i bratu (Józefowi) o niewypłacenie posagu i zawładnięcie majątkiem.

comparens – stawający; proprio sumptu – własnym kosztem; violenter – gwałtem; insuper – nadto; pariter – na równi; manifestantes – manifestujący; ut constat – jak wiadomo; de massa substantiae – z masy majątkowej; summum praejudicium – największą szkodę; suo et nomine cujus supra de praemissis omnibus iterum iterumque manifestatur et protestatur – swoim i wyżej wymienionego imieniem względem wszystkiego powyższego raz po raz manifestuje się i protestuje; mp. – manu propria, własnoręcznie.

Odczyt wielu nazw miejscowych i nazwisk bardzo niepewny; foliacja „605” widoczna w lewym górnym rogu strony lewej.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: rok 1741 (w #META modelu 1740; w tekście „1741 [?]”).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6IX 1741 Aleksander Zawiałowicz [?] Modrzewski [?] w imieniu swoim i żony Franciszki z Gulczewskich manifestował się przeciw Barbarze Studniarskiej, matce żony, jej siostrze [Marcjannie?], Józefowi Gulczewskiemu, synowi i bratu żony, oraz Beniaminowi i Aleksandrze ze Studniarskich Bigockim, małżonkom – o niewypłacenie posagu żony zapisanego w intercyzie i nieprzekazanie w zamian odpowiednich dóbr, mimo że Studniarscy trzymają dobra (Puka [?], Hunówka [?], Krzeżów [?], Milulińce [?], Podrepińce [?], Stepczyna [?]) obciążone wielotysięcznymi sumami. Ostatni wpis z IX 1741; następny rozpoczyna grudzień.

Transkrypcja

k. 607

1December.

2Manifestacya Urodzonych JchMciów

3Panow Moczulskich Maszkiewiczow

4y Innych przeciwko Swobodnym Mitkom

5Makarewiczom Bojarom Owruckim.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

7Miesiąca Decembra Dwudziestego Drugiego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Generatu Woiewodz.

9Kijowskiego. Przedemną Stefanem Synhaiewskim [?]

10Subdelegatem ad hunc actum użytym, y Xięgami

11ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparentes

12pttr Urodz. JchMc Panowie Michał Oyciec Janko

13mornik Ziem. Kijow. y Alexander Synowie, y Stefan

14Skarbnik Czernihowski Zawialiczowie [?] Moczulscy

15Jan y Jakub Maszkiewiczowie, Jan Stefan y Paweł

16Niewmirzyccy [?] Alexander Kedycz [?] Swym y wszyst-

17kich JchMciów Dziedziców y Possessorow Dobr Tene-

18tyłowskich [?] y Jerlikowskich [?] Imieniem, nie mogąc

19więcey cierpieć krzywdy y oppressyi swoiey coram

20actis praesentibus, przeciwko Wielebnemu w Bogu

21JMci Oycu Teodorowi Makarewiczowi Prezbitero-

22wi Cerkwi Swiętego Mikołaja Nahornego Owruckiey

23tudzież Swobodnym Iwanowi Oycowi Alexyowi

24y Ostapowi Synom Mitkom Makarewiczom Bo-

25iarom Owruckim, Sąsiadom Manifestuią y w ten

26niżey opisany Sposob protestuią się oto. Iż Ob-

27żałowani Mitkowie Makarewiczowie Bojaro-

28wie Owruccy, mieszkaiąc in proxima contigui-

29tate z Dobrami Manifestantow, a nieuważaiąc

30na Prawo Pospolite Smieli y ważyli się Grunta Pola

31Sianożęci do Manifestantow ab immemorabi-

32li aevo należące, to iest Uroczysko nazwane Lityn [?]

k. 607v

1ad Suam illegitimam Possessionem przywłaszczaią,

2iakoż Lat teraźnieyszych pomienione Grunta Ro-

3la y Sianożęci do Swoiey niesłuszney usurpative

4przywłaszczaiąc Possessyi, violenter one Grunta

5zabieraią, Zboża varijs graniami zasiewaią, Pasieki

6trzymaią, Sianożęci kożą, Czerteże wyrabiaią

7y wszystkie pożytki w własnym Manifestanc[ów]

8gruncie biorą, in extremum Płoty Manifestanc[ów]

9własne podcinaią, y rożne violencye y przechwał-

10ki na zdrowie y życie czynią y czynić nieprzestaią

11co wszystko czasu Prawa per Inquisitionem de-

12ducetur. O co tedy wszystko ut praemissum est Idem

13Comparentes, Suo et Nomine quorum Supra

14iteratis Manifestowawszy się vicibus, Salvam

15hujus Manifestationis zostawili Meliorationem

16vel per edendas Citationes Correctionem, à te-

17raźnieyszey w krotce napisaney, Actis praesentib[us]

18connotari prosili co y otrzymali. Jan Zawia-

19licz na Mozulni Mozulski Komornik Ziem[ski]

20Woiewodz[twa] Kijow[skiego] Swym y Urod[zonego] JmPana Micha-

21ła Mozulskiego Oyca Swego Imieniem podpisuię

22się mpp. Stefan Zawialicz Mozulski Skarb[nik]

23Czernihow[ski] mpp. Alexander Mozulski mp. +

24Jan Staszkiewicz. Jan Niewmierzycki mpp. + +

25Stefan y Paweł Niewmierzycy. + Alexander

26Rodzyc.

Objaśnienia i tłumaczenia

ad hunc actum użytym – użytym do tej czynności; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; coram actis praesentibus – wobec akt niniejszych; in proxima contiguitate – w najbliższym sąsiedztwie; ab immemorabili aevo – od niepamiętnych czasów.

pttr – personaliter; Urodz. JchMc – Urodzeni Ichmościowie; mornik Ziem. Kijow. – komornik ziemski kijowski.

rok 1741 odczytany z formuły („Czterdziestego Pierwszego”); urząd Generatu – akt manifestacji przed subdelegatem; numer marginalny niepewny.

Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina, obw. żytomierski).

ad Suam illegitimam Possessionem – do swego bezprawnego posiadania; usurpative – przez uzurpację; violenter – gwałtem; varijs graniami – różnym zbożem; in extremum – w końcu; per Inquisitionem deducetur – zostanie wykazane przez inkwizycję (przesłuchanie świadków); ut praemissum est – jak wyżej powiedziano; Idem Comparentes, Suo et Nomine quorum Supra iteratis … vicibus – ci sami stawający, w swoim i wyżej wymienionych imieniu, wielokrotnie; Salvam … Meliorationem vel per edendas Citationes Correctionem – zastrzegając sobie prawo poprawienia manifestacji lub jej sprostowania przez wydanie pozwów; Actis praesentibus connotari – zapisać do akt niniejszych; mpp. – manu propria, własnoręcznie; krzyżyki – znaki niepiśmiennych.

Streszczenie

22XII 1741 Moczulscy – Michał, ojciec, synowie Jan, komornik ziemski kijowski, i Aleksander, oraz Stefan, skarbnik czernihowski – wraz ze Staszkiewiczami, Niewmirzyckimi i innymi manifestowali się przeciw bojarom owruckim Mitkom Makarewiczom o to, że ci, mieszkając w bezpośrednim sąsiedztwie, zawładnęli gruntami, polami i sianożęciami należącymi od niepamiętnych czasów do manifestujących, m.in. uroczyskiem Lityn [?].

Transkrypcja

k. 607v

1Manifestacya tychże JchMMw. przeciwko

2Wiell. JchMMm Panom Trzeciakom

3Braci między Sobą rodzoney y Innym.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Decembra, Dwudziestego Drugiego Dnia

6[reklamant:] Na Urzędzie

k. 608

1Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

2Przedemną Stefanem Szyrhaiewskim [?] Subdelegatem

3ad hunc actum użytym, y Xięgami Ninieyszemi Ziem-

4skiemi Kijowskiemi. Comparentes p[erson]aliter Urodzeni Jch-

5mość Panowie Michał Oćiec, Jan komornik Ziemski

6Kijowski y Alexander Synowie, Stefan Skarbnik Czernihow[ski]

7Zawalidrowie [?] Moczulscy, Jan Stepkiewicz [?], Jan Ste-

8fan y Paweł Niemirzyccy [?], Alexander Rederyc [?] Swym

9y wszystkich Jchmw Dziedziców y Possessorów

10Dobr Tenetyłowskich [?] y Jerlikowskich [?] Jmieniem

11widząc Znaczny w Fortunie Swoiey uszczerbek

12praesenti coram officio naprzeciwko Urodz. Jchmm

13Panom Andrzejowi Podstolemu Owruckiemu Pisarzo-

14wi Grodzkiemu Zytomirskiemu Jozefowi Łowczemu

15Derpskiemu, Stanisławowi Czesznikowi [?] Mińskiemu y

16Marcinowi Trzeciakom [?] braci między sobą rodzonym y In-

17nym wszystkim Sukcessorom ponieboszczyku Urodzonym

18JmPanu Trzeciaku Woyskim Kijowskim pozosta-

19łym, tudzież Roboczym Poddanym Kuźmickim y Wy-

20stupowskim [?] na części Jchmw Obwinionych mieszka-

21iącym, de nominibus et cognominibus Samymże

22Jchm Obwinionym lepiey wiadomym, Swiadczyli

23Manifestowali y protestowali się, w ten niżey

24opisany Sposob y oto. Iż Jchmć Obżałowani

25wiedząc dobrze o Prawie Pospolitym y rygorze w nim Se-

26vere o Granicach opisanym, które prohibuit

27ut nemini a nemine inferatur Jniuria, sed

28quilibet Sua propria Fortunula kontento-

29wać się powinien, a Jchmć Obwinieni idąc in con-

30trarium et contemnendo one, niemaiąc żadnego

31Prawa pretextu y Jnteressu do Dobr Ostrowa Ot-

32iezd nazwanego Manifestantow a vetusto tem-

33poris cursu własnego Dziedzicznego, pomienionym

34Ostrow Otiezd nazwany minowszy Granicę Wy-

35stupowską Cechę [?] continuo Manifestantium

k. 608v

1Grunt do swego nienależycie przywłaszczyć) Podda

2nym swoim Kuźmickim y Wystupowskim w Ostrowie

3rzeczonym Drzewa Bartne odbierać, Znaki Stare

4Manifestantow ściesywać, a swoie nowe pokładać

5tudzież Układy wyrabiać, a inne Drzewa na Bar-

6cie zdrowe wycinać, Ryby wiony wystawiać, Zwierz

7wszelaki bić każą y na swoy pożytek obracaią,

8a Querulantow, iako do swoiey własności violen

9ter pomieniony Ostrow odebrawszy, używać y

10partycypować niedopuszczaią, przez co Manifestu

11oczewistą krzywdę czynią y czynić nieprzestaią.

12Oco tedy wszystko ut praemissum est Iidem Compa

13rentes Suo et Nomine quorum supra iteratis

14Manifestowawszy się vicibus salvam huius Ma

15nifestationis meliorationem vel perdendas

16Citationes Correctionem Zostawili y oto z Jchmi

17Obwinionemi, Prawnie czynić niezaniechać dekla

18rowali prosząc teraznieyszey w krotce napisaney

19Actis praesentibus connotari co y otrzymali. Jan

20Zawalicz na Mocząlni [?] Mocząlski komornik

21Ziem. Woiewodz. Kijow. Swym y Urodzonego JmPa

22na Michała Moczulskiego Oyca Swego Jmieniem

23podpisuię się mp. Stefan Zawalicz Moczul

24ski Skarb. Czernih. mp. Alexander Moczulski.

25+ Jan Staszkiewicz. Jan Niewmirzycki mp.

26+ Alexander Kedryc [?]. ++ Stefan y Paweł Niewmirzyccy.

Objaśnienia i tłumaczenia

JchMMw. – Ichmościów; Wiell. JchMMm – Wielmożnym Ichmościom; tychże – tj. Mozulskich i współmanifestantów z poprzedniego wpisu.

Subdelegatem ad hunc actum – subdelegatem (zastępcą) wyznaczonym do tej czynności; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; praesenti coram officio – przed niniejszym urzędem; de nominibus et cognominibus – co do imion i przezwisk; które prohibuit ut nemini a nemine inferatur iniuria, sed quilibet sua propria fortunula – które zakazuje, aby nikomu przez nikogo nie wyrządzano krzywdy, lecz każdy własną fortunką (majętnością); idąc in contrarium et contemnendo – idąc przeciwnie i lekceważąc; a vetusto temporis cursu – od dawnych czasów; continuo Manifestantium – ciągle (nieprzerwanie) manifestantów.

Fragment manifestacji o naruszenie granic; początek wpisu (tytuł, data) na poprzedniej stronie. Foliacja: „608” w prawym rogu, u góry pośrodku „11” (?) – druga numeracja niepewna.

ut praemissum est – jak wyżej powiedziano; Iidem Comparentes Suo et Nomine quorum supra – ciż stawający w swoim i wyżej wymienionych imieniu; iteratis vicibus – wielokrotnie; salvam … meliorationem vel perdendas citationes correctionem – z zastrzeżeniem poprawienia manifestacji lub poprawy pozwów; Actis praesentibus connotari – zapisać w niniejszych aktach. Skarb. Czernih. – skarbnik czernihowski. Krzyżyki przy nazwiskach – znaki niepiśmiennych.

Streszczenie

22XII 1741 tychże Moczulscy, Staszkiewicze i Niewmirzyccy manifestowali się przeciw braciom Trzeciakom i innym o naruszenie granic i zawładnięcie bez prawa ich gruntami, wbrew prawu pospolitemu o granicach.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 608v

1Rell. poll. pozwu na Roki Ziemskie Kijows.

2od Urodz. Jchmw Panow Moczulskich Skarb.

3Czernihowskich Matt. przeciwko Jchmw Panow

4Kosibskich [?] Stolnikow Nowogr. Matt.

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego.

6Miesiąca Decembra, Dwudziestego Drugiego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Generału Woiewodztwa

8Kijowskiego. Przedemną Janem Zawaliczem Moczul

9skim,

k. 609

1skim Komornikiem Ziemskim Woiewodztwa Kijowsk:

2y Xięgami Ninieyszemi Ziem[skreślone: Ziem]skiemi Kijowskiemi. Sta:

3nowszy Osobiście woźny Gell woiewodztw Kijowskiego

4y Innych Opatrzny Ignacy Romadzki, w moc prawdziwey

5wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey, dla Zapisania

6do Xiąg Ninieyszych jawnie ustnie y dobrowolnie Zez:

7nał: Iż On Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czter

8dziestego Pierwszego, Miesiąca Decembra Dwudzie

9stego Dnia, Pozew Ziemski Kijowski autentyczny

10odniosł do Dobr Wsi Krosiatycz, y tam ten Pozew

11we Dworku tameyszym niżey mianowanemu Poz

12wanemu w ręce oddał, o oddaniu y położeniu one

13go, od kogo, po kogo, y w iakiey Sprawie był pisany

14opowiedział y prawnie do wiadomosci przywiodł

15ktorego Pozwu tenor sequitur takowy. August

16Trzeci z Bożey łaski Krol Polski wielki Xiąże

17Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzk:

18Inflantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyn:

19ski Podolski Podlaski Braclaw: y Czerniehowsk: a dzie

20dziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiell: Stanisławo

21wi y Katarzynie seu alias Kmiciom [?] z Obuchow Kosibskim [?]

22Stolnikom Nowogrod: Małł: y Innym in Anteriori Processu

23wyrażonym Aktorom inkdowanym [?] cum assistentia

24de Jure debita z Osob y z wszystkich Gltr Dobr Wll:

25lezących ruchomych y Sum Pieniężnych przykazuiemy

26abyście WW: przed Sądem Naszym Ziemsk: Kijowsk: na Ro

27kach Ziemsk: Kijowsk: w Roku przyszłym Tysiąc Siedm

28set Czterdziestym Drugim po Nowym Lecie w Zamku

29naszym Owruck: Sądzić się maiących, od daty y położe

30nia tego Pozwu, za Niedziel Dwie albo w ten czas

31gdyby Sprawa z Regestru Sobie należytego do Sądze

32nia przypadnie, Sami Oblicznie y Zawsze Stanęli

33ad Instantiam Instygatora Sądowego y Jego Delato

34row Wiell: Stefana y Teofili z Synkiewskich [?]

35Zawialiczow Mozyrskich Skarbn: Czerniehow: Małł:

36cum assistentia Marithali de Jure incumbenti A

37ktorow. ktorzy WW: Recedendo od Relacyi Jure in

38fra scripta, na Trybunał Koronn: Lubelsk: Zapisaney

k. 609v

1iednak niedawney Sprawy y owszem przychylaiąc się

2do Protestacyi Obdukcyi y Excessow, do przysłuchania się

3winom Prawnym, ratione gwałtownego na Dobra Wieś

4Lewkowicze Actoris naiezdzania, Dzięgciow pozabierania

5tam strzelania Poddanych bicia wyścinania koni pograbie

6nia potym hoc in dolo ubi Lurida Cosacor[um] Febres nimia

7animatur ausu, Ludzi przysposobionych, armatim naiez

8dania Samey Aktorki pobicia, koni kolaski y Inszych

9rzeczy in eum prædd[ictorum] Społy Zabrania, Gorzałek y In

10nych Trunkow powypijania, łaiania bezpraw[n]ia y In

11nych Excessow nadrymenia [?], Woźnego bicia wiązania

12ad Carceres do kroślatych [?] wzięcia tamże mordowania

13pochwatek [?] na Zdrowie y Życie Actoris czynienia Exar

14bitrio Judicij wskazanym y o inne pretensye czasu

15prawa Inquizycyą dowiedzione, na Termin wyz wyrzna

16czony porywa, na ktorym iako na Zawitym aby się

17WW: Stawili Obwinionych Arestowanych pro Ter

18mino Stawili, y na wszystko Sądownie odpowiadaią

19cę Skutecznie się usprawiedliwili. Pisan w Owruczu

20Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

21Primo Die Decima Octava Decembris. de quo præsens

22ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny ut Lapra [?]

23Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. poll. – relatio pozwu (relacja woźnego/oddanie pozwu); Matt. – małżonków; Stolnikow Nowogr. – stolników nowogrodzkich [?].

ratione – z racji; Actoris – powoda (powódki); armatim – zbrojnie; Exarbitrio Judicij – według uznania sądu; pro Termino – na termin; „Pisan w Owruczu Roku 1741 dnia 18 grudnia, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego”; woźny pisać nieumiejący (podpis krzyżykiem); fragment „hoc in dolo … ausu” niepewny w odczycie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

22XII 1741 woźny zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 18 XII 1741) od Moczulskich, skarbników czernihowskich, przeciw Stanisławowi i Katarzynie z Obuchów Kosibskim [?], stolnikom nowogródzkim, i innym – o zabranie rzeczy, wypicie gorzałek i innych trunków, łajanie, a także pobicie i związanie woźnego, wzięcie go do więzienia i zamachy na zdrowie i życie aktora.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 609v

1Relacya [?] Pozwu na Sądy Ziem. Kijows. od Ur.

2Jchmw Panow Moczulskich Staszkiewiczow

3y Inszych po Ur. Jchmw Panow Trzeciakow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Łożeniu Xiąg Ziemskich Grodu Woiewodztwa Kijowskiego

7Przedemną Stefanem Synhaiewskim Subdelegatem ad

8hunc Actum wziętym, y Xięgami Nineyszemi Ziemskiemi

9Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście Woźny Generał woiew.

10Kijowskiego y Innych Opatrzny Andrzey Hrezelski [?] w mocy

11prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey, iaw-

12nie ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg Niniey

13szych Zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm

14set Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Decembris Dwu-

15dziestego Trzeciego Dnia. Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

16[reklamant:] ktory

k. 610

1tyczny, na membranie Ziem. Kijows. pisany, odniosł do

2Dobr Wsi Kaźmirek[?], y tam ten Pozew we Dworze tameyszym

3w Izbie na Stole połozył, o połozeniu onego od kogo y w ktorey

4y w iakiey Sprawie by był pisany, Prawnie opowiedział

5y do wiadomości przywiodł. Ktorego Pozwu iest Tenor

6takowy. August Trzeci z Bozey łaski Krol Polski Wielki

7Xiąże Litewski, Ruski Pruski Mazowiecki Zmudz. Inflanc.

8Smoleń. Siewiers. Kijows. Wołynski Podolski Podlaski,

9Brac. y Czernihowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Ele-

10ktor. Wiell. Andrzejowi Podstolemu Owruc. Pisarzowi

11Grodz. Zytomir. Iozefowi Ławnikowi[?] Derpl.[?] Stanisła-

12wowi Czesnikowi Wiskiemu[?] y Marcinowi Trzeciakom[?]

13Braci między sobą rodzonym y Inmym Sukcessorom po

14niegdy Wiell. Janie Trzeciaku[?] Woyskim Kijows. pozo-

15stałym, tudziesz Rzeczonym Poddanym Kaźmirskim[?] y

16Wystupowskim[?] de nominibus et cognominibus Samym

17ze WW. lepiey wiadomym y znajomym, Pozewanym

18z osob y zewszystkich gruntow Dobr WW. teraz y chrusko[?]

19mych y Imm Pienięznych, przykazuiemy aby ście

20WW. przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowskim, na

21Rokach Ziemskich z Prawa Woiewodz. Kijows. w Roku

22da Bog przyszłym Tysiąc Siedmset Czterdziestym

23Drugim, w Owruczu lub Zytomirzu przypadaiących

24y Sądzić się maiących, vel his deficientibus in aliis

25proxime Subsequentibus, Sami Obliczniey Zawicie

26Stanęli, na Instancyą Instygatora Sądowego y JchM. De-

27latorow Urodzonych, Michała Oyca, Jana Komorn.

28Ziem. Kijows. y Alexandra Synow tudziesz z Stefana

29Skarbnika Czernihows. Zawiałłowow[?] Mochalskich[?], nie

30mniey Jana Maszkiewicza, Jerzego y Maryanny

31z Lędzyńskich[?], primi voti Alexandrowey Maszkie-

32wiczowey, secundi ad praesens Kobylinskiey Kobylin-

33skich Małż. Jakuba Maszkiewicza, tudziesz z Sukces-

34sorow po niegdy Urodz. Alexandrze Maszkiewiczu po-

35zostałych, Jana y Anastazyi z Mochalskich Niewmi-

36rzyckich Małż. Jana y Alexandra Redeyców[?], Stefa-

37na y Pawła Niewmirzyckich Braci rodzonych Dymi-

38tra Zydachowskiego y Inmych Dziedziców y Possessorow

39[reklamant:] Dobr Wsi

k. 610v

1Dobr Wsi Strzeli alias Obereładow, Assystencyi niepotrzebuią-

2cych Samych przez się, a potrzebuiących onem Assistentia de

3Iure debita Aktorow, ktorzy przychylaiąc się do Prawa

4Ichm. Manifestacyi y rożnych Dokumentow Swoich Uło-

5żonych, a.[?] Iż WW: wiedząc dobrze o Prawie Ichm. y

6Rygorze w nim Sewere o Granicach opisanym, ktore pro

7[…] fuit, ut nemini anemine inferatur Iniuria, sed quili-

8bet sua propria Sortiuncula kontentować się powinien,

9à WW: tegoż in Contrarium et contemnendo one nie ma-

10iąc Żadnego Prawa pretextu y Interessu do Dobr Ostro-

11wa Obiezd nazwanego Aktorow a vetusto temporis

12cursu własnego Dziedzicznego, Ostrow pomieniony

13Obiezd nazwany, minowszy Granicę wystupowską

14(ktorego Continuo Aktorow Grunt do Swego mienależy

15cie przywłaszczyć) Poddanym Swoim Kurmichim[?] y

16wystupowskim, w Ostrowie rzeczonym Drzewa Bartne

17odbierać, Znaki Stare Aktorow ścieżywać à Swoie

18nowe pokładać, tudzież Układy wyrabiać à Inne Drze-

19wa na Barcie Zdatne wycinać, Ryby łowiny wyłaziać

20Zwierz wszelaki bić kazecie, y na Swoy pożytek o-

21bracacie, a Aktorow iako do Swoiey własnosci Ewiden-

22ter pomieniony Ostrow odebrawszy, używać y party-

23cypować niedopuszczacie, przez co Aktorom oczy-

24wistą krzywdę czynicie y czynic nieprzestaiecie.

25A zatym Iidem Actores WW: do pokazania Praw

26y Granic za iakowemi byście mieli interessować

27do Gruntu Wenetylowskiego y Jerlikowskiego Aktorow

28własnego, à w niepokazaniu do ustąpienia rzeczonego

29Ostrowie y uczynienia kalkulacyi z obranych Prowen-

30tow, y do nagrodzenia Szkod z tąd pochodzących, nie

31mniey do przysłuchania się winom Prawnym respectu

32przestąpienia Granic y porobienia onych ex Arbitrio

33Iudicii na WW: wskazanym, y o inne pretensye y Ko-

34tensye ktore czasu Prawa per Inquisitionem deducet

35futuro ptermino pozywaią. Sitis itaq; parituri Ter-

36minum attentaturi, et ad praemissa hacc ac alia Iu[…]

37dicialiter proponenda responsuri. Pisan w Owruczu

38Die Vigesima Secunda Decembris Anno Millesimo Se-

39ptingentesimo Quadragesimo primo. de quo praesens

40ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny ut Supra

41Scribendi ignarus.

42Ross[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; Subdelegatem ad hunc Actum – subdelegatem do tej czynności; data doręczenia pozwu: 23 XII 1741.

membrana – pergamin (pozew na pergaminie); tenor – brzmienie.

de nominibus et cognominibus – co do imion i nazwisk; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; primi voti … secundi ad praesens – z pierwszego małżeństwa … z drugiego obecnie.

Skróty: Wiell. – Wielmożny; Owruc. – owrucki; Grodz. Zytomir. – grodzki żytomierski; Małż. – małżonkowie; Komorn. – komornik.

Pozew na roki ziemskie kijowskie w 1742 r.; wpis w ciągu relacji woźnego.

Fragment pozwu (cytacji) wpisanego w relację woźnego; strona przedarta (dziury) na prawym brzegu.

Assistentia de Iure debita – asystencja należna z prawa; sewere – surowo; ut nemini a nemine inferatur iniuria, sed quilibet sua propria sortiuncula contentari debeat – aby nikomu przez nikogo nie wyrządzano krzywdy, lecz każdy swoją cząstką się zadowalał; in contrarium et contemnendo – przeciwnie i lekceważąc; a vetusto temporis cursu – od dawnych czasów; iidem actores – ci sami powodowie; respectu – względem; ex arbitrio iudicii – według uznania sądu; per inquisitionem – przez inkwizycję (przesłuchanie świadków); futuro termino – na przyszłym terminie; Sitis itaque parituri, terminum attentaturi et ad praemissa haec ac alia iudicialiter proponenda responsuri – macie więc stawić się, termin uważać i na powyższe oraz inne sądownie przedłożone zarzuty odpowiedzieć; Die vigesima secunda Decembris Anno 1741 – dnia 22 grudnia 1741; de quo praesens eiusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – pisać nieumiejący.

Pozew datowany w Owruczu 22 XII 1741; podpis na dole (prawdopodobnie regenta) niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1741 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Moczulskich, Staszkiewiczów i innych przeciw braciom Trzeciakom – Andrzejowi, podstolemu owruckiemu, pisarzowi grodzkiemu żytomierskiemu, Józefowi, łowczemu [?], Stanisławowi, cześnikowi wiskiemu [?], i Marcinowi – o naruszenie granic i zabranie gruntów (zob. nr 43).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 611

1Relł pozł Pozwu na teraz Sądy Ziem. Kijows.

2od tychże JchMców po Swobodnych Mitkow

3Makarewiczow Bojarow Owruckich.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego.

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Złożeniu Xiąg Ziemskich Sętu Woiewodz. Kijowskiego.

7Przedemną Stefanem Cynkałowskim [?] Subdelegatem

8ad hunc actum electym, y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi

9Kijowskiemi. Stanowszy Osobiście Woźny Gen. Woiewodz.

10Kijows. y Inszych Opatrzony Andrzey Strzelski [?] in vim

11Suae veræ ac fidelis Relationis palam publice liberè ac

12per expressum recognovit. Iż on Roku teraźnieyszego

13Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Decem-

14bra Dwudziestego Dziewiątego Dnia. Pozew Ziemski Kijows.

15autentyczny, na Membranie Ziem. Kijows. pisany od-

16niosł do Dobr Miasta JchMci Krolewskiey Mci Owrucza

17y tamten Pozew iednemu z Pozwanych do Rąk oddał, od

18dania y położenia onego odkąd pokąd, y w iakiey

19Sprawie by był pisany prawnie powiedział y do wia-

20domosci przywiodł, ktorego Pozwu iest tenor takowy.

21August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litews.

22Ruski Pruski Mazowiecki Żmudz. Inflanski Smolenski Se-

23wiers. Kijows. Wołynski Podolski Podlaski Bracł. y Czernih.

24a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielebnemu Oycu

25Teodorowi Makarewiczowi Prezbiterowi Cerkwi Swiętego

26Mikołaja Nahorney [?] Owruckiey, tudzież Swobodnym Iwa-

27nowi Oycowi Alexyiowi y Ostapowi Synom Mitkom Ma-

28karewiczom Bojarom Starostwa Owruc. cum assistentia

29Sukcess. Jerzego, na Brusiłowie Obszanicy [?] y Czarnkowie [?] Ol-

30szanskiego Starosty owruc. de Jure debita Pozwanym

31z osob y Dobr WW: leżących ruchomych y Sum Pie-

32niężnych przykazuiemy, abyscie WW: przed Sądem Na-

33szym Ziem. Kijowskim, na Rokach Ziem. Sętu Woiew.

34Kijows. Anno Deo dante venturo Millesimo Septinge-

35tesimo Quadragesimo Secundo w Owruczu lub Żytomi-

36[reklamant:] rzu

k. 611v

1przypadaiących, y Sukcessuiących vel his deficientibus

2in Actis proxime Subsequentibus, Sami Osobami y Ła-

3wicie Staneli na Instancyą Instygatora Sądowego y JchM. De-

4latorow Urodz. Michała Oyca Jana Komornika Ziem.

5Kijow. y Alexandra Synow, Stefana Skarbnika Czerni.

6Zawalickich [?] Mokrulskich Jana Staszkiewicza, Jana y

7Anastazyi z Mokrulskich Niewmirzyckich Małżtwo

8Jana y Alexandra Redczycow [?], Jerzego y Maryanny

9Zonelynskich [?] primi Nuptus Alexandrowey Staszkie-

10wiczowey Secundi ad praesens Kobylinskiey Kobylin-

11skich Małż. Jakuba Staszkiewicza, tudzież Sukcesso-

12row po niegdy Zeszłym Urodz. Alexandrze Staszkie-

13wiczu pozostałych, Stefana y Pawła Niewmirzy-

14ckich Dymitra Żydachowskiego y Jnnych Dziedzicow

15y Possessorow Dobr Wsi Strzelli [?] alias Obrzeladow [?]

16Assystencyi niepotrzebuiących Samych przez się

17a potrzebuiących cum Assistentia de Jure debita A-

18ktorow ktorzy przychylaiąc się do Prawa Pospoli-

19tego y Manifestacyi Swoiey hac in re uczynioney

20WW. pozywaią oto. Iż WW. Mitkowie Makarewiczowie

21Bojarowie Owruccy, mieszkaiąc in proxima Contiguitate z

22Dobrami Aktorow teraznieyszych nieuważaiąc na Prawo

23Pte Smieli y ważyli się, Grunta Pola, Sianożęci do A-

24ktorow ab immemorabili dawno należące, to iest Urodz.

25[…] nazwane Lityn [?] ad Suam illegitimam Possessionem

26przywłaszczać, iakoż Lat teraznieyszych pomienione

27Grunta Pola y Sianożęci, do Swoiey nieslusznej usur-

28pative przywłaszczaiąc Possessyi, violenter one Grunta

29trzymaiąc, Sianożęci kosicie, Zboża Varijs granis Zasiewaiąc, Pasieki [?]

30wszystkie pożytki w własnym Gruncie Aktorow biorącie [?]

31in extremum Szkody niektorym z Aktorow własne pod

32cinaiąc y rożne violencye czynicie, co czasu Prawa

33Jnquisitione WW. dowiedziono będzie. A Zatym Cię

34Actores

35[reklamant:] Actores

k. 612

1Actores WW: pro pnis respectu appropriationis Gra-

2dorum, inibidem variar[um] perpetratarum violentiarum

3ex Arbitrio Judicij super vos decernendis, ac aliarum pre-

4tensionum, futuro pro termino pozywaią. Sitis itaq[ue]

5parituri Terminum attentaturi et ad pr[e]missa hac ac

6alia vobis Judicialiter proponenda responsuri. Pisan

7w Owruczu Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

8dragesimo Primo Die Vigesima Tertia Decembris.

9Seq[ui]tur pr[a]esens ejusdem Ministerialis Relatio. + An-

10drzey Strzelski Wozny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relł pozł – Relacya Pozwu (relacja woźnego o doręczeniu pozwu). Sętu – Sejmiku (?) / Senatu, odczyt niepewny.

ad hunc actum electym – obranym do tej czynności; in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

cum assistentia … de jure debita – z należną z prawa asystencją; Anno Deo dante venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w roku, da Bóg, przyszłym 1742.

vel his deficientibus – albo w razie ich braku; in Actis proxime Subsequentibus – w aktach najbliżej następujących; cum Assistentia de Jure debita – z asystencją prawem wymaganą; hac in re – w tej sprawie; primi Nuptus … Secundi ad praesens – z pierwszego małżeństwa …, z drugiego obecnie; in proxima Contiguitate – w najbliższym sąsiedztwie; ab immemorabili – od niepamiętnych czasów; ad Suam illegitimam Possessionem – do swego bezprawnego posiadania; usurpative – przez uzurpację; violenter – gwałtownie; Varijs granis – różnym ziarnem; in extremum – do ostateczności; Inquisitione – śledztwem (inkwizycją); Actores – powodowie; Pte – prawdopodobnie „Pospolite”; WW. – Wielmożni/Wielebni (tu adresaci pozwu).

Foliacja w lewym górnym rogu odczytana jako „611 / 6” – niepewna; tekst pozwu (pozew w sprawie zajęcia gruntów).

Actores WW: pro pnis respectu appropriationis Gradorum… – „powodowie (Wielmożni) w sprawie przywłaszczenia gruntów [?], dokonanych tamże różnych gwałtów, [kar] do orzeczenia przeciw wam według uznania sądu oraz innych pretensji, na przyszły termin pozywają. Macie więc stawić się, termin popierać i na powyższe oraz inne sądownie przedstawione odpowiadać”.

Anno Millesimo … Decembris – „Roku 1741, dnia 23 grudnia”; Sequitur praesens ejusdem Ministerialis Relatio – „następuje niniejsza relacja tegoż woźnego”; Scribendi ignarus – „nieumiejący pisać” (stąd znak krzyża).

Gradorum – odczyt niepewny (rozdzielone „Gra-dorum”; może „Gruntów/Gradów”).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1741 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od tychże aktorów przeciw ks. Teodorowi Makarewiczowi, prezbiterowi cerkwi św. Mikołaja Nahornej w Owruczu, oraz Iwanowi, ojcu, i synom Aleksiejowi i Ostapowi Mitkom Makarewiczom, bojarom owruckim – o zawładnięcie gruntami, polami i sianożęciami aktorów (zob. nr 42).

Transkrypcja

k. 612

1Rell[acya] pozwu na Sądy Ziem[skie] Kijowskie od

2Wiell[możnych] Jchmciow Panow Bylinow Stolnikow

3Wiskich Matt[?] p[rze]ciwko Jchmciom Xięży

4Bazylianow Monasteru Owruckiego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

7NA Lezeniu Xiąg Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną, Janem Zawialickiem Moczulskim Komornikiem

9Ziemskim Kijowskim y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Ki-

10iowskiemi. Stanowszy Oczewiscie Wozny Gen[era]ł Woiewodz[twa]

11Kijowskiego y Jnnych Opatrzny Andrzey Strzelski; w

12moc prawdziwey wierney y Skuteczney Relacyi swoiey

13dla Zapisania do Xiąg Niniejszych, iawnie ustnie y dobro

14wolnie Zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm

15set Czterdziestego Pierwszego, Miesiąca Decembra Dwu-

16dziestego Dziewiątego Dnia, Pozew albo raczey Przypo-

17zew Ziemski Kijowski autentyczny odniosł do Dobr

18Kirdanow[?] przezny do Archimandryi Owruckiey należą-

19cych y tam ten Pozew albo Przypozew u Poddanego tamey-

20szego w Izbie na Stole połozył, o oddaniu y połoze-

21niu.

k. 612v

1oney od kogo po kogo y w iakiey Sprawie by był pisany

2temuż Poddanemu y Jnnym Ludziom kogo na ten czas

3widzieć mogł opowiedział y prawnie Publikuiąc do

4wiadomości przywodził; ktorego Pozwu tenor iest tako

5wy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki

6Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Jn-

7flantski Smoleński Siewierski, Kijowski Wołyński Podol

8Podlaski, Brdeł[?] y Czernihowski, a Dziedziczny Xiążę

9Saski y Elektor. Przewielebnemu w Bogu Xiędzu Hyeroni

10mowi Ostrowskiemu Wikaryuszowi Monasteru Owruckie[go]

11Zarudzayskiego Ordinis Divi Basilii Magni, y całemu

12Zgromadzeniu tegoż Monasteru Zarudzayskiego cum

13assistentia Superiorum, de Jure debita Pozwanym

14albo raczey przypozwanym z Osob y z Wszystkich

15gtw [?] Dobr WW: leżących ruchomych y Summ pieniężnych

16przykazuiemy, abyście WW: przed Sądem naszym Ziem[skim]

17Kijow[skim], na Rokach Ziem[skich] Sądu Woiew[odztwa] Kijow[skiego] według

18Prawa y Zwyczaiu[?] po Nowym Lecie w Pierwszy Poniedziałek

19Anno Deo dante ventuoro przypadaiących y Sądzić się

20maiących, vel his deficientibus in Aliis proxime

21Subsequentibus Sami Oblicznie y Zawicie Staneli

22ad Jnstantiam Jnstygatora Sądowego y Jego Delatorow

23Wielm[ożnych] Macieja y Anny z Madalinskich Byszewskich[?] Bylinow[?]

24Stolnikow Wiskich Małż[onków], Samey Wiel[możnej] Stolnikowey

25cum assistentia de Jure debita Aktorow, ktorzy przy

26chylaiąc się we wszystkim do Prawa y Zwyczaiu[?] Dekretow

27kondemnat y całego Procesu hac in re toczącego się

28et huius materii [?] kondemnowanego WW pozywaią y przypo

29zywaią do oddania Summy una cum Provisione na

30Dobrach Nowych Repelicach[?] do Archimandryi Ow-

31ruckiey należących extenduiącey się, a w nieoddaniu

32Summy do Ustąpienia z Dobr pomienionych y wly-

33dzenia [?] kalkulacyi zebranych Prowentow, do nagro

34dzenia Szkod z tąd pochodzących, ac pro satisfa-

35ctione in toto Decretis Terrestribus Kijovien[sibus]

36[reklamant:] nec non

k. 613

1nec non pro Sumendis paenis Aversis respectu Con-

2traventionis, y oinne pretensye ktore in Termino

3Juris Vestri latius remonstrabuntur et Documentis pro

4babuntur Citamini. itaque Sitis parituri, Terminum

5attentaturi, et ad praemissa omnia ac alia vobis pro

6ponenda responsuri. Pisan w Owruczu Roku Ty

7siąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Miesiąca De=

8cembra Dwudziestego Drugiego Dnia. de quo praesens

9ejusdem Ministerialis Relatio. + Wozny ut Supra

10Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. – relacja (zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu); Wiell. – Wielmożnych; Stolnikow Wiskich – stolników wiskich (urząd ziemski ziemi wiskiej); „Matt” – odczyt niepewny (może skrót imion/„Małżonków”).

Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Generału – podczas leżenia (otwarcia) ksiąg ziemskich generalnych; komornik ziemski przyjmował zeznanie.

Kirdany – wieś k. Owrucza (dziś Kirdany, obw. żytomierski), należąca do archimandrii owruckiej; „przezny” – odczyt niepewny.

Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); cum assistentia Superiorum, de Jure debita – z asystencją przełożonych, prawem wymaganą; Anno Deo dante venturo – w roku, da Bóg, nadchodzącym; vel his deficientibus in Aliis proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; ad Jnstantiam – na wniosek; hac in re – w tej sprawie; ac pro satisfactione in toto Decretis Terrestribus Kijoviensibus – i dla zadośćuczynienia w całości dekretom ziemskim kijowskim; Monaster Zarudzayski – klasztor bazyliański w Zarudziu (Owruckie).

Odczyt nazwisk delatorów niepewny (Madalińscy, Bylina/Byszewski?) – sprawdzić z resztą wpisu.

nec non pro sumendis poenis aversis respectu contraventionis – a także o zaciągnięcie kar za naruszenie (zobowiązania).

in Termino Juris Vestri latius remonstrabuntur et Documentis probabuntur Citamini – które w terminie waszego prawa szerzej zostaną wykazane i dokumentami udowodnione, jesteście pozywani.

itaque sitis parituri, terminum attentaturi, et ad praemissa omnia ac alia vobis proponenda responsuri – stawcie się więc, termin podejmijcie i na wszystko powyższe oraz inne wam przedstawione odpowiedzcie.

de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (stawia krzyżyk).

Streszczenie

29XII 1741 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 22 XII 1741) od Bylinów, stolników wiskich, przeciw ks. Hieronimowi Ostrowskiemu, wikariuszowi monasteru owruckiego zarudzajskiego zakonu św. Bazylego, i całemu zgromadzeniu – o zapłatę sumy z prowizją zabezpieczonej na dobrach Nowe Repelice [?] należących do archimandrii owruckiej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 613

1Relt podt Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowsk

2od Urod. JmPana Michalskiego Komorni

3ka Ziem. Kijowsk potrzebnego [?] zeznania [?].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijowsk.

7Przedemną Janem Niewmirzyckim [?] Subdelegatem ad

8hunc Actum Wziętym y Xięgami Ninieyszemi Ziemskie

9mi Kijowskiemi. Stanowszy Osobiście Wozny Generał

10Woiewodz. Kijowsk y Innych Opatrzny Andrzey Hrebel

11ski [?], w moc prawdziwey wierney y Skuteczney Rela

12cyi Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie dla Zapi

13sania do Xiąg Ninieyszych zeznał. Iż on Roku te

14raz nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwsze

15go Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego

16Dnia. Pozew Ziemski Kijowski Autentyczny na

17Membranie Ziem. Kijowsk pisany, odniosł do Dobr

18Wioski Kirdanow [?], y tamten Pozew Poddanemu tam

19że mieszkaiącemu do rąk Oddał. oddaniu onego

20od kogo po kogo y w iakiey Sprawie by był pisany

k. 613v

1Prawnie opowiedział y do wiadomości przywiódł, ktorego

2Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey łaski Krol

3Polski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudz.

4Inflanski Smolens. Kiiows. Kijows. Wołyns. Podolski Podo-

5laski Bracł. y Czernihows. a Dziedziczny Xiążę Saski

6y Elektor. Wielebnemu w Bogu Xiędzu Hyeronimowi

7Ostrowskiemu Wikaryuszowi Monasteru Zaruckay[?] skiego

8Owrucz. Ordinis Divi Basilij magni y całemu Zgroma-

9dzeniu tegoż Monasteru cum assistentia Superiorum

10de Jure debita Pozwanym z osob y ze wszystkich gtur[?]

11Dobr WW. leżących ruchomych y Sum Pieniężnych przy-

12każuiemy, abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijows.

13na Rokach Ziem. Woiewod. Kijows. Anno Deo dante bea-

14turo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secun-

15do w Owruczu lub Zytomirzu przypadaiących y sądzić

16się maiących, vel his deficientibus in alijs proxime

17subsequentibus, Sami Oblicznie y Zawicie Stanęli na

18Instancyą Instygatora Sądowego y Jeg. Delatora Wiel.

19Jana Zawiałicza[?] Mocrackiego[?] Komornika Ziemsk.

20Kijows. Aktora ktory przychylaiąc się do Prawa Wieczy[?]

21Manifestow Pozwow Relacyi Dekretow Publikat Remiss.

22y całego Procesu Prawnego hac in re zasz. Tego y do tąd nie

23skonczonego WW. pozywa seu potius ad paratam cau-

24sam przypozywa. a to do oddania kozaczki[?] okowaney

25y obmalowaney Dekretem Ziem. Kijows. Wiel. Xiędzu

26Andrzejowi Bieniechiemu[?] bywszemu Archimandr. Owrucz.

27oddać Moderno Actori una cum p[rae]mio Litis naka-

28zaney, ktora y do tych czas u WW. w Monasterze znay-

29duie się, tudzież do przysłuchania się winom Prawnym

30respectu Contraventionis ejdem Decreto Terrestri Ki-

31oviensi y do nagrodzenia Szkod z tąd pochodzących

32y o inne pretensye ktore in termino termini ore

33tenus WW. proponent futuro termino pozywa

34y przypozywa. Sitis itaq. parituri termino attentatis

35et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri. Pisan w

36Owruczu Die Vigesima Secunda Xbris Anno Millesi-

37mo Septingentesimo Quadragesimo Primo. de quo

38praesens ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny [ubytek papieru]

39pro Scribendi Ignarus.

40Relt. post.

Objaśnienia i tłumaczenia

W formule daty i w relacji stoi „Dwudziestego Dziewiątego” – 29 XII 1741.

Subdelegat ad hunc actum – zastępca wyznaczony do tej czynności; „Relt podt” – skrót: Relacya podania.

Fragment pozwu (oblata relacji woźnego); karta na górze z liczbą „613” i znakiem „6”, foliacja niepewna.

Ordinis Divi Basilij magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); cum assistentia Superiorum de Jure debita – z należną prawem asystencją przełożonych.

Anno Deo dante beaturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w roku, który da Bóg szczęśliwy, 1742; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – lub gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

seu potius ad paratam causam przypozywa – a raczej do gotowej sprawy przypozywa; una cum praemio Litis – wraz z nagrodą sporu; respectu Contraventionis ejdem Decreto Terrestri Kioviensi – z powodu sprzeciwienia się temuż dekretowi ziemskiemu kijowskiemu.

Sitis itaq. parituri termino attentatis et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri – stawcie się więc na termin i odpowiadajcie sądownie na wszystko powyższe; Die Vigesima Secunda Xbris Anno 1741 – 22 grudnia 1741; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; pro Scribendi Ignarus – za nieumiejącego pisać (podpis krzyżykiem).

Relt. post. – prawdopodobnie „Relatio post…” (dalszy ciąg/odnośnik); dalszy tekst wpisu zapewne na następnej stronie.

Data wpisu: 29 XII 1741 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 27 XII 1741, Żytomierz [?]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1741 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie od Michalskiego [Moczulskiego?], komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw ks. Hieronimowi Ostrowskiemu, wikariuszowi monasteru zarudzajskiego w Owruczu, i zgromadzeniu – o zwrot kozaczki [?] okutej i malowanej, nakazany dekretem ziemskim kijowskim.

Transkrypcja

k. 614

1Rel[acy]a poz[w]u Pozwu na Sądy Ziemskie Kijows.

2od Urodz. Ichmw Panow Moszkowskich [?]

3Matki y Jnnych po Urodz. Ichmw Panow

4Niewmirzyckich.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia

7NA Czeniu Xiąg Ziemskich Generału Woiews. Kijows.

8Przedemną Janem Zawiszicem [?] Moczulskim Komor

9nikiem Ziemskim Kijowskim, y Xięgami Niniejsze-

10mi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście

11Woźny Gen. Woiewodztwa Kijowskiego y Jnnych Opatrzny

12Andrzey Strzelski [?] w moc prawdziwey wierney y sku-

13teczney Relacyi Swoiey iawnie ustnie y dobrowol-

14nie dla Zapisania do Xiąg Niniejszych Ziem. Kijows.

15Zeznał. Yż on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset

16Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Decembra Dwudzie

17stego Dziewiątego Dnia. Pozew Ziemski Kijowski,

18autentyczny, na Membranie Ziemskim Woiewods.

19Kijows. pisany, odniosł do Dobr Wsi Niewmirzy-

20ckich y tam ten Pozew iednemu z Pozwanych w sobie

21na Stole położył, o położeniu onego od kogo y o co

22y w iakiey Sprawie by był pisany opowiedział y Jaw

23nie publikuiąc do wiadomości przywiodł. Ktorego

24Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey

25[ła]ski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski

26Pruski Mazowiecki Zmudz. Jnflanski Smoleńs.

27Siewiers. Kijowski Wołyns. Podolski Podlaski Bracł.

28y Czernihowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

29Urodzonym Bazylemu y Tomaszowi Braci między

30[reklamant:] Sobą

k. 614v

1Sobą rodzonym: Fedorze Matce Wdowie, Walentemu y Mi-

2kołaiowi Synom, Annie z Bechow [?] tędem [?] Matce Wdowie, Ja-

3nowi y Jakubowi Synom Roßianeyskom [?] Niewmirzyckim y

4Inym Sukcessorom, po Niegdy Zeszłych Urodz. Antonim y

5Piotrze Romanenkach [?] Niewmirzyckich Braci między sobą

6rodzonych porostałym, Assystencyi niepotrzebuiącym Pa-

7nom przeszło, a potrzebuiącym cum Assistentia de Jure debi-

8ta Porwanym, z osob y ze wszystkich ylłr [?] Dobr WW: Leży-

9cych ruchomych y Sum Pieniężnych przypozywamy abyście

10WW: przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowsk. na Rokach

11Ziemskich Sądu Woiewodz. Kijowsk. w Roku da Bog przysz-

12łym Tysiąc Siedmset Czterdziestym Drugim, w Grodu [?]

13lub Żytomirzu przypadaiących y Sądzić się maiących vel

14in deficientibus in Aliis proxime Subsequentibus Sami

15Osobliwie y Zawicie Staneli na Instancyą Instygatora Sądowego

16y Jego Delatorow Urodz. Katarzyny z Lewkowskich [?] Niewmirzyckiey Mat-

17ki Wdowy Mariey y Anastazyi z Niewmirzyckich primi Voti

18Fedorowey Bechowey Secundi ad praesens Mariy [?] Moszkowskiey

19Moszkowskich Matki Zięcia y Corki, Samey Urodz.

20Moszkowskiey cum Assistentia Urodz. Maciejа Moszkowskiego

21Małżonka Swego de Jure debita Aktorow, ktorzy przychy-

22laiące się do Prawa Swego Manifestow Pozwow Relacyi Dekre-

23tow Kondemnat Publikat Remissy y całego Processu hac in

24causa toczącego się y dotąd niezkonczonego post Translationes

25quorum Juris Terminos WW: pozywaią seu potius ad praesentem

26Causam przypozywaią, a to respektem Zabrania violenter

27Gruntow y Siedlisk w Dobrach wsi Niewmirzyckich leżących, ła-

28dow Aktorow własnych wycinania, y Budynkow na tychże Siedli-

29skach Stawiania, a Aktorow do potowy [?] części wszystkich im nale-

30żących partycypowac niedopuszczania, niemniey pro poenis

31ratione contraventionis Decretis exarbitrio Judicii super vos De-

32cernendis, tudzież do nagrodzenia Szkod z tąd pochodzących y o inne

33pretensye y violencye w Oryginalnych Terminach wyrażone, do

34ktorych y teraznieysza Relacya in toto refertur. Actores Juxta

35proterminio [?] pozywaią y przypozywaią, Stawiaią pari tum Termi-

36num attentaturi et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri. Pi-

37san w Grodu [?] Die Vigesima Secunda Decembris Anno Millesimo

38Septingentesimo Quadragesimo Primo. de quo praesens ejusdem

39Ministerialis Relatio. + Woźny ut Supra Scribendi Ignarus.

40[reklamant:] Xięgi

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel[acy]a – relacja woźnego (zeznanie o doręczeniu pozwu); Gen. – generał (woźny generał); na Membranie – na pergaminie; tenor – brzmienie; Czenie Xiąg – zapewne „Czynienie/Czytanie” (sesja ksiąg) – odczyt niepewny.

Rok 1741 w formule mieści się w zakresie księgi; data 29 XII 1741 jest jednocześnie datą doręczenia pozwu i wpisu.

Fragment pozwu (przypozwu) przepisanego w relacji woźnego; początek na poprzedniej stronie.

cum Assistentia de Jure debita – z asystencją (opieką małżonka) prawem należną; in deficientibus in Aliis proxime Subsequentibus – a w razie ich niedojścia na następnych najbliższych; primi Voti / Secundi – z pierwszego / drugiego małżeństwa; ad praesens – obecnie; hac in causa – w tej sprawie; post Translationes – po przeniesieniach; seu potius – czyli raczej; violenter – gwałtem; pro poenis ratione contraventionis Decretis ex arbitrio Judicii super vos Decernendis – o kary za przeciwdziałanie dekretom, według uznania sądu na was nałożyć; in toto refertur – w całości się odwołuje; attentaturi et ad praemissa omnia Judicialiter responsuri – mający stanąć i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Pisan … Die Vigesima Secunda Decembris Anno 1741 – pisano 22 XII 1741; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; ut Supra Scribendi Ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (stąd krzyżyk).

Instygator sądowy – oskarżyciel publiczny przy sądzie; delator – donosiciel/strona inicjująca.

Streszczenie

29XII 1741 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu przypozwu na sądy ziemskie kijowskie od Moszkowskich [Moczulskich?], matki i innych, przeciw braciom Bazylemu i Tomaszowi, synom Walentemu i Mikołajowi, Annie z Bechów, wdowie, i jej synom Janowi i Jakubowi Niewmirzyckim – na podstawie niezakończonego procesu, o zabranie [rzeczy? gruntów?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 615

1Regestr Spraw Potocznych

2Anni 1742

3Mensis Januarius

4die 2da

51 Rella ad Capandam na Sądy Z. K. od Urz. Duchnowskich po Wiel. Ich

6Collegium Owruckie Societatis Iesu

7die 4ta

82 Rella na też Sądy od W. O.O. Bazylianow Owruc. po JW. Steckich kk.

93 Rella na też Sądy od W. Trypolskiego R. Z. K. po Urod. Białoskich

10die 8va

114 Rella na też Sądy od Urz. Wasiutyńskiego [?], po W. O.O. Bazylianow Owruc.

125 Rella na też Sądy od W. Trypolskiego R. Z. K. po Urz. Lewkowskich

136 Rella na też Sądy od W. Moczulskiego R. Z. K. po Urz. Białoskich

14die 10

157 Rella ad Capandam, od W. Bartkowskiey, po Urz. Karwowskiego

168 Areszt konwentu Czarnobylskiego Wielebnych X.X. Dominikanow

179 Rella na Sądy Z. K. od Urz. Niewmirzyckiego, po W. Chrzanowskiego [?] R. Z.

1810 Rella na też Sądy od Urz. Synhajewskich po Słobodzie [?] Bojar Owruc.

1911 Rella na też Sądy od Urz. Synhajewskiey, po W. X. Bienieckiego A. O. [?]

2012 Rella na też Sądy od W. Trypolskiego R. W. po JW. Kośmińskiego [?] R. B.

2113 Rella na też Sądy od tegoż JMci, po W. Arędarzow Niażowskich [?]

22die 13tia

2314 Mtcya [?] cum Reblicatione [?] ac Juramento W. Truskowskiego C. B. [?]

24contra WW. Niemirzyców Stolnik. Owruc. MM.

2515 Areszt W. Majora Lyda [?], w sprawie W. Mikulicza y JmPost. [?]

26die 15ta

2716 Rella na T. K. L. od W. Colleg. Xawer. S. J. po Urz. Duchnowskich

28die 16ta

2917 Rella na Sądy G. K. od W. Konwentu Owruckiego O. D. B. M. po

30W. Tyszkiewicza Podstol. Brzesk.

31[reklamant:] 18

k. 615v

118 Rela cum aresto od tegoż Konwentu, po W. Jackowskiego P.K.

2die 18va

319 Mfcya Ur. Bołsunowskich, przeciw W. Ostrzańskiemu S.O.

420 Mfcya W. Trypolskiego P.Z.K. przeciw Ur. Didkowskim

521 Rela na Sądy Z.K. od Ur. Mozarowskiego, po Ur. Białockich

622 Rela na tez Sądy od W. Trypolskiego P.Z.K. po Ur. Niewmirzyckich

723 Rela na tez Sądy od Ur. Wykowskich, po Ur. Kosiuszkiewicza

824 Rela na tez Sądy Z.K. od tychże, po W. Skuratowskiej [?] P.K.

925 Rela na tez Sądy, od Ur. Wykowskiego y Jnnych, po Ur. Wykowskiego

1026 Rela na tez Sądy od Ur. Wykowskich, po W. Steckiego Ł.O.

1127 Rela na tez Sądy od Ur. Wykowskich, po Ur. Wykowskich

1228 Rela na Sądy Z.K. od Ur. Wykowskich, po Ur. Wykowskich

1329 Rela na tez Sądy od Ur. Wykowskich, po Ur. Sobolowskich [?]

1430 Rela na tez Sądy od W. Kawry [?] C.Z. po W. Leznickich [?] S.Z.

1531 Rela na tez Sądy od tegoż, po JW. X. Szeptyckiego Metrop. K.

1632 Rela na tez Sądy od tegoż Jmci, po W. Leznickiego, y Grod Zytomirs.

17MENSIS APRILIS

18die 17ma

1933 Mfcya imie W. Trypolskiego P.Z.K. przeciw Ur. Białockim y Jnnym

2034 Rela na Sądy Z.K. od Ur. Niedzwieckich [?], po Ur. Didkowskich

21die 18va

2235 Rela na tez Sądy, od W. Kruczyńskiego P.O. po Ur. Wołynieckich [?]

2336 Rela na tez Sądy Z.K. od W. Colleg. Kaweczuray [?] S. Jesu po

24WW. Szczeniowskiego Sędziego Grod. Zytomir.

2537 Rela na tez Sądy od Ur. Wykowskiego B.G.K. po Wielebn. Konw.

26Owruckim Ordinis D.B.M.

2738 Rela na tez Sądy y od tegoż Jmci, po W. Hołowińskiego P.D.

2839 Rela na tez Sądy od W. Trypolskiego P.Z.K. po Ur. Białockich

2940 Rela na tez Sądy od Ur. Korkoszki [?], po Ur. Ldarskiego [?]

3041 Rela na tez Sądy od tychże, po W. Szczeniowskiego S.G.Z.

31[reklamant:] 42

k. 616

142 Mfcya nne JW. Potockich S. T. Matki płci JW. Steckiemu K.K.

243 Rlla na Sędy Z.K. od Ur. Wyhowskiego, po Ur. Kostiuszka.

344 Rlla na tesz Sędy od Ur. Wyhowskich, po Ur. Wyhowskich

445 Rlla na tesz Sędy, od Ur. Wyhowskiey Wdowy po Ur. Kalenskich

546 Rlla na tesz Sędy od Ur. Wyhowskiego, po Ur. Niewmirzyckiego

647 Rlla na tesz Sędy od Ur. Didkowskich, po Ur. Wołynieckich

748 Rlla na tesz Sędy od Ur. Hryniewiczow, po WW. Hanskich y Jnnych

849 Rlla na tesz Sędy od Ur. Jerzenkow Wyhowskich, po Ur. Wyhowskich

950 Rlla na tesz Sędy od Ur. Synhayewskich po Ur. Synhayewskich.

1051 Rlla na tesz Sędy od Ur. Wyhowskiey, po Ur. Kalenskich,

1152 Rlla na tesz Sędy od N. Żydow Narowskich po WJm

12Skrzeniowskiego Sędziego G. Żyt.

13[nad środkiem:] die 4ta

1453 Rlla ad Suspendendum na S. K. Z. od WW. Kostiuszkow Ksdz

15Brześć. WJm. po Urodz. Kobylinskich y Jnnych.

1654 Rlla cum Aresto na Sędy Z.K. od Ur. Dubiskich, po WJm Ni-

17kolajewskiego [?] Sędziego G. K. y Jnnych

18[nad środkiem:] die 6ta

1955 Rlla na tesz Sędy od WW. Trzeciakow, po WW. Moczulskich.

2056 Rlla na R. G. K. od Ur. Szepłowskich y Jnnych, po W. Steckiego Z.K.

2157 Rlla na Sędy Z.K. od W. Tyrzy [?] C. K. po W. Steckiego Stol. Z. y Jnnych

2258 Rlla na tesz Sędy od Ur. Dubiskich, po Ur. Chodakowskich y Jnnych

2359 Mfcya Ur. Niedanskowskich, płci Urodz. Didkowskim y Jnnym

24[nad środkiem:] die 8va

2560 Rlla cum Aresto na Sędy Z. Kijow. od W. Trypolskiego Ksdz Z.K.

26po JW. Hrabie Tarnowskiego

2761 Rlla na Sędy Z.K. od Ur. Synhayewskiego po Ur. Duminskich

2862 Rlla od Ur. Ohijow Tyszkiewiczow, po Ur. Lenkowskiego.

2963 Rlla od Ur. Jerzenkow Wyhowskich po Ur. Hrehorenkow Wyhowskich.

30[reklamant:] 64 Majus

k. 616v

1Mensis Maius.

2die 4ta

364 Rllia na T.K.L. od Ur. Beckow, po W. Szypłowskę K.B. y Jnnych.

465 Mcya W. Kaszy[?] S.Z. przeciw JW. Steckiemu K.K. y Jnnym

566 Rllia na K.G.K. od JW. Trypolskiego K.K. po W. Charlenskieg.

667 Rllia na tez Rocki G.K. od tegoz JWiel., po JW. Jabłonowskiego W.R.[?]

768 Rllia na T.K.L. od JW. Potockich S.T. mtki[?], po JW. Steckieg K.K.

8die 9na

969 Mcya Ur. Wysockich, przeciw Ur. dzierzawcy Wysockiemu

1070 Rllia na Sądy Z.K. od W. Moczulskiego; po WW. Lesznickich S.Z.

1171 Rllia na tez Sądy od tegoz JWiel.; po W. Konwent Owruc[?] O.D.B.M.

12die 10[?]

1372 Rllia na T.K.L. od W. Niemiryca S.Z.K. po WW. Dubrawskich

1473 Rllia na T.K.L. od W. Moczulskiego K.Z.K. po tychze y Jnnych

15Mensis Augustus.

16die 13tia

1774 Rllia na Sądy Z.K. od W. Tyszy[?] C.K. po W. Nitosławskiego S.G.Z.

18die 16ta

1975 Rllia od Ur. Datzkiej[?], po Ur. Skiporow Malż.

2076 Rllia na Sądy Z.K. od W. Trypolskiego K.Z.K. po Wielebne Col:

21legium Xawerowruckie Societatis Jesu

2277 Arezt w sprawie W. Trypolskiego Rodu[?] Wendy[?]

2378 Rllia na tez Sądy od JW. Trypolskiego K.K. po W. Raszczynskieg[?]

24die 18va

2579 Rllia na tez Sądy od W. Trypolskiego K.W. po W. X. Char:

26lenskiego Kan. Kijow.

27die 23tia

2880 Rllia na Sądy Z.K. od W. Colleg. Xawerowr. S. Jesu, po WW.

29Myszynskę[?] Stolnę Kotecką[?] y Jnnych odrzyt[?]

3081 Arezt poddanych w sprawie tegoz Collegium Xawer.

3182 Rllia od JW. Trypolskiego K.K. po Ur. Pokrasę[?]

3283 Rllia od JW. Steckiego K.K. po W. Lesznickiego S.Z. y Jnnych

33[reklamant:] 84 Rllia

k. 617

184 Klla na tey Sędy Z.K. od teyże Jmci, po Chornych Zyttow[?]

285 Klla na tey Sędy od W. Ozgi[?] S. Bysz[?] po W. Zawadzyńskiego Ch.

386 Klla na tey Sędy od teyże Jmci po W. Lubkowskiego[?]

487 Mfcya wnie W. Potockiego K.Z.K. przo JW Zamoyskiey[?] M.W.X.L.

588 Klla na tey Sędy Z.K. od Urz. Zahorskiego, po W. Nitosławskiego[?] S.Z.K.

6d. 5ta

789 Klla na tey Sędy od W. [skreślone: Strybyla] Ch.N. po WW Kopielow

890 Klla na tey Sędy od teyże Jmci po W. Nitosławskiego[?] S.Z.K.

991 Klla na tey Sędy od teyże, po W. Kopiela Cześ.[?] Latycz.[?]

1092 Klla cum aresto koddanych[?] od Urz. Wykowskiego[?] B.Z.K. po Wielebny

11konwent Dorohostayski OO Karmelitow

1293 Klla cum aresto na tey Sędy Z.K. od teyże, po Urz. Wołkowskich y Innych.

1394 Klla na tey Sędy cum aresto od W. Mocrulskiego[?] Kon. Z.K. po WWo

14Bohusza Miecz. Miń.

1595 Klla na tey Sędy od WW Mocrulskich[?], po WW. Kosibskich[?]

1696 Klla na tey Sędy od Urz. Wierzchowskich, po Urz. Wierzchowskiego.

1797 Klla na tey Sędy od W. Chrzanowskiego[?] S. Ułan.[?] po W. Żukowskiego

1898 Klla na tey Sędy od teyże Jmci po W. Gołecką[?] wdową Cześ.[?] Stry.[?]

1999 Klla na tey Sędy od Urz. Żurakowskich po W. Niezwojewskich[?]

20100 Klla na tey Sędy od WW Kopielow Ch.Z. po W. Strybylow Ch.N. Mtw

21101 Klla od W. Potockiego K.Z.K. po JW. Zamoyskę[?] M.N.W.X.L.

22102 Klla na Sędy Z.K. od WW Kopielow, po WW Strybylow

23103 Klla na tey Sędy od W. Jlinskiego S.N. po Urz. Malinowskich

24104 Klla od W. Horowskiey[?] L.Z. po W. Trzeciakowę[?] K.K.

25105 Mfcya wnie JW. Potockich Sw[?] Pany Matk, przo JW

26Steckiemu Kasztell. Kijow. y Innym

27d. 8va

28106 Klla na T.K.L. od W. Lenkiewicza S.K. po JW. Kijdra[?]

29Szeptyckiego Metrop. Kijow.

30107 Klla na Sędy Z.K. od teyże Jmci po JW Sapiehow Cześ.[?]

31Wielkiego Księstwa Litew. Mtw

32[reklamant:] 108 Manif.

k. 617v

1Mensis September

2die 3tia

3108 Rlla na sądy Z.K. od W. Hawryłki [?] Zytorz [?] po słobody [?]

4Bojarow y Mieszczan Owruckich [?]

5109 Rlla na tesz Sądy ex Aresto od tegoż, po JW. X. Szeptyckiego

6die 12da

7110 Rekwizycya Laudum w sprawie W. Trusłowskiego [?] C.Z.B. [?]

8111 Areszt Poddanych w sprawie W. Mokranowskiego [?] Cześ. Warsz. [?]

9112 Mfcya ex Publicatione W. Niemirycza Ł.Z.K. przeciw Urz. Kastaskiemu [?]

10die 13tia

11113 Rlla na sądy Z.K. od Sławetnego Korniya [?] Mieszczani-

12na kijowskiego po W. Zawadzkiego [?] y Jnnych

13114 Mfcya W. Bohdanowicza Ł.G.K. [?] przeciwko JW. Janiszyney [?]

14115 Mfcya Urz. Jaworskiego, przeciwko Urz. Rodakowskiemu [?] y Jnnym.

15die 19na

16116 Rlla od Urz. Wyhowskiego [?], po Urz. Dubińskiego [?]

17117 Mfcya JW Obywatelow Wdztwa Kijowskiego przeciwko Wttu [?]

18Kaminskiemu [?] Sędz. Grodz. Mielnick. [?]

19118 Mfcya JW Urzędnikow y Obywatelow Wdztwa Kijowskiego przeciwko

20Lerzyn [?] Jchmm. [?]

21die 20

22119 Mfcya ex Publicatione JW Steckiego [?] L.K. [?] przeciwko JW. X.

23Szeptyckiemu Metropol. Kijow.

24die 25ta

25120 Rlla na Sądy Z.K. od JW. Jabłonowskiego W. Raw. [?],

26po Sławetny Korniya Mieszczanina kijowskiego.

27die 28va

28121 Mfcya JW. Trypolskiego [?] Podkom. kijowsk.

29de diligentia Sui.

30[reklamant:] 122

k. 618

1122 Rta Kryzysu na Sędzy Z.K. od Urodz Bahrynowskiey [?]

2Białoszyckiey [?] Siostr y Innych po Urodz Zahorskich [?] Mtw.

3123 Infeya [?] ...ne JW. Kotockich Star Humanskich Mtw, przeciwko

4W. Kaspry [?] Chor Zytom y Jnnym.

5Mensis October

6die 6ta

7124 Infeya [?] Publicatne W. Kaspry [?] Chor Zytom przeciwko

8JW. Steckim Kasztell Kijow Mtw y Jnnym.

9125 Rta na Rorki [?] Z.K. od W. Lenkiewicza Stol Kijow

10po JW. Sapiechow Chorąż W.X.L. Mtw.

11126 Rta na Sędzy Z.K. od JW. Kotockich Stw Hum Mtw

12po Urodz Łazarskiego.

13Mensis December

14die 24ta

15127 Rta na Sędzy Z.K. od W. Kaspry [?] Ch: Z. po Urz Gałeckich.

16128 Rta na Sędzy Z.K. od W. Trypolskiego Podsędk Z.K.

17po Urz Karola Lewkowskiego [?] y Jnnych.

18129 Infeya [?] Wielebn Konwentu Owruckiego Ordinis Praedicatorum

19przeciwko WW. Surynom.

20die 3tia

21130 Rta na Sędzy Z.K. od W. Olszańskiego Stol Owr

22po W. Łapczyńskiego [?] Skarb Bełz.

23131 Rta Rozpusu [?] od Urz Niewmirzyckich [?] po Urz Bobrunowskich [?]

24[reklamant:] 132

k. 618v

1z

2Akta na Sądy Z. K. od WW. Moczulskich Skarb. Czern.

3Matt. po WW. Kosibskich [?] Stolnik. Owrucz. [?] Mtter

4z

5Akta na też Sądy od Wielebn. Konwentu Owruckiego

6Ordinis Praedicator. po WW. Surynow [?]

7Areszt Żydow w sprawie W. Tyszy [?] Czesz. Ploch.

8Areszt Żydow w Dydowszczyznie [?] w sprawie

9tegoż Wielm. Tyszy [?] Czesz. Ploch.

10[dalsza część strony pusta, przekreślona ukośną kreską]

Objaśnienia i tłumaczenia

Regestr spraw potocznych roku 1742, miesiąc styczeń; „die 2da” itd. – dnia 2., 4., 8. itd.

Rella – relacja (woźnego); ad Capandam – ad Capiendam (do przyjęcia); Z. K. – Ziemskie Kijowskie; R. Z. K. – Regent Ziemski Kijowski [?]; Societatis Iesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); O.O. Bazylianów – ojców bazylianów; T. K. L. – prawdopodobnie Trybunał Koronny Lubelski; G. K. – Grodzkie Kijowskie [?]; O. D. B. M. – Ordinis Divi Basilii Magni [?]; Podstol. Brzesk. – podstolego brzeskiego; Stolnik. Owruc. – stolnikowie owruccy.

Odczyt licznych skrótów i nazwisk niepewny.

Regestr (spis wpisów) – Mfcya = manifestacya; Rela = relacya (woźnego); „na Sądy Z.K.” = na Sądy Ziemskie Kijowskie; „cum aresto” – z aresztem; „die 18va” – dnia 18; „Mensis Aprilis” – miesiąca kwietnia; „S. Jesu” – Societatis Jesu, Towarzystwa Jezusowego; „Ordinis D.B.M.” – zakonu (prawdopodobnie Najświętszej Maryi Panny); P.Z.K. – pisarz ziemski kijowski; S.G.Z. – sędzia grodzki żytomierski; Metrop. K. – metropolita kijowski.

Fragment regestru (spisu wpisów) – kontynuacja z poprzedniej strony; numery 42–63 to numery pozycji regestru, nie numery marginalne aktów; „die 4ta”, „die 6ta”, „die 8va” – dnia 4., 6., 8. (miesiąca, wg poprzedniego nagłówka).

Rlla – Relacya (relacja woźnego); Mfcya – Manifestacya; Sędy Z.K. – Sądy Ziemskie Kijowskie; R. G. K. – Roki Grodzkie Kijowskie; ad Suspendendum – w celu zawieszenia; cum Aresto – z aresztem (zajęciem); Ksdz – Ksiądz; Stol. – Stolnik; G. Żyt. – Grodzki Żytomierski.

„64 Majus” na dole strony – kustosz zapowiadający następną pozycję i nowy miesiąc (maj); u góry nad tekstem drobny znak przy grzbiecie.

Fragment regestru (spisu wpisów) – miesiące maj i sierpień; rok nieustalony na tej stronie.

Rllia – relacja (woźnego); Mcya – manifestacja; T.K.L. – Trybunał Koronny Lubelski; Sądy Z.K. – Sądy Ziemskie Kijowskie; K.K. – kasztelan kijowski; S.Z. – sędzia ziemski; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego; Collegium Xawerowruckie – kolegium jezuickie w Owruczu (św. Ksawerego).

Strona regestru (spisu wpisów) z numerami 84–107; „Klla” – prawdopodobnie skrót „Kondemnata/Kwit”? najpewniej „Kondemnata”; „Mfcya”, „Manif.” – manifestacja; „cum aresto” – z aresztem; „d. 5ta”, „d. 8va” – dnia 5., dnia 8.; „K.Z.K.” – prawdopodobnie Komornik/Kasztelan Ziemi Kijowskiej; „M.W.X.L.” – Marszałkowa Wielkiego Księstwa Litewskiego [?]; „T.K.L.” – Trybunał Koronny Lubelski [?]; „Metrop. Kijow.” – metropolita kijowski.

Fragment regestru (spisu wpisów) – miesiąc wrzesień; rok nieustalony z tej strony; foliacja w lewym górnym rogu „617 [6?]”, druga cyfra niepewna.

Mensis September – miesiąc wrzesień; die 3tia – dnia trzeciego; Rlla – relacja; Mfcya – manifestacja; ex Publicatione – z ogłoszenia; ex Aresto – z aresztu; de diligentia Sui – o swojej pilności (stawiennictwie); Z.K. – Ziemskie Kijowskie; Ł.Z.K. – prawdopodobnie Łowczy Ziemi Kijowskiej; Metropol. Kijow. – metropolita kijowski; Podkom. – podkomorzy.

Fragment regestru (spisu wpisów) z numerami 122–131; numery stoją na lewym marginesie jako część spisu. Odczyt silnie skróconych wyrazów niepewny.

Rta/Rka – prawdopodobnie „Ręka” lub skrót od „Relacya”; Infeya – prawdopodobnie „Infamia” lub „Inhibicya” – sprawdzić; Mtw – małżonków; Z.K. – Ziemskich Kijowskich; Chor Zytom – Chorąży Żytomierski; Stol – Stolnik; Ordinis Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów); Mensis October/December – miesiąc październik/grudzień; die – dnia.

Fragment regestru (spisu wpisów), pozycje 132–135; strona zaczyna się od kolejnej pozycji spisu, stąd @@CIAG.

Z. K. – Ziemskie Kijowskie; Skarb. Czern. – prawdopodobnie Skarbnik Czernihowski; Ordinis Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanie); Owrucz – Owrucz.

Przez papier przebija tekst z sąsiedniej strony (pozycje 127–131) – nie przepisano go.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Regestr spraw potocznych z roku 1742: ok. 135 pozycji z datami dziennymi – głównie relacje pozwów (ad cassandum, na sądy ziemskie kijowskie, Trybunał Koronny) i manifestacje, m.in. Duchnowskich przeciw kolegium jezuitów owruckich, bazylianów owruckich, Trypolskich, Niemiryczów, Tyszkiewicza, podstolego brzeskiego; na końcu areszty Żydów w sprawie Tyszy. Pusta reszta ostatniej strony przekreślona. Odpowiada wpisom serii „Sprawy Potoczne 1742”.

Transkrypcja

k. 619

1Xięga Spraw Potocznych

2Anni 1742. Januarius.

3Relatia położonego Pozwu ad Cassandam na Sądy Ziem-

4Kijowskie od Urodzonych Jchmciów Panów Duchow-

5skich [?] po Wielebne Collegium Xawerowskie [?].

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

7Miesiąca Januarij, Drugiego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Generału Woiew. Kijowskiego

9Przedemną, Janem Zawialickim [?] Mocka[…]skim [?] Komornikiem

10Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ninieyszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście Woźny Generał

12Woiewodztw Kijowsk. y Jnnych Szlachetny Antoni Bielecki [?], w swoiey

13prawdziwey wierney y Sumienney Relacyi Swoiey, iawnie

14ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg ninieyszych

15Zeznał. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie-

16stego Drugiego, Dnia Drugiego Januarij, Pozew Ziemski Kijowsk.

17autentyczny, na Membranie Ziemskim Kijowskim pisany

18odniosł do Folwarku Jchmciów Xięży Jezuitow owruckich na

19podołku [?] Miasta Jego Krolewskiey Mci Owrucza będącego, y

20tam ten Pozew w Jzbie na Stole Gospodarzowi tam będą-

21cemu położył, o położeniu onego, od kogo po kogo y w iakiey

22Sprawie był pisany, Prawnie opowiedział y do wiadomo-

23sci przywiodł, ktorego Pozwa iest tenor takowy. August

24Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski Ru-

25ski, Pruski, Mazowiecki Zmudz. Jnflanc. Smoleńs. Siewiers.

26Kijows. Wołyński, Podolski, Podlaski, Braclł. y Czernihowski

27a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Przewielebnemu w Bo-

28gu Xiędzu Religianowi [?] Białokurowiczowi [?] Rektorowi Collegij

29Xawerowsk. Societatis Jesu, et toti Communitati eiusdem Colle-

30gij Pozwanym z Osob y Zewszystkich ogół Dobr Swoich leżących

31ruchomych y Sum Pieniężnych, przykazuiemy, abyście Wy

32[reklamant:] przed Sądem

k. 619v [?] [6 ?]

1przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowskim, na Rokach Ziem. Sett.

2woiew. Kijowskiego w Owruczu lub Żytomirzu Anno Deodante Ven-

3turo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo przy-

4padaiących y Sądzić się maiących, vel His deficientibus in Alijs

5proxime Subsequentibus. Sami Oblicznie y Zaraz Stanąć

6na Instancyą Instygatora Sądowego y Iego Delatorow Urodz.

7Bazylego Piotra y Hrehorego Duchnowskich Aktorow, ktorzy przy-

8chylaiąc się do Prawa Wszego y Manifestacyi Swoiey recenter ru-

9syiney [?], tudziesz do dawnieyszych Manifestow Pozwow Rela-

10cyi y całego Processu hac inre Zaszłego WW. pozywaią oto. Iż

11WW. nie kontentuiąc się dawnemi krzywdami violencyami

12in Dies et horas Aktoribus czynionemi, ale y teraz renovan-

13do antevisa damna, nie zakończywszy in filo kondescensyi

14z Dekretu Ziem. Kijow. między Aktorami z iedney, a WW.

15Pozwanemi z drugiey Strony Stałego y ferowanego na znacz-

16ney, nieustaią w rożnych czynieniu violencyach w Roku teraz

17nieyszym Tysiąc Siedmset Czterdziestym Pierwszym prima-

18rio Urodz. Piotra Duchnowskiego Aktora w Owruczu na Tar-

19gu będącego nic Sobie niewinnego Sine ulla habita ratione

20Bursakow Ludzi Klasztornych z rożnym orężem nasławszy

21tegoż Urodz. Piotra Duchnowskiego Aktora w Mieście Owru-

22czu z Solą będącego bić y kaleczyć kazaliście, ktorzy superim-

23missi czyniąc roskaz WW. Pozwanych, wyż wspomnianego

24Aktora w Mieście Owruczu bili kaleczyli y Zekrwawili, a potym

25Konia z Wozu violenter wziąwszy cum hominum guerra do Klaszto-

26ru dufaiąc w Potencyi Panow Swoich zaprowadzili, tandem w

27Tydzień Urodz. Hrehorego Duchnowskiego wraz z Urodzonym

28Tomaszem Niedaszkowskim z Owrucza iadącego tymże Ludziom

29Klasztornym in Strata via Publica zastąpić y konie poodbierać

30iniungowaliście [?], a tak tęż Bursacy y Ludzie Sukmani strowani [?]

31exequendo roskaz WW. Simili modo zastąpiwszy Urodz. Hre-

32horego Duchnowskiego bili y kaleczyli, y konie dwoie z wozem

33Urodz. Tomasza Niedaszkowskiego do Klasztoru zaprowadzili

34his stantibus gdy Urodz. Bazyli Duchnowski Aktor w Gruncie

35Swoim własnym Dziedzicznym drzewa na Barcie in Sui emolu-

36mentum wyrabiał tedy WW. Pozwani, także Bursakow Klasz-

37tornych Ludzi y Poddanych Ihnatpolskich plus minus Dwu-

38[reklamant:] dziestu

k. 620

1dziestu in vario armor[um] genere nastawszy, tegoż Aktora w Własno-

2ści Swoiey zrząc [?] bić y kaleczyć a z Rezpty [?] do Klasztoru tymże

3Subministrowanym osobom prowadzić kazali się, a tak ciż

4Postani de mandato WW: na Grunta własne Aktorowe naiechawszy [?]

5szy, y tam Aktora w Jego własnym Gruncie Zastawszy, pierwiey

6tegoż Aktora Zrząc [?] chcieli, potym niby trochę umityguwawszy

7się, iednakże in contemptum czyniąc ejusdem Actoris, Rsa [?] in

8valore Talerow kilku [?] dziesiąt Gospodarskie natymże Miey-

9scu zabili, koni Szescioro, Wozow Dwa Chomątow Dwa Szley [?]

10Parę, Leycow Troie, Siekier [?] Dwie, Wędzidek Rzemiennych Dwie

11Biczow [?] Dwie Lezow [?] Dwie Snider [?] Jeden, Cieślice Jedne Piłkę

12iedne Wor z Chlebem ieden y inne Supellectilia pozabierali

13y do Klasztoru zaprowadzili. In Extremum assiduo wołuiąc do

14prawa Aktorow Niewinnych, z ostatniego Prawie chcąc ka-

15wałka Fortuny wyniszczyć, Pozwami ustawicznemi in eod[em]

16negotio injuste Aktorow oppymuiecie [?], kondemnaty Sub-

17reptitie w Sądach Grodzkich Kijows[kich] niesłusznie otrzymuie-

18cie. A zatym Idem Actores pro Cassatione et annihilatione

19earundem Condemnationum, jako in lubrico fundamento sub-

20secutarum tum ratione praemissorum Omnium in Terminis

21Originalibus fusius exprimendorum et in termino Termini

22Inquisitione deducendorum, futuro pro termino pozywaią.

23Sitis itaq[ue] pariturj terminum attentaturj, et ad praemissa

24Omnia Judicialiter responsurj. Pisan w Owruczu Die Vige-

25sima Tertia Decembris Anno Millesimo Septingentesimo

26Quadragesimo Primo. Et in continenti Comparentes p[erso]n[ali]ter

27Urodzeni JchmćPanowie, Bazyli Piotr y Ierzy [?] Duchnowscy

28Swym y Innych Jchmćiow Panow Duchnowskich Imieniem,

29pro quor[um] rati habitione cavent et se praesentibus inseri

30bunt, Zdrowi będąc na Ciałach y umysłach odstąpiwszy swey

31własney należney Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa Pomuko-

32wiatu y Woiewodz[twa], a pod teraznieysze dobrowolne Zezna-

33nie Swoie całkiem podaiąc y wieczaiąc [?], iawnie ustnie y

34dobrowolnie Zeznali. Iż za wolą, y wiadomością ten Po-

35zew na Sądy Ziemski Kijows[kie] ad Cassandam od teraźnieyszych

36Comparentow, po Wielebne Collegium Xawerowsk[ie] Societatis

37Jesu iest wydany, y na Dobrach do Kluczu [?] dorego [?] z Collegium

38Xawerowsk[ie] należących iest położony, dla czego hac Sua

39personali

k. 620v

1personali Comparitione, Stwierdzaią Zmacniaią approbuią

2y ratyfikuią, poktorey Approbacyi prosili tak Comparens

3teyże wey approbaty, iako y Woźny Pozwu Relacyi, aby ho-

4totum Actis connotaretur, co y otrzymali. + Bazyli Duchnow-

5ski + + Hrehory y Piotr Duchnowscy. + Antoni Bielecki

6woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

ad Cassandam – do skasowania (unieważnienia); Relatia – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu.

Societatis Jesu, et toti Communitati eiusdem Collegij – Towarzystwa Jezusowego i całej wspólnocie tegoż kolegium.

tenor – brzmienie; na Membranie – na pergaminie; Braclł. – Bracławski; Zmudz. – Żmudzki.

Xawerowsk. / Xawerowskie – odczyt niepewny; kontekst (folwark jezuitów owruckich) wskazuje raczej na kolegium jezuickie w Owruczu.

Fragment pozwu (citatio) przed sąd ziemski kijowski na roki w Owruczu lub Żytomierzu w 1742 r. („Anno Deodante Venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo” – w roku przyszłym, da Bóg, 1742); czyny opisane z 1741 r.

vel His deficientibus in Alijs proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; hac in re – w tej sprawie; in Dies et horas – z dnia na dzień; renovando antevisa damna – odnawiając wcześniejsze szkody; in filo kondescensyi – w toku kondescensji; primario – po pierwsze; Sine ulla habita ratione – bez żadnej przyczyny; superimmissi – nasłani; violenter – przemocą; cum hominum guerra – z gromadą ludzi (?); tandem – wreszcie; in Strata via Publica – na gościńcu publicznym; exequendo – wykonując; Simili modo – podobnie; his stantibus – w tym czasie; in Sui emolumentum – na swój pożytek; plus minus – około.

Bursacy – uczniowie szkół klasztornych (bursy), tu prawdopodobnie przy klasztorze w Owruczu. Odczyt foliacji i kilku wyrazów („rusyiney”, „iniungowaliście”, „Sukmani strowani”) niepewny.

totum Actis connotaretur – aby całość została zapisana do akt; personali Comparitione – przez osobiste stawiennictwo.

Krzyżyki (+) – znaki podpisu osób niepiśmiennych.

Foliacja w lewym górnym rogu: „620/6” [?]; odczyt niepewny.

Streszczenie

2I 1742 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Duchnowskich (Bazylego, Hrehorego i Piotra) przeciw ks. Felicjanowi [?] Białohurowiczowi [?], rektorowi kolegium [owruckiego] Towarzystwa Jezusowego, i całemu kolegium – o skasowanie [kondemnaty] i nowe krzywdy i gwałty wyrządzane aktorom na co dzień (na podstawie świeżej manifestacji i dawniejszego procesu). Relację podali do akt aktorzy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 620v

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem. Kijowskie od Wielebnych

2Ichmościów Xięży Bazylianów Monasteru Owruckiego

3po Wielm. JmPana Steckiego Kasztell. Kijowsk.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Januarii Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Generału Województwa Kijowskiego

7przedemną Janem Niemiryczem Namiestnikiem [?] Pisarstwa [?]

8Ziemskim Kijowskim, y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijow-

9skiemi. Stanowszy osobiście Woźny Gen. Województwa Kijows.

10y innych opatrzny Kondrat Zbrolewski, in vim Sui veraci fide-

11lis Relationis palam publice libere ac per expressum recogno-

12vit. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

13Drugiego, Miesiąca Januarii Drugiego Dnia, Pozew Ziemski Ki-

14jowski na membranie autentyczny Generałe Woiew. Kijows.

15pisany, odniosł do Dobr Miasteczka Chabnego, y tam ten Pozew

16w Izbie na Stole połozył, o połozeniu y Zostawioney od kogo

17po kogo y w iakiey Sprawie pisany był Prawnie publikuiąc

18do wiadomości przywiodł. Którego Pozwa Series była takowa.

19August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruś-

20ki Pruski Mazowiecki Żmudz. Inflanski Smolens. Siewierski, Kijowski

21Wołyński Podolski Podlaski Brac. y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże

22Saski y Elektor. Wielm. Kazimierzowi na Stecku Steckiemu y Chab-

23nym Steckiemu Kasztelanowi Kijows. Dymirskiemu Romanowskiemu

24etc Starości Pułkownikowi Woysk Naszych, y Rzyczy. Plen. nie mniey

25całey Gromadzie Dobr Wsi Pawłowicz cum assistentia tegoż Wielm. Kasztel.

26Kijows. de Jure debita a principaliter Samemu Wielm. Kasztelanowi Kijows.

27Pozwanemu z osoby y Zewszystkich gtt Dobr W. T. leżących ruchomych y Summ różnych. Powagą Naszą Krolewską przykazuiemy

28abyś W. T. przed Sądem Naszym Ziem. na Rokach Ziem. Gen. Woiew.

29Kijows. w Owruczu Anno Deo dante Millesimo Septingentesimo Qua-

30dragesimo Secundo w Pierwszy Poniedziałek po Nowym Lecie

31[reklamant:] przypadaiących

k. 621

1przypadaiącyh y Sądzic się maiącyh, lub tych niedoszłych na innych

2blisko następuiących, albo wtenczas gdy ta Sprawa, z Regestru Sobie

3należytego do Sądzenia przypadnie y Sądzona będzie, Sam Osobliwie y Za

4wiciel Stanął, y Gromadę Pawłowicką Stawił na Instancyą Instygatora

5Sądowego y Jego Delatorów Przewielebnego w Bogu Xiędza Hyeronima Ostrow

6skiego Ordinis Divi Basilij magni Wikarego Konwentu Owruc. Zaruckay[?]

7skiego y całego Zgromadzenia tegoż Konwentu Owruc. Aktorów, który

8przychylaiąc się we wszystkim do Prawa Ospolitego y Konstytucyi Anno

9Millesimo Sexcentesimo Nonagesimo Primo, tudzież Novellæ Millesimo

10Septingentesimo Trigesimo Sexti[?], tam pro incontinentia Subditorum

11quam violenta Invasione Fundorum aliisque Substantiis, luculenter

12et rigide opisanych, nec non Manifestationi Suæ hac in re in Castro

13Ovrucensi factæ atque anterioris Processus WM. pozywaią, a to w Sprawie y

14Akcyi. Iż Gromada Pawłowicka, nescitur an Jussu et Mandato WM.

15czyli propria licentiosa authoritate, contravenendo Dekret Kondescen-

16syonalny, którym tak WM. JmPan Kasztelan Kijow., a Fundo iako y Gro

17mada Pawłowicka usuet[?] fructu Gruntów Rudkowskich do Archiman-

18dryi Owruc. należących decisive będąc remoti et adjudicati Anno Mil-

19lesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo in Septembri, goniąc na

20uszczerbek Fortuny Klasztorney per pia opera applikowaney

21zebrawszy się in cumulum pomienione Grunta Rudkowskie Aktorom

22przysądzone violenter nayść, naprzód przy Barci Kilkadziesiąt Sundsiów[?]

23powybiiać, inne powydzierać, wybiwszy y powydzierawszy miód in Sui

24commodum obrócić, czyli do Kąd powywozić, a Aktorów Ninieyszych

25Summopere ukrzywdzić, y Jnnych Szkód y wiolencyi popełnić co wszyst

26ko Jnquisitione deducetur et comprobabitur śmieli y ważyli się.

27A zatym Cit. Actores, windykuiąc tak Znaczney uszczerbku Fortuny Klasz

28torney de præmissis omnibus, nie mniey pro Puniendis Pœnis pro

29incontinentia Poddaństwa Criminalibus decernendis, rationeque violen

30tæ Jnvasionis Fundorum supra violatores personalibus et cri-

31minalibus decernendis, ex Arbitrio Judicij decernendis, Compensatio-

32ne Damnorum per memoratos Jnvasores Causatorum decernendis

33nie mniey expens Prawnych, na Termin wyż Oznaczony pozywa-

34ią. Vis paritarus et ad omnia ac alia proponenda orterius[?], Judi-

35cialiter responsurus Datt w Owruczu Millesimo Septingentesimo

36Quadragesimo primo Anno Die Vigesima Secunda Decembris.

37de quo Grens[?] ejusdem Ministerialis Relatio. + Kondrat Zbolew-

38ski Woźny Scribendi Jgnarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim Sui veraci fidelis Relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

cum assistentia … de Jure debita a principaliter – z należną z prawa asystencją (przy udziale), a głównie; Anno Deo dante Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w roku, da Bóg, 1742.

Wielm. – Wielmożny; Kasztell./Kasztel. – kasztelan; W. T. – Wierność Twoja; gtt – generaliter, ogólnie; Brac. – Bracławski.

Odczyt imienia i funkcji przyjmującego zeznanie („Janem Niemiryczem Namiestnikiem…”) niepewny.

Chabne – dziś Poliśke (Чабани/Хабне), obwód kijowski; Owrucz – Owrucz, obwód żytomierski; Pawłowicze [?] – wieś w dobrach chabeńskich.

Ordinis Divi Basilij magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); Owruc. – owruckiego.

Konstytucja Anno Millesimo Sexcentesimo Nonagesimo Primo – z 1691 r.; Novellæ Millesimo Septingentesimo Trigesimo… – nowsza konstytucja z lat 173x (odczyt końcówki niepewny).

tam pro incontinentia Subditorum quam violenta Invasione Fundorum aliisque Substantiis – tak za swawolę poddanych, jak za gwałtowny najazd gruntów i inne mienie; luculenter et rigide – jasno i surowo; nec non Manifestationi Suæ hac in re in Castro Ovrucensi factæ atque anterioris Processus – a także swej manifestacji w tej sprawie w grodzie owruckim uczynionej i wcześniejszego procesu.

nescitur an Jussu et Mandato – nie wiadomo, czy z rozkazu i polecenia; propria licentiosa authoritate – własną swawolną władzą; contravenendo – sprzeciwiając się; decisive remoti et adjudicati – ostatecznie usunięci i przysądzeni; per pia opera – przez pobożne nadania; in cumulum – gromadnie; in Sui commodum – na swój pożytek; Summopere – w najwyższym stopniu.

Inquisitione deducetur et comprobabitur – zostanie wykazane i udowodnione inkwizycją (śledztwem); de præmissis omnibus – co do wszystkiego powyższego; pro Puniendis Pœnis… Criminalibus decernendis – o kary kryminalne do orzeczenia; supra violatores personalibus et criminalibus – na gwałcicieli osobiste i kryminalne; ex Arbitrio Judicij – według uznania sądu; Compensatione Damnorum… Causatorum – o wynagrodzenie szkód wyrządzonych przez wspomnianych najeźdźców.

Vis paritarus et ad omnia… judicialiter responsurus – masz się stawić i na wszystko, co zostanie przedłożone, sądownie odpowiedzieć. Datt w Owruczu… – dan w Owruczu 22 XII 1741. De quo… Relatio – o czym relacja tegoż woźnego; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4I 1742 woźny Kondrat Zbrożewski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 2 XII 1741) od bazylianów monasteru owruckiego przeciw Kazimierzowi na Stecku Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, staroście dymirskiemu i romanowskiemu, pułkownikowi wojsk JKM – na podstawie konstytucji z 1691 i 1736 [?], o zbiegłych poddanych i gwałtowne najeżdżanie gruntów i innych dóbr monasteru.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 621

1Rel. położonego Pozwu na Sądy Ziemskie Kijow.

2od Urodz. JmPana Tryzny[?] przeciwko[?] Podsędka Ziem.

3Kijow. pro Urodzonych JchmPanów Bia-

4łockich[?] y Jnnych.

5[reklamant:] Roku

k. 621v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

2Miesiąca Januarij Czwartego Dnia

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Grodu [?] Woiewodztwa Kijowskiego

4Przedemną Janem Niewmierzyckim Namiesnikiem przysiężnym [?] Ziem-

5skim Kijowskim, y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskie-

6mi Stanowszy oczewiście Woźny Gen. Woiewodz. Kijow. y Innych

7Opatrzny Jan Miduszewski, in sui Sub verdai [?] fide sua Rela-

8tionis statam publice libere ac per expressum recognovit.

9Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

10Drugiego, Miesiąca Januarij Drugiego Dnia, Pozew Ziemski

11Kijowski Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Hejewicz [?], y

12tamten Pozew iednemu z Pozwanych do rąk oddał, o oddaniu

13y położeniu onego od kogo pokogo [?] y w iakiey Sprawie by był

14pisany, Prawnie opowiedział y do wiadomości przywiodł

15ktorego Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski

16Krol Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski Pruski Mazowiecki

17Zmudz. Inflanski Smolens. Siewiers. Kijows. Wołynski Podolski

18Podlaski Brac[ławski] y Czerniechows. a Dziedziczny Xiąże Saski y

19Elektor. Urodz. Iacentemu [?] y Janowi Wnukom Łowdykowskim [?] Kijow-

20skim, Zacharyaszowi y Janowi Kobylinskim, Tomaszowi Alexandrowi

21Pawłowi Semenowi, Hrehoremu Bazylemu y Teodorowi Białockim [?],

22Trochimowi Antoniemu y Teodorowi Hodunom [?] Kobylinskim, tudzież

23Wiel. Tomaszowi Steckiemu [?] Czesnikowi Bracław. y Innym wszystkim

24Dziedzicom y Possessorom Dobr Wsi Hejewicz Pozwanym z osob y Zewszyst-

25kich gtr. Dobr WW. leżących ruchomych y Sum Pieniężnych przynależnie

26wy, a byście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijowskim na Rokach

27Ziem. Grodu Woiewodz. Kijow. Anno Deo dante Currenti [?] Millesimo

28Septingentesimo Quadragesimo Secundo, w Mieście Żytomirzu

29przypadaiących y Sądzić się maiących vel his deficientibus in aliis pro-

30xime Subsequentibus, Sami Osobiście y zawicie Staneli na Instan-

31cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Wiel. Macieja Dedowicza [?]

32z Trypola Trypolskiego Podsędka Ziemskiego Kijows. Aktora, ktory

33przychylaiąc się do Prawa Pttego y dawnieyszych Processow, hac in re zi-

34sztych, post translapsos quos vis Juris Terminos WW. vel pro

35contraventionis Decreto Terrestri Kijows. tum noviter innovatarum

36violentiar. y winy Prawne na WW. wskazane y o inne pretensye,

37o czym wszystkim Proces zaczęty y Dekret z WW. niastąpiony [?], suis

38insere [?] enarrant, futuro pro Termino pozywa, a raczey do gotowego

39Processu przypozywa. Sitis itaq. pariturj, Terminum attentatur[i]

40et ad praemissa hoc ac alia vobis arcetenus [?] Judicialiter proponen[da]

41ad respondendum. Pisan w Warszawie [?] Die Vigesima Tertia Decembris

42[reklamant:] Anno

k. 622

1Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo. de quo

2præsens ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny ut supra Scri-

3bendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. – relacja (woźnego) o położeniu pozwu; tytuł częściowo niepewny.

fide sua relationis statam publice libere ac per expressum recognovit – zeznał publicznie, swobodnie i wyraźnie, na wiarę swojej relacji; Anno Deo dante currenti … – w bieżącym, za łaską Boga, roku 1742; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; post translapsos quosvis juris terminos – po upływie wszelkich terminów prawnych; Sitis itaque parituri … ad respondendum – macie się więc stawić, by stanąć w terminie i odpowiedzieć na powyższe i inne sądownie przedstawione sprawy; Die Vigesima Tertia Decembris – dnia 23 grudnia (1741).

Woźny Gen. – woźny generał; Pttego – prawa pospolitego.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo, de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – roku 1741, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (znak krzyża zamiast podpisu).

Nad tekstem pośrodku drobny znak (krzyżyk?) – nie przepisano jako tekstu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4I 1742 woźny Jan Mioduszewski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany w XII 1741) od Tryzny [?], podsędka [Trypolskiego?] ziemskiego kijowskiego, przeciw Łowdykowskim [?], Zachariaszowi i Janowi Kobylińskim, Białockim (Tomaszowi, Aleksandrowi, Pawłowi, Semenowi, Hrehoremu, Bazylemu, Teodorowi) i innym – o naruszenie dekretu ziemskiego kijowskiego i ponowione gwałty, po upływie terminów prawnych.

Transkrypcja

k. 622

1Relacya Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie ad Instan[tiam]

2JmPana Leona Peresławskiego [?] po Wielebnych JchM.

3Xięży Bazylianow Monastera Owrucz.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego.

5Miesiąca Januarij Osmego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijowsk.

7Przedemną Janem Zawieliszem [?] Mosznickim [?] Komornikiem

8Ziemskim Woiewodztwa Kijowskieg., y Xięgami Niniejszemi Ziem-

9skiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście Woźny Gen. Woiewodz.

10Kijowskieg. y Innych Opatrzny Andrzey Hrezelski [?], w mocy praw

11dziwey wierney y Skuteczney Relacyi swoiey, iawnie ustnie

12y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg Niniejszych Ziemskich

13Woiewodztwa Kijowskieg. Zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego

14Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugieg. Dnia Osmego Januarij

15Pozew Ziemski Kijowski autentyczny odniosł do Wioski Kirdanow [?]

16do Archimandryi Owruckiey należącey, y tam ten Pozew Poddane-

17mu tameyszemu do rąk oddał, o oddaniu y położeniu oneg. od

18kogo po kogo y w iakiey Sprawie by był pisany, prawnie opo-

19wiedział y do wiadomosci przywiodł, ktorego Pozwu iest te-

20nor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wiel-

21ki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki In-

22flantski Smolenski Siewierski Kijowski Wołynski Podolski

23Podlaski Bracławski y Czerniehowski, a Dziedziczny Xiążę Saski

24y Elektor. Wielebnemu w Bogu Xiędzu Hieronimowi Ostrow-

25skiemu Wikaryuszowi Monastera Zamkowego [?] Owruck.

26y Całemu Zgromadzeniu tegoż Monasteru Ordinis Divi

27Basilij Magni cum Assistentia Superiorum de Jure debita

28Pozwanym, z osob y Zewszystkich ychm. Dobr Wm. leżących

29ruchomych y Sum Pieniężnych Przykazuiemy, abyście Wm.

30przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowskim, Anno Decedente

31venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo

32w Owruczu lub Żytomirzu przypadaiących y Sądzić się maiących

k. 622v

1vel his deficientibus in actis praxime subsequentibus Samiob

2liwie y zawsze stanoli na Instancyą Instygatora Sądowego y

3Jego Delatora Urodz. Leona Pensa [?] Ławskiego [?] Aktora, który

4przychylaiąc się do Prawa Pierwszych Manifestow Pozwow Relacyi De-

5kretow kondemnat Publikat Remiss y całego Processu z Wiel.

6Xiędzem Andrzeiem Bieniecki[m] [?] o byłym Archimandrytą Owruc[kim]

7hac in re toczącego się y do sądu niesądzonego WW. do oddania

8y przywrocenia rożnych ruchomości, to iest Skrzyn Sukien Che-

9bra [?] Ceny, Miedzi y Jnnych rzeczy w Oryginalnym Terminie wyra-

10żonych, a przez pomienionego Wiel. Xiędza Andrzeia Bienieckie-

11go Archimandrytę Owruckiego u teraźnieyszego Aktora violenter

12zabranych (: które ad praesens w Monastyrze Owruckim WW. znay-

13duią się :) tudzież pro poenis Stossiis [?] respectu contraventio-

14nis Decreto Terrestri Kijowskiego, y o inne pretensye w Orygi-

15nalnym Terminie wyrażone futuro pro termino WW. pozywa

16albo raczey ad paratum Processum przypozywa. Sitis itaque

17paritari. Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septingente-

18simo Quadragesimo Primo Die Vigesima Secunda Decem-

19bris, de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio. +

20Andrzey Strzelski [?] Woźny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ad instantiam – na żądanie; Ordinis Divi Basilii Magni cum Assistentia Superiorum de Jure debita – Zakonu św. Bazylego Wielkiego z prawnie należną asystencją przełożonych; Anno Decedente venturo Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – w nadchodzącym roku 1742 (na rokach przypadających).

Skróty: Gen. – Generał; JchM. – Ichmościów; Wm. – Waszmościowie; ychm. – ichmościów.

Numer marginalny trudny do odczytania (4to lub 2do); nazwisko powoda i woźnego niepewne.

vel his deficientibus in actis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na najbliższych następnych rokach; hac in re – w tej sprawie; violenter – gwałtem; ad praesens – obecnie; pro poenis … respectu contraventionis Decreto Terrestri – o kary z powodu sprzeciwienia się dekretowi ziemskiemu; futuro pro termino – na przyszły termin; ad paratum processum – do gotowego procesu; sitis itaque paritari – bądźcie więc posłuszni (stawcie się); data: 22 XII 1741; de quo praesens ejusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać. WW. – Wielmożności Wasze.

Streszczenie

8I 1742 woźny Andrzej Strzelski [Hrzeielski?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 2 XII 1741) od Leona Peresławskiego [?] przeciw ks. Hieronimowi Ostrowskiemu, wikariuszowi monasteru zamkowego [zarudzajskiego?] w Owruczu, i zgromadzeniu zakonu św. Bazylego – o zwrot i przywrócenie [rzeczy] według niezakończonego procesu prowadzonego z ks. Andrzejem Bienieckim, byłym archimandrytą owruckim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 622v

1Rel. pott. Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie

2od Wiell. JmPana Trypolskiego Podsędka Ziem.

3Kijows. po Urodz. JchMciow Panow Lewkowskich [?]

4y Jnnych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

6Miesiąca Januarij Osmego Dnia

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Generału Woiewodz. Kijows.

8Przedemną Janem Zawialiczem [?] Mocrulskim [?] Komornikiem

9Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ninieyszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi, Stanowszy Osobiście Woźny Ge-

11nerał Woiewodz. Kijows. y Jnnych Opatrzny Jan Miodusze-

12wski [?] in vim sui vera ac fidelis Relationis palam publice libereq[ue]

13recognovit. Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

14dziestego Drugiego, Dnia Osmego Januarij, Pozew Ziemski Kijow-

15ski Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Niewmirzyckich [?] y

16tam ten Pozew iednemu z Pozwanych w Jzbie na Stole położ-

17ył.

k. 623

1żył, o położeniu onego od kogo pokogo y w iakiey Sprawie by był pi-

2sany, Prawnie publi[?] kiuie [?] do wiadomości przywiodł, którego

3Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Król

4Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudz.

5Inflantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Podol.

6Podlaski Braceł. y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże Saski

7y Elektor. Urodzonym Dmitrowi Stryiowi y Karolowi Synow-

8cowi Illenkom Lewkowskim Janowi Sawczenkowi Antonie-

9mu y Teodorowi Zubczenkom [?] Pawłowi y Bazylemu Jarmo-

10lenkom Niewmirzyckim Pozwanym z osob y ze wszystkich ge-

11neraliter Dobr WW: leżących ruchomych y Sum Pieniężnych

12przykazuiemy, abyście WW: przed Sądem Naszym Ziemskim

13Kijowskim, na Rokach Ziemskich Sesłu [?] Woiewodz. Kijowsk.

14w Roku da Bog przyszłym Tysiąc Siedmset Czterdziestym

15Drugim, w Owruczu lub Żytomirzu przypadaiących y Są-

16dzić się maiących, vel his deficientibus in alijs proxime

17Subsequentibus Sami Oblicznie y Zawicie Staneli, na Instan-

18cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora WiełJ Macieja

19Dedowicza z Trypola Trypolskieg[o] Podsędka Ziemskieg[o] Kijowsk.

20Aktora, który przychylaiąc się do Prawa P[ospolite]g[o] y Manife-

21stacyi Swoiey co tre[?] uczynioney WW: pozywa oto. Iż WW:

22wiedząc indubitate, że WiełJ Aktor Sortis Bonorum Lew-

23kowicz et Niewmirzyckie Legitimus Haeres et Possessor pa-

24cificus, contemnendo Jura Publica ausi estis et teme-

25re praesumpsistis, Ludzi y Poddanych Actoris dla wy-

26robienia Barci na Swoich Grzunach zesłanych adhibitu

27roznego oręża Copia, iakoto Strzelb, roznych Pistoletow

28Szabel y Inszeg[o] Oręża cumulata ad eundem ausum gwerra

29Ludzi violenter napadć, y nic sobie złego evenire speran-

30tes, Ludzi Barcie w Borze robiących, Szablami rąbać, bić,

31kaleczyć, ze Strzelby do nich się zmierzać y strzelać, uie-

32kaiących bić, Leziwa Pieśnie [?] poodbierać, Robotnika Par-

33choma Seneriie [?] Szablą w Łeb uciąć, y ranę znaczną w Głowie

34zadać, Kańczucami Pistoletami kułać, razow Pięciuset [?] spu-

35tych krwią oczieklych po wszystkim ciele pozadawać, et vari-

36os impracticatos ausus czynić. A zatym Idem Actor ratione

37praemissorum na Termin wyż oznaczony pozywa Sitos pari-

38turi.

k. 623v

1Datt w Owruczu Die Vigesima Secunda Decembris Anno Mille-

2simo Septingentesimo Quadragesimo Primo: de quo praesens

3ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny ut Supra Scriben-

4di ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rel. pott. – Relacya podania (pozwu); in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; „na leżeniu Xiąg” – w czasie wyłożenia ksiąg poza rokami.

Fragment pozwu królewskiego (Augusta III) wpisanego w akt. vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; indubitate – niewątpliwie; Sortis Bonorum – części dóbr; Legitimus Haeres et Possessor pacificus – prawowity dziedzic i spokojny posiadacz; contemnendo Jura Publica ausi estis et temere praesumpsistis – lekceważąc prawa pospolite ośmieliliście się i zuchwale poważyliście; adhibitu… Copia – przy użyciu mnóstwa; ausum gwerra – zamach wojenny; nic złego evenire sperantes – nie spodziewających się niczego złego; varios impracticatos ausus – różne niesłychane zuchwalstwa; ratione praemissorum – z powodu powyższego; citos parituri – jako mających się stawić. WiełJ – Wielmożny Jegomość. Data pozwu: termin roków 1742.

Die Vigesima Secunda Decembris Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – dnia 22 grudnia roku 1741.

de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać; krzyżyk zastępuje podpis woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

8I 1742 woźny Jan Mioduszewski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Macieja Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Dmitrowi, stryjowi, i Karolowi, synowcowi, Iłeńkom Lewkowskim, Janowi Sawczenkowi, Antoniemu i Teodorowi Zubczenkom [?], Pawłowi i Bazylemu Jarmolenkom Niewmirzyckim i innym – o to, że wiedząc, iż aktor jest prawym dziedzicem i spokojnym posesorem części Lewkowicze i Niewmirzyce, ośmielili się naruszać jego prawa.

Transkrypcja

k. 623v

1Relatt. podt. Pozwu na Sądy Ziemskie Kijowskie od Wielm.

2JmPana Moczulskiego Komornika Ziem. Kijow.

3po Urodz. Białockich Małż. y Innych.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Januarij Osmego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Generału Woiewodz. Kijowskieg.

7Przedemną Janem Niewmirzyckim Subdelegatem ad hunc

8actum wzytym, y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

9Stanowszy Oczewiście Woźny Gen. Woiewodz. Kijow. y Innych

10Opatrzny Andrzey Strzelski, w moc prawdziwey wierney y sku-

11teczney Relacyi Swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie dla Zapisa-

12nia do Xiąg Niniejszych Zeznał. Iz on Roku teraźnieyszego

13Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugieg. Dnia Osmeg. Januarij

14Pozew Ziemski Kijowski autentyczny odniosł do Dobr Wsi Haje-

15wicz, y tam ten Pozew Urodz. Janowi Białockiemu do Rąk

16oddał, o oddaniu y essencyi onego od kogo po kogo y w iakiey spra-

17wie byłby pisany, Prawnie opowiedział y dowiadomości przy-

18wiodł. Ktorego Pozwu iest tenor takowy, August Trzeci z Bo-

19zey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski

20Mazowiecki Zmudzki Inflantski Smolenski Siewierski

21Kijowski Wołynski Podolski Podlaski Bracławski y Czer-

22nihowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urodzonem

23Kazimierzowi Łaszkiewiczowi, Janowi y Antoninie primi

24voti Dunarskiey Secundi ad praesens Białockiey Białockim

25Małż. y Sukcessorom po Nieśdy Urodz. Dunarskim po-

26stałym, Samey Urodzoney Białockiey cum assistentia Mari-

27tali de Jure debita Pozwanym z osob y z wszystkich ogułem

28Dobr WW: Ziemskich ruchomych y Sum Pieniężnych przykazuie-

29my aby się WW: przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

30Ziem. Generału Woiewodz. Kijow. w Owruczu lub Zytomirzu

31przypadaiących y Sądzić się maiących, vel his deficientibus in

32aliis proxime subsequentibus Sami oblicznie y Zawiśle

33[reklamant:] Staneli

k. 624

1Stanęli, na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz. Jana

2Zawialicza Moszulskiego Komornika Ziem. Kijow. Aktora, ktory przychy-

3laiącsię do Prawa Instyg.o WW: pozywa ao. respektem Skryptu sobie do

4te od ninieyszego Aktora WW: Urodz. Łaszkiewicz y Dunarski na czer-

5wonych Złotych Dziesięć na Osoby swoie wymożenia y do tych czas post

6praestitam sibi Satisfactionem u siebie trzymania, y onego Aktorowi

7ad Repetitas Requisitiones nieoddania, Zaczym Idem Actor WW:

8pro Cassatione et annihilatione tegoż Skryptu e munctorie nastąpio-

9nego y onagrodzenie Szkod z tąd pochodzących, futuro pozywa. Ktos

10Citaz paritam terminum attentaturi et ad omissa omnia Judicia-

11liter responsuri. Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septingen-

12tesimo Quadragesimo Primo Die Vigesima Tertia Decembris.

13de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio Woźny ut supra

14scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Datę roczną odczytano: Czterdziestego Wtorego / Drugiego = 1742.

ad hunc actum wzięty – powołany do tej czynności; primi voti … secundi ad praesens – z pierwszego męża … z drugiego obecnie; cum assistentia maritali de iure debita – z asystencją męża prawem należną; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a w razie ich nieodbycia na najbliższych następnych.

Nazwa wsi „Hajewicz” [?] oraz „Nieśdy” [?] (zapewne „niegdy” – nieżyjącym) odczytane niepewnie.

Instancya Instygatora – na wniosek (wystąpienie) instygatora sądowego; Delator – donosiciel, oskarżyciel posiłkowy.

post praestitam sibi Satisfactionem – po otrzymaniu zadośćuczynienia; ad repetitas requisitiones – mimo wielokrotnych wezwań; pro cassatione et annihilatione – o kasację i unieważnienie; futuro – na przyszłe roki.

terminum attentaturi et ad omissa omnia judicialiter responsuri – mający stanąć w terminie i odpowiadać sądownie na wszystkie zarzuty.

Pisan w Owruczu roku 1741 dnia 23 grudnia; ejusdem ministerialis relatio – relacja tegoż woźnego, który nie umie pisać.

WW: – Wielmożni; Urodz. – Urodzony; Instyg.o – Instygatora.

Streszczenie

8I 1742 woźny Andrzej Strzelski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 23 XII 1741) od Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Kazimierzowi Łaszkiewiczowi, Janowi i Antoninie 1° voto Dunarskiej, 2° voto Białockim, małżonkom, i sukcesorom Dunarskiego – o zwrot skryptu na 10 czerwonych złotych, który Łaszkiewicz i Dunarski wymogli od aktora i mimo otrzymanej zapłaty nadal zatrzymują.

Transkrypcja

k. 624

1Rell. post Pozwu ad Cassandam na Sądy Ziemskie

2Kijowskie od Urodz. JeyMości Paniey Bartkowskiey

3wdowy po Urodz. Karwowskiego.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego.

5Miesiąca Januarÿ, Dziesiątego Dnia.

6Na Lezeniu Xiąg Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijowskiego.

7Przedemną Janem Zawialiczem Moszulskim Komornikiem Ziem-

8skim Kijowskim, y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi.

9Stanowszy osobiście Woźny Gen. Woiewodz. Kijow. y Inszych Opatrzny

10Jan Miodaszewski [?], in vim Subverdae [?] fidelis Relationis palam

11publice libere ac per expressum recognovit. Iż on Roku pro-

12szłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego Dnia Dwudzie-

13stego [?] Decembris, Pozew Ziemski Kijowski Autentyczny na membranie

14Ziemskim pisany, odniosł do Dobr Wsi Jurkowszczyzny, y tam ten Po-

15zew we Dworze tameyszym w Izbie na Stole położywszy o pozo-

16staniu onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie był pisany publiku-

17iąc do wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu tenor ejusmodi

18August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski

19Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki Inflantski Smoleński Wołyń-

20ski Kijowski Bracławski y Czernihowski, a Dziedziczny Xiąże Saski

21y Elektor. Urodz. Tomaszowi Seu alias Nominis Karwowskiemu

22Pozwanemu Cassandi nullo Jure praetendenti Possessionem Siedliska

23Gurowszczyzny intra fundos Korowiniecki leżącego, y do tyże Wsi

24należącego z Osoby y zewszystkich gatr Dobr WW. leżących wszło-

25mych.

k. 624v

1y Sum Pieniężnych, Powagą naszą Królewską przykazuiemy abyś

2WŁ: przed Sądem Naszym Ziemsk. Kijowsk. na Rokach Ziemskich Kijowsk.

3w Owruczu lub Żytomirzu na nayprzewszey kadencyi po daciu y

4położeniu tego Pozwu Sam Oblicznie y Zawicie Stanął na Instan:

5cyą Instygatora Sądowego zJeg. Delatorki Urodzoney Antoniny z Dzy:

6polskich primi voti Krzyżskiey, secundi Bartkowskiey, pozosta:

7łey Wdowy Aktorki, która inhaerendo Legi Publicae, à prima

8notitia, o iakoweyści kondemnacie w Sądzie Ziemsk. Kijowskim

9illegitime wtyl zaocznie otrzymaney, pro Cassatione ejusdem

10Condemnationis et Ademptione indebite vexae na WŁ: [...]

11gandis, inne[?] verò principali non attento consensu ad

12Jaśnie Oświeconych Xiążąt Sanguszków Ordynatow Ostrogskich

13ad male narrata ad eviktam sui expostulationem Subdolè pro:

14curato na Termin wyż Oznaczony pozywa. Ses parituris. Datt

15w Owruczu Anno Millesimo Septingentesimo Quadrage:

16simo Primo Die Vigesima Nona Novembris. Et In continenti

17Comparens pltr Urodz. Jeyme Pani Antonina Bartkowska Czesnikowa

18[?]ska Wdowa, Zdrowa będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy Swey

19własney należney Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa Forum Powiatu

20y Wojewodztwa, á podteraznieyszę dobrowolne Zeznanie Swo:

21ie, quoad Actum praesentem attinet, całe się poddaiąc y wcielaj:

22ąc, iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznała. Iż Za wolą y wia:

23domością Siinieyszey Comparentki, Pozew Ziemski Kijowski

24ad Cassandam od tyże Comparentki, po Urodzonego JmciPa:

25na Tomasza seu alius nominis Karwowskiego, iest

26wydany y na Dobrach Wsi Jurkowszczyznie położony,

27dla czego hac Sua Comparitione Stwierdza Znacznia y ra:

28tyfikuie; po ktorey Approbacie prosili, tak Comparent:

29ka Swoiey Approbaty, iako y Woźny Pozwu Relacyi

30Actis connotari co y Otrzymali. Antonina Bartkowska

31+ Jan Miodusiewski Woźny pisać nieumieiący.

32[reklamant:] Retta

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. post – relacja o doręczeniu pozwu; ad Cassandam – o kasację; in vim veridicae fidelis relationis – w moc prawdziwej, wiernej relacji (odczyt niepewny); tenor ejusmodi – treść takowa.

seu alias nominis – czyli innego imienia; nullo jure praetendenti possessionem – bez żadnego prawa roszczącemu sobie posiadanie; intra fundos – w gruntach.

Odczyt foliacji niepewny: na marginesie „624/6”.

inhaerendo Legi Publicae, à prima notitia – trzymając się prawa pospolitego, od pierwszej wiadomości; illegitime – bezprawnie; pro Cassatione ejusdem Condemnationis et Ademptione indebite vexae – o skasowanie tej kondemnaty i odjęcie niesłusznej opresji; Ses parituris – a Wy stawicie się; Datt w Owruczu… – dan w Owruczu 29 XI 1741; Et in continenti comparens pltr (personaliter) – i zaraz stawając osobiście; quoad Actum praesentem attinet – co do niniejszego aktu; ad Cassandam – do kasacji; hac Sua Comparitione – tym swoim stawiennictwem; Actis connotari – zapisać do akt.

Pozew dotyczy kondemnaty uzyskanej zaocznie w sprawie z udziałem Sanguszków, ordynatów ostrogskich. Data dzienna aprobaty – wg poprzedniej formuły (nie na tej stronie).

Streszczenie

10I 1742 woźny Jan Mioduszewski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Antoniny Bartkowskiej, wdowy, przeciw Tomaszowi Karwowskiemu, bezprawnie pretendującemu do posesji siedliska Gurowszczyzna w gruntach korowinieckich [?] – o skasowanie kondemnaty zaocznie i bezprawnie uzyskanej na aktorce w sądzie ziemskim kijowskim. Relację podała do akt aktorka.