Akty 561–600

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 542

1MENSIS DECEMBER

2Mća od Wieleb[n]ego Collegium Xiężey Owruck[iego]

3Societatis JESU przeciw Wiell. Leśniczkom

4Starostom Zytt[?] y innym uczyniona.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Decembris Trzynastego Dnia

7Na Urzędzie Xięg Ziem. Woiew. Kijow. przedemną Ie-

8rzym z Gałek Gałeckim Namiesnikiem pro tunc Urz.

9Ziem. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens

10personaliter Wielebny w Bogu Xiądz Mć Xiądz Józef Bie-

11liński[?] Minister y Prokurator Causar[um] Collegij Owruck[iego]

12Soctis JESU, ex commisse Przewielebnego w Bogu Je-

13Mci Xiędza Felicyana Białłunowicza[?] Rektora Collegij

14ejusdem, suo, et totius (et totius) Collegij Nomine, quatenus[?]

15manu[?] o Manifescie in Cro Owruck[im] Anno Millesimo Septin-

16gentesimo, Trigesimo Nono, Die Sexta Maj, cum impo-

17sitione imposturae, et irrealis, acsi repositionis Summae

18do uiedziecia[?] mysl[?] tak[?] Juraczu[?] Wielmożnie[?] na teraz

19Wiell. Ich Mościom Panom Alexandrowi na Leśni[?], y Maryan-

20nie z Niszakow[?] Leśniczkom Starostom Zytt. Matt.

21Judicis Urodzonemu JmPanu Andrzeiowi Wydze, ex com-

22missu tych że Wiell. Starostów, in Claustro Collegij, Owr[ucki]

23się Ich Mść acsi Reponującemu, Słowa tyl[ko], Manifesto-

24wać y protestowac się, in eum Sensum, że pomieniony

25Urodz. JmPan Wydżga Gubernator Wieledniski, Wiell.

26Starostow tych irrealissime procedendo, ośmielywszy[?]

27się per meram imposturam inserere Actis Publicis,

28ad perpetuam rei memoriam, perfidelem impositio-

29nem, na Takowe Collegium Soctis JESU Owruckie, impar-

30ticatas Viris religiosos Prieco[?], ad Elusionem et De-

31[reklamant:] […]

k. 542v [?]

1nem Testis interveniens z Wieczna niesławą, y tato Collegio

2Societatis JEsu, et Subsequenter cum praejudicio Fundacyi di-

3ti Collegij in Casu Zadawnienia fałszywie uczynionego, ex in-

4re Manifestu, że Miewie [?] Wszystkie in Acta referre ieżeli by

5Summę Osm Tysięcy Złł Pol. z Dóbr Wsi […] byłby wziął

6Iego Wiel. JmPanu Konstantemu Dzyłowskiemu [?] nie Brzyl [?]

7[…] Złł. et Successoribus ejus reponowac in Collegio

8Ovruc[?] Societatis JEsu, czego nigdy nie było, y czego nigdy per

9teneritudinem Religiosae Conscientiae Viri Religiosi

10dicti Collegij niezwykłe w Modzie w żadne Matkchina [?]

11być, et favere podchnęło [?] Wymysłowi niesprawiedliwie

12…randalizując [?], tak w tym fide Religiosa protestantur

13że ani żadnych takowych pieniędzy, o których falsificat [?]

14ad Acta niesłuszny Manifest, od Urodz. Wydżgi [?] Nomi-

15ne Wiel. Stanisław […], żadney Requizycyi, od Wiel. Sta-

16nisław, Praeses Collegij, Wielebny Ojciec […] Rektor,

17do pierwszy bardziey, alla privata Persona, Collegij, nie mie-

18li ani pieniędzy żadnych nie widziałi, quin imo y to fide

19indubitata asserit, Przewielebny w Bogu […] Rektor,

20do którego principalissime refertur, że ani osoby Ozna-

21nego [?] JmPana Wydżgi, multo minus, miał in hanc terra

22mina Nomine Iey sympatizującego [?] in puncto Złł. 8:

23co iterum iterumque Nomine quo supra Manifestujące

24propter evitandam in posterum temerariam vexam

25(in posterum) Prawnie ewinkowac się y Swoie Collegium

26deklaruie, możeli […] totam Actis Connotari y oblaty

27mało […] Wielki […] Commissarius Causae […] Coll.

28Ovrucensis mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mća – manifestacja; Societatis JESU – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); Collegium Owruckie – kolegium jezuickie w Owruczu.

rok odczytany jako „Czterdziestego” (1740) – niepewny, sprawdzić.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; suo et totius Collegij nomine – w imieniu swoim i całego kolegium; Anno 1739 die sexta Maj – roku 1739 dnia 6 maja; cum impositione imposturae et irrealis acsi repositionis summae – z zarzutem oszustwa i rzekomego złożenia sumy; ad perpetuam rei memoriam – na wieczną pamiątkę; per meram imposturam inserere Actis Publicis – czystym oszustwem wpisać do akt publicznych.

Tekst w dużej części nieczytelny – pismo kursywne, liczne słowa niepewne. Societatis JEsu – Towarzystwa Jezusowego (jezuitów); cum praejudicio Fundationis – z uszczerbkiem dla fundacji; per teneritudinem Religiosae Conscientiae – przez delikatność sumienia zakonnego; fide Religiosa protestantur – na wiarę zakonną oświadczają; quin imo… fide indubitata asserit – owszem, z niewątpliwą wiarą zapewnia; principalissime refertur – do którego przede wszystkim się odnosi; multo minus – tym mniej; propter evitandam in posterum temerariam vexam – dla uniknięcia na przyszłość lekkomyślnego nękania; Actis connotari – zanotować w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13XII 1740 [?] ks. Józef Bieliński [?], minister i prokurator spraw kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego, manifestował się przeciw Leśnickim, starostom żytomierskim, i innym o to, że Wyżga, gubernator wieledicki, z polecenia starostów wniósł do akt publicznych fałszywe i oszczercze oskarżenia przeciw kolegium. Pierwszy wpis z XII 1740 – po nr 129 (X 1740) brak wpisów z X–XI.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 542v [?]

1Relacya Prot. Ioźno [?] na Roki Ziem. Kijow.

2od tegoż Collegium […] […]

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

4Miesiąca Decembra Piętnastego Dnia

5Na Urzędzie […] Ziem. Wieczo[…] Kijow. Przedemną

6[reklamant:] Iestem

k. 544

1Jerzym z Gatek Gatskim [?] Namiestnikiem pro tunc Akt

2Ziemskich y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

3osobiście Woźny Generał Woiewod. Kijow. y innych Ws[...]:

4ny Marcin Urbański [?] in vim sua veraeq[ue] ac fidelis Relatio-

5nis palam Publice libere ac expresse recognovit Jż

6on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego die

7Decima Quinta Mensis Decembris [?] Kijow. autentyczny

8odniosł do Dobr Wsi Żołni [?] y tam ten Pozew na Osobie

9Wiel. Pozwanych Poddanego wolnątu [?] pie na Stole poło-

10żył oświadczeniu onego od kogo przy kogo y w jakiey Spra-

11wie tenże pozew opowiedział y do którego mieyca przy

12wodził, którego Pozwu Tenor sequitur talis. August

13Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wielki Xiążę Litewski

14Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflant. Smoleń. Siewier.

15Kijow. Wołyń. Podol. Podlas. Brzest. Czerń. a Dziedzicz-

16ny Xiążę Saski y Elektor. Wielmożnym Alexandrowi

17z Leszna y Maryannie z Kępowskich [?] Leszczyńskim Starosto-

18stwu [?] Żytom. [?] iako Dzierżawcom [?] Dudziey [?] Urod. Andrzejowi Wyż-

19dze iako Plenipotentowi seu Gubernatorowi Wiel. Dzierżawnicze-

20mu Wiel. Starostów Żytom. z osob y dobr gotowych wszystkich

21ruchomych y Nieruchomych przykazuiemy abyście

22Wiel. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. od daty wypełnienia

23tego Pozwu za niedziel dwie albo wtenczas gdy ta Spra-

24wa z Regestru Sobie należytego na Rokach Ziem. Kijow.

25w Owruczu lub Żytom. na kadencyi Trzy kroćkiey [?] Sądzi

26się mających aut his deficientibus in aliis proxime

27subsequentibus przywołana będzie Sami osobiście y Zawi-

28cie Stanęli na Instancyą Strony Powodowey y iego Delatora

29Wielebnego w Bogu Xiędza Felicyana Bitokowskiego [?] SJ

30Rektora Collegii Owruckiego ac totius Communitatis Eiusdem

31Collegii in Assistentia citi de iure debita Aktorow, który

32przyczyny łaczącey do Prawa Pospolitego y Maiący utrum [...]

33Zaszłey WW. pozywaią oto, Jż WW. dawszy [...] Kommissyi

34acta referentes Urod. Wyżdze Gubernatorowi Wiel. Dzierżawnicze-

35mu oraz Plenipotentowi Swemu aby nomine et ex delegacione [?]

36missione WW. uczynił Manifest w Grodzie Owruckim [...]

37[reklamant:] nec

k. 544v

1no Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Die Sexta

2Maij aesi reponowat in deposito Collegij Xaverowskiego Sum-

3my Osm Tysięcy Złł. Polskich należącą Zdtr. Przy Którey

4Wielm. niegdy Konstantemu Zydkowskiemu Burgrafowi Żyt.

5et Successoribus onego, iakoż et Mandato WW. chcąc in-

6nodare dictum Collegium Urod. Wydżga z Rożkałow [?] WW.

7ad Acta Grodzkie wszytkie pomieniony Manifest zaniesł

8iakoby realiter Sumę rzeczoną Osmtysięcy Złł. Polsk. in

9Collegio deposuisset Oyc Praeses Collegij ani żadney Summ[y]

10ki od WW. niegdy nie miał ani pieniędzy nie widział

11ani w Conditamina [?] irrealia iako Stanowi y powołaniu

12swemu nieprzyzwoite niewchodził quinimo ani Urod.

13Wydżgi protunc nieznał y niewidział, tak dla eximo-

14wania od niesłuszney censury y wszytkiey Personae

15et Patrum Collegij nec non ab onere Zmyślenia aesi repo-

16nowaney Summy Osmiu Tysięcy uwolnieniasię Wiecz-

17ności Waszę Pozywaią do przystuchaniasię Winom Prawnym

18Super Imposito nsibus [?] in re gravis momenti in Personas

19religiose Deo Sacratas iniusta fide napaść wkładaiącey

20Sancitas, y omne pretensye latius brevis [?] in Termino Termi-

21ni proponowane Sitis paritum Datt w Owruczu

22Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno Die De-

23cima Quarta Decembris de quo p[r]aeno [?] eyus Mltis Relatio

24Woźnego ut Supra describendi ignari [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt tytułu niepewny; numer marginalny nieczytelny (prawdopodobnie 13tio).

in vim sua veraeq[ue] ac fidelis Relationis palam Publice libere ac expresse recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

die Decima Quinta Mensis Decembris [?] – dnia piętnastego miesiąca grudnia [?]; Tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie.

aut his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; in Assistentia citi de iure debita – przy asystencji pozwanego należnej z prawa.

Żytom. – Żytomierski; Owrucz – Owrucz, kolegium jezuickie.

Fragment końcowy pozwu (z relacją woźnego) Kolegium jezuitów w Owruczu [?] przeciw spadkobiercom; Xaverowskie – Kolegium św. Franciszka Ksawerego [?].

Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Die Sexta Maij – 6 maja 1739; in deposito – w depozycie; quinimo – owszem; Super Imposito … in Personas religiose Deo Sacratas – o zarzut w sprawie wielkiej wagi wobec osób zakonnych Bogu poświęconych; Datt w Owruczu … 14 grudnia 1740.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15XII 1740 woźny Marcin Urbański [?] zeznał, że 14 XII położył pozew [protestację] na roki ziemskie kijowskie od tegoż kolegium owruckiego (zob. nr 130) przeciw Aleksandrowi z Leszna [?] i Mariannie z Kępowskich [?] Leśnickim, starostom żytomierskim, dzierżawcom, oraz Andrzejowi Wyżdze, ich plenipotentowi i gubernatorowi – o to, że polecili Wyżdze wnieść w grodzie owruckim manifest przeciw kolegium.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 544v

1Ma[nifest] Nomine Wielm. Pandy [?] Chorążego

2Żytomir. przeciwko JeyMPanny Morzyń-

3skiey y innym

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Piętnastego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Sza:

7teła [?] Patkiem [?] Namiesnikiem protunc Akt Ziem.

8y Xięgami Niniey[sz]emi Ziem. Kijow. Comparens pltr Urod.

9JmPan Dominik Zidkowski [?] Nomine Wielm. JmPana

10Michała na Narodyczach [?] y Dorohyniu [?] Pandy [?] Chorążego

11[reklamant:] Żytom.

k. 544

1zytt Pryncypała Swego na Przeciwko generalnemu zytt[?] Ple-

2nipotentowi Principalis Commemorati post Regestrum Należ-

3nego mu[?] Gabryelowi Morzyńskiemu papiery y wszelkie

4Munimenta in genere Principalis Comparentis u siebie

5maiącemu y Ziemi Należącemu natu et Origine de

6Kremieniec et attinentia ut. fama volat, Scripta et

7Documenta narrant, docety et narratis Procedentiam

8sanguiney Junctor[?] Ejus[?] relatio, in Vita et more ex-

9cessivum[?] non observantem, Jura omnia excedentem in Obse-

10quio Principalis Sui Virtute carentem, iako też et Cu-

11jusvis Dominio Brata[?] Obżałowany wieczysti[?] z Doku-

12mentami y Papierami do pomagaiącemu y wynayduiące-

13mu Skarbu[?] y Oświadczaiącą przed Urzędem ninieyszym Oż-

14że pomieniony Gabryel Morzyński przepomniawszy benefi-

15ciorum Principalis Comparentis, Ingratitudine ductus,

16że Wielm. Pryncypał Comparentis patrata per eundem,

17ejusq Uxorem Scelera Cuncta, praecipue illicite actus

18in publicum evolatu[?], ratione privata melius scito[?] notum[?],

19Silentio praetermittebat, eundemq Inculpatum dummo-

20do non redeant concredita Obżałowanemu ad Princi-

21palem Munimenta, alias Conscius non subsequens[?] Pleni-

22potens, intimo Cordo[?] tis konserwował, Lub też Conser-

23vatus Circa saepissimam Admonitionem vitam Corrigere[?]

24[…] Morem assumpserit[?], ktory Obżałowany przy-

25tey częstokrotnie admoniciey Principalis Comparentis z

26obietnicą poprawy gdy przyimował, Wielm. Pryncypał

27Comparentis tym bardziej Documenta Substancyi Swoiey

28wszelkiey konfenował[?] et ad revidendum omnium Mu-

29nimentorum permittebat, Atisci[?] Obżałowany a natura

30mala conscientia, ductus odio status y zawziętosci do

31pyszności[?] ad Areas Munimentorum, gdy moneta carebat

32one ultra argentum valentes legendo et colligendo de-

33fensiva cum offensione Principalis, in alienas

34manus mittendo Documenta, Litteras in Argen-

35tum dissolvendo, hisq monitus, dispanuit[?], Comparen-

36tis Principalem per Omnes Actus Sui summope-

37[reklamant:] re

k. 544v

1re in Substantia Munimentisq[ue] ad eam Spectantibus in:

2juriavit privavit ac inermem, ba Sine omni Origi:

3nali Documento (: ktore anticipanter Sperando

4pro delicto vituperium powybierał :) reliquit, o co ia:

5ko Contra omne Jus patratum est tak Comparens in:

6haerendo praecedentibus Contra Inculpatum a Princip:

7ali Suo alijsq[ue] Manifestationibus de inconvenienti:

8actu iterum iterumq[ue] Manifestat Salva Manen:

9te melioratione et Per Citationes edendas Correctione

10kane Actis Connotari prosił co y otrzymał Dominik Ciołkowski [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Nomine – w imieniu; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Namiesnik – zastępca regenta.

Fragment manifestacji (protestacji) pełnomocnika przeciw Gabrielowi Morzyńskiemu o przetrzymywanie i rozprowadzanie dokumentów mocodawcy; tekst mieszany polsko-łaciński, odczyt wielu wyrazów niepewny.

Ważniejsze zwroty łacińskie: natu et Origine de Kremieniec – rodem z Krzemieńca; ut fama volat – jak głosi wieść; Ingratitudine ductus – wiedziony niewdzięcznością; Scelera … in publicum evolata – występki rozgłoszone publicznie; Silentio praetermittebat – pomijał milczeniem; in alienas manus mittendo Documenta – przekazując dokumenty w obce ręce.

Foliacja w prawym górnym rogu słabo czytelna (ok. „344”).

in Substantia Munimentisque ad eam spectantibus iniuriavit, privavit ac inermem […] sine omni originali documento reliquit – w majątku i należących do niego dokumentach skrzywdził, pozbawił i bez żadnego oryginalnego dokumentu zostawił; anticipanter sperando pro delicto vituperium – z góry spodziewając się nagany za przestępstwo; co jako contra omne ius patratum est – jako popełnione wbrew wszelkiemu prawu; comparens inhaerendo praecedentibus contra inculpatum a principali suo aliisque manifestationibus de inconvenienti actu iterum iterumque manifestat – stawający, trzymając się wcześniejszych manifestacji przeciw obwinionemu przez swego mocodawcę i innych, o niewłaściwy czyn raz po raz manifestuje się; salva manente melioratione et per citationes edendas correctione – z zachowaniem prawa do poprawienia i sprostowania przez pozwy, które mają być wydane; actis connotari – zapisać w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15XII 1740 Dominik Ciołkowski [Zidkowski?] w imieniu Michała na Narodyczach i Dorohiniu Pawszy [?], chorążego żytomierskiego, manifestował się przeciw Gabrielowi Morzyńskiemu, generalnemu plenipotentowi chorążego, i innym o to, że po zakończeniu pełnomocnictwa nie zwrócił powierzonych mu papierów i wszelkich dokumentów [munimenta] (w tytule: przeciw pannie Morzyńskiej).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 544v

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Wielm.

2Matyńskiego [?] Miecznika Owruc. po Wielm.

3Sreniowskiego [?] Sędziego Grod. Żytt.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Piętnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Ga:

7tek Gałeckim [?] Namiesnikiem pro tunc akt Ziem. y Xięga:

8mi Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny

9Generał Wojew. Kijow. y innych Szlachetny Antoni Bie:

10lecki [?] w Moc Zeznawczey Wierney y Autentyczney Relacyi

11Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał Iż On Ro:

12ku teraz niejszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia

13Dziesiątego Decembra Pozew Ziem. Kijow. odniosł do

14Dobr Wsi Pohalewa [?] y tam ten Sprawiedliwszy od kogo

15po kogo należy opowiedział pisany był Ten Pozew de

16Tenore Sequenti August Trzeci z Bożey łaski Krol Pol:

17ski W.X.L. Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Inflan:

18Smoleń. Siewierski Kijow. Wołyń. Podol. Podlaski Brac[ław.]

19Czernik. a dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wielm.

20Michałowi Sreniowskiemu [?] Podcz. [?] Wiztol. [?] Sędzie:

21mu Grod. Żytt. z osoby y dobr swych wszystkich przypa:

22dziony, abys W. od Daty y Położenia tego Pozwu

23[reklamant:] Za niedzie[l]

k. 545

1Za Niedziel dnie albo wtenczas gdy ta Sprawa na Nay

2bliższey Kadencyi przypadnie, y ea deficiente in alio

3Subsequenti Sam osobiście Stanął y Skuteczni[e] uspra

4wiedliwił się na Instancyą Instygatora Sądowego y ujo Dela

5tora W. Wacława Matyńskiego Mieczownika [?] Po:

6woda który WJ. przyczyniłeś się do komplanacyi w Ro

7ku Tysiącznym Siedmsetnym Trzydziestym Siódmym Dnia

8Dziewiętnastego Marca w Łucku Sub Securitate Sądu

9Grod. Łuckiego Między WJ. ziedney a WJch Powodem

10z drugiey Strony Spisaney Actami Grod. Łuckiemi

11potwierdzoney qua Mediante Complanatione injunctum

12abys WJ. Summę Cztery Tysiące Sześćset piedziesiąt

13y Cztery Złł Polsk. na Zajutrz po Ś. Janie to iest pro Die

14Vigesima Quinta Junij w Roku Tysiącznym Siedmset

15nym Trzydziestym Siódmym WJch Matyńskiemu rze:

16telnie oddał y Wypłacił, który komplanacyi WJ. sprze

17ciwiwszy się na Terminie w komplanacyi naznaczo

18nym to taliter oddać niechciałeś y tylko Summę Czte

19ry Tysiące Dwieście Dwanaście Złł Polsk. reponowałeś

20a resztującą Czterysta Czterdzieści y dwa Złote u Sie

21bie zatrzymałeś y ad Multas requisitiones oddać re

22nuis Używając Powoda Obietnicami Satysfakcyi

23żadney nieuczyniłeś, Atque pro Solutione restan

24tis Summae Czterechset Czterdziestu y dwuch Złł

25ad Complementum dany Czterech Tysięcy Sześć:

26set piędziesiąt y Czterech Złł. w komplanacyi dołącze

27niu una cum Provisione należący et pro Poenis

28vae Ctraventionis eiden Complanationi refusioneq.

29damnor. exinde Causator. potyma Sis itaq. paritur[us]

30Dat. a Curia Sua Die Quinta Xbris Anno Millesimo

31Septingentesimo Quadragesimo de quo Pozew Ejusd.

32Mittit Relatio Woźny ut supra Scribendi Ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

de tenore sequenti – następującej treści; pro tunc – na ten czas; W.X.L. – Wielki Xiąże Litewski; Owruc. – owrucki; Żytt. – żytomierski; Grod. – grodzki.

ea deficiente in alio subsequenti – a gdyby ta (kadencja) nie doszła, na innej następnej; qua mediante complanatione injunctum – mocą której ugody nakazano; pro Die Vigesima Quinta Junij – na dzień 25 czerwca; ad multas requisitiones – na liczne upomnienia; renuis – odmawiasz; atque pro solutione restantis summae – a o zapłatę pozostałej sumy; ad complementum – dla uzupełnienia; una cum provisione – wraz z prowizją; pro poenis contraventionis eidem complanationi refusioneque damnorum exinde causatorum – o kary za naruszenie tej ugody i zwrot szkód stąd wynikłych; sis itaque pariturus – będziesz więc posłuszny (stawisz się); Datum a Curia Sua Die Quinta Xbris Anno 1740 – dane ze dworu jego 5 grudnia 1740; de quo... Relatio Woźny ut supra scribendi ignarus – relacja woźnego jak wyżej, pisać nieumiejącego. Odczyt końcowych formuł łacińskich niepewny; „Mieczownika” [?] – tytuł/urząd niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15XII 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał, że 10 XII położył we wsi Pohalew [?] pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany 5 XII 1740) od Matyńskiego [?], miecznika owruckiego, przeciw Michałowi Szereniowskiemu, podczaszemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu – o niedotrzymanie komplanacji (ugody) z 1737: pozwany złożył tylko 4212 zł, a resztę 442 zł z należnych 4654 zł zatrzymał i mimo wielu upomnień nie oddaje; o zapłatę reszty z prowizją i kary za naruszenie ugody.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 545v

1Relacya Pozwu od [skreślone: tegoż] Xiędzu [?] na też Sądy

2po Wiel. Pan z Chorążego Żytt. y inszych JchMciów

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

4Miesiąca Decembra Piętnastego Dnia

5Na Urzędzie Grodzkim [?] Kijow. Przedemną Jerzym z Gałek [?]

6Gałeckim Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem. y Xięga:

7mi Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiscie Woźny

8Generał Woiewo. Kijow. y innych Szlachetny Antoni Bie-

9lecki [?] w Moc Prawdziwey Wierney y Skuteczney Relacyi

10Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał, Iż on Ro-

11ku teraz nieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia Dzie-

12siątego Decembra Pozew Ziem. Kijow. od niego do Dobr Mia-

13sta Narodycz [?] y tam tenże pozew oddawszy więcey Guberna-

14towi od kogo wypisany prawnie opowiedział, Cuius te-

15nor sequitur talis August Trzeci z Bożey łaski Krol

16Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleń.

17Siewier. Kijow. Wołyński Podolski Podlas. Brat. y Czerni.

18a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiel. Michałowi

19na Narodyczach y Dorohiniu [?] Pawszy [?] Chorążemu Żytt. Pan[?]

20ui [?] y Zofiy Sen alias Nomine Rybinskiego Jakubowskiey

21Podcz. Żytt. Łukaszowi Rybinskiemu Stoln. Żytt. y innym

22Sukcessorom niegdy Wiel. Jana Rybinskiego Stolnika Żytt.

23z niegdy Wiel. Konstancyi Pawszanki [?] Primi voti Rybin-

24skiey Secundi Matyńskiey [?] ex Primo voto spłodzonym ie-

25śliby do sprawy należeć mieli tudzież Wiel. Łukaszowi

26Bohdanowiczowi Mieczn. Kijow. Pisarzowi Grod. Kijow. An-

27tekowi [?] Namiesnikowi Grod. Kijow. iakotesz Przewieleb-

28nym w Bogu Xięży [?] Deliczanowi [?] Białkowiczowi [?] Ui-

29werburiel [?] Rektorowi y całemu Collegium Owruckiemu Soctis

30Jesu niemniey Anzelmowi Piątkowskiemu Przeorowi

31Konwentu Owruc. Ordinis Sancti Dominici Pozywa-

32[reklamant:] nym

k. 546

1nych z Dobr y Dobrze generaliter Wszystkich przybędziecie Wy

2aby ście WW od Daty y podrzenia tego Pozwu za Niedziel Dwie

3albo w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru Sądow Ziem. Kijow.

4na naypierwszey Kadencyi w Porządku lub Tytt. przypadnie

5y przywołana będzie Sami Osobiście y Zawicie Staneli na

6Instancyą Strony Sądowey y iego Delatora Wiel. Wacława Matya-

7szego [?] Miecznika [?] Owruckiego [?] Powoda który WW pozywa Oto Iż

8WW: Sukcessorowie niegdy Wiel. Jana Rybinskiego [?] Mattk [?]

9Tytt. Wiedząc dobrze o Zapisie Simplicis Debiti na Summę

10Trzy Tysiące Złł. Pols. przez niegdy Wiel. Konstancyą Rybin-

11ską na ten czas Wdową Wiel. Delatorowi Zapisaney

12ktorey Summy Wiel. Actor Trzy Tysiące podniesszy z Linii [?]

13Zewiaż [?] od Jasnie Wiel. Oberkiego [?] Kasztell. Kijow. post Fata

14niegdy Wiel. Konstancyi Rybinskiey Matki Swoiey in Suf-

15fragium Animae Ejusdem na Klasztory dysponował Dwa

16Tysiące pro Interesse Matczyki [?] Swoiey in Vivis na ten

17czas zostaiącey w Grodzie Kijow. prezentował y reponowa-

18wał ad breve tempus do wyręczenia tey że Summy WW.

19Sukcessorowie nienależycie bez prawnie tę Arestowaliście

20Summę y tak Impedyment podniesienia Delatorowi alto

21Xięży Jezuitom y Dominikanom uczyniliście: W J Wiel.

22Bohdanowicz nescitur quo titulo tę Summę podniesłszy

23na Swie [?] potrzeby dysponowałeś Więcey zas Waszeci

24Jezuici y Dominikanie Obligationem Suam negli-

25gendo podtey Cessyi Wam Ktorey tey Summy nie

26pominąciesię, A zatym pro relaxatione Aresztu pro Sa-

27nis ratione Causationis damnum pro restitutione et repo-

28sitione Ejusdem Summae Dwoch Tysięcy Wiel. Actor

29pozywa y przypozywa Citatosq[ue] partium et ad [?]

30missa judicialiter responsuri Datt w Owruczu [?]

31Die Quinta Decembris Millesimo Septingen-

32tesimo Quadragesimo Anno de quo praesens Ejus Mości

33Relatio + Woźny ut supra Scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; Cuius tenor sequitur talis – którego treść jest następująca; Primi voti … Secundi … – z pierwszego małżeństwa … z drugiego; ex Primo voto spłodzonym – zrodzonym z pierwszego małżeństwa; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuitów); Ordinis Sancti Dominici – Zakonu św. Dominika; Mieczn. – miecznik, Podcz. – podczaszy, Stoln. – stolnik, Żytt. – żytomierski.

generaliter – ogólnie; Simplicis Debiti – zwykłego długu; post Fata – po śmierci; in Suffragium Animae Ejusdem – na wspomożenie jej duszy; pro Interesse ... in Vivis – dla korzyści [matki] za życia; ad breve tempus – na krótki czas; nescitur quo titulo – nie wiadomo jakim tytułem; Obligationem Suam negligendo – zaniedbując swój obowiązek; pro relaxatione Aresztu pro Sanis ratione Causationis damnum pro restitutione et repositione Ejusdem Summae – o zdjęcie aresztu, o szkody z powodu sprawienia, o zwrot i złożenie tejże sumy; Citatosque partium et ad ... judicialiter responsuri – pozwanych, którzy mają sądownie odpowiadać; Datt Die Quinta Decembris Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno – dan 5 grudnia 1740 roku; de quo praesens Relatio – o czym niniejsza relacja; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać (woźny, krzyżyk).

Tekst jest dalszym ciągiem pozwu (oblata pozwu z relacją woźnego); wiele odczytów nazw niepewnych.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15XII 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał, że 10 XII położył pozew na sądy ziemskie kijowskie [od Pawszy?] przeciw Michałowi na Narodyczach i Dorohiniu Pawszy [?], chorążemu żytomierskiemu, Zofii z Rybińskich Jakubowskiej, podczaszynie żytomierskiej, Łukaszowi Rybińskiemu, stolnikowi, i innym sukcesorom Jana Rybińskiego – o sumę 3000 zł z zapisu prostego długu wystawionego delatorowi przez Konstancję Rybińską, wówczas wdowę.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 546v

1Relatia Pozwu na Sąd Ziem. Kijow. od Wiell.

2Pawszy [?] Chorążego Żytt. [?] Michała [?] Morzynskiego

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

4Miesiąca Decembra Siedmnastego Dnia

5Na Urzędzie [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym [?] Za-

6tek [?] Gateckim [?] Namiesnikiem [?] pro tunc Aktt Ziemskich

7y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiscie

8Woźny Generał Woiewodz. Kijow. y innych Szlachetny Ze-

9ligian [?] Potentkowski [?] w moc Prawdziwey wierney y skuteczney

10Relacyi Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał

11Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Mie-

12siąca Decembris Piętnastego Dnia Pozew Ziem. Kijow. odniosł

13do Dobr Miasta Owrucza y tam ten Pozew cujusvis Nominis [?]

14Morzynskiemu Ante hac Plenipotentowi Wiell. Michała

15Pawszy [?] Stolnika Owrucz. nunc vero ejus disparenti [?] nulli-

16[…]i Possesionem habenti na Bramie y Drzwiach Zamku Owru-

17cz. przybiwszy o przybiciu onego y wlożeniu tey Sprawie

18pisany euntibus et redeuntibus kogo tylko pro tunc wi-

19dzieć mogł opowiedział y prawnie publikuiąc do wiado-

20mosci podał pisany był ten Pozew w te Słowa August

21Trzeci z Bożey łaski Krol Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazow.

22Zmudz. Inflant. Smoleń. Siewierski Kijow. Wołyn. Podol. Pod-

23laski Brac. y Czernihow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

24Tobie Szlachetny [?] Morzynskiemu z Osoby y ze wszystkich

25generaliter Dobr W. T. Wszystkich Ruchomych y Sum pieniężnych

26gdziekolwiek mianych y Maiących przykazuiemy abyś W. T.

27przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Ziemi [?]

28Woiewodz. Kijow. w Owruczu lub Żytt. na Naypierwszey kadencyi

29po Nowym Lecie de Lege przypadaiącey albo potym niedłuż-

30szey na inney blizko następuiącey Sam osobliwie y zaraz

31Stanął, na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatora Wiell.

32Michała Pawszy [?] Stolnika Owrucz. Aktora, ktory in vi-

33rendo [?] Legi et Manifestationibus suis contra de factis [?]

34pozywa otosz W. T. przeciwko Prawu wszelkiemu Mazow-

35[reklamant:] nosci

k. 547

1nosci y Sumienia postpiusszy, fraudendo Aktora Principa-

2lem verò Sui powierzone Sobie uti generali ad latus

3Zostaiącemu Plenipotentowi od Aktora wszelkie in gene-

4re Munimenta et dispositionem cujuscis Substantiae

5Maiąc, Smiałes yWażyłes się absente Principali Se in

6omne nefas exuere Scelera patrare o ktorych Iuriach nie

7przystoynych Abeyach multo [?] obloquens [?] et testantur

8transactiones; Ipsius powybieraussy anticipanter nay

9potrzebnieysze y nayprzynieypalnieysze Dokumenta Cyrogra-

10fy, Terminy y Skrypta cum Quovis rem Actoris et Sub-

11stantiam extinduiące y remonstruiące porabierać y Zni-

12mi Zbiegłszy Aktora zdradził y za wiare et persuasio-

13nes [?] illicitum Odio suum Actori Prawo wyraźne cathegach ła-

14nos [?] Zdradzieckich et quod maximum in Substantia velati

15homicida naruszył y one non respiciendo futura violu-

16re honorem Actoris et ad latus existentiam. Qua prop-

17ter pro restitutione Zabranych potaiemnie Dokumen-

18tow wszelkich (o ktorych lucilentius Actoris ex-

19primunt Litis Contestationes.) niemniey pro poenis

20rigorosis in Lege Statutiq expressis Personalibus

21et Crumenalibus Super Se ex Arbitrio Judicij

22decernendis Citans Sis paritarus Terminum et

23tentaturus [?] et ad praemissa judicialiter responsurus Da-

24tum w Biarach [?] Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

25Die Decima Quinta Mensis de quo [?] Praesens Ejusdem Mensis

26Relatio Woźny ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – wówczas; cujusvis nominis – jakiegokolwiek imienia; ante hac – przedtem; nunc vero ejus disparenti – teraz zaś od niego odstępującemu (?); possessionem habenti – posiadanie mającemu; euntibus et redeuntibus – przechodzącym i wracającym; de Lege – według prawa. Odczyt nazwisk Pawsza, Morzyński, Potentkowski oraz namiestnika niepewny. Foliacja: „546” i nieczytelna druga cyfra.

Fragment pozwu (citatio); fraudendo – oszukując; absente Principali – pod nieobecność mocodawcy; Se in omne nefas exuere Scelera patrare – oddać się wszelkiej niegodziwości, popełniać zbrodnie; pro restitutione – o zwrot; pro poenis rigorosis in Lege Statutique expressis Personalibus et Crumenalibus – o surowe kary osobiste i pieniężne wyrażone w prawie i statucie; ex Arbitrio Judicii decernendis – do orzeczenia według uznania sądu; Citans Sis paritarus – pozywając, abyś stanął; Die Decima Quinta Mensis – dnia 15 miesiąca; Scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17XII 1740 woźny Zeligian [?] Potentkowski [?] zeznał o położeniu pozwu na sąd ziemski kijowski (pisany 15 XII 1740) od Michała Pawszy [?], chorążego żytomierskiego, przeciw Morzyńskiemu – o to, że jako generalny plenipotent przy boku aktora zatrzymał powierzone mu dokumenty i dyspozycję majątku (zob. nr 132).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 547

1Relatia [?] Woźnego na Urzędzie Ziem. Kijow.

2od Wielm. Pawszy [?] Stolnika Owr. [?] po JWielm.

3Steckiego [?] Kasztellana Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra, Siedmnastego Dnia

6Na Urzędzie Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym [?]

7Iatecki [?] Iateckim [?] Namiestnikiem pro tunc Akt Ziem.

8[reklamant:] y Xięgami

k. 547v

1y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście

2Woźny Generał Wojewódz. Kijow. y innych Opatrzny

3Jan Hortaczewski [?] in vim Sui verd ac fidelis Relatio-

4nis palam publice libere ac ex[?] expresse recognovit Iż on-

5że teraznieyszego dnia Piętnastego Grudnia [?] Die De-

6cima Quinta Decembris Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

7odniósł do Dóbr Miasta Chabnego [?] y tamten

8Pozew w Zamku [?] w mieyscu wiadomym na Stole położył

9o oddaniu y złożeniu onego od niego [?] y w tey

10Sprawie pisany był opowiedział y do wiadomości przy-

11wiódł którego Pozwu iest Tenor takowy August Trze-

12ci z Bożey łaski Król Polski W. X. L. Ruski Pruski Mazo-

13wiecki Inflantski [?] Smoleński Siew. Kijow. Wołyński Podolski Pod-

14laski Smoleński [?] y Czernih. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

15JWiel. Kazimierzowi na Chodkiewicza [?] Łuszyni [?] Hornostaj-

16skiego [?] y Chabnego Starościcowi [?] Kasz. [?] Kijow. Dzierży-

17cielowi [?] Partyk. Woysk. Kijo. KMci y RPltey z

18osoby y ze wszystkich praw Dóbr W. Wci tak y Ruchu-

19mych powagą naszą Królew. przykazuiemy, abyś W.

20przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem.

21in Loco Soliti Judicii w Mieście Owruczu [?] Sądzących

22naypierwiey po Dacie tego Pozwu przypadających vel

23his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus

24Sam osobiście y zawicie stanął na Instancyą Urzę-

25du Grodzkiego [?] y iego Delatora Wiel. Michała na Narwy [?]

26Ostrowskiego [?] Chorążego [?] Mazowieckiego [?] Aktora który in ha-

27vendo Prawo et Officio [?] Aresztu [?] Wci do wydania

28złoczyńcy Chwedora Hryć[?] Budnika [?] Poliwacza [?] któ-

29ry Spustoszywszy Bud[?] do Szczotu [?] y przywiódł [?] Ak-

30tora do Szkód na Złł. Trzydzieści [?] tysięcy wynoszą-

31cych y wszytkie sumy [?] tegoż Aktora tak z naszego

32dworu, y nawet pieniądze pro parte Sui pobrał

33[reklamant:] y [?]

k. 548

1szy niedotrzymaney y wkrewcze Budę otworzy na Bu-

2dę W. P. Chałenskie[?] zbiegłego y tam się znayduiącego Offi-

3cio arresto innodowanego a w niewydaniu do zapła-

4cenia rzeczoney summy szkod exinde pochodzących

5y expens prawnych tum proclamandis poenis ex

6arbitrio Iudicio decernendis Pozew Actor na terminie

7wyżey oznaczony pozywa Sub partium Datt[?] Anno

8Domini Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die

9Quinta Decembris, de quo posens[?] Eiusdem Mittis[?] Relatio

10Woźny ut et apra[?] scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – na ten czas; Akt Ziem. – Aktów Ziemskich (Kijowskich).

in vim Sui veri ac fidelis Relationis palam publice libere ac expresse recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

Die Decima Quinta Decembris – dnia 15 grudnia.

in Loco Soliti Judicii – w miejscu zwykłego sądzenia; vel his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych.

Odczyt wielu nazw i nazwisk bardzo niepewny; foliacja w rogu odczytana jako „547” z dopiskiem „6”.

Officio arresto innodowanego – obłożonego aresztem urzędowym; szkod exinde pochodzących – szkód stąd wynikających; tum proclamandis poenis ex arbitrio Iudicio decernendis – a także o ogłoszenie kar według uznania sądu orzeczonych.

Data: Anno Domini 1740, die quinta Decembris – 5 XII 1740; końcowa formuła relacji woźnego (niepiśmiennego) niepewna w odczycie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17XII 1740 woźny Jan Hortaczewski [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 5 XII 1740) od Pawszy [?], stolnika [chorążego?], przeciw Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, pułkownikowi wojsk JKM i Rzeczypospolitej – na podstawie aresztu, o wydanie złoczyńcy Chwedora Hryćka [?], budnika, który spustoszył budę i narobił aktorowi szkód na 30 tys. [?] zł.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 548

1Manifestacya imieniem Konwentu Kreczetyń[?] Wielebnych

2Panien Zakonnych Ordinis S. B. M. przeciwko Urod.

3JchMciPanom Krzyżańskim[?] y innym

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Siedmnastego Dnia

6Na Urzędzie Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z Gałech[?]

7Gałeckim Namiestnikiem Pisarstwa Ziem. y Xięgami ninieyszemi

8Ziem. Kijow. Comparens pr[?] Religiosus et admodum Reverendus

9ni[?] Ad[?] Pater Sofronius Chitowski[?] Ordinis Divi B[asilii] Magni

10Procurator Causae generalis Konwentu Kreczetyń[?] y Miniak[?]

11Swego y Wszystkich zakonnych Konwentu imieniem Captato Consilio

12Iuris peritorum quam primum Actu Praesentia adire valuit tak teraz

13na przeciw Urod. JchMciPanom Iwanowi[?] Mikołajowi[?] Krzyżań-

14skim[?] Braci Między Sobą Rodzonym, Krzysztofowi Janowi

15y Prokopowi Zadybłowskim[?] Akieńskim[?] y Tomaszowi

16Siechianowi[?] Cześnikiem[?] Owruc.[?] Pawłowi Strzeleniu[?] Janowi y

17Alexandrowi Bieńkowskim[?] Zacharyaszowi y Janowi Rubszyń-

18skim[?] Braci Między Sobą Rodzonym, Stefanowi Chodakow-

19skiemu y innym Dziedzicom y Possessorom Dobr Wsi Ste-

20cewicz[?] Unam eandemque Cointelligentiam et Iunctionem

21mmem[?] Ich Wszystkim exquibus Patentis Celebs[?] komiedzi

22na rozdzielenie y podziałenie Dobr Wsi Zatoni[?] ad Iure tum

23Klinice[?] Chreszczatinow[?] na Ubłażenie y Postanowienie

24[reklamant:] Swiedliwemu[?]

k. 548v

1niedźwiedzi święty maiąc Sprawcy manifestuiący się, że oni Wielm. Ichmć Obżatey [?]

2contra Ius Divinum et humanum Praeceptaque DEI procedendo przypo-

3minaiący, że Sanguis innocuus clamat Vindictam ad Domi-

4num nie tylko mieli abhorrere ho[mi]cidium pomienionego Daniela

5Herkowskiego [?] Super laborioso Szychu [?] na Gruncie Zołońskim [?] do

6Monasteru Klimiechickiego [?] ab Avo należącym ale tey barziey ma-

7la Causa adinventi Protectores inito prius Seum Condicta

8mine, factoque Consilio in Medio, quo nam mogliby tegere homi-

9cidium a Homicida aby tez unikność się nas pro eodem, nie dosy-

10natyo [?] że niektóry z Ichmć Panow Obżatowskich [?] exi

11iuncta Sanguinis rada ut Supponitur że są Complices pa-

12trati Sceleris, tylko na Inquizycyi tempore kondescensyi w

13Zołoni [?] Zapadłowany [?] aperte Homicide, ale w większą aby

14się przed tym tą Windykacyą cari genitoris Retuszey [?] Szychu [?]

15obwinieniu tych Słuzby Gruntow do Wsi Zazwoley [?] Nul-

16lo habito Praetextu do Zołoni Wsi do Klucza Klimieckiego Sine

17Omni Questione ab Avo należący Prawo Competentiae tota-

18lius Communitatis Studne [?], ad praemissa bona Mieyne [?] in Dubi-

19um Vocando a Swoy niesłuszny praetext legitimando Śmieli

20Wazylisi [?] Konwentowi Klimieckiemu Sferu [?] na Czyiey [?]

21Ziemi interrumpendo Causam appropriando Sibi Duchow-

22ne Dobra, wspomniawszy że anticipanter od Pomienio-

23nego Konwentu in tanto przywłaszczenia y awulsyi niekto-

24rych Gruntow Duchownych do Prezentiste [?] Inquizycyi Konne [?]

25Zabełskiey [?] Ichmć Obżatowskich [?] in tenta Actio et hu-

26cusque ibidem pendet indecisa, wydać co iako Ichmć Obża-

27towani contra legem positivam postąpili gdyż ubi causa

28cepti ibi finiri debet, tak Ichmć Comparens in hacrena [?]

29Anterioribus Duektys [?] Klimiecensis Manifestationibus der-

30minis Decretis et Processibus contra omnes Delinquentes

31et principie Inquisitores et Agentes ratione praemissorum

32iterum iterumque Manifestis Salva Mancentia [?] Melio-

33ratione y Citationes edendas Correctione hanc he-

34[reklamant:] reo [?]

k. 549

1ver Sui Manifestationem Actis praesentibus Insertari petiit et

2obtinuit. Xiądz Atanazy [?] Chitrowski [?] Ord. D. B. M. Procu-

3rator Generalis Conventuum […] et […] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter Religiosus et admodum Reverendus Pater – stawiwszy się osobiście zakonny i wielce wielebny ojciec; Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); Procurator Causae generalis – generalny pełnomocnik sprawy; Captato Consilio Iuris peritorum quam primum Actu Praesentia adire valuit – zasięgnąwszy rady biegłych w prawie, skoro tylko mógł przystąpić do akt; unam eandemque cointelligentiam – jedno i to samo porozumienie.

Nazwiska stron i nazwy wsi w znacznej mierze niepewne; pismo bardzo kursywne.

Fragment manifestacji (protestacji) w imieniu konwentu (monasteru) klimieckiego o zabójstwo Daniela H. [?] i zajęcie gruntów cerkiewnych; tekst w znacznej części niepewny.

Sanguis innocuus clamat Vindictam ad Dominum – krew niewinna woła o pomstę do Pana; contra Ius Divinum et humanum Praeceptaque DEI procedendo – postępując wbrew prawu boskiemu i ludzkiemu oraz przykazaniom Bożym; ubi causa cepta ibi finiri debet – gdzie sprawa się zaczęła, tam ma być zakończona; salva melioratione – z zastrzeżeniem poprawienia.

ver Sui Manifestationem Actis praesentibus Insertari petiit et obtinuit – (…) prosił o wpisanie swojej manifestacji do akt niniejszych i to uzyskał; Ord. D. B. M. – zapewne Ordinis Divi Basilii Magni, Zakonu Św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); Procurator Generalis Conventuum – prokurator generalny klasztorów; nazwy konwentów nieczytelne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17XII 1740 ks. Sofroniusz [Atanazy?] Chitowski [Szitowski?], bazylianin, prokurator generalny konwentu panien zakonnych [kreczetyńskiego? klinieckiego?], manifestował się przeciw braciom Krzyżańskim [?], Krzysztofowi, Janowi i Prokopowi Zadybłowskim [?] Hejeńskim, Tomaszowi Siechianowi [?], cześnikowi owruckiemu, Pawłowi Strzeleniu [?], Janowi i Aleksandrowi Białeckim [?], Zachariaszowi i Janowi Rubszyńskim [?], Stefanowi Chodakowskiemu i innym dziedzicom wsi Stecewicze [?] – o zmowę przy podziale wsi Zatonie [?] i o zabójstwo Daniela Herko[…].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 549

1Relatia [?] Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od

2Wiel. JMXiędza Bieniewskiego [?] Archim. […]

3po Urod. […] […] […].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia

6Na Urzędzie [?] Grodzkim [?] Ziemskim [?] przedemną […]

7z […] […] Namiesnikiem […] […]

8Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

9Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow.

10y innych Szlachetny Antoni Bielecki [?] wedle prawdziwey

11wierney y Skutecznej Relacyi swojey, ieżeli ustney y

12dobrowolnie Zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc

13Siedmset Czterdziestego Miesiąca Decembra Dziewięt-

14nastego Dnia Pozew Ziemski Kijowski autentycz-

15ny na Membranie Rus[kim] pisany wzwyż do Dob[r] Mias-

16ta […] y tam ten Pozew […] […]

17Morzi [?] w Kancellaryi na Stole położył opowiedziawszy

18onego od kogo, na kogo y w iakiey Sprawie pisany

19był opowiedział y prawnie publicznie dobrze

20do wiadomości podał, który to Pozew pisany był de Teno-

21re tali; August Trzeci z Bożey łaski Krol

22Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski

23Mazowiecki Żmudz. Inflantski Wołyński Kijow.

24Kijow. Wołyński Podolski Podlaski Smoleński Siewier-

25ski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urod.

26[reklamant:] Stefanowi

k. 549v

1Stefanowi Sychaczewskiemu Panowi Niemirzyckiemu [?] in

2differenter iednemu z Pozwanych pro tunc Namiestnikowi

3Grod. Czerk. [?] maiącemu y inszym Palestrantom unum cum oppos:

4sione Status Ecclesiae Spiritualis Persona sine animadver-

5sione Legis Positivae Sententiae […] z osob y z ich wszystkich

6puta Doctorowi WW. Urzędu Rządu [?] y Sądu […] przy […]

7abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

8Ziem. Sądow. Kijow. nayprzyszłych po daniu tego Pozwu

9przypadaiących y Sądownie odprawowaćsię maiących […]

10desistentibus in aliis ubi eis de lege […] causis

11Ziemie y Powiecie stanęli na Instancyą Prawa Sądowego y iego Dok-

12tora Wiel. Niedza [?] Andrzeja Bimeckiego [?] Archimandryty

13Owruc. [?] y całego Konwentu Monastera Owruc. [?] Ritus

14Graeci Uniti Aktora, ktory insistendo Legi Positivae in

15Adwersary Manifestatio […] cui Nomine Contra […], fac-

16ta Pozywacie oto, Że Wiernosci Wasze immemores Pra-

17wa ktore iubet non disputat et esse iudicat, distri-

18buamque cuilibet observat Iustitiam WW. calcato omni

19Iure Obligationey Durationa […] Instituto […] y wszystkie

20ciesię in termino alicuius Satisfactionis et […] Dekreta Ziem. Kijow.

21Między Wiel. Niedzwiedziem [?] Archimand. Owruc. z iedney a Wiel.

22[…] Pozwanemi WW. z drugiey Strony […]

23nescit in qua Categoria Status Poniewasz Strona Pozwana Zad-

24ney Dekreta WW: in termino in Manifestatione […] mento

25wata WW: non Iure tanquam observato res […] Constitutio:

26aby tez powinni ale favore Strony in iusto titulo Satysfak-

27cyi […] Colore et allegatione verbisque Constituti:

28Suppositiae Seducti Wiel. Niedzwiedziu Arch. Owruc. in Iure ignoto

29y Partem […] alicuius Satisfactionis […] nie uwolnie-

30na Oppozycye circa Oblationem Actionis Strone quod et quantaius

31ta ex reproducto Documento per Partem apparuerit publikowa-

32na Stante inconvenientia gdyż wszyscy WW. przeciwko Aktorowi Urzędow-

33nie oddawali WW: Lege et Statuto Regni postpositis nihil

34attentis eiusque rigore in Eodem Contra talia audentes appo-

35sito tusiu [?] y przeciw diffidando na Aktorowi honor y na Zdro-

36[reklamant:] wie

k. 550

1wie Woźnego qui Expressus W: W: una contra om:

2nia Jura est Subsecutus in eo Litemini Celes

3pantam Terminum attentatum et ad Ipsa Termi

4a Judicialiter responsuri datum w Baranzaku [?] Roku

5Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia Dziewiętnastego

6Mensis Decemb. [?] Videns ejus Mtis Relatio Woźnego et

7Signa Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

de Tenore tali – tej treści; Relacja woźnego o doręczeniu pozwu; Membrana – pergamin.

Odczyt tytułu i początku formuły w dużej mierze niepewny.

Fragment pozwu (citatio) z sądu ziemskiego kijowskiego na instancję archimandryty i konwentu monasteru (prawdopodobnie owruckiego) obrządku greckiego unickiego; odczyt wielu fragmentów niepewny.

Ritus Graeci Uniti – obrządku greckiego unickiego; insistendo Legi Positivae – opierając się na prawie stanowionym; Lege et Statuto Regni postpositis – z pominięciem prawa i statutu Królestwa.

Końcówka relacji woźnego o doręczeniu pozwu; formuła łacińska: „który to wyrażony W.W. … przeciw wszelkiemu prawu nastąpił, w tym aby zapozwani w wyznaczonym terminie stanęli i na tymże terminie sądownie odpowiedzieli”; data 19 XII 1740; „Signa scribendi ignarus” – znak nieumiejącego pisać (woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19XII 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 19 XII 1740) od ks. [Andrzeja] Bienieckiego, archimandryty [owruckiego], przeciw Niemirzyckiemu [?], namiestnikowi grodzkiemu czerkaskiemu [?], i innym palestrantom – o to, że wbrew prawu, pod pozorem rzekomego zadośćuczynienia, wnosili opozycje przy oblacie akcji aktora i grozili na czci aktora i na zdrowiu woźnego; tekst miejscami uszkodzony.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 550

1Relatia Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wielebnego Konwentu Ko:

3reckiego y Klinieckiego Panien Zakon

4nych Reguły S. B. Wielkiego po Niewiernym

5Monii [?] Leybowiczu.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

7Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia

8Na Urzędzie [?] Xięg Ziemskich Kijow. Przedemną

9Jerzym Zdatek [?] Zadeckim [?] Namiesnikiem pro tunc

10akt Ziemskich y Xięgami Niniey[sze]mi Ziem.

11Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny Generał Wo:

12iewodz. Kijow. y innych Opatrzny Bazyli Pie:

13szanicki [?] in vim Suae verae ac fidelis Relatio:

14nis Palam publice libereq ac per Expressum recogno

15vit, Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

16Czterdziestego Die Decima Nona Decembris, Pozew

17Ziemski Kijow. autentyczny odniosł do Dobr

18Wsi Pieszczanicy [?] y tan Ten Pozew iednemu

19Niewiernych Żydowi w ręce oddał, o oddaniu

20onego y położeniu od kogo, po kogo y w iakiey

21[reklamant:] Sprawie

k. 550v

1Sprawie by był pisany opowiedział y do wiadomości przy-

2wiódł którego Tenor Sequitur ejus modi. August Trzeci

3z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiąże Litewski

4Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleński

5Siewier. Kijow. Wołyń. Podol. Podlaski Brac. y Czer-

6nihow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Niewier-

7nemu Moszkowi [?] Leybowiczowi Arędarzowi Pie-

8sczanickiemu [?], w raz cujusecunq Nominis Matce

9iego Leybowey tamże każdey z assystencyą Panów

10waszych z Prawa Powinną Osobie ze Wszystkich ge-

11neraliter handlów Rzyskow [?], Zysków, Ruchomości wsz-

12ystych y iakichkolwiek Sposobów Zarobków Intrat y Su-

13mm pieniężnych, powagą naszą Królewską przykazuiemy, abyś-

14cie Niewierności Wasze przed Sądem naszym Ziem.

15Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. na kadencyi Januar-

16iusowey o hac deficiente vel alia proxime subse-

17quenti Sami Osobliwie y zawicie Staneli na Instan-

18cyą Urzędu Sądowego y iego Delatorów Przewielebney

19w Bogu Metetzy [?] Malachowskiey Superyory Mo-

20nasteru Kereckiego y Kliniecckiego y całego Zgromadze-

21nia Wielebnych Panien tych że Monasterów Ordi-

22nis Divi Basilij Magni cum asso Superiorae […]

23ney Wiel. Franciszka [?] Milewicza [?] Komornika Gra-

24nicz. Kijow. Arędownego Possessora Dóbr Klinca którzy

25inhaerendo Legi Publicae we Wszystkim Niewierności

26Wasze Pozywaią o to: Iż Wy Niewierny Moszka [?] z Mat-

27ką swoią wiedząc się być Zadłużonym Konwento-

28wi Klinieckiemu y Kereckiemu tak z raty Karczem-

29ney iako y z innych Długów rzetelnych dotąd nie

30wypłaciwszy się tak za Zboże iako y Miody Zado-

31[reklamant:] si nie

k. 551

1się nieuczyniwszy y za inne pretensye słusznie do Cie-

2bie miane, śmiałeś y ważyłeś się nescitur cujus ductus

3Consilio seu informatione niesłuszney bez prawney y

4nie sumienney uformował Regestr pretensyi na Pa-

5nien Zakonnych iako y na Gromadę Kliniecką y te[n] [?] za-

6podałeś per Oblatam ad Acta Castrensia [?] in perpetu-

7itatis habentia cum summa laesione Zakonnych, Ab-

8solute lex prohibet Divina et Civilis tangere honorem

9in Censuram suspitionemque tradere, tyiednak nie

10apprehensa gratitudine actricum które praeto-

11quendo tobie ex clementia sui tak ratione karczemney

12intraty do którey niedopuszczałeś innych Żydów przez

13tak wiele lat z pod wyprzedania ratyi [?] karczemney stano-

14wczych [?] y starawczych [?] etc. zaczym ieszcze nie iakimsi

15Żydowskim Prawem na Arędę Kliniecką od Kahału

16Pińskiego otrzymanym y przeciw drugim Żydom którzy

17ażeby ci przeszkody nieczynili, wArędzie przez co

18Konwent Wielebnych Panien znaczny uszczerbek

19w Intracie poniosł dla ciebie a teraz pro bono lapidan-

20tur Opere: A zatym pro Elusione Judicii ac Actri-

21cum zesię ważył, postrzegaiąc [?] gotz [?] papier za ledze-

22nie [?] Contemptum dishonorem opprobriumque Religionis

23iakoteż pro Eliminatione Regestru zmyślonego y żydow-

24skich karczemnych niesłusznie od ciebie formowanych

25po Konwent Horecki y Kliniecki y po Wiele [?] Respek-

26tow tak praeteriti iako y moderni y do przystrzegania [?]

27naszej Winy Prawnych ratione laesae Circumscrip-

28tionis et indebite verba, które pro Arbitrio Judicii

29na Niewinności Waszej ukazane będą do oddania y

30zapłacenia [?] Trzech Tysięcy Summy do nadgrodzenia

31szkód z tąd pochodzących una cum Litis Expensis

32[reklamant:] a którmi [?]

k. 551v

1aktorowie Nie wiernoscz Wszytko cum asso Panowskie

2tych na termin wyzey oznaczony przywaią Sitos

3pari tum terminum attentatum et ad omnia Judiciali

4ter proponenda responsuri pisan w Bańczy [?] Anno Mille

5simo Septingentesimo Quadragesimo die Decima

6nona Decembris dziewiętnastego [?] Dnia Mięsiąca Relatia Woz:

7ny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; Die Decima Nona Decembris – dnia 19 grudnia; Reguły S. B. Wielkiego – zakon bazylianek; pro tunc – na ten czas.

Tenor sequitur ejus modi – treść następuje tego rodzaju; cujusecunque nominis – jakiegokolwiek imienia; o hac deficiente vel alia proxime subsequenti – lub gdyby ta nie doszła do skutku, na innej najbliższej następnej; Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianki); cum asso – prawdop. cum assistentia (z asystencją); inhaerendo Legi Publicae – trzymając się prawa pospolitego.

Foliacja w lewym górnym rogu: „55[?]” i „6” – częściowo nieczytelne.

Fragment pozwu (zapewne Konwentu Panien Zakonnych przeciw arendarzowi Żydowi) – część dalszego ciągu wpisu.

nescitur cujus ductus consilio seu informatione – nie wiadomo czyją radą lub poduszczeniem; per Oblatam ad Acta Castrensia in perpetuitatis habentia – przez oblatę do akt grodzkich mających moc wieczystą; cum summa laesione – z największą krzywdą.

Absolute lex prohibet Divina et Civilis tangere honorem in Censuram suspitionemque tradere – stanowczo prawo boskie i cywilne zabrania naruszać cześć, wystawiać na naganę i podejrzenie; non apprehensa gratitudine actricum – nie zważając na wdzięczność wobec powódek; ex clementia sui – z łaskawości swojej.

pro bono lapidantur Opere – za dobry uczynek są kamienowane (por. J 10,32); pro Elusione Judicii – za zlekceważenie sądu; Contemptum dishonorem opprobriumque Religionis – wzgarda, zniesławienie i pohańbienie Zakonu; pro Eliminatione – w celu usunięcia; ratione laesae Circumscriptionis et indebite verba – z tytułu krzywdzącego wymówienia i niesłusznych słów; pro Arbitrio Judicii – według uznania sądu; una cum Litis Expensis – wraz z kosztami procesu.

Kahał Piński – gmina żydowska w Pińsku; Konwent Horecki i Kliniecki – zakonne posiadłości/klasztor; foliacja odczytana „551” niepewnie.

Ciąg relacji woźnego z poprzedniej strony; zakończenie bardzo niepewne.

pari tum terminum attentatum et ad omnia judicialiter proponenda responsuri – na tenże termin, co do zamachu (attentatum) i na wszystko, co sądownie będzie przedłożone, mający odpowiadać.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo die Decima nona Decembris – roku 1740, dnia 19 grudnia.

ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (woźny).

Notka przy foliacji „551” i drugi znak (np. „fo”) – odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19XII 1740 woźny Bazyli Pieszczanicki [?] zeznał, że tegoż dnia oddał we wsi Pieszczanica do rąk Żyda pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany 19 XII 1740) od konwentu koreckiego i klinieckiego panien zakonnych reguły św. Bazylego przeciw Moszkowi [?] Lejbowiczowi, arendarzowi pieszczanickiemu, i jego matce, przy asystencji ich panów – o zniewagę i lekceważenie zakonu, o usunięcie zmyślonego rejestru długów karczemnych sporządzonego przeciw konwentom koreckiemu i klinieckiemu, o kary i zapłatę 3000 zł oraz zwrot szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 551v

1Relatia Positu Pozwu na Trybunał Koronny Lubel.

2od Wielebn. Konwentu Klimieckiego y Koron:

3um approbatione po Urod. Heikanskich [?]

4y innych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

8z Gatek Gatecki [?] Namiestnikiem pro tunc Akt Ziem.

9Kijow. y Xięgami niniejszemi Ziem. Kijow. Stano-

10wszy osobiście Woźny Generał Wojewod. Kijow.

11y innych Opatrzny Bazyli Pieszczanicki [?] in vim

12Sincerae ac fidelis Relationis, palam publice ali

13torey ac per expressum recognovit, Iż On Roku teraznie

14szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Die Decima No

15na Decembris Pozew Trybunalski Koronny

16Lubelski autentyczny od niesł do Dobr Wsi Hei

17[…] y tam ten Pozew iednemu z Poddanych w

18Izbie na Stole połozył o oddaniu y położeniu onego

19od kogo po kogo y w iakiey sprawie tym pisany opowie:

20dział y do wiadomości przywiodł ktorego Pozwu te:

21nor sequitur eiusmodi August Trzeci z Bozey Łaski

22Krol Polski Wiel. Xiąże Litewskie Ruskie Pruskie Mazowiecki Zmudz. Inf.

23Smoleń. Sieiew. Kijow. Wołyń. Podol. Podlaski Brac. y Czer.

24a Dziedziczny Xiąze Saski y Elektor; Urod. Jacen:

25[reklamant:] temu

k. 552

1remu y Janowi Hejeńskim Braci rodzonym, którzy Oy-

2tcowi Janowi Prokopowi Tardyłowskim [?] Hejeńskim

3Wiell. Domasłowi [?] Stecki […] Czesnikowi […] Pawłowi

4Strehoremu [?] Janowi y Alexandrowi Białeckim, Zacha-

5ryaszowi y Janowi Kotylińskim Braci Między sobą Ro-

6dzonym, Stefanowi y Andrzejowi seu aliter nominan[dis]

7Chodakowskim Braci Rodzonym y innym Dziedzicom

8y Possessorom Dóbr Wsi Hejeniec [?] nazwanych Zostało [?],

9y że ussytkiem [?] gruntu Dóbr tych Leżących Ruchomych

10y Sum Pieniężnych porzątkiem [?] z Królewskich przyleg-

11łemy [?] ab[…] tych przed Sądem naszym Głównym

12Dzyskich [?] Kiiow. Lubelsk. na ten czas gdy tę sprawę

13z Regestru Wiekowem [?] Wotycznym [?] Kijow. Brańsk. Czer[…]

14y ile Konserwacz [?] do Sądzenia przypadnie y przywoła-

15na będzie Sami Osobliwie y Prawnie Stanęli na Insta[ncyą]

16Dziedzica Sądowego y iego Delatora, Wielebnego W Bo-

17gu Meletyusza Matuchowskiego [?] Ihumena Monasteru

18Hierackiego [?] y Klinieckiego [?] tudzież Wielebnego w Bogu

19Xiędza Sofroniusza Chytrowskiego [?] tychże Konwen-

20tów generalnego Prokuratora y całey Zgromadzenia

21Wielebn. Panien Zakonnych pomienionych Monas-

22terow Reguły Świętego Bazylego Wiell. in Actu Super-

23crunt [?] de Iure delata ziemnicy [?] Wiell. Franciszka

24Mikulicza Komornika Granicznego Kijow. Dóbr Klinca [?]

25Arędowego [?] Possessora Cespande et Regesti Aktora

26który in Herendo Legi Publicae Manifestationibus

27Citationibus Relationibus Decretis in Causa supra-

28scripta in Iudicijs Tribunalitijs Subsecutis totique

29Processui adhucusq[ue] pendenti Wiernosci Ważę Przyna-

30ie albo raczey ad Paratam Causam et Inscriptionem

31in Regestris Tribunalitijs pendentem indecisam

32irresolutam, Paratamq[ue] Decreta et Processum przy-

33[reklamant:] należący

k. 552v

1przyczyie oto, iż Wieleb. Wasze nie kontentuiecie się przez

2lat kilkadziesiąt violento Modo w Dobrach Wsi Hejez[?]:

3ckich [?] Juribus Actor[um] et fundationibus podległych odebra-

4niem y do tych czas usurpowaniem contra Jus Divinum

5et humanum Praeceptoq[ue] DEI procedendo nie dosc na

6tym, ale ieszcze ad inventis Modis et Mediis quibus

7Mogliście tegoż homicidium per Generosum Danie-

8elem [?] Herlikiego [?] perpatratum, który Zabiwszy Dziedzicz-

9nego Poddanego Actorow z Dobr Pawłowicz [?], aby uni-

10knął poenas pro facinore suo wyiednawszy z

11Inquizycyi, na ktorey z was niektorzy, że dziecka [?] które ho-

12micida świadkami, a potym in toties [?] Poena Condictioni[?]:

13ne, factoq[ue] consilio szczycie [?] się, że nienależytemi

14Dziedzicami y interessantami Dobr Wsi Zotoni [?] in

15elusionem fraudemq[ue] et Dolum Prawiectnego [?] ich

16wydaliście Dziedzicow Herlikich [?] in hac [?] y innych ne-

17scitur quo Jure do tych że Dobr należących, a przy Tych

18niesłuszny pretext y do Panien Zakonnych Wiz[?]ma[?]-

19tow Conventuum Ordinis D. B. z mysliwszy, że prawnie

20vexatorie nienależycie do Prawa pociągacie, chcęcie tym

21bardziey majorem iacturam fundacyi pomienioney[?]:

22i i [?] votis fundator[is] stabilowaney inferre, kiedy tak przez

23Antecessorow Swoich in hac[?] y przez siebie samych

24in Vicinal[i] Contiguitate z Wsią Zotonią [?] y innemi przez

25lat sto y więcey mieszkacie, żadney o one y inne grun-

26ta dysquizycyi y Mencyi nie czyniliście, aż do Tiero[?]

27chcąc Justam Pretensionem Actorum retorquere et vestras

28multoties illatas violentias hac illegali pretensione

29cooperare [?] ad Judicia Terrestria Kijow[iensia] Actorum Nullo

30in Negotio absque edita Citatione intentowawszy, aliqua

31subreptitie sine innotescentia Wielebnych Panien Zakon[nych]

32kondemnate otrzymaliście, y powtornie do tych że Rok[ów]

33[reklamant:] dope:

k. 553

1dow indebite et vexatorie pozywaią intermo pende-

2Causam appropriando sobie dachowane Dobra przepom-

3niawszy, że Antea pariter o Pomienionego Konwen-

4tu in toto przywłaszczenie y awulsyi Gruntow

5Duchownych do Prześwietnego Trybunału Kor. Lubel.

6WW. intentata Actio et huiusq pende et ibidem

7indecisa, na Siedlisku Dawnym nie quondam Mia-

8steczku, Rudnie Violento Modo Rudnie [?] Reinwatowali [?] y

9Szkody znaczne poczynili się do Gruntow Dawn-

10szyńskich [?] Maryanowskich [?] Zenowickich [?] Jakubo-

11wickich Dudziez [?] Ostrowow Borow Fundacyi Ko-

12ścielney podległych gwałtem wdzieraniesie y z onych

13pożytki bierzcie, A zatym tęż Aktorowie Cassanda-

14tak o skasowanie y Annihilowanie Kondemnaty

15y ws[?]ełkiego Processu iako też o Exdywizye Grun-

16towey [?] Zewiczuk [?] y innych Gruntow Ostrowow Bo-

17row gwałtownie zabranych uczynienie [?] uczynienie […]

18z branych Prowentow y ustąpienie na Termin wyzna-

19naczony pozywa. Ostri pariter. Datum Lublini An-

20no Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die De-

21cima Tertia Decembris. Et in continenti Comparens

22pro Religiosus et Admodum Reverendus Pater Antoni-

23us Chitrowski Procurator Generalis Causarum Conventu-

24um Ceciliensis [?] et Klinecensis [?] Ord. D. B. M. Virgin. [?]

25nec Scriptor Conventuum Nomine Dwuy [?] zdzena-

26cele y Umysłe [?] wtenczas Woznego […] Ziem.

27Iurysdykcyi Prawa Pozwu Zeznanie y Wierzchu […] apud

28te raz nieyszą Oblowanie Zeznanie Swoie czasie pod

29daię y kwitując uznanie y Obrowanie [?] Zezna

30Ktęgo w Ręgnice [?] Pozew y iego Relacya prz[ez]

31Woznego coram Actis praesentibus Zeznane Własnie

32y Annotatur

k. 553v

1y Konwentow Owruckiego y Klinieckiego Ord. D. B. M.

2po tych z przeszłych Akt mnie Sie et per ipsos Conven-

3tum [?] Situ jussu et mandato wydanie y zapisano

4in omnibus Punctis approbat Confirmat et ratifi-

5cat Mocą Ninieyszego dobrowolnego zeznania swego,

6y prosili tako Comparens swoicy approbaty, iako y

7wyższey swoiey prośbie Relacyi aby to wszystko

8do Akt ninieyszych przyięto y zapisano było, co y

9otrzymali, X. Ephronius [?] Chitrowski Ord. D. B. M.

10Procurator Conventuum Owrucensis et Klinecensis [?] ma-

11nu [?] propria [?] et supra scribendi ignaru[s] [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sincerae ac fidelis relationis, palam publice … ac per expressum recognovit – tytułem szczerej i wiernej relacji jawnie, publicznie i wyraźnie zeznał; tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka.

Konwent Klimiecki – zapewne klasztor (bazylianów?) w Klimiatynie/Klimowie [?]; nazwy dóbr i nazwisk niepewne.

Fragment pisany niewprawnie, wiele odczytów niepewnych (zwł. nazw miejscowych i nazwisk).

in Actu – w sprawie; de Iure delata – z prawa zgłoszonej; Manifestationibus Citationibus Relationibus Decretis in Causa suprascripta in Iudicijs Tribunalitijs Subsecutis totique Processui adhucusque pendenti – manifestacjom, pozwom, relacjom, dekretom w wyżej opisanej sprawie w sądach trybunalskich zapadłym i całemu procesowi dotąd zawisłemu; ad Paratam Causam et Inscriptionem in Regestris Tribunalitijs pendentem indecisam irresolutam – do gotowej sprawy i wpisu w regestrach trybunalskich zawisłego, nierozstrzygniętego.

Wiell. – Wielmożny/Wielebny; Kijow. – Kijowski.

Odczyt wielu wyrazów i nazw (Hejez[?], Herliki [?], Pawłowicze [?], Zotonia [?]) niepewny; pismo kursywne, pospieszne.

violento modo – gwałtownym sposobem; contra Jus Divinum et humanum praeceptoque DEI procedendo – postępując wbrew prawu boskiemu i ludzkiemu oraz przykazaniu Bożemu; homicidium perpetratum – popełnione zabójstwo; poenas pro facinore suo – kary za swój czyn; in elusionem fraudemque et dolum – dla obejścia (prawa), oszustwa i podstępu; nescitur quo Jure – nie wiadomo jakim prawem; Conventuum Ordinis D. B. – konwentów zakonu św. Bazylego (?); vexatorie – dla szykany; majorem iacturam fundacyi inferre – wyrządzić większą szkodę fundacji; in vicinali contiguitate – w sąsiedztwie granicznym; justam pretensionem Actorum retorquere – odwrócić słuszne roszczenie powodów; vestras multoties illatas violentias – wasze wielokrotnie wyrządzone gwałty; Nullo in Negotio absque edita Citatione – bez wydanego pozwu w żadnej sprawie; subreptitie sine innotescentia – podstępnie, bez wiadomości; kondemnata – wyrok zaoczny.

Tekst jest częścią pozwu (lub manifestacji) wniesionego przez zakonnice przeciw sąsiadom; kontekst wpisu na poprzednich stronach.

Odczyt bardzo niepewny – pismo kursywne, zatarte; wiele wyrazów wymaga kolacji z oryginałem.

indebite et vexatorie – bezpodstawnie i dla szykany; pendente causa – w toku sprawy; appropriando – przywłaszczając; Antea pariter – również wcześniej; intentata actio – wytoczona skarga; ibidem indecisa – tamże nierozstrzygnięta; violento modo – przemocą.

Datum Lublini Anno 1740 Die 13 Decembris – dan w Lublinie 13 XII 1740 (data pozwu trybunalskiego). Et in continenti comparens … – i zaraz stawając osobiście przewielebny o. Antoni Chitrowski, prokurator generalny spraw konwentów … zakonu NMP.

rok i dokładna data – [wg poprzedniej formuły]; pierwsze linie odczytane niepewnie.

Ord. D. B. M. – Ordinis Divi Basilii Magni, zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie).

in omnibus Punctis approbat Confirmat et ratificat – we wszystkich punktach zatwierdza, potwierdza i ratyfikuje; Procurator Conventuum … – prokurator konwentów owruckiego i klinieckiego.

Konwenty – klasztory bazyliańskie w Owruczu i (prawdopodobnie) w Klińcu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19XII 1740 woźny Bazyli Pieszczanicki [?] zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski od konwentu klinieckiego i koreckiego przeciw Janowi i Prokopowi Zadybłowskim [?] Hejeńskim, [Domasławowi?] Steckiemu, cześnikowi, Pawłowi Strzeleniu [?], Janowi i Aleksandrowi Białeckim i innym – do sprawy wpisanej już do rejestrów trybunalskich (zob. nr 137).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 553v

1Manifestacya Nomine Wsiett [?]

2Trypolskiego Podwoie Kijowskiego Wsiett

3JmPana Woronicza Podkomorzego Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

7Jerzym z Gatek Gatecki[m] Namiesnikiem pro tunc

8Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

9Kijow.: Comparens, Urodz. JmPan Jakub Obiedin-

10ski Nomine Wsiett JmPana Antoniego na Trypolu

11y Rakowszczyźnie [?] Trypolskiego Podkom. Kijow. Wyższych

12Grochtominskiego [?] Katolickiego Raciborsk. [?] Puł-

13kownika Woysk JKMci y Rzeczypltey postrzegał

14iż całości fortuny tegoż Wsiett Prezentato [?] swego

15Solenney zanosi Manifestacyą przeciwko Wielebnemu

16w Bogu JMci Xiędzu Felicyanowi Biełohowi [?]

17Owi [?] Rektorowi Collegij Owrucensis Societatis

18JEzu y całemu Zgromadzeniu tegoż Collegij Owrucz[?]

19Societatis

k. 554

1societatis Jesu Indiesz [?] Urod. cujusvis Nominis Ostrow:

2skiemu Zawiadowcy Dobr Wsi Sarnowicz [?] całkowitey Woy:

3towi, Poddanym y całey Gromadzie Sarnowskiey, w taki

4wy sposob że JchMść Obżałowani lubo wiedząc Plenis:

5sime o granicach alias rubieżach granicznych pomię:

6dzy Dobrami Saturnowiczami [?] JWielm. Pryncypałow

7Comparentis z iedney a Dobrami JchMść obżałowanych

8Wsią Sarnowiczami z drugiey Strony, iednak pro

9revificatione [?] Meliori Sprawiedliwości [?] à Parte utriusq[ue]

10Ludzi Starych antiquum Usum wiedzących granice dob:

11ra Rubieże dawne Między pomienionemi Dobrami wy:

12patrzyli y wywiedli, ac tandem Sami JchMść Niedz [?] Rektor

13cum tota Communitate Sua Szyniące [?] in Opprobrium a

14bardziey in emolumentum Sui Ludzi swych Poddanych Sarno:

15wickich transcendendo limites graniticas w Fortunę

16et ademptionem fundi Dobr Wsi Saturnowicz [?] JWielm.

17Pryncypała Possessyi będących wdzieraiąc się z raz

18który [?] Mandata stricte observuiąc lasow Ostrowa [?]

19Nil Siamuzy [?], tak Gaiow na pułnocie [?] Saturnowskich

20do Dobr Swoich Sarnowicz przystęp czyli przystęp

21dzierżący [?], Bory bartne Układy iedne zrąbiąc pusto:

22szą y wniwecz obracaią, a drugie wydzieraią, ale po

23założygane [?] na drzewa przez Poddanych Saturnowiec:

24kich z tegoż drzewa wypychaią Pszczoły [?], pala nareszcie

25y pocztowy [?] wydzieraią, a Swoie natychmiast appropriare

26do fundum sięgaią, także Sianożęci koszą Pola orzą Za:

27siewaią y na Swoy pożytek obracaią, Zwierza na tychże Mię:

28wiedzie [?] Kuny Lisy kień [?] granice alias Stare dawne nakie:

29dz w drzewie dawnych dostonatów [?] ab Annis immemo:

30rabilibus psuią a drugie ut Nulla appareat notitia

31wycinaią aw większa a Ludzie Sarnowiecy jussu

32ac Informatione JchMść Xięży Jezuitow Protestatorow

33Ludzi Poddanych Saturnowskich y ich Zawiadowcę

34[reklamant:] ki

k. 554v

1sie y kturego wdrzewie przechowaliście żadnych ludzi nie

2na śmierć in Spiza Tandem zatym iż całego niedawnemu

3czasu Kotorego Poddanego Iwana Melnyczka z Dobr Da-

4torynowice nie winnie Konwendissime Zbili Malańczyki [?]

5et vix vita non privarunt, y gdy Satysfakcyonae Nomine

6Drynczpata [?] Comparens uczyłze [?] Ich Mć Obżałowanych

7z Ludzi y Exorbitantow prosił Ich Mość dla [?] Satysfak-

8cyi nie uczynili y czynić niechcą owszem wprowadziwszy

9Drynczpata [?] w dalsze Juris Litigia y Szkoda Prawne

10nie bez expensy prepedycye Krzywdy y Przetężenie [?] za-

11nie Gruntu z pomienionego Poddanego in dies et horas

12czynić każą, ale nawet dando facultatem pozwala-

13ią et Sub Senii [?] disciplina każą y karali, prowadząc

14napaść Ktory Zakazanych Dworach Ich Ze pobytunami [?] przy

15Manifestantowi terazniey szego Szo quidam in Castro

16Ovrucens. Die Secunda Novembris Anno Millesimo Sep-

17tingentesimo Quadragesimo in mera hac Manifesta-

18tione porrecta, prosequendo in Scripto eo [?] Nunquam

19deduci More etiam per Inquisitionem probandum Ażc-

20tyż [?] Idem Manifestans Nomine quo Supra Iwiełło [?]

21Drynczpata [?] Swego ratione destructionis Limitis per

22Signa Antiquitus per Senes homines rei bene gnaros

23facta designatae desolationis Sylvarum […] Pinatus [?] Ze-

24nificiorum [?] Camporum Ademptionis per temerarium Usur-

25pandorum eidemque per Patratarum Violentiarum Converbe-

26rationes Conculcerationis hominum innocuum ac

27aliarum Supra [?] Extensionum iterum iterumque queritur

28Manifestaturque Salva tamen manente Melioratione

29hanc Actis Connotari prosiit cuj otrzymał Iakubowski

30[…] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nomine – w imieniu; pro tunc – na ten czas; Comparens – stawający; Collegij Owrucensis Societatis JEzu – kolegium owruckie Towarzystwa Jezusowego (jezuitów).

Odczyt nazwisk i tytułów (Wsiett, Woronicz, Biełoch) niepewny.

Fragment manifestacji (protestacji) przeciw jezuitom (societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego) o przekraczanie granic między dobrami; odczyt nazw miejscowych (Sarnowicze, Saturnowicze) niepewny.

cujusvis Nominis – jakiegokolwiek nazwiska; pro revificatione – dla odnowienia (?); antiquum Usum – dawny zwyczaj; ac tandem – a wreszcie; cum tota Communitate Sua – z całą swą wspólnotą; in Opprobrium – na krzywdę; in emolumentum – na korzyść; transcendendo limites – przekraczając granice; ademptionem fundi – odjęcie gruntu; stricte observuiąc – ściśle przestrzegając; ab Annis immemorabilibus – od niepamiętnych lat; ut Nulla appareat notitia – aby nie pozostał żaden ślad; jussu ac Informatione – z rozkazu i za poduczeniem.

Tekst łaciński: manifestacja wniesiona w grodzie owruckim 2 XI 1740; wnoszący skarży się na zniszczenie granicy oznaczonej dawnymi znakami przez starców dobrze świadomych rzeczy, spustoszenie lasów, odebranie pól, gwałty i pobicie niewinnych ludzi, z zastrzeżeniem prawa do poprawienia (salva melioratione) i prosi o wpisanie do akt. Odczyt wielu słów na tej stronie niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19XII 1740 Jakub Obiedziński [?] w imieniu Antoniego na Trypolu Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, manifestował się przeciw ks. Felicjanowi Białohurowiczowi [?], rektorowi kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego, i zgromadzeniu – w odpowiedzi na manifest kolegium wniesiony do grodu owruckiego 2 XI 1740 i z powodu niszczenia granicy oznaczonej dawnymi znakami przez starych ludzi, pustoszenia lasów, zabierania pól, gwałtów i pobicia niewinnych ludzi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 554v

1Manifestacya od Wielm. JmP. Michała

2[…]ckiego Pisarz. Owrucz. przeciwko Urod. JchM

3Panom Druszkowskim [?] Cześnikom [?] Biffskim [?] Mall[…]

k. 555

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego […]

2Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia.

3Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

4Jerzym z Batek [?] Batecki [?] Namiestnikiem pro tunc

5akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

6Kijow. Comparens ptr Urodz. Jego Mość Pan Szy-

7mon Włochowski [?] Nomine et ex Speciali Com-

8missione Wielmożnego Jego Mości Pana Michała z Wie-

9rzbanki [?] na Lubinach [?] Skolasz [?] Lewczy Bracławs. [?]

10ad praesentiam et assistentiam Loci [?] Mil [?] Szczeliow [?]

11y [?] […] na kondescensyi vigore Dekretu

12z Trybunału Koronnego Lubelskiego

13z Wielmożnym Wilczkiem [?] będącego y tamże

14personaliter oney attentuiącego ad praesens adi-

15re nie mogącego, praecavendo omnimodae indem-

16nitati ac integritati Honoru y Fortuny Wielmoż-

17nego Pryncypała Swego Świadczył Manifesto-

18wał y Protestował się w ten niżey opisany

19sposob y oto: Że ponieważ ex Mente Legis

20Decreta vi in Legis Sapientia ad Executionem

21przychodzić niepowinne, Więc y Manifestans

22słuszne y realne Wziowszy od Pryncypała

23Swego Informacye, Pędząc [?] woli y rozkazu pełt-

24niąc onego, Lubeli nastąpił Dekret w Sądzie

25Głównym Trybunalskim Koron. Lubelskim

26między Wielm. Pryncypałem Comparentis z Jed-

27[reklamant:] ney

k. 555v

1ney, a Wiatt Druszkowskiemi Czesnikami Bilskie[?]

2mi Matth[?] z Drugiey Strony ktory in omnibus Punc:

3tis Vim Legis w Sobie prefert, Poniewaz ultra Nego

4tium Partes adversa non adequatis penis, juxta

5de meritum facti Przerzeczonych Comparentis est in

6nodatus bo ie zeliby gra […] in […] miał się po

7kazać przez Przerzeczonego Manifestantis czego nigdy

8niebywało; toć według Statutu Litewskiego ktory po

9y Woiewodztwie Kijowskim dzisiey wszytko z naszey […]

10ho uracony być powinien, a niż za dwadziescia[?] […] za

11lenie inko Pars adversa w drugim[?] […] swoie przeszłe[?]

12adnotowane remonstrowała; Pięćset Dzyrowani[?]

13Siedemiow[?] Wiecz[?] przez Niedziel trzy […] […]

14być; do tego Zydowi Obywatelowi Zahinskiemu, że Cer:

15siva Penalitas nieznaczna; ktory ani Areszta u Prze:

16rzeczonego Comparentis nie był inwodowany ani w żadne niż

17dy nie uchodził Termina a tu nie tylko Corporaliz et Personalis

18dla niego Penalitas, ale y owszem dla Przerzeczonego Comparentis Pan[?]

19[…] ktory pro incontinentia onych w tym że Dekrecie ad exolvendum […]

20[…] ktory iezeli nie był Aresztowany toć statuendy […]

21exequenda penalitatem być nie powinien, desuper Pretensya […]

22Partes adversa, o zagrabienie przez tegoż Zyda Zahinskiego […]

23wego konia u Podolanyn[?] Obzatowanego na Jarmarku w […]

24plenè decisa, bo ciż[?] in […] tamże iako podczas Jarmarku […]

25stała tak natenczas […] Obronie Urzędowney […]

26[…], y oskrzedotowano[?] w tym że Dekrecie iakoby Zyd Zahin:

27ski, przez swoię ciekawość do Petyhowania[?] […]

28obzatowanego […] miał iezdzie y onego wdrodze […]

29wać y nazad przyie wracie miał iakoby do Dworu […]

30od tym Przerzeczonego Comparentis y nie wie et tradit […]

31że Zydowi z onemi ani ieździć ani pilnować nie kazał a Takie

32pr[…] relegatione a nexu et rigore eiusdem Decreti Idem Manife:

33stans Sine quo Supra iterum iterumque Manifestowawszy się Salvo

34[…] Melioratione Przerzeczonemu […] a […]

35[…] tego […] do Akt […] Urzędu […]

36[…] y Ostrzeżenie[?]

37[reklamant:] Pretto

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny trudny do odczytania (12do lub 42do).

Rok niedokończony w odczycie (końcówka słowa po „Czterdziestego” nieczytelna) – sprawdzić; przyjęto 1740 [?].

Comparens ptr (personaliter) – stawający osobiście; Nomine et ex Speciali Commissione – w imieniu i ze specjalnego zlecenia; ad praesens adire nie mogącego – nie mogącego obecnie przybyć; praecavendo omnimodae indemnitati ac integritati – zabezpieczając się przed wszelką szkodą i dla nienaruszalności; ex Mente Legis – według ducha prawa; ad Executionem – do wykonania; Manifestans – manifestujący.

Wpis bardzo słabo czytelny (pismo kursywne, spłowiały atrament); transkrypcja w wielu miejscach przybliżona.

in omnibus Punctis Vim Legis w sobie prefert – we wszystkich punktach ma moc prawa; ultra Negotium – ponad przedmiot sprawy; Partes adversa – strona przeciwna; juxta meritum facti – według istoty czynu; Pretensya desuper – roszczenie w tej sprawie; plenè decisa – w pełni rozstrzygnięta; a nexu et rigore eiusdem Decreti – od wiązania i surowości tegoż dekretu; Idem Manifestans Sine quo Supra iterum iterumque – tenże manifestujący jak wyżej raz po raz; Salvo … Melioratione – z zastrzeżeniem poprawy (manifestu).

Statut Litewski – obowiązywał w województwie kijowskim.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19XII 1740 [?] Szymon Włochowski [?] w imieniu Michała z Wierzbanki [?] […]ckiego manifestował się przeciw Druszkowskim [?] i innym w związku z dekretem Trybunału Koronnego Lubelskiego i kondescensją – m.in. twierdząc, że nie polecał Żydowi Zahińskiemu jeździć z koniem, o którego zagrabienie na jarmarku [od Podolanina?] toczyła się sprawa, i że zarzuty dekretu wobec niego są bezpodstawne; tekst w dużej części uszkodzony.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 556

1Rell. pott. Pozwu na Sądy Ziems. Kijows.

2od Wiel. Pawszy [?] Chorążycy Kijow. po Wiel. Pro-

3skurę [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembris, Dwudziestego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Prze-

7demną Jerzym z Pałek Pałeckim Namiestni-

8kiem protunc Akt Ziemskich, y Xięgami Niniey-

9szemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy

10osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Innych

11Opatrzny Stefan Herbaczewski in vim Suae

12verae ac fidelis Relationis palam publice

13Zeznał ac per expressum recognovit. Iż on Ro-

14ku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

15dziestego, Dnia Siedmnastego Decembris,

16Pozew Ziemski Kijow. Autentyczny odniosł do Dobr

17Wsi Iernina [?] y tamten Pozew we Dworze

18tameyszym na Stole położył o położeniu

19onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie

20był pisany prawnie opowiedział y do wia-

21domości przywiodł. Którego Pozwu Tenor

22Sequitur talis August Trzeci z Bożey Ła-

23ski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski

24Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki

25Inflantski Smoleński, Siewierski,

26Kijowski, Wołyński, Podolski, Podla-

27ski, Bracławski, y Czernihowski

28Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

29Wiel. Urodzonemu Fabrycemu [?] Pro-

30[reklamant:] skurze

k. 556v

1Proskurze Podskarbiemu Kyiowskiemu z

2osoby y ze wszystkich Dóbr W.T. leżących

3ruchomych y Summ pieniężnych powagą

4naszą Królewską przykazuiemy, abyś Wier

5ność Twoia Przed Sądem naszym Ziemskim

6Kijowskim na naypierwszey Kadencyi

7w Owruczu lub Żytomierzu przypada

8iącey y Sądzić się maiącey vel hac diffi

9cienti in alia proxime Subsequenti

10Sam osobliwie y zawicie Stanął na In

11stancyą Instygatora Sądowego y Jego

12Delatora Wielmożnego Michała na Narody

13czach y Dorohiniu Pawszyskiego [?] Tyt. Aktora

14który in hoc ordo [?] Legitime efficioso [?] arestu

15intuitu wydania Filipowców [?] Iestka [?] Budni

16ka długu na Złł. Należnego z Budy Kleszczo

17wskiey, który ante hac u Niewierney Ser

18ki Obywatelki Narodyckiey, koni Szlachetnych [?]

19dwa ad praesens na Folwarku Actoris Na

20rodyckim, Westowpore [?] Szandarie [?] z tytułu takich

21przedtym u Niewierney Serki wybrawszy umyśly

22pokradł. Iako też z Pawła Fyszka [?] kuźmy Ole

23xyą Nauma unam eandemque cointeligen

24tiam z sobą maiących z Dóbr Actoris Do

25rohinia Nowego pofstornie [?] zbiegłych a bar

26dziey wykradzionych y w Dobrach Wierności

27Twoiey teraźniey osiadłych przez W.T.

28Ludziom Actoris wydanych a potym Sancim [?] for

29matione W.T. a dentysh [?] powtórnie Arestem innodowa

30nych na Termin wyż oznaczony pozywa Sio pantoris [?]

31Dat w Owruczu Die Quinta Decembris Anno Mille

32simo Septingentesimo Quadragesimo [?] decimo [?] praesens

33y iusdem Mtris Relatio et Woźny ut supra Scribendi [?]

34Ignacy [?] Rett [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. pott. – relacja położenia (doręczenia) pozwu; Chorążyc Kijow. – syn chorążego kijowskiego; nazwisko powoda (Pawsza?) niepewne.

in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice ac per expressum recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i wyraźnie zeznał; protunc – podówczas; Tenor sequitur talis – treść następuje taka.

Pozew doręczono 17 XII 1740; tytulatura króla Augusta III.

Fragment pozwu królewskiego (citatio) do sądu ziemskiego kijowskiego; tekst w wielu miejscach słabo czytelny, liczne odczyty niepewne.

vel hac deficiente in alia proxime subsequenti – lub gdyby ta nie doszła do skutku, na następnej najbliższej (kadencji).

una eademque cointelligentia – w jednym i tym samym porozumieniu (zmowie); arestem innodowanych – obłożonych aresztem.

Data: Owrucz, 5 XII 174[?]; rok w formule odczytany niepewnie („Quadragesimo …”) – sprawdzić.

Tyt. – tytułem (jako) aktora; W.T. – Wierność Twoja (forma zwrotu w pozwie królewskim).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20XII 1740 woźny Stefan Herbaczewski zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Pawszy [?], chorążego żytomierskiego, przeciw Fabrycemu [?] Proskurze [?] – na podstawie aresztu, o wydanie Filipowców [?] Jestka [?], budnika dłużnego z budy Kleszczowskiej, oraz o dwa konie szlacheckie, przebywające u Żydówki Serki [?], obywatelki narodyckiej, a teraz na folwarku aktora w Narodyczach [szczegóły niepewne].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 557

1Relacia położonego Pozwa od Wo

2Zdeciaka [?] Podstolego Owruc. Pisa

3na Grody Żytom. po Wiel. JMość

4Panią Stempkowską Kasztellani

5cową Bracławską

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

7Miesiąca Decembra, Dwudziestego Dnia

8Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow-

9skiego, przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Nawi-

10skim [?] pro: tunc Akt Ziemskich y Xięgami, niniey-

11szemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy Oczewisto;

12Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y innych,

13Szlachetny Maciey Nawrocki, w moc prawdziwey wier-

14ney y Skuteczney Relacyi swoiey, dla zapisania do

15Xiąg ninieyszych iawnie ustnie, y Dobrowolnie zeznał;

16Iż on Roku teraznieyszego, Tysiąc Siedmset, Czter-

17dziestego, Dnia Dwudziestego Decembris [?] Pozew

18Ziemski Kijowski Autentyczny, na Membranie Zie-

19lonym [?] Pisany, od niego do Dobr wsi Międzyrzycki [?],

20y tamten Pozew, we Dworze tameczney [?], w Izbie

21na Stole położył, o oddaniu onego, od kogo y komu,

22y w iakiey Sprawie był pisany prawnie opowiedział

23y publikuiąc do wiadomości przywiodł którego Pozwu

24Tenor iest takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Król

25Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski, Pruski, Mazo-

26wiecki, Zmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewier-

27ski, Kijowski, Wołyński, Podlaski Bracławski y Czer-

28nichowski, a Dziedziczny Xiążę Saski, y Elektor

29Urodzoney [?] Alexandrze z Zabokrzyckich [?] Stępkow-

30skiey Kasztellanicowey Bracławskiey wdowie Dzie-

31dziczce [?] y zewszytkich generaliter Dobr Wdowiey Le-

32[reklamant:] żących [?]

k. 557v

1zgaych ruchomych y Summ pieniężnych przyka-

2zuiemy abyś Stawał przed Sądem naszym Ziemskim

3Generalu Woiewodztwa Kijowskiego na Rokach Ziem-

4skich według Prawa Pospolitego w pierwszy Po-

5niedziałek po Nowym Roku w Owruczu lub Żyto-

6mierzu in Anno Deo Dante Millesimo Septingen-

7tesimo Quadragesimo Primo przypadaiących y Są-

8dzić się maiących, vel his deficientibus in alijs pro-

9xime Subsequentibus od tąd za Niedziel dwie, albo w

10ten czas gdy ta Sprawa z Reiestru sobie należytego

11przypadnie y Sądzona będzie, Sam osobliwie y za-

12wcze Stawał na Instancyą Instygatora Sądowe-

13go y Jego Delatora Wielmożnego Andrzeia Prze-

14ciszewskiego [?] Podstolego Owruckiego Pisarza Grodzkiego

15Żytomierskiego Aktora, który recedendo a Foro

16Castrensi Kijoviensi przychylaiąc się we wszyst-

17kim do Prawa Pospolitego y Zapisu Cessionis od Prze-

18wielebnego w Bogu Jegomości Xiędza Felicyana

19Biał[…]hurowicza [?] Rektora Collegium Xawer Owru-

20ckiego Societatis Jesu na Summę pewną w tym-

21że zapisie y assekuracyi od W. Przewielebnemu

22w Bogu Jmci Xiędzu Sandowskiemu [?] Rektorowi

23protunc Collegium tegoż Xawer Owruckiego So-

24cietatis Jesu daney et percessionem temuż Akto-

25rowi uczynioney oczym tak assekuracya y cessia

26de actu w niey wyrażonego latius in se obloquitur,

27do oddania y zapłacenia teyże Summy wraz

28z Prowizyą do nagrodzenia Szkód z tąd pochodzą-

29cych Aktor WP. na Terminie wyżey oznaczo-

30nym pozywa, na którym cokolwiek nastąpi aby z[…]

31Stanowszy na wszystkie Sądownie odpowiadać

32Słuszności się usprawiedliwiał, Pisan w Owruczu

33Dnia Siedemnastego Decembris, Tysiąc Siedmset

34Czterdziestego Roku de quo praesens ejusdem Mi-

35nisterialis Relatio. Nadey Nawrocki scribendi ignarus

36[podpis:] Ostaszka [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – wówczas, na ten czas; Tenor – brzmienie; generaliter – ogólnie, w ogólności; Woźny Generał – woźny sądowy województwa.

numer marginalny i foliacja odczytane niepewnie; nazwisko powoda w tytule (Zdeciak?) niepewne.

Tekst pozwu (kopii pozwu) wydanego w Owruczu 17 XII 1740, zapewne wpisany w ramach oblaty lub relacji woźnego; początek na poprzedniej stronie.

in Anno Deo Dante Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – w roku, da Bóg, 1741; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; recedendo a Foro Castrensi Kijoviensi – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego; Cessionis – cesji; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuitów); latius in se obloquitur – obszerniej w sobie opiewa; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Collegium Xawer Owruckie – kolegium jezuickie św. Franciszka Ksawerego w Owruczu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20XII 1740 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał o położeniu pozwu od Andrzeja Trzeciaka, podstolego owruckiego, pisarza grodzkiego żytomierskiego, przeciw Aleksandrze z Zabokrzyckich [?] Stępkowskiej, kasztelanicowej bracławskiej, wdowie – o zapłatę sumy na mocy cesji od ks. Felicjana Białohurowicza [?], rektora kolegium owruckiego Towarzystwa Jezusowego (sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 558

1Relacya położoney Kopii na [skreślone: …] Pozwu Ziem-

2skiego od JmP. [skreślone: …] […] Podolskiego [?]

3[…] po […] Synowi [?]

4Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego,

5Miesiąca Decembra, Trzydziestego pierwszego Dnia

6Na Leżeniu Xięg Ziemskich Woiewodstwa

7Kijowskiego przedemną Jerzym z Gałek Ga-

8łeckim [?] Namiestnikiem [?] Pisarstwa [?] Aktu Ziemskich, y

9Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy Oczewisto Woźny Generał Woiewod-

11ztwa Kijowskiego y Innych opatrzny Antoni

12Kowalski [?] w moc prawdziwey, wierney y Skutecz-

13ney, Relacyi Swoiey iawnie ustnie y Dobrowolnie

14zeznał iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

15set Czterdziestego dnia Dwudziestego trzeciego

16Decembra Pozew Ziemski Kijowski, autentyczny,

17na mieśribranie [?] Ziemskim pisany, odniósł do

18Dobr wsi Hodoterki [?], y tamten Pozew we Dwo-

19rze JchMościom pozwanych, niżey wyrażonych

20w Izbie na Stole położył, o oddaniu y położeniu one-

21go; od kogo, pokogo [?] y w jakiey Sprawie był, był pisa-

22ny, prawnie opowiedział, y publikując do wiado-

23mości przywiódł, którego Pozwu Tenor iest taki

24wyż [?] Stanisław [?] August [?] Drzez [?], z Bożey Łaski, Król Pol-

25ski, Wielki, Xiążę, Litewski, Ruski, Pruski, Mazo-

26wiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Sie-

27[reklamant:] wierski

k. 558v

1ski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Bra:

2cławski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Sas:

3ki, i Elektor Wielmożnym Stefanowi y Zuzannie

4z Hrurewiczow [?] Mierznikom [?] Czernihowskim Małż.

5Rodzicom y Florianowi Synowi Lutyatyczom [?]

6Surynom z osob y zewszytkich Generaliter Dobr

7WW: Leżących, Ruchomych, y Summ pienię:

8żnych, przykazuiemy abyście WW: Przed Sądem

9naszym Ziemskim Generałem Woiewodztwa Kijow:

10skiego na Rokach Ziemskich według Prawa

11Rzpltey w pierwszy Poniedziałek po Nowym

12Lecie w Owruczu, lub Żytomierzu, in Anno Do:

13mini Millesimo Septingentesimo Quadrage:

14simo Primo przypadaiących, y Sądownie od

15prawowac się maiących vel his deficientibus, in

16alijs proxime Subsequentibus, od tąd za Niedziel

17Dwie, albo wenczas gdy ta Sprawa z Rejestru

18Sobie należytego przypadnie, y Sądzona będzie

19Samiosobnie stawiać Stanęli na Instancyą

20Instygatora Sądowego y Jego Delatora Wielmoż:

21nego Andrzeia Podstolego Owruckiego Pisarza

22Grodzkiego Żytomierskiego, Aktora, który przy:

23chylaiący się we wszytkim, do Prawa Pospolitego y

24Rożnych Dokumentow, Processow, Tradycyi y Ma:

25nifestu, ca[…] procpubione [?] przeciwko WW: Wy:

26mionego WW: Pozywa o to iż WW wiedzieć do:

27brze o tym że: Wielmożny Aktor rite, iuste, et

28Legitime, nabył Części we Wsi Hodotemlu [?] Jure

29Haereditario od Urodzonego Jerzego Suryna Bra:

30ta Starszego W: I: o czym zapis perpetuae dona:

31tionis testatur, y possessia vigore onego Aktorowi

32Służąca świadczy, a WW: Pozwani nic na to nie

33uważaiąc, y owszem temere prawu Pospolitemu

34y Samey Słuszności Sprzeciwiaiący się rożne krzyw:

35[reklamant:] dy

k. 559

1dy, opressye wiolencie y Angaryacie Poddanych

2poczyniwszy czynić huiusq[?] nieprzestaiecie, wszyst

3kie grunta, Pola y Sianożęci do tey Częsci należące,

4nawet y Poddanego, na Imię Karpa w swoiey kiena[?]

5leżyte[?] Possesyi per vim et violento modo odebralis

6cie y wszystkie pożytki z tey Częsci biorąc, in Suum

7Commodum obracacie, czo Aktor z WW. Pozwane

8mi Prawnie czynić, a WW. Pozwani temere pra

9wu Pospolitemu Sprzeciwiaiący się rozsądzić się

10niechcieli, y raz y trzy posponendo legem w Są

11dzie Ziemskim wzdaliście[?] vigore którego Con

12demnat, a osobliwie in Lauro ultimarie[?] otrzymaney

13Sąd Ziemski Kijowski vetando Locum positivam

14Mechanisy[?] ad requisitionem Partis Actoreae do

15woźnego tamże, ut Juris et Moris est postąpić

16iey tegoż Poddanego Aktorowi, nemine impugnan

17te et Contra dicente ad pacificam possessionem

18per Ministerialem in praesentia multorum No

19bilium poddać oczym taż tradycja latius sive[?]

20Sonat, a WW. Pozwani nie uważaiąc na Pra

21wa pospolite Śmieliście y ważyliście się irritata

22traditione pierwey pomienionego Poddanego

23z tey Częsci Karpa z jego Stołecznie y postworzeniwa[?]

24Sobie nad wyczaiączynie Lazauszy[?] grunta, pola

25Sianożęci, et ijs[?] et id genus, odebraliście et in

26Suum Commodum obracacie, y teraz niedos

27yćiąc umikaiąc swoich przeprawnych Akcyi

28nie, Słusznie y nienależycie in vexatione Akto

29ra o pisucie do Stołu y prawnych terminów

30przywodzicie aczuż Modernus Actor, tam

31pro irritata Traditione Expulsione iako też do

32ustąpienia pomienionego Poddanego Karpa

33z Gruntów do tey Częsci trzeciey Mityna[?] cum Cum[?] pra

34eis należących nie mniey do Wyznania nie Rel

35[reklamant:] lulacji[?]

k. 559v

1Indukcyi z brużych [?] prowentow, o winy prawnie

2y Szkody z tąd pochodzące, naterminie wyż wyra-

3żonym porżyna [?], Sitientes [?] Citatum terminum

4attentatum [?] et ad praemissa omnia Iudicialiter

5respondendum. Pisan w Owruczu [?], Anno Millesimo,

6Septingentesimo, Quadragesimo Die Decima

7Septima Decembris, desuper Praesens eiusdem

8Ministerialis Relatio. Antoni Kowalski [?] Generalis [?]

9Signavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data 31 XII 1740 – ostatni dzień roku; relacja dot. doręczenia pozwu 23 XII 1740.

Tytuł częściowo skreślony i słabo czytelny; nazwiska stron niepewne.

Woźny generał – urzędnik doręczający pozwy i składający relacje (zeznania) do akt.

W formule królewskiej spodziewane imię „Augustus Trzeci” (August III); odczyt „Stanisław” niepewny – sprawdzić.

Fragment pozwu królewskiego (Augusta III) w sprawie Instygatora i Andrzeja, podstolego owruckiego, przeciw Surynom; nazwisko Andrzeja nie wpisane.

Anno Domini Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – roku Pańskiego 1741; vel his deficientibus, in alijs proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; rite, iuste et legitime – należycie, sprawiedliwie i prawnie; Jure Haereditario – prawem dziedzicznym; zapis perpetuae donationis testatur – zapis wieczystej darowizny poświadcza; vigore onego – na mocy onego; temere – zuchwale.

Foliacja: u góry „11”, ołówkiem „558v” [?] (odczyt „558/0”).

per vim et violento modo – przemocą i gwałtownie; in Suum Commodum – na swój pożytek; temere – lekkomyślnie, zuchwale; posponendo legem – lekceważąc prawo; vigore – mocą; ad requisitionem Partis Actoreae – na żądanie strony powodowej; ut Juris et Moris est – jak jest w prawie i zwyczaju; nemine impugnante et contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu; ad pacificam possessionem – do spokojnego posiadania; per Ministerialem in praesentia multorum Nobilium – przez woźnego w obecności wielu szlachty; latius sonat – szerzej opiewa; irritata traditione – po unieważnieniu (naruszeniu) wwiązania; in vexatione Actoris – na udręczenie powoda; Modernus Actor – obecny powód; pro irritata Traditione Expulsione – o naruszenie wwiązania i wyrugowanie. Fragment pozwu (pozwu o gwałt) wpisanego do akt.

Sitientes [?] … – formuła pozwu: [stawić się] na wyznaczonym terminie w sprawie zamachu (attentatum) i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die Decima Septima Decembris – roku 1740, dnia 17 grudnia.

desuper Praesens eiusdem Ministerialis Relatio … Signavit – w tej sprawie niniejsza relacja tegoż woźnego; podpisał.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1740 woźny Antoni Kowalski [?] zeznał o położeniu kopii pozwu ziemskiego (pisany w Owruczu [?] 17 XII 1740) przeciw Stefanowi i Zuzannie z Hurewiczów [?] Surynom, miecznikom czernihowskim, małżonkom, i ich synowi Florianowi – o to, że aktor prawnie nabył dziedzicznie części we wsi Hodotemel [?] od Jerzego Suryna, starszego brata pozwanego (zapis wieczystej donacji), a pozwani zabierają grunty, pola i sianożęcia, wyrządzają krzywdy poddanym i wnoszą niesłuszne akcje; o kasację tradycji i wypędzenia, ustąpienie poddanego Karpa z gruntów trzeciej części [wsi], rachunek z prowentów i szkody.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 559v

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Ziem-

2skie Kijowskie od Wielm. Dydkowskiey [?]

3Boreysz [?] Urodz. Żytomirskiey po Wielmożnych

4Leśnickich Starostow Żytomirskich

5y Innych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

7Miesiąca Decembra Trzydziestego [skreślone: …] Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich, przedemną

9Jerzym z Polek [?] Polęckim [?] Namiestnikiem

10protunc akt Ziem. Kijow. y Xięgami

11nineyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

12oczewiście Woźny Generał Woiewodz.

13Kijow. y Innych Szlachetny Antoni

14Bielecki in vim suae verae ac fidelis Re-

15lationis Palam, Publice, liberequae ac per ex-

16pressum recognovit, iż on roku teraźniey-

17szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

18Die vigesima [skreślone: …] Decembris, Pozew

19Ziem. Kijow. autentyczny, od niosłszy [?]

20przy bytek [?] y tamten Pozew w Woytala [?]

21[reklamant:] mey szego [?]

k. 560

1tameyszego, w sobie na stole położył po przeczeniu onego

2od kogo potrzeba [?], y wiadomy sprawie był pisarz [?], o po-

3wiedział y do wiadomości przywiodł, ktorego Poz-

4wu tenor sequitur talis. August Trzeci z Bożey łaski

5krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski, Pruski

6Mazow., Żmudz., Inflan., Smoleń. Siewier.

7Kijow., Wołyn., Podol., Podlas., Brac. y Czer-

8nichowski, a dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

9Wielmożnym Alexandrowi na Leśnicy [?] Marii

10Annie z Kaszakowskich [?] Leśnickim Starostom

11Żytom. Małż. tameyż Wiel. Staroscinie [?] cum assis-

12tentia maritali de iure debita Panom, Wiel. Po-

13małżowi [?] Leśnickiemu y Urodz. Stanisławowi

14Orzeszkowskiemu Guber. Wielodz. [?], Stefano-

15wi Maleszewskiemu, Sędz. [?], Danilowi Woy-

16towi Wielodz. [?] y innym Ludziom y Kozakom

17dorożney [?] wyrażoney gwałtowney y powtor-

18ney Expulsiy zeznanym y przysposobionym

19de nominibus et cognominibus, porwanym [?],

20lepiey wiadomym, rozkaz Panow swoich peł-

21niącym, z Osobi dobr W.W. leżących, ruchomych

22y Sum pieniężnych przy kazuiemy, abyście

23W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

24Rokach Ziem. Kijow., naypierw przypadł.

25Rokach Ziem. Kijow., naypierw przypadaią-

26cyi w Owruczu lub Żytomirzu przypadaią-

27cych ac deficienti, in alia proxime subsequenti

28tam oblicznie, y nawiecie stanęli na instancyą

29Instygatora Sądowego y iego Delatorki Wielm.

30Teofili z Pirockich [?] Dydkowskiey [?] Burgr. Grod.

31Żytom. Wdowy Aktorki, ktora in Kalendo [?]

32Lezi [?], Manifestacyom, Pozwom, Relacyom, Kon-

33tradycyi y całemu Processowi, ku inkarnowa-

34niu [?] zaszłemu W.W. Pozywaoto [?], Iż W.W. contem-

35nendo legem Publicam de convulsione Decretorum

36Traditionum irritatarum, et de Expulsione

37rigide descriptam, nic kontentuiących antori [?]

38ori Expulsione de Bonis Przybytki [?], Luribus [?]

39Actricis obnoxios ut docet Processus, alias iedy

40Actrix in causa mera Expulsionis per ductu

41Processu pertinitam [?] per Iudicium Terrestre

42Kijoviense traditionem officiosam przysta-

43ad Possessionem memoratorum bonorum

k. 560v

1W.W: niemaiąc respektu na rygor Prawa deprimen:

2do viduales[?] imitatum[?] Actricis non valentis tantis vio-

3lencijs, fortiumque[?] manu instituisitere[?], ad impleta

4kozakow y roznych Ludzi do boiu sposobnych

5numerosa cum vario armorum genere Copia, ir-

6ritando praedictam Traditionem iteratam de

7bonis Przybytki uczynili się Expulsionem A-

8latym eadem Actrix tam pro reinductione in

9eadem bona cum attinencijs faciendo calculo de

10proventibus refusione damnorum et litis ex-

11pensarum, nihilominus pro poenis in sub-

12lationem quam pro poenis per sonalibus

13et crumenalibus ex arbitrio Iudicij decernen-

14dis, na termin wyszeznaczony pozywa, litis

15pariturus[?] Datt w Owruczu Anno Millesimo Sep-

16tingentesimo Quadragesimo Die decima Nona

17Decembris de quo praesens eiusdem ministerialis

18lis Relacio Woźny ut supra inscribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam, publice, liberequae ac per expressum recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

protunc – podówczas; Die vigesima Decembris – dnia 20 [?] grudnia (dalsza część liczebnika skreślona/nieczytelna).

Fragment pozwu królewskiego Augusta III (o gwałtowną expulsję) przytoczonego w akcie; tekst bardzo kursywny, wiele odczytów niepewnych; linia „Rokach Ziem. Kijow., naypierw przypadł.” odczytana orientacyjnie.

sequitur talis – brzmi następująco; cum assistentia maritali de iure debita – z asystencją męża, prawem wymaganą; de nominibus et cognominibus – z imion i przezwisk; ac deficienti, in alia proxime subsequenti – a w razie ich nieodbycia, na następnych najbliższych; contemnendo legem publicam de convulsione Decretorum … et de Expulsione rigide descriptam – lekceważąc prawo publiczne o naruszaniu dekretów i unieważnionych intromisji oraz surowo opisane o wyrzuceniu z dóbr; ut docet Processus – jak wykazuje proces; Actrix in causa mera Expulsionis – powódka w sprawie o samo wyrzucenie; per Iudicium Terrestre Kijoviense traditionem officiosam – przez sąd ziemski kijowski urzędowe wprowadzenie w posiadanie; ad Possessionem memoratorum bonorum – do posiadania rzeczonych dóbr.

Fragment łaciński zniekształcony i częściowo niepewny; sens: powódka (actrix), wdowa niemogąca się oprzeć takim gwałtom, wobec zbrojnego najazdu Kozaków i różnych ludzi z obfitością broni udaremniono powtórną intromisję (traditio) do dóbr Przybytki i dokonano wyrzucenia (expulsio); powódka pozywa o ponowne wprowadzenie do dóbr z przyległościami, z rozliczeniem dochodów, zwrotem szkód i kosztów procesu, a ponadto o kary osobiste i pieniężne według uznania sądu; dano w Owruczu 19 XII 1740; relacja woźnego jak wyżej do wpisania.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

30XII 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 19 XII 1740) od Didkowskiej [?] przeciw Aleksandrowi i Mariannie z Kaszakowskich [Łopatowskich?] Leśnickim, starostom żytomierskim, małżonkom, i innym – o naruszenie dekretów i tradycji oraz wypędzenie [aktorki z dóbr], według praw de convulsione decretorum i de expulsione.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 560v

1Manifestacya Wiel. JmP. Try-

2polskiego Podsę. Z. K. przeciwko Wiel.

3JmPanu Prusynskiemu Podczaszemu Owru.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia

6Na Termin Xięg Ziem. Kijow. Przedemną Ber-

7zym[?] z Gałek[?] Dabeckim[?] Namiesnikiem Grodzkie[?]

8akt. Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

9Ziem. Kijow. Comparens personaliter

10Wiel. JmPan Maciey Dedowicz[?] z Trypola Trypol.

11Podsę. Ziem. Kijow. przychilaiąc się do Prawa

12Pospolitego y Processu iudiciarij do Słuszności na

13przeciwko W. JmPanu Benedyktowi Prusyns.

14Podcz. Owru. y Poddanym iego: Danilowi Suchodo-

15[…] Woytowi Mnotorowi[?] ad omnes excessus y innym

16de nominibus et cognominibus Sam conusmotar[?]

17nu oratowanchum[?] melius notis quorum Statu-

18cio dla wskazania win pro qualitatibus facto-

19rum uczynionych przed Sąd omnimode urgetur

20niemogąc dłużey cierpieć krzywd Wiolencyi

21szkod y Innych dokuczney[?] solenniter swiadczy

22y Manifestowac się. Iż Iego mość obratowany[?]

23nie kontentuiąc się dawnieyszemi wiolencya-

24[reklamant:] mi

k. 561

1ami we wsi Skorodnym społney Maiętności primario

2czynionemi formuliące sobie do działu na cztery

3częsci na brzegu Poddanych y Gruntami które opi-

4suiący rozpisał według których działu rozebrank

5nastąpić potym […] opuszczone w tokn[?] do swoiey przy-

6padaiący częsci na nich Poddanych posadził y dal-

7kowickiego[?] dla siebie częsci praestrient[?] tak że na

8częsc czwartą od JchMPanów Rosudowskich naby-

9ta Grunt[?] y na dwor proporcyonalnego nie wymiar-

10kowawszy y owszem na Grunciech tym mogło na-

11leżec Poddanego Deszka[?] Jen[?] niesłusznie działem

12implikował. Secundario na częsc JmPana

13Piotra Prusynskiego Brata swego rodzonego

14Młodszego […] do trzeciey częsci Dworu Skorodenskie-

15go Między sobą dziedzicznie naznaczył, iednak

16iakowymsci sposobem contenta w nym[?] nie by-

17ia słusznie przeniosszy summę Tysiąc Złł Pol.

18przez zeszłego Ś.p. JmPana Prusynskiego

19Podstarosciego Grodzkiego Rodzica, JchMściom

20Dominikanom konwentu Owruckiego zapisa-

21ną[?] przeniosszy dwor-

22ną na dobra częsc Pieszczanicy przeniosszy dwor-

23w dziedzictwo im tylko na dwie częsci dał dziewią-

24razie[?], a trzeciey wyrwie usiduie uczyniona-

25ną krzywdę uczynił oczywiscie summę wy-

26derkatową sobie częsć w Kobylinie y w Lawsku[?]

27wolne napisawszy wziął. Az trzeciey częsci

28Dworu Skorodenskiego na JegoMci Pana Piotra

29Prusynskiego Brata swego Rodzonego a lucris

30[skreślone: …] tora Manifestantis variis da[…] rationes

31Manifestanti abrogat. Potym

32wyciągował et manifestanti, bartnych, siano[…]

33w Gruntach, drzewach, krzywdy czyni y

34ciach Poddanym Comparentis krzywdy czyni y

35swoim Poddanym aby odbierali y wattowali[?] wy-

36cis kali[?] pozwala y przykazuie a nareszcie wszy-

37żadney nie czyni sprawiedliwosci y satysfakcyi

38ukrzywdzonym na czy[…] darzow wyiaydzie

39pretensyę ktorsiee[?] ficią[?] wymagaią w

40kontraktach niby defalkuie a nawet krzywdzie

41nie manifestanta przegrodzi y odpowiedzi

42czyni, na Groble tak młynow iako y naruszaiąc Poddanstwu

43ni Skorodenskie pobłażaiąc Poddanstwu

44swemu, nie tylko Comparens

45Poddanemi swemi aby intratami w nim wypadała

46się w kazdey potrzebie naprawowac mostu[?]

47dzi y drzewo na kurzenie węgla z Gruntu

48w tamie[?] y swego manifestant brac[?] […] Rud-

49[reklamant:] nia

k. 561v

1nie pustoszała y Intrata być mogła porwadziw

2szy, rekompensy spodziewać się dla przyiaźni sąsiedz-

3kiey nie zabraniał, y równie in ratę kontentować

4się tym czasem od Rudnikow musiał, a JmPan Obwi-

5niony insuper od Rudnikow Extorsye wymagaiąc bierze

6Intraty, karczmy dla Arędarskiey wygody po-

7trzebney Restauracyi nie czyni, y owszem cięższe

8grunt alias zwłokę na Ogród y Barzyny przypie-

9rania do Arędy ab antiquo przydaney ut Juris et Mo-

10ris utriq[ue] Locorum est consuetudo, JmPan Obwiniony

11Poddanemu Swemu dzięc[?] pozwoliwszy Strzelano[?]-

12wi krzywdę et Comparenti intert, a nawet sto krotnią

13Rekwizycyą przywrócić do Arędy należącego

14Ogrodu nie chce y niechce, w Borze z ktorego Pan

15znaczna y Intrata przychodzi, JmPan Obwiniony

16od swoich Poddanych privatum dla siebie wy-

17nalazłszy emolumentum Rumy[?] pustoszy, drzewa

18bartne gubiąc, ciereszę[?], Smeroty[?] pałąc, y wyrabia-

19iąc Nowiny, Dymem odkurzać a na Kole wyrabiać siać

20y zasiewać pozwala, Żyta Manifestantis Poddanstwu Swe-

21mu żynąć, brać, Inne Wołami wytłukiwać przy-

22kazuie, po pod Barcznych[?] Drzewem z Pszczołami be-

23dących Łoże co ab antiquo zabronione łapać na-

24wet z Lasow Manifestantis wychodzące Łoże tymże

25Poddanym rozbierać a sobie oddawać pozwala y

26przykazuie, Ogród Actoris gwałtem odebrawszy, Barzy-

27ny pustoszyć Woytowi Swemu pozwolił, Pola Wło-

28ki z pod Chłopow Comparentis zabierać y odeymować bu-

29łyc[?] sprawiedliwości nie czyni, y inne różne widoczne

30krzywdy szkody czyniąc Sąsiedzkiey zachowywać nie

31chcąc przyiaźni dla której wynayduie sposoby,

32Na ostatek u Semena Poddanego Manifestantis

33na Gruncie Własnym osadzonego, który z Ostrok[?]

34osimnascie zadłużył się Comparentowi za iakowe

35pretensye iakoby nigdy płacono Łatę Rudnicką

36Bydło zabrać kazał Podymne części zastawney

37nie wybrane y Żołnierszczyzny oddać zaka-

38zał. O co wszystko Modernus Mani-

39festans iterum iterumque Mani-

40festowawszy salvam Melioratione[m]

41atque per Citationes correctionem zostawiwszy

42Rok etc. Actis cum Officio[?] Pożądał wydrzymał[?] Walicy[?] Try-

43polski[?] Podsędek Ziemski

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad omnes excessus – do wszystkich wykroczeń; de nominibus et cognominibus … melius notis – z imion i nazwisk lepiej znanymi; pro qualitatibus factorum – według charakteru czynów; omnimode urgetur – w każdy sposób jest przynaglany; solenniter – uroczyście.

Podsę. Ziem. Kijow. – podsędek ziemski kijowski; Podcz. Owru. – podczaszy owrucki.

primario – po pierwsze; secundario – po drugie; contenta – zawartość, rzeczy zawarte; summa wyderkatowa – suma zapisana na wyderkaf (zastaw z prawem odkupu); a lucris – z zysków; manifestanti abrogat – odbiera manifestującemu; Comparentis – stawającego (manifestanta); satysfakcya – zadośćuczynienie.

Fragment manifestacji (skargi) przeciw bratu manifestanta o nierówny dział dóbr Skorodne; odczyt wielu miejsc niepewny z powodu pisma kursywnego.

ut Juris et Moris utrique Locorum est consuetudo – jak jest zwyczaj prawa i obyczaju w obu miejscach; ab antiquo – od dawna; insuper – nadto; Actoris, Manifestantis, Comparentis – powoda / manifestującego / stawającego; Modernus Manifestans iterum iterumque – niniejszy manifestant wielokrotnie; salvam meliorationem atque per citationes correctionem – z zastrzeżeniem poprawienia i uzupełnienia przez pozwy.

Zakończenie (formuła przyjęcia i podpis) czytane niepewnie; numer foliacji „561” i „4” na górze strony.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1740 Maciej z Trypola Trypolski, podsędek ziemski kijowski, manifestował się przeciw Pruszyńskiemu, podczaszemu owruckiemu, o to, że ten, nie poprzestając na dawniejszych gwałtach, przy podziale na cztery części poddanych i gruntów dopuścił się nowych krzywd przy rozbiorze działów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 562

1Relacya położoney Pozwu na Sądi Ziem:

2Kijow. od Niektórych JchmPP. Szczęsnowiczów [?]

3Synow [?] po Niektórych JchmPP. Wołkowinskich [?]

4y Inszy Strony Należy

5Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego,

6Miesiąca Decembra, Trzydziestego pierwszego dnia

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich, Województwa Ki-

8jowskiego: przedemną Jerzym z Gałek Gałec-

9kim Namiesnikiem protunc Akt Ziemskich y

10Xięgami Ninieyszemi, Ziemskiemi Kijowskiemi

11Stanowszy Oczewisto Woźny Generał Województ-

12wa Kijowskiego y Innych Opatrzny Antoni

13Kowalski w moc prawdziwey, wierney y Skuteczney

14Relacyi Swoiey, dla zapisania do Xiąg Ninieyszych

15Jawnie ustnie y Dobrowolnie zeznał Iż on Roku

16teraznieyszego Tysiąc Siedymset Czterdziestego,

17dnia Dwudziestego Drugiego decembris Pozew Ziem-

18ski Kijowski Autentyczny na membranie Ziem-

19skim pisany od niosł do Dobr wsi Kotchich [?], y tam

20ten Pozew, we dworze tameyszym, w Izbie na stole

21Ichmościom Pozwanym niżey wyrażonym położył,

22o oddaniu y położeniu oneyo od kogo, po kogo y w ia-

23kiey Sprawie, był był pisany Pamyimże pozwanym y in-

24nym Ludziom kogo natenczas widziec mogł opo-

25wiedział y prawnie publiczniego do wiadomosci przy-

26wiodł, ktorego Pozwu tenor iest takowy. August

27Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litew-

28ski, Ruski, Pruski Mazowiecki Żmudzki Inflan-

29ski Smolenski Siewierski Kijowski Wołyn-

30ski podlaski Bracławski y Czerniechowski, a Dziedzi-

31[reklamant:] czny

k. 562v

1dziczny Xiąże Saski y Elector Wielmożnym Fran-

2ciszkowi y Franciszce Zbromowskich [?] Hołowinskich

3Małżonkom Podczaszym Smoleńskim pozwanym

4z Osob y Iewszystkich Generaliter Dobr Wiernosci Wa-

5szey Leżących ruchomych y Summ pieniężnych,

6gdzie kolwiek maiących, Przykazuiemy, abyscie

7wiernosci Wasze przedemną Sądem naszym Ziem-

8skim Kijowskim, Na Rokach Ziemskich Generału Wo-

9iewodztwa Kijowskiego, Po nowym Lecie, wpierwszy

10Poniedziałek, według prawa Pospolitego, w Owrud-

11czu Lub Żytomierzu przypadaiących in Anno

12D[omi]ni O Dante, y Sądzić maiących, vel his defici-

13entibus, in aliis Subsequentibus proximè oddaty

14y potożenia tego Pozwu, albo raczey przypozwu,

15na Niedziel dwie, albo wtenczas gdy ta Sprawa

16z Reyestru Sobie należytego przypadnie y Sądzo-

17na będzie Sami, osobiscie, y zawicie Staneli, ad In-

18stantiam Instygatora Sądowego y Tego Dela-

19torow Wielmożnych Andrzeia Podstolego Ow-

20ruckiego Pisarza Grodzkiego Żytomirskiego

21Iozefa Łowczego Derbskiego [?] y Stanisława Czerni-

22ka [?] Nowogrodzkiego Urzędnikow Braci między

23sobą Rodzonych Aktorow, Moxy recedendo à

24foro Tribunalitio Regni Lublinensi, to iest

25od Pozwu y Relacyi, a nie od samey Sprawy, a

26barziey przychilaiącymsię we wszystkim do

27Prawa Pospolitego niemniey Manifestow Rela-

28cyi, Dekretow y Całego procesu ea in re zaszłego

29Wiernosc waszą pozywaią, albo raczey ad pare-

30lam [?] Causam et Actionem y przypozywa-

31ią w sprawie y Akcyey o to Iż WW: wiedząc do-

32brze o Summie należącey, teraznieyszym

33aktorom, Iuste et Legitimè przez antecesso-

34[reklamant:] row

k. 563

1rem wierności waszey zaciągnioney y na Dobrach

2Kotelnia [?] y Kremnej [?] asekurowaniey, o które mo-

3derni Actores, zacząwszy process Prawny in variis

4Judiciorum Subselliis, per ultimariam convic-

5tionem wspomniane Dobra Kotelnia [?] y Kremną [?]

6officiose w possesyą swoią obiąwszy, pacifice przez

7czas nie mały zostawali, a W.W. nieuważaiąc

8na prawa pospolite owszem violata Securitate

9onego Śmieliście y waryliście [?], teraźnieyszych

10Aktorów zwysz wspomnianych Dobr [?] [..]

11[…] tumultem summo trane [?] napadszy

12na Dwór z Ludźmi vario armorum genere

13przystroionemi wygnać y wycisnąć w Roku

14Tysiąc Siedmset Trzydziestym Dziewiątym

15wszystkie Szlacheckie Sprzęty y zabrawszy bydła

16konie et id genus iakosię w osobliwszym Regestrze

17przez [?] znaydzie Juramentem ewinkowanych [?]

18czym się nie kontentuiąc W.W. w Roku teraz

19nieyszym Tysiąc Siedmset Czterdziestym

20po nastąpioney przez Sąd Ziemski Kijowski

21w tymże Roku Dnia Dwudziestego Wtórego

22Junii, Tradycyi powtornie eandem irritasti [?], addendo violentias

23violentiis, eaque renovando wspomnianym

24Aktorom uczyniliście expulsią aratyn [?] o rein

25ductią w zwysz wspomniane Dobra violenter

26przez [?] wieś [?] W. odebrane iako też o przywrocenie

27zabranych niemało rzeczy ruchomych do przy-

28słuchaniasię win prawnych na W.W. ściąga-

29iących się y o inne rożne pretensie moder-

30ni Actores na wyż oznaczony termin pozywaią

31[…] dagę [?] parituri terminum attentaturi [?] ad premissa

32omnia Judicialiter responsuri. Który Pozew Ja Woźny [?] […]

33lesimo Septingentesimo Quadragesimo Die decima septima

34Decembris de ejus presens [?] eiusdem ministerialis Relatio An-

35toni Kowalski Scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

protunc (pro tunc) – na ten czas; membrana – pergamin; tenor – brzmienie; decembris – grudnia; JchmPP. – Ichmościów Panów.

Odczyt nazwisk w tytule i nazwy wsi niepewny.

Pozew (przypozew) królewski z kancelarii sądu ziemskiego kijowskiego; początek i data na poprzedniej stronie.

in Anno Domini O Dante – w roku pańskim, da Bóg; vel his deficientibus, in aliis subsequentibus proxime – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; ad instantiam – na wniosek; recedendo a foro Tribunalitio Regni Lublinensi – odstępując od forum Trybunału Koronnego Lubelskiego; ea in re – w tej sprawie; ad parelam [?] causam et actionem – do równej (tej samej) sprawy i akcji; iuste et legitime – słusznie i prawnie.

Odczyt nazwiska pozwanych niepewny (Zbromowscy?/Hołowińscy?); imiona aktorów: Andrzej, Józef, Stanisław – nazwisko rodowe niewidoczne na tej stronie.

moderni Actores – obecni powodowie; in variis Judiciorum Subselliis – w różnych instancjach sądowych; per ultimariam convictionem – przez ostateczne przekonanie (wygranie sprawy); officiose – urzędowo; pacifice – spokojnie; violata Securitate – z naruszeniem bezpieczeństwa; vario armorum genere – różnym rodzajem broni; et id genus – i tym podobne; addendo violentias violentiis, eaque renovando – dodając gwałty do gwałtów i je ponawiając; reinductia – ponowne wprowadzenie w dobra; parituri … responsuri – mają stanąć w terminie i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Anno … Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die decima septima Decembris – roku 1740 dnia 17 grudnia; Relatio … Scribendi ignarus – relacja woźnego Antoniego Kowalskiego, nieumiejącego pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1740 woźny Antoni Kowalski zeznał, że 22 XII położył pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany 17 XII 1740) od niektórych Szczęsnowiczów [?] przeciw niektórym Wołkowińskim [?] i innym – o sumę należną aktorom, zabezpieczoną przez ich antecesorów na dobrach Kotelnia [?] i Kremna [?], o którą toczyli proces w różnych sądach.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 563v

1Relacia położonego Pozwu na Roki

2Ziem. Kijows. od tychże Ichmciów po

3Wo. Ichmciów Panów Rapsztynskich Braci.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego.

5Miesiąca Decembra Trzydziestego pierwszego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Woiewodztwa

7Kijowskiego Przedemną Seweryn [?] z Gałek [?] Gałec

8kim [?] Namiestnikiem prowizorem [?] Akt Ziemskich

9y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy Oczewisto Woźny Generał Woiewodztwa

11Kijowskiego y Innych opatrzny Antoni Kowalski

12wmoc Sprawdziwey wierney y Skuteczney Rela

13cyi Swoiey dla zapisania do Xiąg Niniejszych

14iawnie ustnie, y Dobrowolnie zeznał Iż on Roku

15teraznieyszego, Tysiąc Siedmset, Czterdziestego,

16Dnia Dwudziestego Trzeciego Decembris, Pozew

17Ziemski Kijowski Autentyczny, na membranie

18Ziemskim Kijowskim pisany odniosł do wnistwa [?]

19bow [?] y tam ten Pozew Pozwanemu Imieniem

20niżey wyrażonemu w Izbie na stole położył

21oddaniu y położeniu onego, od kogo pozwy y w

22iakiey Sprawie by był pisany, prawnie opowie

23dział y publikuiąc do wiadomości przywiodł, któ

24rego Pozwu Tenor iest takowy. August trzeci

25z Bożey Łaski, Krol Polski Wielki Xiąże Li

26tewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki Zmudzki,

27Inflanski Smolenski, Siewierski Kijowski Wo

28łynski Podolski, Podlaski Brac[ł]awski, y Czernie

29chowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Uro

30dzonemu Bazylemu Skarbnikowi Derskie [?]

31mu y Janowi Rapsztynskim Braci między so

32bą Rodzonym z osob y rzeczy swych Generaliter

33[reklamant:] Dobr

k. 564

1Dobr W:W. Leżących ruchomych y Summ Rie-

2ielnych przykazuiemy abyście W:W. Przed Są-

3dem Naszym Ziemskim Generału Wojewódz-

4twa Kijowskiego, Na Rokach Ziemskich Kijow-

5skich, według Prawa Pospolitego, w pierwszy

6Poniedziałek po Nowym Lecie, in Anno D[omi]ni Cur-

7te, Millesimo, Septingentesimo Quadragesimo Pri-

8mo w Owruczu Lub Żytomierzu przypadaiącym

9y Sądzić maiących y his deficientibus in alijs

10proxime Subsequentibus Sami oblicznie y zawi-

11cie Stanęli ad Instantiam Instygatora Sądowe-

12go y Jego Delatorow Wielmożnych Andrze-

13ia [?] Podstolego Owruckiego Pisarza Grodzkiego Ży-

14tomierskiego Jozefa Łowczego Derpskiego [?] Sta-

15nisława Cześnika Nowogrodzkiego y Mari-

16na Woyszczyca Kijowskiego Trzeciakow [?] Braci

17między Sobą Rodzonych Aktorow ktorzy

18przychilaiący się we wszystkim do Prawa Pos-

19politego y Dekretu Sądu Kompromisarskiego

20tudzież Manifestacyi Swoiey ea in re uczynio-

21ney W:W: Pozywaią oto Iż Co Dekretem Sądu

22polubownego Kompromisarskiego w Owruczu

23Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego dnia iede-

24nastego Aprilis między teraźnieyszemi Akto-

25rami z Jedney a W:W: pozwanemi z drugiey

26Strony Stałym y Ferowanym iniunctum

27naypierwey, aby W: Swoie Urodzony Bazy-

28li Łapczyński [?] Skarbniku Derpski Sachaydak

29y Rząd ten Samy anieynszy [?] eliberando et vadimo-

30nio in Simul et Semel ab Actu pernoratis [?] De-

31creti za Niedziel dwanaście w Grodzie Owruckim

32to iest napomienionym terminie praecedenti qui-

33etatione partis Actoreae Wielmożnemu Trzecia-

34kowi Łowczemu Derpskiemu oddał także kul-

35baki y Garnitur Sobie akkomodowany y wtym

36że Sądzie polubownym prezentowane, ponie-

37waż zdezolowane podobne y takowe Same odku-

38[reklamant:] pił

k. 564v

1pił iako y dek-y temuż Aktorowi natymże termi-

2nie pod rygorem wtymże Dekrecie wyrażonym od-

3dał oraz Trzy Czerwonych Złotych Polskich aby wyli-

4czył ytemuż Aktorowi wypłacił pod tymże rygorem

5uznano Itidem tymże Dekretem nakazano aby Wi-

6twoli [?] Pozwany Wielmożnym Aktorom Summę

7Specifikowaną y oraz z tegoż iako Dekret opi-

8wa Złotych Polskich Czterysta dwadzieścia pięć na

9oznaczonym terminie ypod rygorem tymże zapła-

10cił. oraz y Litę Czternastu Grzywien przyliczo-

11nu [?] teyże Summy tymże Aktorom ad manus

12et quietationem, niemniey tymże Dekretem na-

13kazano y przysądzono aby W. W. pozwani Summę

14posagową po Urodzoney niegdy Katarzynie Przę-

15ciakowney [?] Alexandrowey Kamieńskiey [?] Storili-

16ter [?] reszty [?] Pięćset Złotych polskich natymże

17terminie ypod rygorem aby się wypłacili a W.W.

18Temere Pozwani Sprzeciwiaiący prawu pospolite-

19mu y pomienionemu Dekretowi żadosić wczymniey

20szym [?] punkcie nieuczyniliście przeco Prawo pos-

21polite naruszyliście winy Prawne na Osoby y Dobra

22Swoie zaciągneliście, y przezto Aktorow do Szkody

23kosztow Prawnych przywiedliście y przywodzicie

24atatym Moderni Actores WW. pozywaią ratione

25Contraventionis memorato Decreto; ac non Solutio-

26nis Summarum, et non restitutionis rerum mo-

27bilium, poenis et damnis exinde provenientibus

28na termin wyż wyznaczony pozywaią Sitis pariti-

29vi [?] stay Terminum attestatum, et ad praemissa om-

30nia Iudicialiter responsuri. Dan w Owruczu [?] Ro-

31ku Tysiąc Siedmset Czterdziestego dnia Siedym-

32nastego Decembris, de quo praesens eiusdem Mini-

33sterialis Relatio, Antoni Kowalski Scribendi ignarus.

34Relacya Wizyi Borow y Barci zdartych do Wsi

35Rudek należących w Sprawie Wielmo Jan Ka-

36Bienieckiego Archimandryty Owruckiego

37Roku Tysiąc

Objaśnienia i tłumaczenia

Generaliter – ogólnie; Tenor – treść; membrana – pergamin.

Rok 1740 w formule, wpis z 31 XII 1740; urzędnik przyjmujący relację – odczyt imienia i nazwiska niepewny.

Folio odczytane z ołówkowego numeru „563 v” w lewym górnym rogu.

Fragment pozwu (citatio) z sądu ziemskiego kijowskiego; termin: roki ziemskie w pierwszy poniedziałek po Nowym Roku 1741 w Owruczu lub Żytomierzu.

in Anno Domini Currente Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – w bieżącym roku Pańskim 1741; his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; ad instantiam – na wniosek; ea in re – w tej sprawie; iniunctum – nakazano; eliberando et vadimonio … – fragment łaciński niepewnie odczytany; praecedenti quietatione partis actoreae – po uprzednim pokwitowaniu strony powodowej.

Instygator sądowy – oskarżyciel publiczny przy sądzie; delatorowie – donosiciele/współoskarżyciele (tu powodowie).

Nazwisko braci powodów czytane jako Trzeciak (Trzeciakowie) – niepewne; nazwisko pozwanego (Łapczyński?) i przydomek Sachaydak niepewne; tytuł „Derpski” niepewny (może Derpski = dorpacki).

ad manus et quietationem – do rąk i za kwitem; Moderni Actores – obecni powodowie; ratione contraventionis memorato Decreto ac non solutionis summarum et non restitutionis rerum mobilium, poenis et damnis exinde provenientibus – z powodu sprzeciwienia się wspomnianemu dekretowi, niezapłacenia sum i niezwrócenia rzeczy ruchomych, z karami i szkodami stąd wynikłymi; sitis parati … et ad praemissa omnia iudicialiter responsuri – bądźcie gotowi stanąć na oznaczonym terminie i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; de quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Pozew datowany 17 XII 1740 [?]; dolne linie to tytuł następnego wpisu (nr 130) wpisany w tekst, a „Roku Tysiąc” u dołu to reklamant.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1740 woźny Antoni Kowalski zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od tychże aktorów (zob. nr 148) przeciw braciom Bazylemu Łapczyńskiemu [Rapsztyńskiemu?], skarbnikowi derpskiemu [?], i Janowi – o niewykonanie dekretu polubownego sądu kompromisarskiego wydanego w Owruczu 11 IV 1740 między stronami, który nakazał m.in. wydanie sajdaka i rzędu [końskiego].

Transkrypcja

k. 564v

1Relacya Wizyi Borow y Barci zdartych do Wsi

2Rudek należących w Sprawie Wielmo Jan Ka-

3Bienieckiego Archimandryty Owruckiego

4[reklamant:] Roku Tysiąc

k. 565

1Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

2Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego dnia

3Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Jerzym z

4Pałek Pałeckim Namiestnikiem pełnię Akt Ziemskich, y Xię:

5gami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Gnłł

6W[oiewódz]twa Kijow. y Innych opatrzny Kondrat Zbrozewski [?] w moc

7Prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey iawnie, u=

8stnie y dobrowolnie zeznał Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc,

9Siedmset, Czterdziestego Miesiąca Decembris Dziewiątego Dnia

10na Affektacyą y prawną Rekwizycyą Wielm. JmX. Andrzeia Bie=

11nieckiego [?] Archimandryty Owruc. y Całego Konwentu Ritus Graeci

12Monasteru Owruc. był w Dobrach Kluczu Stepelickim [?] gdzie

13będąc, y maiąc przy sobie strone Szlachty Urodz. Ichmciow Stani=

14sława Romanowskiego, y Jozefa Tomaszewskiego co maioris evi=

15dentionis Testimonij gratiâ sibi adhibitos był na Gruncie y w

16Borze Dobr Wsi Rudek [?] y Innych do Klucza Stepelickiego należą=

17cych, gdzie będąc widział y oglądał spustoszenie znaczne bar=

18tnego Drzewa z Pszczołami osobliwie roboczych Bartuszenka Barci

19Dwie, Matwija Miszczenka Barci Dwie, Olesia Barci Dwie

20Koźmy Barci czteru, Sawki Barci osm Michała Dawidenka Bar=

21ci Dziewięć funditus na Głowę wydarte, y wybite, ktore to wydarcie

22Poddani Klucza Stepelickiego mienili być przez Poddanych

23in Contiguitate będących Dobr Wsi Pawłowicz JW JmPana Kazimie=

24rza Steckiego Kasztelana Kijow. Iakoż y wyżspecyfikowany

25Woźny niektorych Poddanych z Pawłowicz circa actum Wizyi

26swoiey in Praesentia praememoratorum nobilium zastał w Borze

27Rudnikow wydzieraiących, y wybiiaiących na Głowę Pszczoły z Drze=

28wa Bartnego. His specificatis takze widział Drzewa

29Bartnego Poddanych Klucza Stepelickiego Sześć, a Monaste=

30ru Owruckiego iedne wydarte y spustoszone, ktore wydar=

31cie y spustoszenie supponebant Poddani Klucza Stepelickiego

32przez Poddanych Dobr JW JmPana Kasztelana Kijow. Klucza

33Steczańskiego. Co wszystko Woźny wyżey mianowany oglą=

34dawszy, y tęż Stronę Szlachtę wyż specyfikowaną przy sobie

35będącą oświadczywszy z tamtąd nazad odiechał, y o tym

36te swoie Prawdziwą przedemną Urzędem uczynił y zeznał

37owszey Relacyą, prosząc Się o przyięcie, co y otrzymał

38+ Kondrat Zbrozewski Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Wizja – oględziny szkód przez woźnego; archimandryta owrucki – przełożony monasteru w Owruczu.

Ritus Graeci – obrządku greckiego; maioris evidentionis Testimonij gratiâ sibi adhibitos – przybranych dla większej oczywistości świadectwa; funditus – doszczętnie; in Contiguitate – w sąsiedztwie; circa actum Wizyi – podczas czynności wizji; in Praesentia praememoratorum nobilium – w obecności wspomnianej szlachty; His specificatis – po wyszczególnieniu tego; supponebant – przypisywali.

Gnłł – generał; Owruc. – owrucki (Owrucz).

Streszczenie

31XII 1740 woźny Kondrat Zbrożewski zeznał, że 9 XII na żądanie ks. Andrzeja Bienieckiego, archimandryty owruckiego, i konwentu monasteru owruckiego obrządku greckiego, ze szlachtą Stanisławem Romanowskim i Józefem Tomaszewskim, oglądał w borach wsi Rudki [?] i innych wsi klucza stepelickiego [?] spustoszenie drzew bartnych z pszczołami – m.in. barci poddanych Bartuszenka (2), Matwija Miszczenka (2), Olesia (2), Koźmy (4), Sawki (8) i Michała Dawidenka (9) – doszczętnie wydartych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 565

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy

2Ziemskie od Urodzonych Czopowskich

3po Urodz. Bazylego Synhaiewskiego [?]

4Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Decembris, Trzydziestego Pierwszego Dnia

k. 565v

1NA Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Jerzym

2z Gałek Gałeckim Namiestnikiem protunc Akt Ziemskich

3y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi: Sta:

4nowszy oczewiscie Woźny Gnłł Woiewodztwa Kijowsk. y Innych

5Szlachetny Antoni Bielecki [?] w swoie Prawdziwey Wierney

6y skuteczney Relacyi swoiey dla Zapisania do Xiąg ni:

7nieyszych iawnie, wzmie, y dobrowolnie zeznał. Jż on

8Roku Teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Die

9Trigesima Prima Decembris Pozew Ziemski, Kijowski

10autentyczny na membranie Ziem. Kijow. pisany odniosł

11do Dobr Wsi Mżnia [?], y tam ten Pozew we Dworze tamy:

12lszym w Jzbie na stole połozył, o połozeniu onego onego [!] dłużey

13po kogo, y w iakiey Sprawie był pisany, prawnie opowie:

14dział, y do wiadomości przywiodł pisany ten Pozew ad Jnstan:

15tiam Jnstygatora Sądowego y Jego Delatorow Urodz. Remigi:

16ana N:20: Jana, Stefana Joachima, y Liona [?] Czeposkich [?]

17y innych Aktorow po Urodzonego Bazylego Synka:

18iewskiego Pozwanego a to w sprawie y akcyi pro

19Poenis ratione usq. Locorum crebrosc. verbis pro:

20fanis calumniosis detractationis honoris inta:

21minati Actorum ac Personarum eorundem forma:

22to licentioso satis non habente odio diffamatio:

23nis in vitam diffidationis abortus causationis

24violentiarum oppressionum variarum perpatratio:

25nis, damnorum causationis, y o inne Pretensye w

26Pozwie oryginalnym wyrażone intentowaney. Za

27ktorym to Połozonym Pozwem on mianow:

28wany Woźny Rok y Termin Stronom

29obopolnie Powodowey y Pozwaney według Prefixyi

30w Pozwie wyrazoney ku rozprawie

31Prawney złozył y naznaczył

32Datt w Owruczu Anno Millesi:

33mo Septingentesimo, Quadra:

34gesimo Die Trigesima Prima

35Decembris Degu [?] [...]

36eiusd. mtis. Relat [?]

37Antoni Bielecki

38Woźny ser. ignż

39Annus

Objaśnienia i tłumaczenia

numer marginalny częściowo nieczytelny (5 + przekreślona/zatarta cyfra, końcówka „mo”).

Fragment bez tytułu na stronie: relacja woźnego Antoniego Bieleckiego o doręczeniu pozwu; początek „NA Leżeniu Xiąg” bez daty formuły – data wpisu wg poprzedniej formuły; tytuł prawdopodobnie na poprzedniej stronie, dlatego @@CIAG.

Gnłł – Generał; protunc – na ten czas; ad Instantiam – na wniosek; Delatorow – delatorów (donosicieli, oskarżycieli).

pro poenis ratione … – o kary z powodu częstych w różnych miejscach słów bluźnierczych, oszczerczych, uwłaczających nieskalanej czci powodów i ich osób, w sposób dość swawolny, z nienawiści, zniesławienia, odpowiedzenia na życie, spowodowania poronienia, popełnienia gwałtów i różnych uciążeń, wyrządzenia szkód.

Datt w Owruczu Anno … – Dan w Owruczu roku 1740 dnia 31 grudnia; końcówka relacji częściowo niepewna; „Annus” w prawym dolnym rogu – zapewne kustosz/nagłówek nowego roku (początek akt 1741).

Foliacja: „565/6” ołówkiem w lewym górnym rogu, „8” u góry pośrodku; odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał, że tegoż dnia położył we dworze we wsi Mżnia [?] pozew na sądy ziemskie [kijowskie] (pisany w Owruczu) od Remigiana, Jana, Stefana, Joachima i Leona [?] Czopowskich i innych przeciw Bazylemu Synhajewskiemu – o publiczne lżenie aktorów i ich osób plugawymi i oszczerczymi słowami, odgrażanie się na życie, spowodowanie poronienia [abortus causatio], różne gwałty i szkody.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 565v

1Annus

k. 566

1Roku 1741

2REGESTR SPRAW POTOCZNYCH

3MENSIS IANUARII 1741

4iḡ 12da

5Numero 1 Rlla na Sądy Z.K. od Urod. Derebiły, po W. X. Bienieckiey Arcy B.

62do Rlla na tez Sądy cum Appellatione od W. Szeplickiey W.B. po

7Wttto Truskowskiego Pisarz Ziemi Bilk.

8- 3 Rlla na T.K.L. od WW. Kołoninskich [?], po Ur. Gadomskich Mttw

9iḡ 17ma

104 Rlla na Sądy Z.K. od W. Tyszy C.K. po JOX. Lubomirskich

115 Rlla na tez Sądy od JW. X. Ozgi B.K. po W. Zawadynskiego

12iḡ 18da [?]

136 Rlla na tez Sądy Z.K. od Ur. Mokiiow [?] Mttw, po Ur. Ławeckich

147 Rlla na T.K. Lubelg. od W. Tyszy, po WW. Steckich Braci.

158 Mtcya JW Trypolskich Rady K. pko W. Woroniczowi L.G.K.

16iḡ 17ma [?]

179 Mtcya W. Niemirycza S.Z.K. de Nullitate Zapisow pewnych

1810 Mtcya cum Juramento tegoz dnia super haereditatem Poddanych

1911 Rlla na T.K.L. od WW. Steckich, po WW. Truskowskich Mttw.

2012 Mtcya W. Trypolskiego K.Z.K. pko W. Kruszynskiemu L.G.

21iḡ 19na

2213 Rekwizycya Relacyi w Sprawie WW. Młodeckich

2314 Rlla na T.K.L. od Ur. Bechow, po Urod. Karzynskich y Innych

2415 Mtcya Urod. Jana Mełonieckiego [?] pko Urod. Chodakowskiemu.

25MENSIS APRILIS. 1741 Anni

26iḡ 26ta

2716 Rlla na Sądy Z.K. od W. Mocarskiego [?] K.Z.K. po WW. Sadkowskich

2817 Rlla na tez Sądy od tegoz dnia po WW. Lesnickich [?] S.Z. Mttw

29iḡ 29na

3018 Rlla na tez Sądy, od Ur. Derebiłow, po Ur. Hekinkow [?] Mttw.

3119 Rlla cum Aresto od WW. Olizarskich [?], po W. Dunina.

32[reklamant:] Majus

k. 566v

1Mensis Maius.

2die 2da

320 Ob[?]lla na Sędy Z.K. od Urz. Wyrzykowskich, po WW. Bierzyńskich [?],

421 Ob[?]lla na tęż Sędy od W. Hulewicza Ł.[?] Zytt.[?] po WW. Wierzbickich M[…]

522 Ob[?]lla na tęż Sędy od W. Mocarskich [?] K.Z.K. po W. Bogusza [?] C.[?] Żyt.[?]

623 Ob[?]lla na tęż Sędy od W. Kaszy[?] P.Z.[?] po Urz. Kawieckich y[?] […]

7die 3ta

824 Ob[?]lla na T.K.[?] Radomy[?] od W. Niemirycza Sędziego Z. Kijow. po

9WW. Wilgę[?] Podstarz.[?] Sądz.[?] Żytom.

10die 12da

1125 Ob[?]lla na Sędy Z.K. od WW. Exaktorow do poboru Czopowego

12Województwa Kijow. po WW. Olizarskich Braci.

1326 Ob[?]lla na tęż Sędy od tychże JchMciow po WW. Lesznickiego S.Z.[?]

1427 Ob[?]lla na tęż Sędy y od tychże, po W. Olizara Wołczkiewicza S.K.

15die 18va

1628 Mżcya[?] cu[?] Juramento Urz. Gedyminowey de diligentia

17die 25ta.

1829 Ob[?]lla na Sędy Z.K. od Urz. Zahorskiego po JW. Szuyskiego[?]

19Mensis Junius.

20die 2da

2130 Mżcya[?] cu[?] Juramento ac Publicatio W. Szczeniowskiego[?]

22S.G.[?] Zytt. przeciwko JW. Potockiemu Staroście Kaniowskiemu[?]

23die 3tia

2431 Mżcya[?] cu[?] Juramento ac Publicatio W. Truskowskiego, przeciwko

25Wielebnemu Konwentowi Berdyczowskiemu OO. Karmelitów Bosych

2632 Ob[?]lla na Rocznice[?] G.K.[?] od Urz. Wysockiego, po Urz. Mokrzyckich.

27die 16ta

2833 Mżcya[?] cu[?] Juramento W. Kaszy[?] Cz.[?] Zytt.[?] przeciwko WW.

29Olizarowi Stolnikowi Kijowskiemu.

30[reklamant:] 34 Mensis

k. 567

1Mensis Augustus.

2die 11ma

334 Mfcya cum Publicatione Nitteh[?] Biliny S.W. y Dzierzbickich

4p[rzeci]wko WW. Olizarskim Braci rodzonym.

5die 18va

635 Mfcya Urz. Bechow, p[rzeci]wko W. Szeptyckiey k.B. y Jnnym

7die 29na

8[36 Rella – skreślone, plama]

936 Rella na T.k.L. od Urz. Bechow, potrz. W. Szeptyckiey y Jnnych

1037 Areszt Poddanych w Sprawie W. Mocrulskiego k.Z.K.

1138 Rella na Sądy Z.K. od Urz. Rorskiego[?], po Urz. Chodakowskiego[?]

1239 Rella na tez Sądy od W. Colleg. Xawerow[?] S. Jesu po W. Olizara.

13Mensis September.

14die 6ta

1540 Mfcya imie[?] W. Mikulicza, p[rzeci]wko Urz. Wejewskim[?] y Jnnym

1641 Mfcya Urz. Mocrulskich Braci, p[rzeci]wko Urz. Studniarskim.

17Mensis December.

18die 12da

1942 Mfcya Urz. Mocrulskich, Staszkiewiczow, y Jnnych

20przeciwko Swobodnym Bojarom Owruckim

2143 Mfcya tychze JchMciow, p[rzeci]wko WW. Trzeciakom Braci.

2244 Rella na Sądy Z.K. od WW. Mocrulskich Matki Syny[?]

23y JchMciow, po WW. Kosibskich[?] Stolz.[?] Nowogr. JchMciow

24die 29na

2545 Rella na Sądy Z.K. od Urz. Mocrulskich, Staszkiewiczow

26y Jnnych, po WW. Trzeciakow Braci.

2746

k. 567v

146 Odda na tez Sądy od tychze Jsław, po Słobody Bojarow Owr[ucz]

247 Odda na tez Sądy od WW Bylinow Mnięy Wiłły Matki,

3po Wielebn. Oycow Bazylianow Owruckich

448 Odda na tez Sądy od W. Mocrulskiego [?] k.Z.k. po tychze Jsław

549 Odda na tez Sądy od Urodz. Moszkowskich, po

6Urodzonych Niewmirzyckich.

7[dolna, pusta część strony przekreślona krzyżem]

Objaśnienia i tłumaczenia

Słowo „Annus” (rok) podkreślone – zapowiedź tytułu nowego rocznika, ciąg na następnej stronie.

Regestr spraw potocznych z 1741 r.; „iḡ” – prawdopodobnie skrót daty dziennej (die …); Rlla – relacja (woźnego); Mtcya – manifestacja; pko – przeciwko; T.K.L. – Trybunał Koronny Lubelski; Z.K. – Ziemskie Kijowskie; Mttw – małżonków; Arcy B. – zapewne arcybiskupiej [?]; cum Appellatione – z apelacją; de Nullitate Zapisow – o nieważność zapisów; cum Juramento – z przysięgą; super haereditatem Poddanych – w sprawie dziedzictwa poddanych; cum Aresto – z aresztem.

Strona regestru (spisu wpisów) z roku 1741 (w tle przebija nagłówek „Roku 1741” z odwrotu); Mensis Maius / Junius – miesiąc maj / czerwiec; die 2da – dnia 2.

Ob[?]lla – prawdopodobnie skrót „Oblata” lub „Ablegacja/Relacja”, odczyt niepewny; Mżcya cu Juramento – prawdopodobnie „Manifestacya cum Juramento” – manifestacja z przysięgą; de diligentia – o staranności (dopełnieniu czynności); ac Publicatio – i ogłoszenie.

Z.K. – Ziemskie Kijowskie; Sędy – prawdopodobnie Sądy (roki); Exaktorowie do poboru Czopowego – poborcy podatku czopowego.

Fragment regestru (spisu wpisów) – miesiące sierpień, wrzesień, grudzień; rok wg poprzedniej części regestru. Mensis – miesiąc; die – dnia.

Mfcya – manifestacja; Rella – relacja (woźnego); na Sądy Z.K. – na Sądy Ziemskie Kijowskie; T.k.L. – prawdopodobnie Trybunał Koronny Lubelski; k.B., k.Z.K. – niepewne skróty (np. kontra / Ziemski Kijowski); S. Jesu – Societatis Jesu (jezuici); Colleg. – kolegium; Nowogr. – nowogrodzki (wojew. nowogródzkie); Owruckim – Owrucz.

Na górze strony nad tekstem nieczytelny znak (prawdopodobnie ślad foliacji); „46” na dole – numer kolejnego wpisu bez treści.

Fragment regestru (spisu wpisów); pozycje oznaczone na marginesie numerami 46–49, przy nich drobne znaki „?”/„Z” nad numerami.

„Odda” – prawdopodobnie skrót „Oddanie (pozwu) na też Sądy”; k.Z.k. – prawdopodobnie „komornik Ziemski Kijowski”.

Foliacja w lewym górnym rogu: „567” z dopiskiem „b” (lub „6”) – odczyt niepewny; strona wydaje się versem karty 567.

Przez papier przebija tekst ze strony odwrotnej (pozycje regestru 36–49 i daty) – nie przepisano.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Regestr spraw potocznych z roku 1741 (nagłówek „Annus. Roku 1741. Regestr Spraw Potocznych”): 49 pozycji z datami dziennymi – głównie relacje pozwów na sądy ziemskie kijowskie i Trybunał Koronny lubelski oraz manifestacje (m.in. Derebiłów, Tyszy, cześnika kijowskiego, przeciw ks. Lubomirskim, bpa Ozgi, Niemirycza, Trypolskich, Steckich). Dolna, pusta część ostatniej strony przekreślona krzyżem. Odpowiada wpisom serii „Sprawy Potoczne 1741”.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 568

1Annus 1741 Mensis Januarij

2Relatia Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

3od Urodzonego Zerebiłły [?] Porucznika

4z nadania Wiel. JmPana Steckie-

5go [?] Łowczego Kijowskiego po Wiel. Xię-

6dza Pienickiego Archimandryty

7Owruckiego y Innych.

8Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

9Miesiąca [nad wierszem: 3] Dnia [nad wierszem: 2] Drugiego [nad wierszem: 1] Januarij.

10Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa Kijow-

11skiego. Przedemną Jerzym z Gałek [?] Gałeckim [?] Na-

12miestnikiem [?] prawnie [?] Xiąg Ziemskich. Stanowszy

13Osobiście Woźny Generalny Województwa Kijowskiego

14y Innych Opatrzny Paweł Dziewicki [?] u mnie praw-

15dziwey y Skuteczney Relacyi Swoiey ustnie y do-

16browolnie zeznał. Iż on Roku Tysiąc Siedmset,

17Czterdziestego, Dnia Trzydziestego Decembris Pozew

18Ziemski Kijowski autentyczny odniosł do Dobr Wsi

19Litek [?], y tam ten Pozew Woytowi tameyszemu w Ręce

20oddawszy, o oddaniu y Położeniu onego od kogo po

21kogo w iakiey Sprawie był pisany opowiedział y

22do wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu Tenor taki iest.

23August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xią-

24że Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Ji-

25flantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Po-

26dolski Podlaski Bracławski y Czernichowski, a Dzie-

27dziczny Xiążę Saski y Elektor. Wielmożnemu Xię-

28dzu Andrzeiowi Pienickiemu, Archimandrycie Ow-

29ruckiemu, y Wawrzyńcowi Czosnkiemu [?], Starościcowi [?]

30Zytomirskiemu Pozwanym, z Osob y ze Wszytkich ge-

31[reklamant:] neralte [?]

k. 568v

1neraliter Dóbr WW. leżących ruchomych y Summ pie-

2niężnych przykazuiemy, abyście przed Sądem naszym Ziem.

3Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu Anno Pnti Sądzić

4dziś się maiących vel his deficientibus in alijs proximè

5Subsequentibus po Daniu y Włożeniu tego Pozwu za Nie-

6dziel Dwie; albo w tenczas gdy ta Sprawa z Regestru Sobie Na-

7leżytego do Sądzenia przypadnie y przywołana będzie

8Sami Oblicznie y zaraz Staneli, na Instancyą Instyga-

9tora Sądowego y Jego Delatora Urod. Jakuba Żerebiłły [?] Po-

10rucznika Chorągwi [?] Wielmożnego JmPana Steckiego Łow-

11czego Kijowskiego Aktora, który inhaerendo Legi suae

12y Manifestationi sua hac in re factae WW. a prin-

13cipaliter W. Twoię Wielmożny Bieniecki pozywa o to:

14iż Wierności Twoia wziowszy Sobie ab Actore dostatecz-

15ną Satysfakcyą za Dobra Litki [?] cum attinentijs

16annexae Arędownym Kontraktem w Possessyą pu-

17szczone, przez całą tenutę znaczne szkody, krzywdy

18uczyniłeś, ale ieszcze przy Expiracyi Kontraktu, czy-

19liuż post Subsequutas mutuas Quietationes Kre-

20czki [?] Kop Sto Dwadzieścia w Stogi złożoney, Żyta

21Jarego Kop Dwadzieścia, Owsa Osmdziesiąt, Hreczki [?]

22granej [?] Zboża Mlonego [?] ibidem Osmdziesiąt niesłu-

23sznie zabrać kazałeś, a potym naczynia gospodarskie ia-

24ko to Beczki y rożne posudki przez Aktora do Winnicy sporzą-

25dzone nulla habita praetensione, czyli W. T. Wiell. Bieniecki

26czyli też W. T. Wiell. Potocki zabrawszy applicawszy Sobie, przez

27co modernus Actor na Złł. Kilkaset szkody ponosić musi; a za-

28tym do oddania y przywrocenia zabranych Rzeczy lub za-

29płacenia Walorów za one, nec non poenis in praemissis

30ex arbitrio Judicij Super Vos decernendis, ac Compensatio-

31ne Damnorum, litisq. expensarum, na Termin wyż ozna-

32czony pozywa. Sitis parituri. Pisan w Owruczu

33Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia Dwudzieste-

34go Dziewiątego Decembris. De quo praesens ejusdem Mi-

35nisterialis Relatio. X. Paweł Drzewicki [?] Woźny scribendi ignarus.

36[podpis:] Collatio approbavit [?]

37[parafa]

Objaśnienia i tłumaczenia

Annus 1741 Mensis Januarij – rok 1741, miesiąc styczeń; cyfry nad „Miesiąca Dnia Drugiego Januarij” wskazują kolejność czytania: Dnia Drugiego Miesiąca Januarij.

Relatia – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Archimandryta Owrucki – przełożony klasztoru w Owruczu.

Anno Pnti – Anno praesenti, w roku bieżącym; vel his deficientibus in alijs proximè subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych.

inhaerendo Legi suae y Manifestationi sua hac in re factae – trzymając się swego prawa i manifestacji w tej sprawie uczynionej; principaliter – głównie; ab Actore – od powoda; cum attinentijs – z przynależnościami.

post Subsequutas mutuas Quietationes – po nastąpieniu wzajemnych kwitów; nulla habita praetensione – bez żadnej pretensji; modernus Actor – obecny powód.

nec non poenis in praemissis ex arbitrio Judicij Super Vos decernendis, ac Compensatione Damnorum, litisq. expensarum – a także o kary w powyższych sprawach do nałożenia na was według uznania sądu oraz o wynagrodzenie szkód i kosztów procesu; Sitis parituri – stawcie się (bądźcie posłuszni).

De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; Collatio approbavit – kolacja (porównanie z oryginałem) zatwierdzona.

Foliacja na stronie lewej: „568 [?]/6 [?]” w lewym górnym rogu, odczyt niepewny; data pozwu 29 XII 1740.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2I 1741 woźny Paweł Drzewiecki [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Żerebiły, porucznika chorągwi Steckiego, łowczego kijowskiego, przeciw ks. Andrzejowi Bienieckiemu, archimandrycie owruckiemu, i Wawrzyńcowi Czosnkiemu [?], starościcowi [?] żytomierskiemu – o to, że archimandryta, otrzymawszy pełną zapłatę za dobra Litki [?] z przyległościami puszczone aktorowi kontraktem arendownym, przez całą tenutę wyrządzał mu znaczne szkody i krzywdy (zob. 1740p nr 126).

Transkrypcja

k. 569

1Relacya położonego Pozwu na Roki

2Ziem. Kijow. cum approbatione

3od Wiel. Stępkowskiey Kasztell.

4przeciw Wiel. Truszkowskiego Cześnika

5Ziemi Bilskiey

6Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

7Miesiąca Januarii, Wtorego Dnia.

8Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewtwa Kijowskiego

9Przedemną Jerzym z Batek Bateckim Namiest-

10nikiem [?] Pisarz. akt Ziem. y Xięgami Niniejsze-

11mi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy oczewi-

12ście [skreślone: …] Opatrz. Woź. Gnał Woiew. Kijow. y innych Opatrzny

13Jan Kilipowicz [?], wmoc prawdziwey, wierney, y szcze-

14tney [?] Relacyi swoiey, ustnie y dobrowolnie dla

15Zapisania do Xięg Niniejszych zeznał. Iż on Roku

16Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia Dwudziestego

17Trzeciego Decembris, Pozew Ziem. Kijow. autenti-

18czny, odniósł do Dóbr Wsi Bilki [?], y tam ten Pozew

19w Dworze tameczym w Izbie na Stole położył,

20o położeniu onego, od kogo, przeciwko kogo, y w iakiey Spra-

21wie był pisany, Prawnie publikuiąc do wiadomo-

22ści przywiodł, którego Pozwu tenor sequitur talis.

23August Trzeci z Bożey Łaski, Król Polski, Wielki Xiążę

24Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski,

25Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Pod-

26laski, Bracławski, y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę

27Saski y Elektor. Wielm. Józefowi y Krystynie

28z Zuborow [?] Truszkowskim Cześnikom Ziemi Bilskiey

29Małżonkom [?], Wiel. Truszkowskiey cum assistentia

30Maritali debita de Iure Prawowanym, z

31Dóbr y wszystkich Dóbr W. W. leżących, ru:

32[reklamant:] chomych

k. 569v

1chowych y Siedmiu pieniężnych Powagą naszą Królewską

2przykazuiemy abyście W. W. przed Sądem naszym

3Ziem. Grodu Wodztwa Kijow. na Rokach Ziem. we-

4dług Prawa pttd w Pierwszy Poniedziałek po Nowym

5Lecie w Owruczu lub Żytom. Anno Millesimo

6Septingentesimo Quadragesimo Primo przypada-

7iących y Sądzie się maiących y his deficientibus

8in aliis proxime subsequentibus odtąd za Nie-

9dziel Dwie, albo w ten czas gdy ta Sprawa z Re-

10gestru sobie należytego przypadnie y sądzona

11będzie lub z Wpisu W. W. sami osobiście z razu

12cie stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Dela-

13torki Wiell. Alexandry z Zabokryckich Stępkowskiey

14Kasztell. Bracł. porostałey Wdowy Capandae et Neofi[?]

15Aktorki ktora W. W. w sprawie y akcyi do skassowa-

16nia y Annihilowania iakoweyściwiny Banicyi W.

17w Sądzie Ziem. Kijow. za osobnie bez prawnie y nienależy-

18cie na Wiell. Aktorce przez W. W. otrzymaney podczas

19śmiertelney choroby w Wodztwie Wołyn. zostaiącey a

20zatym tak Wiell. Aktorka W. W. tam pro capatione Con-

21demnationis w Sądzie Ziem. Kijow. iniuste ob-

22tentae, quam etiam pro poenis respectu Indebitae

23Procussuationis ac mera vexa futuro pro Termino

24pozywa y przypozywa Sitis pariturii Terminum atten-

25taturi et ad Ommissa Omnia judicialiter responsuri

26Pisan w Owruczu Die Decima Nona Decembris

27Millesimo Septingentesimo Quadragesimo An-

28no. Dequo Pensleyus[?] e Ministerialis relatio. Et

29incontinenti Comparens personaliter Wiell. Alexan-

30dra z Zabokryckich Stępkowska Kasztell. Bracławska

31zdrowa będąc na ciele y umyśle odstępiwszy swey

32własney należney Jurisdykcyi Prawa Forum Po-

33wiatu y Wodztwa a pod teraźn dobrowolnie Zeznanie

34swoie quo ad Actum Praesentem attinet całkie podda-

35iąc y uciekaiące libere ac benevole zeznała Iż Cyrograf od

36Wiell. Zeznawaiącey po Wiell. Truszkowskich Cześnikow

37Ziemi Bielskiey Matt. do skassowania iakowey ściey

38Kondemnaty w Sądach Ziem. Kijow. otrzymaney wy-

39dany za własną wolą y wiadomością iest który do

40Kesaya[?] in Omnibus punctis clausulis et ligamentis ap-

41probat, confirmat, roborat, et ratificat vigore praesen-

42tis recognitionis sub quam Actis Praesentibus Decret[…]

43Palatt. Kijovien. connotari petiit a co y otrzymała. A[l]-

44lexandra Stępkowska K. B. Woźny ut sup. scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok 1741 wg odczytu „Czterdziestego Pierwszego”; „Wtorego” = drugiego (2 I 1741).

cum approbatione – z potwierdzeniem; tenor sequitur talis – brzmienie [pozwu] następuje takie; cum assistentia Maritali debita de Iure – z należną prawem asystencją męża.

Gnał = Generał (woźny generał); Wiel. = Wielmożny; Kasztell. = kasztelanowa.

Capandae et Neofi[…] – odczyt niepewny; pro capatione Condemnationis – w celu kasacji (zniesienia) kondemnaty; Sitis pariturii... – stawcie się, by termin podjąć i na wszystko sądownie odpowiedzieć; Die Decima Nona Decembris 1740 – 19 XII 1740; Dequo ... Ministerialis relatio – o czym relacja woźnego; approbat, confirmat, roborat et ratificat vigore praesentis recognitionis – zatwierdza, potwierdza, umacnia i ratyfikuje mocą niniejszego zeznania; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; K. B. – Kasztelanowa Bracławska.

Streszczenie

2I 1741 woźny Jan Pilipowicz [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od Aleksandry Stępkowskiej, kasztelanicowej bracławskiej, przeciw Józefowi i Krystynie z Zuborów [?] Truszkowskim, cześnikom ziemi bielskiej, małżonkom – o skasowanie banicji uzyskanej przez pozwanych na aktorce w sądzie ziemskim kijowskim bez prawa, gdy była śmiertelnie chora w województwie wołyńskim. Relację podała do akt aktorka.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 570

1Relacya Pozwu na Tryb. Kor. Lubelski

2od Wiell. Ich. Hołowinskich y innych

3po Wiellkich Gadomskich y innych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Pierwszego,

5Miesiąca Januarij, wtorego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziem. Kijow. przedemną Ierzym [?]

7z Gatek Gatecki [?] Namiesnikiem pro tunc Urzędu [?]

8Ziem. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy oczewiscie Woźny Generał Woiewodz.

10Kijow. y innych Opatrzny Jan Pilipowicz [?] w Moc

11Prawdziwey, Wierney, y Autentyczney Relacyi Ieiey [?] iaw:

12nie ustnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ni:

13nieyszych zeznał, Iż on Roku Tysiąc Siedmset

14Czterdziestego Dnia Dwudziestego Dziewiątego Decem:

15bris Pozew z Trybunału Koronnego Lubels.

16autentyczny na Membranie [?] Ziem. pisany, odniosł

17do Dobr Wsi Czernska [?] y tamże ten Pozew we Dworze

18tameyszym w Izbie na Stole położył, opowiedzenie

19onego czyniąc [?] y wieliey [?] ... pisany

20prawnie publicznie do wiadomości przywiodł, ktorego

21Pozwu Tenor Sequitur talis. August Trzeci z Bożey

22Łaski Krol Polski W. X. Lit. Ruski Pruski Mazow. Zmud.

23Inflant. Smolenski Siewierski Kijow. Wołyn. Podol.

24Podl. Bracł. y Czerni. etc. a Dziedziczny Xiążę

25Saski y Elektor. Wiellmi Antoniemu y Krystynie

26z Hołowinskich Gadomskim Małżonkom [?] z

27Dobr Wsiach y Ruchomych y ... Dziedzicz [?]

28Powagę Naszą Krolewską przy ... wzywamy [?]

29[reklamant:] Aże [?]

k. 570v

1WW: przed Sądem Naszym, Gdy Instygator [?] Ziemski [?] Lubelski [?]

2w ten czas gdy ta Sprawa z Rejestru sobie należyte-

3go do Sądzenia przypadnie y przywołana będzie Sąmo [?] Os:

4liżnie [?] y dawnie [?] Stanęli, na Instancyą Sprawy Sądo

5y ich Delatorów Urodzonych Jerzego Szymańskie-

6go y iego Dzieci [?] Ignacego Synowców [?] Hołd:

7torniey [?] Dymitra y Ignacego Synowców Hoł:

8owińskich, ni Minorenności tak [?] y rodzeych [?] Syno-

9wcy [?] Urod. Alexandra y Maryanny z Hulewi:

10czów Hołowińskich Spłodzonych, Anny Ho-

11łowińskiey in Originali Statu Zostaiącey, Jędrzej [?]

12Pawła y Teresy z Hołowińskich Kondrackich [?] Małż.

13Antoniego y Apolonii z Hołowińskich Świeci-

14kich [?] Małż. niegdy Wiel. Symeona Hołowińskiego

15Małż. y ich Sukcessorów Assystencyi nie potrzebu-

16iących Samych przez się a potrzebuiących cum Assistentia

17Jure debita, Aktorów którzy przychylając się do Prawa

18pospolitego WW. przyzywaią y przypozywaią o niedotrzyma-

19nie Kombinacyi to iest Działu Między WW. Urod.

20Krystyną Gadomską Podstoliną Nowogr. a Wiel. niegdy

21Symeonem Hołowińskim Małż. y ich Braterstwem

22Rodzonym WW. który większą część Fortuny nad Pra-

23wo WW. należące wydzielił to iest Sortem [?] Urod.

24w Mieście Rożyszowie [?] Dobrach Wsiach Piwce [?] y Okn-

25iki [?] cum Omnibus attinentiis nie kontentując się którey

26y te działowe sobie Fortunę WW: przyprowadzaiące Ma-

27iątku do Kortów [?] nie mających, nie trespassuiące się do

28Dóbr WW: nie należących Wtarnych [?] Aktorów, wzne-

29cy ni liście [?] y czynieć [?] przeszkody, y Oppressye Grun-

30tu Swoiego Lasy benevole do Stawu [?] Kamieńskiey [?]

31wydzielone Sobie in Inwymencie [?] Spadków podatis [?] cum

32Dobra Swoie Własne z Ucisku [?] Wielkie nie trzymać [?] do

33[reklamant:] kontentacyi

k. 571

1kumentami należącemi, które były dane do tych

2Dobr od Niegdy Wiel. Symeona Hotowinskiego [?]

3Miecz. Żytt. Brata Rodzonego WJ. Urod. Krystyny

4Gadomskiey dla wszelkiey obrony od Pogranicznych

5w Possessyi [?] będących, a to dla poszerzenia sobie preten-

6syi do Aktorow niesłusznie y nienależycie, tylko ne

7ex ocasione [?] sobie postępuiecie [?] Jndziey o Wiolen-

8cye w Dobrach Ukrainskich, iako też y w Polskich [?] w

9Woiewodztwie Kijow. a Powiecie Żytt. leżących poczynione Ak-

10torom Jndziey o wyznanie Rodzonych wzięnemi Oppres-

11syami z pomienionych Dobr tak też do kompertowa-

12nia Kontinuacyi między WJ. Wiel. Gadomską a Wiel.

13Slawiecki [?] Semionem Hotowinskim Miecz. Żytt. Bra-

14tem Rodzonym, y wszystkich Papierow ad Fortunam

15Wiel. Hotowinskich należących y Dokumentow Śmi-

16niczych [?] do Dobr Ryszkowa [?] cum attinentijs pochodzą-

17cych, iako też y Dziatko z Wiel. Hotowinskiemi, po Nie-

18gdy Wiel. Symeonie Hotowinskim Miecz. Żytt. Ante-

19cessorze Aktorow u WJ. Wiel. Krystyny Gadomskiey

20pozostałych, na ten czas in Minorennitate Zostaią-

21cych Synowcow y Synowie Hotowinskich przy WJ. iako

22też y Fortuna Aktorow in Dispositione WJ. Zostawała

23nie mniey pro Contemptu Prawa Pospolitego, wydaniu

24Pozwow Wiel. Aktorow na Sądy Ziem. Kijow. Zynfestow [?]

25przybitego miasto Pieczęci Zwyczayney, tylko in Oblatam [?]

26Oppressionem et Dispositionem Aktorow. A za tym tey

27Urod. Aktorowie do wyznienia Kalkulacyi z Branych

28Prowentow et restitutione Mobilium et inwenti-

29[…]um bonis Byłoto [?], Obrada [?] Zboża Varij grani, w Szpi-

30tach [?] będącego, y Sum pieniężnych Pozostałych po

31[reklamant:] Niegdy

k. 571v

1między Wielł. Synowcami Hołowinskiemi Bracią WW. Ro:

2dzonemi pozywaiącemi przy pozywaniu citis partibus idem

3in nud attentatum et ad promptum respondendum Judicialiter [?]

4teo responsuri Datum Lublini die Vigesima De:

5cembris Anno Millesimo Septingentesimo Quadrage

6simo de quo Pozew Officiosis Actis Relatio Ierszych [?]

7Supra Scribendi [?] Ignami [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Tenor Sequitur talis – brzmienie jego jest następujące.

Rok w formule: 1741 (Czterdziestego Pierwszego); data doręczenia pozwu 29 XII 1740.

Pismo bardzo kursywne, wiele odczytów niepewnych; „Na Urzędzie” oraz nazwisko namiestnika do weryfikacji.

Fragment dekretu/pozwu w sprawie działowej Hołowińskich; odczyt wielu słów bardzo niepewny (pismo pospieszne, kursywa). Foliacja: na górze „579” i „6” (prawdopodobnie 579/6) – sprawdzić.

cum Assistentia Jure debita – z asystencją (opieką) prawem przepisaną; cum omnibus attinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; in originali statu – w stanie pierwotnym (panieńskim).

cum attinentijs – z przynależnościami; in Minorennitate – w małoletności; in Dispositione – w zarządzie; pro Contemptu Prawa Pospolitego – za wzgardę prawa pospolitego; restitutione Mobilium – zwrot ruchomości; varij grani – różnego ziarna; Miecz. Żytt. – Miecznik Żytomierski; WJ. Urod. – Wielmożna Jejmość Urodzona.

citis partibus – po wezwaniu stron; ad respondendum – dla odpowiedzi; Datum Lublini die Vigesima Decembris Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo – dan w Lublinie dnia 20 grudnia 1740 r.; fragment łaciński końcowy odczytany niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2I 1741 woźny Jan Pilipowicz [?] zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski od Hołowińskich i innych przeciw Antoniemu i Krystynie z Hołowińskich Gadomskim, małżonkom (Krystyna – podstolina nowogródzka), i innym – o niedotrzymanie działu między Krystyną a jej zmarłym bratem Symeonem Hołowińskim, przy którym pozwanym wydzielono większą część majątku, niż im się należało.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 571v

1Relacya położonego Pozwu

2na Sądy Ziem. Kijow. od Wiel.

3JmPana Bykowskiego podanie JJ.

4OO. Xiążętom Lubomirskim

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Januarii Siódmego Dnia

7Należeniu Xiąg Ziemskich Kijowskich prze-

8demną Jerzym z Rabek Potockim Namie-

9stnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xię-

10gami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stano-

11wszy oczewiście Woźny Generał Województwa

12Kijowskiego y Inych opatrzny Roman Hry-

13cewicz [?] in vim suaverae ac fidelis Relationis

14palam libereq recognovit. Iż on Roku Tysiąc

15Siedmset Czterdziestego Dnia Trzydziestego

16Pierwszego Decembris Pozew Ziem. Kijow.

17autentyczny odniosł do Dobr Wsi Kuytowki

18y tam ten Pozew we dworze tameyszym w izbie

19na stole położył po położeniu onego od kogo po-

20kogo y w iakiey Sprawie był pisany opowie-

21dział y Prawnie do wiadomości przywiodł.

22Którego series ta iest. August Trzeci z Bo

23żey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski

24Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflan.

25Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyn. Brac.

26y Czerniechowski a dziedziczny Xiążę Saski

27y Elektor. Jaśnie Oświeconym Stanisławowi Pod-

28koram. y Józefowi Woiewodzicowi Sędomir.

29Xiążętom Lubomirskim Braci Rodzonym

30Dziedzicom Dobr wsi Kuytowki, Michałowi

31y Jakubowi

k. 572

1y Jakubowi lub innych Imion Bonkowskim

2Braci Rodzonym Wiel. Józefowi Zapolskiemu [?]

3Stolnikowi Sochaczewskiemu memoratorum

4bonorum quovis Juris Titulo Possessorom Po:

5zwanym z Osoby y Dobr W.W. leżących, rucho:

6mych, y Sum Pieniężnych przykazuiemy aby:

7ście W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

8nay bliższy Roków każdych lub w ten czas gdy

9ta Sprawa z Regestru sobie należytego przypadnie

10y przywołana będzie Samiosobliwie y zawicie sta

11neli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego

12Delatora Wiel. Stanisława Tyszy Bykowskiego

13Cześnika Potockiego [?] Aktora, który przychi:

14laiąc się do Prawa Pospolitego Aresztow Termi:

15now y Processu łacinie potius zyskow Winy

16Baniey Wieczney na W.W. otrzymanych do wyda:

17nia Roboczych Poddanych Iwana Waroytyż [?]

18Dobr wsi przy Szywalney [?] Andruszka Siniaka,

19Omelka Siniaka, Stefana Litwinenka, Anto

20na Zawalnego z wsi Worochinki [?] y Maxima

21Kudała [?] z Synem z wsi Skrynitowki [?] do

22Dobr klucza Chwastowskiego [?] należących

23z Zonami, Synami, Dziećmi, końmi, woła:

24mi y całym Sprzętem domowym do Dobr

25W.W. Skrytowki [?] zbiegłych y tam będących

26dla Aresztem Prawnym przypieczętowanych [?]

27iednych dziedzicznych drugich Zienistwo [?] za

28siedziałych a w niewydaniu Taxy w Prawie

29Pospolitym opisaney na Termin wyż wyrażo:

30ny Pozywa się post translationes quovis Juris

31Terminos przypozywa sitis pariter i sic

32w Owruczu Die Decima Decembris Millesimo

33Septingentesimo Quadragesimo Anno de quo pre

34sens ejusdem ministerialis Relatio + Roman

35Hryczewicz Woźny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suaverae ac fidelis Relationis palam libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie i dobrowolnie zeznał; Podkoram. – podkomorzemu; Sędomir. – sandomierskiemu.

memoratorum bonorum quovis Juris Titulo Possessorom – posesorom wspomnianych dóbr z jakiegokolwiek tytułu prawnego.

post translationes quovis Juris Terminos – po przeniesieniach terminów jakimkolwiek prawem; sitis pariter – stawcie się podobnie.

Die Decima Decembris Millesimo Septingentesimo Quadragesimo – 10 grudnia 1740; Relatio + … Scribendi ignarus – relacja woźnego, krzyżyk, niepiśmiennego.

Ten fragment to tekst pozwu wpisany w relację woźnego zaczętą na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

7I 1741 woźny Roman Hrycewicz zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Bykowskiego przeciw braciom ks. Stanisławowi, podkomorzemu [?], i Józefowi, wojewodzicowi sandomierskiemu, Lubomirskim, dziedzicom wsi Kujtówka [?], oraz Michałowi i Jakubowi Bońkowskim [?] – na podstawie aresztów i uzyskanej banicji wiecznej, o wydanie poddanych roboczych: Iwana Warojtyża [?], Andruszka i Omelka Siniaków, Stefana Litwinenka, Antona Zawalnego z wsi Worochinki [?], Maksyma Kudała i innych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 572

1Relacya położonego Pozwu

2na Sądy Ziem. Kijow. od Iasnie

3Wiel. Xiędza Bpa Kijow.

4y Innych po Wiel. Zawadyńskiego

5Cześnika Łatyczowskiego [?]

6[reklamant:] Roku

k. 572v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

2Miesiąca Januarij Siodmego Dnia

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich

4przedemną Jerzym z Potok Poteckim Namies

5nikiem przytym Akt Ziemskich Kijowsk.

6y Xięgami niniey szemi Ziemskiemi Kijows.

7Stanowszy oczewiście Woźny Generał Woiewodz.

8Kijowsk. y Innych Opatrzny Roman Hrycki [?]

9wież inviolabiliter [?] ac fidelis relationis palam

10publice libereq recognovit. Iż on Roku Tysiąc

11Siedmset, Czterdziestego Dnia Dwudziestego

12czwartego Decembris Pozew Ziem. Kijows.

13autentyczny odniosł do dobr Wsi Trzylis [?]

14y tam ten Pozew we dworze tameyszym wła-

15śnie położył, po położeniu onego od kogo y o co

16y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział

17y Prawnie Publikuiąc dowiadomości przywiodł

18ktorego takiego Tenor. August Trzeci z Bo

19żey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski

20Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz. Inflan.

21Smoleń. Siewier. Kijows. Wołyń. Podol.

22Podlas. Brac. y Czerniechowski i dziedziczny

23Xiążę Saski y Elektor, Wielł. Kazimirzowi Zawa-

24dzyńskiemu [?] Cześnikowi Latyczowskiemu Po

25zwanemu z osoby y Dobr W.T. leżących, ruchomych

26nych y Sum pieniężnych przykazuiemy abyś

27Wierność Twoia przed Sądem naszym Ziem.

28Kijows. na nay bliższych Rokach tychże Sądow

29w Owruczu lub Zytomierzu przypadaiących

30w ten czas gdy ta Sprawa z Regestru sobie na

31leżytego przypadnie y przywołana będzie stan

32oblicznie y za wiele stanął na Instancyą In

33stygatora Sądowego y Jego Delatora J.W. X.

34Samuela de Ożga [?] Biskupa Kijows. y Wiel.

35Stanisława Tyszy Bykowskiego Cześnika

36Kijowskiego [?] Aktorow ktorzy przychilaią [?]

37do Prawa Pospolitego W.T. pro poenis rep

38tus indebite vocare W.T. per editam hic cita

39[reklamant:] cionem

k. 573

1tionem modernis actoribus obiecisti, ze iakoby

2actores per institutam sui actionem Tibi

3Magnifice Zawadzki delictum scripserunt

4quod nunquam per te ipsum deducatur. Idem

5Actores futuro pro termino citant dispari tamen [?]

6pitam [?] w Porwcu [?] Dwudziestego drugiego dnia

7decembris, Roku Tysiąc Siedmset Czterdzies-

8tego. de quo praesens eiusdem ministerialis

9Relatio. X Roman Hryćkiewicz Woźny scribendi

10ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Bpa – Biskupa; tytuł odczytany częściowo niepewnie.

Woźny zeznaje, że 24 XII 1740 r. doręczył pozew ziemski kijowski w dobrach wsi Trzylis [?].

inviolabiliter ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – nienaruszalnie i jako wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; pro poenis... – o kary...; per editam hic citationem – przez wydany tu pozew.

Wielł. – Wielmożny; W.T. – Wierności Twojej; J.W. X. – Jaśnie Wielmożny Ksiądz.

ze iakoby actores per institutam sui actionem Tibi Magnifice Zawadzki delictum scripserunt quod nunquam per te ipsum deducatur – że jakoby powodowie przez wytoczoną swoją akcję Tobie, Wielmożny Zawadzki, przypisali przestępstwo, czego nigdy przez ciebie samego nie dowiedziono.

Idem Actores futuro pro termino citant – ci sami powodowie pozywają na przyszły termin; „dispari tamen pitam w Porwcu” – odczyt bardzo niepewny.

de quo praesens eiusdem ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; X – znak krzyża zamiast podpisu; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Data 22 XII 1740 – dzień doręczenia pozwu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

7I 1741 woźny Roman Hrycewicz [Hryćkiewicz?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od biskupa kijowskiego i innych przeciw Kazimierzowi Zawadyńskiemu [?], cześnikowi latyczowskiemu – o kary za niesłuszne pozwanie aktorów, jakoby w swojej akcji przypisali mu przestępstwo, którego nie popełnił.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 573

1Relacya podłożonego Pozwu

2na Sądy Ziemskie Kijow. od Urodz.

3Makiewiczowny [?] po Urodz. Zawar-

4kich [?] y Innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich

8Przedemną Szczepanem z Rabek Gabeckim [?] Na-

9miestnikiem [?] probuntc [?] Akt Ziemskich Kijow.

10y Xięgami niniejszemi Ziem. Kijow.

11Stanowszy oczewiście Woźny Jenerał Wo-

12iewodztwa Kijow. y Innych Szlachetny

13Antoni Bielecki in vim sui verae ac fidelis

14Relationis dla zapisania do Xiąg niniejszych

15Ziems. Kijow. palam publice libereque ac per

16expressum recognovit, iż Roku teraz Tysiąc

17Siedmset Czterdziestego Dnia Dwudziestego

18Decembris Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

19od mnie do Dobr Wsi Lipowki y tam ten Pozew

20w ćtworze [?] w sobie położywszy opołożeniu y

21treści onego od kogo y w jakiej

22sprawie był prawnie opowiedział y publi-

23kował, ktorego Pozwu treść takowa. August

24Wtory z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąż[ę]

25Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

26Zmudzki, Siewierski, Inflanski, Smolenski,

27[reklamant:] Kijow.

k. 573v

1Kijow., Wołyń., Podol., Podlas., Brac.

2y Czerniechowski y Dziedziczny Xiąże Saski

3y Elektor. Urodzoney JeyMości Pannie z Rudnickich

4matce y Andrzeiowi Synowi Sawickim [?]

5quovis Juris Titulo Possessorom Dobr wsi

6Jezierszczyzny y Urodzonemu Maciejowi Wy-

7howskiemu Pozwanym z Osob y z wszystkich

8generaliter Dobr W.W. leżących, ruchomych

9y Sum pieniężnych powagą naszą królew-

10ską przykazuiemy aby ście W.W. Przed

11Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

12Ziemskich Kijow. na pierwiey podaney

13położeniu Pozwu w Owruczu lub Żytomier-

14zu do Sądzenia przypadaiących vel his de-

15ficientibus in alijs proxime subsequentibus

16sami oblicznie y zawicie stanęli na In-

17stancyą Instygatora Sądowego y tego

18Delatora Urodzonych Jerzego y Barbary

19z Bustowskich [?] małżonkow Matt.o Actorow

20który Insistendo Legi Publicae y Zapiso-

21wi zastawnemu od zeszłego niegdy ś.p.

22Urodzonego Jerzego Lubienieckiego Rudnic-

23kiego de actis et data ejus w nim wyra-

24żonych in rem et Personas Urodzonych

25Aktorow samemu y Małżonce W.W. po-

26zywaiący iż W.W. post fata Brata swe-

27go Urodzonego Jerzego Lubienieckiego

28Rudnickiego, obiowszy pomim pozostałe

29Dobra in Possessionem sui kontraktowi justa

30obsequentium ejus sprzeciwiwszy się in

31puncto niewzwodzenia zaniesiony Manifest od Uro-

32dzonych Aktorow y wzakład drugiego A-

33ktorom do trzymania części Jezierszczyz-

34ny pod pad liście [?] Trijennium, wiedząc o tym

35dobrze że zeszły Urodzony Jerzy Szczęsny [?]

36Rudnicki pusciwszy w Summie Poddanych

37Aktorow in meram iś ruinam pociągnąć

38kazał y żadnego Profitu Aktorowi nie mie-

39[reklamant:] li ruki

k. 574

1mieli puki nie poodyskiwali z Xiąg owi iednak

2ze WW. Aktorom do odebrania Summy ne-

3cessitarecie [?] y bez terminu, y bez rekompensy

4y owszem violendo possessionem Aktorom

5do znaczney przyprowadziwszy ruiny

6wyzuliście, a zatym do konserwacyi Urata [?]

7Aktorów w ięcze [?] Zapisie per punctum re-

8quisitionis wraklad [?] tenuty alteri us-

9Origenij [?] poddtych do odebrania z Ar-

10mentowanych Poddanych z Possessyi A-

11ktorów a wyznaczeniu onym u teyże Sum-

12mie Inszych do nadgrodzenia y rekompen-

13sowania Szkód w Umieszkanym gospo-

14darstwie Aktorów dla zescia Podda-

15nych do Possessyi Poddanych Aktorom

16tymże do przytęczenia w Generalności

17Kontrakt in postulum zaciągnionych i

18do przysłuchania się winom Prawnym

19z nadgrodzeniem Szkód z tąd pochodzących

20una cum litis expensis Aktores WW.

21per terminum in praefatis citam [?] sitistay [?]

22parituri Terminumque attenturi et ad prae-

23missa responsuri dat w Owruczu

24Dnia Siedmnastego Decembris Ro-

25ku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

26de quo praesens ministerialis Re-

27latio. Antoni Bielecki X. Scribendi

28ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui verae ac fidelis Relationis – w moc swojej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice libereque ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Pozew datowany 20 XII 1740; doręczony we wsi Lipówka. Tytulatura Augusta III (w rękopisie „August Wtory” – sprawdzić).

Fragment pozwu królewskiego (pozew ziemski kijowski). Matt.o – matrimonialiter (małżonkom); Insistendo Legi Publicae – opierając się na prawie pospolitym; de actis et data ejus – z akt i daty jego; in rem et Personas – na rzecz i osoby; post fata – po śmierci; in Possessionem sui – w swoje posiadanie; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; Trijennium – trzylecie; in meram ruinam – w zupełną ruinę.

Foliacja: ołówkiem „573” z przekreślonym/dopisanym znakiem, u góry atramentem „11”.

Dalszy ciąg pozwu (citatio) zakończony podpisem woźnego; data 17 XII 1740 [?] – rok „Czterdziestego” bez dalszego liczebnika, sprawdzić.

una cum litis expensis – wraz z kosztami sporu; per terminum … parituri Terminumque attenturi et ad praemissa responsuri – w terminie mający stanąć, termin pilnować i na powyższe odpowiedzieć; de quo praesens ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; X. – znak krzyża zamiast podpisu.

Odczyt całej strony niepewny miejscami ze względu na przebitki atramentu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12I 1741 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Makiewiczówny [?] przeciw [Annie?] z Rudnickich Sawickiej [?], matce, i jej synowi Andrzejowi, posesorom wsi Jezierszczyzna, oraz Maciejowi Wyhowskiemu – na podstawie zapisu zastawnego zmarłego Jerzego Lubienieckiego Rudnickiego na rzecz aktorów, o to, że pozwani po śmierci brata Jerzego objęli te dobra.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 574

1Relacya położonego Poz-

2wu na Trybunał […] Koro[nny] [?]

3Lubelski WJmPana Tyszy [?]

4po WJmP. Stecki[?] […]

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa

8Kijowskiego, Przedemną Janem Zawidz-

9kym Mobulskim [?] Komornikiem Ziem-

10Kijowskim

k. 574v

1Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowsk.

2Stanowszy oczewiście Woźny Generał Województwa

3Kijowsk. y Innych Szlachetny Paweł Drzewie[?]-

4ckiwski[?] prawdziwy, wierney sukcessyi[?]

5Relacyi swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie

6dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał,

7Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset,

8Czterdziestego Pierwszego Dnia Jedenastego

9Januarij Pozew Otto Fryburk[?] Koronn.

10Lubelski Autentyczny na mem trancauz[?]

11tentycznym pisany od niosł do Dobr wsi

12Matwijowicz w Woiewodztwie Kijowsk. a Po-

13wiecie Owruckim leżących y tam ten Po-

14zew we dworze tameysym w Izbie na stole

15położył oddaniu y położeniu onego od kogo

16po kogo y w iakiey by Sprawie był pisany sa

17memu Pozwanemu y kogo na ten czas widzie

18mogł Prawnie opowiedział y do wiadomosci

19przywiodł, ktorego Pozwu tenor iest takowy

20August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski,

21Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski,

22Mazowiecki, Zmudzki, Kijowski, Wołyński

23Inflantski, Bracławski, y Czerniechowski

24a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor, Wiel.

25Bartłomiejowi Kawęckiemu[?] Mołtan[?] Owruc.

26cziskowi Stolnikowi Żytomirsk. y Michało-

27wi Łowczemu Owruckiemu z Steczanki[?]

28Steckim Braci między soba Rodzonym y In-

29nym ktorzy by do tey Sprawy należeć mieli

30Pozwanym z Osob y wszystkich generali

31ter Dobr W.W. leżących, ruchomych y sum

32pieniężnych powagą naszą Krolewsk. przy-

33zywamy, abyście W.W. przed Sądem naszym

34Otto Trybunał Koronn. Lubelsk. od daty y po-

35łożenia tego Pozwu za niedziel cztery, iako

36na ten czas gdy ta Sprawa z Regestru sobie

37należytego do sądzenia przypadnie y przy-

38wołana będzie sami obliczenie y zawiście sta-

39neli. na Instancyą Instygatora Sądowego

40y iego Delatora

k. 575

1y Jego Delatora Wielm. Stanisława Tyszy

2Bykowskiego Cześnika Płockiego a którego

3który przychilaiąc się we wszystkim do Prawa

4Pospolitego Dekretu y całego processu łączącego

5się W.W. non obstante quavis quietatione actori

6pto uti in Conditionate subsecutas propositis ra-

7tione Contraventionis Decreto przez Wierność

8swoie Wielm. Stecki Stolnik Żytomirski in

9puncto non sessionis turris eodem Decreto

10p Expulsione subsecuto in judicio tum quoque

11pro distinctis poenis ratione irritate Tradi-

12onis officiose prosolutione Summe super

13bonis Dernowicze se extendentis resti-

14tutionis rerum mobilium ac immobilium [?]

15sive Regestro specificandorum et aliarum

16pretensionum futuro pro termino citat[…]

17pariturï Datt Lublini Anno Millesimo Sep-

18tingentesimo Quadragesimo Die vigesima

19octava Novembris de quo pro rei ejus de[…]

20ministerialis Relatio. Paweł Drzewiecki [?]

21woźny scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok w formule tylko „Czterdziestego” (prawdop. 1740 lub skrócona forma dla 1741) – sprawdzić.

Komornik ziemski kijowski – urzędnik sądu podkomorskiego, tu przyjmujący relację.

data doręczenia pozwu: 11 I 1741; Otto Trybunał – odczyt niepewny, prawdopodobnie „Trybunał Koronny Lubelski”.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu przed Trybunał Koronny Lubelski.

non obstante quavis quietatione – mimo jakiegokolwiek kwitu; ratione contraventionis – z tytułu naruszenia (dekretu); in puncto non sessionis turris – w sprawie niewysiedzenia wieży; pro expulsione – za wyrugowanie; ratione irritatae traditionis – z powodu unieważnionego podania (dóbr); restitutionis rerum mobilium ac immobilium – zwrotu rzeczy ruchomych i nieruchomych; futuro pro termino citatus pariturus – stawi się na przyszłym terminie jako pozwany; Datt Lublini Anno 1740 Die 28 Novembris – dan w Lublinie 28 XI 1740 (pozew Trybunału Koronnego); ministerialis relatio – relacja woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: rok 1741 (w #META modelu 1740 – seria 1741, sąsiednie wpisy z I 1741).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12I 1741 woźny Paweł Drzewiecki zeznał, że 11 I położył we dworze we wsi Matwijowicze w powiecie owruckim pozew na Trybunał Koronny Lubelski (pisany w Lublinie 28 XI 1740) od Stanisława Tyszy Bykowskiego, cześnika płockiego, przeciw Bartłomiejowi Kawęckiemu [?], braciom Steckim – Franciszkowi, stolnikowi żytomierskiemu, i Michałowi ze Steczanki, łowczemu owruckiemu – i innym – o naruszenie dekretu przez stolnika Steckiego (nieodsiedzenie wieży nakazanej dekretem za wypędzenie), o kary za unieważnioną tradycję, zapłatę sumy zabezpieczonej na dobrach Dernowicze i zwrot ruchomości i nieruchomości według rejestru.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 575

1Manif. Wielm. JmPana Trypolskiego Podkom.

2Kijow. przeciw Wielm. JmPanu Woronicżowi Chorą.

3Ziem. Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Januarii Dwudziestego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskim Woiewództwa Kijow.

7Przedemną Janem z Zawidowa [?] Mocarskim [?] Ko-

8mornikiem Ziem. Kijow. Comparens perso-

9naliter Urodzony JmPan Jakub z Koin Obidzi-

10nski [?] nomine Wielm. JmPana Antoniego

11na Trypolu y Rakowszczyźnie Trypolskiego

12Podkomorzego Kijow. Trechtemirowskiego

13Wyszogrodzkiego [?] Starosty Pułkownika Jego

14Królewskiey Mości y Rzeczy Pospolitey postrzegaiąc

15całości Fortuny Wielm. Pryncypała swego so-

16lenniter Manifestuie się przeciwko Wielm. JmP.

17Panu Kazimierzowi Nikodemowi na Szumsku

18Woroniczowi Chorążemu Owruc. Starościc

19[reklamant:] ostr

k. 575v

1Ostrzeckiemu [?] Podwoiewodziemu Sądowemu

2Generału Woiewodztwa Kiiowskiego Pułkownikowi

3Jego Krolewskiey Mości y Rzeczy Pospolitey tu-

4dzież Urodzonemu JmP. Podstarościemu albo [?]

5zawiadowcy iako też nie wiernemu sybie [?]

6Arędarzowi Dobr miasteczka Wiazowki w taki

7sposob. Iż tak JmPan Gubernator iako też y Arędarz

8wyż pomienionych Dobr Wiazowki nie uważaiąc na

9Prawo Pospolite de vicinitate proximiorum opi-

10sane sinistre informacione Pryncypała swego

11śmieli ywazyli się [?] Poddanym Dziedzicznym Bu-

12dnikom ex proprio sudoris labore chleb zarabia-

13iącym w tychże Dobrach niektorym Dobr wa-

14ławskich y wysokiego na powinności JWielm.

15Pryncypała do Budy Tatarynowskiey ież-

16dzącym in libera discessus via wiele się extra

17legem positivam gwałtowną czynić uczynili y

18konie grabili, siermięgi, siekiery, chomąty,

19wory etc. supellectilia modo inadaequato pozabierali

20iako y siekier kilka tenże Urodz. Gubernator Dobr

21Wiazowki [?] fidendo in statum functionem Pryn-

22cypała swego dotychczas trzymaiąc do tych czas

23nie oddaie y owszem

24repissionem requisitionem nie oddaią y ow[…] [?] tegoż

25Ludzi Poddanych Zwaławskich czyniąc [?] ex tota [?]

26myta iednych, bijąc kaliczy [?] cum suis [?] effectis

27wani wezo zbraca [?], iakoż tenże Urodz. Podsta-

28rości Zwaławska wyż pomieniony Podsta-

29rości z ludźmi Wiazowskiemi y Arędarzem per

30versissimi Capitis, siekierami, obuchami,

31cepami, kołami, drągami niezwyczay-

32nemi zbili, stłukli, skaleczyli [?] zdrowia [?] iako

33et ab extra poprzebiiali, głowe [?] w drogach po-

34pręgali [?] rzecz pisane Dobra po przetrąceniu [?] Spiżaria [?]

35z puszczy kożdeiakich [?] sine numero naza-

36dawali y ieszcze molestię krzywdy y opressie

37okazywaiąc vi publica czynili y czynienie [?] prze-

38staią. O czym tenże Comparens nomine quo supra

39JWielm. Principalis sui ratione tam obsessionis ho-

40minum iniquorum vi et publica extorsio-

41nis, in luctu Principalis [?] tellonii quam etiam Coniter[?]

42batationis et vulnerationis eorundem Poddanorum

43Principalis interruptionisque rerum variarum

44ac aliarum praetensionum quaestionem manifes-

45tatur. Iozef [?] Chidzinski [?] mp.

46[paragraf/znak notarialny] [dwie parafy pisarza]

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; nomine – w imieniu; solenniter – uroczyście; Podkom. – podkomorzy; Chorą. – chorąży; data 20 I 1741 według formuły (słownie „Dwudziestego”).

de vicinitate proximiorum – o sąsiedztwie najbliższych (sąsiedzkie prawo); sinistre informacione – na skutek złej informacji; ex proprio sudoris labore – z pracy własnego potu; in libera discessus via – w wolnej drodze odejścia; extra legem positivam – wbrew prawu stanowionemu; supellectilia modo inadaequato – sprzęty w sposób niewłaściwy; vi publica – gwałtem publicznym; nomine quo supra – w imieniu jak wyżej; końcowa formuła łac.: manifestuje się w sprawie zajęcia ludzi przez niegodziwych, gwałtownego wymuszenia, pobicia i zranienia poddanych pryncypała, zatrzymania różnych rzeczy i innych pretensji.

Odczyt wielu fragmentów niepewny (pismo pospieszne, przebarwienia); tekst wymaga kolacji.

Budnicy – ludność zajmująca się wyrobem potażu/klepek w lasach; Buda Tatarynowska – osada leśna.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20I 1741 Jakub z Koin Obidziński [?] w imieniu Antoniego na Trypolu i Rakowszczyźnie Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, manifestował się przeciw Kazimierzowi Nikodemowi na Szumsku Woroniczowi, chorążemu owruckiemu, podwojewodziemu kijowskiemu, oraz podstarościemu (gubernatorowi) i Żydowi arendarzowi miasteczka Wiazówka – o to, że napadali na dziedzicznych budników manifestującego jadących na powinność do budy tatarynowskiej i zabierali im konie, sukmany, siekiery, chomąty i wory.

Transkrypcja

k. 576

1Maa Wiell. JmPa Niemirycza Sędzię

2Ziem. Kijow. de Nullitate Seunych [?] Zapi:

3sow Uczyniona.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego,

5Miesiąca Januarij Siedmnastego Dnia,

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z

7Gatek Gateckim Namiesnikiem [?] y Xięgami Ziem. Kijow.

8y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens pers.

9Wiell. JmPan Alexander na Czeluskim [?] Niemirycz Sędzia

10Ziem. Kijow. widząc dla Siebie Subreptitie ut fama fer:

11tur z wielkim uszczerbkiem Fortuny Swoiey ponastępo

12wane Zapisy interea obviando futurum malum si et in

13quantum by co subdole nastąpić cum p[rae]iudicio Comparentis

14p[rae]senti coram Officio Solenne Zanosi Manifestacyą w

15ten Sposob Iż gdy z Boskiey p[rae]destynacyi za Interwencyą

16godnych Ich Mciów PP. Przyiaciół convolando ad Secundaria

17Matrimonialia vota pierwszy in Sotam [?] Vita Wiell.

18JeyMość Panią Angelę z Wyhowskich miał Sobie kon:

19traktem in Qualitate assignatam dotem ktory retinien:

20do annuendoq[ue] Consuetudini altero tanto inscribere tym

21assekurowałsię Kontraktem ahi [?] nescitur quo astu w Ino:

22die [?] Luckim uti Vulgati p[rae]gressus volat fama iakie:

23by ad Comparitionem Manifestantis miały iakowe

24gravissimis Modis Fortune Niemiryczowskiey Szkodli:

25ce Subsequi Zapisy in rem Wiell. JeyMść Pani Ange

26li z Wyhowskich Niemiryczowey Sędziny Ziem. Kijow.

27Małż. Comparentis Służące do ktorych nigdy Moder:

28nus Manifestans assensum Chybaby podłożenie Iako

29Publicamy Miasto Inszego Papieru takowe do podpisu po

30dał Transakcyi Pisanego takowe, Prawo Boskie ylos:

31pośle [?] tamiące in p[rae]iudicium Swoimi miały nastąpić

32Zapisy Tedy de Nullitate ex Nonnullis et Rpermoventibus [?]

33[reklamant:] tibus

k. 576v

1tibus rationibus takowych Wszystkich Simplicis Debiti et

2Aviticitatis Zapisow y innych Collimuiących[?] się Tran-

3zakcyi Ten Comparens manifestat coram Actis Salva ma-

4nifestatione posit[?] co y otrzymał Alexander Niemirycz Sędzia

5Ziem. Kijow. mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Maa – Manifestacya; subreptitie ut fama fertur – podstępnie, jak głosi wieść; interea obviando futurum malum si et in quantum… – tymczasem zapobiegając przyszłemu złu, jeśli i o ile…; cum praeiudicio Comparentis praesenti coram Officio – ze szkodą stawającego, obecnie przed urzędem; convolando ad secundaria matrimonialia vota – przystępując do powtórnego małżeństwa; in qualitate assignatam dotem – w charakterze wyznaczonego posagu; retinendo annuendoque consuetudini altero tanto inscribere – trzymając się i stosując do zwyczaju, by zapisać drugie tyle (wiano); nescitur quo astu – nie wiadomo jakim podstępem; uti vulgatus praegressus volat fama – jak głosi rozpowszechniona wieść; ad comparitionem manifestantis – przy stawiennictwie manifestującego; gravissimis modis – w najcięższy sposób; in rem – na rzecz; modernus manifestans assensum – obecny manifestant zgody (nie dał); de nullitate ex nonnullis et permoventibus [causis] – o nieważność z niektórych i ważnych przyczyn. Odczyt wielu fragmentów niepewny.

Simplicis Debiti et Aviticitatis – (zapisów) długu prostego i dziedzictwa (ojcowizny); manifestat coram Actis – manifestuje się wobec akt; Salva manifestatione – z zastrzeżeniem prawa do (dalszej) manifestacji.

Streszczenie

17I 1741 Aleksander na Oleszku [?] Niemirycz, sędzia ziemski kijowski, manifestował się o nieważność wszelkich zapisów (prostego długu, dziedzicznych i innych), które miały zostać sporządzone na rzecz jego drugiej żony Anieli z Wyhowskich Niemiryczowej w sądzie [grodzie?] łuckim – twierdząc, że nigdy na nie nie przyzwolił, a do podpisu mógł mu zostać podsunięty inny papier.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 576v

1Manifestatio cum Iuramento tegoż Jego Mci

2cirnens[?] haereditatem Poddanych Pewnych

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego,

4Miesiąca Januarij Siedmnastego Dnia.

5Na Urzędzie[?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

6z Gałek Gałeckim Namiestnikiem pro tunc Aktu[?] Ziem.

7Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Comparens Perso-

8naliter JmPan Alexander na Oleszku[?] Niemirycz Sędzia

9Ziem. Kijow. prospiciendo in futurum omni modo inden-

10nitati swej[?] Zapis Donationis na Poddanych Manifestantis

11Dziedzicznych przez wszystkich niżej poimionach Wyra-

12żonych in rem Urodz. JchmPP. Stefana Skarbnika Czernihow.

13y Pana Komornika Ziem. Kijow. Zawalickich[?] Moczulskich[?] uczy-

14niony, iakowy nie podlegał censurze hac Manifestatione

15attestatur coram Actis praesentibus Że JchMci własni nativi

16et haereditarij, iako to Danił Kuźmicz z Synami z Miasta Olo-

17ska[?] Iknat[?] Rudy z Synami Onyszko Denyszczuk Maxym Kul-

18ko Samuyłtkow[?], Ziński[?] Iwśko[?] Mielnik z Dziećmi ze Wsi

19Snowidowicz, Jarmoła Wereuk Sawka z Synami ze Wsi

20Białokurowicz Onyszko Denyszczuk do dobr Miasta Torhowa[?],

21Andryi Samuylik Andryi Barabasz do Wsi Kamiennego

22Brodu Dobr Wiell. JmPana Michała Ryłyła[?] Czesnika

23Nowogr., Marko z Synami Hryszkiem y Opanasem z Dobr

24Wsi Nowey do dobr Pskakowa[?] Wiell. JmPana Michała

25Chreniowskiego[?] Podczaszego Mozwelstiego[?] Sędziego Grod. Zytomirskiego

26y tem tytułem posiadali o ktorych lubo Prawny toczył się

27Proces iednak ad Punctum Dekretu nie przyprowadził się

28y teraz chytrze fur[?] diffugia Malevolorum[?] haereditatem

29sto[?] uptywaią, Więc exonerando Conscientiam zostawię in de-

30[reklamant:] crepitos[?]

k. 576

1crepita aetate prosił o Przydanie Woźnego ad Assistendum y

2wykonał Jurament assistente Ministeriali Swiado [?]

3Ignacio Romadzki [?] in praesentia Urodz. Ichm. mmw PP. Walentyna [?] Trze-

4skiego [?] Łukasza Chomińskiego [?] Michała Kozłowskiego [?] w te sło-

5wa Ja Alexander przysięgam Panu Bogu Wszechmogące-

6mu w Troycy Swiętey iedynemu na tym że ci Wszyscy wyż

7wyrażeni Possessionaci [?] Poddani Moi dziedziczni y przez

8Zapis Urodz. Ichm. mmw Panow Mościckich [?] ustawieni na

9tey iako sprawiedliwie przysięgam tak mi Panie Boże do-

10pomoż y Niewinna Męka Chrystusa Pana po ktorym wyko-

11nanym Juramencie Idem Comparens prosił aby to tu wła-

12sne [?] Connotacia [?] y otrzymał Alexander Niemirycz [?] z Xiąg

13Ziem. Kijowskich

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – na ten czas; prospiciendo in futurum omni modo indemnitati – zabezpieczając na przyszłość wszelkimi sposobami swoje bezpieczeństwo od szkody; nativi et haereditarij – rodowici i dziedziczni (poddani); hac Manifestatione attestatur coram Actis praesentibus – tą manifestacją poświadcza wobec akt niniejszych; exonerando Conscientiam – dla uspokojenia sumienia.

Odczyt wielu nazw osobowych i miejscowych bardzo niepewny.

crepita aetate – (de)crepita aetate, w podeszłym wieku; ad assistendum – do asystowania; assistente Ministeriali – przy asyście woźnego; in praesentia – w obecności; Idem Comparens – tenże stawający; Urodz. Ichm. mmw PP. – Urodzonych Ichmościów miłościwych Panów.

Przysięga dotyczy poddanych dziedzicznych stawającego; odczyt nazwisk świadków i woźnego niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17I 1741 Aleksander Niemirycz, sędzia ziemski kijowski, złożył manifestację z przysięgą o dziedziczności swoich poddanych zbiegłych do różnych dóbr, m.in. Daniła Kuźmicza z synami z miasta Ołoska [?], Iknata Rudego z synami, Onyszka Denyszczuka, Maksyma Kulka, Iwaśka Mielnika z dziećmi ze wsi Snowidowicze, Jarmoły Wereuka i Sawki z synami ze wsi Białokurowicze, a także zbiegłych do Torhowa [?] i Kamiennego Brodu (Andryja Samujlika, Andryja Barabasza).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 576

1Relatia Poz. Pozwu na Trybunał Koronny Lubelski

2od Wiel. Stecki [?] po Wiel. Druszkowskich [?] Czesni-

3kow Bielskich [?] Mał.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Januarii Siedymnastego Dnia

6Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym Gałecki [?]

7Gałeckim [?] Namiestnikiem natenczas y Vice Regentem Akt Ziem. Kijow. y Xię-

8gami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanąwszy osobiście [?] [nad wierszem: …]

9Woźny Generał Woiew. Kijow. y innych Opatrzny Fedor Dobrzeń-

10ko [?] in Vim suae veritatis ac fidei Relatią uczynił publice wyraź-

11nie per expressum recognovit iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm-

12set Czterdziestego Pierwszego Dnia Szesnastego Janua-

13rii Pozew Ztawny [?] Trybunalski Koronny Lubelski na Mocy na-

14nie Ziem. Kijow. pisany odniosł do Dobr wsi Bilski [?] w Woie-

15wództwie Kijow. leżącey y tam ten Pozew we dworze tameyszym

16w izbie na stole położył, opowiedziawszy od kogo y o co y

17w ktorey Sprawie był pisany prawnie Publikując do wia-

18domości przyszedł ktorego Pozwu Tenor iest takowy. August

19Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielkie Xiąże Litewskie Ru-

20[reklamant:] ski

k. 576v

1ki Pruski Mazowiecki Żmudz. Inflant. Smoleń. Siewier.

2Kijow. Wołyń. Bracł. y Czernihow. a dziedziczny Szweda:

3ki y Elektor: Wam Wiele. Jerzemu y Wiktoryi z Lubow Primo

4voto Nalikowskiey Secundo ad praesens Dunskowskiey Dunskowskim

5Cześnikow. Bełz. Małżonkom samey Wiele. Dunskowskiey [?] Mani-

6tali de Jure debita Służanych Rzecz. y ze wszystkich gru-

7ntów [?] W. W. leżących Ruchomych y Sum Pieniężnych Pozo-

8stały y Władzę naszą Królewską przykazuiemy aby ście W. W.

9Przed Sądem Naszym Głównym Trybunału Koron. Lubel. a dato

10y podania tego Pozwu za Niedziel Czterry, albo w ten czas gdy ta Spra-

11wa z Regestru W. W. należytego przypadnie y przywołana będzie

12Sami Osobiście y Zawicie stanęli na Instancyą Szlach. Urodzonego

13y iego Delatorów Wiele. Michała Lowe Barnel. [?] y Piotra

14z Wesperantis [?] Swedich [?] Aktorów ktory przy chylaiecie [?]

15we wszystkim do Prawa Pozwu tego y Manifestacyi Chowie-

16cami wiecznie [?] wszystkich W. W.: Pozywaiący; Iż W. W. fernato [?]

17quodam praetexto niesłuszne instytuowawszy akcyą do Prze-

18świetnego Trybunału Koron. Lubel. y Dekret w tey że Sprawie

19z Aktorami otrzymawszy, ktore tylko chwyty chcieli Actores Ca-

20tifscere [?] ale że według Pozwu [?] Lex [?] defert do Wojew. Kijow.

21Kijowskiey, Sądzie Zwykło Statutów Litew. za Grabieże Pe-

22nis Personalibus ale pozwał Słusznie karanie, tylko według onego

23y Statutu Litewskiego nawiązkę iest powinna, a w tym

24Dekrecie mimo Statut Litewski y Artykuły Titulo o gra-

25bieżach opisane poenis non adaequatis, iuxta demeritum fa-

26cti tudzież et Poenis Personalibus Aktor ninieyszy Wiele.

27Lowe [?] Barnel. [?] skarany bo niby za zagrabienie Dwudzies-

28tu Talerow czego nigdy in rerum nie było natura Recruptis [?]

29Grzywnami y Przez Niedziel Dziesięć Siedzeniem Wieżą [?] ad-

30strictus, y nie tylko Sam Aktor Wiele. karany Poenis ale też dore

31y Gd. [?] Socher [?] Mieszczanin Lubinski który ani Arendy pro-

32ventus ani też wrzadne nigdy niewchodził termina Poenis

33Corporalibus a Wiele. Actor Criminalibus niby pro incenti-

34[reklamant:] nentu [?]

k. 577

1nentarnego Punktu, bo tyż pomieniony z Ortchiem [?] w Bitce [?] Mąż

2kaiżego [?] obinoicew [?] w Przemyślach [?] Swiedl [?] etiam inscio Actore,

3pod czas Jarmarku wlasnie [?] w mieście tegoż przez Possessorstwa [?] tey:

4że Gubernatora tamecznego dęcyzy [?] uspokoieni, a takowa du-

5plex chce repetere judicatum in Causa plenè Copita [?] ad

6interrogatoria do inquizycyi Punktow Niestuszych [?] pona-

7kładanych indagowani Officio Condescensionali podalisie [?]

8insuper Niestuszych [?] Ruskiey Pretensyi honor Actoris

9oszczemi [?] drazaniami [?] opisaliscie [?], a zatym yżeli Acto-

10res pro relevatione a Vadio [?] et rigore ejusdem Decreti, iako

11też pro eliminatione quam poenis ex Arbitrio Judicij

12decernendis quorumvis Laesionum Actorum ac abjudicatio-

13ne niestusznych pretensyi, ceterisque Omnibus pro Causa

14hujus exigentiis na termin Wyż Znaczony Pozywaie

15Citis itaque [?] ponitur et ad Comparendum aliasque fusius

16oretenus proponenda Judicialiter responsuri. Pisan w

17Lublinie Dnia Siódmego Octobris Millesimo Septingen-

18tesimo Quadragesimo primo Anno de quo plenè Ejusdem

19Mittis [?] Relatio, Woźny idemque quisque [?] Scitendignary [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae veritatis ac fidei – w moc swej prawdy i wiary; publice per expressum recognovit – publicznie wyraźnie zeznał; Relatia – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu.

Data: rok 1741; 17 I 1741 (Siedymnastego = 17); doręczenie pozwu 16 I 1741.

Na prawym marginesie przy wierszach Na Urzędzie… widoczne zatarte/przebite litery z sąsiedniej strony – nie przepisano.

Fragment pozwu królewskiego (zapewne w oblacie) do Trybunału Koronnego Lubelskiego; odczyt wielu nazw niepewny.

poenis non adaequatis, iuxta demeritum facti – karami nieodpowiednimi do przewinienia czynu; Poenis Personalibus/Corporalibus – karami osobistymi/cielesnymi; Actores – powodowie.

Koniec pozwu (citatio) do Trybunału, datowanego w Lublinie 7 X 1741; czytanie wielu wyrazów niepewne z powodu kursywy.

inscio Actore – bez wiedzy powoda; judicatum in Causa – rzecz osądzona w sprawie; Officio Condescensionali – przez urząd zjazdowy (komisję na grunt); pro relevatione a Vadio et rigore ejusdem Decreti – dla uwolnienia od wadium i rygoru tegoż dekretu; pro eliminatione quam poenis ex Arbitrio Judicij decernendis – dla uchylenia kar wedle uznania sądu orzekanych; ceterisque Omnibus pro Causa hujus exigentiis – i we wszystkich innych rzeczach, których sprawa wymaga; ad Comparendum… responsuri – do stawienia się i do odpowiadania sądownie na to, co obszerniej ustnie zostanie przedstawione; Millesimo Septingentesimo Quadragesimo primo Anno – roku 1741; de quo plenè… Relatio – o czym pełniej relacja woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17I 1741 woźny Fedor Dobrzeńko [?] zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski od Steckiego [?] przeciw Jerzemu i Wiktorii z Lubów [?] 1° voto Nalikowskiej, 2° voto Druszkowskiej, cześnikom bełskim, małżonkom – o to, że pod pretekstem wszczęli niesłuszną akcję w Trybunale i uzyskali dekret przeciw aktorom.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 577

1Mna Wiel. JegoMci Pana Macieja Trypolskie-

2go Podsędka Ziem. Kijow. przeciwko Wiel. JegoMci

3Panu Benedyktowi Prusynskiemu Podczaszemu [?]

4y innym uczyniona

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

6Miesiąca Januarij Siedmnastego Dnia.

7Na Rokach [?] Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym Zy-

8tką [?] Gabrielem Namiesnikiem na ten czas Akt Ziem. Kijow.

9y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens perso. Wiel.

10JegoMć Pan Maciey Jedowicz [?] z Trypola na Taszkach [?] Trypolski

11Podsędek Ziem. Kijow. obviando ceieris damno et ruturae [?]

12substantiae suae ne in futurum aliquid subsequatur praejudicium

13[reklamant:] solenniter

k. 577v

1sollennit[er] na pom. Wielm. JmPana Benedykta Prusynskiego [?]

2Podk. Ż[?] Pana, tymże mniey [?] Kotolny [?] dany Woytowi

3Ojcu, Hryszkowi Synowi Pantelejmon[?] Poddanych Wielk[…]

4onego, świadczy Manifestował y Protestował się in hunc

5Modum, iż Obwiniony et Complices tak Hryszko nulla

6offensione et ratione do Mikity Andrzeyczuka Poddanego Ma-

7nifestantis Chwodorskiego [?] Słuszności degradacyą [?] Ma-

8nifestantis et Consvetudini iako Szyport [?] Depenamenta [?]

9do niewinnych bić [?] y skaleczy, zastawszy na Podwórku Mi-

10dawie [?] iego […] na Cmienia [?] zabić nie mi […]

11nie wszedł uderzył, od którego uderzenia nagle upadł

12y gdyby Sąsiedzi iego nie obronili, pewnieby ad Ultimum

13Szczęsciu [?] przyprawił exitum, którego Wieś ex parte [?] w Sie-

14dzibie [?] iuż przyprawił, którego […] wieźli, od którego tymczasem Do-

15mi Mortuo na czytu [?] do […] wieźli, od którego krwią […]

16dziebku Niedziel na śmiertelney łożu leżąc […] swoiey

17domowey powinności Dworskiey y gospodarstwa onego;

18Lat od którego tak ciężkiego uderzenia na Siwe [?] oko

19oslepł Musiał, tak że Rolnego Gaspodarstwa [?] […]

20oslnych [?] Musiał, tak że […] o które tak Wielk.

21Syna tyranniter bił y oko wybił: o które tak Wielk.

22nie Chłopskie Ausus et ni convenientiys gdy Wielk. […]

23mulans Wielk. Obwinionemu Ukarania się o Opłacenie […]

24depenamento amicabiliter requirował nayżarliwiey […]

25qui żyję nie dotrzymał Satysfakcyi y Owszem Wielk. Jego

26nie obwinionych Urzędu Ziemskiego Wiolencyi exerci-

27tuią [?] Sąsiedztwo nie bacząc y pozwala [?] […] Poddani [?] […]

28Miedze [?] Ośrodkowanie [?] […] Kijowski [?] […] ma

29Prowizyi Danego Dni, quod magis Przechowywał […]

30Wodiaystwa na [?] Swawolne [?] Bezpiecznie mieszkany [?] Sie-

31wisce od powiedział [?] wioski [?] […] przechowywać […]

32chwalić y wydawszy się […] y opustoszył, kiedy […]

33Dni Miodowy kilka lat Poddanych Manifestantis Chwedorskiego [?]

34czyli nie zaiechali, dając […] Wielk. Je[…] Mayi […]

35[reklamant:] Lius [?]

k. 578

1Atus Comparens ratione praemissorum ciersiteyszą manifestatią

2prostestatur [?] acts connotari [?] wyotrzymał [?] Akcey Dedere [?]

3z Trypola Trypolsko Podsędkiey Kijowskiey

Objaśnienia i tłumaczenia

Mna – Manifestacya; obviando… praejudicium – zapobiegając szkodzie i uszczerbkowi swego majątku, aby w przyszłości nie nastąpił żaden przesąd prawny; solenniter – uroczyście.

Numer marginalny odczytany jako „12do”, możliwe „12mo” – sprawdzić.

sollenniter – uroczyście; nulla offensione et ratione – bez żadnej obrazy i przyczyny; ad ultimum exitum – do ostatecznego końca (śmierci); tyranniter – okrutnie; amicabiliter requirował – polubownie wzywał; depenamentum – zapłata, zadośćuczynienie.

Pismo bardzo kursywne i wyblakłe; odczyt wielu wierszy niepewny, niektóre wiersze mogły zostać pomieszane – wymaga weryfikacji z oryginałem.

Foliacja „576” odczytana z lewego górnego rogu, częściowo nieczytelna.

Odczyt końcowych linii poprzedniego wpisu bardzo niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17I 1741 Maciej z Trypola na Taszkach [?] Trypolski, podsędek ziemski kijowski, manifestował się przeciw Benedyktowi Pruszyńskiemu, podczaszemu [owruckiemu?], i jego poddanym z Kotelni [?] – wójtowi (ojcu) i synowi Hryszkowi Pantelejmonowi [?] – o to, że Hryszko bez przyczyny napadł na podwórku na poddanego manifestującego Mikitę Andrzejczuka i uderzył go tak, że ten padł, a gdyby nie obronili go sąsiedzi, zostałby zabity.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 578

1Relatia Requizycyi Rellacyi Sett. [?] Requ[…]

2od JWiel. Jego Mości Pana Steckiego [?] Kasztell.

3Kijow. po Wiel. Ich Mościów PP. Młodeckich [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Januarij Dziewiętnastego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Je-

7rzym z Gałek [?] Gałeckim [?] Namiestnikiem [?] [...]

8Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy Osobiście Woźny Generał Woiew. Kijow.

10y innych Szlachetny Antoni Bielecki [?] in Vim Suae

11verae ac fidelis Relationis palam recognovit, iż on

12Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pier-

13wszego, dnia Dziewiętnastego Januarij na affekta-

14cią y Imieniu Requizycyi Wiel. Ich Mościów PP. Franci-

15szka y Stryia [?] Podstolego Wieyskiego [?] Józefa Synowca Podcze-

16szego Inflantskiego Młodeckich [?], Maiąc przy Sobie Stronę

17Szlachty Ludzi Wiarygodnych Urodz. Ich Mościów PP.

18Michała Popiela, Antoniego Ostrowskiego ad Ma-

19ioris ac evidentioris testimonij gratia Sibi adhi-

20bitos byt [?] Officiose w Kancellaryi y Aktach Ziem.

21Kijow. gdzie będąc requirował kopiey Rellacyi należ-

22nej Ziem. Kijow. od JWiel. Steckiego [?] Kasztellana

23Kijow. po Wiel. Requirentów wydaney Pozwu, Więc

24Ja Urząd annuendo affectacij requisitoni et Ma-

25[reklamant:] neri

k. 578v

1seri meo W ziemski Protokuł y Akta Ziem. Kijow.

2ab Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die

3Septima Decembris quam diligenti cura lustrando [?]

4watem, a ponieważ żadna Relacya od JWw. Antecessorów [?]

5Respektu [?] Kijow. po Wiele Regimentow nieznayduie

6się prawdziwe Ex Officio Pendente wydać testimoni-

7um, Odzerwszy [?] tę stronę Szlachta Oriund-

8inus [?] się prosił o przyięcie swey prawdziwey Rela-

9cyi Regestrzej Actis connotari ex officio [?] ma ...

10ny ut supra scribendi [?] ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

in Vim Suae verae ac fidelis Relationis palam recognovit – w mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie zeznał.

ad maioris ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; annuendo affectationi requisitioni – przychylając się do żądania i rekwizycji.

Kasztell. Kijow. – kasztelan kijowski; Woiew. – województwa.

Fragment w dużej części niepewny; łac. „Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die Septima Decembris” – roku 1740, dnia 7 grudnia; „ut supra scribendi ignarus” – jak wyżej, pisać nieumiejący (formuła przy podpisie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19I 1741 woźny Antoni Bielecki zeznał, że tegoż dnia na żądanie Młodeckich – Franciszka, stryja, podstolego [nowogródzkiego?], i Józefa, synowca, podczaszego inflanckiego – ze szlachtą, żądał w urzędzie relacji w sprawie Steckiego, kasztelana kijowskiego, przeciw Młodeckim (zob. 1740p nr 117).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 578v

1Relacya Pozwu [?] od Urodz. JchMciow PP. Bechow [?]

2na Trybunał Kor. Lubelski po Urodz. JchM.

3MciPanow Paszyńskich [?] y innych.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Januarii Dziewiętnastego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xięg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym z

7Gałek [?] Gałeckim Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem.

8Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanow-

9szy osobiście Woźny Generał Wojew. Kijow. y in-

10nych Opatrzny Piotr Czyżewski [?] w Moc Prawdziwey

11wiarey [?] y Autentyczney Relacyi swojey do Zapisania

12do Xiąg Niniejszych cale [?] ustnie y dobrowolnie zez-

13nał, iż on Roku teraźniejszego Tysiąc Siedmset Czter-

14dziestego Pierwszego Miesiąca Januarii Dziewiętnas-

15tego Dnia Pozew Strony Trybunalski Koronny Lu-

16belski Authentyczny na Mentione Ziem. Lubelskie [?]

17pisany odniosł do Dobr Wsi Woronina [?] y tam tem-

18że Wieś Niedzwiedzką [?] w zwyczaju do ... ... [?]

19[reklamant:] onego

k. 579

1onego od kogo na kogo y w iakiey Sprawie był pisany, sprawie-

2nie opowiedział y do wiadomości podał: którego Pozwu

3Series takowa: August z Bożey Łaski Król Polski

4W. X. L. Ruski, Pruski, Mazowie., Żmudz. Inflan., Smoleński

5Siewierski Kijow. Wołyński Podolski Podlaski Brac. [?] Czerni.

6a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor, Urod. Janowi Danielo-

7wi Andrzejowi Braci Między sobą rodzonym Antonenkom [?]

8Janowi Semenowi Alexandrowi y Piotrowi tiż [?] braci ro-

9dzonym, Janowi Alexandrowi y Bazylemu Braci rodzonym,

10Piotrowi Bazylemu Stefanowi Hrehoremu y Maciejowi Mel-

11kańskim [?], niemniey Urod. Janowi Michałowi alias Semenowi Mi-

12chałowi Paszyńskim Filips [?] Braci między sobą rodzonym. Pawłowi

13Gabrylowi [?] Oycom Semenowi y Janowi Synom, Janowi

14y Drugiemu tak że Janowi Krzysztofowi [?] Stefanowi Jano-

15wi y Hrehoremu Tudziesz Janowi Oycowi, Janowi Teodo-

16rowi Alexandrowi Janowi y Alexandrowi Synom y Synow-

17com Pakutenkom [?] Paszyńskim, iakoteż Piotrowi y Teodo-

18rowi Meleniewskim [?] y innym quovis Juris titulo Dóbr Pasz[...]

19Dziedzicom y Possessorom nie mniey interessantom cuncto

20de Jure in consorte [?] Zosob y całych wszystkich [?] gdzie Dóbr

21WW leżących Ruchomych y nieruchomych, wszędzie

22naszą Królewską Przykazuiemy aby ście WW: przed Sądem

23naszym Królewskim Trybunał Koronnym Lubelskim od Daty y położenia

24tego Pozwu za Niedziel Czterzy albo w ten czas gdy ta Sprawa

25z Regestru Swego należytego do sądzenia przypadnie, sa-

26mi Osobiście y Sprawiedliwie stanęli na Instancyą Instygatora Sądu

27y Delatorów Urod. Jana Theodora Macieja Konstantego

28Bazylego y Michała Bechów [?], Aktorów którzy przyzy-

29lu [?] iście do Daawnieyszych Procesu Kondemnat Dekretów Pu-

30blikat [?] [...] ad [...] nieskończonych

31ver[...]ficando Causam post extincta Nonnullos [?] [...]

32Predecessorów WW: przyzwali [?] sua [?] potius przy[...]

33[reklamant:] zywai [?]

k. 579v

1Zważaiąc ad Paratos Terminos oto Ż WW: minus

2considerando Legum Volumina które bardziey Securita-

3tem Substancyi Szlacheckiey ostrzegaią całości, śmieli-

4ście y ważyliście się omni Sine praetextu do Aktorow y ich Sub-

5stancyi wdzieraniu się w Grunt przez Dekret Trybunal-

6ski Aktorom przyznany y wyprotowany per Omnes Instan-

7tias, Pótym przez Dekret Kondescensyonalny affirma-

8tionem assignatum, któremu WW Dekretowi Kondescen-

9syonalnemu tenore sprzeciwiliście się, Więc nie wysiedzie-

10liście [?] y Grzywien tymże Dekretem przysądzonych nie wypłaciliście

11y we wszystkim Contenta Decreti Ruinaliście w Gruntach

12Dziedzicznych Aktorow p[rae]vi et fortia wdzieraliście się, roz-

13ne Szkody y nieznośne krzywdy czyniliście y czynić nie

14przestaiecie, iako to w Gruntach Szlacheckich, w rzekach,

15lasach, wdarciem na dzierżenie wrostu włowieniem y Ryb [?]

16y Biciem bobrow przez Zwód y Wielkie czynienie Budy przez

17Antecessorow WW: w Gruncie Dziedzicznym będącey na Ur-

18oczysku Ohawcu w Bechowszczyznie Zrobowaliście [?]

19y tamże na Rzece czyli na Wiecy Zypiey [?] pieniądzy [?]

20towych Zabraliście nadzynie do Budy należące y Kotły

21popsowaliście, Siana stoy także na Własnym Dziedzicz-

22nym Gruncie Zabraliście, Wsiłę [?] Trwalem wydziałaliście

23Układy wyginaliście y teraz wyginanie, Ziołe trawiciecie Sos-

24ny na barcie Sposobne ciertkicie y kleyna alias Znamio-

25na porobitadzie czyli poprzepsuwaniem Las Wielkiego

26Ohawca y Woromiewski Spustoszyliście, Ostrowy Sp[...]

27indebite ac praetextu zabraliście Siedlisko Horot pod Li-

28nie podbiliście ac Nullo habito Documento odebraliście

29gesainca [?] z Wielu będący we Wsi Bechach kupcom po[...]

30nym Ustraniciecie, przez Zarzbanie onego Occasione bestii [?]

31Inculpatori Myta niesłusznie wybieracie, y przystęp[...]

32[reklamant:] Iacie

k. 580

1stanie, y inne nieuprawne koszta y szkody, nagrodzenia wszelkich

2mieć chcą tych Actorowie, Rigore przypisów omnium

3adhaerendo praemenciatis Decretis, et Processui na Ter-

4min Wyż Oznaczony pro Sumendis Panis przyzwa-

5ny Sen potius przypozwany Ites pariturus et ad omnia

6Actis Judicialiter proponenda responsurus Datum Czarth-

7ry [?] Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo

8Anno die Secunda Januarii de quorum eas [?] Mttes Relatoris

9Woźny et Sigma Attendi zuacy [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

pro tunc – wówczas; Namiesnik Akt – zastępca regenta. Odczyt wielu wyrazów niepewny.

quovis Juris titulo – z jakiegokolwiek tytułu prawnego; Instygator – oskarżyciel publiczny; Delator – donosiciel, oskarżyciel prywatny; Trybunał Koronny Lubelski – sąd najwyższy szlachecki; za Niedziel Cztery – w terminie czterech tygodni.

Tekst pozwu (wpisanego w oblatę) bardzo trudny do odczytu; wiele nazwisk niepewnych.

ad paratos terminos – na gotowe (wyznaczone) terminy; minus considerando legum volumina – nie zważając na tomy praw (Volumina Legum); securitatem – bezpieczeństwo; omni sine praetextu – bez żadnego pretekstu; per omnes instantias – we wszystkich instancjach; contenta decreti – postanowienia dekretu; vi et fortia – przemocą i gwałtem; alias – inaczej; indebite ac praetextu – niesłusznie i pod pretekstem; nullo habito documento – bez żadnego dokumentu.

Fragment pozwu/dekretu (zarzuty gwałtów i szkód w gruntach dziedzicznych aktorów); odczyt wielu wyrazów bardzo niepewny z powodu pisma i przebicia atramentu.

Rigore … adhaerendo praemenciatis Decretis – trzymając się surowo wspomnianych dekretów; pro Sumendis Panis [?] – formuła pozwu, odczyt niepewny; pariturus et ad omnia Actis Judicialiter proponenda responsurus – mający stawić się i odpowiedzieć na wszystko, co zostanie sądownie przedłożone; Datum … Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo Anno die Secunda Januarii – dano … roku 1741, dnia 2 stycznia.

Miejsce wystawienia (Czarth-ry [?]) i ostatnie wyrazy wpisu odczytane bardzo niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19I 1741 woźny Piotr Czyżewski [?] zeznał o położeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski (pisany 2 I 1741) od Bechów przeciw braciom Janowi, Danielowi i Andrzejowi Antonenkom [?], braciom Janowi, Semenowi, Aleksandrowi i Piotrowi oraz Janowi, Aleksandrowi i Bazylemu [Paszyńskim?] i innym – o wznowienie po śmierci niektórych poprzedników niezakończonych procesów, kondemnat i dekretów, o naruszanie bezpieczeństwa majątku szlacheckiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 580

1Mfesta Urodzonego Jana Meleniewskiego

2przeciwko Urodz. Kuleszenkowi Pro-

3dakowskiemu.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Januarij, Dziewiętnastego Dnia

6Na urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego. Prze-

7demną Jerzym Antonim z Patek Pateckim

8Namiestnikiem protunc Akt Ziemskich Kijowskich, y

9Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Com-

10parens personaliter Urodzony JmPan Jan Meleniewski

11Subdelegat Grodzki Kijowski przysięgły, prospiciendo omni-

12modae Integritati Suae, naprzeciwko Urodzonemu JmCi

13Panu Janowi Kwarzenidzowi [?] Kuleszenkowi Pro-

14dakowskiemu manifestował y protestował się, wtakowy

15[reklamant:] sposob

k. 580v

1sposob. Jż JmPan Chodakowski, maiący część

2we Wsi Meleniach po Antecessorce swoiey z

3Inszemi swoiemi Bracią ad proportionem wesiedli-

4szczemi[?] swoią Bracią ad proportionem we Siedli-

5skach niedaleko Cerkwie nazywaiącego się Rokopo-

6wszczyzną między Łowczałłami alias Łotockiemi

7lezącą, temuż JmPanu Comparentowi kontraktem per-

8petuo Resignationis spisanym, za Summę dziesięć

9Talerów bitych od komparenta wziętą; in spacio

10medietatis Anni, coram Actis quibuscunque authenticis

11personaliter standszy affidowałsię in Personam

12Ejusdem Comparentis Donacyą, na tęż część swoią

13we Wsi Meleniach leżącą zeznać, ale po wziętey

14od wyżwyrażonego Komparenta sobie Summie,

15tenże JmPan Chodakowski, dla zeznania Donacyi

16pro Termino praefixo, videlicet in spacio medieta-

17tis Anni, niestaie y niestanął, więc Idem Ma-

18nifestans, tam prospiciendo Integritati Sui,

19ne in post przez niezeznanie sobie Donacyi i

20na część tę wyrażoną patiatur damnum;

21quam etiam de diligentia Sui, iteratis vicibus mani-

22festowawszy się vicibus, Solvam Me-

23liorationem zostawił, a teraźnieyszą

24Actis praesentibus, connotari pro

25sit, co y otrzymał Jan

26Meleniewski [?] mp.

27[ozdobna kreska zamykająca]

28[na dolnym marginesie, inną ręką:] Mensis Aprilis

Objaśnienia i tłumaczenia

Mfesta – Manifestacya; Wdztwa – Województwa; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; prospiciendo omnimodae Integritati Suae – mając na względzie całkowitą swą nienaruszalność (dla zabezpieczenia swych praw); protunc – wówczas; subdelegat grodzki – zastępca sędziego grodzkiego.

Imię Kuleszenki (Kwarzenidzowi?) odczytane niepewnie; przydomek „Prodakowski” niepewny.

Druga linia początku oryginału brzmi „Inszemi swoiemi Bracią ad proportionem we Siedli-” – zdublowany wiersz powyżej jest błędem transkrypcji i należy go pominąć.

Foliacja: w lewym górnym rogu ołówkiem „589” i „6”, u góry pośrodku „6” – odczyt niepewny.

ad proportionem – w odpowiedniej proporcji (części); kontraktem perpetuo resignationis – kontraktem wieczystej rezygnacji (odstąpienia); in spacio medietatis Anni – w ciągu pół roku; coram Actis quibuscunque authenticis – przed jakimikolwiek aktami autentycznymi (księgami grodzkimi lub ziemskimi); in Personam Ejusdem Comparentis – na osobę tegoż komparenta; pro Termino praefixo – w wyznaczonym terminie; Idem Manifestans – tenże manifestant; prospiciendo Integritati Sui – dbając o swoje bezpieczeństwo prawne; ne in post … patiatur damnum – aby potem nie poniósł szkody; de diligentia Sui iteratis vicibus – o swojej staranności wielokrotnie; salvam meliorationem – z zastrzeżeniem prawa do uzupełnienia manifestacji; Actis praesentibus connotari – zapisać w niniejszych aktach; mp. – manu propria, własnoręcznie.

Wpis jest manifestacją z powodu niezeznania donacji. Słowa „Mensis Aprilis” (miesiąc kwiecień) na dolnym marginesie to prawdopodobnie oznaczenie kolejnej sesji lub rubryka pomocnicza.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19I 1741 Jan Meleniewski, przysięgły subdelegat grodzki kijowski, manifestował się przeciw Chodakowskiemu [w tytule: Kuleszence Chodakowskiemu] o to, że ten, mając część we wsi Melenie po antecesorce, wieczyście odstąpił kontraktem manifestującemu siedlisko koło cerkwi zwane Prokopowszczyzna, położone między Łotockimi, a [teraz narusza ten kontrakt]. Ostatni wpis ze stycznia; następny wpis rozpoczyna kwiecień 1741.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 581

1MENSIS APRILIS

2Relacya położonego po-

3zwu od Wiel. JmPana

4Zawialicza Moculskiego [?]

5Komornika Ziemskiego Kijow.

6po Wiel. JmPanów Jac-

7kowskich Podczaszyców Kijow.

8Małż.

9Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pier[nad wierszem: wszego]

10Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia

11Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich

12przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Na-

13miestnikiem Akt Ziemskich Woiewodztwa

14Kijowskiego. Stanowszy Oczewiście Woźny

15Generał Woiewodztwa Kijow. y Innych opa-

16trzny Andrzey Hrezelski [?] invim suae vera-

17ac fidelis Relationis palam Publice, libereq.

18ac per expressum recognovit. Iż on Roku Te-

19raznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdzie-

20stego, Pierwszego, Die Vigesima Aprilis Po-

21zew Ziems. Kijow. Autentyczny ex Membra-

22nie Ziem. pisany odniosł do dobr Wsi Kra-

23snie [?] Części Wotoki [?], y tam ten Pozew Woytowi Częś-

24ci Wiel. Jackowskiego Podczaszego Kijowskiego

25w Ręce oddał o oddaniu y położeniu onego

26od kogo po kogo y w iakiey sprawie był pisa-

27ny prawnie opowiedział y dowiadomości przywiodł

28ktorego Pozwu Tenor sequitur eiusmodi. August

29Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże

30Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

31ki, Inflanski, Smolenski, Siewierski, Kijow-

32ski, Wołynski, Podolski, Podlaski, Brac. y Czer-

33niechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y

34Elektor. Wielmożnemu Michałowi Trzynie- [?]

k. 581v

1y Katarzynie z Zbikowskich Jackowskiey Ja-

2ckowskim Małż. Podczaszym Kijowskim Sa-

3mey Wielmożney Podczaszyney cum assis-

4tentia Maritali de Iure debita z osobna y ze

5wszystkich Generaliter Dobr WW. Leżących

6Ruchomych y Summ Pieniężnych powagą

7naszą Królewską przykazujemy aby ście

8WW przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

9na Rokach Ziem. Kijow. w Zytomirzu lub

10Owruczu od tąd za niedziel Dwie przypa-

11daiących vel his desitientibus in alijs pro-

12ximè subsequentibus sami obliczni y ży-

13wo ście Stanęli na Instancyą Instygato-

14ra Sądowego y Iego Delatora Wiel. JmP.

15Jana Zawialicza Moczulskiego Komor-

16nika Ziem. Kijow. Aktora, ktory in

17habendo Legi, Decretis, tum Cessioni

18pro re infra scripta subsecutis WW do

19oddania y rzetelnego zapłacenia Summy

20Cztyrech Tysięcy złł. Poll. cum provisione

21et Poenis Laesis Decreto Terrestri Kijovi-

22ensi Condescensoriali in fundo Bonorum

23Norzynska Roku Tysiąc, Siedmset, Try-

24dziestego, Dnia Dwudziestego, Pierwszego

25Martij ex Mente Decreti Tribunalitij

26uznaney y przysądzoney, tum Propo-

27nis ratione Contraventionis Decretis, Idem

28Aktor WW pozywa. Sitis parituri, Ter-

29minum attentaturi. Datum w Zytomir-

30zu Millesimo Septingentesimo Qua-

31dragesimo, Primo Die Decima Quinta

32Aprilis. De quo praesens eiusdem Mini-

33sterialis Relatio + Woźny ut Supra Seri-

34bendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu. invim suae veraeque ac fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; Die Vigesima Aprilis – dnia 20 kwietnia; ex Membrana – na pergaminie; Tenor sequitur eiusmodi – treść jego następuje taka.

Wiel. – Wielmożny; Małż. – Małżonków; Brac. – Bracławski. Foliacja w prawym górnym rogu niepewna („5… 581”), u góry środka „11”.

Rękopis zawiera końcową część pozwu, datowanego w Żytomierzu 15 IV 1741.

cum assistentia Maritali de Iure debita – z prawnie należną asystencją męża; vel his desitientibus in alijs proximè subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych rokach; in habendo Legi, Decretis, tum Cessioni – mając za sobą prawo, dekrety i cesję; pro re infra scripta subsecutis – w sprawie niżej opisanej; cum provisione et Poenis Laesis – wraz z prowizją i karami za naruszenie; Decreto Terrestri Kijoviensi Condescensoriali in fundo Bonorum – dekretem ziemskim kijowskim kondescensyjnym na gruncie dóbr; ex Mente Decreti Tribunalitij – zgodnie z treścią dekretu trybunalskiego; Propoenis ratione Contraventionis Decretis – o kary z powodu sprzeciwienia się dekretom; Sitis parituri, Terminum attentaturi – macie się stawić i termin popierać; Datum … – Dan w Żytomierzu 15 IV 1741; De quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; ut Supra Scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

Skróty: Wiel. JmP. – Wielmożnego Jegomości Pana; złł. Poll. – złotych polskich; Małż. – Małżonkom.

Data dekretu kondescensyjnego w rękopisie: „Roku Tysiąc Siedmset Trydziestego, Dnia Dwudziestego Pierwszego Martij”, tj. 21 III 1730.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1741 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu pozwu (pisany 15 IV 1741) od Jana Zawialicza Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Michałowi Tryźnie [?] i Katarzynie ze Zbikowskich Jackowskim, podczaszym kijowskim, małżonkom – na podstawie dekretów i cesji, o zapłatę 4000 zł z prowizją i karami według dekretu kondescensyjnego ziemskiego kijowskiego wydanego na gruncie dóbr Norzyńsk 21 [?] … 1730.

Transkrypcja

k. 581v

1Relacya położonego Pozwu od

2Wiel. JmP. Jana Zawialicza Moczulskiego

3Komornika Ziem. Kijow. […]

k. 582

1po Wielmożnych Leśnickich

2Starostow Zytt[?] Połockich y

3Innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Aprilis Dwudziestego Szostego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7przedemną Jerzym z Załek[?] Połockim Namiesnikiem

8Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi,

9Ziem. Kijow. Stanowszy Osobiscie Woźny Ge-

10nerał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych opa-

11trzny Andrzey Hrzeielski[?] w moc prawdziwey

12wierney, skuteczney Relacyi swoiey dla zapi-

13sania do Xiąg ninieyszych iawnie y dobrowol-

14nie zeznał. Iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc

15Siedymset, Czterdziestego, Pierwszego Die Vige-

16simo Aprilis Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

17odniosł do Dobr Wsi Łowak[?] y tam ten pozew

18We dworze tameysznym w Izbie na Stole poło-

19żył o położeniu onego od kogo, po kogo y w iakiey

20sprawie był pisany Prawnie do wiadomosci przy-

21wiodł, ktorego Pozwu Seriestakowa. August

22Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę

23Litt, Ruski, Pruss, Mazo, Zmudz, Inflantski,

24Smolens, Siewiers, Kijow, Woł, Podoll, Podlas,

25Smoleń, Siewiers[?], Kijow, Woł, Podoll, Podlas[?] [powtórzenie niepewne – zob. NOTE]

26Bracł y Czernichowski a Dziedziczny Xiążę Saski

27y Elector. Wielmożnym Leśnickim, Starostom

28Zytomirskim, Połockim y Innym Origi-

29nalitę[?]

k. 582v

1orinalibus in Terminis expressis cum assistencia de

2Iure debita zosob y z wszystkich Generaliter Dobr

3Wiernosci Waszey Leżących, Ruchomych

4y Sum pienieżnych przykazuiemy aby scie

5Wiernosc Wasza przed Sądem naszym Ziem.

6Kyow. w Zytomirzu przypadaiącym od

7daty y położenia tego Pozwu za niedziel dwie

8albo w ten czas gdy ta sprawa z Regestru sobie

9należytego do sądzenia przypadnie sami ob-

10sobnie y zawiście stanęli na Instancyą In-

11stygatora Sądowego y tego delatora Urodzonego Ia-

12na Zawialicza [?] Moculskiego [?] Komornika Ziem.

13Kyow. Aktora, ktory przychilaiącsię do Prawa

14Pospolitego y Dekretu Ziem. Kyow. pozywa albo

15raczey post translapsos quovis Terminos przy

16pozywa pro satisfactione Decreti Terrestris Pala-

17tinatus Kyoviae de actu et data in se exsistentis

18tum prefusione damnorum exinde Causatorum

19y o inne pretensye citamini. Sitis parituri

20Terminum attentaturi, Datum w Zytomirzu

21Anno Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo

22Primo die decima Quinta Aprilis, de quo praes-

23entis Relatio + Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny „17mo” – odczyt niepewny (może „12mo”). W prawym dolnym rogu widnieje parafa lub ozdobnik.

Linia 4 tekstu tytularnego to końcówka tytułu wpisu z poprzedniej strony; wpis rozpoczęty na poprzedniej stronie – relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

Uwaga: wiersz oznaczony „powtórzenie niepewne” nie występuje w rękopisie osobno – tytulatura królewska brzmi: „Litt, Ruski, Pruss, Mazo, Zmudz, Inflantski, Smolens, Siewiers, Kijow, Woł, Podoll, Podlas, Bracł y Czernichowski”; należy go pominąć przy redakcji.

Die Vigesimo Aprilis – dnia dwudziestego kwietnia; Seriestakowa – treść (series) taka; Electore – elektor (Saksonii).

Data wpisu: 26 IV 1741, urząd ziemski kijowski (Żytomierz).

orinalibus in Terminis expressis cum assistencia de iure debita – [osobiście] w terminach wyrażonych z należną z prawa asystencją; post translapsos quovis terminos – po upływie jakichkolwiek terminów; pro satisfactione Decreti Terrestris Palatinatus Kyoviae de actu et data in se exsistentis – o zadośćuczynienie dekretowi ziemskiemu województwa kijowskiego z datą w nim wyrażoną; tum pro refusione damnorum exinde causatorum – także o zwrot szkód stąd wynikłych; citamini – jesteście pozwani; sitis parituri terminum attentaturi – stawicie się i termin podejmiecie; Datum … die decima quinta Aprilis 1741 – dan w Żytomierzu 15 IV 1741; de quo praesentis relatio – o czym relacja niniejsza; Woźny ut supra scribendi ignarus – woźny jak wyżej, pisać nieumiejący.

Streszczenie

26IV 1741 woźny Andrzej Hrzeielski [?] zeznał o położeniu przypozwu (pisany 15 IV 1741) od Jana Zawialicza Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Leśnickim, starostom żytomierskim, i innym – o wykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego i wynagrodzenie wynikłych z jego niewykonania szkód.