11In quae quidem Bona praesentem Donata, Intromis-
12sionem admittere, admissamque nec per se nec
13per subordinatas Personas non praepedire, imo
14ab omnibus oneribus tueri, et evincere et eli-
15berare, idque sub Damnis Terrestribus, simpli-
16citer sine Juramento taxandis. Forum Officij
17Praesentis. Et In Continenti Personaliter Com-
18parens Generosa Helena Winska [?] suprascri-
19pti Generosi Joannis Gruszecki Consors Legitima
20cum Assistentia Ejusdem sui Mariti Jana Re-
21cedendo Recognovit. Quia Ipsa de Juribus su-
22is Reformatorio et Advitalitio a Praefato Ge-
23neroso Marito suo habitt, Inscriptionem
24suprascriptam Donatoriam, cum omnibus E-
25iusdem Ligamentis, in toto approbat, ac de
26Juribus suis Consentit. Hac sua Perso-
27[reklamant:] nali
k. 2 [u góry pośrodku: III [?]]
1nali Recognitione Ad Praemissa medi-
2ante. nomen Corrosum. Gruszecki
3Hel. Gruszecka.
4(Corrosum.) Gruszecki ab una, et Generosus Sta-
5nislaus Joannes Gruszecki (. Corrosum.) Parte
6ab altera Sani Recedendo Recognoverunt. Quia
7Ipsi Contra (. Corrosum.) Inter se Ratione Certa-
8rum Rerum et Conditionum (. Corrosum.) hic Ca-
9menecia Die Quinta Januarij Anno (. Corrosum.)
10Subscriptti et Sigillatti. Vadioque Quinque
11Millium (. Corrosum.) cum Omnibus Ejus de
12Contractus Conditionibus (. Corrosus medius
13versus.) Ligamentis Roborant, Confirmant,
14et Ratificant (. medius versus Corrosus.) Va-
15dio Quinque Millium Florenorum (. Corrosum
16Jan Gruszecki. (Corrosum. Podolski
17ad Finem.)
Objaśnienia i tłumaczenia
Tytuł roku: „Zaczyna się nowy rok Pański 1671. Na chwałę Najsłodszego Imienia Jezus, ku czci Niepokalanej Dziewicy Matki Bożej i Patronki naszej. Ku większej chwale Bożej.”
Data: „Feria 4ta” odczyt niepewny, część daty zniszczona w oryginale („Corrosum”); w przedeniu/po święcie Trzech Króli (6 I) 1671 – 6 I 1671 przypadał we wtorek, środa = 7 I 1671 [?].
Treść: przed urzędem grodzkim kamienieckim stawił się szlachcic z Wielkiej Gruszki (nazwisko zniszczone), zeznając w sprawie swych dóbr własnych i Chodorowiec, wobec swego wuja (Avunculum suum), w sprawie sukcesji.
Corrosus medius Versus – „zniszczony środkowy wiersz”: adnotacja kopisty o ubytku oryginału.
Fragment zapisu (donacji) dóbr na rzecz Stanisława Jana Gruszeckiego, podsędka podolskiego, z obowiązkiem dopuszczenia do intromisji i obrony od wszelkich ciężarów pod zakładem szkód ziemskich szacowanych bez przysięgi; forum – urząd niniejszy.
Helena Winska [?], żona Jana Gruszeckiego, w asyście męża zatwierdza zapis donacyjny i zrzeka się w tym zakresie praw z oprawy (reformatio) i dożywocia (advitalitium).
haereditt = haereditario; habitt = habitis; Jana Recedendo – prawdopodobnie zniekształcone „sana [mente] recedendo” w odpisie.
Fragment końcowy wpisu o roboracji kontraktu między Gruszeckimi; „Sani Recedendo Recognoverunt” – „zdrowi [na umyśle] … zeznali”; „Vadio Quinque Millium Florenorum” – pod zakładem (wadium) 5000 złotych polskich; „Roborant, Confirmant, et Ratificant” – umacniają, zatwierdzają i ratyfikują.
Kontrakt sporządzony w Kamieńcu 5 I (rok uszkodzony, zapewne 1671); „Hel.” – zapewne Helena; „Podolski” – prawdopodobnie podpis pisarza/urzędnika, częściowo zniszczony.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Początek nowego roku 1671. Wpis z środy [?] przy święcie Trzech Króli (wg obliczenia ok. 7 I 1671), mocno uszkodzony w oryginale (kopista wielokrotnie zaznacza „corrosum”): szlachcic z Wielkiej Gruszki (nazwisko zniszczone), wobec dóbr własnych i Chodorowiec, po swoim wuju [?] zmarłym [?] (sukcesja naturalna), daje, darowuje i zapisuje te dobra ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi Stanisławowi Janowi Gruszeckiemu, podsędkowi podolskiemu, i jego potomkom, dopuszcza wwiązanie i zobowiązuje się bronić ich od ciężarów pod zakładem szkód ziemskich. Żona Gruszeckiego, Helena Wińska [?], w asystencji męża zatwierdza ten zapis donacyjny i zgadza się na niego ze względu na swoje prawa z oprawy i dożywocia. Dalej, bez wyraźnego oddzielenia, tekst fragmentaryczny o roboracji kontraktu między Gruszeckim a Stanisławem Janem Gruszeckim, sporządzonego w Kamieńcu 5 stycznia, pod wadium 5000 zł polskich. Wpis podpisali Jan Gruszecki i Helena Gruszecka.
Akt nr 2
[brak nagłówka; wpis zaczyna się od ubytku]
Na marginesie rękopisu: 2 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data[…] Trium Regum proxima, 1671, Kamieniec
Karty / skanyk. 2 [u góry pośrodku: III [?]]–2v (skany 0002–0003; strony 0002P–0003L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 2 [u góry pośrodku: III [?]]
1(Corrosum) Trium Regum proximâ,
2Annô Millesimo, Sexcentesimô Septu-
3agesimô Primô.
4) Medius Versus Corrosus.) Dunin Rajecki
5Illustris et Magnificus Potocki Generalis
6Podoliae Camenecensis Laticoviensis Czercapi-
7ensis etc. Capitaneus. Sanus Recedendo
8Recognovit. Quia Ipse Scriptum Certum Inven-
9[reklamant:] et Personam
k. 2v
1et Personam Generosi Alexandri Ignatij Matczyn-
2ski Notarij Castrensis Loci Praesentis Ratione Certa-
3rum et Conditionum in Eod. Scripto expressarum Datt.
4De Actu et Data Ipsius hic Camenecie Die hodi-
5erna Conscriptt, subscriptt, Vadioque Summae
6Trium Millium Sexcentorum Sexaginta Sex Florenor.
7Polonicalium firmatt, In omnibus Ejusdem Scri-
8pti Conditionibus, Punctis Clausulis, Articulis,
9nexibus Roborat, Confirmat, et Ratificat, Idem-
10que Tenebit, Sub Vadio Similis Summae Aliorum
11Trium Millium, Sexcentorum, Sexaginta Sex Flo-
12renor. Poll. Forum Officij Plenum
13Nicolaus Potocki Glis Terrarum Podoliae Capitaneus
Objaśnienia i tłumaczenia
„… Trium Regum proxima” – dzień tygodnia najbliższy po (lub przed) święcie Trzech Króli (6 I) 1671; dokładna data nieustalona z powodu ubytku (ok. 7–12 I 1671).
Illustris et Magnificus – Jaśnie Wielmożny; Generalis Podoliae – generał (starosta generalny) podolski; Camenecensis, Laticoviensis [?], Czercapiensis [?] Capitaneus – starosta kamieniecki i innych starostw (odczyt nazw niepewny).
„Sanus Recedendo Recognovit. Quia Ipse Scriptum Certum…” – „zdrowy … zeznał, że on pewne pismo…”.
Fragment końcowy roboracji: strona umacnia, zatwierdza i ratyfikuje zapis sporządzony dziś w Kamieńcu na rzecz Aleksandra Ignacego Matczyńskiego, pisarza grodzkiego, pod zakładem 3666 złotych polskich, i będzie go dotrzymywać pod zakładem drugiej takiej samej sumy; forum urzędu pełne (właściwość sądu).
Glis = Generalis; Terrarum Podoliae Capitaneus – starosta generalny ziem podolskich; Poll. = Polonicalium; Datt. = Datae.
Numer 4 na lewym marginesie przy pierwszej linii odnosi się zapewne do wpisu kontynuowanego z poprzedniej strony.
Streszczenie
Fragment wpisu, którego początek jest zniszczony: w tygodniu po święcie Trzech Króli 1671 (dokładna data nieustalona) Mikołaj Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski [?], zeznał, że roboruje, potwierdza i ratyfikuje we wszystkich warunkach, punktach i klauzulach pismo sporządzone dziś w Kamieńcu na rzecz Aleksandra Ignacego Matczyńskiego, pisarza grodzkiego, zabezpieczone wadium 3666 zł polskich, i będzie go dotrzymywać pod takim samym wadium. Wpis podpisał Mikołaj Potocki; przy początku tekstu pojawia się nazwisko Dunin Rajecki [?] w niejasnym związku z ubytkiem.
Akt nr 3
[brak nagłówka] Gnosus Stanislaus Grodecki Tribunus Laticoviensis Quietat
Na marginesie rękopisu: 3 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Feria Tertia ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebestiani Martyrum proxima), Kamieniec
Karty / skanyk. 2v–3v (skany 0003–0004; strony 0003L–0004L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 2v
1Feria Tertia ante Festum Sancto-
2rum Fabiani, et Sebestiani Mar-
3tyrum proxima, Anno Millesimo,
4Sexcentesimo, Septuagesimo Primo.
5Generosus Stanislaus Grodecki Tribunus La-
6ticoviensis Sanus Recedendo Recognovit. Quia Ipse
21Consors Legitima, cum Ejusdem Mariti Assensu et Prae-
22sentaneo Consensu Sana Recedendo Recog-
23novit. Quia Ipsa de Juribus Suis Refor-
24matorio [?], et Advitalitio a Praefato Genero-
25so Marito Suo super Summam Eandem ha-
26bito. Inscriptionem Praefatam Cessionariam
27[reklamant:] cum omnib[us]
k. 3v
1cum omnibus Ejus Ligamentis in toto Appro-
2bat, ac de omnibus quibus [nad wierszem: quis] Consentit etc.
3Stanisław Grodecki Woy Lat. mp.
4Helena Grodecka.
Objaśnienia i tłumaczenia
Data: wtorek przed świętem śś. Fabiana i Sebastiana (20 I) 1671; 20 I 1671 przypadał we wtorek, więc „najbliższy wtorek przed” to prawdopodobnie 13 I 1671 – sprawdzić.
Tribunus Laticoviensis – wojski latyczowski; Sanus Recedendo – zdrowy na ciele i umyśle (formuła zeznania); Inscriptio Debitorea – zapis dłużny; Fll. Poll. = florenorum Polonicalium (złotych polskich); Mgcus = Magnificus; Pocillator Podoliae – podczaszy podolski.
Treść: Grodecki zeznaje, że z całego swego prawa, tj. z zapisu dłużnego na 700 złotych zeznanego mu przez Jakuba Potockiego przed aktami grodzkimi kamienieckimi, a także z kontraktu między nimi… (ciąg dalej).
Tekst urwany na początku – dalszy ciąg wpisu z poprzedniej strony (cesja praw do dóbr we wsi Werbka).
„Feria Quinta post Festum Sancti Stanislai in Majo, Anno 1650” – czwartek po św. Stanisławie (8 V) 1650 = 12 V 1650 (data kontraktu, nie czynności).
Fragment: Laticowicz, wojski (Tribunus), z racji należytej zapłaty 700 zł polskich wraz z dodatkiem za lata posiadania, otrzymanej od Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, ustępuje mu wszelkich praw do dóbr i poddanych we wsi Werbka (jako aktualnemu donatariuszowi); następnie jego żona Helena, za zgodą męża, zrzeka się praw z reformacji i dożywocia na tej sumie.
cum omnibus Ejus Ligamentis in toto Approbat, ac de omnibus … Consentit – „ze wszystkimi jego zobowiązaniami w całości zatwierdza i na wszystko zgadza się itd.”; zakończenie wpisu z poprzedniej strony.
Woy Lat. – wojski latyczowski; mp. = manu propria (ręką własną).
Numer „6” na lewym marginesie przy pierwszej linii – prawdopodobnie numer kontynuowanego wpisu albo numeracja stronicy; sprawdzić z poprzednią stroną.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Stanisław Grodecki, wojski latyczowski, zeznał w aktach grodzkich kamienieckich we wtorek przed świętem śś. Fabiana i Sebastiana 1671 (wg obliczenia 13 I 1671), że cedował Jerzemu Wołodyjowskiemu, stolnikowi przemyskiemu, jako obecnemu donatariuszowi, całe swoje prawo do zapisu dłużnego na 700 zł polskich zeznanego mu przez Jakuba Potockiego, podczaszego podolskiego, oraz do kontraktu z Potockim z czwartku po św. Stanisławie 1650, w tym do dóbr i poddanych we wsi Werbka, wobec otrzymanej zapłaty 700 zł wraz z dodatkiem za lata posiadania. Żona Grodeckiego, Helena Harnicka [?], za zgodą męża zatwierdza ten zapis cesyjny, zgadzając się na niego ze względu na swoje prawa z oprawy i dożywocia. Wpis podpisali Stanisław Grodecki, wojski latyczowski, i Helena Grodecka.
Akt nr 4
[brak nagłówka] Magnificus Hieronimus Lanckoronski Magnificum Nicolaum Potocki de Poena Banitionis Quietat
Na marginesie rękopisu: 4 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Actum in Castro. Actum in Castro Camenecensi Podoliae Feriâ Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum proximâ), Kamieniec
Karty / skanyk. 3v (skany 0004–0004; strony 0004L–0004L)
Treść: Hieronim z Brzezia Lanckoroński, podkomorzy podolski, starosta skalski, zdrów zeznał, że kwituje Mikołaja Potockiego, generała podolskiego, starostę latyczowskiego itd., i jego urząd starościński z kary banicji, uzyskanej na jego żądanie w Trybunale Lubelskim w piątek po Wniebowzięciu NMP ostatnio minionym, z racji niezwrócenia klejnotów z dóbr Husiatyn braci Marcina i Jerzego Kalinowskich.
Feria Sexta Post Festum Assumptionis – piątek po 15 VIII; przy wpisie z 1671 r. chodziłoby o 21 VIII 1671 lub (gdy „proxime praeterito” odnosi się do roku poprzedniego) 22 VIII 1670 – rok do ustalenia.
Pod. Podol. = Podkomorzy Podolski. „Actum in Castro.” na dole strony – kustosz/początek formuły następnego wpisu.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Przed sędzią ziemskim podolskim jako subdelegatem Hieronim Lanckoroński, podkomorzy podolski i starosta skalski, zeznał, że kwituje Mikołaja Potockiego, generała podolskiego i starostę latyczowskiego, oraz jego urząd z kary banicji. Banicję uzyskał w Trybunale Lubelskim w sprawie niezwrócenia klejnotów, związanej z dobrami Husiatyn braci Marcina i Jerzego Kalinowskich. Wpis podpisał Lanckoroński.
Akt nr 5
Juramentum Magnifici Nicolai in Potok Potocki Generalis Podoliae, Capitanei Camenecensis, Laticoviensis
Na marginesie rękopisu: 5 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Feriâ Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum proximâ), Kamieniec
Karty / skanyk. 4 [2[?] II]–4v (skany 0004–0005; strony 0004P–0005L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 4 [2[?] II]
1Actum in Castro Camenecensi Podoliae Feriâ
2Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani
3et Sebastiani Martyrum proximâ An-
4nô Domini, Millesimô, Sexcentesimô Se-
5ptuagesimô, Primô.
6Coram Magnifico Hieronimo in Brzezie Lancko-
7ronski Succamerario, Generosis Christophoro de Ka-
8wczyn [?] Kawiecki Judice, Casimiro Francisco Rzewu-
9ski Dapifero Officialibus Terrestribus Podoliae.
10Praesentibus Generosis Georgio Wołodyiowski Dapife-
20Stephano Tyszkiewicz, Alberto Pałuski, Valeriano
21Potyński [?], et Ministeriali Regni Generali Provido
22Stanislao Borowicz Apparitore Officij.
23Juramentum Magnifici Nicolai in Po-
24tok Potocki Generalis Podoliae, Capi-
25tanei Camenecensis, Laticoviensis In
26Rotham infrascriptam.
27[reklamant:] Per Mcu[?] Hieron[…]
k. 4v
1Per Magnificum Hieronimum in Brzezie Lanckoronski
2Succamerarium Podoliae pronuntiatt, praestitt.
3Ego Nicolaus Juro DEO Omnipotenti, Quia Fidelis ero in
4Castro Praesenti Camenecensi, Illudque Serbabo fideliter
5Serenissimo Principi et Domino Domino Michaeli
6DEI Gratia Regi Poloniae, et Successoribus Ejus Legi-
7timis Regibus Poloniae tranquillitatem, Securitatem,
8ac Justitiam tuebor, Aliaque Munia Mihi seu Capita-
9neali Officio incumbentia sine dolo et fraude exequar
10sic me DEUS adjuvet et JESU Christi Sancta Crux.
11Officialis vero Castrensensis Camenecensis Capitanealis
12Podoliae per Magnificum Nicolaum Potocki Genera-
13lem Podoliae Loci Praesentis Capitaneum Deputatus et
14Constitutus Coram Eodem Magnifico Capitaneo in Prae-
15sentia Omnium Suprascriptorum Dignitariorum Offi-
16cialium et Nobilium Palatinatus Podoliae, servata
17debita Solennitate, ac Reverentia, Juramentum super
18Officium suum; Videlicet Generosus Franciscus Rze-
19wuski Dapifer Podoliae super Officium Vicecapitanei
20praestitit juxta Rotham in Statuto Regni descriptam,
21per Eundem Magnificum Capitaneum Loci Praesentis
22pronuntiatam.
Objaśnienia i tłumaczenia
Data: „we wtorek najbliższy przed świętem świętych Fabiana i Sebastiana Męczenników (20 I), roku Pańskiego 1671”; 20 I 1671 wypadał we wtorek, więc chodzi o wtorek poprzedni = 13 I 1671.
Dalszy ciąg aktu przysięgi starosty generalnego podolskiego Mikołaja Potockiego: rota „pronuntiata” (odczytana) przez Hieronima Lanckorońskiego z Brzezia, podkomorzego podolskiego.
Tłumaczenie roty: „Ja, Mikołaj, przysięgam Bogu Wszechmogącemu, że będę wierny w obecnym grodzie kamienieckim i zachowam go wiernie Najjaśniejszemu Panu Michałowi, z Bożej łaski królowi polskiemu, i jego prawowitym następcom; będę strzegł spokoju, bezpieczeństwa i sprawiedliwości i wykonam inne powinności urzędu starościńskiego bez podstępu i oszustwa. Tak mi dopomóż Bóg i święty Krzyż Jezusa Chrystusa.”
Następnie urzędnik grodzki wyznaczony przez starostę, urodzony Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, złożył przysięgę na urząd podstarościego według roty ze Statutu Koronnego, odczytanej przez starostę.
pronuntiatt, praestitt – skróty: pronuntiatum, praestitit (lub pronuntiatam).
Streszczenie
Przysięga starosty kamienieckiego. Działo się w grodzie kamienieckim we wtorek przed świętem śś. Fabiana i Sebastiana 1671 (wg obliczenia 13 I 1671), przed Hieronimem z Brzezia Lanckorońskim, podkomorzym podolskim, Krzysztofem Kawieckim, sędzią ziemskim, i Kazimierzem Franciszkiem Rzewuskim, stolnikiem, urzędnikami ziemskimi podolskimi, w obecności licznych szlachciców (m.in. Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, Michała Myśliszewskiego, chorążego czernihowskiego, Seweryna Pogroszewskiego, chorążego [bidgostskiego?], Michała Maszkiewicza, regenta grodzkiego kamienieckiego) oraz woźnego Stanisława Borowicza. Mikołaj z Potoka Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki i latyczowski, złożył przysięgę według roty odczytanej przez Lanckorońskiego: że będzie wierny królowi Michałowi i jego następcom, strzegł spokoju, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w grodzie i wykonywał obowiązki urzędu starościńskiego. Następnie wyznaczony przez starostę Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, złożył przysięgę na urząd podstarościego według roty ze Statutu Koronnego.
Akt nr 6
Juramentum Generosi Vicecapitanei et Judicis Castrensis Camenecensis
Na marginesie rękopisu: 6 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Feriâ Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum proximâ), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 4v–5 [11; III] (skany 0005–0005; strony 0005L–0005P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 4v
1Juramentum Generosi Vicecapitanei et Ju-
2dicis Castrensis Camenecensis.
3Ego Casimirus Franciscus Juro DEO Omnipotenti,
4Quia juste Secundum DEUM, Jus Scriptum aequi-
5tatem, et Partium Controversias Judicabo, Recogni-
6[reklamant:] tiones
k. 5 [11; III]
1tiones suscipiam, Divitis et Pauperis, Amici et Inimici,
2Civis et Peregrini discrimine sublato, et neque favorem,
3neque Odium, neque premium, neque poenas mihi pro-
4positas Curabo; Sed in Judicando solum DEUM et
5Jus Scriptum, equitatem, Partium Controversias, et Re-
6cognitiones, In hisque omnibus Conscientiae meae Ju-
7dicium sequar et audiam; Aliaque Negotia Mihi In-
8cumbentia fideliter et pro Posse meo faciam Sic me
9DEUS adjuvet et Sancta Crux Christi
Objaśnienia i tłumaczenia
Przysięga urodzonego podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego: „Ja, Kazimierz Franciszek, przysięgam Bogu Wszechmogącemu, że sprawiedliwie według Boga, prawa pisanego i słuszności będę sądził spory stron, zeznania…”.
Imię „Casimirus Franciscus” – zapewne Franciszek (Kazimierz) Rzewuski, stolnik podolski z poprzedniego wpisu.
Końcówka roty przysięgi urzędniczej (sędziowskiej): „…sprawy przyjmować będę bez różnicy między bogatym a ubogim, przyjacielem a wrogiem, obywatelem a obcym, i nie będę zważał ani na łaskę, ani na nienawiść, ani na nagrodę, ani na grożące mi kary; lecz w sądzeniu kierować się będę jedynie Bogiem i prawem pisanym, słusznością, sporami stron i zeznaniami, a we wszystkim tym pójdę za głosem mego sumienia; inne zaś powierzone mi sprawy wiernie i według sił wykonam. Tak mi dopomóż Bóg i Święty Krzyż Chrystusa”.
Foliacja: u góry pośrodku „III”, w prawym górnym rogu atramentem „59”, obok mniejsze „11”.
Streszczenie
Rota przysięgi podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego, złożonej przez Kazimierza Franciszka (Rzewuskiego): będzie sądził sprawiedliwie według Boga, prawa pisanego i słuszności spory stron i przyjmował zeznania bez różnicy bogatego i ubogiego, przyjaciela i wroga, obywatela i obcego, nie zważając na łaskę, nienawiść, nagrodę ani kary, kierując się sumieniem, oraz wiernie wykonywał inne powierzone mu sprawy. Data w tekście nie występuje; wpis stanowi dalszy ciąg wpisu poprzedniego.
Akt nr 7
[brak nagłówka] Generosi Nicolaus Zahorowski et Sophia Czarniecka [dożywocie wzajemne]
Na marginesie rękopisu: 7 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Feriâ Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum proximâ), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 5 [11; III]–5v (skany 0005–0006; strony 0005P–0006L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 5 [11; III]
1Generosi Nicolaus Zahorowski ab una et Sophia Czar-
2niecka Parte ab altera sani Recedendo Recognove-
3runt. Quia Ipsi sibi Mutuo et invicem Omnium
4Bonorum suorum haereditariorum, et Obligatoriorum,
5Mobilium, et immobilium, Summarumque Pecunia-
6rum habitarum et habendarum, tum auri Argenti, Cle-
9Inscribunt, et Obligant, Tali Videlicet Modo quod
10si prius Maritum, quam Consortem Mori Contigerit,
11extunc praefata Consors Bona Ejusdem Mariti de-
12relicta tenebit, habebit, et Possidebit, ad Ultima vi-
13tae suae Tempora. Post Mortem vero Consortis Bo-
14na Eadem ad Successores Mariti devolventur.
15Similiter et Maritus, si prius Consortem Mori Con-
16tigerit, Ejusdem Bona, Itidem tenebit, ad Ultima
17vitae suae Tempora, Post Mortem vero Mariti ad
18Successores Consortis sine quavis Praepeditione
19[reklamant:] devolven
k. 5v
1Devolventur ettc Scribatur in forma solita
2Mikołay Zahorowski post Eandem Subscriptionem Crux
3posita
Objaśnienia i tłumaczenia
„Urodzeni Mikołaj Zahorowski z jednej i Zofia Czarniecka z drugiej strony, zdrowi [na ciele i umyśle], uznali, że wzajemnie zapisują sobie i zobowiązują się do dożywocia wszystkich swych dóbr dziedzicznych i zastawnych, ruchomych i nieruchomych, sum pieniężnych posiadanych i mających być posiadanymi, złota, srebra, klejnotów, szat, koni, stada i całego sprzętu domowego, tak że jeśli wcześniej umrze mąż, żona będzie trzymać jego dobra do końca życia, po jej śmierci przejdą one na spadkobierców męża; podobnie mąż, jeśli żona umrze pierwsza…”.
Rok wg księgi (1671) – brak formuły daty na stronie; „sani Recedendo” – formuła skrócona przez kopistę (zapewne „sani mente et corpore”).
Devolventur ettc Scribatur in forma solita – końcowa formuła poprzedniego wpisu: „… niech będzie spisane w zwykłej formie”; pod podpisem Mikołaja Zahorowskiego postawiono krzyżyk (post eandem subscriptionem crux posita).
Streszczenie
Mikołaj Zahorowski i Zofia Czarniecka zeznali, że wzajemnie zapisują sobie dożywocie na wszystkich dobrach dziedzicznych i zastawnych, ruchomych i nieruchomych, sumach pieniężnych, złocie, srebrze, klejnotach, szatach, koniach, stadninie i sprzęcie domowym: jeśli pierwszy umrze mąż, żona będzie trzymać jego dobra do końca życia, a po jej śmierci przejdą na następców męża, i podobnie w przypadku śmierci żony. Wpis ma być spisany w zwykłej formie; pod podpisem Mikołaja Zahorowskiego postawiono krzyżyk. Data w tekście nie występuje.
Akt nr 8
[brak nagłówka] Idem Generosus Nicolaus Zahorowski (zapis sumy żonie Zofii z Czarneckich)
Na marginesie rękopisu: 8 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 I 1671 (Feriâ Tertiâ ante Festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum proximâ), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 5v (skany 0006–0006; strony 0006L–0006L)
Językłac., pol.
Transkrypcja
k. 5v
1Idem Generosus Nicolaus Zahorowski sanus Rece-
2dendo Recognovit. Quia Ipse Generosae Sophiae Czar-
5que Debiti, seu mutuatae pecuniae tenetur, et debet,
6quam Summam praenominatus Recognoscens suis
7cum posteris, hinc et ab actu praesenti pro Feria Secun-
8da post Festum Purificationis Beatissimae Virgi-
9nis Mariae in Anno Millesimo, Sexcentesimo, Se-
10ptuagesimo, Tertio, venturo solvere, et Coram Offi-
11cio Praesenti reponere, repositamque non effidejus-
12bere, nec modo quovis arestare Inscribit, et obligat,
13Idque Sub Vadio Quingentorum Florenorum Polo-
14nicalium. Forum Officij Praesentis.
15Mikołay Zahorowski
Objaśnienia i tłumaczenia
Tłumaczenie: Tenże urodzony Mikołaj Zahorowski, zdrów odstępując, zeznał, że winien jest urodzonej Zofii z Czarneckich, swej prawowitej małżonce, 500 złotych polskich prawdziwego, słusznego i płynnego długu albo pożyczonych pieniędzy; sumę tę zobowiązuje się wraz z potomkami zapłacić i złożyć przed niniejszym urzędem w poniedziałek po święcie Oczyszczenia NMP w roku 1673 i złożonej nie arestować, pod wadium 500 zł pol.; sądem właściwym jest niniejszy urząd.
Feria Secunda post Festum Purificationis BMV 1673 = poniedziałek 6 II 1673 (termin płatności). Data czynności niewidoczna na stronie – wg księgi 1671 [?].
effidejubere – zapewne błąd kopisty za „arestare”/„effidejussionem dare”; forma przepisana dosłownie.
Streszczenie
Mikołaj Zahorowski zeznał w grodzie kamienieckim, że jest winien swej żonie Zofii z Czarneckich 500 złotych polskich długu. Zobowiązał się spłacić tę sumę przed urzędem grodzkim w poniedziałek po Matki Boskiej Gromnicznej 1673 r., pod wadium 500 zł, z poddaniem się jurysdykcji grodu. Wpis podpisał Mikołaj Zahorowski.
Fragment końcowy zapisu: wystawca zobowiązuje się (z dziedzicami, na wszystkich swoich dobrach) zapłacić i złożyć sumę przed niniejszymi aktami w poniedziałek po święcie Oczyszczenia NMP (2 II) w nadchodzącym roku 1672 (= 8 II 1672), nie podejmować jej ponownie ani nie aresztować, pod zakładem (vadium) drugich 750 talarów lewkowych; odpowiadać ma przed każdym sądem i urzędem Korony.
„non effidepibere” – odczyt niepewny, zapewne zniekształcone przez kopistę „non effidepellere/eximere” (nie podejmować); Talerorum Leone Insignitorum – talary lewkowe (niderlandzkie).
Ba. = Basilius (Bazyli).
Streszczenie
Bazyli Hołczyński [?] (w podpisie Kołczyński) zeznał, że jest winien Michałowi Myśliszewskiemu [?], chorążemu czernihowskiemu i rotmistrzowi JKM, 750 talarów lwich z tytułu prawdziwego i płynnego długu albo pożyczki. Zobowiązał się zwrócić tę sumę przed niniejszymi aktami w poniedziałek po święcie Oczyszczenia NMP w nadchodzącym roku 1672 (wg obliczenia 8 II 1672), nie podejmować jej ponownie ani nie aresztować, zapisując się z następcami na wszystkich swoich dobrach pod wadium drugich 750 talarów lwich, i odpowiadać za to przed każdym sądem i urzędem Królestwa. Wpis podpisał Bazyli Kołczyński; data dzienna zeznania w tekście nie występuje.
1ctum, et advitalitatem ad extrema duntaxat vitae suae Tem-
2pora Inscripserunt, Conceperunt, et assecurarunt etc. etc. etc.
3Scribatur in Forma solita Cancellariae prout praesentibus In-
4scribunt. Concedunt, et assecurant. Ba. Kołczynski.
5Recognoscens Ignara literarum Crucem posuit
Objaśnienia i tłumaczenia
Małżonkowie, mąż sam, żona z upoważnienia i asystencją męża jako opiekuna małżeńskiego, zeznają, że wzajemnie sobie (dają) dożywotnie używanie wszystkich dóbr dziedzicznych i zastawnych, ruchomych i nieruchomych, sum pieniężnych, złota, srebra, klejnotów, szat, bydła, koni, sprzętów domowych.
Rok wg księgi (1671) – data dzienna nieustalona na tej stronie; nazwisko żony „Mysliszewska” – odczyt prawdopodobny.
Lewy górny róg: „12.” (foliacja atramentem); u góry pośrodku „40” (inna numeracja, podkreślona).
Końcowe formuły zapisu dożywocia (advitalitas): „…i dożywocie, aż do kresu swego życia zapisali, ustanowili i zabezpieczyli… Niech się zapisze w zwykłej formie kancelarii, tak jak niniejszym zapisują, nadają i zabezpieczają”. Podpis: Ba. [Barbara?] Kołczyńska; „zeznająca, nie znając pisma, położyła krzyż”.
Streszczenie
Małżonkowie Bazyli Kołczyński i Krystyna Myśliszewska (żona za upoważnieniem i w asystencji męża) zapisali sobie wzajemnie użytkowanie i dożywocie, aż do końca życia, na wszystkich dobrach dziedzicznych i zastawnych, ruchomych i nieruchomych, sumach pieniężnych, złocie, srebrze, klejnotach, szatach, bydle, koniach i sprzęcie domowym. Wpis ma być spisany w zwykłej formie kancelarii. Podpisał Bazyli Kołczyński, a niepiśmienna żona położyła krzyżyk; data w tekście nie występuje.
Akt nr 11
[brak nagłówka; wpis Potockich i Jacewskich – roboracja kontraktu]
Na marginesie rękopisu: 11 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data16 I 1671 (Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebastiani Martyrum proxima), Kamieniec
Karty / skanyk. 6v (skany 0007–0007; strony 0007L–0007L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 6v
1Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fa-
2biani, et Sebastiani Martyrum proxima
3Annô 1671mo
4Illustris et Magnificus Nicolaus a Potok in Brzezo-
5le Potocki Generalis Podoliae, Camenecensis, La-
6ticoviensis etc. Capitaneus, et Swientoslawa Duni-
7nowna Rajecka Conjuges Legitimi ab una, ac Genero-
8sus Samuel Jacewski, et Agnes Bryska itidem
9Conjuges Legitimi, Mariti per se Consortes vero Cum
10Assistentia Eorundem Maritorum suorum Sani Rece-
11dendo Recognoverunt. Quia Ipsi Contractum Cer-
12tum, Ratione Certarum Rerum et Conditionum In
13Eodem Contentarum de Actu et Data hic Camene-
14ciae Die hodierna in Actu Contenta Conscriptum,
15Subscriptum, et Sigillatum Vadioque Sex Milli-
16um Florenorum Polonicalium Firmatum In
17omnibus Ejusdem Contractus Conditionibus, Pun-
18ctis, Clausulis, et Ligamentis, Roborant, Confir-
19mant et Ratificant, Eundemque tenebunt Sub Vadio Sex
20Millium Flor. Pol. Forum Officij Castren. Haliciensis et Trembov.
21Subscriptio nulla
22[reklamant:] Illris et Mcus
Objaśnienia i tłumaczenia
Feria Sexta ante Festum SS. Fabiani et Sebastiani (20 I) proxima Anno 1671 = piątek 16 I 1671.
Illustris et Magnificus – jaśnie wielmożny; Generalis Podoliae – generał (starosta generalny) podolski; Capitaneus – starosta. „Sani recedendo” – zdrowi na umyśle i ciele, odstępując (formuła zeznania).
Treść: małżonkowie zeznali, że kontrakt zawarty i spisany dziś w Kamieńcu, podpisany i opieczętowany, zabezpieczony wadium 6000 zł pol., we wszystkich warunkach, punktach, klauzulach i obowiązkach umacniają, potwierdzają i zatwierdzają oraz będą go dotrzymywać pod tymże wadium, poddając się jurysdykcji grodów halickiego i trembowelskiego [odczyt końcówki niepewny]. Brak podpisu.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
16I 1671 w grodzie kamienieckim Mikołaj Potocki z Potoka, generał podolski, starosta kamieniecki i latyczowski, z żoną Świętosławą z Duninów Rajecką oraz Samuel Jacewski z żoną Agnieszką Bryską potwierdzili (roborowali) zawarty tegoż dnia w Kamieńcu kontrakt, zabezpieczony wadium 6000 zł polskich. Zobowiązali się dotrzymać jego warunków pod tym wadium. Wpis bez podpisów.
Akt nr 12
[brak nagłówka] Illustris et Magnificus Nicolaus a Potok in Jezupole Potocki … Jacewskim Conjugibus Summam Sex Millium … tenetur
Na marginesie rękopisu: bez numeru (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data16 I 1671 (Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebastiani Martyrum proxima), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 7 [13] (skany 0007–0007; strony 0007P–0007P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 7 [13]
1Illustris et Magnificus Nicolaus a Potok in Jezupole
2Potocki Generalis Podoliae Sanus Recedendo Reco-
3gnovit. Quia Ipse Generosis Samueli Jacewski
4et Agneti Bryszka [?] Conjugibus Summam Sex Milli-
5um Florenorum Polonicalium Veri, Justi, Liquidiq
6Debiti seu mutuatae Pecuniae, tenetur et Debet, quam
7Summam Praenominatus Magnificus Recogno-
8scens suis Cum Posteris hinc et ab actu Praesenti
9Pro Feria Sexta ante Festum Sebestiani et Fabia-
10ni Martyrum in Anno (: spatium nudum :) proxime
11ventiero Coram Officio Praesenti solvere et Repone-
12re, Repositamque non effidejubere, nec modo Quo-
13vis Arestare se Cum Successoribus de Bonis suis
14generaliter Omnibus Inscribit et Obligat, Idque
15sub Vadio Similis Summae aliorum Sex Millium
16Fl. Poll. Forum Officij Castren Halicien et Trembovlien
17Et Incontinenti Illustris et Magnifica Swietostawa
18Duninowna Pajecka [?] Praefati Illustris et Magnifici Ge-
19neralis Podoliae Consors Legitima cum assistentia
20Ejusdem Magnifici Mariti sui sana Recedendo
21Recognovit. Quia Ipsa suprascriptam Inscripti-
22onem Debitoream per Magnificum Maritum in
23Personam Generosorum Jacewskich Conjugum
24in toto approbat et Ratificat Sua sua Persona-
25li Recognitione ad praemissa mediante
26Subscriptio Nulla.
Objaśnienia i tłumaczenia
Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał (starosta generalny) podolski, zeznaje, że winien jest małżonkom Samuelowi Jacewskiemu i Agnieszce Bryszce [?] 6000 zł pol. długu (pożyczonych pieniędzy).
Zobowiązuje się zwrócić sumę przed urzędem w piątek przed świętem św. Fabiana i Sebastiana (20 I) przyszłego roku – w oryginale rok pozostawiony pustym miejscem („spatium nudum”). Zobowiązanie jest obwarowane zakładem (vadium) w takiej samej wysokości, 6000 zł; forum (sąd właściwy) – grody halicki i trembowelski.
Zaraz potem żona Mikołaja, Świętosława z Duninów Pajecka [?], przy asyście męża zatwierdza i ratyfikuje ten zapis dłużny. „Subscriptio nulla” – brak podpisu.
Data wpisu na tej stronie nie występuje; według księgi to rok 1671 [?].
Uwaga redakcyjna (1 XI 2026): model oznaczył tę stronę jako ciąg poprzedniego wpisu, choć poprzedni (s. 0007L) jest zakończony podpisem; przy sklejaniu strona wypadła i została dodana jako osobny wpis bez numeru. Do sprawdzenia na skanie, czy przy wpisie jest numer na marginesie.
Streszczenie
Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, zeznał przed grodem kamienieckim, że jest winien małżonkom Samuelowi Jacewskiemu i Agnieszce Bryszce [?] 6000 zł polskich długu (pożyczonych pieniędzy); zobowiązał się oddać tę sumę przed urzędem w piątek przed świętem śś. Fabiana i Sebastiana przyszłego roku (rok w odpisie pozostawiono pustym miejscem), pod zakładem drugich 6000 zł, z poddaniem się sądom grodzkim halickiemu i trembowelskiemu. Zaraz potem jego żona Świętosława z Duninów Pajecka [?], przy asyście męża, zatwierdziła ten zapis dłużny. Wpis bez podpisu („Subscriptio nulla”).
Akt nr 13
[brak nagłówka] Coram Generoso Georgio Wolodyiowski … Rzewuski et Dybrowski Recognoverunt
Na marginesie rękopisu: bez numeru (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data16 I 1671 (Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebastiani Martyrum proxima), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 7v (skany 0008–0008; strony 0008L–0008L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 7v
1Coram Generoso Georgio Wolodyiowski Dapifero Pre-
2mysliensi Subdelegato Generosi Casimirus Franci-
3scus Rzewuski Dapifer Podoliae; et Joannes Sta-
4nislaus Dybrowski Sani Recedendo Recognove-
5runt. Quia Ipsi Nomine […] (: non finita Transactio
6et sine Subscriptione:)
Objaśnienia i tłumaczenia
„Przed urodzonym Jerzym Wołodyjowskim, stolnikiem przemyskim, subdelegatem, urodzeni Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, i Jan Stanisław Dybrowski, zdrowi, odchodząc zeznali, że oni w imieniu…” – wpis urwany; kopista zaznacza: „transakcja niedokończona i bez podpisu”.
Słowo po „Nomine” zapisane skrótem (może „G.” lub „9.”) – niepewne.
Rok wg księgi (1671); brak formuły Actum na stronie.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Niedokończony wpis zeznania przed subdelegatem grodzkim Jerzym Wołodyjowskim, stolnikiem przemyskim: Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, i Jan Stanisław Dybrowski rozpoczęli zeznanie, którego treści nie wpisano. Kopista odnotował, że czynność nie została dokończona ani podpisana.
1et Pro Parte sua persoluta, tum de Quibusvis Processi-
2bus, Poenis, Banitionibus, ac Publicationibus in Quo-
3vis Judicio, et Officio Regni obtentis, ob Realem Sum-
4mae persolutionem Nomine Ejusdem Generosi Chri-
5stophori Dzierzek Eundem Magnificum Generalem
6Quietant, emittunt, et Liberum faciunt. Praeterea
7Jidem Generosi Recognoscentes mediante supra-
8scripto Recepto Inscribunt se et submittunt Eun-
9dem Generosum Dzierzek ad Approbandam Eun-
10dem Inscriptionem Quietatoriam in Decursu
11Duodecem Septimanarum ab Actu Praesenti ad Acta
12Praesentia, seu alia Quaevis Authentica Regni sta-
13tuere, ab Eodemque, ut praemissa exequatur effice-
14re; Antequam Statuerit ab omnibus Impedimen-
15tis evincere Idque Sub Vadio Quatuor Millium
16Florenor. Poll. Forum Officij Praesentis.
17Jerzy Wolodyiowski Stol. Prze.
18J. Stanis. Dąbrowski
Objaśnienia i tłumaczenia
„Przed urodzonym Janem Choińskim, subdelegatem, urodzeni Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, i Jan Stanisław Dybrowski, zdrowi, odchodząc zeznali, że oni jaśnie wielmożnego Mikołaja z Potoka na Jezupolu Potockiego, generała podolskiego, starostę miejscowego, z zapisu grodzkiego kamienieckiego, wystawionego pierwotnie przez nieżyjącego Mikołaja Potockiego, hetmana wielkiego koronnego (ojca generała), na rzecz Anny z Białobożnicy, wdowy po Walentym Jezierkowskim, miecznym podolskim, na sumę 4000 zł pol. w formie zeznania długu prostego, a scedowanego na osobę Krzysztofa Dzierżka…” – ciąg dalszy na następnej stronie.
Exercituum Supremus Dux – hetman wielki koronny (Mikołaj Potocki „Niedźwiadek”, zm. 1651); Generalis Podoliae – generał ziem podolskich.
Nazwisko subdelegata czytane „Choinski” [?]; „Biało buznica” = Białobożnica [?].
Fragment kwitacji: strony kwitują generała (Magnificus Generalis) z zapłaconej sumy w imieniu Krzysztofa Dzierżka, ze wszystkich procesów, kar, banicji i publikacji uzyskanych w jakimkolwiek sądzie i urzędzie Korony; zobowiązują Dzierżka do zatwierdzenia tej kwitacji w ciągu 12 tygodni w aktach tutejszych lub innych autentycznych pod zakładem 4000 zł polskich, przed forum niniejszego urzędu.
Przed Janem Choińskim [?], subdelegatem, Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, i Jan Stanisław Dybrowski (Dąbrowski), zdrowi, zeznali (1671 [?]), że w imieniu Krzysztofa Dzierżka kwitują Mikołaja Potockiego z Jezupola, generała podolskiego i starostę tutejszego, z zapisu grodzkiego kamienieckiego, wystawionego pierwotnie przez niegdyś Mikołaja Potockiego, hetmana, ojca generała, na rzecz Anny z Białobożnicy [?], wdowy po Walentym Jezierkowskim, miecznik podolskim, na sumę 4000 zł polskich jako prosty dług, scedowanego na Krzysztofa Dzierżka, z części generała zapłaconej, oraz ze wszystkich procesów, kar, banicji i ich publikacji uzyskanych w jakimkolwiek sądzie Królestwa, wobec rzeczywistej spłaty. Zobowiązują Dzierżka do zatwierdzenia kwitu w ciągu 12 tygodni w tych aktach lub innych autentycznych oraz do uwolnienia generała od przeszkód, pod wadium 4000 zł polskich, forum urzędu niniejszego. Wpis podpisali Jerzy Wołodyjowski i Jan Stanisław Dąbrowski.
Akt nr 15
bez nagłówka (Remigian Dzierżek recognoscit)
Na marginesie rękopisu: 12 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data16 I 1671 (Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebastiani Martyrum proxima), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 8 [16]–8v (skany 0008–0009; strony 0008P–0009L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 8 [16]
1Generosus Remigianus Dzierzek Generosi Chri-
2stophori Dzierzek cum Generosa Helena Jezierko-
3wska progenitus Filius Sanus Recedendo Reco-
4gnovit. Quia Ipse in Personam Generosorum Ge-
5orgij Wolodyjowski Dapiferi Praemysliensis et Jo-
6annis Stanislai Dąbrowski Assecurationem Certa
7de Actu et Data Ejus hic Camenecensi Praehodier-
8na Conscriptam, Subscriptam et Sigillatam Vadio
9Quatuor Millium Florenorum Polonicalium Firmatam
k. 8v
1firmatam in Omnibus Conditionibus, Punctis, Clausu-
2lis Roborat, Eandemq Tenebit Sub Vadio Quatuor
3Millium Florenorum Polonicalium Forum Officij
4Presentis. Remigian Dzierzek mp.
Objaśnienia i tłumaczenia
Remigian Dzierżek, syn Krzysztofa Dzierżka i Heleny z Jezierkowskich, zdrowy, odchodząc (od urzędu) zeznał, że wobec Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, i Jana Stanisława Dąbrowskiego zapewnienie (asekurację) pewne, sporządzone w Kamieńcu w dniu dzisiejszym, podpisane i opieczętowane, umocnione zakładem 4000 zł polskich… (ciąg dalej).
Dapiferi Praemysliensis = stolnika przemyskiego; wyraz „Firmatam” dopisany pod ostatnią linią jako dokończenie.
Fragment końcowy roboracji: „…potwierdzoną we wszystkich warunkach, punktach i klauzulach roboruje i będzie jej przestrzegać pod zakładem (wadium) czterech tysięcy złotych polskich na rzecz sądu niniejszego urzędu”. Podpis: Remigian Dzierżek manu propria.
Na górze strony, nad tekstem, nieczytelna drobna notka („vii” [?]), być może dawna foliacja.
Streszczenie
Remigian Dzierżek, syn Krzysztofa Dzierżka i Heleny z Jezierkowskich, zeznał przed grodem kamienieckim, że roboruje asekurację sporządzoną, podpisaną i opieczętowaną w Kamieńcu dnia poprzedniego (praehodierna), zabezpieczoną wadium 4000 zł polskich, na rzecz Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, i Jana Stanisława Dąbrowskiego, we wszystkich jej warunkach, punktach i klauzulach, i będzie jej dotrzymywać pod wadium 4000 zł na rzecz urzędu. Wpis podpisał Remigian Dzierżek; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 16
bez nagłówka – Perfidus Herszko Juszmanowicz [Bendel Gdalewicz] Quietat
Na marginesie rękopisu: 13 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data16 I 1671 (Feriâ Sextâ ante Festum Sanctorum Fabiani, et Sebastiani Martyrum proxima), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 8v (skany 0009–0009; strony 0009L–0009L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 8v
1Perfidus Herszko Juszmanowicz Arendator Zwa-
2necensis, et Brezensis Sanus Recedendo Recognovit.
3Quia Ipse Infidelem Bendel Gdalewicz Incolam Sub-
4urbij Camenecensis de summa Pecuniania Videli-
5cet de Imperialibus Leone Insignitis Numero Sexa-
6ginta Octo, et Ortone uno per Eundem Prefatum Gda-
7lewicz Casualiter et ex ignorantia ab Infideli David-
8ko Cive Chotinense Debitore suo accepta, tum de
9Protestatione per se Recognoscentem Contra Eundem
10Gdalewicz Ratione Interceptionis predicta Pecu-
11nie Coram Actis Presentibus facta, omnibusq
12et singulis Pretensionibus ad Eundem Gdale-
13wicz habitis, mediante Sufficienti et plenaria
14sibi Recognoscenti prestita Satisfactione, et pecu-
15nie Ejusdem restitutione, Eundem Quietat, emit-
16tit, et liberum facit aeviternis Temporibus Hac
17sua Personali Recognitione ad Premissa medi-
18ante. Subscriptio Judaico Charactere.
Objaśnienia i tłumaczenia
Perfidus – „niewierny”, określenie Żyda w aktach; Arendator Zwanecensis et Brezensis – arendarz żwaniecki i brzeski [?]; Imperiales Leone insigniti – talary lewkowe (holenderskie); Ortus (Orto) – ort, ćwierć talara; Sanus recedendo recognovit – zdrowy na ciele i umyśle zeznał.
Data wg ciągu księgi (początek roku 1671 [?], przed wpisem z piątku po św. Agnieszce); brak formuły na stronie.
Streszczenie
Żyd Herszko Juszmanowicz, arendarz w Żwańcu i Brzeżanach [?], kwituje Żyda Bendla Gdalewicza z przedmieścia kamienieckiego z sumy 68 talarów lewkowych i jednego orta, które Gdalewicz przypadkowo i z niewiedzy przyjął od Żyda Dawidka, mieszczanina chocimskiego, dłużnika Herszka. Kwituje go też z protestacji wniesionej z powodu przejęcia pieniędzy oraz z wszelkich pretensji, po otrzymaniu pełnej satysfakcji i zwrotu pieniędzy. Podpis pismem hebrajskim.
Akt nr 17
[brak nagłówka] Stanisław Lanckoroński pocillator bracławski żonie Konstancji z Humanowa Telefusównie 3000 flor. Inscribit
Na marginesie rękopisu: 14 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data23 I 1671 (Feriâ Sexta post Festum Sanctae Agnetis Virginis et Martyris proximâ), Kamieniec
Karty / skanyk. 8v–9 [17; u góry: III [?]] (skany 0009–0009; strony 0009L–0009P)
6Consorti suae Legitimae Ejusque Successoribus Sum-
7mam Trium Millium Florenorum Polonicalium Cer-
8ti, Veri, Justi Liquidique Debiti seu mutuatae Pe-
9cuniae tenetur et debet, quam Summam praenomi-
10natus Generosus Recognoscens suis cum Successo-
11ribus de Bonis suis generaliter omnibus tunc et
12ab actu Praesenti, pro Festo Sanctae Agnetis Virginis
13et Martyris in Anno proxime venturo Millesi-
14mô, Sexcentesimô, Septuagesimô, Secundo imminen-
15ti Coram Officio Praesenti solvere et reponere, reposi-
16tamque rursus non effidejubere [?], nec modo quovis
17arestare, se cum suis Successoribus, Inscribit et Obli-
18gat, Idque sub Vadio Trium Millium Florenorum
19Polonicalium. Forum Officij Praesentis.
20Stanislaus Alexander Lanckoronski z Brzezia
21Poccillator B.
Objaśnienia i tłumaczenia
„W piątek po święcie św. Agnieszki” – przy roku 1671 = 23 I 1671 [?]; ciąg formuły na następnej stronie.
Pocillator Braclaviensis – cześnik bracławski. „Sanus recedendo recognovit” – zdrowy na ciele, odchodząc (z urzędu), zeznał.
Lanckoroński zeznaje, że winien jest żonie Konstancji z Humanowa Telefusównie 3000 złotych polskich długu (pożyczonych pieniędzy). Zobowiązuje się ze swych dóbr spłacić je przed tym urzędem na św. Agnieszkę w roku 1672 (21 I 1672). Zakazuje też ponownego wycofania lub aresztowania złożonej sumy. Wadium wynosi 3000 złp, sądem właściwym jest urząd niniejszy.
Słowo „effidejubere” odczytane niepewnie (być może „exdeponere”).
Streszczenie
Stanisław Aleksander Lanckoroński z Brzezia, cześnik bracławski, zeznał w grodzie kamienieckim, że jest winien żonie Konstancji z Humanowa Telefusównie 3000 złotych polskich. Zobowiązał się zapłacić tę sumę na św. Agnieszkę 1672 roku pod wadium 3000 złotych. Pod zapisem złożył własnoręczny podpis.
Akt nr 18
[brak nagłówka] Stanisław Lanckoroński z żoną Konstancją Telefusówną i Jan Osiemborowski z żoną Anastazją Sutowską
Na marginesie rękopisu: 15 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data23 I 1671 (Feriâ Sexta post Festum Sanctae Agnetis Virginis et Martyris proximâ), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 9 [17; u góry: III [?]]–9v (skany 0009–0010; strony 0009P–0010L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 9 [17; u góry: III [?]]
1Idem Generosus Stanislaus de Brzezie Lanckoron-
2ski Pocillator Braclaviensis et Constantia de Hu-
3manow Thelephusowna Conjuges Legitimi abuna
4et Generosus Joannes Osiemborowski suo atque
5Generosae Anastasiae Sutowska Consortis suae Le-
6[reklamant:] gitimae
k. 9v
1gitima pro Cujus Rathihabitione Cavet, et se Praesenti-
2bus Inscribit Nomine Parte ab Altera sani Recedendo
3Recognoverunt. Quia Ipsi Contractum Certum una Cum
4Paragrapho Inter se Recognoscentes de Actu et Data Illi-
5us hic Camenecia Die hodierna Conscriptum Subscri-
6ptum et Sigillatum, Vadioque Mille Quingentorum Flo-
17ti sub Simili et Seorsivo Vadio Aliorum Mille Flo-
18renorum Polonicalium Foro Officij Praesentis.
19Stanislaus Alexander de Brzezie Lanckoronski P.B.
20Konstancya Lanckoronska. Jan Osiemborowski
Objaśnienia i tłumaczenia
„abuna” – „ab una [parte]”, czyli „z jednej strony”.
„pro Cujus Rathihabitione Cavet, et se Praesentibus Inscribit” – za którego zatwierdzenie (czynności) ręczy i zapisuje się niniejszym; „Parte ab Altera” – z drugiej strony.
Strony uznały kontrakt (z paragrafem) spisany tego dnia w Kamieńcu, podpisany i opieczętowany, zabezpieczony wadium 1500 zł pol.; roborują go i zobowiązują się go dotrzymać pod wadium dalszych 1500 zł. Osiemborowski zobowiązuje się stawić żonę Anastazję z Sutowskich do aprobaty zapisu w ciągu sześciu tygodni pod osobnym wadium 1000 zł pol.
Numer 18 na lewym marginesie stoi przy pierwszej linii dalszego ciągu wpisu – możliwe, że to numer tego wpisu (zaczętego na poprzedniej stronie) albo inna notka; porównać z poprzednią stroną.
Streszczenie
Stanisław Aleksander z Brzezia Lanckoroński, cześnik bracławski, i jego prawowita żona Konstancja z Kumanowa [?] Telefusówna z jednej strony oraz Jan Osiemborowski, działający w imieniu własnym i żony Anastazji Sutowskiej (za której ratyfikację ręczy), z drugiej, zeznali, że roborują i ratyfikują kontrakt wraz z paragrafem, zawarty, podpisany i opieczętowany dnia tego w Kamieńcu, zabezpieczony wadium 1500 zł polskich, i będą go dotrzymywać pod wadium dalszych 1500 zł. Osiemborowski zobowiązuje się stawić żonę do aprobaty zapisu w ciągu sześciu tygodni pod osobnym wadium 1000 zł. Wpis podpisali Stanisław Aleksander Lanckoroński, Konstancja Lanckorońska i Jan Osiemborowski; początek wpisu (wyraz „Idem”) nawiązuje do poprzedniej strony, a dokładna data nie jest podana w tekście.
Akt nr 19
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 16 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data31 I 1671 (Sabbatho ante Festum Purificationis Beatissimae Mariae Virginis Proximo), Kamieniec
Karty / skanyk. 9v–10 (skany 0010–0010; strony 0010L–0010P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 9v
1Sabbatho ante Festum Purificationis
2Beatissimae Mariae Virginis Proximo
3Anno Domini. 1671mo
4Generosi Stanislaus Alexander Lanckoronski
5Pocillator Bracławiens et Constantia de Kuma-
6now Thelephusowna Conjuges Legitimi, Maritus
7[reklamant:] Pro se
k. 10
1Per se Consors vero cum Ejusdem Generosi Mariti Sui
2authoritate et Assistentia Sani Recedendo Reco-
3gnoverunt. Et Quilibet Illorum etc etc Quia Ipsi
4Scriptum Certum Manuale Ratione Certarum Rerum et
5Conditionum in Eodem Scripto Contentarum de Actu et
6Data Ipsius hic Camenecia Die Vigesima Nona
7Januarij Anno Praesenti Conscriptum et subscriptum,
Tłumaczenie: „…sami, żona zaś za upoważnieniem i asystencją męża, zdrowi, zeznali, że pewne pismo ręczne co do pewnych rzeczy i warunków w nim zawartych, sporządzone i podpisane w Kamieńcu 29 I roku bieżącego (1671) i obwarowane wadium 400 złotych polskich, we wszystkich jego warunkach, punktach, klauzulach, artykułach i więzach na rzecz urodzonych Remigiana i Heleny Zawrotyńskich [?], małżonków, umacniają, potwierdzają i ratyfikują i dotrzymają pod wadium drugich 400 złotych polskich. Właściwość (forum) urzędu obecnego”.
flor. Pol. = florenorum Polonicalium (złotych polskich); „P. B” przy podpisie – zapewne skrót urzędu (podczaszy bracławski?) – niepewne.
Streszczenie
W sobotę przed świętem Oczyszczenia NMP 1671 (31 I 1671) Stanisław Aleksander Lanckoroński, cześnik bracławski, i jego prawowita żona Konstancja z Kumanowa [?] Telefusówna (za upoważnieniem męża) zeznali, że roborują i ratyfikują pismo ręczne sporządzone i podpisane w Kamieńcu 29 stycznia 1671, zabezpieczone wadium 400 zł polskich, na rzecz Remigiana i Heleny Zawrotyńskich [?], małżonków, i będą go dotrzymywać pod wadium dalszych 400 zł. Wpis podpisali Stanisław Aleksander Lanckoroński i Konstancja Lanckorońska.
Akt nr 20
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 17 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec
Karty / skanyk. 10–11 [21] (skany 0010–0011; strony 0010P–0011P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 10
1Feria Sexta Pridie Festi Sancti
2Valentini Martyris 1671.
3Generosa Catharina de Zamiechow, olim Gnsi Ga-
4brielis Zamiechowski Tribuni Trembovliensis cum
5olim Ggsa Feliciana Starzecka Prolificata Filia,
6eodem vero Gsorum Starzecki; et Apolonia Chodoro-
7wska Neptis Consors Gnsi Martini de Ziemblice
8Bogusz Subdapiferi Novogrodensis cum Personali
9[reklamant:] Ejusdem Mariti
k. 10v
1Ejusdem Mariti sui assistentia et Consensu Sana perso-
2naliter Recognovit Quia Ipsa de omni pleno ac Inte-
3gro Jure Suo, quod se neptem esse Recognoscens ex
4vi Naturalis Successionis competit. Ratione Causae
5et Actionis Judiciariae post olim praedictam Genero-
6sam Apoloniam Chodorowska Priori nuptu Starze-
7cka, Secundario Uchańska Capitaneissam Canioi-
8cen[?], Tertio voto Zorawinska, Quarto et Ultimo Do-
9ne[?], Tertio voto Zorawinska, Quarto et Ultimo Do-
10groszewska, Ratione summae Trium Millium Octin-
11gentorum Sexaginta Quinque Florenorum Pol. et grosso-
12rum Decem, cum Poenis, Vadijs, Lucris, Perlucris,
25dit et Condescendit, Totumque Plenum ac Integrum
26Jus Suum ad Praemissa Spectans accepta
27ab Eodem Sufficienti Satisfactione Ple-
28narie Transfert et Transfundit Haecque
29[reklamant:] Praesenti
k. 11 [21]
1Personali Recognitione ad Praemissa
2mediante S. M. Bogusz z Ziemlic
3Katarzyna Boguszowa
Objaśnienia i tłumaczenia
Feria Sexta pridie Festi Sancti Valentini Martyris 1671 = piątek w wigilię św. Walentego (14 II) = 13 II 1671.
Tribunus Trembovliensis – wojski trembowelski; Subdapifer Novogrodensis – podstoli nowogródzki; Prolificata Filia – córka spłodzona; Neptis – wnuczka.
Linia 8 („Tertio voto Zorawinska, Quarto et Ultimo Do-”) zapisana przeze mnie omyłkowo dwukrotnie — w rękopisie występuje raz; linia 7 kończy się „Canioi-”, linia 8 zaczyna „cen[?], Tertio voto…”, a linia 9 to „groszewska” (Dogroszewska [?]).
Tłumaczenie: Za asystencją i zgodą swego męża zeznała, że całe swoje prawo, które jej jako wnuczce przysługuje z sukcesji naturalnej z tytułu sprawy przeciw Apolonii Chodorowskiej (1° Starzeckiej, 2° Uchańskiej, 3° Żórawińskiej, 4° Dogroszewskiej [?]) o sumę 3865 zł pol. i 10 gr, z winami, wadiami, banicją i jej publikacją, uzyskaną przeciw Konstancji i Gryzeldzie z Zamościa (wdowie po Jeremim Michale Korybucie Wiśniowieckim, wojewodzie ruskim) i innym, ceduje na ks. Jakuba Ignacego Jankowskiego, protonotariusza apostolskiego, scholastyka kamienieckiego, prepozyta skalskiego [?] i zińkowskiego, sekretarza JKM, po otrzymaniu zadośćuczynienia.
Illres et Mgcos = Illustres et Magnificos; Rdi = Reverendi; Pol. = Polonicalium.
Zakończenie wpisu z poprzedniej strony: „za osobistym przyznaniem (zeznaniem) powyższego” – podpisy stron: Marcin Bogusz z Ziemblic, Katarzyna Boguszowa.
Na górze strony, pośrodku, znak „+++” (prawdopodobnie inwokacja lub znak kopisty); w prawym górnym rogu „11” i niżej „21” (przekreślone ukośną kreską lub z kreską).
Streszczenie
W piątek w wigilię św. Walentego 1671 (13 II 1671) Katarzyna z Zamiechowa, córka zmarłego Gabriela Zamiechowskiego, wojskiego trembowelskiego, i zmarłej Felicjany Starzeckiej, a żona Marcina Bogusza z Ziemblic, podstolego nowogrodzkiego (za jego zgodą i w asystencji), zeznała, że jako wnuczka z tytułu sukcesji naturalnej po Apolonii Chodorowskiej (pierwszym mężem Starzecka, następnie Uchańska, starościna [kanioicka? odczyt niepewny], Żórawińska, wreszcie Dogroszewska [?]) cedował całe swoje prawo z procesu o sumę 3865 zł i 10 groszy wraz z karami, wadiami, korzyściami, dekretami i banicją wraz z jej publikacją, wywalczonego przeciw Konstancji i Gryzeldzie z Zamościa, spadkobierczyniom Jeremiego Michała Korybuta, księcia na Wiśniowcu, wojewody ruskiego, i innym, na ks. Jakuba Ignacego Jankowskiego, protonotariusza apostolskiego, scholastyka kamienieckiego, prepozyta skalskiego [?] i zińkowskiego, sekretarza JKM, wobec otrzymanego zadośćuczynienia. Wpis podpisali Marcin Bogusz z Ziemlic (S. M.) i Katarzyna Boguszowa.
Akt nr 21
[brak nagłówka; aprobata zapisu Katarzynie Boguszowej przez Jakuba Ignacego Jankowskiego]
Na marginesie rękopisu: 18 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 11 [21] (skany 0011–0011; strony 0011P–0011P)
4Scalensis et Zinkoviensis Regiae Majestatis Secre-
5tarius Sanus Recedendo Recognovit. Quia ipse
6in rem Generosae Catharinae de Zazmichow [?] Con-
7sortis Generosi Martini de Ziemblice Bogusz
8Subdapiferi Novogrodensis Scriptum Certum manu-
9ale De hodierna Actus Praesentis occasione
10summae Trium Millium Octingentorum Sexa-
11ginta Quinque [nad wierszem: Florenorum] Grossorum Decem Confectum Vadio
12simili Foroque Eodem Scripto apposito firmato,
13in Toto et in Parte quavis Approbat, et Ra-
14tificat Forum Officij Praesentis
15Idem qui supra Jankowski mp.
Objaśnienia i tłumaczenia
Tłumaczenie: Przezacny i Wielebny ks. Jakub Ignacy Jankowski, protonotariusz Stolicy Apostolskiej, scholastyk kamieniecki, proboszcz skalski i zinkowski, sekretarz JKM, zdrowy, przyznał, że wystawiony przez siebie na rzecz Katarzyny z Zazmichowa [?], małżonki Marcina Bogusza z Ziemblic, podstolego nowogródzkiego, list ręczny z datą dzisiejszą na sumę 3865 zł 10 gr, opatrzony wadium i forum, w całości i każdej części zatwierdza i uznaje sąd urzędu niniejszego.
mp. = manu propria; Vadium – zakład (kara umowna); Forum – właściwość sądowa.
Data dzienna nie widoczna na tej stronie – rok wg księgi.
Streszczenie
Ks. Jakub Ignacy Jankowski, scholastyk kamieniecki i sekretarz królewski, aprobował w grodzie kamienieckim swój list ręczny wystawiony na rzecz Katarzyny, żony Marcina Bogusza, podstolego nowogródzkiego, na sumę 3865 zł 10 gr, poddając się jurysdykcji tego sądu.
Akt nr 22
[brak nagłówka; Jankowski i Dydyński – zeznanie]
Na marginesie rękopisu: 19 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 11 [21]–11v (skany 0011–0012; strony 0011P–0012L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 11 [21]
1Idem Perillustris et Admodum Reverendus Do-
2minus Ignatius Jacobus Jankowski Protho-
3notarius Sedis Apostolicae Scholasticus Ca-
4menecensis Praepositus Scalensis et Zincoviensis
5Regiae Majestatis Secretarius ab una, et Gene-
6rosus Georgius a Dydna Dydynski Parte
7ab Altera Sani Recedendo Recognoverunt.
8Et Quilibet Morum suo Pro Interesse Egit
9[reklamant:] Quia ipsi
k. 11v
1Quia Ipsi certum Contractum, Ratione certarum
2Rerum, et Conditionum in Eodem Contentarum de
3Actu et data Illius hic Camenecii Die hodierna in
Tłumaczenie: Tenże ks. Ignacy Jakub Jankowski (tytuły jak wyżej) z jednej strony i urodzony Jerzy z Dydni Dydyński z drugiej, zdrowi, zeznali – i każdy z nich działał w swoim interesie – że…
Fragment roboracji (wzmocnienia) kontraktu: strony „roborują, potwierdzają i ratyfikują” kontrakt spisany tego dnia w Kamieńcu, zabezpieczony zakładem (vadium) i karami ziemskimi, i zobowiązują się go dotrzymać pod takimi karami, poddając się jurysdykcji (forum) niniejszego urzędu.
Numer 22 na lewym marginesie przy pierwszej linii jest przekreślony; być może błędny numer wpisu ciągnącego się z poprzedniej strony.
subscriptt, firmatt = subscriptum, firmatum; Terrestribq = Terrestribus que.
Streszczenie
Ks. Ignacy Jakub Jankowski, protonotariusz apostolski, scholastyk kamieniecki, prepozyt skalski i zińkowski, sekretarz JKM, z jednej strony, oraz Jerzy z Dydni Dydyński z drugiej, zeznali przed grodem kamienieckim (każdy w swoim interesie), że roborują, potwierdzają i ratyfikują kontrakt spisany, podpisany i zabezpieczony szkodami ziemskimi tego dnia w Kamieńcu, we wszystkich jego warunkach, punktach i klauzulach, i będą go dotrzymywać pod takimi samymi szkodami ziemskimi na rzecz urzędu. Wpis podpisali Jankowski i Jerzy Dydyński; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 23
bez nagłówka (plenipotencja Stanisława Jana Gruszeckiego, podsędka ziemskiego podolskiego)
Na marginesie rękopisu: 20 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 11v (skany 0012–0012; strony 0012L–0012L)
4ex Actoratu [nad wierszem: suo] quam et reatu in Quovis Judicio et Offi-
5cio Regni Incidentes promovendas, tuendas
6et defendendas Generosos Stanislaum Rybinski,
7Nicolaum Gurski Notarium Castren Crasnosta-
8vien, Kossowski, Michaelem Maszkiewicz Regen-
9tem Castren Camenecen, Stanislaum Alexandrum
10Bieniecki, Basilium Kozłowski, in suos veros et
11Legitimos Plenipotentes eligit, Ordinat, et
12Inscribit, Offerendo se id Totum quidquid
13per Pdictos Plenipotentes suos Actum ge-
14stumve in praemissis fuerit pro rato et grato
15suscepturum. Ad sua Personali Recognitione
16ad Pmissa mediante.
17Stan. Jan Gruszecki Podsędek Podolski
18[reklamant:] Coram Sub
Objaśnienia i tłumaczenia
Subjudex Podl. Terrestris = podsędek ziemski podolski; Sanus Residendo = przybywszy osobiście, zdrów; ex Actoratu quam et reatu – zarówno jako powód, jak i pozwany; Notarius Castrensis Crasnostaviensis – pisarz grodzki krasnostawski; Regens Castrensis Camenecensis – regent grodzki kamieniecki; Pdictos = praedictos; Pmissa = praemissa.
Data dzienna nie widoczna na stronie; rok wg księgi 1671 [?]. Słowo „Recognitione” częściowo uszkodzone (dziura w papierze).
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Stanisław Jan Gruszecki, podsędek ziemski podolski, zeznał osobiście, że do prowadzenia wszystkich swoich spraw, jako powód i pozwany, w każdym sądzie i urzędzie Korony ustanawia pełnomocnikami Stanisława Rybińskiego, Mikołaja Gurskiego (pisarza grodzkiego krasnostawskiego), Kossowskiego, Michała Maszkiewicza (regenta grodzkiego kamienieckiego), Stanisława Aleksandra Bienieckiego i Bazylego Kozłowskiego, zobowiązując się uznać za ważne wszystko, co zdziałają.
Akt nr 24
[brak nagłówka] Gsus Stanislaus Puchalski Gso Casimiro Francisco Rzewuski Curiam Camenecensem Donat et Resignat
Na marginesie rękopisu: 21 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 12 [u góry pośrodku: 111 [?]] (skany 0012–0012; strony 0012P–0012P)
Coram Subdelegato … – „Przed subdelegatem urodzonym Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim, urodzony Stanisław Puchalski, syn zmarłego urodzonego Waleriana Puchalskiego z urodzoną Zofią z Choimirza [?] spłodzony, zdrów na ciele i umyśle, zeznał…”.
Treść: daje, darowuje, zapisuje i rezygnuje dworzec (curia) w Kamieńcu na Rynku Polskim przy katedrze, między domami wikariuszy kościoła parafialnego a domem małżonków Kozarzewskich, z wszelkimi budynkami, sklepami (fornices), piwnicami, placami i przynależnościami, darowizną czystą i nieodwołalną, pod zakładem trzech wadiów oszacowanych prostym słowem bez przysięgi, z poddaniem się jurysdykcji obecnego urzędu.
Skróty: Gsus/Gnsi/Gsa = Generosus/Generosi/Generosa; pgenitus = progenitus; Rdorum = Reverendorum; ppria = propria; Psens = praesens; Rgvit = recognovit; „sanus Rclo [?]” zapewne skrót formuły „sanus mente et corpore”. Data dzienna nie widoczna na stronie – rok wg księgi.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim, Stanisław Puchalski, syn Waleriana i Zofii, zeznał wieczystą i nieodwołalną darowiznę swego dziedzicznego dworu w Kamieńcu na Rynku Polskim przy katedrze (między domami wikariuszy a domem małżonków Kozarzewskich) z wszystkimi zabudowaniami i przynależnościami na rzecz Kazimierza Franciszka Rzewuskiego, stolnika podolskiego, podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego. Wpis podpisali Puchalski i subdelegat.
Akt nr 25
bez nagłówka (Generosa Sophia de Chocimirz Siekierzyńska ius suum Generoso Casimiro Francisco Rzewuski cedit; Rzewuski eidem Inscribit)
Na marginesie rękopisu: 22 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 12v–13 [25] (skany 0013–0013; strony 0013L–0013P)
Językłac., pol.
Transkrypcja
k. 12v
1Generosa Sophia de Chocimirz olim Generosi Valenti-
2ni Puchalski Primi post Generosi Stanislai Siekierzyn-
3ski Subdapiferi Novogrodensis Ultimi nuptus Gnsi
4Stanislai Puchalski Parens, Sana Rdo Rgvit. Quia
5Ipsa de omni, et integro Jure suo videlicet de Inscri-
6ptione Debitorea, sibi Recognoscens per Praefatum
7Filium suum Feria Quarta Pridie Festi Sancti Casi-
8miri Confessoris Anno Millesimo, Sexcentesimo, Se-
9xagesimo Sexto super Summam Quadringentorum
10flor. Poll. modo Simplicis Debiti Inscriptam ob Suf-
11ficiens sibi Praestitam pro Praemissis Satisfactionem in
12Personam Generosi Casimiri Francisci Rzewuski
13Dapiferi Podoliae Loci Praesentis Vicecapitanei Cedit et Con-
14descendit, omneque et Integrum hoc Idem Jus su-
15um in Personam Ejusdem Generosi Cessionarij Sui
16Transfert, et Transfundit plenarie et ex Integro
Zofia z Chocimirza, primo voto Puchalska (wdowa po Walentym Puchalskim), ostatnio żona zm. Stanisława Siekierzyńskiego, podczaszego (subdapifer) nowogródzkiego, matka Stanisława Puchalskiego, ceduje na Kazimierza Franciszka Rzewuskiego, stolnika podolskiego i wicestarostę kamienieckiego, prawo z zapisu dłużnego na 400 zł polskich, zeznanego przez syna w środę w wigilię św. Kazimierza (3 III) 1666.
Druga część: Rzewuski zeznaje przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim, że winien Zofii Siekierzyńskiej 400 zł, płatne na Zielone Świątki roku bieżącego – ciąg na następnej stronie.
Data wpisu na tej stronie nieobecna; wg księgi 1671 [?].
Koniec zapisu (inskrypcji), w którym zeznający zobowiązuje się złożyć do akt sumę pieniężną pod zakładem (wadium) „podobnej sumy innych 400 złotych polskich” na rzecz urzędu; mowa o dworze darowanym przez Stanisława Puchalskiego.
Wpis dwuczęściowy, bez daty dziennej. Zofia z Chocimirza, pierwszym mężem żona Walentego Puchalskiego, ostatnim zmarłego Stanisława Siekierzyńskiego, podstolego nowogrodzkiego, matka Stanisława Puchalskiego, cedowała Kazimierzowi Franciszkowi Rzewuskiemu, stolnikowi podolskiemu i podstaroście, całe swoje prawo z zapisu dłużnego na 400 zł polskich (prosty dług) zeznanego jej przez syna w środę w wigilię św. Kazimierza 1666, wobec otrzymanego zadośćuczynienia (podpisała Zofia Siekierzyńska, przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim). Następnie Rzewuski zeznał przed tym subdelegatem, że jest jej winien 400 zł polskich i zobowiązał się zapłacić je i złożyć przed aktami na Zielone Świątki roku nadchodzącego (formuła o dworze darowanym przez Stanisława Puchalskiego niejasna), pod wadium drugich 400 zł. Podpisali Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik i podstarości kamieniecki, oraz Stanisław Makowiecki, subdelegat.
Akt nr 26
[brak nagłówka] Rzewuski Puchalskiego de Causa et Summa Quietat
Na marginesie rękopisu: 23 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data13 II 1671 (Feria Sexta Pridie Festi Sancti Valentini Martyris), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 13 [25] (skany 0013–0013; strony 0013P–0013P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 13 [25]
1Coram Eodem Subdelegato Generoso Stanislao Makowiecki Gene-
2rosus Casimirus Franciscus Rzewuski Dapifer Podoliae Loci
Przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, podstarości miejscowy, zeznał, że kwituje Stanisława Puchalskiego ze sprawy o niezapłacenie 800 zł pol., wytoczonej najpierw w grodzie kamienieckim, potem przed sądami kapturowymi, i z uzyskanej w niej kary banicji, a także z samej sumy i zapisu, wobec pełnego zaspokojenia; banicję wraz z jej obwołaniem i cały proces kasuje.
Judicia Capturalia – sądy kapturowe (bezkrólewia 1668–1669); Poena Banitionis – kara banicji; ex Personali (scil. Recognitione) – na mocy osobistego zeznania.
Data wg poprzedniego wpisu na wcześniejszych stronach; rok 1671 przyjęty wg księgi [?].
Streszczenie
Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik podolski i podstarości kamieniecki, zeznał przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim, że otrzymał od Stanisława Puchalskiego pełną zapłatę 800 zł pol. Kwituje go i jego potomków ze sprawy toczonej w grodzie kamienieckim i w sądach kapturowych, kasując uzyskaną banicję wraz z jej publikacją i całym procesem.
Akt nr 27
[nagłówek dnia] Feria Tertia post Dominicam Invocavit
Na marginesie rękopisu: 24 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data17 II 1671 (Feria Tertia post Dominicam Invo cavit Quadragesimalem proxima), Kamieniec
Karty / skanyk. 13 [25]–14 [27] (skany 0013–0014; strony 0013P–0014P)
20Armenici Sacerdoti Dat, Donat, Inscribit, et Resignat, modo pu-
21re, mere et irrevocabilis Donationis perpetuo et in aevum,
22Idque sub Damnis Terrestribus Simplici Verbo, absque
23Corporali Juramento taxandis, et edicendis. Praeterea
24Idem [nad wierszem: Dnus] Recognoscens Recepit quo supra mediante de Bo-
25nis Suis generaliter Omnibus, Inscribit se et Obligat,
26Suprafatum Generosum Avunculum Suum ad appro-
27bandam praesentem Inscriptionem Donatariam in
28Decursu Duodecim Septimanarum Statuere ad
29Acta Praesentia, ab Eoque ut praemissa exequatur
30[reklamant:] efficere
k. 14 [27]
1efficere, Idque sub Similibus Damnis Terrestribus
2Simpliciter absque Corporali Juramento taxandis et
3edicendis. Forum Officij Praesentis
4J. Stanis. Dąbrowski.
Objaśnienia i tłumaczenia
„We wtorek po niedzieli Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu)”; przy Wielkanocy 1671 = 29 III niedziela Invocabit to 15 II, wtorek = 17 II 1671 [?]. Formuła ciągnie się na następnej stronie.
Pierwsza linia to koniec formuły daty z poprzedniej strony, prawdopodobnie „… post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima 1671mo” – niedziela Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu) przypadała 8 III 1671; dokładny dzień tygodnia (feria) znajduje się na poprzedniej stronie.
Treść: urodzony Jan Stanisław Dąbrowski, zdrowy, zeznał, że dobra własne i dziedziczne urodzonego Walentego Kalinowskiego, swego wuja (avunculus), tj. dom drewniany w Kamieńcu przy ulicy zwanej Długą (platea Longa), między domami sławetnych Szymona Krzysztofowicza z jednej i Jana Krzysztofowicza z drugiej strony, ze wszystkimi budynkami, piwnicami, sklepieniami i przynależnościami, w imieniu tegoż wuja daje, darowuje, zapisuje i ceduje wielebnemu Tomaszowi Hołubowiczowi, kapłanowi obrządku ormiańskiego, tytułem czystej i nieodwołalnej darowizny wieczystej, pod zakładem szkód ziemskich szacowanych prostym słowem bez przysięgi.
Ponadto zobowiązuje się na wszystkich swych dobrach stawić wuja w ciągu 12 tygodni przed tym urzędem dla zatwierdzenia (approbatio) zapisu darowizny; tekst urywa się na „… ut praemissa exequatur / efficere”.
Zakończenie wpisu z poprzedniej strony: „i to pod podobnymi szkodami ziemskimi, szacowanymi i podawanymi po prostu, bez przysięgi cielesnej. Forum (właściwość) urzędu niniejszego”.
Streszczenie
We wtorek po niedzieli Invocavit 1671 (wg obliczenia 17 II 1671) Jan Stanisław Dąbrowski [?], w imieniu swego wuja Walentego Kalinowskiego [?], daje i darowuje nieodwołalnie na wieczność Tomaszowi Hołubowiczowi, kapłanowi obrządku ormiańskiego, drewniany dom w Kamieńcu przy ulicy Długiej, między domami sławetnych Szymona i Jana Krzysztofowiczów, ze wszystkimi zabudowaniami, piwnicami, sklepieniami i przynależnościami, pod zakładem szkód ziemskich bez przysięgi. Zobowiązuje się na wszystkich swoich dobrach stawić wuja do aprobaty zapisu przed tymi aktami w ciągu dwunastu tygodni. Wpis podpisał J. Stanisław Dąbrowski.
Akt nr 28
Feria Quinta post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima Anno 1671 (bez nagłówka; Generosus Vladislaus Malinowski … Inscribit)
Na marginesie rękopisu: 25 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data19 II 1671 (Feria Quinta post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima), Kamieniec
Karty / skanyk. 14 [27]–14v (skany 0014–0015; strony 0014P–0015L)
5de Jeziorki [?] Consortis suae Legitimae, pro Cujus Rathi-
6habitione Cavet, et se praesentibus Inscribit Nomine,
7Bona sua propria et Haereditaria, Videlicet Areas
8Iwanka Manczenie Gory, Manczenie Stupakowe, Pa-
9wsele [?], Wasyla Stupaczyka, Iwankowe, et Wasyla
10Bilawenka cum omni Earum Arearum Jure Domi-
11nio, Proprietate, tituloque Obligatorio Sub ditu[?] etc
12Agris, Pratis, Campis, Sylvis, etc. Jam ex nunc et
13defacto Generoso Georgio Wołodyiowski Dapifero
14Praemysliensi Rothmagistro Sacrae Regiae Maje-
15statis hinc et ab Actu Praesenti ad Integrum An-
16num in Summa Sexcentorum Florenorum Polonicali-
17um Obligat Intromissionem Admittet, tuebitur et
18evincet, Sub Vadio Sexcentorum Florenorum Poloni-
19calium. Praeterea Memoratus Recognoscens, et Ge-
20nerosus Stanislaus Jezierkowski Inscribunt sese et
21submittunt Praefatam Generosam Annam Mali-
22nowska ad approbandam Eandem Inscriptionem
23Ad Acta Praesentia in Decursu Quatuor Septima-
24[reklamant:] narum
k. 14v
1narum statuere, antequam statuerint ab omni Im-
2petitione defendere, Idque sub Vadio seorsivo Sexcen-
3torum Florenorum Polonicalium. Forum Officij Psonę
4Władysław z M. Malinowski. C.C.
Objaśnienia i tłumaczenia
Feria Quinta post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima Anno 1671 – czwartek po pierwszej niedzieli Wielkiego Postu (Invocavit, 8 III 1671) = 12 III 1671.
Sanus Recedendo Recognovit – zeznał „zdrów odchodząc” (formuła zeznania osobistego); pro Cujus Rathihabitione Cavet – ręczy za jej zatwierdzenie (ratyfikację).
Areae – place/dworzyszcza (sedliska) poddanych nazwane od ich posiadaczy; Dapifer Praemysliensis – stolnik przemyski; Rothmagister S. R. Mtis – rotmistrz JKM; Sub Vadio – pod zakładem (wadium).
Wpis: Malinowski zastawia (oddaje w posesję obligacyjną) na rok Jerzemu Wołodyjowskiemu dworzyszcza za 600 zł pol.; on i Stanisław Jezierkowski zobowiązują się, że żona Anna zatwierdzi zapis w aktach w ciągu czterech tygodni.
Koniec wpisu z poprzedniej strony: „…stawić, a zanim stawią, bronić od wszelkiego roszczenia, i to pod osobnym zakładem (wadium) sześciuset złotych polskich. Sądem jest urząd [grodzki]…”; dalej podpis.
C.C. – prawdopodobnie Capitaneus Camenecensis lub inny tytuł urzędowy podpisującego; nie rozwiązano pewnie.
Numer marginalny 28 jest przekreślony ukośną kreską; należy zapewne do wpisu kontynuowanego z poprzedniej strony.
Poprawka daty (1 XI 2026): wpis z dnia 19 II 1671 – wyliczony programem (kalendarz gregoriański, święta stałe wg kalendarza polskiego) z formuły w tekście; data 12 III 1671 w objaśnieniach powyżej była policzona błędnie.
Streszczenie
W czwartek po niedzieli Invocavit 1671 (wg obliczenia 19 II 1671) Władysław Malinowski, w imieniu własnym i żony Anny z Jeziorek [?] (za której ratyfikację ręczy), zastawił na rok Jerzemu Wołodyjowskiemu, stolnikowi przemyskiemu i rotmistrzowi JKM, za 600 zł polskich swoje dziedziczne sedliska (areae): Iwanka, Mańczenie Góry, Mańczenie Stupakowe, Pawsele [?], Wasyla Stupaczyka, Iwankowe i Wasyla Bilawenka, wraz z gruntami, łąkami, polami i lasami; dopuszcza wwiązanie, zobowiązuje się bronić i ewinkować pod wadium 600 zł. Malinowski i Stanisław Jezierkowski zobowiązują się też stawić Annę Malinowską do aprobaty zapisu w ciągu czterech tygodni i do tego czasu bronić dóbr od roszczeń, pod osobnym wadium 600 zł. Wpis podpisał Władysław z M. Malinowski (C. C. [?]).
Akt nr 29
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 26 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data19 II 1671 (Feria Quinta post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 14v (skany 0015–0015; strony 0015L–0015L)
Językłac., pol.
Transkrypcja
k. 14v
1Generosus Paulus Biernaszewski sanus Recedendo
2Recognovit. Quia Ipse suo et Catharinae Osiecka
3Consortis suae Legitimae, pro cujus Rathihabitione
4Cavet, ac se praesentibus Inscribit Nomine Generosum
5Georgium Wołodyiowski Dapiferum Premysliensem
6Ejusque Successores de Summa Mille Florenorum
7Polonicalium Sibi Recognoscenti et Consorti per Nobi-
11Inscripta, et in Bonis Certae Sortis Boryszkowce obli-
12gata, ob sufficientem satisfactionem sibi, et Consorti
13suae a praefato Generoso Dapifero Premysliensi prae-
14stitam, et summae praefatae Mille Florenorum Polo-
15nicalium, [nad wierszem: persolutionem] Quietant, emittunt, et liberum faciunt,
16ac de praefato Contractu, Inscriptioneque Roboratoria
17Cedunt, et in Personam Praefati Generosi Dapiferi
18Premysliensis transfundunt, et de Bonis Condescendunt.
19Paweł Biernaszowski
Objaśnienia i tłumaczenia
Tłumaczenie: Urodzony Paweł Biernaszewski, zdrów, przyznał, że w imieniu swoim i prawowitej małżonki Katarzyny Osieckiej (za której ratyfikację ręczy) kwituje urodzonego Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, i jego następców z sumy 1000 zł pol., zapisanej im przez szlachetnego Stanisława Bojarskiego kontraktem z Kamieńca z 23 VI 1664 i zabezpieczonej na części dóbr Boryszkowce, z powodu dostatecznej zapłaty; ustępują z kontraktu i zapisu roboracyjnego, przenoszą prawa na stolnika i ustępują z dóbr.
Dapifer Premysliensis – stolnik przemyski. Nazwisko w tekście „Biernaszewski”, w podpisie „Biernaszowski”.
Brak formuły daty nad wpisem na tej stronie; data wg wcześniejszej formuły „Actum”, rok 1671 [?].
Streszczenie
Paweł Biernaszewski (Biernaszowski), w imieniu swoim i żony Katarzyny Osieckiej, kwituje Jerzego Wołodyjowskiego, stolnika przemyskiego, z sumy 1000 zł pol. zapisanej przez Stanisława Bojarskiego w Kamieńcu 23 VI 1664 i zabezpieczonej na części Boryszkowiec. Cedują prawa z kontraktu na stolnika i ustępują z dóbr.
Akt nr 30
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 27 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data20 II 1671 (Feria Sextâ post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proximâ), Kamieniec
Karty / skanyk. 14v–16 [31; u góry pośrodku: 11] (skany 0015–0016; strony 0015L–0016P)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 14v
1Feria Sextâ post Dominicam Invoca-
2vit Quadragesimalem proximâ 1671mo
3Generosa Marianna Osolinska Generosi Thomae de
4[reklamant:] Rychty
k. 15 [29]
1Rychty Humiecki Venatoris Podoliae Consors Legi-
2tima cum Assistentia Ejusdem Generosi Mariti Sa-
3na Recedendo Recognovit. Quia Ipsa eliberando
4Generosum Maritum Ratione Statutionis sui ad
5Infrascripta Recognoscenda per se facti, [skreślone: Exradem] Con-
6tractum cum Generoso Martino Grodzinski et Sophia
7Conjugibus de Actu in Fortalitio Szydlovicie Die De-
8cima Quinta July, Anno Millesimo Sexcentesimo
9Septuagesimo Conscriptum Vadioque Quinque
10Millium Florenorum Polonicalium firmatum et
11Actis Castrensibus Radomensi cum Submissione
12sui [skreślone: Respecta] [nad wierszem: Recognoscene] Statutionis Roboratum, in Toto appro-
13bat, et in Omnibus Punctis, Clausulis, et Ligamen-
4tit et Liberumfacit perpetuo. Inscriptiones Easd[em]
5super Summas, et Bona praefata sibi Servientes,
6in toto tollit, Cassat, Mortificat, et annihilat, aeter-
7ne; ac de Bonis Suprascriptis in Tempore Contractu
8expresso Condescensuerum se Offert, hyematione
9Pecorum in Jisdem Bonis ad Festum Sancti Adal-
10berti; cum permansione Famulorum Suorum in
11uno Propugnaculo Villae Ruda, atque Siliginis hy-
12emalis et aestivalis Conservatione ad Triturationem
13juxta Contractum Pleno in Robore sibi Reservatis.
14Stan. Joan. Truszecki [?] Subjudex Trris Pod.
Objaśnienia i tłumaczenia
Feria Sexta post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima 1671 – piątek po I niedzieli Wielkiego Postu (Invocavit, 22 II 1671) = 27 II 1671.
Fragment: żona łowczego podolskiego Tomasza Humieckiego (Marianna z Rychtów?), z asystencją męża, zwalniając go z obowiązku stawiennictwa, aprobuje w całości kontrakt zawarty z Marcinem Grodzińskim i Zofią, małżonkami, sporządzony w zameczku w Szydłowcu 15 VII 1670, pod wadium 5000 zł pol., zeznany w aktach grodzkich radomskich; zastrzega sobie prawo dożywocia (ius advitalitiale) i reformacji nadane przez męża.
Venator Podoliae – łowczy podolski; L. P. mp. – ręką własną (manu propria); „Rychty” – prawdopodobnie nazwisko rodowe żony w dopełniaczu, odczyt niepewny.
Subjudex Terrestris Podoliae – podsędek ziemski podolski; Succamerarius Podoliae – podkomorzy podolski; Palatinus Russiae – wojewoda ruski. Kwit z sum, m.in. 15 000 zł pol., od zmarłego wojewody (ciąg dalszy na następnej stronie).
Fragment dalszego ciągu wpisu z poprzedniej strony: wyliczenie sum zapisanych przez wojewodę ruskiego (wówczas kasztelana halickiego) na dobrach wsi Ruda, Babszyn, części we wsi Sokół oraz młynie Zagurny na rzece Zbrucz/Żwańcu (Zwanice) – jedna suma zapisana „we wtorek po Niedzieli Przewodniej” 1648 (Conductus Paschae; 1648 = 28 IV 1648), druga 2000 zł polskich „w piątek po niedzieli Jubilate” 1649 (= 7 V 1649) na rzecz Hieronima Chrząstowskiego, rotmistrza JKM, a po jego śmierci scedowane w aktach ziemskich kamienieckich „w czwartek po Wszystkich Świętych” 1657 (= 8 XI 1657) przez jego syna i jedynego sukcesora Prokopa Chrząstowskiego.
Rothmagistro – rotmistrzowi; Sacrae Regiae Majestatis – Świętej Królewskiej Mości; in Positione Eorundem Judiciaria – na posiedzeniu sądowym (rokach) ziemskim.
Fragment końcowy kwitu: wystawca kwituje Podkomorzego podolskiego z pełnej spłaty sum, kasuje zapisy na dobrach i zobowiązuje się ustąpić z dóbr w terminie kontraktu, zastrzegając zimowanie bydła do św. Wojciecha (23 IV), pobyt czeladzi w jednym fortalicjum (propugnaculum) wsi Ruda oraz przechowanie żyta ozimego i jarego do omłotu.
Nazwisko podpisującego niepewne (Truszecki/Gruszecki); por. Joannes Truszecki w następnym wpisie.
Poprawka daty (1 XI 2026): wpis z dnia 20 II 1671 – wyliczony programem (kalendarz gregoriański, święta stałe wg kalendarza polskiego) z formuły w tekście; data 27 II 1671 w objaśnieniach powyżej była policzona błędnie.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Wpis dwuczęściowy, z piątku po niedzieli Invocavit 1671 (wg obliczenia 20 II 1671). (1) Marianna Osolińska, żona Tomasza z Rychty Humieckiego, łowczego podolskiego, w asystencji męża i zwalniając go z obowiązku stawiennictwa, zatwierdza w całości kontrakt męża z Marcinem Grodzińskim i jego żoną Zofią, spisany w fortalicjum Szydłowiec 15 VII 1670, zabezpieczony wadium 5000 zł polskich i wzmocniony w aktach grodzkich radomskich, zastrzegając sobie w pełnej mocy prawa z oprawy i dożywocia od męża; podpisali Tomasz Humiecki i Maryanna Humiecka. (2) Stanisław Jan Gruszecki, podsędek ziemski podolski, kwituje Hieronima z Brzezia Lanckorońskiego, podkomorzego podolskiego, syna i sukcesora zmarłego Stanisława Lanckorońskiego, wojewody ruskiego, z dwóch sum: 15 000 zł zapisanych na dobrach wsi Ruda, Babszyn, częściach wsi Sokół i młynie Zagurny na rzece Zwanica (zapis z wtorku po niedzieli Conductus Paschae 1648), oraz 2000 zł (zapis z piątku po niedzieli Jubilate 1649) na rzecz Hieronima Chrząstowskiego, rotmistrza JKM, scedowanych po jego śmierci przez syna Prokopa Chrząstowskiego w aktach ziemskich kamienieckich (czwartek po Wszystkich Świętych 1657). Wobec pełnej spłaty kasuje te zapisy i zobowiązuje się ustąpić z dóbr w terminie kontraktu, zastrzegając zimowanie bydła do św. Wojciecha, pobyt czeladzi w jednym obwarowaniu we wsi Ruda i przechowanie żyta ozimego i jarego do omłotu. Wpis podpisał Stan. Jan. Gruszecki [?] (odczyt Truszecki), podsędek ziemski podolski.
Akt nr 31
[brak nagłówka; wpis zaczyna się od „Idem Generosus”]
Na marginesie rękopisu: 28 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data20 II 1671 (Feria Sextâ post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proximâ), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 16 [31; u góry pośrodku: 11]–16v (skany 0016–0017; strony 0016P–0017L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 16 [31; u góry pośrodku: 11]
1Idem Generosus Recognoscens Sanus Recedendo
2Recognovit. Quia Ipse Generosis Joanni Truszecki,
5lium Certi, veri, justi, Liquidique debiti seu mutuatae
6pecuniae tenet et debet, Eandemque summam se Su-
7is Cum Successoribus de Bonis suis generaliter,
8omnibus haereditarys, et Obligatorys, Mobilibus,
9et immobilibus, Summisque Quibusvis, pecu-
10niarys pro Dominica Laetare in Anno Millesimo
11Sexcentesimo, Septuagesimo, Quarto, Coram Actis
12Praesentibus solutionem se Inscribit, a Qua summa
13[reklamant:] Bonorum
k. 16v
1Provisionem per Decem a Centum pro Festo Sanctorum
2Trium Regum, Quolibet Anno, ad manualem
3Quietationem, Redditionum, et Solutionum Obligat,
4Idque Sub Vadio Simili summae Originalis Quin-
5que Millium Florenorum Polonicalium Foroque
6Officij Praesentis.
7Stan. Joan. Gruszecki Subjudex Trris
8Podoliae
Objaśnienia i tłumaczenia
Ten sam szlachcic (Truszecki) zeznaje, że winien małżonkom Janowi Truszeckiemu i Helenie [Wińskiej?] 5000 złp długu i zapisuje się zapłacić na niedzielę Laetare 1674 przed aktami kamienieckimi.
Dominica Laetare – IV niedziela Wielkiego Postu; w 1674 r. = 18 III 1674.
Data wpisu – wg poprzedniej formuły „Actum” (poza tą stroną), rok 1671 wg księgi.
Provisionem per Decem a Centum … – zobowiązuje się płacić prowizję (odsetki) 10 od sta rocznie na święto Trzech Króli (6 I), za ręcznym kwitem, pod zakładem równym sumie głównej 5000 złotych polskich i pod sądem niniejszego urzędu.
Zeznający (podpisany Stanisław Jan Gruszecki, podsędek ziemski podolski; wpis zaczyna się od „Idem”) zeznał, że jest winien małżonkom Janowi Truszeckiemu [?] (Gruszeckiemu) i Helenie Wińskiej [?] oraz ich potomkom 5000 zł polskich prawdziwego i płynnego długu albo pożyczki, i zapisał się na wszystkich dobrach, że zapłaci tę sumę przed niniejszymi aktami na niedzielę Laetare roku 1674. Od tej sumy zobowiązuje się płacić prowizję 10 od sta rocznie na święto Trzech Króli za kwitem ręcznym, pod wadium równym sumie głównej, 5000 zł, na rzecz urzędu. Data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 32
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 29 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec
Karty / skanyk. 16v–17 [313] (skany 0017–0017; strony 0017L–0017P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 16v
1Sabbatho post Dominicam Invocavit
2Quadragesimalem proxmo Anno 1671mo
3Magnificus Hieronimus de Brzezie Lanckoron-
4ski Succamerarius Podoliae Scalensis etc Capita-
5neus ab Una, et Generosi Samuel, Helena Przy-
6bylowska Generosi Joannis Przybylowski, Ma-
7rianna Generosi Mathiae Bielski Consortes Legi-
8timae Wojewodzkie, cum assistentia Praefati Fra-
9tris Germani, et Maritorum authoritate Partibus
10ab Altera sani Recedendo Recognoverunt. Quia
11Ipsi Contractum Certum Inter se Recognoscens
12de Actu et Data Ipsius hic Camenecia Die hodi-
13erna in Actu Contenta Conscriptum, Manibus
14proprijs Recognoscentium, et Maritorum Sub-
15scriptum, Vadioque Septem Millium Florenorum
16Polonicalium firmatum, In omnibus Ejusdem
17Contractus Conditionibus, Punctis, Clausulis, et Liga-
18mentis, Vadioque et Foro Roborant, Confirmant
19et rathificant; Eundemque Tenebunt, Sub Vadio
20[reklamant:] Similis
k. 17 [313]
1Simili Summa aliorum Septem Millium Florenor.
2Polonicalium. Forum Officij Praesentis. Praeterea Ma-
8y Maryanny Bielskiey Siostr rodzonych Imionami, pisac nie
9umieiących. Jan Przybyłowski Imieniem Małżonki swoiey.
Objaśnienia i tłumaczenia
Sabbatho post Dominicam Invocavit … – sobota po niedzieli Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu, 1 III 1671) = 7 III 1671.
Treść: strony zeznały, że kontrakt spisany dziś w Kamieńcu, podpisany ich rękami i rękami mężów, zabezpieczony zakładem 7000 złotych polskich, umacniają (roborują) we wszystkich warunkach i zobowiązują się go dotrzymać pod zakładem…
Koniec wpisu z poprzedniej strony: „podobną sumą innych siedmiu tysięcy złotych polskich. Forum urzędu niniejszego. Ponadto Wielmożny podkomorzy podolski stawi Wielmożną małżonkę swoją dla zatwierdzenia tego zapisu w ciągu dwunastu tygodni pod podobnym wadium”.
Poprawka daty (1 XI 2026): wpis z dnia 21 II 1671 – wyliczony programem (kalendarz gregoriański, święta stałe wg kalendarza polskiego) z formuły w tekście; data 7 III 1671 w objaśnieniach powyżej była policzona błędnie.
Streszczenie
W sobotę po niedzieli Invocavit 1671 (wg obliczenia 21 II 1671) Hieronim z Brzezia Lanckoroński, podkomorzy podolski i starosta skalski, z jednej strony, oraz Samuel Wojewódzki, Helena Przybyłowska (żona Jana Przybyłowskiego) i Marianna Bielska (żona Macieja Bielskiego), rodzeństwo, siostry za asystencją brata i upoważnieniem mężów, z drugiej, zeznali, że roborują, potwierdzają i ratyfikują kontrakt spisany tego dnia w Kamieńcu i podpisany przez strony oraz mężów, zabezpieczony wadium 7000 zł polskich, i będą go dotrzymywać pod wadium dalszych 7000 zł. Lanckoroński zobowiązuje się stawić żonę do aprobaty w ciągu dwunastu tygodni pod takim samym wadium. Wpis podpisali Hieronim Lanckoroński, podkomorzy podolski, Samuel Wojewódzki (również za niepiśmienne siostry) oraz Jan Przybyłowski za żonę.
Akt nr 33
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 30 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 17 [313]–17v (skany 0017–0018; strony 0017P–0018L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 17 [313]
1Generosi Samuel Wojewodzki, et Helena Genero-
2si Joannis Przybyłowski, ac Marianna Generosi
3Mathiae Bielski Conjuges Legitimi, Generosi olim
4Andreae Wojewodzki, cum olim Susanna Gąsioro-
5wska progeniti Filius et Filiae Generosi vero olim
6Martini Gąsiorowski Sororini et Successores Legiti-
7mi Frater per se, Sorores vero cum assistentia Genero-
8si dem Fratris Germani, et Maritorum suorum authori-
9tate, et Consensu Sani Recedendo Recognoverunt [skreślone: Qua] [?]
10[skreślone: Ipsi] Et Quilibet Illorum suo pro Interesse Recogno-
11vit. Quia Ipsi de omni et Integro Jure suo videli-
12cet de Inscriptione Terrestri Camenecensi Podoliae
13per Illustrem et Magnificum olim Stanislaum
14in Brzezie Lanckoronski Castellanum Haliciens.
15Praefato olim Generoso Martino Gąsiorowski Avun-
16culo suo super summam Quatuordecim Millium Flo-
17renor. Poll. Coram Iisdem Actis Feria Quinta post
18Dominicam Invocavit Quadragesimalem In Anno
19Millesimo, Sexcentesimo, Quadragesimo, Octavo
20[reklamant:] modo
k. 17v
1modo Obligatorio Recognita, et in Bonis Muszkatow-
2ce adsolvendum assecurata, Cum omnibus Ejusd[em]
3Inscriptionis Ligamentis, Vadio Foro, et omnibus Eo-
17cognitiones in Personam Prefati Magnifici Cessio-
18narij sui Transfundunt. Intromissionem In
19Eadem Bona admittunt, tuebunt et evincet Sub
20Vadio Quatuordecem Millium Florenor[um] Poll.
21Forum Officij Presentis. Samuel Woiewodzki swoim
22Ichmściow Heleny Przybytowskiey y Maryanny Bielskiey Sio[stry]
23rodzonych Imionami pisać nieumieiących.
24Także Imieniem Małżonki swoiey przy Znaku. bina Signa Crucis
25posita. Jan Przybytowski.
Objaśnienia i tłumaczenia
Data czynności niewidoczna na tej stronie; rok wg księgi.
Treść: Samuel Wojewódzki oraz Helena (żona Jana Przybyłowskiego) i Marianna (żona Macieja Bielskiego), dzieci Andrzeja Wojewódzkiego i Zuzanny z Gąsiorowskich, siostrzeńcy i prawni następcy Marcina Gąsiorowskiego, zeznają, że co do prawa z zapisu ziemskiego kamienieckiego uczynionego przez Stanisława Lanckorońskiego z Brzezia, kasztelana halickiego, ich wujowi Marcinowi Gąsiorowskiemu na 14 000 zł pol. przed tymiż aktami w czwartek po niedzieli Invocavit 1648 (= 12 III 1648)…
Fragment końcowy wpisu cesji: wystawczynie (Helena Przybytowska i Marianna Bielska, siostry rodzone) cedują Hieronimowi Lanckorońskiemu prawa z zapisu obligacyjnego na dobrach Muszkatówka, wraz z poddanymi, czynszami, dziesięcinami i pożytkami, pod wadium 14 000 zł pol.
Succamerarius Podoliae – podkomorzy podolski; Capitaneus Scalensis – starosta skalski; bina signa Crucis posita – postawiono dwa znaki krzyża (podpis niepiśmiennych).
Rok 1671 [?] wg księgi.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Samuel Wojewódzki oraz jego siostry Helena (żona Jana Przybyłowskiego) i Marianna (żona Macieja Bielskiego), dzieci zmarłego Andrzeja Wojewódzkiego i Zuzanny Gąsiorowskiej, siostrzeńcy i prawni następcy zmarłego Marcina Gąsiorowskiego, zeznali (siostry za asystencją brata i upoważnieniem mężów), że cedowali Hieronimowi z Brzezia Lanckorońskiemu, podkomorzemu podolskiemu i staroście skalskiemu, oraz jego następcom całe swoje prawo z zapisu ziemskiego kamienieckiego, jaki zmarły Stanisław z Brzezia Lanckoroński, kasztelan halicki, dał ich wujowi Marcinowi Gąsiorowskiemu na 14 000 zł polskich w czwartek po niedzieli Invocavit 1648, zabezpieczonego na dobrach Muszkatowce, wraz ze wszystkimi zapisami roboracyjnymi, kontraktami i rekognicjami. Dopuszczają wwiązanie i zobowiązują się bronić dóbr pod wadium 14 000 zł. Wpis podpisał Samuel Wojewódzki za siebie i niepiśmienne siostry oraz Jan Przybyłowski za żonę (postawiono dwa znaki krzyża); data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 34
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 31 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 17v–18v (skany 0018–0019; strony 0018L–0019L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 17v
1Generosus Mathias Bielski sanus Recedendo
2Recognovit. Quia Ipse de Omni et Integro Ju-
3re suo Videlicet de Inscriptione Obligatoria sibi
4[reklamant:] Regni
k. 18 [35]
1Recognoscenti per Generosum Thomam de Rychty
2Humiecki Venatorem Podoliae Coram Actis Praesen-
3tibus Castren: Capitanealibus Camenecen: Sub actu
4Feriae Tertiae post Dominicam Jubilate proxi-
5ma Anno Domini, Millesimô, Sexcentesimô, Sexa-
6gesimô, Secundô, Super Summam Mille Flore-
7norum Polonicalium Recognita, et in Bonis Villae
8Sokolczyk sitis in Palatinatu Podoliae, et Districtu
9Praesenti Camenecensi ad solvendum assecurata,
10cum omni Ejusdem Inscriptionis, Conditionibus,
11Punctis, Clausulis, Articulis, et Ligamentis genera-
12liter Universis, Intromissione Ducitione [?], et Evi-
13ctione Contentisque Ejusdem Generaliter Univer-
14sis; Jam extunc et defacto Generosis Casimiro,
15Gardlinski, et Mariannae Bielska Genero et
16Filiae sui Recognoscentis accepta ab Eisdem pro
17praemissis Omnibus Reali et Sufficienti Satisfa-
18ctione Cedit, et Condescendit, Omneque et Inte-
19grum hoc Idem Jus Suum ac Competentiam prae-
20missorum in Personas Eorundem Cessionariorum
21Suorum Transfert, et Transfundit, plenarie
22[ubytek papieru] ex Integro, Dans et Concedens Eisd: Generosis Ces-
23sionariis suis Plenariam cum omnimoda Potesta-
24te facultatem Jure Eorum Praesentibus per se Cesso,
25[ubytek papieru] ac summa Ipsa praefata Mille Florenorum Po-
26lonicalium utendi fruendi, et in suos suorum-
27que Successorum quosvis beneplacitos usus Libere
28[reklamant:] Converte[…]
k. 18v
1Convertendi, Hac Sua Personali Recognitione ad
2praemissa mediante.
3Maciey Bielski
Objaśnienia i tłumaczenia
sanus Recedendo – „zdrów (na umyśle i ciele), ustępując” – formuła zrzeczenia się praw; Mateusz Bielski zrzeka się praw z zapisu obligacyjnego.
Fragment cesji: wystawca (ojciec/teść cesjonariuszy) ustępuje Kazimierzowi Gardlińskiemu i Mariannie Bielskiej, swemu zięciowi i córce, prawa do zapisu 1000 złotych polskich, zeznanego przez Tomasza z Rychty Humieckiego, łowczego podolskiego, przed aktami grodzkimi kamienieckimi we wtorek po niedzieli Jubilate 1662 (= 9 V 1662) i zabezpieczonego na dobrach wsi Sokolczyk w pow. kamienieckim, z otrzymaniem od nich pełnej satysfakcji.
Sokolczyk – odczyt nazwy niepewny co do identyfikacji; „Ducitione” – odczyt niepewny (zapewne zniekształcone „Defensione”/„Evictione”).
Convertendi, hac sua personali recognitione ad praemissa mediante – „…do obrócenia; za pośrednictwem tego jego osobistego zeznania co do powyższego”. Zakończenie wpisu z poprzedniej strony, podpisane przez Macieja Bielskiego.
Liczba „36” na lewym marginesie to prawdopodobnie foliacja (lub numer wpisu); u góry strony widnieje nieczytelny znak „ttt”.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Maciej Bielski zeznał, że całe swoje prawo z zapisu obligacyjnego na 1000 zł polskich, zeznanego mu przez Tomasza z Rychty Humieckiego, łowczego podolskiego, w aktach grodzkich kamienieckich we wtorek po niedzieli Jubilate 1662 i zabezpieczonego na dobrach wsi Sokolczyk w województwie podolskim, cedował Kazimierzowi Gardlińskiemu i Mariannie Bielskiej, swemu zięciowi i córce, wobec otrzymanego zadośćuczynienia, dając im pełną moc korzystania z tej sumy i obrócenia jej na dowolny użytek. Wpis podpisał Maciej Bielski; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 35
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 32 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 18v–19 [37] (skany 0019–0019; strony 0019L–0019P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 18v
1Generosus Casimirus Gardlinski sanus Receden-
2do Recognovit. Quia Ipse suo, et Generosae Mari-
3annae Bielska Consortis Suae Legitimae, de qua de
4Rathihabitione Cavet, et se praesentibus Inscribit
5Nomine. Generosum Thomam de Rychty Hu-
6mieccki Venatorem Podoliae, de summa Quingen-
7torum Quinquaginta Florenorum Polonicalium
8ex Originali summa Mille Florenorum Polonica-
9lium primum et originaliter Generoso Mathiae
10Bielski Coram Actis Praesentibus sub actu Feria
11Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno
12Millesimo, Sexcentesimo Sexagesimo, Septimo,
13per Eundem Generosum Venatorem Podoliae mo-
14do Obligatorio Inscriptt, et in Bonis Villae Sokol-
15czyk ad solvendum assecuratt, sibi vero Re-
16cognoscenti et Consorti suae per Eundem Gene-
17rosum Bielski Cessa et transfusa, realiter et
18in effectu de manibus suprascripti Generosi
19Venatoris Podoliae ad Rationem summae
20Mille Florenorum Polonicalium recepta, Eun-
21dem Generosum Venatorem Podoliae Ejusque
22Legitimos Successores, Quietat Emittit, et libe-
23[reklamant:] rum
k. 19 [37]
1num facit perpetuo. Salvam Sibi reservando fa-
2cultatem ad recuperandam residuitatem sum-
3mae. Praeterea Idem Generosus Recognoscens medi-
4ante suprascripto Recessu de Bonis suis generaliter omni-
5bus Inscribit se et Obligat Praedictam Generosam Con-
6sortem suam ad approbandam Praesentem Inscriptio-
7nem Quietatoriam ad Acta Praesentia in Decursu Sex
8Septimanarum statuere, ab Eaque ut praemissa de-
9quatur, efficere Idque sub Vadio Quin[skreślone: genta]gento-
10rum Quinquaginta Florenorum Polonicalium Foro
11Officij Praesentis. Kazimirz Gardlinski
Objaśnienia i tłumaczenia
Inscriptt, assecuratt – skróty od „inscriptae”, „assecuratae”.
Feria tertia post Dominicam Jubilate proxima 1667 = wtorek 10 V 1667 (niedziela Jubilate, III po Wielkanocy, 8 V 1667) – data pierwotnego zapisu sumy.
Tłumaczenie: szl. Kazimierz Gardliński, zdrów, zeznał, że w swoim imieniu i swojej żony Marianny Bielskiej (za której ratyhabicję ręczy) kwituje szl. Tomasza z Rychty Humieckiego, łowczego podolskiego, z sumy 550 zł pol. – części sumy 1000 zł pol., zapisanej pierwotnie Maciejowi Bielskiemu w 1667 r. na dobrach wsi Sokolczyk i cedowanej na zeznającego i jego żonę.
Data czynności – według księgi 1671 [?]; brak formuły „Actum” na stronie. W tekście „Hu-/mieccki” – nazwisko Humiecki z Rychty.
Salvam sibi reservando facultatem… – „zastrzegając sobie wolną możność odzyskania reszty sumy”; dalej wystawca zobowiązuje się na wszystkich swoich dobrach stawić żonę do akt w ciągu sześciu tygodni dla zatwierdzenia niniejszego zapisu kwitacyjnego, pod zakładem 550 złotych polskich na rzecz sądu tego urzędu.
W wyrazie „Quingentorum” kopista skreślił mylnie zapisaną sylabę i poprawił; kreska na prawym marginesie przy wierszu „Septimanarum” – znak redakcyjny.
Streszczenie
Kazimierz Gardliński, w imieniu własnym i żony Marianny Bielskiej (za której ratyfikację ręczy), zeznał, że kwituje Tomasza z Rychty Humieckiego, łowczego podolskiego, i jego następców z sumy 550 zł polskich z pierwotnych 1000 zł zapisanych Maciejowi Bielskiemu w aktach grodzkich we wtorek po niedzieli Jubilate 1667 na dobrach wsi Sokolczyk, cedowanych na niego i żonę, a odebranych od Humieckiego. Zastrzega sobie możliwość odzyskania reszty sumy i zobowiązuje się stawić żonę do aprobaty kwitu w ciągu sześciu tygodni pod wadium 550 zł. Wpis podpisał Kazimierz Gardliński; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 36
[brak nagłówka; Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, przed subdelegatem grodzkim – zeznanie/kwit]
Na marginesie rękopisu: 33 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 19 [37]–19v (skany 0019–0020; strony 0019P–0020L)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 19 [37]
1Coram Generoso Stanislao Makowiecki Dapifero La-
2ticoviensi Subdelegato Generosus Georgius Wolody-
3iowski Dapifer Premysliensis Rothmagister Sacrae
4Regiae Maiestatis Sanus Recedendo Recognovit.
5Quia Ipse de Omni, et Integro Jure suo Videli-
6cet de Inscriptione Cessionaria Originali per Gnosum
7(:vacuum spatium:) Jacimirski, Generoso olim Josepho Annibal
8Stroc super Summam Trium Millium [skreślone: Florenor]
9et Quingentorum Florenor. Pol. Coram Actis Prae-
10sentibus modo Obligatorio Recognita, et in Bo-
11nis Villae Zerdzie ad solvendum assecurata
12sibi vero per Generosum Hieronimum Anni-
13bal Ejusdem Filium uti Successorem Eidem
14Coram Actis Praesentibus Feria Secunda Pridie
15[reklamant:] Festi
k. 19v
1Festi Sanctae Mariae Magdalenae Anno proxime
2praeterito Cepa, Inscriptionibus Ex isdem Originali
3et Cessionaria de Praemissis Latioribus Jam Exnunc
4et defacto Generoso Casimiro Francisco Rzewuski
5Dapifero Podoliae Vicecapitaneo et Judici Castrensi
6Camenecensi uti Eorundem Bonorum Zerdzietta-
7redi, accepta pro praemissis satisfactione et reali
8summae praefatae Trium Millium et Quingentorum
9Florenorum Polonicalium persolutione Cedit, et
10Condescendit, omneque ac Integrum Jus suum et
11Competentiam Praemissorum Transfert et trans-
12fundit. Intromissionem admittit, Tuebitur, et
13evincet ex Re et Persona sui Recognoscentis, Idque
Coram Generoso Stanislao Makowiecki Dapifero Laticoviensi Subdelegato – „Przed urodzonym Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim, subdelegatem (grodzkim)”; Rothmagister S. R. Mtis – rotmistrz Jego Królewskiej Mości; Sanus recedendo recognovit – „zdrowy (na ciele i umyśle), odstępując, zeznał”.
Treść: Wołodyjowski kwituje (lub ustępuje) całe swoje prawo z oryginalnego zapisu cesyjnego, sporządzonego przez urodzonego (imię pominięte – „vacuum spatium”, puste miejsce) Jacimirskiego zmarłemu Józefowi Annibalowi Strocowi na sumę 3500 zł pol., zeznanego obligacyjnie przed aktami tutejszymi i zabezpieczonego na wsi Żerdzie, a scedowanego mu przez Hieronima Annibala, syna i sukcesora Józefa; dalszy ciąg na następnej stronie.
Fragment końcowy cesji: Jerzy Wołodyjowski ustępuje Kazimierzowi Franciszkowi Rzewuskiemu, stolnikowi podolskiemu, podstarościemu i sędziemu grodzkiemu kamienieckiemu, prawa do dóbr (zapisanych z dniem św. Marii Magdaleny – 22 VII – roku ubiegłego) po otrzymaniu 3500 zł polskich; dopuszcza intromisję, zobowiązuje się do ewikcji pod zakładem 3500 zł; forum – urząd niniejszy.
„Zerdzietta-redi” – odczyt niepewny (zapewne zniekształcone „haeredi” / nazwa dóbr); „Pott.” = Polonicalium; „Stol. Prze. R. J. K. Mści” = stolnik przemyski Rzeczypospolitej [?] Jego Królewskiej Mości; „Laticoviensis” – latyczowski; Subdelegatus – subdelegat grodzki; mp. = manu propria.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski i rotmistrz JKM, zeznał przed subdelegatem Stanisławem Makowieckim, stolnikiem latyczowskim, że cedował Kazimierzowi Franciszkowi Rzewuskiemu, stolnikowi podolskiemu, podstaroście i sędziemu grodzkiemu kamienieckiemu, całe swoje prawo z oryginalnego i cesyjnego zapisu na 3500 zł polskich, zapisanego (przez Jacimirskiego, imię pozostawione puste, zmarłemu Józefowi Annibalowi Strocowi) na dobrach wsi Żerdzie [?], a następnie scedowanego Wołodyjowskiemu przez Hieronima Annibala, syna i sukcesora Józefa, w poniedziałek w wigilię św. Marii Magdaleny roku ubiegłego. Cesja nastąpiła po otrzymaniu zapłaty 3500 zł; Wołodyjowski dopuszcza wwiązanie i zobowiązuje się bronić pod wadium 3500 zł. Wpis podpisali Jerzy Wołodyjowski i Stanisław Makowiecki, subdelegat; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 37
bez nagłówka (Wołodyjowski i Rzewuski – zeznanie pisma)
Na marginesie rękopisu: 34 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 19v–20 [39] (skany 0020–0020; strony 0020L–0020P)
Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, i stolnik podolski (Rzewuski) zeznają przed subdelegatem, że sporządzili i podpisali między sobą pismo datowane dziś w Kamieńcu, dotyczące różnych rzeczy i warunków, pod zakładem 1500 zł polskich.
Fragment końcowy wpisu roboracji: strony potwierdzają we wszystkich warunkach zapis (opiewający na sumę w złotych polskich) i będą go dotrzymywać pod zakładem 1500 złotych polskich, z poddaniem się jurysdykcji (forum) urzędu niniejszego.
Dapifer Laticzoviensis – stolnik latyczowski; Subdelegatus – podpis jako subdelegat (urzędnik grodzki przyjmujący akt); S.P. – prawdopodobnie „stolnik podolski” [?]; Stol. Prze. = stolnik przemyski.
Streszczenie
Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, i Kazimierz Franciszek Rzewuski, stolnik podolski, zeznali przed tym samym subdelegatem, że roborują i potwierdzają pismo spisane, podpisane i zabezpieczone wadium 1500 zł polskich, zawarte między nimi tego dnia w Kamieńcu, we wszystkich jego warunkach, i będą go dotrzymywać pod wadium 1500 zł na rzecz urzędu. Wpis podpisali Stanisław Makowiecki, subdelegat, Kazimierz Franciszek Rzewuski i Jerzy Wołodyjowski; data dzienna w tekście nie występuje.
Akt nr 38
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 35 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data21 II 1671 (Sabbatho post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxmo), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 20 [39] (skany 0020–0020; strony 0020P–0020P)
Językłac., pol.
Transkrypcja
k. 20 [39]
1Generosus Georgius Wołodyiowski Dapifer Pre:
2mysliensis Rothmagister Sacrae Regiae Magesta
3tis Sanus Recedendo Recognovit. Quia Ipse
4sortem suam propriam in Curia Sałganowa
5Dicta penes Curiam Szweykowski hic Cameneciae
6jacen[tem] et Consisten[tem] se vero Inter alios Successo:
7res Concernen[tem] cum omni Ejusdem Curiae seu Sortis
13Intromissionem Admittit, tuebitur et evincet, sub
14Damnis Terrestribus, sine Corporali Juramento tai:
15xandis, Forum Officij Praesentis.
16Jerzy Wołodyiowski Stol. Przemy.
Objaśnienia i tłumaczenia
Tłumaczenie: Urodzony Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, rotmistrz JKMci, zdrowy, przy odejściu zeznał, że swoją własną część w dworze zwanym Sałganowa, obok dworu Szweykowskiego tu w Kamieńcu położoną, przypadającą mu między innymi sukcesorami, ze wszelkim prawem, własnością, bliskością, tytułem dziedzicznym, budynkami, pożytkami i dochodami – już teraz i faktycznie daje, darowuje i ceduje urodzonym Stanisławowi Makowieckiemu, stolnikowi latyczowskiemu, i Annie z Wołodyjowskich, małżonkom; dopuszcza wwiązanie, będzie bronił i ewinkował pod szkodami ziemskimi szacowanymi bez przysięgi, z poddaniem się jurysdykcji urzędu.
Rothmagister = rotmistrz; Sanus Recedendo – formuła „zdrów odchodząc”; Odczyt numeru marginalnego niepewny; data wg ostatniej formuły na poprzednich stronach (rok 1671 wg księgi).
Streszczenie
Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski i rotmistrz królewski, darował i scedował swoją część dziedziczną w dworze zwanym Sałganowa w Kamieńcu (obok dworu Szweykowskiego) małżonkom Stanisławowi Makowieckiemu, stolnikowi latyczowskiemu, i Annie z Wołodyjowskich, dopuszczając wwiązanie i zobowiązując się do ewikcji pod karami ziemskimi. Wpis podpisał Wołodyjowski.
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data27 II 1671 (Feriâ Sextâ post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem), Kamieniec
Karty / skanyk. 20 [39]–21 [41] (skany 0020–0021; strony 0020P–0021P)
Językłac.
Transkrypcja
k. 20 [39]
1Feriâ Sextâ post Dominicam Remi:
2[reklamant:] niscere
k. 20v
1niscere Quadragesimalem 1671mo
2Generosi Georgius Wolodyiowski Dapifer Premy-
3sliensis Rothmagister Sacrae Regiae Magestatis
4ab una; et Adamus Biernapowski et Marian-
5na Bojarska Conjuges Legitimi Partibus ab al-
6tera Sani Recedendo Recognoverunt. Qua Ipsi
7et Generosus Dapifer Premysliensis suo et Gene-
8rosae Cristinae Jeziorkowska Consortis suae Legiti-
9mae, pro Cujus Rathihabitione Cavet, ac Praesentibus
10Inscribit Nomine, Contractum Certum Ratione
11Quarumcunque Rerum, Conditionum, de Actu et Da-
12ta Ipsius hic Camenecie Sabbatho post Domini-
13cam Invocavit Quadragesimalem proxime prae-
14terito, Anno praesenti Conscriptum, Subscriptum,
15et Sigillatum, Vadioque Mille Florenorum Po-
16lonicalium firmatum, in Omnibus Ejusdem Con-
17tractus, Conditionibus, Punctis, Clausulis, et Liga-
18mentis Roborant, Confirmant, et Rathificant
19Eundemque Tenebunt Sub Vadio Mille Flore-
20norum Polonicalium. Praeterea memoratus
21Generosus Dapifer Premysliensis mediante Supra-
22scripto Recessu, de Bonis suis generaliter Omnibus
23Inscribit, et Obligat. Memoratam Generosam Con-
24sortem Suam ad Approbandam Eandem Inscri-
25ptionem Roboratoriam, vel Similem faciendam
26[reklamant:] ad Acta
k. 21 [41]
1Ad Acta Praesentia, seu Quaevis Authentica Regni
2in Decursu Sex Septimanarum Statuere. Antequam
3Statuerit ab Omnibus Impedimentis tueri, et evin-
4cere; Idque Sub Seorsivo et Simili Vadio Mille
5Florenorum Polonicalium. Forum Officij Praesentis.
6Jerzy Wolodyiowski Stol. Prze. R. J. K. M. Adam Biernaszowski.
7Jan Lasocki Komornik Ziem: Podol: Jmieniem Jeymci Pani Maryanny Bierna-
8szowskiey Ktora pisać nieumiała, Jako Proszony Przyiaciel do tey Sprawy pod-
9pisuię Się. mp. Signum Crucis positum.
Objaśnienia i tłumaczenia
Formuła daty: piątek po niedzieli Reminiscere (2. niedziela Wielkiego Postu); w 1671 r. = 13 III 1671 [?].
Dapifer Premysliensis – stolnik przemyski; Rothmagister S. R. Mtis – rotmistrz JKM. Jerzy Wołodyjowski, pierwowzór Sienkiewiczowskiego bohatera; żona Krystyna z Jeziorkowskich.
„Sani Recedendo Recognoverunt” – ustępując zdrowo (od aktu), zeznali; strony roborują (zatwierdzają) kontrakt sporządzony w Kamieńcu w sobotę po niedzieli Invocavit (1. niedz. Postu) 1671 = 14 III 1671, pod zakładem (vadium) 1000 zł pol.
Nazwisko Biernapowski odczyt niepewny (może Biernacki/Biernatowski?) – sprawdzić z dalszym tekstem.
Fragment końcowy wpisu z poprzedniej strony: zobowiązanie do stawienia (zeznania) przed aktami tymi lub innymi autentycznymi Królestwa w ciągu sześciu tygodni, a przedtem do obrony od wszelkich przeszkód (ewikcji) pod osobnym i podobnym zakładem 1000 złotych polskich; sąd właściwy – urząd niniejszy.
Stol. Prze. R. J. K. M. = stolnik przemyski, rotmistrz Jego Królewskiej Mości; mp. = manu propria; Signum Crucis positum – postawiono znak krzyża (za niepiśmienną).
Streszczenie
W piątek po niedzieli Reminiscere 1671 (wg obliczenia 27 II 1671) Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski i rotmistrz JKM, w imieniu własnym i żony Krystyny Jeziorkowskiej (za której ratyfikację ręczy), z jednej strony, oraz małżonkowie Adam Biernaszowski (w pierwszym zapisie Biernapowski) i Marianna Bojarska, z drugiej, zeznali, że roborują i ratyfikują kontrakt sporządzony w Kamieńcu w sobotę po niedzieli Invocavit tego roku (21 II 1671), zabezpieczony wadium 1000 zł polskich, i będą go dotrzymywać pod wadium 1000 zł. Wołodyjowski zobowiązuje się stawić żonę do aprobaty w ciągu sześciu tygodni i do tego czasu bronić dóbr od przeszkód, pod osobnym wadium 1000 zł. Wpis podpisali Jerzy Wołodyjowski i Adam Biernaszowski, a za niepiśmienną Mariannę, jako proszony przyjaciel, Jan Lasocki, komornik ziemski podolski (postawiono znak krzyża).
Akt nr 40
[brak nagłówka]
Na marginesie rękopisu: 37 (inskrypcje 1671)
Sygnatura38-1-35 (CDIAK Ukrainy, f. 38, op. 1, spr. 35)
Data27 II 1671 (Feriâ Sextâ post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem), Kamieniec [wg formuły „Actum” poprzedzającej wpis]
Karty / skanyk. 21 [41]–21v (skany 0021–0022; strony 0021P–0022L)
Językłac.
Transkrypcja
k. 21 [41]
1Generosus Georgius Wolodyiowski Dapifer Praemy-
2sliensis, Rothmagister Sacrae Regiae Majestatis
3Sanus Recedendo Recognovit. Quia Ipse suo et
4Generosae Cristinae Jeziorkowska Consortis suae Legi-
5timae, Pro Cujus Rathihabitione Cavet, et se Praesen-
2Legitimis Successoribus hinc et ab Actu Praesenti
3ad Integrum Triennium in Summa Mille Flo-
4renorum Polonicalium Inscribit et Obligat, et in
5Defectu protunc exemptionis, Summae praefatae
6Persolutionis, extunc De Triennio ad Triennium
7Triennijs et Ferijs se se Sequentibus, usque ad
8exemptionem, Summae praefatae Persolutionem
9Tenebunt, habebunt, et Possidebunt. Intromis-
10sionem Admittit, Tuebitur et Evincet. Idque
11Sub Vadio Mille Florenorum Polonicalium.
12Praeterea Idem Generosus Dapifer Praemysliensis
13Statuet Praefatam Generosam Consortem Suam
14Ad approbandam Inscriptionem Obligatoriam
15Ad Acta Praesentia in Decursu Sex Septimanarum
16Horum Officij Praesentis.
17Jerzy Wołodyiowski Stol. Prze. R. J. Kmśćj
Objaśnienia i tłumaczenia
Data wg sąsiednich wpisów (rok 1671 lub 1672 wg księgi) – sprawdzić z formułą „Actum” na wcześniejszych stronach.
Tłumaczenie: Urodzony Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski, rotmistrz JKM, zdrów odchodząc zeznał, że on swoim i urodzonej Krystyny z Jeziorkowskich, małżonki swej prawej (za której ratyfikację ręczy), imieniem dobra swe własne i dziedziczne, tj. sześciu poddanych mieszkających we wsi Prewrocie [?], wyszczególnionych w osobnym inwentarzu, sześć pustych placów i spustoszony staw, z całym prawem, własnością, bliższością i tytułem zastawnym, z poddanymi, zagrodnikami [?], ogrodnikami, komornikami, ich robociznami, czynszami, daninami – z wyjątkiem dziesięciny wołowej, której żadna strona nie będzie pobierać – z wszelkimi pożytkami, rolami, łąkami, polami, lasami, gajami itd. – już teraz i faktycznie urodzonym Adamowi Biernaszowskiemu i [Mariannie …] (ciąg dalej).
Arctonibus – lekcja niepewna, prawdopodobnie zniekształcone „hortulanis/agricolis”; Decima Boaria – dziesięcina wołowa (opłata od bydła).
Numer na lewym marginesie przy pierwszej linii strony (odczyt „42” niepewny, może „47”); dotyczy wpisu rozpoczętego na poprzedniej stronie.
Tłumaczenie: „…Mariannie Bojarskiej, małżonkom i ich prawowitym następcom, od niniejszego aktu na pełne trzylecie, w sumie 1000 złotych polskich zapisuje i obowiązuje; a w razie niewykupienia wówczas, tj. niezapłacenia rzeczonej sumy, od trzylecia do trzylecia… aż do wykupienia trzymać, mieć i posiadać będą. Wwiązanie dopuszcza, bronić będzie i ewinkować. Pod wadium 1000 zł pol. Ponadto tenże urodzony stolnik przemyski stawi rzeczoną urodzoną małżonkę swoją dla zatwierdzenia zapisu obligacyjnego do akt niniejszych w ciągu sześciu tygodni.”
Stol. Prze. R. J. Kmśćj = Stolnik Przemyski, Rotmistrz Jego Królewskiej Mości. Dapifer Praemysliensis = stolnik przemyski.
Streszczenie
Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski i rotmistrz JKM, w imieniu własnym i żony Krystyny Jeziorkowskiej (za której ratyfikację ręczy), zapisał Adamowi Biernaszowskiemu i Mariannie Bojarskiej, małżonkom, i ich następcom na pełne trzy lata za 1000 zł polskich swoje dobra we wsi Prewrocie [?]: sześciu poddanych wyszczególnionych w osobnym inwentarzu, sześć pustych placów i opustoszały staw, wraz z prawami, czynszami, robocizną i pożytkami (z wyjątkiem dziesięciny wołowej, której żadna strona nie pobiera). W razie niewykupienia będą je trzymać z trzylecia na trzylecie aż do spłaty. Wołodyjowski dopuszcza wwiązanie i zobowiązuje się bronić pod wadium 1000 zł oraz stawić żonę do aprobaty zapisu w ciągu sześciu tygodni. Wpis podpisał Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski; data dzienna w tekście nie występuje.
Podcast do tej części
Uwaga: księga 38-1-35 to urzędowy odpis akt grodu kamienieckiego z lat 1671–1672, poświadczony przez rewizorów Michała Antoniego Pawłowskiego i Szymona Choińskiego, wyznaczonych przez sejmik podolski. Ostatnie wpisy pochodzą z lipca 1672 r., tuż przed upadkiem Kamieńca. Nota o źródle.
UWAGA: TEN PODCAST WYGENEROWAŁA SZTUCZNA INTELIGENCJA. JEJ INTERPRETACJE NIE SĄ OPINIĄ HISTORYKA I ZAWIERAJĄ BŁĘDY — ZWŁASZCZA WNIOSKI I OCENY TŁA HISTORYCZNEGO. Służy tylko do przybliżenia treści dokumentu. Rozstrzygające są teksty transkrypcji i skany; pytania kieruj do ludzi znających epokę.