Księga grodzka latyczowska 1663–1701 (czystopis – indukta) · część 1 z 8
Akty 1–40
Wpisy od 21 czerwca 1663 do 3 marca 1701
Akt nr 1
Roboracja (wzajemne potwierdzenie) kontraktu między Mikołajem Potockim z Potoka na Jezupolu, generałem podolskim, starostą kamienieckim, latyczowskim i czerkaskim[?], a Janem Wyhowskim[?], wojewodą i generałem ziem kijowskich, dziedzicem dóbr i miasteczek Bar[?] i Lubomla[?], z wadium 110 000 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (Feria quinta ante festum S. Ioannis Baptistae proxima), Latyczów; kontrakt dany w Latyczowie 19 czerwca 1663 (wg brulionu 40-1-1 akt 4)
Karty / skanyk. 1–1v (skany 0004 prawa – 0005 lewa)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 1 (skan 0004, strona prawa)
1Actum in Castro Laty-
2coviensi Feria Quinta
3ante Festum Sancti Ioan-
4nis Baptistae proxima
5Anno Domini Millesimo Sex-
6centesimo Sexagesimo Tertio.
7M[agnifi]cus G[e]n[er]alis Podoliae et Ill[ust]ris M[agnificus]
8Pal[a]tinus Terrar[um] Kiioviae inter
9se Roborant.
10Coram Officio p[rae]senti in quo protunc G[e]n[er]osus Stephanus Hawratyn-
11ski[?] Terrigena eiusdem D[istri]ctus Latycovien[sis] in locum infrascripti Ma-
12g[nifi]ci G[e]n[er]alis Podoliae loci huius reignatis[?] ad [...] actum Subdelegatus
13residebat et Actis Castren[sibus] Capitan[ealibus] Latycovien[sibus] p[raese]ntib[us] comparentes
14Magnus Nicolaus a Potok in Iezupol Potocki G[e]n[er]alis Podoliae
15Camenecen[sis] Latycovien[sis] Czerkasien[sis][?] etc. Capitaneus ab una et Ill[ust]ris ac
16Magnus Ioannes in Wyhow[?] Wyhowski[?] Palatinus et G[e]n[er]alis Terra-
17rum Kiioviae atq[ue] bonorum Oppidorum Bar[?] Lubomla[?] haeres parte
18ab altera mentibus et corporibus sani existentes a foro suo suisq[ue] com-
19petenti et Iurisdictione sua propria recedentes huic autem p[rae]senti Castren[si]
20Capitan[eali] Latycovien[si] Iuri et Iurisdictioni se suis cum o[mn]ibus bonis et
21[...] p[rae]sentis benevole incorporantes et subiicientes et per expressum palam [...]
22reignarunt[?] et quilibet illorum seorsim suo pro interesse recognovit Qua-
23[li]ter Inscriptionem certam seu Contractum de data et actu illis sci-
24licet[?] Camenecii[?] [wg brulionu 40-1-1 akt 4: „hic Laticzoviae”] die Decima Nona Mensis Iunij Anno p[rae]senti cur[rent]i
25[...]enti[?] ratione certarum rerum et condonum[?] [wg brulionu 40-1-1 akt 4: „conditionum”] in eodem expressarum mutuis
k. 1v (skan 0005, strona lewa)
1inter se consensum manibus suis recognitum propriis subscriptum et Sigillo
2[sigillatum][?] Vadioq[ue] centum Decem Millium Florenorum Polon[icalium] firmatum in o[mn]ibus
3eiusdem condonis[?] punctis clausulis nexibus ligamentis ac Vadio
4p[rae]fato roborant confirmant et ratificant o[mn]iaq[ue] ill[ius] contenta tam in
5toto quam in quavis minima parte ijdem[?] recognoscentes de bonis suis gn[er]a[li]t[e]r
6o[mn]ibus suis cum Successoribus tenere complere et exequi ac inviolabiliter
7observare invicem se se inscribunt et obligant idq[ue] sub Vadio eiden[?]
8Contractui apposito vid[elic]et Summa Centum Decem Millium Floren[orum] Polon[icalium]
9per se reignantes[?] Successoresq[ue] suos In casu p[rae]missis o[mn]ibus non satisfa-
10ctionis ad solvend[um] succumben[tes]. Pro quo quid[em] Vadio non completisq[ue]
11p[rae]missis o[mn]ibus complend[is] et condone aliqua privati contractus aut
12[...] p[rae]sentis Inscriptionis Roboratoriae non adimpleta pars p[rae]missor[um]
13contraveniens ad Instantiam alterius partis p[rae]missa firmiter tenentis[?] et
14observantis iure conventa coram p[rae]senti Castren[si] Latycovien[si] sive Ca-
15stren[si] Capitan[eali] Camenecen[si] Podoliae Officiis quibus se cum posteris
16ac bonis suis gn[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus hac in parte subiiciunt peremptorie[?] undi-
17[que] suis cum Successoribus tenebuntur. Primum Terminum [...] et alios o[mn]es
18exinde subsequentes dilationibus g[e]n[er]a[li]ter o[mn]ibus tum evasionibus p[ro] Termi-
19nibus fatalibus Iuris, impedimentis legalibus aut quibusvis exceptio-
21Cenvitio[?] Militari et in genere universis Iuris remediis et defensis
22excogitatis vel excogitandis non differen[tes] nec evaden[tes] imo eisdem re-
23nuncian[tes] sed Inscriptioni p[rae]senti Roboratoriae in o[mn]ibus illius contentis
24Vadio soluto quoties opus fuerit satisfacere ac posteritate bona[?]
25sua obligant et oneran[t]. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt księgi grodzkiej latyczowskiej (ЦДІАК Україна, f. 40, op. 1, spr. 2; okładka – skany 0001–0002, wyklejka i karta tytułowa „Inducta Rerum Xięga Pierwsza … 1663” – skan 0003). Nagłówek pisany ozdobną kursywą humanistyczną, tekst – kursywą łacińską XVII w. z licznymi skrótami; transkrypcja z rozwinięciem skrótów w nawiasach kwadratowych tam, gdzie pewne; odczyt częściowo orientacyjny (#PARTIAL).
Odczyt: nazwisko subdelegata „Hawratyn-ski[?]” (rkp. „Hawratyn-”, na następnej stronie w akcie 2 „Hawratynski”); „Czerkasien[sis][?]” (rkp. „Czerkasien.”); „in Wyhow[?] Wyhowski[?]” (rkp. „in Wyhow Wyhowski” – identyfikacja z Iwanem Wyhowskim, byłym hetmanem kozackim, od 1659 r. wojewodą kijowskim, prawdopodobna, lecz wymaga potwierdzenia); „Oppidorum Bar[?] Lubomla[?]” – odczyt niepewny; „reignatis[?] / reignarunt[?] / reignantes[?]” – zapewne forma czasownika ‘recognosco’ lub ‘resigno’; „condonum/condonis” – zapewne ‘conditionum/conditionis’; „Camenecii[?]” – miejsce wystawienia kontraktu niepewne; „Cenvitio[?] Militari” – może ‘Servitio Militari’; „Comitialibus[?]”, „Repositionis[?]” – niepewne.
Objaśnienia: „Feria quinta ante festum S. Ioannis Baptistae proxima” 1663 = czwartek przed św. Janem Chrzcicielem (24 VI) = 21 VI 1663. „Roboracja” – wzajemne zeznanie (potwierdzenie) przed sądem grodzkim kontraktu zawartego prywatnie, wraz z poddaniem się jurysdykcji grodu. „Vadium” – zakład (kara umowna), tu 110 000 zł polskich.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek przed świętem św. Jana Chrzciciela najbliższy, roku Pańskiego 1663. Wielmożny generał podolski i jaśnie wielmożny wojewoda ziem kijowskich wzajemnie roborują [kontrakt]. Przed niniejszym urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński[?], ziemianin tegoż powiatu latyczowskiego, subdelegat w zastępstwie niżej wymienionego wielmożnego generała podolskiego, i przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi stawiwszy się wielmożny Mikołaj z Potoka na Jezupolu Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski[?] itd. z jednej, i jaśnie wielmożny Jan Wyhowski[?], wojewoda i generał ziem kijowskich oraz dziedzic dóbr miasteczek Bar[?] i Lubomla[?] z drugiej strony, zdrowi na umyśle i ciele, odstępując od swojego właściwego forum i jurysdykcji, a poddając się wraz ze wszystkimi dobrami niniejszemu prawu i jurysdykcji grodzkiej starościńskiej latyczowskiej, zeznali, każdy z osobna co do swego interesu, że pewny zapis, czyli kontrakt, dany w Kamieńcu[?] 19 czerwca roku bieżącego w sprawie pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, za wzajemną zgodą, własnoręcznie podpisany i opieczętowany oraz zabezpieczony wadium 110 000 zł pol., we wszystkich jego punktach, klauzulach, więzach i wadium roborują, potwierdzają i ratyfikują; zobowiązują się wzajemnie wraz z sukcesorami na wszystkich swoich dobrach dotrzymać go, wypełnić i nienaruszenie zachować pod tymże wadium 110 000 zł, któremu w razie niewypełnienia ulegają. Za niedotrzymanie strona przeciwna może pozwać przed sąd grodzki latyczowski albo grodzki starościński kamieniecki na Podolu, któremu się poddają, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok, terminów fatalnych, przeszkód prawnych, wyjątków, wymówek z powodu sejmów, bezkrólewia, służby wojskowej[?] i wszelkich środków prawnych, i zobowiązują siebie i potomstwo do zapłacenia wadium, ilekroć zajdzie potrzeba.
Uzupełnienie (sesja 12 X 2026, wg tekstów równoległych w aktach 2–4): skrót „reign̄-” to „recogn[osc]-” – „reignarunt” = recogn[overu]nt, „reignantes” = recogn[oscen]tes; formuła „in locum … loci huius … ad [...] actum Subdelegatus” = „ad hunc actum” (por. akt 3: „Loci praesentis Capitanei ad hunc actum”); „Repositionis[?] Interregni Cenvitio[?] Militari” to najpewniej „Reip[ubli]cae negotiis, Interregno, Servitio Militari” (akty 2 i 4: „prosequutionibus Reipublicae negotiis Servitio Militari Interregno”). Dziedzic „Bar et Lubomla” i „in Wyhow Wyhowski” – odczyty potwierdzone wyraźnym zapisem w aktach 3–5.
[Poprawka 12 X 2026:] Brulion tego wpisu zachował się w księdze 40-1-1 (akt 4, k. 2): miejsce kontraktu – wyraźnie „hic Laticzoviae” (Latyczów), „conditionum”; data kontraktu 19 VI 1663.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
21czerwca 1663 r. przed sądem grodzkim latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński[?]) Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski[?], oraz Jan Wyhowski[?], wojewoda i generał ziem kijowskich, dziedzic dóbr Bar[?] i Lubomla[?], poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego, wzajemnie zeznali i potwierdzili (roborowali) zawarty między nimi 19 czerwca 1663 r. (w Kamieńcu[?]) kontrakt dotyczący pewnych rzeczy i warunków, zabezpieczony wadium 110 000 zł polskich. Zobowiązali się wraz z sukcesorami dotrzymać go we wszystkich punktach pod tym wadium, poddając się w razie sporu sądom grodzkim latyczowskiemu lub kamienieckiemu i zrzekając się wszelkich wybiegów prawnych. Treść samego kontraktu nie została wpisana.
Akt nr 2
Cesja Mikołaja Potockiego z Potoka na Jezupolu, generała podolskiego, na rzecz Jana Wyhowskiego, wojewody i generała ziem kijowskich, praw do sum z dwóch zapisów Jana Odrzywolskiego, kasztelana czernihowskiego (80 000 i 30 000 zł pol.), ubezpieczonych na dobrach w województwie bracławskim, z wadium 110 000 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akt 1 – Feria quinta ante festum S. Ioannis Baptistae), Latyczów
27tiis Servitio Militari Interregno male et iniuridice obtento et in
28genere universis Iuris remediis et defensis excogitatis vel excogitan[dis]
29non differen[do] nec effugien[do] neq[ue] evaden[do] imo eisdem et aliis quibusvis
30diffugiis et tergiversationibus renunciando et abdicando sed Inscri[pti]oni
k. 3v (skan 0007, strona lewa – góra)
1p[rae]senti Cessionariae o[mn]ibusq[ue] et singulis ill[iu]s contentis Vadio soluto quoties
2opus fuerit satisfacere se posteritate[m] bonaq[ue] sua o[mn]ia et singula obligan[do]
3et oneran[do]. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt wpisany bezpośrednio po akcie 1, w tej samej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego (21 VI 1663); subdelegat ten sam – Stefan Hawratyński (tu nazwisko zapisane wyraźnie „Hawratynski”, co potwierdza odczyt z aktu 1). Na marginesie numer „N[ume]ro 2”. Nagłówek pisany ozdobną kursywą; tekst kursywą łacińską z licznymi skrótami (#PARTIAL – kilka miejsc niepewnych).
Odczyt: skrót „reign̄s / reign̄tem / reign̄t” to najpewniej „recogn[oscen]s / recogn[oscen]tem / recogn[ovi]t” (tak rozwinięto tu; por. akt 1 „reignarunt / reignantes” – należy tam czytać „recogn[overu]nt / recogn[oscen]tes”). Na k. 1v „in locum infrascripti Mag[nifi]ci reign[a]tas[?] ad hun[c]” – miejsce niejasne (w akcie 1 analogicznie „reignatis[?] ad [...] actum”), por. akt 3: „in locum infrascripti Magci Gnalis Podoliae Loci praesentis Capitanei ad hunc actum Subdelegatus”. „Feria Ora-|na[?]” – data wpisu pierwszej inskrypcji w grodzie kamienieckim nieczytelna. „Re-|cogn[i]ti[?] Parenti” – może „recolendae memoriae”. „et sibi l[egi]t[i]me se-|rviebant” – rozstrzygnięte wg tekstu równoległego w akcie 3 („et sibi l[egi]t[i]me serviebat”). „vo[...][?]” po „integrum” – nieodczytane. „famisationibus[?]”, „cortularis[?] ingu-|linis[?]” = zapewne hortulanis, inquilinis (ogrodnicy, komornicy). „Tlumacen[sem][?]” (rkp. „Plumacen”/„Tlumacen”) – starostwo tłumackie. „Braclan[?]” – nazwa miasteczka niepewna (być może Brahiłów/Brajłów w powiecie winnickim, w pobliżu Żmerynki); „Machnowce[?] seu Machnowka[?]” (rkp. „Maesnowce seu Maesnowka”), „Zmyrzynce[?]” (może Żmerynka). „Lukovien[si][?]” – może Łuków (gród łukowski). „Gembice[?]” – rkp. „de Gembice”. „Podoliae[?]” przy tytule Zbigniewa Ossolińskiego – rkp. „Podolia”, wymaga weryfikacji (może „Podlachiae”).
Objaśnienia: Mikołaj Potocki (zm. 1676), generał podolski, syn hetmana wielkiego koronnego i kasztelana krakowskiego Mikołaja Potockiego „Niedźwiadka” (zm. 1651), starosty barskiego i niżyńskiego. Stanisław „Rewera” Potocki – w 1663 r. wojewoda krakowski i hetman wielki koronny (wcześniej wojewoda podolski). Jan Wyhowski (Iwan Wyhowski), były hetman kozacki, od 1659 r. wojewoda kijowski, starosta czehryński i kaniowski, osiadły w Barze. Jan Odrzywolski – kasztelan czernihowski, starosta winnicki (zm. przed 1663). „Excubiarum Regni Praefectus” = strażnik koronny. „Cmetones, hortulani, inquilini” = kmiecie, ogrodnicy, komornicy. „Complanatio” = układ (ugoda) działowy. „Intromissio … per Ministerialem Regni Generalem et Nobiles duos” = wwiązanie w dobra przez woźnego generała z dwoma szlachcicami.
Tłumaczenie (orientacyjne): Wielmożny generał podolski jaśnie wielmożnemu wojewodzie kijowskiemu ceduje. Przed urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński, ziemianin tutejszego powiatu latyczowskiego, jako subdelegat w miejsce niżej wymienionego wielmożnego [starosty], i przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi stawiwszy się osobiście wielmożny pan Mikołaj z Potoka na Jezupolu Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski itd., jedyny syn i sukcesor jaśnie wielmożnego Mikołaja Potockiego, kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego, starosty barskiego, niżyńskiego itd., zdrowy na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, jawnie i wyraźnie zeznał, że całe swoje prawo z dwóch zapisów: jednego zeznanego w grodzie kamienieckim na Podolu jego ojcu przez nieżyjącego Jana z Odrzywołu Odrzywolskiego, kasztelana czernihowskiego, starostę winnickiego, na dwie sumy – 80 000 zł pol. jemu i nieżyjącej Annie z Goraja[?], jego małżonce, oraz 30 000 zł pol. [...] przez Stanisława Potockiego, wówczas [wojewodę] podolskiego, obecnie wojewodę krakowskiego i hetmana wielkiego koronnego, przed grodem winnickim lub w inny sposób zeznanych i zapisanych na dobrach miasteczka Braclan[?] i przynależnych wsiach Machnowce[?] albo Machnówka[?] i Żmeryńce[?] w województwie bracławskim i powiecie winnickim; drugiego – aprobacyjnego w grodzie łukowskim[?], wystawionego temuż kasztelanowi krakowskiemu przez Mariannę z Gembic[?], żonę z pierwszego małżeństwa Jana Odrzywolskiego, a obecnie z drugiego małżeństwa Zbigniewa z Ossolina Ossolińskiego, wojewody podolskiego[?] – ze wszystkimi warunkami, wwiązaniem, ewikcją, prawem własności i wszystkimi pożytkami (rolami, łąkami, lasami, pasiekami, stawami, poddanymi i ich robociznami, czynszami, dziesięcinami), niczego nie zastrzegając, tak jak należały do jego ojca i do niego na mocy sukcesji naturalnej i układu działowego dóbr ojcowskich zawartego z rodzeństwem – Jakubem, strażnikiem koronnym, starostą tłumackim[?], Dominikiem i Joanną Potockimi – teraz i faktycznie, przyjąwszy od niego pełną zapłatę, ceduje i ustępuje jaśnie wielmożnemu Janowi Wyhowskiemu, dziedzicowi dóbr miasteczek Bar i Lubomla[?], wojewodzie i generałowi ziem kijowskich, staroście czehryńskiemu, kaniowskiemu itd., i jego sukcesorom; przenosi na niego całe prawo, dając mu pełną moc użytkowania tych dóbr i obracania ich na swój pożytek, a także uzyskania wwiązania przez woźnego z dwoma szlachcicami. Zobowiązuje się bronić cesjonariusza przed wszelkimi roszczeniami i oczyszczać dobra, pod wadium 110 000 zł pol., poddając się sądom grodzkim latyczowskiemu lub winnickiemu z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 5:] W brulionie miasteczko zapisano wyraźnie „Oppido Brahilo[w]” (Brahiłów/Brajłów w pow. winnickim) – „Braclan[?]” należy czytać Brahiłów[?]. Wystawczynią zapisu aprobacyjnego jest w brulionie „Anna de Gorey” – żona Jana Odrzywolskiego z pierwszego małżeństwa, z drugiego Zbigniewa Ossolińskiego, „Pallatini Podlachiae[?]” (wojewody podlaskiego[?]); odczyt „Marianna de Gembice[?]” i „Podoliae[?]” w kopii do ponownej weryfikacji. Anna z Goraja to żona Odrzywolskiego (suma 80 000 zł zapisana Odrzywolskiemu i jego żonie), nie Mikołaja Potockiego seniora. Suma zapisu aprobacyjnego: 110 000 zł.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński) Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski, jedyny syn i sukcesor hetmana i kasztelana krakowskiego Mikołaja Potockiego, scedował na rzecz Jana Wyhowskiego, wojewody i generała ziem kijowskich, starosty czehryńskiego i kaniowskiego, dziedzica Baru i Lubomli[?], wszystkie swoje prawa z dwóch zapisów dłużnych: pierwszego – wystawionego jego ojcu przez nieżyjącego Jana Odrzywolskiego, kasztelana czernihowskiego i starostę winnickiego, na sumy 80 000 zł (ojcu i jego żonie Annie z Goraja[?]) i 30 000 zł, zabezpieczone na miasteczku Braclan[?] i wsiach Machnowce[?]/Machnówka[?] i Żmeryńce[?] w powiecie winnickim województwa bracławskiego (przy udziale Stanisława Potockiego, wojewody krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego); drugiego – aprobacyjnego, wystawionego w grodzie łukowskim[?] przez Mariannę z Gembic[?], wdowę po Odrzywolskim, obecnie żonę Zbigniewa Ossolińskiego. Potocki otrzymał od Wyhowskiego pełną zapłatę, przekazał mu pełne prawo do dóbr (z prawem wwiązania) i zobowiązał się bronić go przed wszelkimi roszczeniami, pod wadium 110 000 zł pol., poddając się sądom grodzkim latyczowskiemu lub winnickiemu. Prawa te przysługiwały mu z sukcesji i z działu dóbr ojcowskich z rodzeństwem: Jakubem Potockim, strażnikiem koronnym i starostą tłumackim[?], Dominikiem i Joanną.
Akt nr 3
Cesja Jana Wyhowskiego, wojewody i generała ziem kijowskich, na rzecz Mikołaja Potockiego, generała podolskiego, sumy 27 200 zł pol. przyznanej mu dwiema konstytucjami sejmowymi do wypłaty ze Skarbu Rzeczypospolitej
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–2), Latyczów
Karty / skanyk. 3v–4 (skan 0007 lewa i prawa – góra)
Językłac.
Transkrypcja
k. 3v (skan 0007, strona lewa – od wiersza 4)
1Ill[ust]ris et Mag[nifi]cus Pal[ati]nus Kiioviae Mag[nifi]co
2G[e]n[er]ali Podoliae Cedit.
3[C]oram Off[ici]o p[rae]senti Castren[si] Capitan[eali] Latycovien[si] cui protunc G[e]n[er]osus Ste-
4phanus Hawratynski Terrigena D[istri]ctus p[rae]sentis Latycovien[sis] in lo-
5cum infrascri[pti] Mag[nifi]ci G[e]n[er]alis Podoliae Loci p[rae]sentis Cap[ita]nei ad hunc actum
7vien[sibus] person[a]l[ite]r comparens Ill[ust]ris et Mag[nifi]cus Ioannes in Wyhow Wy-
8howski Pal[ati]nus et G[e]n[er]alis Terrarum Kiioviae in bonis Oppidorum
9Bar et Lubomla haeres Iurisd[icti]one sua propria sibi ex quacunq[ue] causa
10modo et ra[ti]one competen[ti] omissa hac autem p[rae]senti Castren[si] Cap[ita]n[ea]li La-
11tycovien[si] in se Successores suos ac bona sua omnia quoad actum p[rae]sente[m]
12attinet benevole assumpta et imposita mente corporeq[ue] sanus exi[sten]s
13libere ac per expressum recogn[ovi]t Quia ipse de omni et integro Iure
14suo vid[elic]et Summa Viginti Septem Millium et Ducentorum Floren[orum]
15Polon[icalium] bina Constitutione Regni sibi Recogn[i]ta[?] ex Thesauro Regni ad
16solvendum assecurat[a] cum totali eiusdem assecura[ti]onis eadem lege pu-
17blica consti[tu]ta competentia atq[ue] Summa ip[s]a proprietate et Praerogativis ni-
18hil ex eadem Summa pro se recogn[oscen]te suisq[ue] Success[o]ribus aut quopiam alio
19reservan[do] et excipien[do] sed totaliter et ex integro prout eadem Summa se
20recogn[oscen]tem concernebat et sibi l[egi]t[i]me serviebat Iam exnunc et de facto
21Mag[nifi]co Nicolao a Potok in Iezupol Potocki G[e]n[er]ali Podoliae Came-
22necen[si] Latycovien[si] Czerkasien[si] etc. Cap[ita]neo et ipsius Success[o]ribus accepta
23ab ipso reali et sufficienti pro p[rae]missis satisfactione cedit et conde-
24scendit o[mn]e[que] et integrum Ius suum Evidem[?], et competentiam p[rae]missorum
25o[mn]ium in personam eiusdem suprarecensiti Mag[nifi]ci G[e]n[er]alis Podoliae
26transfert et transfundit plenarie et de Integro Dans et concede[ns]
27eidem Mag[nifi]co G[e]n[er]ali Podoliae plenariam facultatem et omnimodam potestatem
k. 4 (skan 0007, strona prawa – góra)
1eandem Summam suprascriptam Viginti Septem Millium et Ducentorum
2Florenorum Polon[icalium] ut[?] suam propriam ex Thesauro Regni recuperandi
3levandi tollendi de eadem levata et percepta quietandi et in usus suo-
4rumq[ue] Success[o]rum quosvis beneplacitos usus pro natura et proprietate ip[s]i[us]
5libere convertendi et conferendi Idq[ue] vigore p[rae]sentis cessi[oni]s et trans-
6fusi[onis] Iuris sui Hac sua personali Recogn[iti]one ad p[rae]missa mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt trzeci tej samej sesji (21 VI 1663); numer marginalny „N[ume]ro 3”. Wyraźny zapis „in Wyhow Wyhowski” i „Oppidorum Bar et Lubomla” potwierdza odczyty z aktów 1–2. Formuła „in locum … Loci praesentis Capitanei ad hunc actum Subdelegatus” objaśnia niejasne miejsca w aktach 1–2. Cesja wzajemna do aktu 2 (Potocki cedował Wyhowskiemu sumy Odrzywolskiego, Wyhowski – Potockiemu sumę skarbową); w tym akcie brak wadium.
Odczyt: „Recogn[i]ta[?]” (rkp. „Recognti”; może „assignata”); „Evidem[?]” (rkp. „Evidem”, może błąd pisarza za „eidem” albo „evictionem”; w akcie 2 analogicznie „integrum vo[...]”); „ut[?] suam propriam” (rkp. „Polon. et/ut”).
Objaśnienia: „bina Constitutione Regni” – dwiema konstytucjami sejmowymi przyznano Wyhowskiemu sumę 27 200 zł pol. do wypłacenia ze Skarbu Rzeczypospolitej (zapewne w związku z ugodą hadziacką 1658 i zasługami dla Rzeczypospolitej – identyfikacja konstytucji wymaga sprawdzenia w Volumina Legum). „Cessio et transfusio Iuris” – cesja i przelanie prawa.
Tłumaczenie (orientacyjne): Jaśnie wielmożny wojewoda kijowski wielmożnemu generałowi podolskiemu ceduje. Przed niniejszym urzędem grodzkim starościńskim latyczowskim, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński, ziemianin tutejszego powiatu latyczowskiego, jako subdelegat na ten akt w miejsce niżej wymienionego wielmożnego generała podolskiego, starosty tutejszego, i przed niniejszymi aktami stawiwszy się osobiście jaśnie wielmożny Jan z Wyhowa Wyhowski, wojewoda i generał ziem kijowskich, dziedzic dóbr miasteczek Bar i Lubomla, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, dobrowolnie i wyraźnie zeznał, że całe swoje prawo, mianowicie sumę 27 200 zł pol., przyznaną mu dwiema konstytucjami Rzeczypospolitej do wypłaty ze Skarbu Rzeczypospolitej, z całym jej zabezpieczeniem ustanowionym tym prawem publicznym, z prawem własności i przywilejami, nic sobie ani sukcesorom nie zastrzegając, lecz w całości, tak jak mu prawnie służyła, teraz i faktycznie, otrzymawszy od niego rzeczywistą i dostateczną zapłatę, ceduje wielmożnemu Mikołajowi z Potoka na Jezupolu Potockiemu, generałowi podolskiemu, staroście kamienieckiemu, latyczowskiemu, czerkaskiemu itd., i jego sukcesorom; przenosi na niego całe swoje prawo, dając mu pełną moc odebrania tej sumy ze Skarbu jako własnej, podjęcia jej, kwitowania z odebranej i obracania jej na dowolny pożytek swój i sukcesorów – na mocy niniejszej cesji i przelania prawa, przez to swoje osobiste zeznanie.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński) Jan Wyhowski, wojewoda i generał ziem kijowskich, dziedzic Baru i Lubomli, scedował na rzecz Mikołaja Potockiego z Potoka na Jezupolu, generała podolskiego, starosty kamienieckiego, latyczowskiego i czerkaskiego, sumę 27 200 zł pol. przyznaną mu dwiema konstytucjami sejmowymi do wypłaty ze Skarbu Rzeczypospolitej, ze wszystkimi prawami i zabezpieczeniem. Potwierdził otrzymanie od Potockiego pełnej zapłaty i dał mu prawo odebrania sumy ze Skarbu, kwitowania z niej i dysponowania nią. Jest to cesja wzajemna do aktu 2.
Akt nr 4
Roboracja przez Jana Wyhowskiego, wojewodę kijowskiego, zapisu (rekognicji) danego Stanisławowi Rabaszowskiemu, notariuszowi grodzkiemu latyczowskiemu, z wadium 12 000 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–3), Latyczów; zapis dany tegoż dnia w Latyczowie
Karty / skanyk. 4–4v (skany 0007 prawa – 0008 lewa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 4 (skan 0007, strona prawa – od wiersza 7)
1Idem Ill[ust]ris et Mag[nifi]cus in personam
2G[e]n[er]osi Notarii Loci p[rae]sen[tis] Roborat.
3[C]oram Off[ici]o p[ro]cedenti[?] cui protunc G[e]n[er]osus Stephanus Hawratynski Ter-
4rigena D[istri]ctus p[rae]sentis Latycovien[sis] in locum infrascri[pti] G[e]n[er]osi Stanislai
5Rabaszowski Loci p[rae]sentis Notarii Subdelegatus ad hunc actum resi-
12opus fuerit satisfacere se posteritatem suam et bona sua omnia o-
13bligando et onerando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt czwarty sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 4”. Ponieważ stroną aktu jest sam notariusz grodzki, subdelegat Stefan Hawratyński zasiada tu „w miejsce” notariusza Stanisława Rabaszowskiego (nazwisko potwierdzone w nagłówku aktu 6: „G. Rabaszowski Notarius Loci praesentis Roborat”).
Odczyt: „Off[ici]o p[ro]cedenti[?]” (rkp. „Offo p̄cedenti”, może „praesidenti”); „a Foro[?] Iureq[ue] Terrestri” – odczyt niepewny; „Primum Terminum ut et alios” – rozstrzygnięte wg aktu 6. Treść samego zapisu (rekognicji) nie została wpisana.
Objaśnienia: „scriptum manuale seu recognitio” – zapis odręczny (skrypt) wystawiony prywatnie, tu tego samego dnia w Latyczowie; jego roboracja w aktach grodzkich nadawała mu moc dokumentu publicznego. Wadium (kara umowna) 12 000 zł pol. – takie samo jak w samym zapisie („similis summae”).
Tłumaczenie (orientacyjne): Tenże jaśnie wielmożny [wojewoda] na rzecz szlachetnego notariusza tutejszego roboruje. Przed urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński, ziemianin tutejszego powiatu latyczowskiego, jako subdelegat na ten akt w miejsce niżej wymienionego szlachetnego Stanisława Rabaszowskiego, notariusza tutejszego, i przed niniejszymi aktami stawiwszy się osobiście jaśnie wielmożny Jan z Wyhowa Wyhowski, wojewoda kijowski, dziedzic miasteczek Bar i Lubomla, odstąpiwszy od własnego forum i prawa ziemskiego, a poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie i dobrowolnie zeznał, że pewny zapis odręczny, czyli rekognicję, daną tu w Latyczowie dnia dzisiejszego, w sprawie pewnych rzeczy i warunków w niej zawartych, napisaną i podpisaną własną ręką i zabezpieczoną wadium 12 000 zł pol., we wszystkich warunkach, punktach, klauzulach i więzach na rzecz szlachetnego Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego starościńskiego latyczowskiego, roboruje, potwierdza i ratyfikuje; zobowiązuje się wraz z sukcesorami na wszystkich dobrach wypełnić ją i nienaruszenie zachować pod wadium drugich 12 000 zł pol.; w razie niedotrzymania będzie odpowiadał przed grodem latyczowskim na wezwanie notariusza lub jego sukcesorów, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok, wyjątków, zasłaniania się sprawami Rzeczypospolitej, służbą wojskową, bezkrólewiem i innymi środkami prawnymi.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński, zastępujący w tym akcie notariusza) Jan Wyhowski, wojewoda kijowski, dziedzic Baru i Lubomli, roborował (potwierdził przed sądem) swój odręczny zapis (rekognicję), wystawiony tegoż dnia w Latyczowie na rzecz Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego latyczowskiego, w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków”, zabezpieczony wadium 12 000 zł pol. Zobowiązał się dotrzymać zapisu pod drugim wadium 12 000 zł, poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego i zrzekając się wszelkich wybiegów prawnych. Treść zapisu nie została wpisana.
Akt nr 5
Plenipotencja Jana Wyhowskiego, wojewody kijowskiego, dla Sebastiana Lilbaszewskiego[?], notariusza grodzkiego żydaczowskiego, Pawła Sawickiego, Franciszka Rybińskiego[?], Stanisława Radolińskiego, wicenotariusza grodzkiego kamienieckiego, Daniela Radlińskiego[?], komornika ziemskiego żydaczowskiego, i Baschiusa[?] Horodowicza[?] – do prowadzenia wszystkich jego spraw sądowych na trzy lata
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–4), Latyczów
Karty / skanyk. 4v–5 (skan 0008 lewa – prawa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 4v (skan 0008, strona lewa – od wiersza 14)
1Ill[ust]ris et M[agnificus] Pal[ati]nus Kiiovien[sis] Plenipo-
7de illis quietan[di] in eosdemq[ue] Intro[missi]o[n]es asse[cu]ran[di][?] soli Nob[i]li Stanislao
8Radolinski alios in locum sui cum simili facultate substituen[di] aliaq[ue]
9munia et Officia l[egi]t[i]mos Plenip[oten]tes concernentia l[egi]t[i]me peragen[di] et Iure ex-
10pedien[di] inchoatas actiones quasvis continuan[di] et prosequen[di] Insuper
11cavens ac se de bonis suis g[e]n[er]a[li]ter o[mn]ibus inscribens id o[mn]e quidquid
12in p[rae]missis o[mn]ibus causis actionibus suis per suprascriptos Plenip[oten]tes
13suos et eorum substitutos Iuridice et l[egi]t[i]me actum constitutumve fuerit
14pro rato firmo et irrevocabili suis cum posteris suscepturum. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt piąty sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 5”. Wpis bez wzmianki o subdelegacie (formuła „Comparens personaliter coram Officio praesenti”).
Odczyt: „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro” (rkp. „A Ternis Dcibus foro”; ta sama formuła w akcie 6 – odczyt niepewny, może „a Terrestribus [Iudiciis?]”); „alio-|ratu[?] suo habitis” – niejasne; „Lilbaszewski[?]” (rkp. „Lilbaszenski”); „Rybin-|ski[?]” (rkp. „Rybin-|ski”, inicjał podobny do „L”); „Radlinski[?]” (rkp. „Radlinski”, obok „Radolinski” – może ta sama rodzina); „Baschium[?] Horodowicz[?]” (rkp. „Baschium” / „Horodowicz”, imię niejasne, może Bazyli); „Iur[ament]a[?] attentan[di]”, „p[ensio]nes[?]”, „asse[cu]ran[di][?]” – rozwinięcia niepewne.
Objaśnienia: „Plenipotens” – pełnomocnik procesowy; „Tribunalitium Regni Lublinense” – Trybunał Koronny w Lublinie (sąd najwyższy dla szlachty Małopolski i Rusi); „substituere” – ustanawiać zastępców (substytutów); tu prawo substytucji przyznano wyłącznie Stanisławowi Radolińskiemu. Plenipotencja na trzy lata („usque ad triennium”).
Tłumaczenie (orientacyjne): Jaśnie wielmożny wojewoda kijowski ustanawia plenipotentów. Stawiwszy się osobiście przed niniejszym urzędem grodzkim starościńskim latyczowskim jaśnie wielmożny Jan z Wyhowa Wyhowski, wojewoda kijowski, dziedzic miasteczek Bar i Lubomla, odstąpiwszy od właściwych sobie sądów i jurysdykcji, a poddawszy się w tej sprawie całkowicie jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że do wszystkich swoich spraw sądowych w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, także w Trybunale Koronnym Lubelskim i innym właściwym, z jakimikolwiek osobami, z powodu jakichkolwiek rzeczy i pretensji, ustanawia na trzy lata swoimi prawdziwymi i prawnymi plenipotentami szlachetnych: Sebastiana Lilbaszewskiego[?], notariusza grodzkiego żydaczowskiego, Pawła Sawickiego, Franciszka Rybińskiego[?], Stanisława Radolińskiego, wicenotariusza grodzkiego kamienieckiego na Podolu, Daniela Radlińskiego[?], komornika ziemskiego żydaczowskiego, i Baschiusa[?] Horodowicza[?]; daje im pełną moc wnoszenia, popierania i bronienia tych spraw, przyjmowania dekretów, apelowania od przeciwników do wyższych sądów, prowadzenia wniosków, [składania przysiąg?], podnoszenia sum i kwitowania z nich, [zabezpieczania?] wwiązań, a samemu Stanisławowi Radolińskiemu – ustanawiania w swoje miejsce substytutów z tą samą mocą, oraz wykonywania wszelkich innych czynności właściwych plenipotentom i kontynuowania rozpoczętych spraw; zobowiązuje się na wszystkich dobrach uznać za ważne, trwałe i nieodwołalne wszystko, co oni i ich substytuci prawnie zdziałają.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 8:] W brulionie: „tam ex reatu quam et actoratu suo” (zamiast „ex reali quam et alioratu[?]”), „poenales Summas levandi” (zamiast „p[ensio]nes[?] summas”), „Intromissiones affectandi” (zamiast „asse[cu]ran[di][?]”), „Basilium” (zamiast „Baschium[?]”); nazwisko pierwszego plenipotenta w brulionie „Pilbaszowski[?]/Lilbaszowski”, ostatniego „Horodnicz[?]”.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim Jan Wyhowski, wojewoda kijowski, dziedzic Baru i Lubomli, ustanowił na trzy lata pełnomocników do wszystkich swoich spraw sądowych we wszystkich sądach Korony, także w Trybunale Koronnym Lubelskim: Sebastiana Lilbaszewskiego[?], notariusza grodzkiego żydaczowskiego, Pawła Sawickiego, Franciszka Rybińskiego[?], Stanisława Radolińskiego, wicenotariusza grodzkiego kamienieckiego, Daniela Radlińskiego[?], komornika ziemskiego żydaczowskiego, oraz Baschiusa[?] Horodowicza[?]. Dał im pełną moc prowadzenia spraw, apelacji, podnoszenia sum i kwitowania; prawo ustanawiania substytutów przysługiwało tylko Radolińskiemu. Zobowiązał się uznać ich działania za wiążące.
Akt nr 6
Roboracja przez Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego latyczowskiego, zapisu (rekognicji) danego Mikołajowi Potockiemu, generałowi podolskiemu, staroście latyczowskiemu, z wadium 12 000 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–5), Latyczów; zapis dany tegoż dnia w Latyczowie
Karty / skanyk. 5–5v (skany 0008 prawa – 0009 lewa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 5 (skan 0008, strona prawa – od wiersza 15)
1G[enerosus] Rabaszowski N[otar]ius Loci prae-
2sentis Roborat.
3[C]omparens person[a]l[ite]r coram Off[ici]o p[rae]senti in quo protunc G[e]n[er]osus Stepha-
4nus Hawratynski in locum infrascripti G[e]n[er]osi Loci p[rae]sentis Notarii
5ad hunc actum Subdelegatus residebat Actisq[ue] p[rae]sen[tibus] Castren[sibus] Capitan[ealibus]
7tan[ealis] Latycovien[sis] a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro Iuribus Iurisd[icti]onibus
8suis quibusvis propriis et competen[tibus] Receden[s] se vero cum Successoribus
9ac bonis suis o[mn]ibus Iurisd[icti]oni Off[ici]i p[rae]sen[tis] Castren[sis] Capitan[ealis] Latycov[iensis]
10quoad actum p[rae]sentem attinet totaliter incorporan[do] ac plenarie subiicien[do]
11mente corporeq[ue] sanus exi[sten]s palam libere ac per expressum recogn[ovi]t. Quia
12ipse Scriptum certum seu Manualem Recogn[iti]onem de actu et data [...][?]
13Latycoviae die hodierna actus p[rae]sen[tis] Ra[ti]o[n]e certarum rerum et condi[ti]onum
14in rem et personam Mag[nifi]ci Nicolai a Potok in Iezupol Potocki Ca-
15[pita]nei Loci p[rae]sentis conscriptam manu sua propria subscriptam Vadioq[ue] Summae
16Duodecem Millium Floren[orum] Polon[icalium] firmatam in o[mn]ibus eiusdem scripti
k. 5v (skan 0009, strona lewa – góra)
1punctis ligamentis et condi[ti]onibus roborat confirmat et ratificat o[mn]iaq[ue] ill[iu]s con-
2tenta in toto et in parte complere et exequi de bonis suis o[mn]ibus suis cum
3Successoribus se inscribit et obligat Idq[ue] sub Vadio simili summae supra-
4scr[ipt]ae. In casu p[rae]missis non satisfactionis per se Successoresq[ue] suos ad sol-
5vend[um] succumben[s]. Pro quo quidem Vadio non completis p[rae]missis o[mn]ibus
6complendis idem G[e]n[er]osus N[otar]ius loci p[rae]sentis Iure conventus foro com-
7petenti ut supra renuncian[do] Coram Off[ici]o p[rae]senti Castren[si] Latycovien[si] sive
8Camenecen[si] Podoliae quibus se hac in parte suis cum Successoribus ac
9bonis suis o[mn]ibus subiicit Ad Instantiam suprascri[pti] Mag[nifi]ci G[e]n[er]alis
10Podoliae Vel eius Successorum suis cum posteris perempt[ori]e videre. Pri-
11mum Terminum ut et alios o[mn]es exinde subsequen[tes] dilationibus g[e]n[er]a[li]t[e]r
12o[mn]ibus tum evasionibus p[ro] Terminibus fa[ta]libus Iuris impedimentis lega-
13libus aut quibusvis exceptionibus Motionibus earumq[ue] prosequutionibus
14Reip[ubli]cae negotiis servitio Militari interregno et in genere universis Iu-
15ris remediis et defensis excogitatis vel excogitan[dis] non differen[do] eisde[m]
16renuncian[do] sed Inscri[pti]oni p[rae]senti Roboratoriae o[mn]ibusq[ue] illius contentis Va-
17dio soluto quoties opus fuerit satisfacere se posteritate[m] suam bonaq[ue]
18sua o[mn]ia onerando et obligando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt szósty sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 6”. Pendant do aktu 4: tam wojewoda kijowski Wyhowski roborował zapis na rzecz notariusza Rabaszowskiego (wadium 12 000 zł), tu notariusz Rabaszowski roboruje zapis na rzecz generała podolskiego Mikołaja Potockiego, starosty latyczowskiego (wadium również 12 000 zł). Subdelegat Stefan Hawratyński zastępuje notariusza. Nagłówek wyraźnie „G. Rabaszowski” – potwierdza nazwisko notariusza.
Odczyt: „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro” – jak w akcie 5, niepewne; „de actu et data [...][?] Latycoviae” – jedno słowo (rkp. „dt”/„sci”) niepewne, por. akt 4 „de actu et data ipsius hic Latycoviae”. Treść samego zapisu nie została wpisana.
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetny Rabaszowski, notariusz tutejszy, roboruje. Stawiwszy się osobiście przed niniejszym urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński jako subdelegat na ten akt w miejsce niżej wymienionego szlachetnego notariusza tutejszego, i przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, szlachetny Stanisław Rabaszowski, notariusz grodzki starościński latyczowski, odstąpiwszy od właściwych sobie sądów i jurysdykcji, a poddawszy się w tej sprawie jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że pewny zapis, czyli rekognicję odręczną, daną w Latyczowie dnia dzisiejszego, w sprawie pewnych rzeczy i warunków, na rzecz wielmożnego Mikołaja z Potoka na Jezupolu Potockiego, starosty tutejszego, napisaną i podpisaną własną ręką i zabezpieczoną wadium 12 000 zł pol., we wszystkich punktach i warunkach roboruje, potwierdza i ratyfikuje; zobowiązuje się wraz z sukcesorami dotrzymać jej w całości pod takim samym wadium; w razie niedotrzymania będzie odpowiadał przed grodem latyczowskim albo kamienieckim na Podolu na wezwanie generała podolskiego lub jego sukcesorów, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński, zastępujący w tym akcie notariusza) Stanisław Rabaszowski, notariusz grodzki latyczowski, roborował swój odręczny zapis (rekognicję), wystawiony tegoż dnia w Latyczowie na rzecz Mikołaja Potockiego z Potoka na Jezupolu, generała podolskiego i starosty latyczowskiego, w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków”, zabezpieczony wadium 12 000 zł pol.; zobowiązał się go dotrzymać pod takim samym wadium, poddając się sądom grodzkim latyczowskiemu lub kamienieckiemu. Akt stanowi pendant do aktu 4 (zapis Wyhowskiego na rzecz Rabaszowskiego).
Akt nr 7
Donacja wsi Morozów i Baranówka w powiecie latyczowskim województwa podolskiego przez Jana Wyhowskiego, wojewodę kijowskiego, na rzecz Kazimierza Franciszka z Bejd[?] Rzewuskiego, stolnika łukowskiego, wicestarosty grodzkiego kamienieckiego
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–6), Latyczów
15sive Castren[si] Camenecen[si] Podoliae Off[ici]is quibus se cum Successoribus ac bonis
16suis g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus hac in parte subiicit Ad primam Instantiam suprascri[pti]
17G[e]n[er]osi Casimiri Francisci in Beydy Rzewuski Dapiferi Lukovien[sis]
18Donatarii sui illiusq[ue] Successorum perempt[ori]e cum posteris suis videre
19tenebitur Primum Terminum ut et alios o[mn]es exinde subsequen[tes] dila-
20tionibus g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus tum evasion[ibus] p[ro] scriptionibus[?] fatalibus Iuris suspe[n]-
21sionibus impedimentis legalibus aut quibusvis exception[ibus] motion[ibus]
22earumq[ue] prosequutionibus Reip[ubli]cae negotiis Interregno et in genere univer-
23sis Iuris remediis et defensis excogitatis vel excogitan[dis] non effugien[do]
24nec evaden[do] imo eisdem renuncian[do] sed Inscri[pti]oni p[rae]senti Donatariae o-
25[mn]ibusq[ue] et singulis ill[iu]s contentis damnis Terrestribus solutis quoties opus
26fuerit satisfacere se posteritate[m] bonaq[ue] sua g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ia et singula obli-
27gan[do] et oneran[do] Nulla Terr[estri] p[rae]scri[pti]one in o[mn]ibus p[rae]missis obstante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt siódmy sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 7”. Nazwisko donatariusza potwierdzone nagłówkiem aktu 8 („G. Rzewuski Dapifer Terrae Lukovien.”) i jego tekstem („Casimirus Franciscus de Beydy Rzewuski”).
Objaśnienia: Morozów i Baranówka – wsie w powiecie latyczowskim woj. podolskiego. Wyhowski posiadał je na mocy swoich praw i przywilejów oraz konstytucji sejmowej z 1659 r. (sejm ratyfikujący ugodę hadziacką nadał Wyhowskiemu dobra na Podolu i Rusi). „Damna terrestria” – szkody ziemskie (kara za nieewikcję, dochodzona „simplici verbo absque corporali iuramento” – na samo słowo poszkodowanego, bez przysięgi). „Dapifer Lukoviensis” – stolnik łukowski; „Vicecapitaneus Castrensis Camenecensis” – podstarości grodzki kamieniecki.
Tłumaczenie (orientacyjne): Donacja dóbr wsi Morozów i Baranówka. Przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi stawiwszy się osobiście jaśnie wielmożny Jan z Wyhowa Wyhowski, wojewoda i generał ziem kijowskich, starosta czehryński, kaniowski itd., dziedzic dóbr miasteczek Bar i Lubomla, zdrów na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, jawnie zeznał, że swoje własne dobra, służące mu dziedzicznie na mocy jego praw i konstytucji Rzeczypospolitej, mianowicie wsie Morozów i Baranówka, położone w województwie podolskim, w powiecie latyczowskim, z całym prawem własności, ze wszystkimi pożytkami, przynależnościami, rolami, łąkami, polami, lasami, zaroślami, ostępami, stawami, sadzawkami, rzekami, brzegami, wodami i ich spadami, młynami i ich miarami, poddanymi – kmieciami, ogrodnikami, komornikami – i ich robociznami dziennymi i nocnymi, czynszami, dziesięcinami, daninami, opłatami, dziesięciną wołową, pszczołami, pasiekami, pastwiskami i wszelkimi innymi pożytkami, tak szeroko i długo, jak się te dobra w swoich granicach zawierają i jak je sam trzymał na mocy swoich praw, przywilejów i konstytucji z 1659 r., spokojnie i bez sprzeciwu, nic sobie nie zastrzegając – teraz i faktycznie dał, darował, zapisał i wieczyście zrezygnował czystą i nieodwołalną donacją szlachetnemu Kazimierzowi Franciszkowi z Bejd[?] Rzewuskiemu, stolnikowi łukowskiemu, podstarościemu grodzkiemu kamienieckiemu na Podolu, i jego sukcesorom, z prawem trzymania, posiadania, darowania, sprzedawania, zbywania i obracania na swój pożytek. Zobowiązał się dopuścić go do wwiązania przez woźnego z dwoma szlachcicami i nie odbierać posiadania ani nie krzywdzić go w tych dobrach, a także bronić dóbr od wszelkich długów, obciążeń i roszczeń wszelkich osób i oczyszczać je – pod karą szkód ziemskich (na samo słowo, bez przysięgi), poddając się sądom grodzkim latyczowskiemu lub kamienieckiemu, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych i bez względu na przedawnienie ziemskie.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 11:] Brulion lokalizuje wsie Morozów i Baranówkę „in Pallatinatu Podoliae Districtus Camenecensis sive Laticzoviensis” (w powiecie kamienieckim lub latyczowskim) i wskazuje jako sądy właściwe grody kamieniecki lub latyczowski; nazwisko obdarowanego zapisane „Beydo Rzewuski”.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim Jan Wyhowski, wojewoda i generał ziem kijowskich, starosta czehryński i kaniowski, dziedzic Baru i Lubomli, darował wieczyście i nieodwołalnie Kazimierzowi Franciszkowi z Bejd[?] Rzewuskiemu, stolnikowi łukowskiemu i podstarościemu grodzkiemu kamienieckiemu, swoje dziedziczne wsie Morozów i Baranówkę w powiecie latyczowskim województwa podolskiego, ze wszystkimi przynależnościami (rolami, lasami, stawami, młynami, poddanymi, czynszami, dziesięcinami, pasiekami), które posiadał na mocy swoich przywilejów i konstytucji sejmowej z 1659 r. Zobowiązał się dopuścić obdarowanego do wwiązania przez woźnego i bronić dóbr przed wszelkimi roszczeniami pod karą szkód ziemskich, poddając się sądom grodzkim latyczowskiemu lub kamienieckiemu.
Akt nr 8
Abrenuncjacja (zrzeczenie się) Kazimierza Franciszka z Bejd[?] Rzewuskiego, stolnika łukowskiego, wicestarosty grodzkiego kamienieckiego, i jego żony Zofii z Boniczyc[?] Bonieckiej[?] na rzecz Jana Wyhowskiego, wojewody kijowskiego, prawa dożywotniego do wsi Szyjnce[?] i Szelechów[?] w powiecie latyczowskim
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–7), Latyczów
2vien[sis] in rem Ill[ust]ris et M[agnifi]ci Pallatini Ki-
3iovien[sis] Abrenunciat.
4[C]oram Off[ici]o et Actis Castren[sibus] Capitan[ealibus] Latycovien[sibus] person[a]l[ite]r compar[e]ns
5G[e]n[er]osus Casimirus Franciscus de Beydy Rzewuski Dapifer Luko-
k. 7 (skan 0010, strona prawa)
1vien[sis] Vicecap[ita]neus Castren[sis] Camenecen[sis] Podoliae mente et corpore sanus exi[sten]s
2foro suo competen[ti] omisso et Iurisd[icti]one propria post habita p[rae]senti vero Ca-
3stren[si] Latycovien[si] in se Successores et bona sua g[e]n[er]a[li]t[e]r quoad actum hunc be-
4nevole assumpta palam libere per expressum recogn[ovi]t. Quia ipse suo et
5G[e]n[er]osae Zophiae de Boniczyce[?] Boniecka[?] Consortis suae l[egi]t[i]mae pro cuius
6ratihabitione ra[ti]o[n]e infrascriptorum cavet ac se de bonis g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus inscri-
7bit no[mi]ne Iuri advitalitio sui bonis Villarum Szyjnce[?] et Szelechow[?] in Pa-
8latinatu Podoliae et D[istri]ctu Latycovien[si] consisten[tium] tam sibi recogn[oscen]ti quam
9et p[rae]d[ic]tae G[e]n[er]osae consorti suae a S[acra] R[egia] M[aiesta]te gratiose collato et servien[ti]
10in personam Ill[ust]ris et Mag[nifi]ci Ioannis in Wyhow Wyhowski et bonoru[m]
11Oppidorum Bar et Lubomla haeredis Palatini et G[e]n[er]alis Terrarum
12Kiioviae Czehrinen[sis] Kaniovien[sis] etc. Cap[ita]nei illiusq[ue] Successorum accepta
13ab ipso pro p[rae]missis o[mn]ibus sufficienti et reali satisfactione abrenunci-
14at et abdicat de bonisq[ue] eisdem suprascriptis et o[mn]ibus eo pertinen[tiis] et atti-
15nen[tiis] ex antiquo servien[tibus] p[rae]d[ic]to Ill[ust]ri et Mag[nifi]co Pal[ati]no Kiioviae tal[iter]
16quam eorundem bonorum Villarum et o[mn]ium in genere ad Oppidu[m] Bar
17antiquitus pertinen[tium] per legem publicam Regni inscripto haeredi et ipsius
18Successoribus cedit et condescendit. In quae quidem bona p[rae]dictarum Vil-
19larum realem cum pacifica possessione Intro[missi]onem per Ministerialem quemvis
20Regni G[e]n[er]alem in fundo eorundem bonorum exnunc acceptan[dam] eidem Il-
21l[ust]ri et Mag[nifi]co Pallatino Kiioviae dat et admittit datamq[ue] et admis-
22sam iterum non adimere imo in eisdem bonis nec per se nec per quas-
23vis subordinatas personas ullo modo iniuriari et ab o[mn]ibus impedi-
24mentis Iuridicis ex re persona et occa[si]one sui tantum emergen[tibus] quoties
25opus fuerit in omni Iudicio et Off[ici]o Regni memoratum Mag[nifi]cum Pal[ati]num
26Kiioviae tuen[di] et evincere se inscribit et obligat. Praeterea isde[m]
27G[e]n[er]osus Dapifer Lukovien[sis] de bonis suis g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus suis cum
28posteris mediante suprascripto recessu eidem Ill[ust]ri et Mag[nifi]co Pal[ati]no
29Kiioviae inscribit se superius nominatam G[e]n[er]osam Sophiam Bonicka[?]
30consortem suam ad Acta Castren[sia] Capitan[ealia] Camenecen[sia] Podoliae sive etia[m]
31Latycovien[sia] Castren[sia] ad approban[dum] vel similem recogn[osce]ntem Inscri[pti]onem
k. 7v (skan 0011, strona lewa – góra)
1ab actu p[rae]senti in decursu sex Septimanarum statuere et ab ea ut p[rae]missa
2exequatur efficere. Idq[ue] sub damnis Terrestribus simpliciter taxandis.
3In casu eiusdem non statutionis per se Successoresq[ue] suos succumben[do]. Pro
4quibus quidem damnis Terrestribus non completisq[ue] p[rae]missis idem G[e]n[er]osus
5recogn[oscen]s una cum Successoribus suis Iure conventus foro competenti re-
6nuncian[do] coram p[rae]senti Castren[si] Capitan[eali] Camenecen[si] Podoliae sive etia[m]
7Latycovien[si] quibus se cum Successoribus ac bonis suis g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus hac in
8parte subiiciunt Ad primam Instantiam p[rae]nominati Ill[ust]ris et Mag[nifi]ci Pal[ati]ni
9Kiioviae vel ip[siu]s Successorum perempt[ori]e suis cum posteris videre tenebitur
10Primum Terminum ut et alios o[mn]es exinde subsequentes dilationibus g[e]n[er]a[li]t[e]r
11o[mn]ibus tum evasionibus p[ro] Terminibus fatalis Iuris suspensionibus
12impedimentis legalibus aut quibusvis exceptionibus Motion[ibus] earu[n]dq[ue]
13prosequutionibus Reip[ubli]cae negotiis Interregno et in genere universis Iuris
14remediis et defensis excogitatis vel excogitan[dis] non differen[do] nec evaden[do]
15imo eisd[em] renuncian[do] sed Inscri[pti]oni p[rae]senti o[mn]ibusq[ue] ill[iu]s contentis damnis
16Terrestribus solutis quoties opus fuerit satisfacere se posteritatem ac bona
17sua o[mn]ia obligando et onerando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt ósmy sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 8”. Pendant do aktu 7: Wyhowski darował Rzewuskiemu wsie Morozów i Baranówkę, a Rzewuski z żoną zrzekli się na rzecz Wyhowskiego dożywocia na wsiach Szyjnce[?] i Szelechów[?], należących od dawna do miasta Bar (którego Wyhowski był dziedzicem na mocy konstytucji sejmowej – „per legem publicam Regni”).
Odczyt: „de Boniczyce[?] Boniecka[?]” (rkp. „de Boniczyce Bonicka”; dalej „Sophiam Bonicka”) – nazwisko niepewne (Boniecka? Bonicka?); „Szyjnce[?] et Szelechow[?]” (rkp. „Szyjnce et Szelechow” / „Szelecsow”) – nazwy wsi niepewne (może Szyjńce i Szelechów/Szeleżów koło Baru); „no[mi]ne Iuri advitalitio sui” – rkp. „noe Iuri advitalitio sui” (zapewne „nomine iuris advitalitii sui”); „tal[iter] quam” – rkp. „tal.” (może „tanquam”); „recogn[osce]ntem Inscri[pti]onem” – rkp. „recogntem Inscriptionem” (zapewne „recognitionem Inscriptionis”).
Objaśnienia: „ius advitalitium” – dożywocie (prawo dożywotniego użytkowania dóbr królewskich lub prywatnych) nadane obojgu małżonkom przez króla („a Sacra Regia Maiestate gratiose collatum”). „Abrenunciatio” – zrzeczenie się prawa. Rzewuski zobowiązał się w ciągu sześciu tygodni stawić żonę przed aktami grodzkimi kamienieckimi lub latyczowskimi, by zaaprobowała zrzeczenie (tzw. aprobacja żony) – pod karą szkód ziemskich.
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetny Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, zrzeka się na rzecz jaśnie wielmożnego wojewody kijowskiego. Przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi stawiwszy się osobiście szlachetny Kazimierz Franciszek z Bejd[?] Rzewuski, stolnik łukowski, podstarości grodzki kamieniecki na Podolu, zdrów na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, jawnie zeznał, że w imieniu swoim i szlachetnej Zofii z Boniczyc[?] Bonieckiej[?], swej prawej małżonki (za której ratyhabicję ręczy i zapisuje się na wszystkich dobrach), z tytułu swego prawa dożywotniego do dóbr wsi Szyjnce[?] i Szelechów[?] w województwie podolskim i powiecie latyczowskim, łaskawie nadanego jemu i jego małżonce przez Jego Królewską Mość – na rzecz jaśnie wielmożnego Jana z Wyhowa Wyhowskiego, dziedzica dóbr miasteczek Bar i Lubomla, wojewody i generała ziem kijowskich, starosty czehryńskiego, kaniowskiego itd., i jego sukcesorów, otrzymawszy od niego dostateczną i rzeczywistą zapłatę, zrzeka się i wyrzeka tych dóbr ze wszystkimi przynależnościami, służącymi od dawna temuż wojewodzie jako dziedzicowi tych dóbr i wszystkich należących od dawna do miasta Bar, zapisanemu mu prawem publicznym Rzeczypospolitej, i ustępuje ich. Daje mu wwiązanie przez woźnego generała w grunt tych dóbr i zobowiązuje się nie odbierać posiadania, nie krzywdzić go w tych dobrach ani przez siebie, ani przez podległe osoby, i bronić go przed wszelkimi roszczeniami wynikłymi z jego strony. Ponadto zobowiązuje się w ciągu sześciu tygodni od tego aktu stawić swoją małżonkę Zofię przed aktami grodzkimi kamienieckimi na Podolu lub latyczowskimi dla zaaprobowania zapisu albo złożenia podobnego zeznania i sprawić, by go wykonała – pod karą szkód ziemskich, poddając się sądom grodzkim kamienieckiemu lub latyczowskiemu z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 12:] Brulion potwierdza nazwy wsi „Szyjnce” i „Szelechow” (Szelechów) oraz nazwisko żony Rzewuskiego „Zophia Bonicka” (Zofia Boniecka). Podpis Rzewuskiego w brulionie: „Kazimierz Frank[iszek] Rzewuski S. Ł. PSK ręką sw[ą]”.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim Kazimierz Franciszek z Bejd[?] Rzewuski, stolnik łukowski i podstarości grodzki kamieniecki, w imieniu swoim i żony Zofii z Boniczyc[?] Bonieckiej[?], zrzekł się na rzecz Jana Wyhowskiego, wojewody i generała ziem kijowskich, dziedzica Baru i Lubomli, nadanego im przez króla dożywocia na wsiach Szyjnce[?] i Szelechów[?] w powiecie latyczowskim, należących od dawna do miasta Bar, przyjąwszy od Wyhowskiego zapłatę. Dopuścił Wyhowskiego do wwiązania i zobowiązał się bronić go przed roszczeniami oraz w ciągu sześciu tygodni stawić żonę w grodzie kamienieckim lub latyczowskim dla zaaprobowania zrzeczenia – pod karą szkód ziemskich. Akt stanowi pendant do aktu 7 (donacja Morozowa i Baranówki dla Rzewuskiego).
Akt nr 9
Kwit Mikołaja Potockiego, generała podolskiego, dla Jana Wyhowskiego, wojewody kijowskiego, z odebrania 12 000 zł pol. na poczet sumy 16 550 zł pol. z kontraktu między nimi; reszta 4 550 zł zastrzeżona
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–8), Latyczów
Karty / skanyk. 7v–8 (skan 0011 lewa – prawa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 7v (skan 0011, strona lewa – od wiersza 19)
1M[agnificus] G[e]n[er]alis Podoliae Ill[ust]rem et M[agnificum] Pal[ati]nu[m]
2Kiioviae Quietat.
3[C]omparens person[a]l[ite]r coram Off[ici]o p[rae]senti in quo protunc G[e]n[er]osus Stephanus
4Hawratynski in locum infrascri[pti] Mag[nifi]ci Loci p[rae]sentis Cap[ita]nei ad hunc a-
11corporan[do] ac plenarie subiicien[do] palam libere ac per expressum recogn[ovi]t.
12Quia ipse ad rationem Summae Sexdecem Millium et Quingentorum
13Quinquaginta Florenorum Polon[icalium] contractu certo inter se Recogn[o]-
14scentem et Ill[ust]rem ac Mag[nifi]cum Ioannem in Wyhow Wyhowski Op-
k. 8 (skan 0011, strona prawa)
1pidorum Bar et Lubomla et aliorum eo pertinen[tium] haerede ab invicem ini-
2to sibi ad solvendu[m] assecuratae de manibus eiusdem Ill[ust]ris et Mag[nifi]ci Pal[ati]ni
3Kiioviae Summam Duodecem Millium Floren[orum] Polon[icalium] pecunia[m][?] tulit et
4effectualiter levavit. De qua Summa Duodecem Millium Floren[orum] Polon[icalium]
5idem Mag[nifi]cus Recogn[oscen]s eundem Ill[ust]rem et Mag[nifi]cum Pal[ati]num Kiioviae
6accepta ab ipso reali satisfactione quietat absolvit et liberum mittit
7Condi[ti]onemq[ue] Contractus respectu Summae p[rae]sentibus levatae cassat et mor-
8tificat Salva nihilominus condi[ti]one eiusdem Contractus ra[ti]o[n]e residui-
9tatis Summae Quatuor Millium Quingentorum et Quinquaginta
10Floren[orum] Polon[icalium] quam sibi idem Recognoscens pleno in robore reservat. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt dziewiąty sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 9”. Kontrakt, o którym mowa, to zapewne kontrakt z 19 VI 1663 roborowany w akcie 1.
Odczyt: „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro” – jak w aktach 5 i 6 (rkp. „A Ternis Dcibus”), rozwinięcie niepewne; „pecunia[m][?] tulit” (rkp. „pecuniatulit”, może „pecunia numerata”); w tekście omyłkowo „Potok Potocki in Iezupol” (zamiast „a Potok in Iezupol Potocki”).
Tłumaczenie (orientacyjne): Wielmożny generał podolski kwituje jaśnie wielmożnego wojewodę kijowskiego. Stawiwszy się osobiście przed niniejszym urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Stefan Hawratyński jako subdelegat na ten akt w miejsce niżej wymienionego wielmożnego starosty tutejszego, i przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, wielmożny Mikołaj z Potoka Potocki na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski itd., zdrów na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji tutejszego urzędu, jawnie zeznał, że na poczet sumy 16 550 zł pol., zabezpieczonej mu do zapłacenia pewnym kontraktem zawartym między nim a jaśnie wielmożnym Janem z Wyhowa Wyhowskim, dziedzicem miasteczek Bar i Lubomla i innych przynależnych, odebrał z rąk tegoż wojewody kijowskiego sumę 12 000 zł pol. gotowizną i rzeczywiście ją podjął. Z tej sumy 12 000 zł pol. tenże wielmożny zeznający kwituje wojewodę kijowskiego, uwalnia go i warunek kontraktu co do sumy podjętej kasuje i umarza, zachowując jednak w pełnej mocy warunek tegoż kontraktu co do reszty sumy – 4 550 zł pol.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 13:] W brulionie: „Summam Duodecem Millium flor. Pecuniae Polonicalis tulit et effectualiter levavit” – „pecunia[m][?]” należy czytać „pecuniae [Polonicalis]”.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Stefan Hawratyński) Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski, zeznał, że z sumy 16 550 zł pol., którą Jan Wyhowski, wojewoda kijowski, dziedzic Baru i Lubomli, zobowiązał się mu zapłacić na mocy zawartego między nimi kontraktu, odebrał 12 000 zł pol. Z tej kwoty pokwitował Wyhowskiego i umorzył odpowiedni warunek kontraktu, zastrzegając sobie w pełnej mocy prawo do pozostałych 4 550 zł pol.
Akt nr 10
Wzajemna roboracja zapisu (rekognicji) między Janem Wyhowskim, wojewodą kijowskim, a Jerzym Dydyńskim i jego żoną Krystyną z Kosakowskich[?], z wadium 8000 zł pol.; Dydyński zobowiązuje się stawić żonę do aprobaty
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–9), Latyczów; zapis dany tegoż dnia w Latyczowie
Karty / skanyk. 8–8v (skany 0011 prawa – 0012 lewa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 8 (skan 0011, strona prawa – od wiersza 11)
1Ill[ust]ris et M[agnificus] Pal[ati]nus Kiioviae et Dydin-
4Ill[ust]ris et Mag[nifi]cus Ioannes in Wyhow Wyhowski Oppidorum bonorum
5Bar et Lubomla aliorumq[ue] eo adiacentium Oppidorum et Villarum haeres
6Pal[ati]nus et G[e]n[er]alis Kiioviae Czehrinen[sis] Kaniovien[sis] etc. Cap[ita]neus ab una et
7G[e]n[er]osus Georgius Dydinski suo et G[e]n[er]osae Cristinae Kosakowska[?] Con-
8sortis suae l[egi]t[i]mae (pro cuius ratihabitione cavet) no[mi]ne partibus ab altera
9a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] Foro Iuribus Iurisd[icti]onibus suis propriis et competen[tibus]
10receden[tes] se vero cum Successoribus ac bonis suis o[mn]ibus Iurisd[icti]oni Off[ici]i p[rae]sen[tis]
11Castren[sis] Capitan[ealis] Latycovien[sis] quoad actum p[rae]sentem attinet libere ac totaliter
12incorporan[tes] ac plenarie subiicien[tes] mente corporeq[ue] sani exi[sten]tes palam ac per
13expressum recogn[overu]nt et quilibet suo pro interesse recogn[ovi]t. Quia ipsi certa[m]
14manualem Recogn[iti]onem inter se Recogn[osce]ntes de data et actu ipsis hic La-
15tycoviae die hodierna in actu contenta ra[ti]o[n]e certarum rerum et condi[ti]onum con-
16scriptam et manibus propriis subscriptam Vadioq[ue] Octo Millium Florenoru[m]
17Polonicalium firmatam in o[mn]ibus eiusdem Recogn[iti]onis punctis clausulis
18et ligamentis roborant confirmant et ratificant o[mn]iaq[ue] ill[iu]s contenta tam
19in toto quam in quavis minima parte iidem recogn[osce]ntes de bonis suis ge-
20neral[ite]r o[mn]ibus suis cum Successoribus tenere complere exequi ac inviola-
21biliter observare se sibi ipsis invicem mutuo et ab utrinq[ue] inscrip[se]-
k. 8v (skan 0012, strona lewa)
1runt et obligaverunt prout quidem inscribunt et obligant p[rae]sentibus Idq[ue]
2sub Vadio Octo Millium Floren[orum] Polon[icalium]. In casu non satisfactionis p[rae]-
3missis o[mn]ibus per se recogn[osce]ntes Successoresq[ue] suos ad solvend[um] succumben[tes]. Ac in-
4super suprascriptus G[e]n[er]osus Dydinski recogn[oscen]s eidem Ill[ust]ri et Mag[nifi]co Pa-
5latino Kiioviae mediante quo supra recessu de bonis suis o[mn]ibus suis cu[m]
6Successoribus inscripsit et obligavit prout quidem inscribit et obligat.
7Quia ipse debebit et tenebitur suprascriptam G[e]n[er]osam Cristinam Kosakow-
8ska[?] consortem suam post decursum Unius anni integri et Unius Septi-
9manae ad Acta Officii Castren[sis] Cap[itanea]lis Camenecen[sis] Podoliae sive p[rae]sens
10Latycovien[se] statuere Idq[ue] ab ea suis cura et opera efficere quatenus ipsa
11eam p[rae]sentem Inscri[pti]onem no[mi]ne et propter ip[su]m factam in o[mn]ibus eiusdem Inscri[pti]o-
12nis Roboratoriae contentis punctis clausulis et ligamentis confirmet corro-
13boret et ratificet aut similem ipsi suo pro interesse faciat Idq[ue] sub Va-
14dio suprapo[s]ito Octo Millium Florenorum Polon[icalium] per se Successores suos
15bonaq[ue] sua o[mn]ia In casu non completionis p[rae]missorum ad solven[dum] succumben[do].
16Pro quibus quidem Vadiis ac p[rae]missis in genere o[mn]ibus non completis
17attamen complendis condi[ti]oneq[ue] aliqua privatae recogn[iti]onis ac illius p[rae]-
18sentis Inscri[pti]onis Roboratoriae non adimpleta pars p[rae]missis contra-
19veniens ad Instantiam alterius partis p[rae]missa firmiter tenentis et obser-
20vantis coram p[rae]senti Castren[si] Latycovien[si] sive Castren[si] Capitan[eali] Camene-
21cen[si] Officiis quibus se suis cum posteris ac g[e]n[er]a[li]t[e]r bonis suis o[mn]ibus hac
22in parte subiiciunt perempt[ori]e suis cum posteris videre tenebuntur. Pri-
23mum Terminum ut et alios o[mn]es exinde subsequentes dilationibus g[e]n[er]a[li]t[e]r
24o[mn]ibus tum p[rae]scriptionibus evasionibus Iuris fatalis impedimentis lega-
25libus aut quibusvis exceptionibus Motionibus earumq[ue] prosequu[ti]oni-
26bus Reip[ubli]cae negotiis Interregno Servitio Militari et in genere uni-
27versis Iuris remediis et defensis excogitatis et excogitan[dis] non diffe-
28ren[do] nec evaden[do] imo eisdem renuncian[do] sed Inscri[pti]oni p[rae]senti Roboratoriae
29o[mn]ibusq[ue] illius contentis Vadiis solutis toties quoties opus fuerit satisfa-
30cere se posteritatem suam bonaq[ue] sua o[mn]ia obligan[do] et oneran[do]. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt dziesiąty sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 10”. Wzajemna roboracja prywatnego zapisu Wyhowskiego i Dydyńskiego; treść zapisu nie została wpisana. Kolejny akt (11 – plenipotencja Krzywieckiego) kończy tę sesję; akt 12 rozpoczyna nową sesję („Actum in Castro Latycoviensi Feria Quinta pridie Festi S. Margarethae …”, 12 VII 1663).
Odczyt: „Cristinae Kosakowska[?]” (rkp. „Crishnae Kosakowska” / „Crishnam Kosakow-|ska”) – nazwisko niepewne (Kosakowska? Kozakowska?); „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] Foro” – jak w aktach 5, 6, 9; „p[rae]sens Latycovien[se]” – rkp. „sive pr̄ens Latycovien.”.
Objaśnienia: Dydyński zobowiązał się stawić żonę do aprobaty zapisu dopiero „po upływie jednego roku całego i jednej niedzieli” („post decursum unius anni integri et unius septimanae”) – co może wskazywać, że była niepełnoletnia lub nieobecna. Zrzeczenie się „praescriptiones Iuris fatales” – przedawnień i terminów zawitych.
Tłumaczenie (orientacyjne): Jaśnie wielmożny wojewoda kijowski i Dydyński roborują. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi jaśnie wielmożny Jan z Wyhowa Wyhowski, dziedzic dóbr miasteczek Bar i Lubomla i innych przyległych miasteczek i wsi, wojewoda i generał kijowski, starosta czehryński, kaniowski itd., z jednej strony, i szlachetny Jerzy Dydyński w imieniu swoim i szlachetnej Krystyny Kosakowskiej[?], swojej prawej małżonki (za której ratyhabicję ręczy), z drugiej strony, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrowi na umyśle i ciele, jawnie zeznali, każdy co do swego interesu, że pewną rekognicję odręczną, zeznaną między nimi, daną tu w Latyczowie dnia dzisiejszego, w sprawie pewnych rzeczy i warunków, napisaną i podpisaną własnymi rękami i zabezpieczoną wadium 8000 zł pol., we wszystkich punktach roborują, potwierdzają i ratyfikują; zobowiązali się wzajemnie wraz z sukcesorami dotrzymać jej pod wadium 8000 zł. Ponadto Dydyński zobowiązał się wobec wojewody stawić swoją żonę Krystynę po upływie roku i tygodnia przed aktami grodzkimi kamienieckimi na Podolu lub tutejszymi latyczowskimi i sprawić, by potwierdziła ten zapis zawarty w jej imieniu albo wystawiła podobny – pod tymże wadium 8000 zł. W razie niedotrzymania strona dotrzymująca może pozwać drugą przed gród latyczowski lub kamieniecki, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok, przedawnień, wybiegów, zasłaniania się sprawami Rzeczypospolitej, bezkrólewiem, służbą wojskową i innymi środkami prawnymi.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim Jan Wyhowski, wojewoda i generał kijowski, starosta czehryński i kaniowski, dziedzic Baru, Lubomli i przyległych miasteczek i wsi, oraz Jerzy Dydyński w imieniu swoim i żony Krystyny Kosakowskiej[?] wzajemnie roborowali zawarty tegoż dnia w Latyczowie prywatny zapis (rekognicję) w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków”, zabezpieczony wadium 8000 zł pol., zobowiązując się dotrzymać go pod tym wadium. Dydyński zobowiązał się ponadto stawić żonę po upływie roku i tygodnia przed aktami grodzkimi kamienieckimi lub latyczowskimi dla potwierdzenia zapisu. Strony poddały się jurysdykcji grodów latyczowskiego i kamienieckiego z wyrzeczeniem się wybiegów prawnych.
Akt nr 11
Plenipotencja Świętosława Krzywieckiego, notariusza grodzkiego kijowskiego, dla Franciszka Krzepkowskiego[?] w sprawie odzyskania ruchomości i nieruchomości po zamordowanym bracie
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 czerwca 1663 (ta sama sesja co akty 1–10), Latyczów
1G[e]n[er]osus Swentoslaus Krzywiecki N[otar]ius Castren[sis] Kiiovien[sis] olim G[e]n[er]osi
2Krzywiecki frater germanus Iurisd[icti]one sua propria post habita et foro
3competenti omisso hac autem p[rae]senti Castren[si] Capitan[eali] Latycovien[si] in se
4Successores suos ac bona sua o[mn]ia quoad actum p[rae]sentem attinet libere as-
5sumpta et imposita mente corporeq[ue] sanus exi[sten]s palam ac benevole
6recogn[ovi]t. Quia ipse ad causam et actionem Iudiciariam ratione quo-
7rumvis bonorum rerum mobilium et immobilium post morte[m] olim suprascri[pti]
8G[e]n[er]osi Krzywiecki tyrannice trucidati relictorum ubilibet et penes que[m]-
9libet existentium in se recogn[oscen]tem Iure Naturalis successionis devolutoru[m]
10extradendis In quovis Iudicio et Off[ici]o Regni etiam Trib[una]li[?] et Militari
11et alio quovis competenti in suum verum ac l[egi]t[i]mum Plen[ipoten]tem et Man-
12datarium gestorem G[e]n[er]osum ac Nob[i]lem Franciscum Krzepkowski[?] elegit
13inscripsit constituit ac solenn[ite]r ordinavit prout eligit inscribit con-
14stituit ac solenn[ite]r ordinat Dans et concedens eidem suprascripto Plen[ipoten]ti
15suo plenariam facultatem et g[e]n[er]alem ac omnimodam pot[esta]tem causam
16suprascriptam instituen[di] cire[?] cien[di][?] promoven[di] Iuramenta eo in passu attentan[di]
17res mobiles recipien[di] de receptis quietan[di] Intro[missi]ones in bona affectan[di]
18et exequen[di] p[o]enas quasvis Iudiciales levandi de levatis quietan[di] cae-
19teraq[ue] munia veros et l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes concernen[tia] peragendi et exequen[di] Pro-
20mittens ac se offerens quidquid per suprascriptum Plen[ipoten]tem suum no[mi]ne
21p[ro]prio et Iuridice gestum constitutumq[ue] fuerit pro rato et grato susci-
22pere. Hac sua personali Recogn[iti]one ad p[rae]missa mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt jedenasty i ostatni sesji 21 VI 1663; numer marginalny „N[ume]ro 11”. Po nim na k. 9 zaczyna się nowa sesja (12 VII 1663 – akt 12).
Odczyt: „Swentoslaus” (rkp. „Suentoslaus”) = Świętosław; imię zamordowanego brata nie podane (rkp. „olim Gnosi Krzywiecki frater germanus”); „Krzepkowski[?]” (rkp. „Krzepkowski”/„Krzepkowshi”) – nazwisko niepewne; „Trib[una]li[?]” (rkp. „Triblio”); „cire[?] cien[di][?]” (rkp. „cire cien.”, może „citandi”); „no[mi]ne p[ro]prio[?]” (rkp. „nōe | ꝓprium”).
Objaśnienia: „tyrannice trucidatus” – okrutnie (tyrańsko) zamordowany; zapewne ofiara wojny lub napadu w czasie walk na Ukrainie (lata 1648–1663). „Ius naturalis successionis” – prawo naturalnej (ustawowej) sukcesji – Świętosław jako rodzony brat dziedziczył po zmarłym. „Mandatarius gestor” – pełnomocnik prowadzący sprawy.
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetny Krzywiecki ustanawia plenipotenta. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Świętosław Krzywiecki, notariusz grodzki kijowski, rodzony brat nieżyjącego szlachetnego [...] Krzywieckiego, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że do sprawy sądowej o wydanie wszelkich dóbr i rzeczy ruchomych i nieruchomych, pozostałych po śmierci wspomnianego szlachetnego Krzywieckiego, okrutnie zamordowanego, gdziekolwiek i u kogokolwiek się znajdujących, a przypadłych na niego prawem naturalnej sukcesji, w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, także w Trybunale i w sądzie wojskowym i w innym właściwym, obrał i ustanowił swoim prawdziwym i prawnym plenipotentem i mandatariuszem szlachetnego Franciszka Krzepkowskiego[?]; dał mu pełną moc wnoszenia i popierania tej sprawy, składania przysiąg, odbierania rzeczy ruchomych i kwitowania z nich, uzyskiwania wwiązań w dobra, egzekwowania i podnoszenia wszelkich kar sądowych i kwitowania z nich oraz wykonywania innych czynności plenipotenta, obiecując przyjąć za ważne wszystko, co pełnomocnik prawnie zdziała.
Streszczenie
21czerwca 1663 r. w grodzie latyczowskim Świętosław Krzywiecki, notariusz grodzki kijowski, rodzony brat i spadkobierca (z prawa naturalnej sukcesji) okrutnie zamordowanego szlachcica Krzywieckiego (imię nie podane), ustanowił Franciszka Krzepkowskiego[?] swoim pełnomocnikiem do dochodzenia przed wszelkimi sądami (także Trybunałem i sądem wojskowym) wydania dóbr ruchomych i nieruchomych pozostałych po zmarłym bracie, z prawem odbierania rzeczy, kwitowania, uzyskiwania wwiązań i egzekwowania kar sądowych.
Akt nr 12
Plenipotencja Mikołaja Potockiego, generała podolskiego, starosty latyczowskiego, dla Kazimierza Franciszka Rzewuskiego, stolnika łukowskiego, wicestarosty kamienieckiego, Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego latyczowskiego, i Mikołaja Beskiego[?] – do spraw przed Komisją Generalną Lwowską (o żołd i długi wojskowe ze Skarbu Rzeczypospolitej)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data12 lipca 1663 (Feria quinta pridie festi S. Margarethae Virginis et Martyris proxima), Latyczów
Karty / skanyk. 9–9v (skany 0012 prawa – 0013 lewa)
16Beski[?] in suos Veros l[egi]t[i]mos Plenipotentes eligit inscribit et ordinat.
17Dans et concedens eisdem Plen[ipoten]tibus suis plenariam facultate[m]
18et omnimodam pot[esta]tem causas suas o[mn]es in Commissione G[e]n[er]ali Regni
19Leopolien[si] tractan[di] promoven[di] Iure ...[?] contra[ri]os[?] defenden[di] stipendia
20sua Cohortium[?] suarum ac debita per Recogn[iti]ones apud quasvis
21personas in Thesauro Regni habit[a] recuperan[di] levan[di] de levatis
22quietan[di] In defectu vero satisfactionis Aresta imponen[di] ac Termino[?]
23peremptorio vindican[di] caeteraq[ue] munia et Officia Iuris veros Ple-
24nipotentes concernen[tia] peragendi expedien[di] et ad debitum fine[m] dedu-
25cen[di]. Promittens et se inscribens se id totum quidquid per supra-
26scr[ipt]os Plen[ipoten]tes in o[mn]ibus causis et actionibus in p[rae]sentem sui recogn[o]-
27scentis actum gestumve fuerit pro rato et grato suscepturum.
28Hac sua personali Recogn[iti]one ad p[rae]missa mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego (czwartek 12 VII 1663, w wigilię św. Małgorzaty, 13 VII); nagłówek sesji pisany ozdobną kursywą humanistyczną. Pod nim pisarz wpisał najpierw nagłówek „G. Ichnatowski et Paiewski Roborat”, a bezpośrednio pod nim „M. Gnalis Podoliae Plentes Ordinat” – akt Ichnatowskiego i Pajewskiego wpisano dopiero na k. 10 w następnej sesji (akt 13), gdzie nagłówek powtórzono. Numer marginalny „N[ume]ro 12” na k. 9v.
Odczyt: subdelegat „Franciscus Ianowski” – odczyt dość pewny (rkp. „Ianowski”); „p[rae]senti G[e]n[er]ali Regni Leopolien[si] Commissione[?]” – rkp. „pr̄ti Gnali Regni Leopolien. Comnali”; „Iure ...[?] contra[ri]os[?]” – rkp. „Iure ricend contrias” (zapewne „iure respondendi contrarios” albo „iura agendi”); „Cohortium[?]” (rkp. „Coborticum”/„Cohortium”); „Termino[?] peremptorio” (rkp. „Teras” – może „Terminis”); „Beski[?]” (rkp. „Beski”).
Objaśnienia: Komisja Generalna Lwowska 1663 – komisja sejmowa obradująca we Lwowie (od czerwca 1663) w sprawie zapłaty zaległego żołdu wojsku koronnemu po związkach wojskowych 1661–1663. Mikołaj Potocki, jako dowódca chorągwi („cohortes”), dochodził żołdu swoich oddziałów oraz długów („debita”) nabytych od żołnierzy na mocy rekognicji (cesji). „Arestum” – zajęcie (areszt) sum.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek w wigilię święta św. Małgorzaty Dziewicy i Męczennicy, roku Pańskiego 1663. Wielmożny generał podolski ustanawia plenipotentów. Przed urzędem, w którym zasiadał wówczas szlachetny Franciszek Janowski jako subdelegat na ten akt w miejsce wielmożnego Mikołaja z Potoka na Jezupolu Potockiego, generała podolskiego, starosty kamienieckiego, latyczowskiego, czerkaskiego itd., i przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi stawiwszy się osobiście tenże wielmożny starosta tutejszy, zdrów na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, jawnie zeznał, że do wszystkich swoich spraw sądowych w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, zwłaszcza przed obecną Komisją Generalną Rzeczypospolitej we Lwowie, w sprawie wszelkich rzeczy i krzywd, żołdów i długów nabytych rekognicjami od jakichkolwiek osób wojskowych, a należnych ze Skarbu Rzeczypospolitej, obiera i ustanawia swoimi prawdziwymi i prawnymi plenipotentami szlachetnych Kazimierza Franciszka Rzewuskiego, stolnika łukowskiego, podstarościego grodzkiego kamienieckiego, Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego latyczowskiego, i Mikołaja Beskiego[?]; daje im pełną moc prowadzenia i popierania wszystkich jego spraw przed Komisją Generalną we Lwowie, [odpowiadania] przeciwnikom i bronienia się, odzyskiwania i podnoszenia ze Skarbu żołdu jego chorągwi i długów nabytych rekognicjami od jakichkolwiek osób, kwitowania z podjętych sum, a w razie niezapłacenia – nakładania aresztów i dochodzenia ich w terminie zawitym oraz wykonywania wszystkich innych czynności plenipotentów i doprowadzenia spraw do końca; obiecuje uznać za ważne wszystko, co oni zdziałają.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 16:] W brulionie: „tractandi, promovendi, iure tuendi, contrarias defendendi” (zamiast „Iure ...[?] contra[ri]os[?]”), „Stipendia sua Cohortiumque suarum” (potwierdza „Cohortium[?]”), „Commissione” (potwierdza), „ac Termino peremptorio vindicandi”. Subdelegat Franciszek Janowski podpisał brulion.
Streszczenie
12lipca 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat Franciszek Janowski) Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski, ustanowił swoimi pełnomocnikami Kazimierza Franciszka Rzewuskiego, stolnika łukowskiego i podstarościego kamienieckiego, Stanisława Rabaszowskiego, notariusza grodzkiego latyczowskiego, oraz Mikołaja Beskiego[?] do wszystkich spraw sądowych, zwłaszcza przed Komisją Generalną we Lwowie – do odzyskania ze Skarbu Rzeczypospolitej żołdu jego chorągwi i długów nabytych od żołnierzy, z prawem kwitowania, nakładania aresztów i prowadzenia spraw do końca.
Akt nr 13
Roboracja przez Pawła Ichnatowskiego, syna Bazylego, zapisu (rekognicji) danego Bazylemu Pajewskiemu, z wadium 190 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 września 1663 (Sabbatho post Festum S. Matthaei Apostoli et Evangelistae proximo), Latyczów; zapis dany tegoż dnia w Latyczowie
30vitio Militari Interregno et in genere universis Iuris remediis
31et defensis excogitatis vel excogitan[dis] non differen[do] imo eisdem renun-
32cian[do] sed Inscri[pti]oni p[rae]senti Roboratoriae o[mn]ibusq[ue] ill[iu]s contentis Vadio soluto
k. 10v (skan 0014, strona lewa – góra)
1quoties opus fuerit satisfacere se posteritatem suam bonaq[ue] sua o[mn]ia obligan[do]
2et onerando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego (sobota po św. Mateuszu Apostole i Ewangeliście – 22 IX 1663; nagłówek sesji pisany ozdobną kursywą humanistyczną na dole k. 9v i u góry k. 10). Nagłówek aktu („G. Ichnatowski et Paiewski Roborat”) był już omyłkowo wpisany na k. 9 nad aktem 12. Numer marginalny „N[ume]ro 13”. Wpis bez wzmianki o subdelegacie.
Odczyt: „ignari[?] literarum” (rkp. „loco sui | ignari literarum”) – Ichnatowski był niepiśmienny, za niego podpisał Jan Karsnicki (rkp. „Karsnicki”, może Karśnicki); „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] Foro” – formuła jak w aktach 5, 6, 9, 10. Bazyli Pajewski nazwany raz „Nobilis”, raz „Generosus”.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w sobotę najbliższą po święcie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty, roku Pańskiego 1663. Szlachetny Ichnatowski i Pajewski roborują. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Paweł Ichnatowski, syn nieżyjącego szlachetnego Bazylego Ichnatowskiego, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, wyraźnie zeznał, że pewny zapis odręczny, czyli rekognicję, daną przez siebie szlachetnemu Bazylemu Pajewskiemu, sporządzoną i spisaną dziś tu w Latyczowie, a w jego zastępstwie – jako nieumiejącego pisać – podpisaną ręką szlachetnego Jana Karsnickiego i opatrzoną pieczęcią, zabezpieczoną wadium 190 zł pol., we wszystkich punktach, klauzulach i warunkach na rzecz Bazylego Pajewskiego roboruje, potwierdza i ratyfikuje i zobowiązuje się wraz z sukcesorami na wszystkich dobrach dotrzymać jej pod tymże wadium 190 zł pol.; w razie niedotrzymania będzie odpowiadał przed grodem latyczowskim na wezwanie Pajewskiego lub jego sukcesorów, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 17:] W brulionie podpis za niepiśmiennego zeznającego: „Joan. Kasznicki[?] nomine recognoscentis ignari literarum ad affectationem eiusdem subscribo” – nazwisko „Karsnicki[?]” należy raczej czytać Kaśnicki/Kasznicki[?]. Nazwisko beneficjenta w brulionie zapisane jak „Poierski[?]” (w kopii „Paiewski”) – do weryfikacji. Ojciec zeznającego: „Bazili Ihnatowsky”.
Streszczenie
22września 1663 r. w grodzie latyczowskim Paweł Ichnatowski, syn nieżyjącego Bazylego, roborował swój zapis (rekognicję), wystawiony tegoż dnia w Latyczowie na rzecz Bazylego Pajewskiego w bliżej nieokreślonej sprawie i zabezpieczony wadium 190 zł pol. Ponieważ Ichnatowski nie umiał pisać, zapis podpisał za niego Jan Karsnicki. Ichnatowski zobowiązał się dotrzymać zapisu pod tym wadium, poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego.
Akt nr 14
Cesja Jana z Brzezia Chrząstowskiego na rzecz Adama Jana Pajewskiego prawa dożywotniego do pustej wsi królewskiej Zozulińce[?] w powiecie latyczowskim, nadanego przywilejem królewskim z 28 lipca 1661 r.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 listopada 1663 (Feria quinta post festum Praesentationis B. Mariae Virginis proxima), Latyczów; przywilej królewski – Warszawa 28 VII 1661
27g[e]n[er]a[li]t[e]r universis nil pro se seu alio quopiam ex p[rae]missis o[mn]ibus reser-
28van[do] seu excipien[do] sed ita late longe et circumferentialiter p[ro]ut bona ead[em]
29in suis metis et limitibus nunc et ab antiquo distincta et dislimitata
30continentur et prout ea solus tenuit habuit et possedit seq[ue] Recogn[oscen]tem
k. 11 (skan 0014, strona prawa)
1Vigore supradicti Privilegii concernebant eidemq[ue] serviebant Iam
2ex nunc et de facto in personam G[e]n[er]osi Adami Ioannis Paiewski ac-
3cepta ab ipso sufficienti pro p[rae]missis satisfactione cedit et conde-
4scendit o[mn]e[que] et integrum Ius suum et competentiam p[rae]missorum o[mn]ium in per-
5sonam G[e]n[er]osi suprascripti Paiewski Cessionarii sui transfert et trans-
6fundit plenarie et de integro. In quod quidem Ius suum bonaq[ue] supra-
7specificata p[rae]sen[ti] cessa[?] eidem G[e]n[er]oso Paiewski Cessionario suo realem
8cum actuali et pacifica possessione Intro[missi]onem per Ministerialem quemvis G[e]n[er]alem
9et duos Nob[i]les p[rae]sen[tibus] additos et deputatos in fundo bonorum eorund[em] acce-
10ptan[dam] libere dare et admittere datamq[ue] et admissam non adimere nec p[rae]pe-
11dire aut quovis modo in bonis non iniuriari se se eidem Cessionario
12suo plenariam facultate[m] et o[mn]imodam absolutamq[ue] pot[esta]tem Iure eode[m] p[rae]sen[ti]
13p[er] se cesso bonisq[ue] supraspecificatis utendi fruendi et in suos quos-
14vis beneplacitos usus pro natura et proprietate ip[siu]s eiusdemq[ue] Privi-
15legii p[rae]rogativa libere convertendi. Idq[ue] vigore p[rae]sen[tis] cessi[oni]s et transfusi[oni]s
16Iuris sui. Hac sua personali Recogn[iti]one ad p[rae]missa mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: czwartek po święcie Ofiarowania NMP (21 XI, w 1663 r. – środa) = 22 XI 1663. Nagłówek sesji pisany ozdobną kursywą humanistyczną. Numer marginalny „N[ume]ro 14”. Wpis bez wzmianki o subdelegacie.
Odczyt: „Zozulince[?]” (rkp. „Zozulince”, z podkreśleniem) – najpewniej Zozulińce (ukr. Зозулинці) koło Latyczowa; „famisationibus[?] apiscenis[?]” – zniekształcone formuły (por. akt 2 „famisationibus”, akt 16 „famisrationibus apibus apiscenis”), może „fenisectionibus, apiariis”; „distincta et dislimitata” (rkp. „distincta et distinctata/disthmitata”); „cessa[?]” (rkp. „cessa”, może „cessione”); „de Brzezie” – predykat (rkp. „de Brzezie”).
Objaśnienia: „Ius advitalitium” – dożywocie na dobrach królewskich, nadawane przywilejem królewskim; jego cesja wymagała zgody (konsensu) króla, tu wydanego w Warszawie 28 VII 1661 (za Jana Kazimierza). „Villa deserta” – wieś pusta (spustoszona w czasie wojen kozackich). W cesji uwzględniono także poddanych zbiegłych („fugitivi”), przebywających gdziekolwiek.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek najbliższy po święcie Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, roku Pańskiego 1663. Szlachetny Chrząstowski szlachetnemu Pajewskiemu ceduje. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Jan z Brzezia Chrząstowski, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że na mocy konsensu Jego Królewskiej Mości, danego mu w Warszawie 28 lipca 1661 r. (szerzej to wyrażającego), całe swoje prawo dożywotnie, nadane mu przywilejem Jego Królewskiej Mości na dobrach pustej wsi Jego Królewskiej Mości zwanej Zozulińce[?], położonej w województwie podolskim i powiecie latyczowskim, ze wszystkimi przywilejami tego nadania, z całym prawem własności i tytułem dożywotnim, wszystkimi pożytkami, przynależnościami, rolami, łąkami, polami, lasami, zaroślami, ostępami, [sianożęciami?], pasiekami, barciami, stawami, sadzawkami, jeziorami, bagnami, a także poddanymi – kmieciami, ogrodnikami i komornikami, tak tam obecnie mieszkającymi, jak i zbiegłymi i przebywającymi gdziekolwiek – i ich robociznami, czynszami, dziesięcinami, daninami i wszelkimi innymi pożytkami, nic nie zastrzegając, tak szeroko i długo, jak dobra te w swoich granicach od dawna rozgraniczonych się zawierają i jak je sam trzymał, miał i posiadał na mocy tego przywileju – teraz i faktycznie, przyjąwszy od niego dostateczną zapłatę, ceduje szlachetnemu Adamowi Janowi Pajewskiemu i przenosi na niego całe swoje prawo. Zobowiązuje się dopuścić go do wwiązania przez woźnego generała z dwoma szlachcicami i nie odbierać posiadania ani nie krzywdzić go w tych dobrach, dając mu pełną moc użytkowania tych dóbr zgodnie z naturą i przywilejem tego nadania.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 18:] Brulion potwierdza nazwę wsi „Zozulince” (Zozulińce) i datę konsensu (Warszawa 28 VII 1661); wymienia też datę „… quinquagesimo octavo … XV Februarii” – zapewne przywilej dożywotni z 15 II 1658[?].
Streszczenie
22listopada 1663 r. w grodzie latyczowskim Jan z Brzezia Chrząstowski, za zgodą króla wydaną w Warszawie 28 lipca 1661 r., scedował na rzecz Adama Jana Pajewskiego swoje prawo dożywotnie do pustej wsi królewskiej Zozulińce[?] w powiecie latyczowskim województwa podolskiego, nadane mu przywilejem królewskim, ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi (także zbiegłymi), przyjąwszy od Pajewskiego zapłatę. Zobowiązał się dopuścić cesjonariusza do wwiązania przez woźnego i nie przeszkadzać mu w posiadaniu.
Akt nr 15
Wzajemna roboracja kontraktu zawartego w Międzybożu 28 listopada 1663 r. między Adamem Janem Pajewskim a Aleksandrem Rusanowskim, z wadium 300 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data29 listopada 1663 (Feria quinta in Vigilia Festi S. Andreae Apostoli), Latyczów; kontrakt – Międzybóż 28 XI 1663
Karty / skanyk. 11–11v (skany 0014 prawa – 0015 lewa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 11 (skan 0014, strona prawa – od wiersza 22)
1Actum in Castro Latycoviensi Feria Quin-
2ta in Vigilia Festi Sancti Andreae Apostto-
3li Anno D[omi]ni Mill[esi]mo Sex[centesi]mo Sexagesimo Tertio.
10actum p[rae]sentem attinet libere ac total[ite]r incorporan[tes] ac plenarie subiicien[tes]
11mentibus et corporibus sani exi[sten]tes palam ac benevole recogn[overu]nt et qui-
12libet illorum suo pro interesse recogn[ovi]t. Quia ipsi Inscriptionem seu Contra-
13ctum certum in Civitate Miedzyborz die Vigesima Octava Novemb[ris]
14Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Tertio ra[ti]o[n]e cer-
15tarum rerum et condi[ti]onum in ibidem expressarum initum et confectum ma-
16nibus Recogn[oscen]tium subscriptum et Sigillis communitum Vadioq[ue] Trecentorum
k. 11v (skan 0015, strona lewa – góra)
1Floren[orum] Polon[icalium] firmat[um] in o[mn]ibus eiusd[em] contractus punctis clausulis et
2ligamentis roborant confirmant et ratificant o[mn]iaq[ue] ill[iu]s contenta tam
3in toto quam in quavis minima p[ar]te iidem recogn[osce]ntes de bonis suis cum
4suis Successoribus tenere complere exequi ac inviolabil[ite]r observare se
5sibi ipsis invicem mutuo et ab utrinq[ue] inscripserunt et obligaverunt
6p[ro]ut quidem inscribunt et obligant p[rae]sentibus. Idq[ue] sub Vadio Summae
7Trecentorum Florenor[um] Polon[icalium]. In casu non satisfactionis p[rae]missorum o[mn]ium p[er] se
8recogn[osce]ntes Successoresq[ue] suos ad solvend[um] succumben[tes]. Pro quo quidem Vadio
9p[rae]missisq[ue] o[mn]ibus non completis attamen complendis aut condi[ti]one ali-
10qua contractus privati ac illius p[rae]sentis Inscri[pti]onis Robor[atori]ae non adim-
11pleta pars p[rae]missis contraveniens ad Instantiam alterius partis p[rae]-
12missa firmiter tenentis et observan[tis] coram p[rae]senti Castren[si] Latycovien[si]
13Capitaneali Off[ici]o cui se cum posteris ac g[e]n[er]a[li]t[e]r bonis suis o[mn]ibus hac in parte
14subiiciunt perempt[ori]e videre tenebuntur. Primum Terminum ut et alios
15o[mn]es exinde subsequentes dilationibus g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus tum p[rae]scriptionibus evasion[ibus]
16Iuris fatalis impedimentis legalibus aut quibusvis exceptionibus
17Motionibus earum prosequutionibus Reip[ubli]cae negotiis Interregno Servitio Mi-
18litari et in genere universis Iuris remediis et defensis excogitatis et ex-
19cogitan[dis] non differen[do] nec evaden[do] imo eisdem renuncian[do] sed Inscri[pti]oni
20p[rae]senti Robor[atori]ae o[mn]ibusq[ue] ill[iu]s contentis Vadio soluto toties quoties opus
21fuerit satisfacere se posteritatem suam bonaq[ue] sua o[mn]ia obligan[do] et oneran[do].
22[koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: czwartek w wigilię św. Andrzeja Apostoła = 29 XI 1663. Nagłówek sesji pisany ozdobną kursywą humanistyczną. Numer marginalny „N[ume]ro 15”. Strona aktu – Adam Jan Pajewski – to cesjonariusz z aktu 14.
Odczyt: „Rusanowski” (rkp. w nagłówku „Russanowski”, w tekście „Rusanowski”); „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro” – formuła jak w aktach 5, 6, 9, 10, 13; „Apostto-|li” – tak w rkp. (błąd pisarza). Treść kontraktu nie została wpisana.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek w wigilię święta św. Andrzeja Apostoła, roku Pańskiego 1663. Szlachetni Pajewski i Rusanowski roborują. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Adam Jan Pajewski z jednej, a szlachetny Aleksander Rusanowski z drugiej strony, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrowi na umyśle i ciele, jawnie zeznali, każdy co do swego interesu, że pewien zapis, czyli kontrakt, zawarty i sporządzony w mieście Międzybożu 28 listopada 1663 r. w sprawie pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, podpisany rękami zeznających, opatrzony pieczęciami i zabezpieczony wadium 300 zł pol., we wszystkich punktach, klauzulach i więzach roborują, potwierdzają i ratyfikują i zobowiązują się wzajemnie wraz z sukcesorami dotrzymać go pod wadium 300 zł pol. W razie niedotrzymania strona dotrzymująca może pozwać drugą przed gród latyczowski, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok, przedawnień i wybiegów prawnych.
Streszczenie
29listopada 1663 r. w grodzie latyczowskim Adam Jan Pajewski i Aleksander Rusanowski wzajemnie roborowali kontrakt zawarty między nimi dzień wcześniej (28 listopada 1663 r.) w Międzybożu w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków”, podpisany, opieczętowany i zabezpieczony wadium 300 zł pol. Zobowiązali się dotrzymać go pod tym wadium, poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego.
Akt nr 16
Cesja Andrzeja Bielawskiego na rzecz Szymona Tuszowskiego[?] i jego żony Katarzyny z Zaleskich[?] prawa dożywotniego do wsi Susłowce[?] i Kopytyńce[?] w powiecie latyczowskim, za konsensem króla Jana Kazimierza (w obozie pod Porzeczem[?], 30 VI 1663; tekst konsensu wpisany)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data7 grudnia 1663 (Feria sexta in Vigilia Festi Conceptionis B. Mariae Virginis proxima), Latyczów; konsens królewski – 30 czerwca 1663
28nariorum suorum transfert et transfundit plenarie et de integro.
29In quod quidem Ius bonaq[ue] suprasp[e]cificata realem cum actuali pa-
30cificaq[ue] possessione Intro[missi]onem per Ministerialem quemvis Regni G[e]n[er]alem duos[que]
31Nob[i]les quoscunq[ue] sibi ad acceptan[dam] bonorum eorund[em] possessionem condu-
32cere poterint in fundo bonorum eorundem dare et admittere datamq[ue]
k. 13 (skan 0016, strona prawa – góra)
1et admissam non adimere nec p[rae]pedire aut quovis modo iniuriari in eisde[m]
2bonis se idem recogn[oscen]s de bonis suis o[mn]ibus suis cum Successoribus iisdem Cessio-
3nariis inscripsit et obligavit. Dans et concedens eisd[em] Cessionariis
4suis omnimodam facultatem et potestatem Iure eodem p[rae]sen[ti] per
5se cesso bonisq[ue] suprasp[e]cificatis utendi fruendi et in suos quosvis
6beneplacitos usus pro natura et proprietate ill[iu]s eiusdemq[ue] Privilegii
7p[rae]rogativa converten[di] Idq[ue] vigore p[rae]sen[tis] cessi[oni]s et transfusi[oni]s Iuris
8sui. Hac sua personali Recogn[iti]one ad p[rae]missa mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: piątek w wigilię Niepokalanego Poczęcia NMP (8 XII 1663 – sobota) = 7 XII 1663. Nagłówek sesji ozdobną kursywą humanistyczną. Numer marginalny „N[ume]ro 16”. W tekst cesji wpisano in extenso konsens (zgodę) króla Jana Kazimierza (od „Ioannes Casimirus Dei gratia” do „Locus Sigilli Maioris Cancellariae Regni”), zamknięty nawiasem.
Odczyt: nazwisko cesjonariusza – rkp. „Tuszowskim” (nagłówek), „Tuszowski”/„Tusrowski”, „Tuszowskich” (tekst); w nagłówku aktu 18 wyraźnie „G. Tuszowski”; żona – „Catharina Zaleska” (rkp. „Cathenna Zaleska”) – odczyt prawdopodobny; nazwy wsi – rkp. „Susłowce” / „Suslowce” i „Kopytynce” / „Kopytyńce” – może Susłowce i Kopytyńce (? koło Latyczowa); „bona n[omi]na[ta][?]” (rkp. „bona Nrā”); „p[rae]vio[?] consensu” (rkp. „ꝑuio”); „rata habe-|mus p[rae]sen[tibus][?]” (rkp. „rata habe-|mus p̄senti”); „Duplicem Quartam proventus p[rae]teritam[?]” (rkp. „ptem” – może „partem”); „ad Porzecze[?]” (rkp. „ad Porzecze”, może „Porzecze”/„Poręcze”) – miejsce wystawienia konsensu w obozie wojskowym niepewne; „famisrationibus[?] apiscenis[?]” – zniekształcone formuły.
Objaśnienia: Jan Kazimierz – „Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Volhyniae, Smolensciae, Czerniechoviaeque nec non Suecorum, Gottorum Vandalorumque haereditarius Rex” – pełna tytulatura. Konsens dla towarzyszy („commilitones”) chorągwi lekkiej („cohors velitum”) Jakuba Potockiego, strażnika koronnego (por. akt 2). „Kwarta” – podatek z dóbr królewskich na wojsko kwarciane: dożywotnik płaci w pierwszym roku posiadania kwartę czterokrotną („quadruplicem”), w następnych – podwójną („duplicem”), do Skarbu Rzeczypospolitej w ustalonym terminie. „Ius advitale/advitalitium” – dożywocie.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w piątek w wigilię święta Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, roku Pańskiego 1663. Szlachetny Bielawski szlachetnym Tuszowskim ceduje. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Andrzej Bielawski, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że na mocy konsensu Jego Królewskiej Mości na dobra Susłowce[?] i Kopytyńce[?], łaskawie mu nadanego wraz z przywilejem, podpisanego ręką Jego Królewskiej Mości i opatrzonego pieczęcią Kancelarii Większej Koronnej, o następującym brzmieniu: „Jan Kazimierz z Bożej łaski król polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, wołyński, smoleński i czernihowski, a także szwedzki, gocki i wandalski dziedziczny król. Oznajmiamy niniejszym listem Naszym wszystkim i każdemu, komu to wiedzieć należy, że zezwoliliśmy i pozwoliliśmy, i niniejszym listem Naszym zezwalamy i pozwalamy szlachetnym Szymonowi Tuszowskiemu[?] i Katarzynie, małżonkom, oraz Andrzejowi Bielawskiemu, towarzyszom chorągwi lekkiej szlachetnego Jakuba Potockiego, strażnika wojsk koronnych, aby mogli całe swoje prawo, które im służy na dobrach zwanych Susłowce[?] i Kopytyńce[?], położonych w województwie podolskim, scedować i przelać na osobę jednego z nich lub ich małżonek albo kogokolwiek innego. Taką cesję i przelanie prawa, gdy zostaną zeznane przed jakimikolwiek aktami publicznymi Królestwa Naszego, uznamy za ważne i miłe [...]. Na mocy tej cesji i niniejszego Naszego konsensu wspomniany szlachetny Szymon Tuszowski[?] wraz z małżonką Katarzyną będzie te dobra ze wszystkimi przynależnościami, folwarkami, polami, gruntami, łąkami, lasami, gajami, pasiekami, pastwiskami, rzekami, stawami, sadzawkami, młynami, karczmami, dworami, budynkami, poddanymi i ich robociznami, czynszami i pożytkami trzymał, miał i posiadał do końca życia. Obiecujemy za siebie i Najjaśniejszych Następców Naszych, królów polskich, że nie usuniemy ich od używania i spokojnego posiadania tych dóbr ani nie damy nikomu władzy usuwania, lecz zachowamy im prawo dożywocia nienaruszone, co i Najjaśniejsi Następcy Nasi spełnią. Z tytułu tego dożywocia w pierwszym roku posiadania będzie obowiązany płacić do Skarbu Rzeczypospolitej w ustalonym czasie kwartę czterokrotną, w następnych zaś zwykłą podwójną kwartę z dochodów, z zachowaniem praw Naszych królewskich, Rzeczypospolitej i Kościoła katolickiego. Na dowód czego niniejszy [list], podpisany ręką Naszą, kazaliśmy opatrzyć pieczęcią Królestwa. Dan w obozie pod Porzeczem[?] dnia 30 czerwca roku Pańskiego 1663, panowania Naszego polskiego i szwedzkiego roku piętnastego. Jan Kazimierz, król. Miejsce pieczęci Kancelarii Większej Koronnej” – całe swoje prawo dożywotnie, służące mu na mocy przywileju Jego Królewskiej Mości na dobrach Susłowce[?] i Kopytyńce[?] w województwie podolskim i powiecie latyczowskim, ze wszystkimi przywilejami, prawem własności i tytułem dożywotnim, wszystkimi pożytkami i przynależnościami, z poddanymi obecnymi i zbiegłymi, nic sobie nie zastrzegając, tak jak sam je trzymał na mocy tego przywileju – teraz i faktycznie ceduje i ustępuje szlachetnym Szymonowi Tuszowskiemu[?] i Katarzynie z Zaleskich[?], małżonkom, przenosząc na nich całe prawo. Zobowiązuje się dopuścić ich do wwiązania przez woźnego generała z dwoma dowolnymi szlachcicami i nie przeszkadzać im w posiadaniu, dając im pełną moc użytkowania tych dóbr zgodnie z przywilejem.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 20:] Brulion potwierdza nazwy wsi „Susłowce” i „Kopytynce” oraz nazwisko „Tuszowski”; żona zapisana „Catharina z Zaleskich[?]”. Podpis cedenta: „Andrzej Bielawsky”.
Streszczenie
7grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim Andrzej Bielawski scedował na rzecz małżonków Szymona Tuszowskiego[?] i Katarzyny z Zaleskich[?] swoje prawo dożywotnie do wsi królewskich Susłowce[?] i Kopytyńce[?] w powiecie latyczowskim województwa podolskiego. Cesja nastąpiła na mocy konsensu króla Jana Kazimierza, wydanego w obozie pod Porzeczem[?] 30 czerwca 1663 r. dla Tuszowskich i Bielawskiego – towarzyszy chorągwi lekkiej Jakuba Potockiego, strażnika koronnego – którego pełny tekst wpisano do aktu; konsens zapewniał cesjonariuszom dożywotnie posiadanie dóbr pod warunkiem płacenia kwarty (w pierwszym roku czterokrotnej, potem podwójnej). Bielawski przekazał dobra ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi (także zbiegłymi), zobowiązał się dopuścić cesjonariuszy do wwiązania przez woźnego i nie przeszkadzać im w posiadaniu.
Akt nr 17
Wzajemna roboracja kontraktu zawartego 4 listopada 1663 r. w miasteczku Tyśmienica (rkp. „Wysmienica”; poprawione wg brulionu 40-1-1 akt 21) między Jakubem Potockim, strażnikiem koronnym, a Stefanem Hawratyńskim, z wadium 900 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data7 grudnia 1663 (ta sama sesja co akt 16), Latyczów; kontrakt – 4 XI 1663
Karty / skanyk. 13–13v (skany 0016 prawa – 0017 lewa)
10Militari et in genere universis Iuris remediis et defensis excogitatis
11vel excogitan[dis] non differen[do] nec evaden[do] imo eisdem renuncian[do] sed In-
12scri[pti]oni p[rae]senti Robor[atori]ae o[mn]ibusq[ue] ill[iu]s contentis Vadio soluto toties quoties
13opus fuerit satisfacere se posteritatem suam bonaq[ue] sua o[mn]ia obligan[do]
14et onerando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt drugi sesji 7 XII 1663; numer marginalny „N[ume]ro 17”. Nagłówek w liczbie pojedynczej („Roborat”), choć stawają obie strony; także końcowa formuła w liczbie pojedynczej („subiicit … tenebitur”) – niekonsekwencja pisarza. Jakub Potocki, strażnik koronny – brat generała podolskiego Mikołaja (akt 2) i rotmistrz chorągwi lekkiej (akt 16); Stefan Hawratyński – subdelegat grodzki latyczowski z aktów 1–4, 6, 9.
Odczyt: miejsce zawarcia kontraktu – rkp. „in Oppido Wysmienica” (wyraźnie, ze znakiem nad „i”) – identyfikacja niepewna (może Wiśniowiec? Wyszogród?); w POSTEP.md wstępnie „Wyszniewiec”. „a Ter-|r[est]ribus[?] D[...]ibus[?] foro” – formuła jak w aktach 5–15.
Tłumaczenie (orientacyjne): Wielmożny Potocki, strażnik koronny, i szlachetny Hawratyński roborują. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi wielmożny Jakub z Potoka Potocki, strażnik koronny, z jednej, a szlachetny Stefan Hawratyński z drugiej strony, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrowi na umyśle i ciele, jawnie zeznali, każdy co do swego interesu, że pewien zapis, czyli kontrakt, zawarty i spisany 4 listopada roku bieżącego w miasteczku Wyśmienica[?] w sprawie pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, podpisany rękami zeznających i opatrzony pieczęciami, zabezpieczony wadium 900 zł pol., we wszystkich punktach, klauzulach i więzach roborują, potwierdzają i ratyfikują i zobowiązują się wzajemnie wraz z sukcesorami dotrzymać go pod wadium 900 zł pol. W razie niedotrzymania strona dotrzymująca może pozwać drugą przed gród latyczowski, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok, przedawnień i wybiegów prawnych.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 21:] W brulionie wyraźnie „in Oppido Tysmienice” – kontrakt zawarto w miasteczku TYŚMIENICA (koło Tłumacza, gdzie Jakub Potocki był starostą), a nie w Wiśniowcu[?]; zapis kopii „Wysmienica[?]” należy czytać Tyśmienica.
Streszczenie
7grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim Jakub Potocki z Potoka, strażnik koronny, i Stefan Hawratyński wzajemnie roborowali kontrakt zawarty między nimi 4 listopada 1663 r. w miasteczku Tyśmienica (rkp. „Wysmienica”) w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków”, podpisany, opieczętowany i zabezpieczony wadium 900 zł pol. Zobowiązali się dotrzymać go pod tym wadium, poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego. Treść kontraktu nie została wpisana.
Akt nr 18
Roboracja przez Szymona Tuszowskiego zapisu (rekognicji) danego Andrzejowi Bielawskiemu, z wadium 500 zł pol.
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data7 grudnia 1663 (ta sama sesja co akty 16–17), Latyczów; zapis dany tegoż dnia w Latyczowie
Karty / skanyk. 13v–14 (skany 0017 lewa – prawa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 13v (skan 0017, strona lewa – od wiersza 15)
1G[enerosus] Tuszowski in rem G[enerosi] Bielawski
7et imposita mente corporeq[ue] sanus exi[sten]s palam ac benevole recogn[ovi]t. Quia
8ipse Recogn[iti]onem certam Manualem ratione certarum rerum et condi[ti]onu[m]
9in ibidem expressarum die hodierna in actu contenta hic Latycoviae confect[am]
10et conscript[am] manu sui Recogn[osce]ntis subscriptam et Sigillo communitam Vadioq[ue]
11Quingentorum Florenorum Polon[icalium] firmat[am] in o[mn]ibus eiusdem Recogn[iti]o-
12nis contentis punctis clausulis et ligamentis in rem et personam G[e]n[er]osi
13Andreae Bielawski confirmat roborat et ratificat o[mn]iaq[ue] ill[iu]s puncta
14tam in toto quam in quavis minima parte tenere complere exequi ac in-
15violabil[ite]r observare se eidem G[e]n[er]oso Bielawski et illius posteris suis
16cum Successoribus ac bonis suis o[mn]ibus inscribit et obligat Idq[ue] sub Va-
17dio Summae Quingentorum Florenorum Polon[icalium] per se Recogn[osce]ntem Suc-
18cessores suos ac bona sua o[mn]ia In casu non satisfactionis p[rae]missorum o[mn]ium
k. 14 (skan 0017, strona prawa – góra)
1eidem G[e]n[er]oso Bielawski et ill[iu]s Successoribus ad solvend[um] succumben[do]. Pro
2quo quidem Vadio p[rae]missisq[ue] o[mn]ibus non completis attamen complendis
3Iure conventus suprascriptus Recogn[oscen]s foro suo proprio ut supra renun-
4cian[do] Coram p[rae]senti Castren[si] Cap[itanea]li Latycovien[si] cui se cum bonis et
5Successoribus suis hac in parte subiicit Off[ici]o Ad Instantiam suprascripti
6G[e]n[er]osi Bielawski vel eius Successorum perempt[ori]e videre suis cum poste-
7ris tenebitur Primum Terminum ut et alios o[mn]es exinde subseque[ntes]
8dilationibus g[e]n[er]a[li]t[e]r o[mn]ibus tum evasionibus p[ro] Terminibus fatalis Iuris
9suspensionibus impedimentis legalibus aut quibusvis exception[ibus]
10Motionibus earumq[ue] prosequ[uti]onibus Reip[ubli]cae negotiis Servitio Militari Inter-
11regno et in genere universis Iuris remediis et defensis excogitatis vel
12excogitan[dis] non differen[do] nec evaden[do] imo eisdem renuncian[do] sed In-
13scri[pti]oni p[rae]sen[ti] Roboratoriae o[mn]ibusq[ue] ill[iu]s contentis Vadio soluto toties
14quoties opus fuerit satisfacere se posteritate[m] suam bonaq[ue] sua omnia
15obligando et onerando. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt trzeci sesji 7 XII 1663; numer marginalny „N[ume]ro 18”. Pendant do aktu 16 (cesja dożywocia na Susłowcach[?] i Kopytyńcach[?] przez Bielawskiego na rzecz Tuszowskich) – zapewne zapis Tuszowskiego zabezpieczający rozliczenie z Bielawskim. Nagłówek wyraźnie „G. Tuszowski” – potwierdza odczyt nazwiska w akcie 16. Treść rekognicji nie została wpisana.
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetny Tuszowski na rzecz szlachetnego Bielawskiego rekognicję roboruje. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Szymon Tuszowski, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że pewną rekognicję odręczną w sprawie pewnych rzeczy i warunków w niej wyrażonych, sporządzoną i spisaną dziś tu w Latyczowie, podpisaną ręką zeznającego, opatrzoną pieczęcią i zabezpieczoną wadium 500 zł pol., na rzecz szlachetnego Andrzeja Bielawskiego potwierdza, roboruje i ratyfikuje i zobowiązuje się wraz z sukcesorami na wszystkich dobrach dotrzymać jej pod wadium 500 zł pol. W razie niedotrzymania będzie odpowiadał przed grodem latyczowskim na wezwanie Bielawskiego lub jego sukcesorów, z wyrzeczeniem się wszelkich zwłok i wybiegów prawnych.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 22:] Brulion: „Generosus Simeon Tuszowsky”, podpis „Szymon Tuszowski[?]”.
Streszczenie
7grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim Szymon Tuszowski roborował swój odręczny zapis (rekognicję), wystawiony tegoż dnia w Latyczowie na rzecz Andrzeja Bielawskiego w sprawie bliżej nieokreślonych „pewnych rzeczy i warunków” i zabezpieczony wadium 500 zł pol.; zobowiązał się dotrzymać go pod tym wadium, poddając się jurysdykcji grodu latyczowskiego. Akt wiąże się z cesją dożywocia na Susłowcach[?] i Kopytyńcach[?] (akt 16).
Akt nr 19
Cesja Mikołaja Potockiego, generała podolskiego, na rzecz Grzegorza Piławskiego, rotmistrza JKM, prawa dożywotniego do wójtostwa tłumackiego, za konsensem króla Jana Kazimierza (Lwów, 17 III 1663; tekst konsensu wpisany)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data7 grudnia 1663 (ta sama sesja co akty 16–18), Latyczów; konsens królewski – Lwów 17 III 1663
Karty / skanyk. 14–15 (skany 0017 prawa – 0018 prawa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 14 (skan 0017, strona prawa – od wiersza 22)
1M[agnificus] G[e]n[er]alis Podoliae G[eneroso] Pilawski de Iure
29gore p[rae]sen[tis] Cessi[oni]s et transfusi[oni]s Iuris sui Hac sua p[e]rs[ona]li Recogn[iti]one ad p[rae]m[iss]a
30mediante. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt czwarty sesji 7 XII 1663; numer marginalny „N[ume]ro 19”. Ponieważ stroną jest sam starosta latyczowski M. Potocki, przy tym akcie („ad hunc solum actum”) jako subdelegat zasiadał Jan Michał Myśliszewski[?], rotmistrz JKM. W tekst wpisano in extenso konsens króla Jana Kazimierza (Lwów, 17 III 1663), z podpisem sekretarza królewskiego, zamknięty nawiasem.
Odczyt: „Myśliszewski[?]” (rkp. „Myslizenski”/„Myśliszewski” – nazwisko niepewne); „Pilawski” – w nagłówku wyraźnie „G. Pilawski” (może Piławski); „Hankiewicz[?]” (rkp. „Hankiewicz”) – nazwisko sekretarza niepewne; „unquam[?]” (rkp. „Vpiam”, może „cuipiam”); „p[rae]vio[?]” (rkp. „p̄nci”/„praevio”); „famisrationibus[?] apiscenis[?]” – zniekształcone formuły jak w aktach 14 i 16. Brak wzmianki o Czerniechowie/Wołyniu itp. w skróconej tytulaturze (rkp. pomija Mazowsze i Wołyń).
Objaśnienia: „Advocatia Tlumacensis” – wójtostwo w Tłumaczu (królewskie miasto na Pokuciu), nadawane dożywotnio; przy śmierci dożywotnika wójtostwo wraca do dyspozycji króla dopiero po zwrocie jego sukcesorom sumy wyrażonej w przywileju („summa in literis originalibus expressa”) albo ustalonej przez komisarzy królewskich – zatem było to dożywocie „na sumie”. Potocki nazwany „viro de Nobis et Republica optime merito et cui nihil unquam denegandum censuimus” („mężowi bardzo zasłużonemu wobec Nas i Rzeczypospolitej, któremu niczego nigdy nie uważaliśmy za stosowne odmawiać”). Jakub Potocki, brat generała, był starostą tłumackim (akt 2).
Tłumaczenie (orientacyjne): Wielmożny generał podolski szlachetnemu Piławskiemu prawo do wójtostwa tłumackiego ceduje. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, przy których zasiadał wówczas szlachetny Jan Michał Myśliszewski[?], rotmistrz JKM, jako subdelegat tylko na ten akt w miejsce niżej wymienionego wielmożnego generała podolskiego, starosty tutejszego, wielmożny Mikołaj z Potoka na Jezupolu Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski itd., poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, wyraźnie zeznał, że na mocy konsensu Jego Królewskiej Mości, podpisanego Jego ręką i opatrzonego pieczęcią Kancelarii Większej Koronnej, o brzmieniu: „Jan Kazimierz z Bożej łaski król polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, żmudzki, inflancki, smoleński i czernihowski, a także szwedzki, gocki i wandalski dziedziczny król. Oznajmiamy niniejszym listem Naszym wszystkim i każdemu, komu to wiedzieć należy, że zezwoliliśmy i pozwoliliśmy i niniejszym zezwalamy i pozwalamy szlachetnemu Mikołajowi Potockiemu, staroście kamienieckiemu, latyczowskiemu, czerkaskiemu itd., mężowi bardzo zasłużonemu wobec Nas i Rzeczypospolitej, któremu niczego nie uważaliśmy za stosowne odmawiać, aby mógł całe swoje prawo dożywotnie, które mu służy na Naszym wójtostwie tłumackim, scedować i przenieść na osobę szlachetnego Grzegorza Piławskiego, Naszego rotmistrza. Gdy cesja ta zostanie zeznana przed jakimikolwiek autentycznymi aktami Królestwa, uznamy ją za ważną. Na mocy tej cesji i niniejszego Naszego konsensu tenże Grzegorz Piławski będzie wspomniane wójtostwo tłumackie ze wszystkimi folwarkami, dworami, budynkami, rolami, łąkami, polami, ogrodami, pastwiskami, lasami, gajami, rzekami, sadzawkami, stawami, młynami, karczmami, poddanymi, komornikami i ich robociznami, czynszami i wszelkimi pożytkami od dawna należącymi, trzymał, miał i posiadał do końca życia. Obiecujemy za siebie i Najjaśniejszych Następców, że go od używania i spokojnego posiadania tego wójtostwa nie usuniemy ani nikomu nie damy władzy usuwania, lecz zachowamy mu prawo dożywotnie nienaruszone. Po jego śmierci wójtostwo nie wróci do Naszej dyspozycji, dopóki suma wyrażona w oryginalnym przywileju albo wyznaczona przez Naszych komisarzy nie zostanie rzeczywiście wypłacona jego sukcesorom. Z zachowaniem praw Naszych królewskich, Kościoła katolickiego i Rzeczypospolitej. Na dowód czego niniejszy list, podpisany ręką Naszą, kazaliśmy opatrzyć pieczęcią Królestwa. Dan we Lwowie dnia 17 marca roku Pańskiego 1663, panowania Naszego polskiego i szwedzkiego roku 15. Jan Kazimierz, król. Miejsce pieczęci Kancelarii Większej Koronnej. Konsens na cesję wójtostwa tłumackiego szlachetnemu Mikołajowi Potockiemu, staroście kamienieckiemu, na rzecz szlachetnego Grzegorza Piławskiego, rotmistrza. Stefan Hankiewicz[?], sekretarz JKM, własnoręcznie” – całe swoje prawo dożywotnie na wójtostwie tłumackim, z prawem własności, wszystkimi pożytkami i poddanymi (obecnymi i zbiegłymi), nic nie zastrzegając, tak jak sam je trzymał – teraz i faktycznie ceduje szlachetnemu Grzegorzowi Piławskiemu i przenosi na niego całe prawo; zobowiązuje się dopuścić go do wwiązania przez woźnego generała z dwoma szlachcicami i nie przeszkadzać mu w posiadaniu, dając mu pełną moc trzymania, używania i obracania tych dóbr zgodnie z przywilejem.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 23:] W brulionie subdelegat podpisał się „Joannes Michael Myśliszowski[?]”; imię cesjonariusza odczytane w brulionie jako „N[obi]li Thomae[?] Pilawski” – rozbieżność z „Gregorius” w niniejszej kopii (do weryfikacji). Konsens królewski w brulionie tylko zasygnalizowany („Inseretur hoc loco”).
Streszczenie
7grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim (subdelegat na ten akt – Jan Michał Myśliszewski[?], rotmistrz JKM) Mikołaj Potocki z Potoka na Jezupolu, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski i czerkaski, scedował na rzecz Grzegorza Piławskiego, rotmistrza JKM, swoje prawo dożywotnie do królewskiego wójtostwa tłumackiego ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi (także zbiegłymi). Cesja nastąpiła na mocy konsensu króla Jana Kazimierza, wydanego we Lwowie 17 marca 1663 r. (wpisanego do aktu, z podpisem sekretarza Stefana Hankiewicza[?]), w którym król nazwał Potockiego mężem bardzo zasłużonym; konsens przewidywał, że po śmierci Piławskiego wójtostwo wróci do króla dopiero po wypłaceniu jego spadkobiercom sumy zapisanej w przywileju. Potocki zobowiązał się dopuścić Piławskiego do wwiązania przez woźnego i nie przeszkadzać mu w posiadaniu.
Akt nr 20
Plenipotencja Stanisława Smarzowskiego, w imieniu Anny Bielawskiej, swej żony, dla Jana Karsnickiego, wójta przywilejowanego latyczowskiego, Piotra Bielawskiego, Tyburcego Brzanowskiego[?], Stanisława Radolińskiego i Krzysztofa Bojakowskiego[?]
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data7 grudnia 1663 (bez osobnego nagłówka sesji – zapewne ta sama sesja co akty 16–19), Latyczów
Karty / skanyk. 15–15v (skany 0018 prawa – 0019 lewa)
12phorum Boiakowski[?] Inscribit eligit et ordinat Dans et concedens
13eisd[em] Plen[ipoten]tibus suis tam coniunctim quam divisim plenariam facul-
14tatem et omnimodam absolutamq[ue] pot[esta]tem Causas et actiones easd[em] Iudi-
15ciarias Iure tuen[di] defenden[di] p[ro]moven[di] continuan[di] Decreta suscipien[di]
16p[o]enas Iudiciales levan[di] de levatis quietan[di] Iuramenta attentan[di] caeteraq[ue]
17munia veros et l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes concernen[tia] rite et l[egi]t[i]me exequen[di] et pera-
18gen[di]. Promittens ac se offerens quidquid per p[rae]fatos Plen[ipoten]tes suos
19in Causis p[rae]fatis actum[?] et Iure gestum constitutumq[ue] fuerit pro ra-
20to et grato suscepturum et in nullo contradicturum Recogn[iti]one p[rae]senti
21obligante[?]. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Numer marginalny „N[ume]ro 20”. Nad nagłówkiem aktu (k. 15) pisarz zaczął i przekreślił nagłówek sesji „Actum in Castro Lat[ycoviensi] Feria tertia …” – akt zapisano bez ważnego nagłówka sesji, więc należy zapewne do sesji 7 XII 1663 (akty 16–19); następna sesja (akt 21) – „Feria tertia post Festum Conceptionis B. M. V.” = 11 XII 1663. Nie można wykluczyć, że akt zeznano 11 XII.
Odczyt: „Bielawska” (rkp. „Anna Bielawska”) – zapewne krewna Andrzeja Bielawskiego (akty 16, 18); „no[mi]ne Iurisd[icti]one” – rkp. „noe Iurisdone”, słowo „nomine” zbędne (błąd pisarza); „cor-|donum[?]” (rkp. „cor-|donum”, zapewne „conditionum”); „Brzanowski[?]” (rkp. „Brzanowski”/„Bzranowski”); „Boiakowski[?]” (rkp. „Boiakowski”, podkreślone); „actum[?]” (rkp. „egre”/„acte”); „obligante[?]” (rkp. „Nobe”/„mediante” – koniec niepewny). „ex reatu quam et actoratu” – w sprawach, w których jest pozwanym lub powodem. Jan Karsnicki – podpisał zapis za niepiśmiennego P. Ichnatowskiego (akt 13); Stanisław Radoliński – wicenotariusz kamieniecki (akt 5).
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetny Smarzowski ustanawia plenipotentów. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Stanisław Smarzowski w imieniu szlachetnej Anny Bielawskiej, swej prawej małżonki (za której ratyhabicję ręczy w formie prawnej i zapisuje się), poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że do wszystkich i poszczególnych spraw sądowych w jakimkolwiek sądzie i urzędzie Królestwa, z jakimikolwiek osobami, o jakiekolwiek rzeczy, warunki i pretensje, tak w których jest pozwanym, jak i powodem, toczących się i mogących się wydarzyć, ustanawia swoimi prawdziwymi i prawnymi plenipotentami szlachetnych Jana Karsnickiego, wójta przywilejowanego latyczowskiego, Piotra Bielawskiego, Tyburcego Brzanowskiego[?], Stanisława Radolińskiego i Krzysztofa Bojakowskiego[?]; daje im łącznie i z osobna pełną moc bronienia, popierania i kontynuowania tych spraw, przyjmowania dekretów, podnoszenia kar sądowych i kwitowania z nich, składania przysiąg i wykonywania innych czynności plenipotentów; obiecuje uznać za ważne wszystko, co oni prawnie zdziałają, i w niczym temu nie sprzeciwiać się.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 24:] W brulionie nazwiska plenipotentów: „Joannem Kassnicki Advocatum Laticzoviensem” (Kaśnicki), „Tyburcium Chrząstowski” (zamiast „Brzanowski[?]”), „Christophorum Borakowski[?]” (zamiast „Bojakowski[?]”). Brulion ma nagłówek daty „Feria Sexta post festum Conceptionis B. M. V. proxima 1663” (= 14 XII 1663[?], możliwa omyłka).
Streszczenie
Zapewne 7 grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim Stanisław Smarzowski, w imieniu swojej żony Anny Bielawskiej (ręcząc za jej ratyhabicję), ustanowił pełnomocnikami do wszystkich jej spraw sądowych (jako powódki i pozwanej) przed wszelkimi sądami Korony: Jana Karsnickiego, wójta przywilejowanego latyczowskiego, Piotra Bielawskiego, Tyburcego Brzanowskiego[?], Stanisława Radolińskiego i Krzysztofa Bojakowskiego[?], z pełną mocą działania łącznie i osobno.
Akt nr 21
Plenipotencja Demetriusza Dominika Żorawskiego dla Stanisława Jabłońskiego i Pawła Klechowskiego[?] – m.in. do odebrania żołdu u deputatów chorągwi Bazylego Oleszkowicza[?] i Jana Ochotyńskiego[?]
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data11 grudnia 1663 (Feria tertia post Festum Conceptionis B. Mariae Virginis proxima), Latyczów
7G[e]n[er]osus Demetrius Dominicus Zorawski sanus mente et corpore
8exi[sten]s receden[s] a foro et Iurisd[icti]one sua huic vero Iurisd[icti]oni se subiicien[s]
9palam publice libere ac per expressum recogn[ovi]t. Quia ipse G[e]n[er]osos Stani-
10slaum Iablonski et Paulum Klechowski[?] in suos veros et fideles
11ac l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes eligit ordinat et constituit ad o[mn]es Causas suas pro-
k. 16 (skan 0019, strona prawa – góra)
1promoven[das] defenden[das] et in o[mn]i Off[ici]o et Iudicio Regni agitan[das] et vertend[as] etiam Tri-
2b[una]li[?] Iudicio agitat[as] et inciden[tes] Dans et concedens eisdem Plen[ipoten]tibus suis
3o[mn]imodam facultate[m] et plenariam pot[esta]tem tam stipendia requiren[di] apud G[e]n[er]o-
4sos Basilium Oleszkowic[?] et Ioannem Ochotynski[?] Deputatos Cohortis
5suae quam Decreta pro parte sua suscipiendi et de levata ac percepta
6Summa quietan[di] In defectu non persolutionis eos convenien[di] arestandi
7et Iure agendi cum illis ac o[mn]ia Decreta pro rato et grato se susce-
8pturum offeren[s] Hac sua personali Recogn[iti]one inscribit. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: wtorek po święcie Niepokalanego Poczęcia NMP (8 XII) = 11 XII 1663. Nagłówek sesji ozdobną kursywą humanistyczną. Na lewym marginesie „Ex Copia” (odpis z kopii?) i numer „N[ume]ro 21”. U góry k. 16 późniejszy dopisek archiwalny „1664 Год” (dalej w księdze akty z 1664 r.).
Objaśnienia: „Deputati cohortis” – deputaci (pełnomocnicy) chorągwi wybrani do odbioru i podziału żołdu (w związku z wypłatą zaległego żołdu po Komisji Lwowskiej 1663, por. akt 12). Żorawski był zapewne towarzyszem tej chorągwi. „Arestare” – zająć (aresztować) sumy.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim we wtorek najbliższy po święcie Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, roku Pańskiego 1663. Szlachetny Żorawski ustanawia plenipotentów. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Demetriusz Dominik Żorawski, zdrów na umyśle i ciele, odstąpiwszy od swojego sądu i jurysdykcji, a poddawszy się tej jurysdykcji, jawnie, publicznie i wyraźnie zeznał, że ustanawia szlachetnych Stanisława Jabłońskiego i Pawła Klechowskiego[?] swoimi prawdziwymi, wiernymi i prawnymi plenipotentami do wszystkich swoich spraw, do popierania, bronienia i prowadzenia ich w każdym urzędzie i sądzie Królestwa, także w Trybunale; daje im pełną moc zarówno dopominania się o żołd u szlachetnych Bazylego Oleszkowicza[?] i Jana Ochotyńskiego[?], deputatów jego chorągwi, jak i przyjmowania dekretów na jego rzecz i kwitowania z podjętej i odebranej sumy, a w razie niezapłacenia – pozywania ich, aresztowania [sum] i prowadzenia z nimi sprawy; ofiarując się przyjąć wszystkie dekrety za ważne i miłe – przez to swoje osobiste zeznanie się zapisuje.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 25:] W brulionie nazwisko drugiego deputata zapisane „Okolowski[?]” (Okołowski/Ochołowski[?]) zamiast „Ochotynski[?]”; „Klechowski” potwierdzony.
Streszczenie
11grudnia 1663 r. w grodzie latyczowskim Demetriusz Dominik Żorawski ustanowił Stanisława Jabłońskiego i Pawła Klechowskiego[?] swoimi pełnomocnikami do wszystkich spraw sądowych (także w Trybunale), a zwłaszcza do dopominania się o należny mu żołd u Bazylego Oleszkowicza[?] i Jana Ochotyńskiego[?], deputatów jego chorągwi, kwitowania z odebranych sum, a w razie niezapłacenia – pozywania deputatów i nakładania aresztu.
Akt nr 22
Plenipotencja Franciszka Janowskiego dla syna Adama Janowskiego – do wszystkich spraw, m.in. do odebrania sumy 1000 zł pol. zapisanej przez Andrzeja ze Żmigrodu Stadnickiego, kasztelana lubaczowskiego, i Adama Jana ze Żmigrodu Stadnickiego, cześnika krakowskiego
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data10 stycznia 1664 (Feria quinta post Festum Sanctorum Trium Regum proxima), Latyczów
Karty / skanyk. 16–16v (skany 0019 prawa – 0020 lewa)
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: czwartek po święcie Trzech Króli (6 I) = 10 I 1664. Pierwszy akt roku 1664 – numeracja marginalna zaczyna się od nowa („N[ume]ro 1[mu]m”; następne akty „N. 2”, „N. 3”). W opracowaniu zachowano numerację ciągłą. Franciszek Janowski – subdelegat grodzki z aktu 12 (12 VII 1663).
Objaśnienia: Andrzej Stadnicki ze Żmigrodu – kasztelan lubaczowski; Adam Jan Stadnicki ze Żmigrodu – cześnik krakowski („Pocillator Cracoviensis”), nieżyjący. Suma 1000 zł była zapisana (w aktach grodzkich sanockich[?]) nieżyjącemu Andrzejowi Janowskiemu, ojcu („Parens”) Franciszka – „tytułem pewnego długu”. „In minoribus subselliis” – w sądach niższych (apelacje).
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek najbliższy po święcie Trzech Króli, roku Pańskiego 1664. Szlachetny Janowski ustanawia plenipotenta. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetny Franciszek Janowski, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrów na umyśle i ciele, jawnie zeznał, że do wszystkich swoich spraw sądowych z jakimikolwiek osobami, o jakiekolwiek rzeczy, krzywdy i pretensje, w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, toczących się i mogących się toczyć, ustanawia szlachetnego Adama Janowskiego, swego syna, swoim prawdziwym, prawnym i niewątpliwym plenipotentem; daje mu jako plenipotentowi i mandatariuszowi moc popierania, bronienia tych spraw (jako powoda i pozwanego) przed każdym sądem, przyjmowania dekretów, apelowania od przeciwników, ustanawiania w swoje miejsce jednego lub kilku substytutów, podnoszenia kar sądowych, a także podjęcia, odebrania i pokwitowania w jego imieniu sumy 1000 zł pol., zapisanej tytułem pewnego długu nieżyjącemu szlachetnemu Andrzejowi Janowskiemu, ojcu [zeznającego], przez wielmożnego Andrzeja ze Żmigrodu Stadnickiego, kasztelana lubaczowskiego, w aktach grodzkich sanockich[?] [oraz] przez nieżyjącego wielmożnego Adama Jana ze Żmigrodu Stadnickiego, cześnika krakowskiego, i wykonywania wszystkich innych czynności plenipotenta; obiecuje uznać za ważne wszystko, co pełnomocnik zdziała, tak jakby sam to uczynił.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 26:] Brulion potwierdza gród sanocki („Actis Castrensibus Capitanealibus Sanocensibus”) i „recognitis”; drugi Stadnicki zapisany „Joannem Adamum a Zmigrod Stadnicki Pocillatorem Cracoviensem”.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
10stycznia 1664 r. w grodzie latyczowskim Franciszek Janowski ustanowił swego syna Adama Janowskiego pełnomocnikiem do wszystkich swoich spraw sądowych (jako powoda i pozwanego) przed wszelkimi sądami, z prawem apelacji i ustanawiania substytutów, a zwłaszcza do odebrania i pokwitowania sumy 1000 zł pol., zapisanej tytułem długu jego zmarłemu ojcu Andrzejowi Janowskiemu przez Stadnickich ze Żmigrodu – Andrzeja, kasztelana lubaczowskiego (w aktach grodzkich sanockich[?]), i nieżyjącego Adama Jana, cześnika krakowskiego. Pierwszy akt roku 1664 (numeracja marginalna od nowa).
Akt nr 23
Plenipotencja Elżbiety Wiktorii z Potoka, primo voto Adamowej Hieronimowej Sieniawskiej, starościny lwowskiej, secundo voto Andrzejowej Potockiej, wojewodziny bracławskiej, starościny winnickiej, dla szesnastu plenipotentów – na trzy lata
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data12 stycznia 1664 (Sabbatho post Festum Sanctorum Trium Regum proximo), Latyczów
Karty / skanyk. 16v–17 (skan 0020 lewa – prawa)
Językłac.
Transkrypcja
k. 16v (skan 0020, strona lewa – od wiersza 10)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho
2post Festum Sanctorum Trium Regum pro-
3ximo Anno Domini Millesimo Sexcentesi-
4mo Sexagesimo Quarto.
5I[llustris] et M[agnifi]ca Pal[ati]na Braclaviensis Plen[ipoten]t[es] Ordinat.
1kowski Adamum Szafczynski[?] Matthiam Sienkowski[?] et Adamum
2Paczowski[?] in suos veros l[egi]t[i]mos et indubitatos Plen[ipoten]tes eligit con-
3stituit et ordinat p[rae]sentibus Dans et concedens iisdem Plen[ipoten]tibus
4suis tam o[mn]ibus coniunctim quam cuilibet seorsim plenariam facul-
5tatem et omnimodam absolutamq[ue] pot[esta]tem causas Iudiciarias o[mn]es et
6singulas quam et Subditorum suorum tam ex actoratu quam et rea-
7tu sui cum quibuscunq[ue] personis inciden[tes] p[ro]moven[di] Iure tuen[di]
8defenden[di] Decreta in eisdem prolat[a] suscipien[di] a contrariis cum Mino-
9ribus subselliis provocan[di] p[o]enas Iudiciales levan[di] de levatis et
10perceptis quietan[di] et p[rae]cipue cum facultate suprascriptis G[e]n[er]osis Sta-
11nislao Zablocki et Petro Bronikowski alios Plen[ipoten]tes in locum
12suum substituen[di] data et concessa ac alia o[mn]ia munia et Officia
13veros et l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes de Iure concernen[tia] peragendi et exercendi.
14Promittens ac se inscribens se id totum quidquid per eosdem p[rae]sentes
15tam o[mn]es coniunctim quam quemlibet illorum seorsim in p[rae]missis
16no[mi]ne suo actum gestumve fuerit pro rato et grato suscept[uram] non
17secus ac si ipsamet recogn[oscen]s p[rae]missa o[mn]ia p[rae]sens egisset et constituis-
18set. Quam Plen[ipoten]tiam suprascriptam Ill[ust]ris et Mag[nifi]ca recogn[oscen]s ad
19integrum Triennium suum robur habere vult et declarat p[rae]sen[tis]
20Scripti Patrocinio. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pierwszy akt nowej sesji sądu grodzkiego latyczowskiego: sobota po święcie Trzech Króli = 12 I 1664. Nagłówek sesji ozdobną kursywą humanistyczną. Numer marginalny „N[ume]ro 2” (numeracja roku 1664).
Odczyt: „Helizabeth Victoria” (rkp. „Helizabeth Victoria”); „de Granow Sieniawski” (Sieniawscy herbu Leliwa, z Granowa); „a Terr[est]ribus[?] D[...]ibus[?]” – rkp. „a Ternis Dcibus”, formuła stała (por. akty 5, 6, 9, 10, 13, 15, 17), rozwinięcie niepewne; nazwiska plenipotentów: „Lilbaszowski” (tu wyraźnie „-szowski”; w akcie 5 „Lilbaszenski”), „Ieżolinski[?]” (rkp. „Jeżolinski”/„Zestolinski”), „Szafarzycki[?]” (rkp. „Szafaryjcki”), „Kański[?]” (rkp. „Kanski”), „Przelecki[?]” (rkp. „Przelecki”), „Kwasniowski” (rkp. „Kwasniowski”), „Bronikowski” (rkp. „Broni-|kowski”, dalej „Bronikowski”), „Szafczynski[?]” (rkp. „Szafczynski”/„Szafeczynski”), „Sienkowski[?]” (rkp. „Sienkowski”), „Paczowski[?]” (rkp. „Paczowski”).
Objaśnienia: Elżbieta Wiktoria z Potockich (zm. 1665/1670?) – córka Stefana Potockiego (?), 1° v. Adamowa Hieronimowa Sieniawska (zm. 1650), starościna lwowska, 2° v. żona Andrzeja Potockiego (zm. 1663), wojewody bracławskiego (od 1662?), starosty winnickiego – identyfikacje wymagają weryfikacji. Plenipotencja dotyczy także spraw jej poddanych („causas … quam et subditorum suorum”); prawo substytucji przysługuje tylko Stanisławowi Zabłockiemu i Piotrowi Bronikowskiemu; ważność – trzy lata („ad integrum triennium”). Wielu plenipotentów pokrywa się z plenipotentami Wyhowskiego z aktu 5 (Sawicki, Lilbaszewski/Lilbaszowski, Rybiński, Radoliński).
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w sobotę najbliższą po święcie Trzech Króli, roku Pańskiego 1664. Jaśnie wielmożna wojewodzina bracławska ustanawia plenipotentów. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi jaśnie wielmożna Elżbieta Wiktoria z Potoka, z pierwszego małżeństwa [żona] nieżyjącego wielmożnego Adama Hieronima z Granowa Sieniawskiego, starosty lwowskiego, z drugiego zaś – jaśnie wielmożnego Andrzeja z Potoka Potockiego, wojewody bracławskiego, starosty winnickiego itd., prawa małżonka, zdrowa na umyśle i ciele, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, jawnie zeznała, że do wszystkich swoich spraw sądowych z jakimikolwiek osobami, o jakiekolwiek rzeczy, krzywdy i pretensje, w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, także w Trybunale Koronnym Lubelskim, ustanawia swoimi prawdziwymi, prawnymi i niewątpliwymi plenipotentami szlachetnych: Pawła Sawickiego, Sebastiana Lilbaszowskiego, notariusza grodzkiego starościńskiego żydaczowskiego, Stanisława Jeżolińskiego[?], Jana Rybińskiego, Stanisława Szafarzyckiego[?], Stanisława Kańskiego[?], Macieja Przeleckiego[?], Jakuba i Teodora Kwaśniowskich, Stanisława Radolińskiego, Stanisława Zabłockiego, Piotra Jana Bronikowskiego, Adama Szafczyńskiego[?], Macieja Sienkowskiego[?] i Adama Paczowskiego[?]; daje im wszystkim łącznie i każdemu z osobna pełną moc prowadzenia wszystkich jej spraw i spraw jej poddanych (jako powódki i pozwanej), bronienia ich, przyjmowania dekretów, apelowania, podnoszenia kar sądowych i kwitowania z nich, a zwłaszcza Stanisławowi Zabłockiemu i Piotrowi Bronikowskiemu – ustanawiania w swoje miejsce innych plenipotentów; obiecuje uznać za ważne wszystko, co zdziałają, tak jakby sama to uczyniła, i oświadcza, że plenipotencja ma obowiązywać przez pełne trzy lata.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 27:] W brulionie ostatni plenipotent to wyraźnie „Adamum Pajewski” (zamiast „Paczowski[?]”); ponadto „Zertelinski[?]” (zamiast „Ieżolinski[?]”), „Szafczycki[?]”, „Strzelecki[?]” (zamiast „Przelecki[?]”); podpis wojewodziny „Helżbieta Wiktorya Potocka W. B.”.
Streszczenie
12stycznia 1664 r. w grodzie latyczowskim Elżbieta Wiktoria z Potoka, wdowa po Adamie Hieronimie Sieniawskim, staroście lwowskim, a obecnie żona Andrzeja Potockiego, wojewody bracławskiego i starosty winnickiego, ustanowiła na trzy lata szesnastu pełnomocników do wszystkich swoich spraw i spraw swoich poddanych przed wszelkimi sądami, także przed Trybunałem Koronnym w Lublinie: Pawła Sawickiego, Sebastiana Lilbaszowskiego (notariusza grodzkiego żydaczowskiego), Stanisława Jeżolińskiego[?], Jana Rybińskiego, Stanisława Szafarzyckiego[?], Stanisława Kańskiego[?], Macieja Przeleckiego[?], Jakuba i Teodora Kwaśniowskich, Stanisława Radolińskiego, Stanisława Zabłockiego, Piotra Jana Bronikowskiego, Adama Szafczyńskiego[?], Macieja Sienkowskiego[?] i Adama Paczowskiego[?]. Prawo ustanawiania substytutów otrzymali Zabłocki i Bronikowski.
Akt nr 24
Plenipotencja Zuzanny z Ozygałów[?] Kruszyńskiej, wdowy po Stanisławie Kruszyńskim, dla Pawła Sawickiego, Sebastiana Lilbaszewskiego, notariusza grodzkiego żydaczowskiego, Stanisława Szafczyńskiego[?], Stanisława Kańskiego[?] i Stanisława Radolińskiego
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data12 stycznia 1664 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akt 23), Latyczów
Karty / skanyk. 17–17v (skany 0020 prawa – 0021 lewa)
3czynski[?] Stanislaum Kański[?] Stanislaum Radolinski in suos
4veros l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes eligit constituit et ordinat Dans et concedens
5eisdem Plen[ipoten]tibus suis tam o[mn]ibus coniunctim quam cuilibet seor-
6sim plenariam facultatem et o[mn]imodam absolutamq[ue] pot[esta]tem Causas Iu-
7diciarias o[mn]es et singulas tam ex actoratu quam reatu sui cum
8quibuscunq[ue] personis inciden[tes] p[ro]moven[di] Iure tuen[di] defenden[di] De-
9creta suscipien[di] a contrariis provocan[di] p[o]enas Iudiciales levan[di] de
10levatis et perceptis quietan[di] alios Plen[ipoten]tes in locum sui consti-
11tuen[di] caeteraq[ue] munia veros et l[egi]t[i]mos Plen[ipoten]tes concernen[tia] peragen-
12di et exequendi. Promittens ac se inscribens id totum quidquid per
13eosdem Plen[ipoten]tes tam coniunctim quam etiam per quemlibet illorum
14seorsim in causis p[rae]fatis no[mi]ne suo actum gestumve fuerit pro ra-
15to et grato suscepturam et in nullo contradicturam. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt wpisany bez osobnego nagłówka sesji bezpośrednio po akcie 23 – zapewne ta sama sesja 12 I 1664. Numer marginalny „N[ume]ro 3” (numeracja roku 1664). Nagłówek pisany ozdobną kursywą humanistyczną. W pierwszym wierszu k. 17v nazwisko „Paulum Sawicki” przecina ozdobny zawijas (nie skreślenie). Po zakończeniu aktu pozostała część k. 17v oraz k. 18 (skan 0021 prawa) są puste i przekreślone zygzakami „Z” (vacat) – zapewne koniec pierwszego zeszytu księgi.
Odczyt: „Ozygalesanka[?]” (rkp. „Ozygalesanka”/„Ozygalesańka”) – nazwisko rodowe (forma odojcowska -anka) niepewne; „Szafczynski[?]” (rkp. „Szaf-|czynski”; por. „Adamum Szafczynski” w akcie 23); „Kański[?]” (rkp. „Kanski”); „Lilbaszewski” (rkp. „Lilbaszewski”) – potwierdza formę z -ewski (akty 5, 23); „cum omni Iudicio” – zapewne błąd pisarza za „in omni Iudicio”.
Tłumaczenie (orientacyjne): Szlachetna Kruszyńska ustanawia plenipotentów. Stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi szlachetna Zuzanna Ozygalesanka[?], pozostała wdowa po nieżyjącym szlachetnym Stanisławie Kruszyńskim, poddawszy się jurysdykcji grodu latyczowskiego, zdrowa na umyśle i ciele, wyraźnie zeznała, że do wszystkich i poszczególnych swoich spraw sądowych z jakimikolwiek osobami, o jakiekolwiek rzeczy, krzywdy i pretensje, w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, także przed Trybunałem Koronnym Lubelskim, ustanawia swoimi prawdziwymi i prawnymi plenipotentami szlachetnych Pawła Sawickiego, Sebastiana Lilbaszewskiego, notariusza grodzkiego starościńskiego żydaczowskiego, Stanisława Szafczyńskiego[?], Stanisława Kańskiego[?] i Stanisława Radolińskiego; daje im łącznie i każdemu z osobna pełną moc popierania i bronienia jej spraw (jako powódki i pozwanej), przyjmowania dekretów, apelowania, podnoszenia kar sądowych i kwitowania z nich, ustanawiania w swoje miejsce innych plenipotentów i wykonywania innych czynności plenipotentów; obiecuje uznać za ważne wszystko, co zdziałają, i w niczym temu nie sprzeciwiać się.
[Poprawka 12 X 2026, wg brulionu 40-1-1 akt 28:] W brulionie przy wpisie adnotacja „Recogn[oscens] ignara literarum” (zeznająca niepiśmienna); nazwisko rodowe zapisane „Ozygałowszczanka[?]”. Następny wpis w brulionie (N° 31 = 40-1-1 akt 29, z odsyłaczem „N. 4” – zapis dłużny M. Potockiego na 4000 zł dla Pawła Grabińskiego) nie został przepisany do tej księgi.
Streszczenie
12stycznia 1664 r. w grodzie latyczowskim Zuzanna z Ozygałów[?], wdowa po Stanisławie Kruszyńskim, ustanowiła pełnomocnikami do wszystkich swoich spraw sądowych (jako powódki i pozwanej) przed wszelkimi sądami, także przed Trybunałem Koronnym w Lublinie, Pawła Sawickiego, Sebastiana Lilbaszewskiego (notariusza grodzkiego żydaczowskiego), Stanisława Szafczyńskiego[?], Stanisława Kańskiego[?] i Stanisława Radolińskiego, z prawem działania łącznie i osobno oraz ustanawiania substytutów. Po tym akcie dalsza część k. 17v i k. 18 pozostały puste (vacat).
Akt nr 25
Wznowienie (reaktywacja) sądu grodzkiego latyczowskiego po odzyskaniu Podola z rąk tureckich: zaprzysiężenie urzędników grodzkich – Władysław Kawiecki[?], wicestarosta i sędzia grodzki, Józef ze Stemmanów[?] Dąbrowski, podstolic i notariusz grodzki, oraz inni; przysięga regenta Marcina Tolsteja[?]
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data23 września 1700 (Feria quinta post Festum S. Matthaei Apostoli et Evangelistae), Latyczów; wspomniana sesja „Feria quinta post festum S. Bartholomaei” (26 VIII 1700)
Karty / skanyk. 19–19v (skany 0022 prawa – 0023 lewa)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 19 (skan 0022, strona prawa)
1In Nomine Domini
2Amen.
3Actum in Castro Laticzoviensi Feria Quinta
4post Festum Sancti Matthaei Apostoli et Evange-
5listae Anno Domini Millesimo Septingentesimo.
6Dum et quando ab immensissimo Hoste Patriae
7Omnipotenti[?] favente Deo tota Podolia cum
8alys[?] Provincys adiacentibus Regno Poloniae
9Reipublicae et ...[?] Ottomanica facta resti-
10tutione[?] publica ...[?] Actaq[ue] publica tam Iudicialia q[ua]m
11tuta[?] sit[?] Castren[sia] ...[?] sint utinam feliciore
12Off[ici]i Castren[sis] ...[?] ...[?] Illustris et Mag[nifi]ci
21vien[si] in simili forma Iuramentum praestitit. [koniec aktu]
Objaśnienia i tłumaczenia
Akt otwierający nową część księgi: po akcie 24 (12 I 1664) i pustych kartach 17v–18 następuje od k. 19 dział z roku 1700 („In Nomine Domini Amen”; późniejszy dopisek archiwalny „1700 Году”). Numeracja marginalna rkp. ponownie od „N[ume]ro 1”. Ręka inna, pośpieszna kursywa, atrament wyblakły, liczne kleksy – odczyt bardzo niepewny (#PARTIAL); wiele wyrazów pominięto jako nieczytelne.
Odczyt: sens ogólny: po odzyskaniu Podola od wroga (Turków) i przywróceniu go Koronie (pokój karłowicki 1699, zwrot Kamieńca i Podola 1699) starosta (zapewne Potocki, wojewoda kijowski – odczyt „Potocki[?] Palatini Kiioviensis” niepewny) ufundował w grodzie latyczowskim jurysdykcję zgodnie z konstytucjami i dopuścił do przysięgi urzędników grodzkich; przysięgę przed krucyfiksem złożyli m.in. Władysław Kawiecki[?] (wicestarosta i sędzia grodzki latyczowski) i Józef ze Stemmanów[?] Dąbrowski, podstolic i notariusz grodzki latyczowski, w obecności licznych szlachciców; następnie „w ciągłości” (in continenti) przysięgę złożył Marcin Tolstey[?], wiceregent[?], przed notariuszem Dąbrowskim. „Feria quinta post festum S. Bartholomaei” 1700 = 26 VIII 1700 – zapewne data fundacji jurysdykcji. Nazwiska świadków i urzędników w większości niepewne.
Poprawka (sesja 12 X 2026): nazwisko podstarościego i sędziego odczytane pierwotnie jako „Ławiecki[?]” – w aktach 45–51 (1701) wyraźny podpis „Vladislaus Casimirus de Kawęczyn[?] … Kawiecki Dapifer Nov[ogrodensis][?] Vicecapitaneus et Iudex Castrensis Laticoviensis”; poprawiono na Kawiecki.
Objaśnienia: Na mocy traktatu karłowickiego (26 I 1699) Turcja zwróciła Rzeczypospolitej Podole z Kamieńcem (ewakuacja IX 1699). Sądy grodzkie podolskie wznawiały wtedy działalność; księga latyczowska z 1663–1664 została kontynuowana od k. 19 wpisami z 1700 r. Wojewodą kijowskim był w 1700 r. Feliks Kazimierz Potocki (do 1702) – identyfikacja z nim wymaga weryfikacji.
Tłumaczenie (orientacyjne, fragmentaryczne): W imię Pańskie, amen. Działo się w grodzie latyczowskim w czwartek po święcie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty, roku Pańskiego 1700. Gdy za łaską Boga Wszechmogącego całe Podole wraz z innymi przyległymi prowincjami zostało zwrócone przez [Portę] Otomańską Królestwu Polskiemu i Rzeczypospolitej [...], aby akta publiczne, tak sądowe, jak grodzkie, były bezpieczne [...], jaśnie wielmożny [...] Potocki[?], wojewoda kijowski [...] starosta [...] latyczowski, w czwartek po święcie św. Bartłomieja Apostoła ufundował jurysdykcję w grodzie latyczowskim zgodnie z konstytucjami Królestwa i dopuścił do przysięgi swoich urzędników grodzkich latyczowskich [...]. Szlachetni Władysław Kawiecki[?], podstarości i sędzia grodzki latyczowski, i Józef ze Stemmanów[?] Dąbrowski, podstolic i notariusz grodzki latyczowski, w obecności [...] komendanta latyczowskiego [...], [oficerów] regimentu pieszego JW. wojewody kijowskiego, Antoniego Rzeszowskiego[?], [...], Rafała Skarżyńskiego[?], [...], Józefa Szekarzewskiego[?], [...], Aleksandra Iwańskiego[?], Jakuba Kossowskiego[?], Bazylego i Aleksandra Sachnowskich[?] i wielu innych zgromadzonych na ten akt, złożyli uroczyście przysięgi na swoje urzędy przed wizerunkiem Ukrzyżowanego Chrystusa Pana według formy prawnej. I zaraz szlachetny Marcin Tolstey[?], wiceregent[?] [...], przede mną, Józefem ze Stemmanów[?] Dąbrowskim, podstolicem i notariuszem grodzkim latyczowskim, złożył przysięgę w podobnej formie.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
23września 1700 r. (wpis rozpoczynający w księdze latyczowskiej dział z 1700 r., po ponad 36-letniej przerwie) odnotowano wznowienie działalności sądu grodzkiego latyczowskiego po odzyskaniu Podola od Turków: starosta (zapewne Potocki[?], wojewoda kijowski) ufundował jurysdykcję grodu latyczowskiego (w czwartek po św. Bartłomieju – 26 VIII 1700[?]) i dopuścił urzędników do przysięgi. Przed krucyfiksem przysięgę na urzędy złożyli Władysław Kawiecki[?], podstarości i sędzia grodzki, oraz Józef ze Stemmanów[?] Dąbrowski, podstolic i notariusz grodzki latyczowski, w obecności komendanta latyczowskiego, oficerów regimentu pieszego wojewody kijowskiego i licznej szlachty; następnie przysięgę złożył Marcin Tolstey[?], wiceregent[?]. Tekst mocno wyblakły – odczyt częściowy.
Akt nr 26
Sprawa ks. Stefana Machczyńskiego[?] i jego żony Marianny z Sachnowskich (powodów) przeciw Aleksandrowi Sachnowskiemu (pozwanemu) – sprzeciw co do jurysdykcji grodu latyczowskiego; sprawa odłożona do przyszłych terminów, z zachowaniem praw stron (rkp. N. 2)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (wpis między 23 IX a 21 X 1700; data dzienna nie podana), Latyczów
10Reiecit et Conservat partibus utrisq[ue] Terminis[?] ...[?]
11nullius[?] ...[?] Iure salvo.
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis krótki, pośpieszna kursywa działu z 1700 r., atrament wyblakły, kleksy (zwłaszcza w wierszach 7–10); odczyt częściowy (#PARTIAL). Pod wpisem kreska oddzielająca; dalsza część k. 19v pusta.
Odczyt: „R[everendum]” – tytuł duchownego (zapewne kapłan obrządku wschodniego/unickiego, stąd żona – „Consortem suam”); nazwisko powoda „Machczyński” niepewne (może Mach(a)czyński/Mackiewicz?); imiona stron ustalone na podstawie tekstu równoległego – akt 32 (rkp. N. 7: „R. Stephanum Machczyński et Mariannam Sachnowska Coniuges … et Alexandrum Sachnowski”); w tym wpisie wyrazy rozdzielone „Marian-|ne” i „Alexan-|drum” są słabo czytelne (pierwotnie odczytane jako „Ioan-|ne” i „Basi-|lium”). Żona powoda była z domu Sachnowska – spór rodzinny. „Citatum” = pozwanego. Wyraz po „Querelant[es]” i część środkowych wierszy nieczytelne.
Tłumaczenie (orientacyjne): Między wielebnym Stefanem Machczyńskim[?], kapłanem[?], i szlachetną Marianną Sachnowską, jego małżonką, powodami, a szlachetnym Aleksandrem Sachnowskim, pozwanym [...] – ponieważ [strona] zgodnie z dawnymi prawami i przywilejami [...] i dekretami [...] sprzeciwiła się jurysdykcji grodu latyczowskiego [...], sąd [...] dla zgody wszystkich [stron] sprawę ze wszystkimi jej skutkami odłożył do przyszłych sądów kolejnych terminów i zachowuje [ją] obu stronom [...], z zachowaniem prawa.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Sprawa (rkp. N. 2, 1700, przed 21 X) wielebnego Stefana Machczyńskiego[?], kapłana[?], i jego żony Marianny z Sachnowskich przeciw szlachetnemu Aleksandrowi Sachnowskiemu (imiona wg aktu 32). Wobec sprzeciwu wniesionego co do jurysdykcji grodu latyczowskiego (powołanie się na dawne prawa, przywileje i dekrety) sąd grodzki odłożył sprawę wraz z całym jej skutkiem do przyszłych terminów sądowych, zachowując obu stronom ich prawa. Odczyt bardzo niepewny (wyblakły atrament, kleksy).
Akt nr 27
Obwieszczenie (ogłoszenie) imieniem jaśnie wielmożnego wojewody kijowskiego, generała podolskiego i starosty latyczowskiego o terminach sądowych grodu latyczowskiego: roki co dwie niedziele, zapewnienie bezpieczeństwa stronom; najbliższe roki we czwartek po św. Franciszku (rkp. N. 3)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (przed 7 X 1700; zapowiedź roków na „Feria quinta post Festum S. Francisci Confessoris” = 7 X 1700), Latyczów
Karty / skanyk. 20 (skan 0023, strona prawa – góra)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 20 (skan 0023, strona prawa)
1Ill[ust]ris et M[a]g[nifi]cus D[omi]nus Palatinus Kiiovien[sis] G[e]n[er]alis Podoliae
16Securitate cum[?] ...[?] ...[?] et redeuntibus[?] ...[?] Iudicijs et ...[?]
17...dia[?] Custodiendo.
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis bez typowego nagłówka „Actum…”; zaczyna się od tytułów starosty (wojewoda kijowski, generał podolski, starosta kamieniecki[?], latyczowski, winnicki[?]); numer marginalny „N[ume]ro 3” przy 4.–5. wierszu. Pismo pośpieszne, atrament wyblakły, liczne skreślenia i nadpisania – odczyt częściowy (#PARTIAL); układ wyrazów w wierszach 2–3 i 5–9 bardzo niepewny.
Data: „Feria quinta post Festum S. Francisci Confessoris” – św. Franciszek z Asyżu, wyznawca (4 X; w 1700 r. poniedziałek) → czwartek 7 X 1700. Zapowiedź „ab hinc in duabus septimanis” (odtąd za dwa tygodnie) wskazuje, że wpis powstał ok. 23 IX 1700, tj. w czasie sesji z aktu 25. Kolejny akt (28) – sesja z 21 X 1700 (czwartek po św. Łukaszu), także w odstępie dwóch tygodni.
Tytuły: „Palatinus Kiiovien[sis] G[e]n[er]alis Podoliae” – w 1700 r. wojewodą kijowskim był Feliks Kazimierz Potocki (1683–1702), wcześniej m.in. generał ziem podolskich (identyfikacja wymaga weryfikacji – w akcie nazwisko nie pada). „Vingonien[sis][?]” – może Vinnicien[sis] (starosta winnicki)? – odczyt niepewny.
Tłumaczenie (orientacyjne, fragmentaryczne): Jaśnie wielmożny pan wojewoda kijowski, generał podolski, starosta kamieniecki[?], latyczowski, winnicki[?] [...] po odbytych[?] swoich sądach rokowych [...] roki sądowe [...] przedłużył[?] do dnia [...] z tym dodatkiem, że [...] wszystkie [sprawy] co dwa tygodnie w grodzie latyczowskim [...] przez swego woźnego sądowego[?] ogłasza i obwołuje bezpieczeństwo publiczne [...] przysięgi urzędu grodzkiego [...] wszystkie roki i skargi odtąd za dwa tygodnie, na czwartek po święcie św. Franciszka Wyznawcy [...] z zachowaniem bezpieczeństwa [...] dla powracających [?] sądów [...].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Ogłoszenie (rkp. N. 3, 1700) imieniem jaśnie wielmożnego wojewody kijowskiego, generała podolskiego i starosty m.in. latyczowskiego (zapewne Feliksa Kazimierza Potockiego[?]) o porządku roków sądowych w odnowionym grodzie latyczowskim: roki mają się odbywać co dwa tygodnie w grodzie, z obwołaniem przez woźnego bezpieczeństwa publicznego dla stron; wszystkie roki i skargi odłożono na najbliższy termin – czwartek po św. Franciszku Wyznawcy (7 X 1700). Odczyt bardzo niepewny (wyblakły tekst, skreślenia).
Akt nr 28
Otwarcie roków grodzkich latyczowskich (Termini Evocationum) w czwartek po św. Łukaszu 1700: lista obecnych urzędników i szlachty (J. Kulikowski[?], skarbnik oszmiański[?], M. Zabłocki, łowczy łukowski[?], J. Zabłocki i in.), woźni; obwołanie roków według prawa (rkp. N. 4)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (Feria quinta post Festum S. Lucae Evangelistae proxima), Latyczów
Karty / skanyk. 20–20v (skany 0023 prawa – 0024 lewa)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 20 (skan 0023, strona prawa – dół)
1Actum in Terminis Evocationum[?] Officij[?] Castren[sis][?]
2in Castro Laticoviensi Feria Quinta
3Post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini
4Millesimo Septingentesimo Praesentibus G[eneros]is ac Nobilib[us]
5Nec non Ma[gnifi]ci[?] Ex[ercit]us[?] Regni Generalis[?] filiis[?] G[eneros]is ac N[obi]l[ibus][?] Georgio
6Kulikowski[?] Thesaurario Oszmianensi[?] Nicolao Zabłocki Vena[to]-
7[r]e[?] Lucoviensi[?], Ioanne Zabłocki, Tyburtio Chrzęszczewski[?],
8Stanislao Sadzyński[?] [kleks] Ioanne Biernaszewski[?], Michaele
9Łobłocki[?], Ioanne Michałowski, Dominico Smiszki[?],
4Districtus[?] Indigenis et incolis Iudicii Officij praesentis Castren-
5sis Capitaneatus Laticoviensis ut ab anteriori[?] Cadentia[?] perreclamare[?]
6de praesenti reclamatione providerent, de more et iure Statuto-
7rum Regni providerunt.
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis otwierający kolejną sesję grodu („Actum in Terminis …”); w lewym marginesie przy 5. wierszu „N[ume]ro 4”. Nazwiska obecnych pisane staranniej niż reszta tekstu, ale kilka niepewnych (Kulikowski, Chrzęszczewski, Sadzyński, Biernaszewski, Łobłocki, Smiszki, Stepczycki, Drohojowicz). Część środkowa (wiersz 5 na k. 20: „Nec non … Regni Generalis …”) – odczyt bardzo niepewny.
Data: św. Łukasz Ewangelista – 18 X (w 1700 r. poniedziałek) → czwartek 21 X 1700. Poprzednie roki zapowiedziano na 7 X 1700 (akt 27); odstęp dwutygodniowy zgodny z zapowiedzią.
Objaśnienia: „Termini Evocationum” – roki (sesje) przywołań, tj. wywoływania spraw; „Ministeriales Regni” – woźni (generali) koronni; „apparitor Officii praesentis” – woźny (sługa) urzędu grodzkiego; Marcin Tolstey[?] występuje tu jako woźny (w akcie 25 odczytany jako „Viceregens[?]” – do weryfikacji). „Thesaurarius Oszmianensis[?]” – skarbnik oszmiański (urząd ziemski W. Ks. Litewskiego) – odczyt niepewny. „Venator Lucoviensis[?]” – łowczy łukowski. „Cadentia” – zapewne „kadencja”, tj. kolejność/porządek roków.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się na rokach przywołań[?] urzędu grodzkiego w grodzie latyczowskim, w najbliższy czwartek po święcie św. Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego 1700, w obecności urodzonych i szlachetnych [...] Jerzego Kulikowskiego[?], skarbnika oszmiańskiego[?], Mikołaja Zabłockiego, łowczego łukowskiego[?], Jana Zabłockiego, Tyburcego Chrzęszczewskiego[?], Stanisława Sadzyńskiego[?], Jana Biernaszewskiego[?], Michała Łobłockiego[?], Jana Michałowskiego, Dominika Smiszki[?], Andrzeja Stepczyckiego[?], Marcina Tolsteja[?], woźnych Królestwa, Wojciecha Drohojowicza[?], woźnego niniejszego urzędu, wraz z wieloma innymi urodzonymi i szlachetnymi panami, tutejszymi obywatelami i mieszkańcami powiatu latyczowskiego[?] – aby sąd niniejszego urzędu grodzkiego starostwa latyczowskiego zgodnie z poprzednią kadencją[?] przez obwołanie[?] [roków] zatroszczyli się o niniejsze obwołanie; [co] zgodnie ze zwyczajem i prawem statutów Królestwa uczynili.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
21października 1700 r. (czwartek po św. Łukaszu) otwarto w grodzie latyczowskim roki przywołań (rkp. N. 4). Wpis wymienia obecnych: Jerzego Kulikowskiego[?], skarbnika oszmiańskiego[?], Mikołaja Zabłockiego, łowczego łukowskiego[?], Jana Zabłockiego, Tyburcego Chrzęszczewskiego[?], Stanisława Sadzyńskiego[?], Jana Biernaszewskiego[?], Michała Łobłockiego[?], Jana Michałowskiego, Dominika Smiszki[?], oraz woźnych: Andrzeja Stepczyckiego[?], Marcina Tolsteja[?] (woźni koronni) i Wojciecha Drohojowicza[?] (woźny grodzki), z licznymi obywatelami powiatu; roki obwołano zgodnie ze zwyczajem i statutami Królestwa.
Akt nr 29
Sprawa Mikołaja Zabłockiego, łowczego łukowskiego[?], wójta chmielnickiego[?] (powoda), przeciw Stanisławowi Szczygielskiemu[?], mieszczaninowi[?] (pozwanemu) – wobec niestawiennictwa sąd zezwala na ponowne pozwanie, z zachowaniem praw (wpis bez numeru marginalnego)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (sesja z aktu 28), Latyczów
Karty / skanyk. 20v (skan 0024, strona lewa)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 20v (skan 0024, strona lewa)
1Inter G[eneros]um Nicolaum Zabłocki Venatorem Terrae Lu-
2coviens[is][?] Advocatum Chmielnicen[sem][?] Actorem et Cito-[?]
Wpis bez numeru marginalnego (między rkp. N. 4 a N. 5), oddzielony kreskami. Tekst z licznymi skreśleniami i nadpisaniami pisarza – kolejność wyrazów w wierszach 4–11 niepewna; odczyt częściowy (#PARTIAL).
Odczyt: „Venatorem Terrae Lucoviens[is]” – łowczy ziemi łukowskiej (por. akt 28: Mikołaj Zabłocki, „Vena[to]re Lucoviensi”); „Advocatum Chmielnicen[sem][?]” – wójt chmielnicki[?] (Chmielnik na Podolu, w pobliżu Latyczowa) – odczyt niepewny. Nazwisko pozwanego (Szczygielski[?]) i jego określenie („Civem Villae[?] Kuchnia[?]”) bardzo niepewne.
Tłumaczenie (orientacyjne): W sprawie między urodzonym Mikołajem Zabłockim, łowczym ziemi łukowskiej, wójtem chmielnickim[?], powodem, a pozwanym urodzonym[?] Stanisławem Szczygielskim[?] [...] – na niniejszym roku w tej sprawie [...] gdy strona pozwana nie stawiła się [...], strona powodowa [...] uznaje za konieczne pozwać [go] na nowo przed sąd urzędu [...]; z zachowaniem praw [...] niech powód pozywa [go], ilekroć zechce.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Na rokach grodzkich latyczowskich 21 X 1700 rozpatrywano sprawę Mikołaja Zabłockiego, łowczego ziemi łukowskiej i wójta chmielnickiego[?], przeciw Stanisławowi Szczygielskiemu[?]. Wobec niestawiennictwa pozwanego (zapis z licznymi skreśleniami) sąd zezwolił powodowi na ponowne pozwanie go przed sąd grodzki, ilekroć zechce, z zachowaniem praw stron. Odczyt częściowy.
Akt nr 30
Sprawa jaśnie wielmożnego starosty (wojewody[?], generała[?], starosty kamienieckiego[?], latyczowskiego, winnickiego[?]) i in. przeciw szlachetnemu Bielaskiemu[?] – pozwany nie złożył dokumentów obrony; sprawa zachowana do dalszego terminu (rkp. N. 5)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (sesja z aktu 28), Latyczów
Wpis zajmuje dolną część k. 20v (do zniszczonej krawędzi karty). Pisarz wielokrotnie skreślał i nadpisywał wyrazy (zwłaszcza w wierszach 1–6), atrament w części wyblakły – odczyt bardzo fragmentaryczny (#PARTIAL). Pewniejsze są tylko: numer „N[ume]ro 5”, tytulatura strony powodowej (jak w akcie 27: „G[e]n[er]alem Camenecen[sem] Laticovien[sem] Vingonien[sem] Capitaneum”), wzmianka o „pars Citata”, „Nobilis Bielaski[?] … nulla documenta in Causa praesenti … defensionis suae” oraz „conservatur Termino ulteriori[?]”.
Interpretacja: strona powodowa to zapewne starosta latyczowski (wojewoda kijowski[?], generał podolski – por. akty 25, 27; być może działający przez instygatora/plenipotenta – „Ioannem de Castello[?]”, „Liskulski[?]” – odczyty niepewne); pozwany szlachetny Bielaski[?] nie przedłożył w sprawie żadnych dokumentów obrony, ofiarując się je przedstawić później; sąd zachował sprawę do dalszego terminu.
Tłumaczenie (orientacyjne, fragmentaryczne): Między jaśnie wielmożnym [...] generałem [podolskim], starostą kamienieckim[?], latyczowskim, winnickim[?], powodem [...] a stroną pozwaną [...] – ponieważ szlachetny Bielaski[?] nie przedłożył w niniejszej sprawie żadnych dokumentów swojej obrony, ofiarując się je [przedstawić] [...], sąd [...] zachowuje [sprawę] do dalszego terminu [...].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Sprawa (rkp. N. 5, 21 X 1700) wytoczona przez jaśnie wielmożnego starostę latyczowskiego (wojewodę kijowskiego[?], generała podolskiego[?]; tytulatura jak w akcie 27) przeciw szlachetnemu Bielaskiemu[?]. Pozwany nie przedstawił żadnych dokumentów na swoją obronę, ofiarując się złożyć je później; sąd grodzki zachował sprawę do dalszego terminu. Wpis z licznymi skreśleniami – odczyt bardzo fragmentaryczny.
Akt nr 31
Sprawa niewiernych (Żydów) Lipsara[?] Michlewicza[?] i in. o sumę [siedmiuset?] złotych polskich – zapis sądowy z licznymi skreśleniami (rkp. N. 6)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (sesja z aktu 28)[?], Latyczów
Karty / skanyk. 21 (skan 0024, strona prawa – góra)
Wpis bardzo trudny: pośpieszna kursywa, wielokrotne skreślenia i nadpisania (zwłaszcza w wierszach 3–4 i 9–13), na lewym marginesie pionowe dopiski (nieodczytane). Odczytano pewnie jedynie numer „N[ume]ro 6”, początek „Inter Infideles …” oraz pojedyncze wyrazy; przepis ma charakter orientacyjny (#PARTIAL).
Odczyt: pierwszy wiersz (nad „Inter”) to zapewne nagłówek-rubryka o sumie („Ex Summa … florenorum p[olonicalium]”); liczebnik niepewny (Septingenta = 700?). „Infideles” – niewierni, tj. Żydzi; imię i nazwisko „Lipsar Michlewicz” (por. Lipman? Michelowicz?) niepewne. Charakter rozstrzygnięcia nieustalony (końcowe „Dabitur[?]” może odnosić się do wydania wypisu/dekretu).
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Zapis sprawy (rkp. N. 6, zapewne z roków 21 X 1700) między Żydami („Infideles”) Lipsarem[?] Michlewiczem[?] i in. a stroną przeciwną (nieodczytaną) o sumę [ok. 700?] złotych polskich; wspomniano spór przed urzędem, stronę pozwaną i jej sprzeciw. Wpis pełen skreśleń i nadpisań – treść i rozstrzygnięcie nieustalone (odczyt bardzo fragmentaryczny).
Akt nr 32
Ks. Stefan Machczyński[?] i żona Marianna z Sachnowskich (powodowie) przeciw Aleksandrowi Sachnowskiemu (pozwanemu) – dalszy ciąg sprawy z aktu 26: wobec sprzecznych twierdzeń stron sąd nakazuje dowód przez świadków godnych wiary na najbliższych rokach (rkp. N. 7)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (sesja z aktu 28)[?], Latyczów
Karty / skanyk. 21 (skan 0024, strona prawa – środek)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 21 (skan 0024, strona prawa)
1Inter R[evere]ndum Stephanum Machczyński[?] et Mariannam Sach-
2nowska Coniuges p[ar]tem[?] et Alexandrum Sachnowski Citat[um] p[ar]tem
3Officium p[rae]sens eo Considerato quod inter placitantes[?] Actore
4...[?] allegante[?] ...[?] probante[?], Citata vero negante
5...[?] remittit[?] ...[?] ad manus Arbitratorum[?] Causa vero[?]
6...[?] necessariam esse deducend[am] in quantum ad fun[damentum][?]
7a[?] ...[?] Testi[um][?] Iuramento[?] et Datur Dilatio[?] de Iure[?]
8...[?] ad Prima Iudicia Officij [p]raesentis[?] testes fide dignos ad
9Causam eius bene gratiosa[?] ad [skreślone: ...] utrique[?] [P]arti[?] ...[?] Conservando[?].
Objaśnienia i tłumaczenia
Ciąg dalszy sprawy z aktu 26 (rkp. N. 2) – tekst równoległy pozwala ustalić imiona stron: żona ks. Stefana – MARIANNA z Sachnowskich, pozwany – ALEKSANDER Sachnowski (w akcie 26 odczyt „Ioan-|ne” i „Basi-|lium” poprawiono na tej podstawie). Nazwisko duchownego w obu wpisach niepewne (Machczyński[?] / Mechczyński[?]).
Odczyt: pismo pośpieszne, kilka wyrazów w wierszach 4–9 niepewnych; ogólny sens: strona powodowa twierdzi i dowodzi, pozwana zaprzecza; sąd uznaje, że sprawę trzeba wyprowadzić dowodem (przysięgą/zeznaniem świadków) i daje stronom zwłokę do najbliższych roków urzędu, na które mają stawić świadków godnych wiary; prawa obu stron zachowane.
Tłumaczenie (orientacyjne): Między wielebnym Stefanem Machczyńskim[?] i Marianną z Sachnowskich, małżonkami, stroną [powodową], a Aleksandrem Sachnowskim, stroną pozwaną. Urząd niniejszy, zważywszy, że między stronami powód twierdzi i dowodzi [...], strona pozwana zaś zaprzecza, [...] uznaje za konieczne wyprowadzić sprawę [dowodem], o ile chodzi o jej podstawę, przez przysięgę świadków, i daje zwłokę według prawa [...] do pierwszych roków niniejszego urzędu, [na które strony mają stawić] świadków godnych wiary w tej sprawie [...], zachowując [prawa] obu stronom.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Na rokach grodu latyczowskiego (zapewne 21 X 1700) ponownie rozpatrywano sprawę ks. Stefana Machczyńskiego[?] i jego żony Marianny z Sachnowskich przeciw Aleksandrowi Sachnowskiemu (por. akt 26). Ponieważ powodowie swoje twierdzenia dowodzili, a pozwany im zaprzeczał, sąd uznał, że sprawę należy rozstrzygnąć na podstawie zeznań (przysięgi) świadków, i wyznaczył stronom zwłokę do najbliższych roków grodzkich, na które mają stawić świadków godnych wiary, z zachowaniem praw obu stron.
Akt nr 33
Sprawa jaśnie wielmożnego [Mar…][?] Rzewuskiego[?] (powoda; przez komendanta latyczowskiego … Strzyżowskiego[?], wiceprefekta regimentu) przeciw Aleksandrowi Parzeńskiemu[?] i Sachnowskim (pozwanym) – zajście w czwartek po św. Franciszku 1700; spór o właściwość sądu (forum), sprawa odesłana do starosty latyczowskiego[?] (rkp. N. 8)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data21 października 1700 (sesja z aktu 28)[?]; zajście „Feria quinta post Festum S. Francisci Confessoris” = 7 X 1700, Latyczów
Karty / skanyk. 21 (skan 0024, strona prawa – dół)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 21 (skan 0024, strona prawa – dół)
1Inter Ill[ust]rem et M[a]g[nifi]cum Mar...[?] a ...[?] Rzewuski[?] ...[?]
Wpis bardzo trudny: pismo pośpieszne, wyblakłe, liczne kleksy (wiersze 9–20) i skreślenia; odczytano pojedyncze wyrazy i zwroty – przepis wyłącznie orientacyjny (#PARTIAL). Pod wpisem pusta reszta k. 21.
Odczyt i interpretacja (hipotetyczne): stroną powodową jest jaśnie wielmożny dygnitarz o nazwisku odczytanym jako Rzewuski[?] (tytuły w wierszu 2 – „Podlachiae[?] … Generalem Campestrem[?]” – mogą wskazywać na Stanisława Mateusza Rzewuskiego, wojewodę podlaskiego, później hetmana polnego koronnego; identyfikacja bardzo niepewna), działający być może przez oficera regimentu i komendanta latyczowskiego … Strzyżowskiego[?] (por. akt 25: „Arzykowski[?] Commendantis Laticoviensis” – możliwe, że to ta sama osoba; do weryfikacji). Pozwani: szlachetni Aleksander Parzeński[?] i Sachnowscy (Bazyli[?]; por. akty 25, 26, 32). Chodzi o zajście (napaść/grabież?) w czwartek po św. Franciszku (7 X 1700). W dalszej części mowa o „forum” (sądzie właściwym) i zapewne o odesłaniu sprawy do właściwego sądu/starosty latyczowskiego. Wyrazy „Fori Ducatus” niepewne (może „Fori Militaris” – sąd wojskowy?).
Tłumaczenie (fragmentaryczne): Między jaśnie wielmożnym [...] Rzewuskim[?] [...], generałem polnym[?] [...] przez [...] wiceprefekta regimentu [...] Strzyżowskiego[?] [...] i komendanta latyczowskiego [...] – [o to, że] w czwartek po święcie św. Franciszka Wyznawcy [...] napaść[?] i ograbienie[?] powoda [...] – a szlachetnymi Aleksandrem Parzeńskim[?] i Sachnowskimi[?], pozwanymi [...]; strona pozwana [...] zażądała [odesłania sprawy do] właściwego sądu[?] [...]; urząd [...] skargi [...] należące do starostwa latyczowskiego [...] odesłał[?].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Sprawa (rkp. N. 8, zapewne roki 21 X 1700) wytoczona imieniem jaśnie wielmożnego [...] Rzewuskiego[?] (być może przez … Strzyżowskiego[?], wiceprefekta regimentu i komendanta latyczowskiego) przeciw szlachetnym Aleksandrowi Parzeńskiemu[?] i Sachnowskim (Bazylemu[?]) o zajście (napaść/ograbienie[?]) w czwartek po św. Franciszku (7 X 1700). Pozwani podnieśli zarzut niewłaściwości sądu; sąd grodzki, jak się zdaje, odesłał skargi do właściwego trybu/starostwa latyczowskiego. Odczyt bardzo fragmentaryczny – tytuły, nazwiska i rozstrzygnięcie niepewne.
Akt nr 34
Wpis (bez numeru, początek nieustalony) w sprawie jednego łanu, czyli dworzyska, we wsi Sach…[?] – mowa o posiadaniu, przynależnościach i pożytkach, o uznaniu (recognitio), o karze czternastu grzywien[?] i o zachowaniu sprawy do sądu
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (zapewne roki 21 X 1700 lub następne), Latyczów
20unius Lanei seu Dworzyska[?] ...[?] ...[?] ...[?]
21...[?] ...[?] ...[?] Officio[?] ...[?] ...[?]
22...[?] reservantur[?] ...[?] ...[?] ...[?]
23...[?] ...[?] dies[?] ...[?] ...[?]
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis zaczyna się w pół zdania u góry k. 21v („unius Lanei seu Dworzyska …”), choć poprzedni akt (33) kończy się na k. 21 wyraźnym rozstrzygnięciem i pustym miejscem. Brak numeru marginalnego (następny wpis ma „N. 9”). Możliwe, że to dokończenie wpisu, którego początek zapisano gdzie indziej, albo kontynuacja treści N. 8 (akt 33) – nie rozstrzygnięto. Pismo pośpieszne, wyblakłe; większość wierszy odczytana tylko fragmentarycznie – przepis wyłącznie orientacyjny (#PARTIAL), liczba wierszy przybliżona.
Odczyt: „Lanei seu Dworzyska” – łanu, czyli dworzyska (siedliska dworskiego); „Villae Sach…[?]” – nazwa wsi niepewna (może wieś Sachny/Sachnowce? – por. Sachnowscy w aktach 25–26, 32–33). „quatuordecim Marcarum” – czternaście grzywien (kara sądowa – vadium?) – odczyt niepewny.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Fragmentarycznie odczytany wpis (bez numeru, k. 21v, 1700) dotyczący jednego łanu, czyli dworzyska, we wsi Sach…[?] – mowa o posiadaniu go wraz z przynależnościami i pożytkami, o prawie (konstytucjach/laudum[?]), o uznaniu przez stronę, o karze czternastu grzywien[?] i o zachowaniu (reserwacji) sprawy do dalszego sądu. Strony i rozstrzygnięcie nieustalone; możliwy związek ze sprawami Sachnowskich (akty 26, 32, 33).
Akt nr 35
Sprawa wytoczona przez … Strzyżowskiego[?], komendanta latyczowskiego (imieniem przełożonego[?]), przeciw Jerzemu Bielaskiemu[?] (pozwanemu) z udziałem Sachnowskiej[?] – pozwany powołuje się na zarzut co do terminu i sądu; nie przedłożono dokumentów (rkp. N. 9)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (roki grodzkie po 21 X 1700)[?], Latyczów
U góry fragmentu, nad kreską, zakończenie poprzedniego wpisu (akt 34): „Solvit Iudicia[?] … dies …” (zapewne wzmianka o opłaceniu należności sądowych). Wpis N. 9 pisany pośpiesznie, z wieloma skreśleniami (wiersze 10–14); odczyt bardzo fragmentaryczny (#PARTIAL). Pod wpisem pusta reszta k. 21v.
Związek z aktami 30 i 33: w akcie 30 (N. 5) pozwanym jest „Nobilis Bielaski[?]”, który nie złożył dokumentów obrony; w akcie 33 (N. 8) działa „Strzyżowski[?]… Commendantis Laticoviensis”. Tu oba nazwiska występują razem – prawdopodobnie ta sama sprawa (komendant/starostwo latyczowskie przeciw Jerzemu Bielaskiemu[?]). Imiona i nazwiska w pierwszych wierszach (Chodecki[?], Eglerius[?], Korsak[?]) bardzo niepewne.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Sprawa (rkp. N. 9, 1700) prowadzona przez … Strzyżowskiego[?], komendanta latyczowskiego (zapewne imieniem przełożonego lub starostwa – por. akty 30, 33), przeciw szlachetnemu Jerzemu Bielaskiemu[?]; wspomniano też Sachnowską[?] i Korsaka[?]. Strony spierały się o termin i właściwość sądu; zaznaczono brak dokumentów obrony po stronie pozwanej (por. akt 30). Rozstrzygnięcie nieodczytane. Odczyt bardzo fragmentaryczny.
Akt nr 36
Krótki wpis z licznymi skreśleniami: [sprawa] Strzyżowskiego[?] przeciw Sachnowskim[?] – sąd daje i przyznaje (powodowi) dalsze roki do wniesienia skargi i zachowuje sprawę (rkp. N. 10)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (roki grodzkie po 21 X 1700)[?], Latyczów
Karty / skanyk. 22 (skan 0025, strona prawa – góra)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 22 (skan 0025, strona prawa)
1[skreślone: Inter Strzyżowski[?] ...[?] Sachnowscy[?] ...[?] ...[?] ...[?] ...[?]]
2...[?] ...[?] disiudicatus[?] ...[?] ...[?] Sachnowska[?] ad ...[?] ...[?]
3...[?] Terminus[?] Querelam dat et Concedit et Conservat ...[?]
4nes[?] ...[?]
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis bardzo krótki; pierwszy wiersz przekreślony w całości (nieodczytany pewnie – widoczne wyrazy podobne do „Strzyżowski” i „Sachnowscy”), wiersze 2–3 częściowo odczytane. Na lewym marginesie obok numeru N. 10 dopiski i skreślenia (nieodczytane). Odczyt częściowy (#PARTIAL).
Tłumaczenie (orientacyjne): [...] rozsądzony[?] [...] Sachnowska[?] [...] na [...] roki [sąd] daje i przyznaje skargę oraz [ją] zachowuje [...].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Krótki, częściowo przekreślony wpis (rkp. N. 10, 1700), zapewne w sprawie z udziałem Sachnowskich (i Strzyżowskiego[?] – por. akty 33, 35): sąd grodzki przyznał stronie prawo do wniesienia skargi na dalszych rokach i zachował sprawę. Odczyt bardzo fragmentaryczny.
Akt nr 37
Żydzi (niewierni) Sirla[?] i Lejbowa[?], mieszkanki latyczowskie[?] (powódki), przeciw Joannie[?] Sachnowskiej, wdowie po Stefanie Sachnowskim, i Bazylemu Sachnowskiemu, mieszkańcom królewskiej wsi Sachny[?] (należącej do starostwa latyczowskiego) – sprzeciw pozwanych co do sądu (forum); sąd odracza sprawę i nakazuje pozwanym stawić się z odpowiedzią (rkp. N. 11[?])
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (roki grodzkie po 21 X 1700)[?], Latyczów
Wpis długi, pismo pośpieszne, wiele skreśleń (zwłaszcza od wiersza 17), kleks w wierszach 18–21; na lewym marginesie pionowa notka (nieodczytana). Numer marginalny: przy górze wpisu widoczne skreślone „N[ume]ro …”, niżej w marginesie „N[ume]ro 11[?]” – przypisanie numeru 11 temu wpisowi niepewne. Odczyt częściowy (#PARTIAL).
Odczyt: imiona powódek „Sirla Leybowe” – zapewne Sirla (Sara?) i Lejbowa (żona Lejby?) – niepewne; „Iudaeas … Laticovien[ses]” – Żydówki latyczowskie[?]. Imię wdowy: „Ioan[n]am[?]” (Joanna?) – w akcie 32 żoną ks. Stefana Machczyńskiego[?] jest Marianna z Sachnowskich; tu chodzi o wdowę po Stefanie Sachnowskim – osoba inna. Pozwani mieszkają we wsi królewskiej Sachny[?], należącej do starostwa latyczowskiego (Sachny – wieś nad Bohem koło Latyczowa; identyfikacja z odczytem „Sachny” niepewna).
Tłumaczenie (orientacyjne, fragmentaryczne): Między niewiernymi Sirlą[?] i Lejbową[?], Żydówkami latyczowskimi[?], stroną powodową, a szlachetnymi Joanną[?] Sachnowską, pozostałą wdową po niegdyś Stefanie Sachnowskim, i Bazylim Sachnowskim, [...] mieszkającymi we wsi królewskiej Sachny[?] należącej do starostwa latyczowskiego, stroną pozwaną. [Strona pozwana zarzuca niewłaściwość] terminu i sądu [...]; urząd, zważywszy, że powódka [...] twierdzi, [iż] szlachetny Bazyli[?] Sachnowski [...], pozwani zaś zaprzeczają [...], [nakazał stronie pozwanej] stawić się [...] i dopóki [...] nie stawi się [...].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Sprawa (1700, rkp. N. 11[?]) Żydówek Sirli[?] i Lejbowej[?] z Latyczowa[?] przeciw szlachetnym Joannie[?] Sachnowskiej, wdowie po Stefanie Sachnowskim, i Bazylemu Sachnowskiemu, mieszkającym we wsi królewskiej Sachny[?] należącej do starostwa latyczowskiego. Pozwani podnieśli zarzut niewłaściwości terminu i sądu (forum); strony przedstawiły sprzeczne twierdzenia. Sąd grodzki, jak się zdaje, nakazał stronie pozwanej stawić się i odpowiedzieć na pozew. Odczyt bardzo fragmentaryczny (wiele skreśleń).
Akt nr 38
Aleksander Sachnowski (powód) przeciw ks. Stefanowi Mechczyńskiemu[?] (pozwanemu) – kontrprotest/ wzajemna skarga; powód nie przedłożył dokumentów i nie dowiódł; sąd przyznaje pozwanemu oczyszczenie się przysięgą (rkp. N. 12[?])
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (roki grodzkie po 21 X 1700)[?], Latyczów
Karty / skanyk. 22–22v (skany 0025 prawa – 0026 lewa)
3nis[?] [skreślone: Termino] Officij ...[?] ...[?] et Conservat
4...[?] ...[?]
Objaśnienia i tłumaczenia
Pod wpisem na k. 22 pusta przestrzeń, ale zakończenie wpisu zapisano u góry k. 22v (4 wiersze, nad kreską oddzielającą akt N. 13). Na lewym marginesie obok wpisu pionowa, gęsta notka (ta sama co przy akcie 37; nieodczytana) – przypisanie numeru „12[?]” niepewne (cyfry częściowo zakryte notką). Pismo pośpieszne; odczyt częściowy (#PARTIAL).
Nazwisko duchownego: tu wyraźniej „Mechczyński” (w aktach 26 i 32 odczytano „Machczyński[?]”) – zapewne ta sama osoba; forma właściwa pozostaje niepewna. Wpis stanowi wzajemne powództwo Aleksandra Sachnowskiego przeciw ks. Stefanowi (por. akt 32: Machczyńscy[?] przeciw A. Sachnowskiemu).
Tłumaczenie (orientacyjne): Między szlachetnym Aleksandrem Sachnowskim, stroną powodową, a szlachetnym[?] Stefanem Mechczyńskim[?], stroną pozwaną. Urząd, rozważywszy i dobrze zważywszy [twierdzenia] stron, ponieważ strona powodowa żadnymi dokumentami [swoich twierdzeń] nie wykazała ani nie dowiodła [...], [nakazał] [...] przysięgę [...] szlachetnej stronie pozwanej [...].
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Wzajemna sprawa (1700, rkp. N. 12[?]) Aleksandra Sachnowskiego przeciw ks. Stefanowi Mechczyńskiemu[?] (por. akty 26, 32). Ponieważ powód nie przedstawił żadnych dokumentów ani dowodów, sąd grodzki latyczowski – jak się zdaje – dopuścił pozwanego do oczyszczenia się przysięgą i zachował sprawę (końcówka na k. 22v). Odczyt fragmentaryczny.
Akt nr 39
Zarządzenie (pozew/limitacja) urzędu grodzkiego starościńskiego latyczowskiego: wezwanie burmistrzów, rajców i magistratów miast pustyni latyczowskiej (m.in. Chmielnik, Słoboszowce[?], Ułaszkowce[?], Międzybóż[?]) do stawienia się na rokach w terminie po św. Michale, pod karą; roki odłożone, sądy mają być strzeżone (rkp. N. 13)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1700 (zapewne XI–XII 1700; termin „ad … Festi Sancti Michaelis”[?]), Latyczów
Karty / skanyk. 22v (skan 0026, strona lewa)
Językłac.
Próba transkrypcji (odczyt częściowy)
k. 22v (skan 0026, strona lewa)
1Officium praesens Castrense Capitaneale Laticovien[se] atque
20...[?] quae[?] [skreślone: ...] et viis[?] publicis ...[?]
21...[?] et redeuntibus[?] Custodiri[?] Sub poena ...[?]
22...[?] Securitatis[?] publicae[?].
Objaśnienia i tłumaczenia
Wpis długi, pismo pośpieszne, liczne nadpisania (zwłaszcza w wierszach 2–6); odczyt częściowy (#PARTIAL). Pod wpisem kreska i dopisek innym atramentem na prawym marginesie (nieodczytany: „Ab … Feria quinta post … 1701[?] … reclamari[?]”). Niżej nagłówek nowego działu „Novus Annus 1701” (akt 40).
Odczyt nazw miast: wymienione w przypadku zależnym (przymiotniki od nazw) – odczyt niepewny: „Chmielnicen[sis]” (Chmielnik), „Słoboszowien[sis][?]” (Słoboszowce?), „Ułaszowien[sis][?]” (Ułaszkowce/Ułaszowce?), „Medzy|bo…” (Międzybóż), „Zytkowien[sis][?]”, „Nobilovicen[sis][?]” – identyfikacje hipotetyczne. „In Deserto Laticoviensi” – w „pustyni” (zniszczonej, wyludnionej części) powiatu latyczowskiego – określenie typowe dla Podola po okresie tureckim.
Interpretacja: urząd grodzki starościński latyczowski wzywa (zapewne na podstawie skarg Żydów i poddanych) burmistrzów, rajców i magistraty miast powiatu latyczowskiego do stawienia się w wyznaczonym terminie na rokach, pod karą; nakazuje też zachowanie bezpieczeństwa na drogach publicznych dla przybywających i powracających z sądów (por. akt 27 – podobna formuła o bezpieczeństwie publicznym).
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Zarządzenie (rkp. N. 13, 1700) urzędu grodzkiego starościńskiego latyczowskiego: w związku ze skargami (m.in. Żydów i poddanych[?]) wezwano burmistrzów, rajców i magistraty miast i miasteczek „pustyni latyczowskiej” – m.in. Chmielnika, Słoboszowiec[?], Ułaszkowiec[?], Międzyboża[?] i innych – do stawienia się na rokach grodzkich w wyznaczonym terminie (po św. Michale[?]) pod karą; zarazem nakazano strzec bezpieczeństwa na drogach publicznych dla stron przybywających i powracających z sądu. Odczyt bardzo fragmentaryczny; nazwy miast niepewne.
Akt nr 40
„Novus Annus 1701”: roki grodzkie latyczowskie w czwartek po św. Macieju 1701 nie odbyły się (brak urzędników) – sądy odłożone i obwołane na czwartek po niedzieli Przewodniej 1701
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data3 marca 1701 (Feria quinta post Festum S. Matthiae Apostoli)[?]; nowy termin: 28 kwietnia 1701 (Feria quinta post Dominicam Conductus Paschae), Latyczów
5clamata ad Feriam Quintam post D[omini]cam Conductus Pa-
6schae[?] ...[?] ut supra[?] 1701.
Objaśnienia i tłumaczenia
Nagłówek „Novus Annus 1701” rozpoczyna nowy rok w księdze; wpis bez numeru marginalnego (od k. 23 numeracja rkp. znów od „N. 1”). Pod wpisem kreska i ozdobny znak zamykający stronę; dalsza część k. 22v pusta. Na prawym marginesie powyżej (przy końcu aktu 39) dopisek innym atramentem z datą 1701 (nieodczytany). Pismo wyraźniejsze niż w aktach 1700, ale atrament wyblakły – kilka wyrazów niepewnych (#PARTIAL).
Daty: św. Maciej Apostoł – 24 II (w 1701 r. czwartek) → „Feria quinta post Festum S. Matthiae … proxima” = najbliższy czwartek po święcie, tj. 3 III 1701 (ew. sam 24 II – jeśli pisarz liczył dzień święta). Wielkanoc 1701 – 17 IV; niedziela Przewodnia (Dominica Conductus Paschae) – 24 IV; czwartek po niej – 28 IV 1701.
Tłumaczenie (orientacyjne): Działo się w grodzie latyczowskim w najbliższy czwartek po święcie św. Macieja Apostoła, roku Pańskiego 1701. Ponieważ z powodu [prawnej/ważnej] przeszkody[?] obecni[?] [...] sądy [...] i urzędnicy nie stawili się[?], sądy [...] zostały obwołane na czwartek po niedzieli Przewodniej [...] jak wyżej, 1701.
STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)
Wpis otwierający rok 1701 („Novus Annus 1701”): na rokach grodzkich latyczowskich w czwartek po św. Macieju Apostole (3 III 1701[?]) sądy się nie odbyły z powodu nieobecności urzędników[?]; roki odłożono i obwołano na czwartek po niedzieli Przewodniej (28 IV 1701).