Akty 281–298

Transkrypcja

k. 172v (skan 0176, strona lewa)

1Actum in Castro Latycoviensi Feria secunda in Vigilia festi

2Sancti Bartholomaei Apostoli Anno Domini Millesimo

3sexcentesimo sexagesimo sexto

4N[obilis] Chromicki nomine D[omi]ni sui G[enerosi] Janicki Tribuni Zydacoviensis Con[tra] G[enerosum] Ihnatowski Protestatur

5Hoc loco videatur protestatio ex parte Generosi Stanislai Janicki Tribuni

6Zydacoviensis per Nobilem Matthiam Chromicki famulum Domini sui nomine facta contra

7Generosum Adamum Ihnatowski Ratione per ipsum non extraditionis et praeventionis in

8eximendis frumentis fugitivorum per laboriosum Lesconem subditum praefati Generosi Ja-

9nicki conseminatis per ipsam praeventionem suam praedictum Lesconem ad centum

10florenos polonicales damnificavit et Dominum maxime dishonoravit atque totis[?] damnificavit

11Ratione quorum damnorum praefatus protestans una cum praedicto Lescone subdito Domini sui

12hoc tamen atque teniwe[?] praesentem Regni Generalem Providum Clementem Grabarski de

13Międzyboż authenticum obduxit et eidem Nobili manifestatus est Qui praefatus Nobilis

14coram eodem officio praesenti personaliter comparens publice libere ac per expressum reco-

15gnovit Quia ipse ex instantia et officiosa requisitione suprascriptorum Nobilis Chromicki

16et Laboriosi Lesconis de villa Ihnatowce praefati Generosi Janicki Tribuni Zydacoviensis

17sortis Sabbatho ante festum Sancti Bartholomaei Apostoli proxime praeterito ad bona

18villae Ihnatowce Laneumque in eisdem bonis existentem praefati Lesconis condescendebat

19ibidemque una cum suprascriptis Chromicki iam siligina confecta alias użęte[?] vidit

k. 173 (skan 0176, strona prawa – 2 wiersze; w rkp. numer 173)

1et debite conspexit de quo eius est relatio prout latius dabitur copia Et quoniam

2intra triduum copia protestationis ad acta non porrecta est Ideo Generosus Nota-

3rius loci praesentis de non porrecta protestatione contra Protestantem protestatus est

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Bartłomiej 24 VIII 1666 (wtorek), wigilia = poniedziałek 23 VIII 1666; wizja w sobotę przed św. Bartłomiejem = 21 VIII 1666. Sens: Leśko, poddany Janickiego w części Ihnatowiec, zasiał zboże (na łanie po zbiegłych?); Adam Ihnatowski uprzedził go i nie pozwolił zebrać (lub zabrał zebrane żyto), wyrządzając szkodę 100 zł. Niepewne: „fugitivorum” (sens – zbiegów?), „totis[?]”, „hoc tamen atque teniwe[?]” (zapis „hoc tanem ats teniwe” – niejasne, może „ad hoc tamen actum”?), „Laneumque” (łan), „użęte[?]” (polska glosa do „siligina confecta” – może „użęte” = użęte, zżęte?). Przekład (skrót): „W tym miejscu niech będzie widziana protestacja ze strony urodzonego Stanisława Janickiego, cześnika żydaczowskiego, uczyniona w imieniu pana przez szlachetnego Macieja Chromickiego, jego sługę, przeciw urodzonemu Adamowi Ihnatowskiemu z powodu niewydania i uprzedzenia przy zbieraniu zbóż zasianych przez pracowitego Leśka, poddanego Janickiego, przez które to uprzedzenie wyrządził Leśkowi szkodę 100 zł polskich, a pana jego najbardziej znieważył. Z powodu tych szkód protestujący wraz z Leśkiem […] przywiódł opatrznego Klemensa Grabarskiego z Międzyboża, woźnego generała, który stawiwszy się zeznał, że na żądanie Chromickiego i Leśka z Ihnatowiec, z części Janickiego, w sobotę przed św. Bartłomiejem zjechał do dóbr wsi Ihnatowce i na łan Leśka i tam wraz z Chromickim widział żyto już zżęte[?] i należycie obejrzał; o czym jest jego relacja, jak obszerniej poda kopia. A ponieważ w ciągu trzech dni kopii protestacji nie podano do akt, notariusz tutejszy o niepodanie zaprotestował przeciw protestującemu.”

Streszczenie

Wskazano (23 VIII 1666) protestację Macieja Chromickiego, sługi Stanisława Janickiego, cześnika żydaczowskiego, przeciw Adamowi Ihnatowskiemu, który uniemożliwił poddanemu Janickiego Leśkowi z Ihnatowiec zebranie zasianego przez niego zboża (szkoda 100 zł, zniewaga pana); woźny Klemens Grabarski z Międzyboża obejrzał 21 VIII 1666 łan Leśka i zżęte[?] żyto. Kopii nie podano w terminie – zaprotestował notariusz.

Transkrypcja

k. 173 (skan 0176, strona prawa)

1N[obilis] Palczanka Con[tra] N[obi]les Sachnowski et Sadowski Protestatur

2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis

3Catherina Palczanka virgo una cum Nobili Catherina Nehrebecka vidua

4amica sua propinqua (cum eiusdem assistentia) coram eodem officio praesenti summo cum

5dolore et magna cum querela questa et protestata est in et contra Nobilem

6Georgium Sachnowski uti principalem et Nobilem Sadowski Generosi Adami Ihna-

7towski famulum et Factorem in villa Ihnatowce sortis eius comprincipalem

8atque Nobilem Christophorum Bystrzyjowski[?] Generosi Stephani Skardziński[?] famu-

9lum tanquam comprincipalem ideo Quia ipsi non formidantes poenas legum de se-

10curitate et tranquillitate domestica severe sancitas ausi sunt tempore nuper

11praeterito videlicet feria tertia ipso die festi Sanctae Margarethae Virginis et

12Martyris in Cubiculum[?] Generosi Stephani Skardziński[?] in villa Ihnatowce consi-

13stens in eademque cubiculo mansionem praefatae protestantis vi ac violenter aggredi

14et verbis inhonestis turpibus indignis auribus virginalibus audire statumque

15Nobilem ac virginalem afficere honorem laedere (his verbis dicendo Iż ty byłaś[?]

16Widma[?] przyiachałaś tey nocy y dziewki moie no żemeś[?] pokłuła ale taka

17owaka[?] kazemy cię przestrzelić albo y sami cię przestrzelimy) quot fa-

18mam bonam laeserit et eam maxime dishonoraverit Ratione quorum omnium

19praemissorum Idem protestans una cum sua amica superscripta coram eodem officio prae-

20senti iterum atque iterum protestata est offerendo se cum ipsis iure acturam et vindicaturam

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Wpis „ex copia”, bez nagłówka „Actum” – po akcie 281 (23 VIII 1666). Data zajścia: „feria tertia ipso die festi Sanctae Margarethae” – św. Małgorzata 13 VII 1666 wypadła we wtorek (zgodnie z tekstem); w innych kalendarzach 20 VII (też wtorek). Polska wypowiedź napastników bardzo trudna i częściowo niezrozumiała: „Iż ty byłaś[?] Widma[?] przyiachałaś tey nocy y dziewki moie no żemeś[?] pokłuła ale taka owaka[?] kazemy cię przestrzelić albo y sami cię przestrzelimy”. Niepewne także: „Bystrzyjowski[?]” (zapis „Bystrzyiowski”), „Skardziński[?]” (zapis „Skardzinski/Skarbiński”), „Cubiculum[?]” (zapis „Cunam” – może „curiam”, dwór), „quot” (= quod). Por. akt 283 (protestacja Palczanki przeciw Bystrzyjowskiemu[?]) oraz Sachnowskich i Ihnatowskich w aktach 254, 281.

Streszczenie

Panna Katarzyna Palczanka, przy asystencji krewnej Katarzyny Nehrebeckiej, wdowy, zaprotestowała (23 VIII 1666) przeciw Jerzemu Sachnowskiemu (pryncypał), Sadowskiemu, słudze i faktorowi Adama Ihnatowskiego w Ihnatowcach, i Krzysztofowi Bystrzyjowskiemu[?], słudze Stefana Skardzińskiego[?]: w dzień św. Małgorzaty (wtorek, VII 1666) gwałtem wtargnęli do jej mieszkania w dworze[?] Skardzińskiego[?] w Ihnatowcach, obrzucili ją nieuczciwymi i sprośnymi słowami, grozili zastrzeleniem, szarpiąc jej dobrą sławę.

Transkrypcja

k. 173 (skan 0176, strona prawa – dół)

1Idem contra N[obilem] Bystrzyjowski[?] Protestatur

2Videatur protestatio ex parte eiusdem Nobilis Palczanka cum eadem Nobili Nehrebe-

3cka personaliter comparens contra Nobilem Christophorum Bystrzyjowski[?] Generosi

4Stephani Skardziński[?] famulum et laboriosum Rudko Horhun[?] subditum praefati

k. 173v (skan 0177, strona lewa – górne 2/5)

1Generosi Skardziński[?] de villa Ihnatowce certae sortis eius uti principales

2et alios possessores et haeredes praefatae villae Ihnatowce tanquam complices

3Ratione praesumptuosi[?] sui dishonorationis captivationis in aquis submersionis ac viali-

4cuius[?] dictae Vidmae[?] tempore nuper praeterito videlicet feria secunda ante festum

5Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxime praeterita vi ac violenter in

6via libera publica ad villam Mołomolińce[?] ad Generosum Kamorackí[?] uti

7propinquum suum proximum ac consanguineum suum causa negotiorum suorum

8euntem aggressionis captivationis et funibus ligationis et cum aliis

9famulis Rusticorum subditorum ad aquas proiectionis et in eisdem aquis

10submersionis prout latius dabitur copia Et quoniam intra triduum non est

11ad Acta porrecta ideo Generosus Notarius loci praesentis de non porrecta contra

12Nobilem praefatam Palczanka protestatus est

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Ciąg dalszy na k. 173v (skan 0177 lewa); zdanie gramatycznie niespójne („Videatur protestatio … comparens contra …”). Zajście: poniedziałek przed św. Małgorzatą (12 VII 1666). „Vidma[?]” – może przezwisko (por. „Widma” w polskiej wypowiedzi w akcie 282). Niepewne ponadto: „praesumptuosi[?]”, „vialicuius[?]”, „Mołomolińce[?]”, „Kamorackí[?]”. Niepewne: „Bystrzyjowski[?]”, „Skardziński[?]”, „Rudko Horhun[?]”; ostatnie słowo wiersza 2 („l.” – „Generosi”?) i przyporządkowanie „famulum” – w rkp. „Stephani Skardzinski famuli et laboriosum Rudko Horhun subditum praefat[i]”.

Streszczenie

Wskazano (23 VIII 1666) dalszą protestację panny Katarzyny Palczanki (z Katarzyną Nehrebecką) przeciw Krzysztofowi Bystrzyjowskiemu[?], słudze Stefana Skardzińskiego[?], i poddanemu Rudce Horhunowi[?] (pryncypałowie) oraz innym posesorom i dziedzicom Ihnatowiec (wspólnicy): w poniedziałek przed św. Małgorzatą (12 VII 1666), gdy szła drogą publiczną do wsi Mołomolińce[?] do swego bliskiego krewnego Kamorackiego[?], napadli ją, związali powrozami i wraz z czeladzią wrzucili do wody, topiąc ją. Kopii nie podano w terminie – zaprotestował notariusz.

Transkrypcja

k. 173v (skan 0177, strona lewa)

1Generosus Bucień In sortem villae Kozłow Intromissus est

2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens

3Nobilis Regni Generalis Providus Clemens Grabarski de Międzyboż

4authenticus et Juratus officio praesenti bene notus in vim suae verae

5ac fidelis ubivis locorum facienda relationis publice libere ac per expressum

6recognovit Quia ipse una cum duobus Nobilibus videlicet Alberto Grot-

7kowski[?] et Demetrio Radkiewski sibi evidentioris testimonii causa

8adhibitis ad instantiam et officiosam requisitionem Generosi Georgii Bucień Vices-

9gerentis Castrensis Capitanealis Laticoviensis feria quarta post festum Assum-

10ptionis in Caelum Beatissimae Virginis Mariae proxime praeterita anno praesenti

11personaliter condescendebat ad sortem bonorum villae Kozłow Ibidemque

12in eandem sortem vigore Inscriptionis obligatoriae per Generosum Michaelem Kozłow-

13ski coram Actis Castrensibus Capitanealibus Camenecensibus Podoliae recognitae in summa sex-

14centorum florenorum polonicalium intromittebat et introligabat Quam Intromissionem nemo

15denegavit imo praefatus Generosus Kozłowski recognoscens libere et benevole eam

16Intromissionem admisit et omnimodam obedientiam eisdem subditis praestandam inter-

17dixit et ipsimet subditi obedientiam praenunc[?] congregati sese eidem Generoso Bucień

k. 174 (skan 0177, strona prawa – 2 wiersze; w rkp. numer 174)

1praestare submiserunt de quo eiusdem Nobilis ea fidelis relatio est Nobilibus suprascri-

2ptis in toto palam sibi attestantibus

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – sesja z 23 VIII 1666 (akty 281–283). Wniebowzięcie 15 VIII 1666 (niedziela) → środa 18 VIII 1666. Cyfry 1–5 nad słowami („personaliter condescendebat ad sortem bonorum villae Kozłow”) – przestawienie szyku; oddano kolejność logiczną. Jerzy Bucień jako „vicesgerens” grodu latyczowskiego (por. akt 273). Niepewne: „Grotkowski[?]” (zapis „Grot-|kowski”), „praenunc[?]” (zapis „p[rae]nunc”), dopisek pod tekstem. Przekład: „Stawiwszy się osobiście, opatrzny Klemens Grabarski z Międzyboża, woźny generał koronny, autentyczny i przysięgły, dobrze znany urzędowi, tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie zeznał, że wraz z dwoma szlachcicami, Wojciechem Grotkowskim[?] i Dymitrem Radkiewskim, przybranymi dla lepszego świadectwa, na żądanie urodzonego Jerzego Bucienia, wicegerenta grodu latyczowskiego, w środę po Wniebowzięciu NMP bieżącego roku zjechał osobiście do części dóbr wsi Kozłów i tam w tę część, na mocy zapisu zastawnego urodzonego Michała Kozłowskiego zeznanego przed aktami grodzkimi kamienieckimi na sumę 600 zł polskich, wwiązał go i wprowadził. Tej intromisji nikt nie zabronił, owszem sam Kozłowski dobrowolnie ją dopuścił i nakazał poddanym wszelkie posłuszeństwo, a sami poddani, zebrani, poddali się posłuszeństwu Bucieniowi; o czym jest wierna relacja woźnego, przy potwierdzeniu wspomnianej szlachty.”

Streszczenie

Woźny Klemens Grabarski z Międzyboża zeznał (VIII 1666), że 18 VIII 1666 ze szlachtą (Wojciech Grotkowski[?], Dymitr Radkiewski) wwiązał Jerzego Bucienia, wicegerenta grodu latyczowskiego, w część dóbr wsi Kozłów na mocy zapisu zastawnego Michała Kozłowskiego (akta grodzkie kamienieckie) na 600 zł; Kozłowski sam dopuścił intromisję i nakazał poddanym posłuszeństwo, a ci poddali się nowemu posesorowi.

Transkrypcja

k. 174 (skan 0177, strona prawa)

1Actum in Castro Latycoviensi feria sexta post festum

2Aegidii Abbatis proxima Anno Domini Millesimo sexcen-

3tesimo sexagesimo sexto

4Inter G[enerosum] Czermiński et GG. Commilitones Vexiliferi Regni Complanationis Oblata

5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosus Samuel

6Durski Vicerotmagister cohortis levis Armaturae Illustris et Magnifici Andreae a Potok

7Potocki Vexiliferi Regni Haliciensis Capitanei nomine suo et aliorum Commilitonum eiusdem

8Cohortis obtulit eidem officio praesenti et ad Acticandum porrexit Complanationem

9certam inter Generosum Petrum Casimirum Czermiński ab una et praefatum Generosum Dur-

10ski ac alios commilitones praefati Magnifici Vexiliferi Regni partibus ab altera de actu

11et data illis in Międzyboż die vigesima septima Augusti anno praesenti confectam

12et conscriptam manibus praefati Illustris et Magnifici Vexiliferi Regni atque praefati Generosi Czer-

13miński aliorumque amicorum subscriptam petens hanc complanationem ab officio praesenti

14suscipi et in Acta sua ingrossari Cuius affectioni officium praesens Castrense Capitaneale Laty-

15coviense annuendo et Juri Communi inhaerendo eandem complanationem ut iustam et omni

16suspicione carentem suscepit et in Acta sua inscribi mandavit in tenore tali.

17Za poważną mediatią IchMściów Panow Przyiaciół ab utrinque wysadzonych

18takie stało się pomiarkowanie Między JMcią Panem Piotrem Kazimierzem

19Czermińskim a JchMściami Companią Wielmożnego JMP. Chorążego Koronnego

20[..] iż JMP. Czermiński pewną praetensią maiąc

21w ten niżey opisany sposob[?] … ratione iniuriarum[?] w Maiętności swey Pilawcach

22do tych pomienionych JchMściów … tudzież Ozranienie Urodzonego Kazimierza Fal-

23czewskiego … y w Czepielowcach factam … sługi swego, na gorącą prowagę[?] y godnych ludzi instantią

24principaliter a darowawszy tymże tylko contentuie, w przod ratione disho-

25noris JchMciPP. Przyiaciele wynaleźli y decidowali, aby JMPan Porucz-

26nik JchMPP. … publicam deprecationem y z pewną Companią w Kościele Mię-

27dzyborskim verbis honestis, a potym wiedząc[?] siedział w Grodzie Latyczowskim

k. 174v (skan 0178, strona lewa)

1niedziel dwanaście, którą ma zasieść tertia Septembris a tą wiedzą ma

2być w moiey[?] JMPana Piotra Bielowskiego, ratione zaś zranienia y ska-

3leczenia Urodzonego Falczyńskiego[?] przez JMP. Swięcickiego[?] dlatego

4że się cała interessowała Compania przy JMP. Poruczniku praesentiey

5tedy też Compania per suos Deputatos z Mediatiey JchMciPP. Przyiacioł

6pozwoliła na ukontentowanie tego skaleczonego Urodzonego Falczew-

7skiego złotych polskich cztyrysta które wyliczone[?] będą powinni dzisiay

8zapłacić, które teraz immediate odbierać maią, a zaś JMPan Swięcicki

9iako patrator tego skaleczenia na wieżą dasieść[?] w Grodzie Halickim

10za niedziel cztery czy one continuare przez niedziel osmnaście także

11też deprecatia ma być honesta temuż Urodzonemu Falczewskiemu

12przez Przyiacioł od JMP. Swięcickiego. A że JMPan Czermiński ze wszyt-

13kich praetensyi processow prawnych Decretu Trybunalskiego y wszel-

14kich conwinctiey[?] Protestaciey gdziekolwiek na przeciw JchMciów

15zaszłych tudzież szkod w Pilawcach iako y w Czepielowcach

16poczynionych praetextu[?] sibi satisfactione od JchMciów w Grodzie

17Latyczowskim quitować ma y powinien będzie JchMciów, A ta

18satisfactia JchMciów tak w wysiedzeniu wieży iako publiczney de-

19precaciey ma być expediowana, y pieniądze przy nayprędszey

20solutiey zasłużoney odebrane temuż P. Falczewskiemu oddane być

21maią, alias wolny będzie progressus w zaczętym prawie JMPanu

22Czermińskiemu. Działo się w Międzybożu Dnia dwudziestego

23siodmego Augusti Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto

24Jędrzey Potocki Chorąży Koronny Remian Jan Strzałkowski Poru-

25cznik JKM. Piotr Kazimierz Czermiński Piotr Bielowski z Bielowa

26Marcin Ładwor[?]. Jan Lewicki[?] Originale offerenti restitutum est de

27quo restituto officium praesens quietatur. Post cuius quidem Complanationis

28eiusdem Ingrossationem Praefatus Generosus Samuel Durski Vicerotmagister

29satisfaciendo adinventioni et decisioni amicabili Conditionesque ibidem

k. 175 (skan 0178, strona prawa – górne 2/5; w rkp. numer 175)

1descriptas adimplendo atque rigorem et tenorem Juris evadendo Turrim Castri praesentis

2in praesentia officii praesentis atque Generosorum et Nobilium Petri Bielowski de Bielow utri-

3usque partis Actoris velut Generosi Czermiński amici et mediatoris sessionem attentantis

4et Nicolai Mroczkowski[?] Vicerotmagistri cohortis Generosi Caroli Potocki Succame-

5rarii Braclaviensis, Stanislai Leleki[?] eiusdem cohortis commilitonis Stephani Chalcow-

6ski[?] Samuelis Bielowski commilitonis Generosi Stanislai Iwanowski, Michaelis Casi-

7miri Kosmowski atque aliorum plurimorum Nobilium Ministerialis Regni Generalis Providi

8Theodori Brasicki apparitoris officii praesentis ingressus est, eandemque sessionem iuxta

9obloquentiam eiusdem complanationis die hora videlicet tertia die Septembris incepit

10et in toto puncto in eadem complanatione quoad sessionem Turrim spectat satis-

11factum se obtulit ac de hac sua diligentia manifestatus est

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Idzi 1 IX 1666 (środa) → piątek 3 IX 1666. Ugoda zawarta w Międzybożu 27 VIII 1666 za pośrednictwem przyjaciół obu stron: Czermiński miał pretensje do towarzystwa chorągwi chorążego koronnego Andrzeja Potockiego (porucznik Samuel Durski; w podpisie porucznikiem JKM jest Remian Jan Strzałkowski) o krzywdy w swoich majętnościach Pilawce i Czepielowce oraz o zranienie swego sługi Kazimierza Falczewskiego przez p. Święcickiego. Postanowiono: porucznik odsiedzi 12 tygodni wieży (od 3 IX) i publicznie przeprosi w kościele międzybożskim; kompania zapłaci Falczewskiemu 400 zł; Święcicki odsiedzi wieżę w grodzie halickim i przeprosi Falczewskiego; Czermiński pokwituje wszystkie procesy (dekret trybunalski, protestacje). Następnie Samuel Durski, w obecności urzędu i szlachty (Piotr Bielowski z Bielowa, Mikołaj Mroczkowski[?] – porucznik chorągwi Karola Potockiego, podkomorzego bracławskiego, Stanisław Leleki[?], Stefan Chalcowski[?], Samuel Bielowski, Michał Kazimierz Kosmowski) i woźnego Teodora Brasickiego, wszedł 3 IX 1666 do wieży grodu latyczowskiego. Fragment k. 174 (koniec) i początek k. 174v bardzo zawiłe i częściowo niepewne. Niepewne: „Pilawcach” (Pilawce?), „Czepielowcach”, „Falczewski/Falczyński[?]”, „Swięcicki[?]”, „moiey[?]”, „wyliczone[?]”, „dasieść[?]” (= zasieść?), „conwinctiey[?]”, „praetextu[?]”, „Ładwor[?]”, „Lewicki[?]”, „Mroczkowski[?]”, „Leleki[?]”, „Chalcowski[?]”, „wiedząc[?]”, „prowagę[?]”. Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście, urodzony Samuel Durski, porucznik chorągwi lekkiej wielmożnego Andrzeja z Potoka Potockiego, chorążego koronnego, starosty halickiego, w imieniu swoim i innych towarzyszy tej chorągwi okazał i podał do akt ugodę zawartą między urodzonym Piotrem Kazimierzem Czermińskim z jednej a Durskim i innymi towarzyszami chorążego koronnego z drugiej strony, sporządzoną w Międzybożu 27 sierpnia bieżącego roku i podpisaną rękami chorążego koronnego, Czermińskiego i innych przyjaciół, prosząc o jej przyjęcie i wpisanie; urząd ją przyjął jako słuszną i wolną od podejrzeń i kazał wpisać. […] Oryginał zwrócono. Po wpisaniu tej ugody Durski, czyniąc zadość postanowieniu polubownemu i jego warunkom, a unikając surowości prawa, wszedł do wieży tutejszego zamku w obecności urzędu i szlachty […] i woźnego Teodora Brasickiego, i rozpoczął odsiadkę zgodnie z brzmieniem ugody 3 września, oświadczając, że we wszystkim, co dotyczy siedzenia w wieży, uczyni zadość; o tej swojej gorliwości się zamanifestował.”

Streszczenie

Porucznik Samuel Durski, w imieniu towarzyszy chorągwi lekkiej Andrzeja Potockiego, chorążego koronnego, wpisał (3 IX 1666) do akt grodu latyczowskiego ugodę zawartą w Międzybożu 27 VIII 1666 z Piotrem Kazimierzem Czermińskim: za krzywdy wyrządzone w jego majętnościach Pilawce i Czepielowce porucznik odsiedzi 12 tygodni wieży i przeprosi publicznie w kościele międzybożskim; za zranienie sługi Czermińskiego Kazimierza Falczewskiego przez p. Święcickiego kompania zapłaci mu 400 zł, a Święcicki odsiedzi wieżę w Haliczu i przeprosi; Czermiński pokwituje wszystkie procesy. Podpisali: Andrzej Potocki, Remian Jan Strzałkowski, Czermiński, Piotr Bielowski z Bielowa i in. Tego samego dnia Durski wszedł do wieży grodu latyczowskiego w obecności urzędu, szlachty i woźnego Brasickiego.

Transkrypcja

k. 175 (skan 0178, strona prawa)

1Ex parte G[enerosi] Gostkowski Quietatio

2Ab Honesto Roman Cive Cremene-

3censi et Consorte eius per Oblatam porrigen-

4da erat non est porrecta sic sonans et subscripta[?]

5Hoc loco indicatur Oblata Quietationis certae in

6personam Generosi Stanislai Gostkowski Magnifici Andreae a

7Potok Potocki Vexiliferi Regni Haliciensis etc. Capitanei

8Hastatae[?] cohortis commilitonis servientis esse ab Honesto

9Romano Żemkowicz[?] et Consorte ipsius civibus Creme-

10necensibus de actu suo certo et certis praetensionibus

11necessariis[?] ibidem specificatis manualiter datae Et quoniam non

12solum intra triduum ut Juris est sed intra triennium Annorum[?]

13non est porrecta superscripta quietatio Ideo Generosus

14Notarius loci praesentis contra Generosum suprascriptum Gostkow-

15ski de non porrecta Quietatione protestatus et manifestatus est

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Tytuł marginalny dwuczęściowy: drukowane „Ex parte G[enerosi] Gostkowski Quietatio” i drugi wiersz „Ab Honesto Roman Cive Cremenecensi et Consorte eius per Oblatam porrigenda erat non est porrecta …” (z inicjałem „A. 6” na marginesie – może numer pierwotny). „Hastatae[?] cohortis” (zapis „Hasta[tae]”) – chorągiew kopijnicza (husarska). Niepewne: „subscripta[?]”, „Hastatae[?]”, „Żemkowicz[?]” (zapis „Zomkowicz/Zemkowicz”), „necessariis[?]” (zapis „necentibus[?]”), „intra triennium Annorum[?]” (zapis „intra trionum Annor[um]” – zapewne pomyłka lub „intra triduum”). Przekład: „W tym miejscu wskazuje się oblatę pewnego kwitu, wystawionego własnoręcznie urodzonemu Stanisławowi Gostkowskiemu, towarzyszowi chorągwi kopijniczej[?] wielmożnego Andrzeja z Potoka Potockiego, chorążego koronnego, starosty halickiego, przez uczciwego Romana Żemkowicza[?] i jego żonę, mieszczan krzemienieckich, z pewnej ich sprawy i pretensji tam wyszczególnionych. A ponieważ kwit ten nie został podany nie tylko w ciągu trzech dni, jak prawo każe, lecz […], urodzony notariusz tutejszy zaprotestował i zamanifestował się przeciw Gostkowskiemu o niepodanie kwitu.”

Streszczenie

Wskazano (3 IX 1666) oblatę kwitu, który Roman Żemkowicz[?] i jego żona, mieszczanie krzemienieccy, wystawili Stanisławowi Gostkowskiemu, towarzyszowi chorągwi chorążego koronnego Andrzeja Potockiego, w związku z ich pretensjami; kwitu nie złożono w terminie – zaprotestował notariusz.

Transkrypcja

k. 175v (skan 0179, strona lewa – od ok. 1/3; wyżej ozdobne zawijasy)

1G[enerosus] Żerosławski Con[tra] Generosos Łabęcki et alios Commilitones Protestatur

2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosus

3Christophorus Żerosławski Hastatae Cohortis Magnifici Andreae a Potok

4Potocki Vexiliferi Regni Haliciensis Colomyensis etc. Capitanei commilito

5quam primum ex vulneribus sibi modo infrascripto illatis convaluit

6Actaque praesentia adire potuit solenniter et gravi cum querela coram eodem officio

7in et contra Generosos Casimirum Łabęcki Vexiliferum facti infrascripti violenti

8et excessus primarium seu suggestionem et subordinationem imo ope-

9re ipso Principalem tum Stanislaum Gardziński[?] eiusdem comprincipalem

10mutuum, necnon Valentinum Michałowski natu maiorem eiusdem Generosi

11Principalis sororinum atque Carolum Popielski mutuos infrascripti eiusmodi

12excessus inter se cooperatores praedictae dictae cohortis Hastatae Commilitones

13questus et protestatus est praesentibusque protestatur in eo Quemadmodum

14ipsi et primario quidem praefatus ipsemet Generosus Vexilifer principalis

15qui in officio praefato exemplo bono commilitonibus omnibus cohortis

16praenotatae praeesse debuerat postpositis legibus et constitutionibus Regni imo

17et Articulis militaribus stricte a quovis milite observandis debitis in praesen[ti]

k. 176 (skan 0179, strona prawa; w rkp. numer 176)

1temere reiectis, quibus omnis pax et securitas publica cum quovis tempore tum

2potissimum exercitu causa expeditionis publicae tendente unicuique personarum

3praesertim vero et singulariter militi cuivis cum eodem exercitu tendenti cau-

4te praecustodita est eius vero violatores rigorose arcentur, eorumque tum nullo

5habito respectu imo his omnibus temere spretis poenas modo praemisso contra

6violatores eiusmodi pacis et tranquillitatis publicae rigorose sancitas nihil

7quodpiam formidando non ullo a protestante modo et ratione lacessiti et pro-

8vocati iniuria, sed solummodo dumtaxat contra eum praeconcepto exa-

9gitati odio in Protestantem morantem[?] ex oppido Białobrodka[?] dicto a

10Generoso Joanne Kruszyński[?] sui protestantis familiarissimo seu consan-

11guineo (in quo etiam hi iidem praefati Principalis Comprincipales et

12complices respectu protestantis humanissime fuerant excepti) rede-

13untem pacifice tendentem nec quidpiam sibi fere mali et evenire

14a quopiam sperantem versus oppidum praefatum Białobrodka[?] nimi[rum]

15paratum turmatim et catervatim modoque guerrico et violento ipso nempe

16die Dominico ante festum Sancti Bartholomaei Apostoli proxime praeterito proximo facta

17mutua ad opprimendum eundem Generosum Protestantem secum cointelligentia

18innaserunt[?] primoque cum Ductore praedicto ipsemet Principale Generoso Vexilifero

19praefato et Stanislao Gardziński[?] ac praevato[?] Generosi Vexiliferi sororio Generoso nimirum

20Valentino Michałowski verbis probrosis et ignominiosis contumeliaverunt

21his non contenti, verum malevola sua satisfieri in toto cupientes intentioni

22iamque animo ad tollendum e vivis Generosum protestantem bene deliberato, Unus

23ex praenotatis inculpatis praefatus Michałowski equo cui insedebat in protestantem

24insiliit, omnique impetu equino pectora protestantis concussit, denuo reversus ite-

25rato interum[?] eum protestantem impetu eodem equo percussit, adeo ut praeeiusmodi

26dicta concussione semivivus in terram procumberetur, ubi hunc prostratum omnes violen-

27ter aggressi vibratis frameis eum interimere conabantur, prout de facto eum in

k. 176v (skan 0180, strona lewa)

1illo occumbere fecissent loco, nisi aliorum commilitonum percipue vero ipse-

2met Generosi Machnecki[?] in eiusmodi tumultum superveniens obstitisset

3praesentia sed ne dum hic malorum finis, Etenim hi iidem Inculpati pro-

4prium animorum suorum ex satiandum cupientes malevolentiam in contem-

5ptum utriusque et oppressionem Protestantis in vilipendium status Eque-

6stris Nobilem Stanislaum Żerosławski Protestanti sanguine iunctum

7violenter itidem aggressi arreptisque ipsius crinibus ipsomet Vexilifero

8vociferante his formalibus kiny[?] go zabić summopere oppresserunt

9et iniuriarunt, praedicto Principale cum ex vi officii et ex vi debiti sui

10huic malo obviare debuerat haec omnia causante, Quo illicito et teme-

11rario ausu legum publicarum Articulorumque militarium quoniam autem

12violarunt, idcirco ratione praemissorum omnium Idem Protestans iterum atque

13iterum protestatur, offerens se cum eisdem Iure quovis Regni speciatim

14autem Iure belli alias Prawem Woyskowym ratione eorumque omnium Iure

15mediante acturum hac sua protestatione ad praemissa omnia mediante eam

16augendi corrigendique pro causae et necessitatis exigentia salva sibi in

17toto reservata facultate, Et in verificationem praemissorum idem Generosus

18Protestans obduxit officioque praesentavit vulnera et verbera in corpore

19suo illata quae sunt eiusmodi videlicet primum in scapula Manus sini-

20strae vulnus concussum lividum magnum oblongum, a quo mutilatione

21manus subsequi veretur Item in pectore partis eiusdem sinistrae vulnera

22duo itidem concussa livida sanguine suffusa oblonga subsanata Item in

23digito Indice manus dextrae vulnus sectum cruentum subsanatum Item in

24facie partis dextrae cicatricem vulneris Quae vulnera et alia iam sa-

25nata asseruit sibi per Generosos Casimirum Łabęcki Vexiliferum eiusdem

26cohortis uti Principalem et Stanislaum Gardziński[?] eiusdem Łabęcki mi-

27[litem][?] Comprincipalem Valerianum[?] Michałowski natu maiorem sororium Generosi

k. 135 (skan 0138, strona prawa – 4 pierwsze wiersze; tekst = akt 228)

1[…] Łabęcki et Carolum Popielski commilitones eiusdem Cohortis die Dominico ante

2festum Sancti Bartholomaei Apostoli proxime praeterito in oppido Białobrodka[?]

3sine ulla legitima causa modo in protestatione specificato illata et inflicta esse. Quae

4vulnera Officium praesens vidit et debite conspexit ipseque obduxit et exceptus[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Akt bez nagłówka „Actum” – wpisany po akcie 286 (3 IX 1666). Dopisek cyrylicą na dole k. 176v odsyła do k. 135, gdzie znajdują się 4 końcowe wiersze (wcześniej opracowane osobno jako akt 228 – „fragment … początek na innej karcie”); tu powtórzone dla ciągłości. Nazwiska: w tytule „Łabęski”, w tekście i kustoszu „Łabęcki”; „Łopieński” z pierwszego odczytu = „Popielski” (wg k. 135). Imię Michałowskiego: na k. 175v „Valentinum”, na k. 176v „Valerianum[?]”/„Valenanu” – zapewne Walenty. Fragment k. 176 z rozkazem chorążego: „his formalibus kiny[?] go zabić” (polska wstawka – „…[?] go zabić”, może „bijcie”, „kińcie”?). Niepewne: „Gardziński[?]” (zapis „Gardzinski/Pardzinski”), „morantem[?]”, „Białobrodka[?]”, „Kruszyński[?]” (zapis „Kruszynski/Knuszynski”), „innaserunt[?]” (= invaserunt), „praevato[?]” (= praefato), „interum[?]”, „Machnecki[?]”, „mi-[litem][?]”. Przekład (skrót): „Stawiwszy się osobiście, urodzony Krzysztof Żerosławski, towarzysz chorągwi kopijniczej wielmożnego Andrzeja z Potoka Potockiego, chorążego koronnego, starosty halickiego, kołomyjskiego itd., gdy tylko wydobrzał z ran i mógł przybyć do akt, uroczyście i z ciężką skargą protestował przeciw urodzonym Kazimierzowi Łabęckiemu, chorążemu, pryncypałowi z podszeptu, rozkazu i czynu, Stanisławowi Gardzińskiemu[?], współpryncypałowi, Walentemu Michałowskiemu, starszemu siostrzeńcowi pryncypała, i Karolowi Popielskiemu, współsprawcom, towarzyszom tejże chorągwi: że oni – zwłaszcza chorąży, który powinien był dawać dobry przykład – wzgardziwszy prawami, konstytucjami i artykułami wojskowymi, które zapewniają pokój i bezpieczeństwo zwłaszcza wojsku idącemu na wyprawę, z powziętej nienawiści, gdy protestujący wracał spokojnie z miasteczka Białobrodka[?] od urodzonego Jana Kruszyńskiego[?], swego bliskiego krewnego (u którego i oni byli gościnnie przyjęci), w niedzielę przed św. Bartłomiejem, zmówiwszy się, napadli na niego gromadą, po wojennemu, najpierw zelżyli go słowami, potem Michałowski koniem, na którym siedział, natarł na niego i uderzył go w piersi, zawrócił i powtórnie go koniem uderzył, tak że ten upadł na ziemię na pół żywy, a wtedy wszyscy, dobywszy szabel, usiłowali go zabić i zabiliby, gdyby nie wstawili się inni towarzysze, a zwłaszcza urodzony Machnecki[?]. Ponadto napadli też szlachetnego Stanisława Żerosławskiego, krewnego protestującego, chwycili go za włosy i poturbowali, a chorąży wołał: „…[?] go zabić”. Protestujący okazał rany: na lewej łopatce dużą sinicę (obawa okaleczenia ręki), dwie sine rany na lewej piersi, ranę ciętą na palcu wskazującym prawej ręki, bliznę na prawym policzku – zadane przez Łabęckiego, Gardzińskiego[?], Michałowskiego i Popielskiego w niedzielę przed św. Bartłomiejem w Białobrodce[?]; urząd je obejrzał.”

Streszczenie

Krzysztof Żerosławski, towarzysz chorągwi kopijniczej chorążego koronnego Andrzeja Potockiego, po wyleczeniu ran zaprotestował (IX 1666) przeciw chorążemu tej chorągwi Kazimierzowi Łabęckiemu (pryncypał), Stanisławowi Gardzińskiemu[?], Walentemu Michałowskiemu (siostrzeńcowi Łabęckiego) i Karolowi Popielskiemu: 22 VIII 1666, gdy wracał od krewnego Jana Kruszyńskiego[?] do Białobrodki[?], napadli go gromadą; Michałowski dwukrotnie najechał na niego koniem i powalił, a wszyscy rzucili się z szablami – ocalił go dopiero Machnecki[?] i inni towarzysze; poturbowali też jego krewnego Stanisława Żerosławskiego. Okazał sińce na lewej łopatce i piersi, ranę palca i bliznę na twarzy; zapowiedział proces według prawa wojskowego. Zakończenie aktu – na k. 135 (akt 228).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 177 (skan 0180, strona prawa; w rkp. numer 177; początek aktu brak)

1[…] Scorsine[?] ratione vim sibi[?] luenda praedictos vero subditos statuendos Inculpatos

2in lucro poenarum legum videlicet Infamiae et colli ex admissione Iudicii seu

3officii praesentis Iudicatur seu officiose condemnavit. In vim cuius leviter modo prae-

4misso per Actorem superscripto citato obtenti Iudicium seu officium praesens (cui praetunc Gene-

5rosus Joannes Karśnicki Advocatus Privilegiatus Latycoviensis ad causam

6duntaxat et actum praesentem subdelegatus praesidebat) Iuri Communi et affectioni

7partis Actoreae annuendo visa contumacia citati iniunxit quatenus idem citatus

8in instanti praefatos Inculpatos subditos duos coram officio praesenti in administrationem

9Iustitiae sub poena Laudi Palleus[?] vadii praesentis statuat, super vero statuendis

10Inculpatis poenas legum videlicet Infamiae et capitis decrevit eosdemque Infames

11et de Regno Poloniae Dominiisque eidem annexis proscriptos pronunciavit. Quae Infamia

12super ipsos decreta ut clarius pateat et ad notitiam omnium deveniat utque

13iidem Infames patrocinium a nullo hominum sub eadem poena Infamiae habeant

14eosdem Infames et de Regno Poloniae Dominiisque eidem annexis esse proscriptos

15eidem Ministeriali Regni Generali Provido Theodoro Brasicki Apparitori officii huius

16publicare mandavit eumque parti Actoreae affectanti ad praemissa exequenda

17addidit et deputavit ac pro ulteriori executione in bonis illorum tum et in

18personis ipsorum ubi copia eorundem haberi et deprehendi potent[?] ad loca

19Capitaneos eorumque officia profinali[?] et ulteriori executione facienda remisit

20remittitque praesentibus decreti sui vigore. Et incontinenti coram eodem officio

21Castrensi Capitaneali Latycoviensi personaliter stans Ministerialis Regni Generalis Providus

22Theodorus Brasicki ius deputationis suae reddens publice recognovit se super-

23scriptos Infames et de Regno Poloniae Dominiisque eidem subiectis proscriptos esse

24in Castro Latycoviensi in frequentia multorum hominum pro terminis querelam

25congregatorum iuxta Iuris formam publicasse et ad notitiam omnium alta et so-

26nora voce deduxisse de forma Iuris. Et hic subinde personaliter stans

27Ministerialis Regni Generalis idem Providus Theodorus Brasicki officii praesentis Appa-

28ritor recognovit se citatoris praesidentis[?] copiam similem sigillatam feria quarta post

k. 177v (skan 0181, strona lewa – górne 4 wiersze)

1Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Feria[?] … [?] in villa Kozarzow-

2ce[?] apud Laboriosum Sawka villae eiusdem Generosi Georgii Karaczewski[?]

3subditum posuisse et positionem eius de Iuris forma publicasse de

4quo praesens relatio

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Karta 177 zaczyna się w środku zdania – początek dekretu (pozew, strony, wina obwinionych poddanych) nie zachował się w tym miejscu; karty przemieszane. Późniejszy dopisek na k. 177v „№150 на листу 158” (= „N. 150 na karcie 158”) – na k. 158 znajduje się akt rkp. N. 150 (akt 260, pozew przeciw Woźniakowskiemu), co z treścią tego dekretu się nie łączy; być może archiwista łączył ten fragment z urwanym wpisem na k. 158v („Similis contra GG. Dobieckie Rellatio” – akt 261) – nie potwierdzono. Data: dopisek „1666”; niedziela Reminiscere 1666 = 21 III (gdyby rok inny – np. 1670: 2 III). Sens: sąd grodzki (subdelegat Jan Karśnicki) wobec niestawiennictwa pozwanego (właściciela poddanych) nakazał mu stawić dwóch obwinionych poddanych pod karą wadium, a samych poddanych skazał na infamię i karę gardła, ogłaszając ich banitami z Królestwa; woźny Teodor Brasicki obwołał to w grodzie i położył kopię dekretu u poddanego Sawki we wsi Kozarzowce[?] Jerzego Karaczewskiego[?]. Niepewne: „Scorsine[?] … vim sibi[?] luenda”, „leviter”, „Laudi Palleus[?]”, „potent[?]”, „profinali[?]”, „praesidentis[?]”, „Feria[?]”, „Kozarzowce[?]” (zapis „Korzow-|ce/Kozarzow-ce”), „Karaczewski[?]” (zapis „Karaczewski/Kanaczewski”), dopisek „Tara[?]”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Zachowane zakończenie dekretu grodu latyczowskiego (1666[?]): sąd pod przewodnictwem subdelegata Jana Karśnickiego, wójta latyczowskiego, wobec niestawiennictwa pozwanego nakazał mu stawić dwóch obwinionych poddanych, a samych poddanych skazał na infamię i karę gardła i ogłosił banitami z Królestwa Polskiego, polecając egzekucję starostom; woźny Teodor Brasicki obwołał wyrok w grodzie i położył kopię dekretu (po niedzieli Reminiscere) we wsi Kozarzowce[?] u poddanego Sawki, należącego do Jerzego Karaczewskiego[?]. Początek aktu brak.

Transkrypcja

k. 177v (skan 0181, strona lewa)

1Inter N[obiles] Sachnowska et Sachnowski Decretum

2Proposuit Iudicatur seu officiose coram Iudicio seu officio praesenti Castrensi Capitaneali

3Laticoviensi Actorea pars infrascripta contra citatum infrascriptum parte copia

4citationis suae literalis contra ipsum de tenore tali. Nicolaus a Potok in Jezupol[?]

5Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Laticoviensis Czerkasensis Dubasensis[?] etc. Capitaneus

6Tibi Nobili Fedoro Sachnowski Mołodecki dicto de persona bonisque tuis generaliter

7omnibus Regio et officii nostri vigore mandamus quatenus coram nobis seu officio

8nostro Castrensi Capitaneali Laticoviensi in Terminis Querelarum seu Iudiciis causarum officii eiusdem

9Castri Laticoviensis feria quinta in crastino festi Sancti Aegidii Abbatis Anno

10currenti in Castro Laticoviensi celebrandis vel his deficientibus in aliis tunc subse-

11quentibus proximis ad instantiam Instigatoris officii nostri eiusdem Delatricem Nobilem Ma-

12rinam de Popowce Sachnowska Nobilis olim Alexei Sachnowski consortis derelictam

13viduam et Marinam de Sachnow Macharzyńska eiusdem Nobilis Marinae Sachnow-

14ska cum praefato Nobili Alexandro[?] Sachnowski marito olim ipsius procreatam

15filiam personaliter peremptorieque compareas Quae Delatrices et quidem praefata

16ipsamet Nobilis Marina Sachnowska mater sola per se praedicta vero ipsius

17filia cum praedicti mariti sui Nobilis Macharzyński authoritate et assistentia agens

18inhaerendo protestationi suae contra te infrascriptis ratione coram Actis officii nostri prae-

19fati Laticoviensis de actu suo certo factae inhaerendo quoque legibus et

20Constitutionibus Regni Publicae vero Constitutioni Anni millesimi sexcente-

21simi decimi tertii de depositis Pallatinatuum Russiae et Podoliae sancitae

22citat te ad poenas legum earum et constitutionum Regni praetextu eo succum-

23bentis quod cum lex publica bono publico sit introducta ne quispiam indebite

k. 178 (skan 0181, strona prawa; w rkp. numer 178)

1indebite damnum patiatur, cum nemo ex aliena iactura locupletari debeat

2tu vero postposita lege eadem de cuius praescripto quivis depositorum alienorum

3violatores et expilatores rigorose arcentur nec poenis eo nomine sancitis quidquam

4deterritus extans, imo his omnibus temere postpositis, alienam Delatricum nempe

5modernarum inhiando substantiam, ausus es tempore in praedicta pro-

6testatione specificato praemium Delatricum modernarum seu Parentis et matris

7illarum violare Depositum, modoque illicito illud expilare summasque certas

8pecuniarias in hocce Deposito reconditas clam et clandestine retegere et

9illas in privatum tui usum et commodum convertere prout violasti idemque Depo-

10situm expilasti, praedictasque summas circa idem Depositum reconditas in praeallegata

11protestatione recensitas illicite recepisti, ceteraque inconvenientia perpetrasti pa-

12trasti protestatione praeallegata de praemissis latiore, Quo tuo illicito facto et teme-

13rario ausu legum praefatarum publicarum authoritatem violasti poenasque eo nomine

14ex hisce legibus redundantes in te contraxisti ad quas super te decernendas

15et extendendas praesentibus citaris. Vis ergo Terminum attamen[?] et ad praemissa

16fusius in Termino contra te proponenda officiose rensumus[?] Datum in Castro Laty-

17coviensi feria quinta post festum Assumptionis Beatissimae Virginis Mariae proxima Anno

18Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Data pozwu: Wniebowzięcie 15 VIII 1666 (niedziela) → czwartek 19 VIII 1666; termin: czwartek nazajutrz po św. Idzim (1 IX, środa) = 2 IX 1666. Zachował się przytoczony pozew starosty Mikołaja Potockiego (generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski itd.); właściwej sentencji dekretu tu brak (karta 178v pusta; dolna część k. 178 wycięta – przez ubytek widać koniec następnego aktu 290 na k. 179, w tym podpis „Nobilis Stephani Macharzyński”); por. akt 290 – dekret w sprawie tych samych stron. Konstytucja z 1613 r. o depozytach województw ruskiego i podolskiego. Imię męża Maryny Sachnowskiej: w tytule pozwu „olim Alexei”, niżej „Alexandro[?]”. Pozwany Fedor (Teodor) Sachnowski zw. Mołodecki – por. akty 104, 120, 175–176, 181, 235 (sprawa depozytu w Sachnach). Niepewne: „Jezupol[?]”, „Dubasensis[?]”, „Alexandro[?]”, „attamen[?]”, „rensumus[?]”. Przekład pozwu (skrót): „Mikołaj z Potoka na Jezupolu[?] Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski itd. Tobie, szlachetny Fedorze Sachnowski, zwany Mołodeckim, nakazujemy, abyś stanął przed naszym urzędem grodzkim latyczowskim na rokach sądów grodzkich w czwartek nazajutrz po św. Idzim, na żądanie instygatora naszego urzędu i delatorek: szlachetnej Maryny z Popowiec Sachnowskiej, wdowy po Aleksym Sachnowskim, i Maryny z Sachnowskich Macharzyńskiej, jej córki (działającej z upoważnienia i przy asystencji męża Macharzyńskiego), które pozywają cię na kary konstytucji z 1613 r. o depozytach województw ruskiego i podolskiego: że wbrew prawu, które surowo karze naruszycieli i grabieżców cudzych depozytów, łakomiąc się na cudze mienie, ośmieliłeś się naruszyć depozyt matki i rodzicielki delatorek, potajemnie odkryć ukryte w nim sumy pieniężne i obrócić je na swój użytek, przez co ściągnąłeś na siebie kary tych praw. Dan w zamku latyczowskim w czwartek po Wniebowzięciu NMP 1666.”

Streszczenie

Zachowany pozew starosty Mikołaja Potockiego (19 VIII 1666) – część dekretu grodu latyczowskiego w sprawie Maryny z Popowiec Sachnowskiej, wdowy po Aleksym, i jej córki Maryny Macharzyńskiej (z mężem Stefanem) przeciw Fedorowi Sachnowskiemu zw. Mołodeckim, oskarżonemu o potajemne naruszenie depozytu matki delatorek i przywłaszczenie ukrytych w nim pieniędzy (wg konstytucji z 1613 r. o depozytach ruskich i podolskich); termin – 2 IX 1666. Sentencja w tym miejscu nie została wpisana (k. 178v pusta); por. akt 290.

Transkrypcja

k. 179 (skan 0182, strona prawa)

1Inter N[obiles] Sachnowska Macharzyńska Actrices et N[obiles] Sachnowski et Jaremiowski[?] Decretum

2In termino hodierno ex conservatione[?] decreti sui dilationis[?] in diem praesentem provenien[te]

3in causa praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi vertente inter Nobiles Marinam Popow-

4ska olim Nobilis Alexandri Sachnowski consortem relictam viduam et Marinam Sachnow-

5ska filiam suam ex eodem olim Nobili Alexandro Sachnowski susceptam et ipsam suc-

6cessricem Actrices matrem viduam per se Macharzyńska vero cum mariti sui et tutoris

7coniugalis assistentia partem Actoream et Nobiles Fedorum Sachnowski et Iwanum Jarem-

8iowski[?] Iurisdictioni Arcensi[?] arcensi[?] Latycoviensi obnoxios de personis ac bonis

9eorum omnibus generaliter citatos ad et iuxta manualem recognitionem eorum sub tem-

10pus querelarum Castrensium Capitanealium Latycoviensium die nona Iulii Anno millesimo sex-

11centesimo sexagesimo tertio super binas summas primam quidem per ipsum Fedorum

12Sachnowski super summam septuaginta florenorum polonicalium realis debiti et mutuatae

13pecuniae atque sex florenorum ratione litis expensionis Alteram vero per ipsum Iwanum

14Jaremiowski[?] super summam sexaginta florenorum polonicalium itidem mutuatae pecuniae

15eisdem Actricibus benevole in simul et Iure obligatorio conscriptam manibusque

16ipsorum ac amicorum ibidem expressorum subscriptam Idque pro eo Quatenus ipsi summas

17easdem superius et quidem et fundos hisce summis oneratos possedent[?] ipsique summis

18praedictis a multo longoque tempore utifruentur[?] eisdem Actricibus vel ipsorum nisentibus[?]

19in instanti persolvant citantur dicto de praemissis latius Officium praesens Castrense

20Capitaneale Latycoviense expedien[do] deliberationem suam in Antecessoribus[?] Terminis querelarum

21Capitanealium[?] Lassati[?] ad Terminos modernos acceptam partium utrarumque personaliter comparentium et inter

22se ea in causa controversias inferentium bene intimatis et exauditis illarum

23… [?] parti citatae adinvenit et iniunxit. Ut pars citata summas super

24controversis parti citatae[?] … persolvat Idque sub poena

25… parti Actoreae in instanti durantibus Iudiciis persolvat Idque sub poena

26perpetuae bannitionis quam extunc in defectu non persolutionis decernitur ad

27quam publicandam Ministerialem Regni Generalem Providum Theodorum Brasicki appari-

28torem officii sui addidit et deputavit praesentibusque decreti sui vigore addat

29et deputat causaque praesens cum toto eius effectu ad loci Capitaneum locorumque Capitaneos

30sub cuius bona citati consistunt Iurisdictione, vel ad ipsius officium competens pro ulteriori

31executione remittitur.

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Dekret bez nagłówka „Actum” – po akcie 289 (sprawa tych samych stron, IX 1666). Zapis dłużny zeznany w czasie roków grodzkich 9 VII 1663: Fedor Sachnowski – 70 zł długu i pożyczonych pieniędzy oraz 6 zł kosztów; Iwan Jaremijowski[?] – 60 zł pożyczki; posiadają grunty obciążone tymi sumami. Sąd na poprzednich rokach odroczył sprawę; teraz, po wysłuchaniu stron, nakazał pozwanym zapłacić sumy powódkom natychmiast, w czasie trwania sądów, pod karą wiecznej banicji, którą ma ogłosić woźny Teodor Brasicki; egzekucję odesłano do starosty właściwego dla dóbr pozwanych. Na marginesie podpis „Nobilis Stephani Macharzyński” (z inicjałem „E” – może „Ex parte”). Środkowa część (wiersze 20–24) zawiła, z powtórzeniami pisarza („persolvat Idque sub poena”), niepewna. Niepewne: „Jaremiowski[?]” (zapis „Jaremiowski/Jaremijowski”), „conservatione[?] … dilationis[?]”, „Arcensi[?] arcensi[?]”, „possedent[?]”, „utifruentur[?]”, „nisentibus[?]”, „Antecessoribus[?]”, „Capitanealium[?] Lassati[?]” (dopisek na marginesie „Capit[aneal] Lassad[?]”), „parti citatae[?]”.

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski w sprawie Maryny z Popowiec Sachnowskiej, wdowy po Aleksandrze (Aleksym), i jej córki Maryny Macharzyńskiej (z mężem Stefanem) przeciw Fedorowi Sachnowskiemu i Iwanowi Jaremijowskiemu[?] o długi z zapisu z 9 VII 1663 (Fedor – 70 zł i 6 zł kosztów, Iwan – 60 zł) nakazał pozwanym natychmiastową zapłatę pod karą wiecznej banicji, do ogłoszenia przez woźnego Teodora Brasickiego, a egzekucję odesłał do starosty właściwego dla ich dóbr (IX 1666).

Transkrypcja

k. 180 (skan 0183, strona prawa; w rkp. numer 180; k. 179v pusta – skan 0183 lewa)

1Actum in Castro Latycoviensi feria Quinta post festum

2Exaltationis Sanctae Crucis proxima Anno Domi-

3ni Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto

4Possessores Villae Zapadyńce a Possessoribus villae Bułaie[?] In Lucro

5Illustris et Magnifica Helizabetha Victoria a Potok primarum olim Magnifici Hieronymi

6Adami a Granow Sieniawski Notarii Campestris Regni Leopoliensis Capitanei

7secundarum vero praesentium nuptiarum Illustris et Magnifici Andreae Potocki Pallatini Bracla-

8viensis Vinnicensis etc. Capitanei Consors derelicta vidua bonorum omnium mortem eiusdem pri-

9oris mariti sui derelictorum Domina Reformatoria et Advitalitia necnon Magnificus

10Nicolaus Hieronymus Sieniawski Excubiarum Regni Praefectus bonorum villae Bułaie[?]

11dictae haeres tum Generosus Adamus Joannes Załuski[?] bonorum eorundem obligatorius

12Possessor partes Actores, Generosos Stanislaum Sudowski[?] et Hedwigim Pszonczan-

13ka[?] coniuges [tenutarios – przekreślone] bonorum villae Zapadyńce quovis Iure possessores

14tum alios in universum omnes ius et interesse aliquod ad eadem bona habere

15ipsos praetendentes de his aliisque generaliter omnibus bonis eorum ad officium praesens Castrense Capitaneale

16Latycoviense literali citatione authentica citatos in haec verba. Nicolaus a Potok

17in Jezupol[?] Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis Czerkasensis Dubinensis[?] etc.

18Capitaneus, Vobis Generosis Stanislao Sudowski[?] et Hedwigi Pszonczanka[?] coniugibus bo-

19norum villae Zapadyńce quovis Iure Possessoribus tum aliis in universum omnibus Ius

20et interesse aliquod ad eadem bona habere vos praetendentibus de his aliisque bonis vestris

21generaliter omnibus Regio et officii nostri vigore mandamus quatenus coram nobis seu officio nostro

22Castrensi Capitaneali Latycoviensi in Terminis querelarum seu Iudiciis causarum officii eiusdem in feria quinta

23post festum Exaltationis Sanctae Crucis nunc instans proxima in Castro Latycoviensi

24celebrandis vel his deficientibus in aliis tunc subsequentibus proximis personaliter peremptorieque

25compareatis. Ad instantiam Illustris et Magnificae Helizabethae Victoriae a Potok primarum ol[im]

26Magnifici Hieronymi Adami a Granow Sieniawski Notarii Campestris Regni Leopoliensis

27Capitanei secundarum vero praesentium nuptiarum Illustris et Magnifici Andreae Potocki Pallatini Bra-

28claviensis Vinnicensis etc. Capitanei consortis derelictae viduae bonorum omnium mortem eiusdem

29prioris mariti sui derelictorum Dominae Reformatoriae et Advitalitiae necnon Magnifici

k. 180v (skan 0184, strona lewa)

1Nicolai Hieronymi Sieniawski Excubiarum Regni Praefecti bonorum villae Bułaie[?]

2dictae haeredis Tum Generosi Adami Joannis Załuski[?] bonorum eorundem modernis[?]

3Iure obligatorio Possessoris Actorum Qui vos et quidem si aliqui illorum existitis minoren-

4nes seu si Virgines cum Tutoribus vobis de Iure legitime incumbentibus si vero aliqua

5maritata cum maritorum vestrorum, teque maritata Generosam Sudowska cum tui itidem

6mariti authoritate et assistentia citat inhaerendo Laudo Pallatinatus praesentis Constitutionibus Regni

7generalibus firmato, Idque pro eo Quia vos saepissime ab Actoribus iisdem requisiti

8existentes Laboriosum Klim Sakow[?] filium de villa praefata Bułaie Actorum subditum una

9cum uxore pueris pecoribus pecudibus totaque suppellectili domestica ad villam

10vestram praefatam Zapadyńce suffugium[?] et ibidem apud vos residentem et praesenti

11citatione apud vos arrestatum extradere Actoribus iisdem non vultis imo indebite

12retinetis quam non extraditionem ipsius iidem Actores taxant sibi mille marcis

13polonicalibus, citis itaque Terminum attamen[?] et ad praemissa omnia fusius in Termino

14proponenda officiose responsurum Datum in Castro Latycoviensi feria quinta in Crasti-

15no festi Sancti Aegidii Abbatis Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo

16sexto. Per Ministerialem Regni Generalem Providum Theodorum Brasicki Apparitorem offi-

17cii praesentis ter et ultra Iuris formam quater ad officium praesens Castrense Capitaneale Laty-

18coviense vocatos et acclamatos non tamen per se ipsos aut suum procuratorem nec alium

19quempiam comparentes imo contumaces existentes Iudicium praefato ad ipsum Iudicatur Acto-

20rem stante in lucro suo totius causae et integrae sine extraditionis subditi pro quo

21res est in instanti sub taxa in Constitutione Regni novella posita videlicet mille marcarum

22polonicalium quam ex nunc per officium praesens decernitur ex admissione officii praesentis Iu-

23dicatur condemnavit et Iuri memoriali scribit In defectu vero non extraditio-

24nis subditi neque persolutionis taxae praefatae per eosdem citatos iuxta constitutionem Regni

25novellam videlicet mille marcarum polonicalium ut iniunctum est in instanti Extunc Ge-

26nerosum idem officium Castrense Capitaneale Latycoviense Vicesgerentem officii sui Ministerialem

27et Nobilibus duobus ad fortiter intromittendum partem Actoream in bona citatorum

28pro censu causae praesentis onerata addidit et deputavit praesentibusque addit et deputat

29causaque praesens cum toto illius effectu ad partibus ipsis ad loci sive locorum Capitaneos

30sub cuius vel quorum Iurisdictione bona citatorum et Iure dictorum consistunt

31pro ulteriori in praemissis faciendo executione remittitur. Hicque incontinenti

k. 181 (skan 0184, strona prawa – górne 2/9; w rkp. numer 181)

1coram eodem officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi personaliter comparens Ministerialis

2Regni Generalis Providus Clemens Grabarski de Międzyboż authenticus et

3Iuratus officioque praesenti bene notus palam publice recognovit se citationem prae-

4sentem coram similem sigillatam Sabbatho post festum Sancti Aegidii Abbatis

5proxime praeterito apud Watamanum villae Zapadyńce posuisse et de Iuris

6forma positionem ipsius publicasse de quo ipsius relatio

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Daty: Podwyższenie Krzyża 14 IX 1666 (wtorek) → czwartek 16 IX 1666; pozew: czwartek nazajutrz po św. Idzim = 2 IX 1666; położenie pozwu: sobota po św. Idzim = 4 IX 1666. Tytuł marginalny: „Possessores Villae Zapadyńce a Possessoribus villae Bułaie In Lucro” (posesorowie Bułaj[?] wygrali z posesorami Zapadyniec). Wieś powodów: zapis „Bułaie/Butaie/Bułaje” – ujednolicono Bułaje[?]; posesor zastawny „Załuski[?]” (zapis „Załowski/Zaiowski”); pozwani „Sudowski[?]” (zapis „Sudowski/Sudowski”) i „Hedwigis Pszonczanka[?]” (zapis „Pszondzanka”). Nazwisko poddanego „Klim Sakow[?]” (zapis „Klim Sakow syn”). Kara 1000 grzywien za niewydanie zbiegłego poddanego – wg nowej konstytucji („constitutio novella”). „Laudum Pallatinatus” – uchwała sejmiku podolskiego, zatwierdzona konstytucją. Formuła dekretu częściowo skrócona i zniekształcona („Iudicium praefato ad ipsum Iudicatur Actorem” itd.); niepewne: „modernis[?]”, „suffugium[?]”, „attamen[?]”, „Jezupol[?]”, „Dubinensis[?]”. Przekład (skrót): Wielmożna Elżbieta Wiktoria z Potoka (1° v. Hieronimowa Adamowa Sieniawska, 2° v. Andrzejowa Potocka, wojewodzina bracławska), dożywotniczka i pani z prawa reformacji dóbr pozostałych po pierwszym mężu, Mikołaj Hieronim Sieniawski, strażnik koronny, dziedzic Bułaj[?], i Adam Jan Załuski[?], ich zastawny posesor, pozwali Stanisława Sudowskiego[?] i Jadwigę z Pszonków[?], małżonków, posesorów Zapadyniec, oraz innych roszczących sobie prawa do tych dóbr, o to, że mimo częstych żądań nie wydają zbiegłego z Bułaj[?] poddanego Klima Sakowa[?] z żoną, dziećmi, bydłem i całym dobytkiem, który osiadł u nich w Zapadyńcach i został tam zaaresztowany pozwem; powodowie szacują to na 1000 grzywien. Pozwani, wywołani przez woźnego Brasickiego trzy i cztery razy, nie stawili się; sąd skazał ich w kontumacji na wydanie poddanego natychmiast albo zapłatę 1000 grzywien wg nowej konstytucji; w razie niewykonania wyznaczył wicegerenta, woźnego i dwóch szlachciców do intromisji powodów w dobra pozwanych, a egzekucję odesłał do starosty właściwego. Woźny Klemens Grabarski z Międzyboża zeznał, że pozew położył w sobotę po św. Idzim u atamana Zapadyniec.

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (16 IX 1666), w sprawie wniesionej przez Elżbietę Wiktorię z Potoka, Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, strażnika koronnego (dziedzica Bułaj[?]), i zastawnego posesora Adama Jana Załuskiego[?] przeciw Stanisławowi Sudowskiemu[?] i Jadwidze z Pszonków[?], posesorom Zapadyniec, którzy nie wydawali zbiegłego poddanego Klima Sakowa[?] z rodziną i dobytkiem, skazał pozwanych w kontumacji na natychmiastowe wydanie poddanego lub zapłatę 1000 grzywien (wg nowej konstytucji), z intromisją powodów w dobra pozwanych w razie niewykonania. Woźny Klemens Grabarski położył pozew 4 IX 1666 u atamana Zapadyniec.

Transkrypcja

k. 181 (skan 0184, strona prawa)

1Inter N[obiles] Sachnowskie Macharzyńska et Jaremijowski[?] Scriptio

2Terminus hornus[?] talis qualis hodie fieri debuit inter Nobiles Marinam Popowska

3olim Nobilis Alexandri Sachnowski consortem relictam viduam et Marinam Sachnow-

4ska filiam suam ex eodem olim Nobili Alexandro Sachnowski susceptam et legitimam suc-

5cessricem Actrices et Nobiles Fedorum Sachnowski et Iwanum Jaremijowski[?] Iuris-

6dictioni Arcensi Latycoviensi obnoxios de personis bonisque suis generaliter omnibus ad

7officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense pro publicanda poena perpetuae bannitionis

8adcitatos citatione eiusmodi. Nicolaus a Potok in Jezupol[?] Potocki Generalis Po-

9doliae Camenecensis Latycoviensis Czerkasensis Dubiensis[?] etc. Capitaneus Vobis Nobilibus

10Fedoro Sachnowski et Iwano Jaremijowski[?] Iurisdictioni Arcensi Latycoviensi

11obnoxiis de personis bonisque vestris generaliter omnibus vigore Regio nostroque Capitanei

12qua in hac parte fungimur authoritate mandamus ut coram nobis vel officio nostro Castrensi

13Capitaneali Latycoviensi feria[?] Terminis Querelarum Castrensium Capitanealium Latycoviensium feria

14quinta post festum Exaltationis Sanctae Crucis proxime ventura proxima in Castro Latyco-

15viensi celebrandis personaliter peremptorie compareatis Ad instantiam Instigatoris offi-

16cii nostri eiusque Delatricum Nobilium Marinae Popowska olim Nobilis Alexandri Sachnow-

17ski consortis relictae viduae et Marinae Sachnowska filiae suae ex eodem olim Nobili

18Alexandro Sachnowski susceptae et legitimae successricis Actricum Quae vos

19Mater vidua per se Macharzyńska vero cum mariti sui ut Tutoris coniugalis

20assistentia citant et adcitant ad publicandam poenam perpetuae bannitionis Dominiisque

21eidem annexis proscriptionis per decretum in anterioribus Terminis querelarum Castrensium

22Capitanealium Latycoviensium super vobis obtentum ob non persolutionem summae infrascriptae

k. 181v (skan 0185, strona lewa – górne 3/5)

1in instanti iniunctae Idque iuxta manualem recognitionem vestram sub tempus quere-

2larum Castrensium Capitanealium Latycoviensium die nona Iulii Anno millesimo sexcentesimo se-

3xagesimo tertio super binas summas Primam quidem per te Fedorum Sachnowski

4super summa septuaginta florenorum polonicalium realis debiti et mutuatae pecuniae atque

5sex florenorum ratione litis expensionis Alteram vero per te Iwanum Jaremijowski[?] super

6summa sexaginta florenorum polonicalium itidem mutuatae pecuniae eisdem Actricibus bene-

7vole in simul et Iure obligatorio inscriptam manibusque vestris ac amicorum vestrorum

8ibidem expressorum subscriptam. Idque pro eo quatenus vos summas easdem super-

9prtas[?] si quidem et fundos hisce summis oneratos possidetis iisdemque summis

10a multo longoque tempore utifruemini eisdem Actricibus vel personis miserabi-

11libus in instanti persolvatis attamen sitis terminum tanquam peremptorium attur[?]

12et iudicatur ad praemissa latius vobis in termino declaranda responsuri Datum in

13Castro Latycoviensi. Datum in Castro Latycoviensi feria secunda ante festum Nativitatis

14B. M. Virginis proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto citatione

15ipsa sua cum causa de praemissis omnibus partibus disponente partibus ab altera intra

16hinc ad prima et proxima Castrensia Capitanealia Latycoviensia causarum officii Iudicia proxime

17et immediate in Castro Latycoviensi celebranda de consensu partium utrarumque personaliter

18coram eodem officio comparentium per hoc idem officium praesens limitatur et prorogatur

19et in tali robore Iuris prout hodie fieri debuit

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Na k. 181, po „summae infrascriptae”, na marginesie podpis „Nobilis Stephani Macharzyński”; ciąg dalszy pozwu na k. 181v. Pozew wydany w poniedziałek przed Narodzeniem NMP (8 IX 1666, środa) = 6 IX 1666; „Datum in Castro Latycoviensi” powtórzone. Zakończenie: termin – za zgodą obu stron osobiście obecnych – odroczono (limitowano) do najbliższych roków grodzkich latyczowskich, w tej samej mocy prawnej. Niepewne ponadto: „superprtas[?]”, „attur[?]”. Pozew wykonuje dekret z akt 290 (kara banicji za niezapłacenie 70 i 60 zł). Niepewne: „hornus[?]” (= hodiernus?), „Jaremijowski[?]”, „Jezupol[?]” (w akcie 289 odczytane „Brzezany[?]” – zapis tu „Jezupol”, przyjąć Jezupol), „Dubiensis[?]”, powtórzone „feria[?]”. Przekład (skrót): „Termin dzisiejszy taki, jaki dziś powinien się odbyć między szlachetnymi Maryną Popowską, wdową po Aleksandrze Sachnowskim, i Maryną Sachnowską, jej córką i sukcesorką, powódkami, a szlachetnymi Fedorem Sachnowskim i Iwanem Jaremijowskim[?], podległymi jurysdykcji zamkowej latyczowskiej, pozwanymi przed urząd grodzki latyczowski dla ogłoszenia kary wiecznej banicji takim pozwem: Mikołaj z Potoka na Jezupolu[?] Potocki, generał podolski, starosta kamieniecki, latyczowski, czerkaski, dubieński[?] itd. Wam […] nakazujemy, abyście stanęli na rokach grodzkich latyczowskich w czwartek po Podwyższeniu Krzyża […] na żądanie instygatora i delatorek […], które was pozywają do ogłoszenia kary wiecznej banicji i proskrypcji z państw Korony, uzyskanej dekretem na poprzednich rokach grodzkich za niezapłacenie niżej opisanej sumy […]”.

Streszczenie

Zapis (urwany) pozwu starosty Mikołaja Potockiego, wzywającego Fedora Sachnowskiego i Iwana Jaremijowskiego[?] na roki grodzkie latyczowskie (16 IX 1666) w celu ogłoszenia wiecznej banicji, uzyskanej przez Marynę z Popowiec Sachnowską i jej córkę Marynę Macharzyńską dekretem z poprzednich roków za niezapłacenie długów (por. akt 290). Termin odroczono za zgodą stron do najbliższych roków grodzkich (ta sama moc prawna).

Transkrypcja

k. 181v (skan 0185, strona lewa – od ok. 3/5)

1Inter N[obiles] Senkowski et Zabłocki Ratione non praesentationis pecorum Deliberatio

2Super citationem literalem Castrensem Capitanealem Latycoviensem authenticam tenoris eiusmodi.

3Nicolaus a Potok in Jezupol Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis Czer-

4kasensis etc. Capitaneus Tibi Nobili Alexandro Zabłocki in villa Śnitowka certae sortis

5consortis tuae quovis Iuris titulo Possessori si es possessionatus tanquam Possessionato si non

6de persona bonisque tuis generaliter omnibus vigore Regio et nostra Capitaneali qua in hac parte

7fungimur authoritate mandamus ut coram nobis seu officio nostro Castrensi Capitaneali Latycoviensi

8in Terminis querelarum seu Iudiciis causarum officii nostri feria quinta post festum Exaltationis

9Sanctae Crucis proxima in Castro Latycoviensi proxime et immediate celebrandis personaliter

10et peremptorie compareas Ad instantiam Instigatoris officii nostri eiusque Delatoris Nobilis Procopii

11Senkowski

k. 182 (skan 0185, strona prawa; w rkp. numer 182)

1Senkowski in villa itidem Śnitowka certae sortis suae obligatorii Possessoris Qui te

2inhaerendo decreto libertatis a termino non vero a causa tum melioratae prioris citationem

3suae erronee extraditae inhaerendo Constitutionibus Regni de non praesentatione pecorum

4sancitis per poena trium marcarum polonicalium pecuniae ratione cuiuslibet pecoris seorsive per te

5succumbite pro eo Quia tu in contrarium earundem Constitutionum Regni pecora in numero

6octo Actoris propria de nullo damno abacta intra triduum ut Iuris est forestae Regiae

7non praesentasti neque ad fideiussionem praefati Delatoris dum per Ministerialem certum et Nobiles

8duos affectabat (prout eo nomine eiusdem Ministerialis ac Nobilium in Actis Castrensibus Capitanealibus Laty-

9coviensibus facta fusius patet) non dedisti neque ad requisitionem officiosam extradere resti-

10tuereque voluisti, imo in compendium earundem Constitutionum Regni ac legum publicarum

11officiique praesentis in contemptum et summum praeiudicium Actoris boves laboratiles per duas

12septimanas pecora quatuor detinuisti et iisdem bovibus sibi laborasti et mace-

13rasti (ratione cuius macerationis Actori terminum seorsivum Actio reservatur) per quod

14tale tuum licentiosum factum poenas Constitutionibus et Statutis Regni descriptas incurristi[?] con-

15traxisti et succubuisti. Pro quibus poenis citaris sis terminum peremptorie attur[?]

16et ad praemissa in termino adveniendo tibi latius declaranda Iudicatur et officiose rensu-

17mus[?] Datum in Castro Latycoviensi feria secunda ante festum Nativitatis B. M. Virgi-

18nis proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto. Officium praesens Castrense

19Capitaneale Latycoviense partes utrasque personaliter coram se comparentes et inter se contro-

20vertentes exauditas habere terminum coram Iudicio suo praesenti super rebus adinvenit et

21in causa praesenti partibus procedere iniunxit a quo decreto pars citata movit officium quoque

22praesens non admisit de qua non admissa pars eadem citata protestatur de gravamine

23idem officium quoque reprotestatur, Hoc idem officium Castrense Capitaneale Latycoviense exau-

24ditis controversiis partium utrarumque foro adinvento parti citatae in causa

25ea procedere mandavit a quo decreto itidem pars citata motione ad Iudicia

26ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia interposuit quam motionem officium

27superiorum[?] itidem non admisit de qua non admissa itidem pars citata contra

28officium protestatur de gravamine et damnis officium quoque iure se hoc fecisse

29contra praefatam citatam reprotestatur. Tandem idem officium superiorum[?] causa hac

30… [?] super controversias partium utrarumque recepit sibi ad deliberandum

31Idque ad proximos Castrenses Capitaneales Latycovienses querelarum Terminos proxime in Castro

32Laticoviensi celebrandos in quibus quidem Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus Terminis

k. 182v (skan 0186, strona lewa – górna część)

1proxime et immediate in Castro Latycoviensi celebrandis in quibus quidem Castrensibus Capi-

2tanealibus Terminis partes utraeque habent habereque debent terminum peremptorium

3talem qualem hodie habere debuerunt iuxta Actoream partis citationem praesentia[?]

4deliberatione officii Termini conservationem et Acta. Hicque incontinenti coram

5eodem officio Actisque praesentibus Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus personaliter comparens Pro-

6vidus Theodorus Brasicki Ministerialis Regni Generalis apparitor officii praesentis in vim

7suae verae ac fidelis relationis palam publice ac libere recognovit se citationem

8literalem Castrensem Capitanealem Latycoviensem praeinsertam sigillatam authenticam ratione

9intro contentorum feria quinta proxime praeterita proxima ad bona villae Śnitowka curiamque

10praefati Nobilis Alexandri Zabłocki detulisse et in portam eius de curia infixis-

11se et ad notitiam eiusdem citati deduxisse de quo praesens eius est relatio

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Pozew datowany w poniedziałek przed Narodzeniem NMP 1666 = 6 IX 1666; termin: czwartek po Podwyższeniu Krzyża = 16 IX 1666; woźny położył pozew „w czwartek ostatnio miniony” (9 IX 1666), przybijając go do bramy dworu Zabłockiego w Śnitówce. Sprawa wg konstytucji o niezaprezentowaniu w grodzie zajętego (zagnanego) bydła w ciągu trzech dni (kara 3 grzywien od sztuki): Zabłocki zajął 8 sztuk bydła Sienkowskiego bez szkody, nie przedstawił ich „lasowi królewskiemu” (forestae Regiae – tj. urzędowi), nie wydał na poręczenie przez woźnego, a czterema wołami robocznymi przez dwa tygodnie sam orał i je zamęczył. Przebieg: sąd uznał termin, nakazał procedować; Zabłocki „movit” – odwołał się do Trybunału lubelskiego; sąd nie dopuścił, strona protestowała, urząd reprotestował; ostatecznie urząd wziął sprawę do namysłu (deliberatio) do najbliższych roków. Por. spór Sienkowskich z Zabłockimi o Śnitówkę (akty 194–196, 202, 239–240, 249). Niepewne: „consortis tuae” (część żony Zabłockiego?), „decreto libertatis a termino non vero a causa”, „seorsive”, „incurristi[?]”, „attur[?]”, „rensumus[?]”, „superiorum[?]” (zapis „sup[er]ioru[m]” – może „superius”), „praesentia[?]”.

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (16 IX 1666) w sprawie Prokopa Sienkowskiego, posesora zastawnego części Śnitówki, przeciw Aleksandrowi Zabłockiemu: Zabłocki zajął bez szkody 8 sztuk bydła Sienkowskiego, wbrew konstytucji nie przedstawił ich w grodzie w ciągu trzech dni ani nie wydał za poręką, a czterema wołami przez dwa tygodnie orał, zamęczając je (kara 3 grzywien od sztuki). Odwołanie Zabłockiego do Trybunału lubelskiego nie zostało dopuszczone; sąd odroczył rozstrzygnięcie (deliberatio) do najbliższych roków. Woźny Teodor Brasicki zeznał, że 9 IX 1666 przybił pozew do bramy dworu Zabłockiego w Śnitówce.

Transkrypcja

k. 182v (skan 0186, strona lewa)

1Similis inter eosdem Ratione Equi Deliberatio

2Super citationem literalem Castrensem Capitanealem Latycoviensem authenticam tenoris talis

3Nicolaus a Potok in Jezupol Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis

4Czerkasensis etc. Capitaneus Tibi Nobili Alexandro Zabłocki in villa Śnitowka etc.

5(scribatur ex superiori ad illa verba) Senkowski Commilitonis Cohor-

6tis Generosi Remiani Strzałkowski venatoris[?] Chełmensis in villa Śnitowka certae

7sortis suae Tenutarii et Possessoris Qui te inhaerendo decreto suo libertatis tantum

8a Termino non vero a causa tum melioratae priore citatione sua erronee extraditae

9citat pro eo Quia tu in compendium Iurium Legumque publicarum ac Constitutionum Regni

10de pace et securitate publica ac Domini[?] Nobilium severe sancitas tempore

11nuper praeterito videlicet Sabbatho ante festum Sanctae Margarethae Virginis et

12martyris proxime praeterito dum praefatus Delator domum suam ex oppido Latyczow

13advenisset ausus es tumultum excitare excitatoque tumultu (volens ac intendens

14Actorem vita privare) Domum seu Curiam Actoris una cum complicibus tuis

15aggredi et invadere (ratione cuius invasionis seorsiva Actio reservata Actori

16manet) circa quam aggressionem tuam ac invasionem equum militarem alias Konia

17pocztowego z pod Chorągwi Reipublicae valoris ducentorum florenorum polonicalium ex

18sclopeto globo plumbeo sulphure onusto transfigere et occidere ac de vivo

19mortuum facere Quapropter ut persolvas eundem equum iuxta decretum officii nostri

k. 183 (skan 0186, strona prawa – 3 wiersze; w rkp. numer 183)

1citans sis ad praemissa Iudicatur responsurus et terminum peremptorie attur[?] Datum

2in Castro Latycoviensi feria secunda ante festum Nativitatis Beatissimae Mariae Vir-

3ginis proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto Officium praesens Castrense etc.

4scribetur ex superiori ad finem et relationem inclusive

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Pisarz skrócił akt, odsyłając do poprzedniego (akt 293): „scribatur ex superiori ad illa verba” (w pozwie) i „Officium praesens Castrense etc. scribetur ex superiori ad finem et relationem inclusive” – tj. dalszy tok sprawy (odwołanie, deliberatio do najbliższych roków) i relacja woźnego Brasickiego o położeniu pozwu jak w akcie 293. Zajście: sobota przed św. Małgorzatą (13 VII 1666, wtorek) = 10 VII 1666 – gdy Sienkowski wrócił z Latyczowa do domu, Zabłocki wzniecił tumult, chcąc go zabić, napadł z pomocnikami jego dwór i zastrzelił z rusznicy jego konia wojskowego (pocztowego) z chorągwi Rzeczypospolitej, wartego 200 zł; za samo najście zastrzeżono osobną akcję. Por. akt 194 (Prokop Sienkowski okazał postrzelonego konia, VII 1666). Niepewne: „venatoris[?] Chełmensis” (Strzałkowski jako łowczy chełmski? – zapis „venatoris Chelmen[sis]”), „Domini[?]” (= domorum?), „attur[?]”.

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (16 IX 1666) w drugiej sprawie Prokopa Sienkowskiego, towarzysza chorągwi Remiana Strzałkowskiego, przeciw Aleksandrowi Zabłockiemu: 10 VII 1666 Zabłocki z pomocnikami napadł dwór Sienkowskiego w Śnitówce, chcąc go zabić, i zastrzelił jego konia pocztowego z chorągwi (wart 200 zł); pozwany ma zapłacić za konia. Tok sprawy i relacja woźnego – jak w akcie 293 (odroczenie do najbliższych roków).

Transkrypcja

k. 183 (skan 0186, strona prawa – od ok. 1/6)

1Inter N[obilem] Senkowska et N[obiles] Zabłocki et Krasuski Libertatio Termini

2Super citationem literalem Castrensem Capitanealem Latycoviensem authenticam sigillatamque de tenore tali

3Nicolaus a Potok in Jezupol Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis

4Czerkasensis etc. Capitaneus Vobis Nobilibus Alexandro Zabłocki et Petro Krasuski

5in villa Śnitowka certarum sortium consortium vestrarum quovis Iure titulo Possessori-

6bus de personis bonisque vestris generaliter omnibus vigore Regio et nostra Capitaneali qua in hac

7parte fungimur authoritate mandamus quatenus coram nobis seu officio nostro Castrensi Capitaneali

8Latycoviensi in Terminis querelarum seu Iudiciis causarum officii feria quinta post festum

9Exaltationis Sanctae Crucis proxima in Castro Latycoviensi celebrandis vel his de-

10ficientibus in aliis subsequentibus proxime et immediate celebrandis personaliter peremptorie

11compareatis Ad instantiam Instigatoris officii nostri eiusque Delatricis Nobilis Marinae de

12Czerleniowce olim Nobilis Michaelis Senkowski consortis relictae viduae Qui vos

13coniunctim et invicem vos in causam coniuncta inhaerendo Legibus et Constitutionibus

14Regni de violatoribus viarum publicarum paceisque publicae severe sancitis citant

15pro eo Quia vos in contrarium earundem legum et Constitutionum Regni ausi estis tempore

16nuper praeterito videlicet die Dominico ante festum Sanctae Margarethae Virginis et

17Martyris proxime praeterito praefatam Delatricem ex devotione civitatis Latycoviensis

18ad villam Śnitowka domum suam proficiscentem in via publica libera nil mali

19a quopiam sperantem mulierem pacificam iam senio confectam pace publica assecu-

20ratam sine ulla litis data occasione vi ac violenter aggredi bonamque famam

21verbis turpibus inhonestis licentiosis laedere increpareque his verbis aty matsa[?]

22stara czarownica iak się więcey drogami naszemi przebierać będziesz

23to cię powiesiemy[?] stemi[?] twemi skurwemi[?] synami mox postea Laboriosum

k. 183v (skan 0187, strona lewa)

1Juska Łotysz[?] de villa Śnitowka subditum Nobilis Śnitowski pro tunc aurigam eius

2in magnum contemptum et summum dishonorem praefatae Delatricis prae oculis fla-

3gellis sive sutecis[?] in curru sedentem multis verberibus excipere cum lace-

4ratione cutis effusioneque sanguinis converberare currumque eundem ac ipsam

5Delatricem obsangviolare[?] (prout eo nomine in Actis Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus

6facta latius patet) et metu magno eandem Actricem afficere per quod tale temera-

7rium ausum vestrum viam pacemque publicam violastis atque superius dictam Actricem obsan-

8gviolastis[?] aurigamque convulnerastis (ratione quod vulneris eiusdem aurigae seorsiva

9Actio vobiscum reservatur) ob quod tale factum vestrum poenas de voluntariis

10violatoribus pacis publicae tum invasoribus et obsessoribus viarum sancitas

11in se attraxistis et demeruistis vel quas officium nostrum super vos decernet cita-

12mini sitis Terminum attur[?] et ad praemissa vobis in termino adveniendo fusius de-

13claranda Iudicatur responsuri Datum in Castro Latycoviensi feria tertia in Vigi-

14lia festi Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae Anno Domini millesimo sexcen-

15tesimo sexagesimo sexto. Officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense partium

16utrarumque coram se personaliter comparentium et inter se ea in causa controvertentium

17exauditis controversiis Citatum non posse peremptorie non procedente poena

18contumaciae partem citatam condemnare adinvenit et partem citatam a termino praesenti

19liberam pronunciavit praesentibusque pronunciat vigore decreti sui

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Pozew datowany we wtorek w wigilię Narodzenia NMP (7 IX 1666); zajście w niedzielę przed św. Małgorzatą (13 VII, wtorek) = 11 VII 1666. Sienkowska wracała z nabożeństwa w Latyczowie do domu w Śnitówce; napastnicy, lżąc ją („a ty mat[k]a[?] stara czarownica, jak się więcej drogami naszemi przebierać będziesz, to cię powiesiemy[?] z twemi skurwemi[?] synami”), następnie pobili batami jej woźnicę Juskę Łotysza[?], poddanego Śnitowskiego, aż do krwi, „obsangviolare” (zapewne pochlapali krwią?) wóz i protestującą; za ranę woźnicy zastrzeżono osobną akcję. Sąd, wysłuchawszy stron, uznał, że pozwanego nie można skazać w kontumacji (termin nie był zawity) i uwolnił pozwanych od terminu. Por. akty 195–196, 202 (wcześniejsze protestacje Sienkowskiej). Niepewne: „aty matsa[?]” (zapis „atÿ matsa”), „powiesiemy[?]”, „stemi[?]”, „skurwemi[?]”, „Łotysz[?]” (zapis „Lotÿsz”), „sutecis[?]” (polska glosa? – może „sztelcami”?), „obsangviolare[?]”/„obsangviolastis[?]”, „attur[?]”.

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (16 IX 1666) w sprawie Marianny z Czerleniowiec Sienkowskiej, wdowy po Michale, przeciw Aleksandrowi Zabłockiemu i Piotrowi Krasuskiemu (posesorom części Śnitówki) o to, że 11 VII 1666 napadli ją na drodze publicznej, gdy wracała z Latyczowa, lżyli („stara czarownica”), grozili powieszeniem jej i jej synów i pobili do krwi batami jej woźnicę Juskę Łotysza[?] – uwolnił pozwanych od terminu, gdyż nie mogli być skazani w kontumacji.

Transkrypcja

k. 183v (skan 0187, strona lewa – dół)

1Inter Nobilem Senkowski et Nobilem Zabłocki Decretum Deliberationis

2In termino hodierno ex decreto Deliberationis conservationeque termini in diem praesentem provenien[te]

3Super citationem literalem Castrensem Capitanealem Latycoviensem sigillatam authenticam tenoris talis

4Nicolaus a Potok in Jezupol Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis Czer-

5kasensis etc. Capitaneus Tibi Nobili Alexandro Zabłocki in villa Śnitowka certae

6consortis tuae[?] sortis quovis Iuris titulo Possessori si es possessionatus tanquam possessionato si vero

7non tanquam impossessionato de persona ac bonis tuis generaliter omnibus vigore Regio

8et nostra Capitaneali qua in hac parte fungimur authoritate mandamus quatenus coram nobis seu officio

9nostro Castrensi Capitaneali Latycoviensi in Terminis querelarum seu Iudiciis causarum officii

10feria quinta post festum Exaltationis Sanctae Crucis proxima in Castro Latycoviensi

11celebrandis vel his deficientibus in aliis proximis subsequentibus proxime personaliter et per-

k. 184 (skan 0187, strona prawa; w rkp. numer 184)

1et peremptorie compareas Ad instantiam Instigatoris officii nostri eiusque Delatoris Nobilis Proco-

2pii Senkowski in villa Śnitowka certae sortis suae dictae Bukrynowska Possessoris

3Qui te vigore Constitutionum Regni de theloneis sancitarum per poena centum marcarum

4pecuniae polonicalis per te exinde demerita et incursa citat ideo Quia tu in contrarium

5earundem Constitutionum Regni tempore nuper praeterito videlicet dum praefatus Delator in nun-

6dinis Międzyboziensibus quae in festo Sanctorum Petri et Pauli Apostolorum anno currenti

7celebrabantur boves duos et vaccas duas emptas eas ex oppido Międzyboż

8ad curiam sive Domum suam in praefata villa Śnitowka consistentem misisset adhibito

9sibi Nobili Petro Krasuski socero tuo tum cum servis tuis tibi de nominibus et cognominibus

10melius notis (cum quibus seorsiva Actio Delatori reservatur) ausus es modo vi-

11olento in fundum praefati Delatoris proprium aggredi iniquumque theloneum ab iisdem

12pecoribus extorquere in quo theloneo sub ipsa curia Delatoris super eadem

13pecora empta cum aliis pecoribus fratris sui Nobilis Simeonis Senkowski in

14numero octo vi ac violenter abegere ad seque repellere atque recipere et sub

15aliquot dies penes se detinere eadem omnia pecora (ratione cuius detentionis eorundem

16pecorum seorsiva Actio Actori eadem manet) a quibus pecoribus unam

17vaccam iuvencam quartum Annum habentem alias jałowicę czwartaczkę[?] in vim iniqui

18et inusitati thelonei recipere et extorquere prout recepisti et extorsisti per quod

19in poenam superscriptam centum marcarum polonicalium incidisti et in se attraxisti atque

20succubuisti Pro qua persolvenda atque nihilominus ut eandem vaccam in vim

21iniqui thelonei extorti receptam restituas citans sis terminum peremptorium

22atturus et ad praemissa fusius tibi in termino proveniendo declaranda Iudicatur et

23officiose venturus Datum in Castro Latycoviensi feria secunda ante festum Nati-

24vitatis B. M. V. proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto

25Officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense partibus utrisque personaliter coram se compa-

26rentibus et inter se controvertentibus expediendo deliberationem suam habere

27partes Terminum adinvenit et in causa praesenti prosequi decrevit, a quo decreto

28pars citata movit quam motionem idem officium praesens non admisit de qua non admissa

29pars citata contra officium protestatur. Officium quoque se iure decrevisse reprote-

30statur Denuo officium praesens superscriptum exauditis utrarumque partium controversiis

31quoniam pars Actorea deduxit causa praesente theloneum fuisse et per theloneum

k. 184v (skan 0188, strona lewa – górna część)

1ubique forum esse commune Ideo foro adinvento parti citatae in causa praesenti proce-

2dere iniunxit a quo decreto itidem pars citata motionem suam ad Iudicia ordinaria

3Generalia Tribunalia Regni Lublinensia interposuit quam motionem hoc idem officium non detulit de

4qua non delata eadem pars citata contra officium praesens protestatur officium quoque itidem

5ea in causa iudice iniunxisse contra partem citatam reprotestatur. Itaque hoc idem

6officium superius allegatum Castrense Capitaneale Latycoviense ex earundem partium controversiis personaliter

7inter se factis bene intimatis et exauditis ex deductioneque partis Actoreae sua

8non aliena iniuriam vindicasse competentem Actorem et Actionem adinvenit

9et citatae parti in causa praesenti respondere mandavit a quo decreto itidem pars

10citata movit quam motionem officium idem superius non admisit de qua non

11admissa contra officium de gravamine et damnis pars superscripta citata protestatur

12Officium quoque contra partem eandem citatam se iure suadente reprotestatur. Tandem hoc

13idem officium superius Castrense Capitaneale Latycoviense post tot controversias

14partium utrarumque per inter se inferentium super easdem controversias ea in

15causa denuo deliberat Idque ad proximos Castrenses Capitaneales Latycovienses Terminos

16querelarum proxime et immediate Latycoviae celebrandos in quibus quidem Terminis

17Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus celebrandis partes utraeque habent habereque debent

18Terminum peremptorium talem qualem hodie habere debuerunt iuxta Actoreae

19partis citationem praeinsertam deliberationemque officii Termini conservationem et Acta

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Pozew datowany 6 IX 1666 (poniedziałek przed Narodzeniem NMP). Zajście: Prokop Sienkowski kupił na jarmarku w Międzybożu na św. Piotra i Pawła (29 VI 1666) dwa woły i dwie krowy i wysłał je do swego dworu w Śnitówce; Zabłocki z teściem Piotrem Krasuskim i sługami napadł na jego grunt, pobrał „bezprawne myto” – zagnał te i inne bydło (razem 8 sztuk, w tym brata Szymona Sienkowskiego), trzymał przez kilka dni i zatrzymał jako myto jałówkę czwartaczkę (w czwartym roku); kara wg konstytucji o mytach – 100 grzywien. Tok: sąd przyjął sprawę, Zabłocki twierdził, że trybunał lubelski jest właściwy (forum commune); sąd uznał swoją właściwość, odwołania nie dopuścił, uznał powoda i akcję za właściwe (dochodzi własnej, nie cudzej krzywdy) i nakazał odpowiadać; po kolejnym nieprzyjętym odwołaniu sprawę ponownie odroczono do najbliższych roków. „Bukrynowska” – nazwa części Śnitówki (por. akty 195–196). Niepewne: „consortis tuae[?]”, „jałowicę czwartaczkę[?]” (zapis „Jałowicę Czwartacze”), „detulit” (= admisit), „iudice[?]” (zapis „iudice/iuridice”).

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (IX 1666) w sprawie Prokopa Sienkowskiego, posesora części Bukrynowskiej w Śnitówce, przeciw Aleksandrowi Zabłockiemu: po jarmarku na św. Piotra i Pawła 1666 w Międzybożu Zabłocki z teściem Piotrem Krasuskim i czeladzią zagnał bydło Sienkowskiego (2 woły i 2 krowy) wraz z bydłem jego brata Szymona – razem 8 sztuk – przetrzymał je kilka dni i zabrał jałówkę jako „bezprawne myto” (kara 100 grzywien). Sąd odrzucił zarzut niewłaściwości i odwołania do Trybunału lubelskiego, uznał powództwo i ostatecznie ponownie odroczył sprawę do najbliższych roków.

Transkrypcja

k. 184v (skan 0188, strona lewa – dół)

1Ex parte G[enerosi] Uleski G[enerosa] Trzeciakowa Contumax

2Generosus Paulus [nad wierszem: Uleski] Actor Generosam Zophiam olim Generosi Petri Uleski primarum ad praesens

3vero secundarum nuptiarum olim Generosi Pauli Trzeciak consortem derelictam viduam

4ut se asserit bonorum omnium summarumque pecuniarum morte praefati Generosi

5olim Petri Uleski derelictorum Dominam Advitalitialem et Reformatoriam ad officium

6praesens Castrense Capitaneale Latycoviense citatam citatione literali Castrensi Capitaneali

7Latycoviensi authentica sive sigillata tenoris talis Nicolaus a Potok

8in Jezupol Potocki Generalis Podoliae Camenecensis Latycoviensis Czerkasensis etc. Capi-

9taneus Tibi Generosae Zophiae olim Generosi Petri Uleski primarum secundarum

10vero nuptiarum olim Generosi Pauli Trzeciak consorti derelictae viduae ut se

11asserenti omnium bonorum mobilium et immobilium summarumque pecuniarium

k. 185 (skan 0188, strona prawa; w rkp. numer 185)

1quarumvis habitarum et habendarum morte eiusdem olim Petri Uleski derelictorum

2Dominae Advitalitiali et Reformatoriae villae Zapadyńce iuxta similem[?]

3suorum[?] uti sibi usurpans Tenutricem (de quibus Iuribus tuis praefacto Generoso

4Paulo Uleski non constat) de persona ac iisdem omnibus ad praesens bonis tuis

5vigore Regio et nostra Capitaneali qua in hac parte fungimur authoritate mandamus

6quatenus coram nobis seu officio nostro Castrensi Capitaneali Latycoviensi in Ter-

7minis querelarum seu Iudiciis causarum officii hic feria quinta post festum

8Exaltationis Sanctae Crucis proxima in Castro Latycoviensi celebrandis vel

9his deficientibus in aliis subsequentibus proxime personaliter et peremptorie compareas

10Ad instantiam Generosi Pauli Uleski Actoris qui te citat pro eo Quia tu

11non vis sibi solvere quingentos florenos polonicales certi veri liquidi sive

12mutuatae pecuniae Quam summam una cum praefato olim Nobili Petro Ule-

13ski fratre germano Actoris marito vero suo unanimiter insimulque in-

14scripsisti et debuisti sibi solvere ad tempus iam pridem praeteritum et

15non solvisti nec olim superscriptus maritus tuus frater vero Actoris persolvit

16prout de hoc Inscriptio in Actis Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus canebat

17Sed quoniam Acta praefacta Castrensia Capitanealia Latycoviensia ob incursionem hosti-

18lem perierunt (prout omnibus constat) ideo Actor iuramento corporali com-

19probare vult paratusque est vel prout Iudicium seu officium decernet et in toto

20fide Actorem superscriptum damnificasti Quapropter ad persolvendam praefatam

21summam Quingentorum florenorum polonicalium sub vadio similis summae originalis in

22eadem Inscriptione apposito citans sis terminum atturus et ad praemissa tibi

23in termino adveniendo fusius declaranda Iudicatur responsura Datum in Castro

24Latycoviensi feria secunda ante festum Nativitatis Beatissimae Virginis

25Mariae proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto. Per

26Ministerialem Regni Generalem Providum Theodorum Brasicki Apparitorem officii prae-

27sentis ter ultra Iuris formam quater ad officium praesens Castrense Capitaneale La-

28tycoviense vocatam non tamen per se aut suum procuratorem sive alium quem-

29piam comparentem imo contumacem existentem Nobili praefato id ipsum Iudicialiter

k. 185v (skan 0189, strona lewa – górna część)

1attestante ex admissione officii praesentis Iudicatur condemnavit et Iurimemo-

2riale solvit citatione ipsa sua cum copia de praemissis fusius disponente[?] Hicque

3incontinenti coram eodem officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi personaliter

4comparens Ministerialis Regni Generalis Providus Theodorus Brasicki Apparitor

5officii praesentis palam publice libereque recognovit se citationem praeinsertam authen-

6ticam sigillatamque ad bona villae Zapadyńce Generosae Zophiae Trzeciakowa

7ex parte Generosi Pauli Uleski detulisse et apud

8Watamanum eiusdem villae Zapadyńce posuisse positionemque eiusdem citationis

9superscriptae Generosae Trzeciakowa publicasse de quo eius relatio recta est

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – sesja z 16 IX 1666 (po aktach 291–296). Pozew datowany w poniedziałek przed Narodzeniem NMP (6 IX 1666); woźny położył go „w czwartek ostatnio miniony” (9 IX 1666) u atamana Zapadyniec. Sprawa: Zofia, wdowa po Piotrze Uleskim (bracie rodzonym powoda), 1° v. Uleska, 2° v. Trzeciakowa, rości sobie dożywocie i prawo reformacji do dóbr po pierwszym mężu, m.in. wsi Zapadyńce (powód kwestionuje te prawa); wraz z mężem Piotrem zapisała się powodowi na 500 zł długu, którego nie spłacili; ponieważ akta grodzkie latyczowskie zginęły podczas najazdu nieprzyjacielskiego, powód gotów jest zaprzysiąc dług. Pozwana, trzykrotnie i czterokrotnie wywołana, nie stawiła się – sąd skazał ją zaocznie. Por. akt 291 (Zapadyńce – posesorzy Sudowscy[?]). Niepewne: „similem[?] suorum[?]” (k. 185, w. 2 – zapewne „iuxta similem suorum…”), „praefacto”, „canebat” (= sonabat?), „Iurimemoriale solvit” (= memoriale – opłata), „disponente[?]”, dopisek „1836[?]” na marginesie (zapis „1856”/„1835” – zapewne data późniejszej kwerendy).

Streszczenie

Sąd grodzki latyczowski (16 IX 1666) w sprawie Pawła Uleskiego przeciw Zofii, wdowie po jego bracie Piotrze Uleskim, obecnie wdowie po Pawle Trzeciaku, roszczącej sobie dożywocie i reformację dóbr po pierwszym mężu (m.in. Zapadyniec) – o niezapłacone 500 zł z zapisu jej i Piotra Uleskiego (akta z zapisem zaginęły podczas najazdu nieprzyjaciela; powód gotów zaprzysiąc dług) – skazał pozwaną zaocznie. Woźny Teodor Brasicki złożył pozew 9 IX 1666 u atamana Zapadyniec.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 185v (skan 0189, strona lewa – dół: notatki kwerend i poświadczenie z 1835 r.)

1Quaesito pro parte Magnifici Bilowski[?] et Reperto[?].

2Quaesitum pro parte Illustrissimi Magnifici Stanislai Potocki Palatini Russiae

3Sed praeter Protestationem[?] nihil Reperto

4Quaesitum per Generosum Stanislaum Rzymowski

5pro parte Generosorum Rzymowskich

6Quaesitum pro parte Magnificorum Tepper[?] per GG. Kożuchowskich[?]

7Quaesito pro re Generosi Ignatii Kaczorowski[?]

8Quaesito pro Interesse Magnificorum Łabęckich[?] et nihil reperto.

9Коммиссiею Высочайше учрежденною для

10приведенiя в порядокъ Актовыхъ книгъ по Губер-

11нiямъ Кiевской, Подольской и Волынской пра[?]-

12нумеровано[?] и прошнуровано Перенумерованнымъ[?]

13листовъ … [?] Iюля 4 дня

141835 года

15Колл[ежский] Асессоръ … [?]

16Коллежскiй Асессоръ Войцеховъ[?]

17Губернскiй Секретарь … [?]

18Уездный Стряпчiй Тиарковскiй[?]

k. 186 (skan 0189, strona prawa; w rkp. numer 186 – notatki kwerend)

1Quaesi[tum] … [przekreślone, zamazane] … respectu[?] Grochowie[?]

2Quaesito pro parte Generosorum Petri Radziejowskich per Stephanum Petrum

3Radziejowski

4Quaesitum pro parte Magnifici Nikorowski[?]

5Quaesitum ad Instantiam GG. Samuelis Kostenko[?],

6Samuelis Daszczenko[?] Radziejowskich

7Quaesivit Generosus Mathias Dyakowski aliquod Documentum Bona

8Dzaków[?] spectantis, sed nullum invenit. Solum commemora-

9tus extitit quidam per unnam Transactionem Paulus Dzahow-

10ski [przekreślona dalsza część wiersza]

11Quaesitum per Generosum Ignatium Dyakowski eadem Tranzactionum, et praeter eandem

12Generosi Pauli Dyakowski Tranzactionem nullam repertum

13Quaesito per Buchalski[?] et nihil reperto

14Quaesito per Uściński[?] pro parte M[agnifici] Kumanowski[?]

15sed nihil reperto

16Quaesito per Winnickiego[?] et Ostrowski[?] parte GG. Kumanowskich et non nulla repe-

17riunt Transactiones

18Quaesito per Eosdem pro parte Rużyńska[?] et nil reperto

19Quaesito pro parte Magnifici Kumanowski per Generosos Gruchalski[?] et Damecki[?]

20Iterum Quaesito pro parte Magnificorum Kumanowskich per Generosum Grzechowski[?]

21Quaesitum pro parte Magnifici Dziedoszycki[?] Capitanei Bacli[?] per Generosum Mateuszewski[?] [podpis:] [..]

22Quaesito pro re Magnifici Kaliski per GG. Zakrzewski et Borkowski[?] [podpis:] [..]

23Quaesito per Generosum Wiśnicki[?]

k. 186v (skan 0190, strona lewa – notatki kwerend z ozdobnymi zawijasami)

1Quaesitum per Radziejowski

2Quaesitum pro Interesse Magnificorum Czarneckich[?] per [..] Kossak[?]

3Quaesitum pro parte Magnificorum Orzechowskich[?] … [?]

4et Nihil repertum per Petrum Rzymowski[?]

k. 187 (skan 0190 prawa – pusta) / karta końcowa (skan 0191 lewa i prawa – notatki kwerend; skan 0192 – arkusz archiwalny)

1Quaesitum pro parte … [kilkanaście dalszych zapisek kwerend, m.in. Potockich, Ossolińskich[?], Rzewuskich[?], Baranieckich[?], Nieczajów[?] – odczyt częściowy]

2Quaesitum … Transactiones … ad Bona … Interesse Magnificorum Zarzeckich[?] …

3Quaesitum pro parte … Kuźnicki[?] …

4Totus hic Liber pro parte Magnifici Dulski[?]

5Ensiferi Varsaviensis quaesitus. 1730. Anno die 20. 8bris.

Objaśnienia i tłumaczenia

[Uwagi transkrybenta:] Ostatnie karty księgi nie zawierają aktów sądowych. (1) Notatki „Quaesitum/Quaesito…” – zapiski z XVIII w. o kwerendach w księdze na rzecz różnych osób (zwykle z dopiskiem „nihil repertum” – nic nie znaleziono); pisane różnymi rękami, często skrótami; odczyt nazwisk w większości niepewny i zaznaczony [?]. Najważniejsza datowana: „Totus hic Liber pro parte Magnifici Dulski Ensiferi Varsaviensis quaesitus. 1730 Anno die 20 8bris” – cała księga przeszukana na rzecz wielmożnego Dulskiego, miecznika warszawskiego, 20 X 1730. (2) Poświadczenie z 4 VII 1835 r. komisji „najwyżej ustanowionej dla uporządkowania ksiąg aktowych w guberniach kijowskiej, podolskiej i wołyńskiej”: księga ponumerowana, przesznurowana i opieczętowana; podpisy urzędników (asesor kolegialny Wojciechow[?], sekretarz gubernialny, stryapczy powiatowy Tiarkowski[?]) i czerwona pieczęć lakowa. Dopisek cyrylicą: „W tej księdze dokumentów 286, a kart 187”. (3) Arkusz kontrolny CDIAK USRR w Kijowie (fond 40, opis 1, sprawa 2): 188 – 1 = 187 kart, karta literowa 1a, pominięty nr 111; „stara numeracja”; na k. 185v pieczęć; między k. 164 i 165 uszkodzona pieczęć i papierowa kustodia (w kopercie) – to druk uniwersału z 1672 r. (akt 270); data 27 XI 1978. Liczba 286 dokumentów w opisie z 1835 r. zbliżona do liczby aktów w tym opracowaniu (298 wraz z fragmentami i wpisami z kart przemieszanych).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Końcowe karty księgi 40-1-2: XVIII-wieczne zapiski kwerend archiwalnych (m.in. przeszukanie całej księgi dla Dulskiego, miecznika warszawskiego, 20 X 1730), rosyjskie poświadczenie komisji porządkującej księgi aktowe guberni kijowskiej, podolskiej i wołyńskiej z 4 VII 1835 (z pieczęcią i adnotacją: 286 dokumentów, 187 kart) oraz arkusz kontrolny Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego USRR w Kijowie (fond 40, opis 1, sprawa 2; 187 kart; 27 XI 1978). Okładka skórzana (skan 0193).