Księga grodzka latyczowska 1663–1701 (czystopis – indukta) · część 7 z 8
Akty 241–280
Wpisy od 4 października 1666 do 20 sierpnia 1666
Akt nr 241
Obdukcja ran Stanisława Kulczyckiego, zadanych przez Marcina Czemielowskiego na drodze za Międzybożem, z relacją woźnego Klemensa Grabarskiego (rkp. 1666 N. 131)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data4 października 1666 (feria secunda ipso die festi S. Francisci Confessoris); zranienie 19 września 1666 (niedziela)
Karty / skanyk. 143v (skan 0147 lewa – od ok. 1/4 do dołu)
2nislaus Kulczycki quam primum ad meliorem salutem p[er]venit inhaerendo con-
3stitutionibus Regni de vulneribus sancitis tum visioni vulnerum p[er] Min[isteria]lem Regni Gene-
4ralem Providum Clementem Grabarski ac N[obi]les certos recognitae p[rae]sentavit et
5commonstravit eid[em] off[ici]o p[rae]senti ead[em] vulnera tria vid[elicet] in capite sup[er] aurem
6partis sinistrae duo p[ro]funda cruenta tertium in facie sub aure sinistra vul-
7nus longum profundum. Quae vulnera asseruit sibi die dominico in via libera
8publica sine ulla litis data occ[asi]one trans oppidum Międzybożien[se] domum suam
9discedenti p[er] N[obi]lem Martinum Czemielowski viae infamem et obsessorem viae publicae
10framea illata et inflicta esse. Quae quid[em] vulnera off[ici]um p[rae]sens vidit et debite
11conspexit. R[ati]one quorum p[rae]missorum Idem protestans con[tra] eund[em] N[obi]lem Czemielowski
12cor[am] eod[em] off[ici]o p[rae]senti solen[n]iter manifestatus est et p[ro]t[esta]tus offerendo se cum
13ipso in foro fori iure acturum et vindicaturum. Hicq[ue] incontinenti stans p[er]sonaliter
14Min[isteria]lis Regni G[e]n[er]alis Providus Clemens Grabarski de Międzybóż publice ac
15per expressum recognovit se ea vulnera supr[a]specificata in recenti sanguiolata
16vidisse de quo eius est relatio.
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt potwierdza, że rannym w napadzie z 19 IX 1666 był Stanisław Kulczycki (w akcie 233 obdukcja woźnego w Pieczyszczach[?] na wezwanie „N[obi]lis Stanislai Kulczycki” – tam rannego odczytano jako Jana; przyjmuję, że ranny to Stanisław). „Viae infamem” – zapewne pomyłka pisarza (zamiast „virum infamem”/„latronem”). Data: św. Franciszka 4 X 1666 – poniedziałek (zgodne).
[Tłumaczenie:] Do urzędu i akt niniejszych grodzkich starościńskich latyczowskich przybywszy osobiście szlachetny Stanisław Kulczycki, gdy tylko przyszedł do lepszego zdrowia, trzymając się konstytucji Królestwa o ranach ustanowionych, a [także] oględzin ran przez woźnego generalnego Królestwa opatrznego Klemensa Grabarskiego i pewnych szlachetnych zeznanych, okazał i pokazał temuż urzędowi te same trzy rany, mianowicie na głowie nad lewym uchem dwie głębokie, krwawe, trzecią na twarzy pod lewym uchem, długą i głęboką. Twierdził, że rany te zadał mu szablą w niedzielę na wolnej drodze publicznej za miasteczkiem Międzybożem, gdy bez żadnej przyczyny wracał do domu, szlachetny Marcin Czemielowski, [człowiek] niesławny i rozbójnik drogowy. Które rany urząd niniejszy widział i należycie obejrzał. Z powodu tego tenże protestujący przeciw temuż szlachetnemu Czemielowskiemu przed tymże urzędem uroczyście manifestował się i protestował, ofiarując się z nim przed jego sądem prawnie postępować i dochodzić. I zaraz stojąc osobiście woźny generalny Królestwa opatrzny Klemens Grabarski z Międzyboża publicznie i wyraźnie zeznał, że te rany wyżej opisane świeżo zakrwawione widział; o czym jest jego relacja.
Streszczenie
Stanisław Kulczycki, gdy wrócił do zdrowia, okazał w grodzie (4 X 1666) trzy rany od szabli – dwie głębokie nad lewym uchem i długą na twarzy pod lewym uchem – zadane mu w niedzielę 19 IX 1666 na drodze za Międzybożem przez Marcina Czemielowskiego, rozbójnika drogowego, i zaprotestował przeciw niemu; woźny Klemens Grabarski potwierdził, że widział te rany świeże.
Akt nr 242
Protestacja Tomasza Sokołowskiego[?], wójta miasteczka Sadkowce, sługi Andrzeja Michała Chojnackiego[?], cześnika bełskiego, rotmistrza JKM, posesora Sadkowiec, przeciw towarzyszom chorągwi wojewody ruskiego (porucznik Jan Szaniawski[?] i in.) i chorągwi kasztelanica lubelskiego (Stanisław Lubieniecki[?]) – najazd na Sadkowce 4 IV 1665 z rejestrem szkód (rkp. 1666 N. 132)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data5 października 1666 (feria tertia in crastino festi S. Francisci Confessoris); najazd 4 kwietnia 1665
Karty / skanyk. 144 (skan 0147 prawa; w rkp. numer 144) – k. 144v (skan 0148 lewa) – k. 145 (skan 0148 prawa; w rkp. numer 145) – k. 145v–146 (skan 0149) – k. 146v (skan 0150 lewa – górna 1/3)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 143v (skan 0147, strona lewa – dół)
k. 144 (skan 0147, strona prawa; w rkp. numer 144)
2tek zboża roznego zabranie y violentię tę wszytkie tak a nie ynak-
3szey iako w tym Regestrze są położone y specificowane nam y samemu
4dom naszym także y samemu J[ego] M[o]ś[ci] Panu naszemu wyżmianowane-
5mu wymianowanym przez Ich M[o]ś[ci]ow Panow Żołnierzow Chorągwiey
6Dwuch to iest przez Chorągiew Iaśnie Wielmożnego J[ego] M[o]ś[ci] Pana
7Woiewody Ruskiego ktora natenczas w Morachwie stała iako też
8y Chorągiew J[ego] M[o]ś[ci] Pana Starościca Lubelskiego ktora w Szarygrodzie
9natenczas stała są poczynione y zadawane observata debita Iu-
10randi solenitate in facie off[ici]i p[rae]sentis p[rae]stiterunt.
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Niepewne na k. 145v–146v: „Kuczyra[?]”, „Szczerbania[?]”, „Umańskiego[?]”, „Lubki[?]”, „Triski[?]”, „z Futoru[?] Iadyich[?]”, „stoiące[?] przeszkilka[?]”, „porybiali[?]”, „świecie[?]”, „Swarzykowskiego[?]” (namiestnik chorągwi), „Boltutowicza[?]”, „Boliy[?]”, „Strzelemu[?]”, „Dworakowej[?]”, „nieyprawdziwiey[?]”, „Stan[owy?]”, „subscriptio Regni[?]”. „Szarygród” – zapis „Szarygrodu/Szarygrodzie” (w drugiej części wyraźny) – tam stała chorągiew starościca lubelskiego i tam sprzedawano zrabowane zboże i miód (wcześniej odczytane „Czarnogród[?]”); „Morachwa” – tam stała chorągiew wojewody ruskiego (zapis „Morachwa”; wcześniej „Morachwa”). Imiona poddanych w rejestrze – liczne odczyty niepewne (oznaczone [?]); „fl.” – złote (floreni). Niepewne nazwiska stron: „Sokołowski[?]” (zapis „Soko-/łowski”), „Chojnacki[?]” (zapis „Choynacki/Chojnacki”), „Szaniawski[?]” (zapis „Szanyskowski/Szaniawski”), „Olbiński[?]”, „Capitanealis[?] Lublinensis” – starościc lubelski, „vicerniatem[?]” (może „vicerotmagistrum”), „Morachwa” (zapis „Moraczwa” – może Murachwa/Murafa), „Wysocki[?]” (podający rejestr; zapis „Wysocki”), „Szarygrodzie” (zapis „Czarnogrodzie/Czarnygrodzie”). Akta grodu winnickiego były wówczas nieczynne („Actis Castrensibus Vinnicensibus vacantibus”) – dlatego wpis w Latyczowie.
Streszczenie
Tomasz Sokołowski[?], wójt miasteczka Sadkowce, sługa Andrzeja Michała Chojnackiego[?], cześnika bełskiego i rotmistrza JKM, posesora Sadkowiec, zaprotestował (5 X 1666; akta grodu winnickiego nieczynne) przeciw towarzyszom chorągwi wojewody ruskiego (porucznik Jan Szaniawski[?] i in.) oraz chorągwi starościca lubelskiego (porucznik Olbiński[?] i in.), którzy 4 IV 1665 ok. 150 koni najechali z Moraszwy[?] na Sadkowce, uprowadzili bydło, splądrowali komory i domy poddanych. Dołączono szczegółowy rejestr szkód poszczególnych poddanych (woły, krowy, jałowice, młodziki, wieprze, miód, masło, ser, kotły gorzałczane, fanty), z wyceną w złotych; jeden z poddanych (Bihunec[?]) został przy tym okrutnie zabity. Rejestr obejmuje także zboże z pól (pszenica 450 ośmaczek, żyto, hreczka, owies, proso – łącznie kilka tysięcy złotych), 600 pni pszczół chłopskich i 120 pańskich (po 6 zł), splądrowaną cerkiew (aparaty, obrazy, 3 dzwony, księgi – 600 zł), 20 piętnowanych wołów pańskich, zniszczone młyny, szkody wójta Sokołowskiego, Mikołaja Boltutowicza[?] i Ordyńskiego oraz zgwałcenie dwóch mężatek w polu. Rejestr podpisali wójt Tomasz Sokołowski i Mikołaj Boltutowicz[?]; burmistrzowie Sadkowiec Hawryło i Hryhor zaprzysięgli prawdziwość szkód wyrządzonych przez chorągwie wojewody ruskiego (stojącą wówczas w Morachwie) i starościca lubelskiego (w Szarygrodzie).
Akt nr 243
Protestacja Tomasza Sokołowskiego, wójta Sadkowiec, imieniem Andrzeja Michała Chojnackiego, cześnika bełskiego, przeciw chorążemu koronnemu Stanisławowi Potockiemu i Stefanowi Złoczowskiemu, chorążemu halickiemu, oraz towarzyszom ich chorągwi – szkody w Sadkowcach VIII–X 1665 i zimą 1666 z rejestrem (rkp. 1666 N. 133)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data5 października 1666 (sesja z aktu 242); szkody: sierpień–październik 1665 oraz zima 1665/1666
Karty / skanyk. 146v (skan 0150 lewa – od ok. połowy) – k. 150 (skan 0153 prawa – górna część); rejestr szkód k. 147–150
10Czeladź JM P. Brzyzkiego[?] zabrała y do Maiętności pomienionego Pana
11swego pod Halicz zaprowadziła w czym szkody uczynili na złot. 1000 które
12te rzeczy wyżey mianowane każdy chłop pod przysięgą zeznał, iż po-
13brane są przez wyżey mianowanych JchMciów Panów Żołnierzów powydawany[?]
14przez nich tymże JchMciom stacyey modo violento. Gdy to wszytko zabrawszy
15Czeladź pomieniona JM P. Złoczewskiego na podwodę wołów 4 wzięli y da-
16łowie[?] 3 którym to bydłem do Nowosiółek[?] maiętności swoiey JM P. Złoczow-
17skiego rożne ligumeny[?] przy inszych wozach swoich zaprowadziwszy bydło przy
18sobie zatrzymał y dotąd nieoddaie, przez co szkody rachuie gromada
19Iako przytym musiała płacić Ukrzywdzonym na złot. polskich 260 hoc loco[?]
20Subscriptio manualis in eo Regestro eiusmodi: Thomasz Sokołowski Woyt Sadkow-
21ski Mikołay Bałutowicz[?] Starszy[?] Sadkowski. Post Ingrossationem suprascripti[?] Regi-
22stri In Confirmationem praemissorum omnium hicque contentorum coram officio h[oc]ce[?]
23praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi personaliter Comparentes Honesti Hawryło et
24Hryhor de oppido Sadkowce Proconsules praefati Dni Andreae Michaelis Choy-
25nacki Pocillatoris Belzensis Subditi suisque damna superius expressa et specificata ac
26depositionem suam suorumque vicinorum ac praefati Pani[?] Choynacki Dni sui corpo-
27rale in eam rotam iż te wszytkie szkody krzywdy pobranie bydeł
28Pasiek wybicie Miodów Fant zboża rożnego spuszczenia stawu Ha-
29kownic 12 y kotła y z Cerkwi apparatów Obrazów iako w Regestrze
k. 150 (skan 0153, strona prawa – górna część; w rkp. numer 150)
1położono zabranie y ze młynów wybieranie y inszych violencyi wszyt-
2kich zakazanie[?] y nadtey[?] iako w tym Regestrze wyż położono y mia-
3wano[?] nam y Sąsiadom naszym także y samemu JMci Panu naszemu
4wyż mianowanemu y Panu Woytowi y szlachcie mieszkaiącym z nami
5wyż specificowanym przez JchMciów PP. Żołnierzów Towarzystwo
6y Czeladź ich w Regestrze położonych dwuch Chorągwiey także[?] Wielmo-
7żnego JM P. Chorążego Koronnego a JM P. Złoczowskiego w Mora-
8chwie y w Szarygrodzie stoiących poczynione y zabrane są observa-
9ta debita Juris Jurandi solennitate in facie officii praesentis Juramentum praestiterunt.
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Rejestr (k. 147–149) wylicza zboże zabrane poszczególnym gospodarzom: miara „osmak” (ósmak) wyceniana zwykle – żyto 4 zł, pszenica 5 zł, jęczmień i owies 3 zł, groch 6 zł, hreczka i „hanysz” (anyż?) 20 zł, pień pszczół 4 zł; sumy cząstkowe („facit”) sprawdzone rachunkiem – w kilku pozycjach (Stasia: hanysz najpewniej 2 osmaki; Pawła z k. 148v: 14×4=56, w rkp. „46”[?]; Dobropata: wyliczenie daje 590, odczyt 550[?]; Stepana Krawca: suma pozostawiona pusta, na marginesie 48[7?]) zapis i rachunek się rozchodzą. Imiona poddanych w zapisie ruskim spolszczonym, wiele niepewnych [?]. Na k. 149–149v: spuszczenie stawu cześnika (wart 200 zł rocznie) przez czeladź Złoczowskiego, zabranie 12 hakownic miejskich, kotła gorzałczanego; spustoszenie młyna na rzece Morachwie (wypędzenie arendarza, zabranie żelaz i kamieni); złupienie cerkwi przez czeladź A. Brzyzkiego (ołtarz, ikony, „drzwi carskie”, księgi, oponi) – wywiezione pod Halicz; zabranie 4 wołów na podwodę do Nowosiółek[?]. Podpis rejestru: Tomasz Sokołowski wójt sadkowski, Mikołaj Bałutowicz[?] „starszy” sadkowski. Przekład zakończenia: „Po wpisaniu powyższego rejestru, na potwierdzenie wszystkiego, co w nim zawarte, stawiwszy się osobiście przed niniejszym urzędem grodzkim starościńskim latyczowskim uczciwi Hawryło i Hryhor z miasteczka Sadkowce, burmistrzowie, poddani wspomnianego urodzonego Andrzeja Michała Chojnackiego, cześnika bełskiego, szkody swoje wyżej wyrażone i wyszczególnione, a także zeznanie swoje, swoich sąsiadów i swego pana Chojnackiego – złożyli, zachowawszy należytą uroczystość prawa przysięgi, przed obliczem niniejszego urzędu przysięgę cielesną według tej roty: iż te wszystkie szkody […] przez Ichmościów panów żołnierzy […] dwóch chorągwi […] w Morachwie i w Szarygrodzie stojących poczynione i zabrane są.” Niepewne ponadto: „Czeladz-iem[?]”, „da-łowie[?]”, „ligumeny[?]” (= legumina, różne produkty?), „hoc loco[?]”, „h[oc]ce[?]”, „Pani[?]”, „zakazanie[?]”, „miawano[?]”, „studzitego[?]” (przy p. Ordyńskim). Niepewne: „Karznicki[?]” (chorąży chorągwi – może Karśnicki), „Kotelnicki[?]”, „Brzyski/Brzyzki[?]” (pierwszy towarzysz chorągwi Złoczowskiego, „violator sanctae Ecclesiae ritus Graecorum” – zbezcześcił cerkiew), „Rybiński[?] Buchowski[?] … Rohoziński[?] Pirkowski[?] … Malicki[?]”, „stipulatos[?]” (zapis „stipulat”), „Capneo[?]” (= Capitaneo), „supequitationis[?]”, „immissos[?]”, „foveatar[?]”, „obloquentiam[?]”, „uprzosząc[?]” (zapis „uprzoszonę/uprosżonę”), „z Łamy[?]”. „Commenda … a Magnifico Vexilifero Regni … sibi commissa” – Złoczowski dowodził jako zastępca chorążego koronnego (Stanisława Potockiego, starosty halickiego).
Streszczenie
Tomasz Sokołowski, wójt Sadkowiec, w imieniu Andrzeja Michała Chojnackiego, cześnika bełskiego, zaprotestował (5 X 1666) przeciw Stefanowi Złoczowskiemu, chorążemu halickiemu, dowodzącemu z ramienia chorążego koronnego Stanisława Potockiego, porucznikowi Durskiemu i chorążemu Karznickiemu[?] chorągwi chorążego koronnego, pierwszemu towarzyszowi Kotelnickiemu[?], pierwszemu towarzyszowi chorągwi Złoczowskiego Andrzejowi Brzyskiemu[?] (świętokradcy, który złupił cerkiew) i innym towarzyszom: w sierpniu–październiku 1665 i zimą 1665/66, stojąc w Szarygrodzie bez asygnacji, najeżdżali Sadkowce, zabierając z cerkwi sprzęty, bydło i konie, plądrując domy i komory poddanych i zboże. Dołączono rejestr szkód poddanych (żyto, pszenica, hreczka, jęczmień, owies, groch, anyż, pszczoły, przędziwo – od kilkudziesięciu do kilkuset zł na gospodarza; u wójta Sokołowskiego 2352 zł). Ponadto czeladź Złoczowskiego (Rybicki[?], Kamiński, Rohoziński) spuściła i wyłowiła staw dziedzica (440 zł szkody), zabrała 12 hakownic miejskich i kocioł, spustoszyła młyn na Morachwie (600 zł); czeladź Brzyzkiego złupiła cerkiew – ikony, carskie wrota, księgi, oponi – i wywiozła łup pod Halicz (1000 zł); zabrano też woły na podwodę do Nowosiółek[?] (gromada musiała płacić 260 zł). Burmistrzowie sadkowieccy Hawryło i Hryhor zaprzysięgli rejestr przed urzędem grodzkim latyczowskim.
Akt nr 244
Protestacja Apolinii alias Hapki z Orlińców[?] Czerleniowskiej, wdowy po Teodorze Czerleniowskim, przeciw zięciowi Bazylemu Czerleniowskiemu – pobicie żony (córki protestującej) i napaść z nożem na protestującą; relacja woźnego Teodora Brateckiego[?] (rkp. 1666 N. 134)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data11 października 1666 (feria secunda ante festum s. Hedvigis); zajście 7 X 1666 (feria quinta post festum s. Francisci), wizja 9 X 1666 (sabbato post festum s. Francisci)
Karty / skanyk. 150 (skan 0153 prawa – od ok. 1/3) – k. 150v (skan 0154 lewa – do ok. 3/4)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 150 (skan 0153, strona prawa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria secunda ante festum
2sanctae Hedvigis Viduae Electae proxima Anno Domi-
3ni Millesimo Sexcentesimo sexagesimo sexto
4Nobilis de Orlince[?] Czerleniowska contra Generum suum Czerleniowski Protestatio
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis Apolina
6alias Hapka de Orlince[?] Czerleniowska olim Nobilis Theodori Czerleniowski consortis
7relicta vidua coram eodem officio praesenti in et contra Nobilem Basilium Czerleniowski generum
8suum solenniter ac summo cum dolore manifestata questa et protestata est in eo Quia
9ipse postposito timore Dei postpositaque dilectione proximi quinimo[?] erga
10Matrem iuxta praecepta Dei observantiam nec veritus poenas legum [nad wierszem: publicarum] de voluntariis
11homicidiis severe sancitas imo in contrarium canonum legum publicarum tempore
12nuper praeterito videlicet feria quinta post festum Sancti Francisci proxime praeterita dum
13praefata protestans uti Parens visa consorte eius filia vero sua Nobili Anna Czer-
14leniowska tyrannice converberatae et ut audiebat quod vix eam non suspendis-
15set[?] malo (Imawiąc[?] za gardło) nie udławił gdyby ludzie nie usłyszeli y zbiegszy
16się nieodięli zapewnieby udławił, bonis modis tanquam filium admone-
17bat ille accepto cultro ausus est in protestantem ferire[?] volens et inten-
18dens eodem cultro praefatam protestantem occidere prout occidisset si non aufu-
19gisset, attamen tunicam superiorem perforavit [nad wierszem: et indusium] ac in dorso vulnus parvum
20intulere[?] et infligere atque verbis inhonestis multis asserendo ea mentire[?]
k. 150v (skan 0154, strona lewa)
1Et ut illi placuit protestanti vero displicuit. In vitamque protestantis ac filiae eius con-
2sortis vero suae morte minando (dicendo his verbis quod et te filiamque tuam occi-
3dam) ac aliis verbis contumeliosis afficere bonamque famam in senectute eius laedere
4quod vulnus idem protestans officio praesenti commonstravit et tunicam ac indusium
5praesentavit officio eidem, quod ita suprascriptum officium vidit et debite conspexit, De[?]
6quorum praemissorum superius protestans contra supranominatum Czerleniowski generum
7suum coram eodem officio iterum atque iterum solenniter questa et protestata est offe-
8[rens se] secum ipso in foro fori iure acturam et vindicaturam. Et hic incontinenti co-
9ram eodem officio Actisque praesentibus Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus personaliter Comparens
10Ministerialis Regni Generalis Providus Theodorus Bratecki[?] apparitor officii praesentis palam
11libere ac per expressum recognovit Quia ipse una cum duobus Nobilibus videlicet Matthia
12Leszkowicz et Basilio[?] [nad wierszem: utrisque[?]] Czerleniowskie causa evidentioris testimonii sibi adhibitis
13ad instantiam et officiosam requisitionem Nobilis suprascriptae Hapka de Orlince[?] Czer-
14leniowska Sabbato post festum Sancti Francisci Confessoris proxime praeterito ad bona dicta
15Czerleniowce domumque in possessione suprascripti Nobilis Basilii Czerleniowski personaliter
16condescendebat Ibidemque in eadem domo personaliter Conspexit praefatam Nobilem Annam Czerlenio-
17wska filiam praedictae Hapki Czerleniowskie [filiam – przekreślone] consortem vero praefati Basilii
18Czerleniowski in lecto cubantem graviter aegrotantem et valde a praefato marito
19eius converberatam ut pote wszytka zbita sinia y zapuchła że by ią nieznać było
20wszytka twarz sinia czarna szyia iako za gardło dławił także czarna gdzie
21znać dobrze były na gardle od paznokcie[y] iako go[?] przeymował y pokrwawił drugie[?]
22piersi y grzbiet wszytek sinio czarny y z boku[?] y mówić ze mną niemogła aż
23ludzie ci którzy ią obratowali powiedzieli mi że mąż ią tak zbił y ledwieby
24ią nie zamordował quod sic et non aliter vidit audivit et conspexit prout in
25protestatione superius nominata et specificata sunt de quo hanc suam relationem fecit
26Nobilibus suprascriptis firmiter sibi in toto attestantibus
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Tytuł marginalny: „contra Generum suum” zapisane skrótem nad wierszem („con … Gene|rum suum”); zięć – Bazyli Czerleniowski, mąż Anny, córki protestującej. Daty: św. Jadwigi 15 X 1666 (piątek) → poniedziałek 11 X 1666; czwartek po św. Franciszku (4 X) = 7 X 1666; sobota = 9 X 1666. W wierszu „minando morte” cyfry 2/2 nad słowami – przestawienie na „morte minando”. Na końcu wiersza k. 150 „offe-”, na k. 150v wiersz zaczyna się od „secum ipso” – słowo „rens se” zapewne opuszczone przez pisarza (uzupełnione w nawiasie). Niepewne: „de Orlince[?]” (Orlińce?), „quinimo[?]”, „suspendisset[?]”, „Imawiąc[?]” (zapis „Mawiąc”), „ferire[?]” (zapis podobny do „pilere”), „intulere[?]”, „mentire[?]”, „De[?]”, „Bratecki[?]”, „Basilio[?]” i dopisek nad nim („utrisque[?]” – obaj świadkowie z rodu Czerleniowskich; Maciej Leszkowicz Czerleniowski występuje w akcie 193), „go[?]”, „drugie[?]”, „z boku[?]”. Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, szlachetna Apolina alias Hapka z Orlińców[?] Czerleniowska, pozostała wdowa po niegdyś szlachetnym Teodorze Czerleniowskim, uroczyście i z największym bólem oświadczyła, użaliła się i zaprotestowała przeciw szlachetnemu Bazylemu Czerleniowskiemu, swemu zięciowi, o to, że on – odrzuciwszy bojaźń Bożą i miłość bliźniego, owszem i należną wedle przykazań Bożych cześć dla matki, nie lękając się kar praw pospolitych surowo ustanowionych na dobrowolne zabójstwa, przeciwnie kanonom i prawom – w czwartek po św. Franciszku, gdy protestująca jako matka, zobaczywszy żonę jego, a swoją córkę, szlachetną Annę Czerleniowską, tyrańsko pobitą i słysząc, że ledwie jej nie powiesił […], napominała go po dobremu jak syna, on chwyciwszy nóż ośmielił się rzucić na protestującą, chcąc i zamierzając tym nożem ją zabić, i zabiłby, gdyby nie uciekła; jednak przebił jej suknię wierzchnią i koszulę i zadał na plecach małą ranę, a wieloma nieuczciwymi słowami […], i jak mu się podobało, a protestującej nie podobało. Groził też śmiercią jej i córce, a swojej żonie (mówiąc tymi słowy: „i ciebie, i córkę twoją zabiję”), i innymi obelżywymi słowami jej dobre imię na starość szargał. Ranę protestująca okazała urzędowi, a także suknię i koszulę, co urząd widział i należycie obejrzał. […] I zaraz stawiwszy się, generał koronny opatrzny Teodor Bratecki[?], woźny tutejszego urzędu, jawnie zeznał, że wraz z dwoma szlachcicami Maciejem Leszkowiczem i Bazylim[?], obydwoma[?] Czerleniowskimi, przybranymi dla lepszego świadectwa, na żądanie Hapki z Orlińców[?] Czerleniowskiej, w sobotę po św. Franciszku zjechał do dóbr Czerleniowce, do domu w posesji Bazylego Czerleniowskiego, i tamże zobaczył Annę Czerleniowską, córkę Hapki, a żonę Bazylego, leżącą w łóżku, ciężko chorą i bardzo przez męża pobitą […]; tak a nie inaczej widział, słyszał i oglądał, jak w protestacji wyżej wymieniono, z czego uczynił tę relację, przy mocnym potwierdzeniu szlachty wyżej wymienionej.”
Streszczenie
Apolina alias Hapka z Orlińców[?] Czerleniowska, wdowa po Teodorze Czerleniowskim, zaprotestowała (11 X 1666) przeciw zięciowi Bazylemu Czerleniowskiemu: w czwartek 7 X 1666 zastała swą córkę Annę, jego żonę, okrutnie pobitą (dusił ją, ledwie nie udusił, gdyby ludzie nie nadbiegli); gdy po dobremu go upominała, rzucił się na nią z nożem, przebił suknię i koszulę i zranił ją lekko w plecy, groził śmiercią jej i córce i lżył ją. Okazała ranę i odzież urzędowi. Woźny Teodor Bratecki[?] ze szlachtą (Maciej Leszkowicz i Bazyli[?] Czerleniowscy) 9 X 1666 obejrzał w Czerleniowcach Annę leżącą w łóżku, całą posiniaczoną, z opuchniętą twarzą i śladami paznokci na szyi, niemogącą mówić.
Akt nr 245
Protestacja Bazylego Czerleniowskiego przeciw teściowej Orlińskiej (Hapce Czerleniowskiej), wdowie po Teodorze Czerleniowskim, oraz Aleksandrowi Czerleniowskiemu i Bazylemu Jakimczenkowi[?] – rozbicie depozytu w Międzyborzu, uprowadzenie żony i zabranie rzeczy (rkp. 1666 N. 135)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data12 października 1666 (feria tertia ante festum s. Hedvigis); zdarzenia: ok. 22 VII 1666 (św. Marii Magdaleny) i później
12niowskiego Principałce iako też Panu Basilemu Czerleniowskiemu y Panu
13Alexandrowi Czerleniowskiemu tych gwałtownych postępków pomocnikom
14nie dosić na tym maiąc a gdy protestans do Latyczowa odiachał w drugi
15raz naszli pomienieni P. Basili P. Alexander y P. Horbowski na dom y chło-
16pców zasławszy[?] z ławy zepchnęli y Żaka[?] związawszy z domu wyprowadzili co wszytko
17protestuie się y oświadcza y gotów z nimi we wszytkim w prawie Koronnym pra-
18wnie postąpić zostawuiąc sobie y zachowuiąc salvę poprawy iesliby według
19prawa potrzeba była protestatiey
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt odpowiada na protestację teściowej (akt 244, dzień wcześniej). W tym akcie teściowa nazwana „Panią Orlińską” – stąd w akcie 244 „de Orlince[?]” to zapewne nazwisko rodowe (z Orlińskich). „Basili Jakimczenko[?], stryj małżonki” – w tekście dalej występuje także jako „P. Basili” obok P. Aleksandra i P. Horbowskiego (najść dokonali Bazyli [Jakimczenko], Aleksander Czerleniowski i Horbowski); zdanie „iakoż Szlachetnego Pana Basilego na to wsadzili” odnosi się zapewne do Bazylego Jakimczenki[?] jako zamachowca. Konstytucja „o depositach y składach Podolskich” – zapewne uchwała sejmu warszawskiego o ochronie depozytów chroniących się przed wojną szlachty podolskiej. Dzień św. Marii Magdaleny = 22 VII. Niepewne: „Turinku[?]”, „trzy[?] [..]u[?]” (może „trzypnisu”?), „Pakłaku[?]”, „sztukę[?]”, „Urtow[?] Miedzykowych[?]”, „wściekły[?]”, „zbuntowawszy[?]”, „mieszkanie[?]”, „Siwiorkowego[?]” (wiewiórczego?), „Kos dwie[?] pary[?]”, „półszorki[?]”, „rozwodnie[?]”, „by-ozonce[?]”, „nieobnie[?] radzącego[?]”, „zasławszy[?]”, „Żaka[?]”. Wyrazy dawne: kindiak – tkanina bawełniana; kulbaka – siodło; potnik – podkładka pod siodło; dzieżka – naczynie; faska – beczułka; bandolet – krótka broń palna; ładownica – torba na naboje; obrączka; błam – płat futra.
Streszczenie
Bazyli Czerleniowski zaprotestował (12 X 1666) przeciw teściowej, Orlińskiej (Hapce Czerleniowskiej, wdowie po Teodorze): około św. Marii Magdaleny 1666, udając, że ma polecenie i zgubiła klucz, kazała ślusarzowi otworzyć wytrychem jego skrzynię zdeponowaną u mieszczanina Jakima Ochrimowskiego w Międzyborzu i zabrała sukna, kindiak, safian, talary, pierścienie, srebrną łyżkę, obrusy i bieliznę, łamiąc prawo o depozytach podolskich. Następnie z zięciem Aleksandrem Czerleniowskim (szwagrem protestującego) i Bazylim Jakimczenkiem[?] (stryjem żony) namówiła jego żonę Annę do odejścia i wywiozła ją z dworu z ruchomościami (kilimy, futra, pościel, zboże, pistolet, bandolet, chomąty, kulbaki, nabiał, drób); trzymają ją u siebie, nie dopuszczając męża, i nastawali na jego życie. Gdy wyjechał do Latyczowa, Bazyli, Aleksander i Horbowski ponownie najechali dom, sponiewierali czeladź i wyprowadzili związanego chłopca. Protestujący zastrzegł prawo poprawienia protestacji.
Akt nr 246
Manifestacja Jerzego Skoworodki[?] i Mikołaja Karsznickiego – obrabowanie przez rozbójników sługi wiozącego kwartę z wsi królewskich do Rawy (rkp. 1666 N. 136)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data16 października 1666 (sabbato post festum s. Hedvigis); zdarzenie: lato 1666
Karty / skanyk. 151v (skan 0155 lewa – dół) – k. 152 (skan 0155 prawa – górna część)
Językłac.
Transkrypcja
k. 151v (skan 0155, strona lewa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho post fe-
2stum Sanctae Hedvigis Viduae Electae proxi-
3mo Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Ex parte GG. Skoworodka[?] et Karsznicki Manifestatio
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosus
6Georgius Skoworodka[?] suo et Generosi Nicolai Karsznicki nominibus coram eodem officio
7praesenti solennem hanc suam fecit manifestationem in eo, Quia ipsi insimul
8et unanimiter tempore aestivali anni Currentis per Nobilem Petrum Kusa[?] praefati
9Generosi Karsznicki famulum ad Ravam debitam summam dictam quartam ad
10Thesaurum Regni pertinentem ex bonis Regalibus villarum Czudynowce[?] et Kuma-
11nowce[?] necnon villae Swiedna[?] praefati Generosi Skoworodka[?] possessoris tempestive
k. 152 (skan 0155, strona prawa; w rkp. numer 152)
1miserant qui missus famulus non potuerat transequitare atque nie mógł przeiachać
2propter motum in Republica ac licentiosos homines seu latrones qui quidem
3Latrones nescitur ex quo instinctu praefatum famulum in via libera [dopisek bladym atramentem: eum[?] …[?]]
4dispercusserunt et in vim praedae ac spolii eas omnes pecunias ad Thesaurum Regni
5pertinentes atque vestes de eodem famulo et equum unaque quem secum habuerat violenter
6praedonico more receperunt et vix ipsum non occiderant Ratione cuius dispercussionis
7Pecuniarumque Thesaurariarum Regni modo praedonico receptionis et dispercussione
8praefati famuli [Ad – przekreślone] Thesaurum non persolutionis praecavendo indemnitati suae ac
9supranominati[?] P. Karsznicki iterum atque iterum manifestatus et protestatus est coram
10eodem officio supradicto
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Nad słowami „eodem officio supradicto” cyfry 2–3–4 (kolejność słów). „Rawa” – Rawa Mazowiecka, siedziba skarbu kwarcianego (kwarta z królewszczyzn na wojsko). „Motus in Republica” – rokosz Lubomirskiego (1665–1666). Mikołaj Karsznicki to zapewne ten sam „Karznicki[?]”, chorąży chorągwi chorążego koronnego z aktu 243. Niepewne: „Skoworodka[?]” (zapis „Skowrodka/Skowyrodka”, w tekście nazwisko przekreślone i nadpisane), „Kusa[?]”, „Czudynowce[?]”, „Kumanowce[?]”, „Swiedna[?]”, „supranominati[?]”, dopisek bladym atramentem po „in via libera”, margines „13[?]”. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, urodzony Jerzy Skoworodka[?] w imieniu swoim i urodzonego Mikołaja Karsznickiego uczynił przed tymże urzędem uroczystą manifestację o to, że oni wspólnie i zgodnie latem bieżącego roku przez szlachetnego Piotra Kusę[?], sługę urodzonego Karsznickiego, wysłali w porę do Rawy należną sumę zwaną kwartą, należącą do skarbu Rzeczypospolitej, z dóbr królewskich – wsi Czudynowce[?] i Kumanowce[?] oraz wsi Swiedna[?] – których posesorem jest Skoworodka[?] oraz wyżej wymieniony Karsznicki. Wysłany sługa nie mógł przejechać z powodu zamieszek w Rzeczypospolitej i swawolnych ludzi czyli rozbójników, którzy – nie wiadomo z czyjej namowy – na wolnej drodze sługę rozbili, wszystkie pieniądze należne do skarbu oraz szaty i konia, którego miał przy sobie, gwałtem po zbójecku zabrali i ledwie go nie zabili. Z powodu tego rozbicia, zbójeckiego zabrania pieniędzy skarbowych i niezapłacenia [kwarty] do skarbu, zabezpieczając się od szkody swojej i wyżej wymienionego p. Karsznickiego, raz i drugi manifestował się i protestował przed tymże urzędem.”
Streszczenie
Jerzy Skoworodka[?], w imieniu swoim i Mikołaja Karsznickiego, posesorów królewskich wsi Czudynowce[?], Kumanowce[?] i Swiedna[?], zamanifestował (16 X 1666), że latem 1666 wysłana przez nich do skarbu w Rawie kwarta, wieziona przez sługę Karsznickiego Piotra Kusę[?], przepadła: wobec zamieszek w Rzeczypospolitej rozbójnicy napadli sługę w drodze, zabrali pieniądze, odzież i konia i ledwie go nie zabili. Manifestanci zastrzegają się od odpowiedzialności za niezapłaconą kwartę.
Akt nr 247
Mieszczanie latyczowscy (podwójci Sawa Hawrocki[?] w imieniu wójta Jana Karsznickiego i gminy) prezentują ciało zastrzelonego towarzysza (żołnierza) Hormy[?]; relacja woźnego o pogrzebie (rkp. 1666 N. 137)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 października 1666 (feria sexta post festum s. Lucae Evangelistae)
Karty / skanyk. 152 (skan 0155 prawa – dół) – k. 152v (skan 0156 lewa – góra)
Językłac.
Transkrypcja
k. 152 (skan 0155, strona prawa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi feria sexta post festum Sancti
2Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo sex-
3centesimo sexagesimo sexto
4Cives Latycovienses corpus nescitur [nad wierszem: cuius] Praesentant
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Fama-
6tus Sawa Hawrocki[?] Viceadvocatus civitatis Latycoviensis nomine Generosi Joannis
7Karsznicki Advocati Privilegiati Latycoviensis tum etiam suo atque totius Com-
8munitatis eiusdem civitatis Latycoviensis nominibus praecavendo indemnitati totius civi-
9tatis Latycoviensis praesentavit eidem officio praesenti corpus exangue cuiusdam commili-
10tonis nescitur ut vocabatur dictus Horma[?] per alios socios eius duos cum quibus
11in simul ex praefata civitate Latyczow post prandium discessus [fuerat – przekreślone] seu discessit
12non procul ex civitate exeuntes in fundo Latycoviensi per eosdem socios suos ex sclopeto
13brevi alias z pistoletu (nescitur quis illorum) interempti videlicet ex sinistro latere
14inferius cingulum globo sulphureo onusto traiecti ac vestibus denudati in cuius
15corpore officium praesens vulnus vidit et debite conspexit. Et hic incontinenti coram
16eodem officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi comparens personaliter Nobilis Regni
17Generalis Providus Theodorus Brasicki Apparitor officii praesentis una cum duobus
18Nobilibus Adamo Loza[?] et Simone Czerniecki[?] sibi evidentioris testimonii causa
19adhibitis mente corporeque sanus existens palam libere ac per expressum recognovit Quia
20ipse cum suprascriptis Nobilibus ad instantiam et officiosam requisitionem praefati Generosi
21Karsznicki Advocati et Viceadvocati atque totius Communitatis praefatae civitatis Laty-
22coviensis die hora in Actu contenta circa sepulturam suprascripti Commilitonis
23interempti tam in foro publico quam in Cemeterio Ecclesiae Ordinis Praedicatorum
k. 152v (skan 0156, strona lewa – góra)
1Conventus Sancti Dominici Latycoviensis praefatos socios eius commilitones ne-
2scitur ut vocantur unum in nigra veste alterum in viridi[?] tanquam reos eiusdem
3olim Commilitonis homicidas alta sonorosa et praeconica voce in praesentia mul-
4torum varii status sexus et conditionis hominum proclamavit et publicavit omniumque
5ad notitiam deduxit de quo praesens eius est relatio et Nobilium suprascriptorum in toto
6confirmis attestatio
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Łukasza 18 X 1666 (poniedziałek) → piątek 22 X 1666. Woźny „Theodorus Brasicki” – ten sam co „Bratecki[?]” w akcie 244; zapis tutaj wyraźniej „Brasicki” (por. też Brasicki w akcie 229) – wybrano formę Brasicki, w akcie 244 pozostawiono odczyt z [?]. Niepewne: „Hawrocki[?]”, „Horma[?]” (zapis „dic[tus] horma” – może przydomek), „Loza[?]”, „Czerniecki[?]” (zapis „Czerniecu”), „viridi[?]” (zapis „virida”), skreślenie „fuerat”. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, sławetny Sawa Hawrocki[?], podwójci miasta Latyczowa, w imieniu urodzonego Jana Karsznickiego, wójta uprzywilejowanego latyczowskiego, a także swoim i całej gminy tegoż miasta, zabezpieczając się od szkody całego miasta, okazał niniejszemu urzędowi ciało bez życia pewnego towarzysza wojskowego – nie wiadomo, jak się nazywał – zwanego Horma[?], zabitego przez dwóch innych jego towarzyszy, z którymi razem po obiedzie wyjechał z miasta Latyczowa; niedaleko za miastem, na gruncie latyczowskim, przez tychże towarzyszy z krótkiej strzelby, czyli z pistoletu (nie wiadomo, który z nich), zastrzelony – mianowicie przestrzelony kulą z lewego boku poniżej pasa – i obdarty z odzieży. Ranę na jego ciele urząd widział i należycie obejrzał. I zaraz stawiwszy się, opatrzny Teodor Brasicki, generał koronny, woźny tutejszego urzędu, wraz z dwoma szlachcicami Adamem Łozą[?] i Szymonem Czernieckim[?] zeznał, że na żądanie wójta, podwójciego i całej gminy miasta Latyczowa, w dniu i godzinie w akcie zawartych, przy pogrzebie zabitego towarzysza, tak na rynku, jak na cmentarzu kościoła konwentu św. Dominika latyczowskiego (dominikanów), owych jego towarzyszy – nie wiadomo jak się zwą, jednego w czarnej szacie, drugiego w zielonej[?] – jako winnych zabójstwa ogłosił donośnym głosem woźnieńskim w obecności wielu ludzi różnego stanu, płci i kondycji i do wiadomości wszystkich podał; o czym jest ta jego relacja i świadectwo szlachty.”
Streszczenie
Podwójci Latyczowa Sawa Hawrocki[?], w imieniu wójta Jana Karsznickiego i gminy miejskiej, okazał (22 X 1666) w grodzie ciało nieznanego z nazwiska żołnierza zwanego Horma[?], zastrzelonego z pistoletu (kula w lewy bok poniżej pasa) i obdartego z odzieży przez dwóch towarzyszy, z którymi po obiedzie wyjechał z miasta – na gruncie latyczowskim, niedaleko miasta. Woźny Teodor Brasicki ze szlachtą (Adam Łoza[?], Szymon Czerniecki[?]) przy pogrzebie na rynku i na cmentarzu dominikanów publicznie ogłosił obu nieznanych towarzyszy (jednego w czarnej, drugiego w zielonej[?] szacie) za zabójców.
Akt nr 248
Manifestacja Magdaleny z Biegańskich Sutkowskiej przeciw matce Mariannie Łęckiej (1° v. Biegańskiej) – zatrzymanie skrzyni z dokumentami i ruchomości po ojcu oraz posesja dóbr Zieniedzkowce[?] (rkp. 1666 N. 138)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data2 listopada 1666 (feria tertia in crastino festi Omnium Sanctorum)
Karty / skanyk. 152v (skan 0156 lewa – od ok. 1/4) – k. 153 (skan 0156 prawa) – k. 153v (skan 0157 lewa – góra)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 152v (skan 0156, strona lewa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria Tertia in crasti-
2no festi Omnium Sanctorum Anno Domini Mille-
3simo sexcentesimo sexagesimo sexto
4G[enerosa] Sutkowska contra G[enerosam] Łęcka Manifestatur
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosa
6Magdalena Sutkowska Generosi olim Petri Biegański cum olim Generosa Zo-
7phia de Wereszczatynce[?] Mytkowna olim Generosi Iwani Mytko Weresz-
8czyński[?] [nad wierszem: …[?]] filia Generosi vero Joannis Sutkowski consors legitima inhaerendo
9Juribus et constitutionibus Regni tum prioribus manifestationibus suis coram
10quibuscunque Actis authenticis et officiis quorumvis Regni factis quam primum mu-
11tato statu virginali in matrimonialem Jura post praedictam matrem suam
12ac Parentem suum se manifestantem concernentia sibi enucleata adire potuit
13ne aliqua indemnitate potiontatis[?] suorum indemnitas sibi manifestanti
14ob iniurias per praedictum suum Parentem olim Generosum Petrum Biegański quaesitas
15Admitalitates[?] tertiarum nuptiarum obveniat cum eiusdem mariti sui assistentia coram
16eodem officio Actisque praesentibus Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus solenne in et contra Generosam
17Mariannam Łęcka primarum nuptiarum praefati olim Generosi Petri Biegański
18ad praesens vero secundarum nuptiarum Generosi Joannis Łęcki consortem Matrem pri-
19oris mariti quendam (ut se asserit) Dominam Admitaliciale[?] fecit manifestationem
20in eo Quia illa post mortem olim Generosi Petri Biegański maritum suum[?] Paren-
21tem vero praefatae manifestantis iuxta praescriptum legum publicarum et Constitutionum
22Regni Inventarium seu Regestrum tam vestium universalium argentorum Cleno-
23diorum quam apparatorum bellicorum variorum utpote szabel oprawnych we
24srzybro pod srzybrem złocistego[?] y prostych strzelby rożney długiey y krótkiey
k. 153 (skan 0156, strona prawa; w rkp. numer 153)
1ładownic Rządzików kilku srebrnych uzdeczek gorzysłych[?] pod srzybrem
2y prostych Koniey iezdnych Tocztowych[?] y podiezdków siodeł Kulbak sie-
3[k]ierek[?] Panceżow Misiurek karwaszów pod srzybrem y prostych, Kobierców
4kilimów y inszych Apparatów do Woyny należących non conscripsit neque con-
5scriptum Inventarium seu Regestrum tam per suprascriptam Matrem suam quam
6per supradictum Parentem suum ad Acta authentica porrigi dictus (ut praemissum
7est) porrexit neque Juramento Corporali (si aliquid porrectum est ex praemissis) com-
8probavit prout de Jure tenebatur Scriniolum seu arcam alias szkatułę cum variis
9munimentis cautisque acceptis utpote cum Privilegiis literis Commissoria-
10libus [nad wierszem: Regiis] acquisitionum tam super bona materna haereditaria quam super bona pater-
11na itidem haereditaria se manifestantem et alios successores tam de linea materna
12quam Paterna Concernentia tum Inscriptionibus Chirographis cum certis personis
13[habitis – poprawione] habitis super summas aliquot decem millia florenorum polonicalium servientia ...[?]
14revertis[?] ac eorum roborationibus et aliis literis ac munimentis seu processibus
15necessariis (antea ex Actis Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus authenticis quorum ob de-
16vastationem Cosacorum ad praesens vero Acta eadem Castrensia Capitanealia Laty-
17coviensia pervenerunt) multoties amicabiliter requisita easque restituere non
18vult Per quod manifestantem ad Octuaginta millia florenorum polonicalium
19damnificavit. Insuper non attentato Jure Reformatorio sui manifestantis
20seu Matris parentisque in se recognoscendo Jure Divino et naturali successione
21devoluto bona villae Zieniedzkowce[?] in Pallatinatu Podoliae Districtu vero
22Latycoviensi existentia Juri Reformatorio (ut praemissum est) praedictae Matris suae
23manifestantis subiecta et in se manifestantem devoluta vigore cuiusdam
24Admitalitatis[?] tertiarum nuptiarum in possessionem suam recepit eademque contra
25omne fas et aequum possidet et de eisdem bonis usum fructum suum pro-
26ventum percipit cum summo praeiudicio et detrimento suo manifestantis si-
27quidem tertiam nuptiarum admitalitas (obstante sui manifestantis matris
28reformatione) non nisi super medietate bonorum villae Zieniedzkowce[?] se
29extendebat et ad praesens extenditur ne quid detrimenti et indemnitatis
k. 153v (skan 0157, strona lewa – góra)
1in adeunda possessione Jure Reformatorio Matris sui manifestantis
2subiecta a prima notitia (ut praemissum est) quam primum sibi Jura poti-
3ontatis[?] matris suae enucleata extant) ferat et patiatur. Iterum atque iterum
4Ratione praemissorum omnium manifestatur et protestatur salva eiusdem manife-
5stationis et protestationis sibi manifestanti reservata melioratione
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wszystkich Świętych 1 XI 1666 (poniedziałek) → wtorek 2 XI 1666. Akt bardzo zawiły składniowo; termin „admitalitas/admitaliciale[?]” (zapis „Admitalitates”, „Admitaliciale”) – zapewne zniekształcone „dotalitium/advitalitas” (dożywocie) – chodzi o dożywocie (advitalitas) z trzeciego małżeństwa ojca, obejmujące wg manifestantki tylko połowę wsi. „Ius reformatorium” – prawo wyderkafu/odkupu (reformacji) dóbr macierzystych. Pokrewieństwo: Magdalena – córka Piotra Biegańskiego i Zofii Mytkówny Wereszczyńskiej[?]; Marianna Łęcka – wdowa po Piotrze Biegańskim (dla manifestantki macocha, choć tekst mówi „matrem prioris mariti”), obecnie żona Jana Łęckiego. Por. Mytkowie Wereszczyńscy w aktach 151–152. Akt następny (N. 140, k. 154) – intromisja Sutkowskiej w dobra Zieniedzkowce[?]. Niepewne: „Wereszczatynce[?]”, „Wereszczyński[?]” (zapis na początku wiersza „czarynski”, nad nim słowo nieczytelne), „potiontatis[?]”, „suum[?]”, „złocistego[?]”, „gorzysłych[?]”, „Tocztowych[?]”, „sie-[k]ierek[?]”, „servientia ...[?]”, „revertis[?]”, „Zieniedzkowce[?]”. Wyrazy dawne: misiurka – hełm kolczy; karwasze – naramienniki; rząd (rządziki) – oporządzenie końskie; podjezdek – koń podjezdny. Przekład (skrót): Magdalena Sutkowska, córka zmarłego Piotra Biegańskiego i Zofii Mytkówny, żona Jana Sutkowskiego, trzymając się praw i swoich wcześniejszych manifestacji, gdy tylko po zamążpójściu mogła dotrzeć do swoich praw, z asystencją męża zamanifestowała się przeciw Mariannie Łęckiej, 1° v. żonie Piotra Biegańskiego, 2° v. Jana Łęckiego: że po śmierci Piotra Biegańskiego, wbrew prawu, nie spisała ani nie podała do akt i nie zaprzysięgła inwentarza ruchomości (szaty, srebra, klejnoty, rynsztunek wojenny – szable oprawne w srebro, strzelby, ładownice, rzędy, uzdy, konie wierzchowe i podjezdki, siodła, kulbaki, pancerze, misiurki, karwasze, kobierce, kilimy) i mimo wielokrotnych polubownych żądań nie chce wydać szkatuły z dokumentami (przywileje, listy komisarskie, królewskie nadania na dobra macierzyste i ojczyste, zapisy dłużne na kilkadziesiąt tysięcy złotych), przez co wyrządziła szkodę 80 000 zł; ponadto, mimo przysługującego manifestantce prawa reformacji po matce, objęła i użytkuje wieś Zieniedzkowce[?] w województwie podolskim, powiecie latyczowskim, na mocy dożywocia z trzeciego małżeństwa, które sięgało jedynie połowy tych dóbr. Manifestantka zastrzega sobie prawo poprawienia manifestacji.
Streszczenie
Magdalena z Biegańskich Sutkowska, żona Jana Sutkowskiego, córka zmarłego Piotra Biegańskiego i Zofii z Mytków Wereszczyńskich[?], zamanifestowała się (2 XI 1666) przeciw Mariannie Łęckiej, wdowie po Piotrze Biegańskim, obecnie żonie Jana Łęckiego: Łęcka nie sporządziła i nie zaprzysięgła w aktach inwentarza ruchomości po Biegańskim (szaty, srebra, oręż, rzędy, konie, pancerze, kobierce), nie wydaje szkatuły z przywilejami i zapisami dłużnymi (na kilkadziesiąt tysięcy zł) – szkoda 80 000 zł; ponadto na podstawie dożywocia z trzeciego małżeństwa ojca zajęła całą wieś Zieniedzkowce[?] (woj. podolskie, pow. latyczowski), choć dożywocie obejmowało tylko połowę, a manifestantce przysługuje prawo reformacji po matce.
Akt nr 249
Wskazanie protestacji Marianny z Czerleniowiec Sienkowskiej, wdowy po Michale, przeciw Mikołajowi Śnitowskiemu, synowi Kiryka – usiłowanie gwałtu na jej córce Mariannie w Śnitówce (rkp. 1666 N. 139)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data3 listopada 1666 (feria quarta post festum Omnium Sanctorum); zajście: „die hesterna” (2 XI 1666)
Karty / skanyk. 153v (skan 0157 lewa – od ok. 1/4 do dołu)
Językłac.
Transkrypcja
k. 153v (skan 0157, strona lewa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria quarta
2post festum omnium Sanctorum proxima Anno
3Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Nobilis Senkowska contra Nobilem Snitowski Protestatio
5Hoc loco Indicatur protestatio ex parte Nobilis Mariannae de Czerleniowce olim No-
6bilis Michaelis Senkowski consortis relictae viduae in villa Snitowka certae suae
7sortis Tenetrix Dominae advitalitatis in et contra Nobilem Nicolaum Snitowski olim No-
8bilis Kiryk Snitowski filium Ratione per ipsum uti patratorem facinoris infrascripti met
9tertium (quorum nomina et cognomina ipsi melius nota sunt) die hesterna in domum
10suprascriptae Nobilis Senkowska in villa praefata Snitowka consistentem vi ac violenter aggres-
11sionis et invasionis nescitur quo spiritu ductus intendens et volens innocenti
12virgini Nobili Mariannae Senkowska filiae vero supranominatae Senkowska in contem-
13ptum et summum dishonorem ac ignominiam [nad wierszem: magnam] status Nobilitatis vilipendendo hono-
14rem virginalem vim inferre et eandem virginem deflorare prout procerto deflora[s]-
15set si non divina providentia aufugisset et Akater[?] eius tumultum non exci-
16tasset ad quod tumultum foemina una voce audiens advenisset tum sui contumelio[sa]
17verberatione et verborum indignorum inhonestorumque praesente virgine et post fugien[tem]
18virginem illorum Hecorum[?] violenter post hoc excessu suo violentis abiectionis[?]
19et aliarum violentiarum perpetratione quae itidem perpetrata est securitatis domesticae et pacis
20publicae violationis prout fusius in copia dabitur. Et quoniam in instanti diu[?]
21non est porrecta eadem copia protestationis ideo de non porrecta Generosi … Notarii[?]
22praesentis Generosus vicenotarius protestatur
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wszystkich Świętych 1 XI 1666 (poniedziałek) → środa 3 XI 1666; „die hesterna” = 2 XI 1666. Akt jest jedynie „wskazaniem” (indicatio) protestacji – kopia nie została podana do akt, o czym protestuje wicenotariusz. Por. spory Sienkowskich ze Śnitowskimi/Zabłockimi o Śnitówkę (akty 194–196, 202, 239–240). Niepewne: „met tertium” (= sam trzeci), „procerto” (= pro certo), „Akater[?]” (zapis „Akaver/Akater” – może imię służącej lub sługi), „Hecorum[?]”, „abiectionis[?]”, „diu[?]”, nazwisko notariusza („Kotarski[?]”/„Notarii” – zapis nieczytelny, przekreślony?). Przekład: „W tym miejscu wskazuje się protestację ze strony szlachetnej Marianny z Czerleniowiec, wdowy po niegdyś szlachetnym Michale Sienkowskim, posesorki pewnej swojej części we wsi Śnitówce z tytułu dożywocia, przeciw szlachetnemu Mikołajowi Śnitowskiemu, synowi niegdyś szlachetnego Kiryka Śnitowskiego, o to, że on jako sprawca niżej opisanego występku, sam trzeci (których imiona i nazwiska jemu lepiej są znane), wczoraj, napadłszy i wtargnąwszy gwałtem do domu szlachetnej Sienkowskiej we wsi Śnitówce, nie wiadomo jakim duchem wiedziony, zamierzał i chciał niewinnej pannie, szlachetnej Mariannie Sienkowskiej, córce protestującej, ku wielkiej wzgardzie i najwyższej hańbie stanu szlacheckiego, lżąc cześć panieńską, zadać gwałt i ją zhańbić, co zapewne by uczynił, gdyby z Bożej opatrzności nie uciekła i gdyby Akater[?] nie podniósł krzyku; na który to krzyk nadbiegła pewna kobieta, wówczas [Śnitowski dopuścił się] obelżywego pobicia, nieuczciwych i niegodnych słów w obecności panny i po ucieczce panny […] oraz innych gwałtów, co stanowi naruszenie bezpieczeństwa domowego i pokoju publicznego, jak obszerniej w kopii zostanie podane. A ponieważ kopia protestacji nie została podana od razu, przeto o niepodanie jej […] wicenotariusz [tutejszego urzędu] protestuje.”
Streszczenie
W aktach wskazano (3 XI 1666) protestację Marianny z Czerleniowiec Sienkowskiej, wdowy po Michale Sienkowskim, dożywotniczki części Śnitówki, przeciw Mikołajowi Śnitowskiemu, synowi Kiryka: 2 XI 1666 sam trzeci wtargnął do jej domu w Śnitówce i usiłował zgwałcić jej córkę, pannę Mariannę Sienkowską, która zdołała uciec, gdy podniesiono alarm; napastnik pobił i zelżył nadbiegłą kobietę i dopuścił się innych gwałtów. Pełnej kopii protestacji nie podano – zaprotestował o to wicenotariusz.
Akt nr 250
Relacja woźnego Teodora Brasickiego o intromisji Magdaleny z Biegańskich Sutkowskiej w połowę dóbr wsi Zieniedzkowce[?] na mocy prawa reformacji po matce (rkp. 1666 N. 140)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data6 listopada 1666 (sabbatho post festum Omnium Sanctorum); intromisja „die hesterna” = 5 XI 1666
Karty / skanyk. 153v (skan 0157 lewa – sam nagłówek daty na dole) – k. 154 (skan 0157 prawa – górne 3/4)
Językłac.
Transkrypcja
k. 153v (skan 0157, strona lewa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho post festum
2omnium Sanctorum proximo Anno Domini Mille-
3simo sexcentesimo sexagesimo sexto
k. 154 (skan 0157, strona prawa; w rkp. numer 154)
1G[enerosa] Sutkowska in bona villae Zinieczkowce Intromissa est
2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis Regni Generalis
3Providus Theodorus Brasicki Apparitor officii praesentis sanus mente et corpore exi-
4stens in vim suae verae ac fidelis relationis ubivis locorum faciendae publice libere ac per
5expressum recognovit Quia ipse una cum Nobilibus Andrea Tarnawski et Alberto
6Myśliborski in evidentioris testimonii sibi causa adhibitis die hesterna ad
7bona villae Zieniedzkowce sortemque per olim Generosum Petrum Biegański olim
8Generosae Zophiae de Wereszczatynce[?] Mytkownie primi nuptus consortis suae Jure Re-
9formatorio in Anno millesimo sexcentesimo vigesimo quinto proxime praeterito inscriptam
10[et] per exoneratam[?] in Pallatinatu Podoliae et Districtu Latycoviensi sitam ad instantiam et officiosam
11requisitionem Generosae Magdalenae Sutkowska olim Generosi Petri Biegański cum olim
12Generosa Zophia de Wereszczatynce[?] Mytkowna procreatae olim Generosi Joannis de We-
13reszczatynce[?] Mytko Wereszczatyński[?] filiae Generosi vero Joannis Sutkowski consortis
14legitimae cum eiusdem Generosi Sutkowski utriusque[?] coniugatis assistentia personaliter condescende-
15bat Ibidemque in eadem bona seu sortem praefatam Generosam Sutkowska (post mutatum statum
16virginalem in matrimonialem) filiam olim Generosi praefati Petri Biegański cum suprascripta
17Mytkowna de Wereszczatynce[?] procreatam vigore Intercisae seu Contractus (ut prae-
18missum est) in Anno Domini 1625 conscripti [nad wierszem: per eam] et Actis Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus roborati
19atque vigore Juris eius Reformatorii in medietatem eorundem bonorum intromittebat ac
20realiter intromisit effectiveque investivit atque in pacificam possessionem induxit Obedi-
21entiam subditorum [h]metonum hortulanorum cum omnibus eorundem bonorum obventionibus fru-
22ctibus proventibus ex antiquo de iisdem bonis provenientibus eidem Generosae Zophiae[?] Sut-
23kowska praestare praecepit et interdixit Quam Intromissionem nemo denegavit imo Labo-
24riosi Radko Watamanus [Kostenko – przekreślone?] et Hawryło Leszczenko[?] in eadem sorte manentes
25libere admiserunt super quo suam fidelem relationem coram officio praesenti praefatis Nobilibus
26suprascriptis in toto sibi praemissa attestantibus fecit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wszystkich Świętych 1 XI 1666 (poniedziałek) → sobota 6 XI 1666; intromisja 5 XI 1666. Akt wykonuje roszczenie z manifestacji akt 248. W tytule marginalnym wieś „Zinieczkowce”, w tekście „Zieniedzkowce” – nazwa ujednolicona Zieniedzkowce[?]. W tekście omyłka pisarza: „eidem Generosae Zophiae[?] Sutkowska” – powinno być Magdalenie. Kolejność nazw rodowych matki: Zofia z Wereszczatyńców[?] Mytkówna, córka Jana Mytka Wereszczatyńskiego[?] (w akcie 248: „Iwan Mytko”). Intercyza z 1625 r. – zapis reformacji dóbr na rzecz pierwszej żony Piotra Biegańskiego. Niepewne: „Wereszczatynce[?]”, „per exoneratam[?]”, „utriusque[?]”, „Kostenko” (przekreślone?), „Leszczenko[?]”, podpis na dole k. 153v „J. Hassa[?]”. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem, opatrzny Teodor Brasicki, generał koronny, woźny tutejszego urzędu, zdrów na umyśle i ciele, tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie zeznał, że wraz ze szlachetnymi Andrzejem Tarnawskim i Wojciechem Myśliborskim, przybranymi dla lepszego świadectwa, wczoraj zjechał osobiście do dóbr wsi Zieniedzkowce[?] i części [tych dóbr], zapisanej przez niegdyś urodzonego Piotra Biegańskiego jego pierwszej żonie, niegdyś urodzonej Zofii z Wereszczatyńców[?] Mytkównie, prawem reformacji w roku 1625, położonej w województwie podolskim i powiecie latyczowskim, na żądanie urodzonej Magdaleny Sutkowskiej, córki Piotra Biegańskiego i Zofii Mytkówny, wnuczki Jana Mytka Wereszczatyńskiego[?], żony urodzonego Jana Sutkowskiego, przy asystencji tegoż Sutkowskiego; i tam w te dobra, czyli część, wwiązał urodzoną Sutkowską (po zmianie stanu panieńskiego na małżeński), na mocy intercyzy czyli kontraktu z 1625 r., spisanego i w aktach grodzkich latyczowskich roborowanego, i na mocy jej prawa reformacji – w połowę tychże dóbr; rzeczywiście i skutecznie wwiązał, wprowadził w spokojne posiadanie, nakazał poddanym kmieciom i zagrodnikom posłuszeństwo i oddawanie jej wszystkich pożytków, dochodów i powinności z dawna z tych dóbr płynących. Tej intromisji nikt nie bronił, przeciwnie pracowici Radko, ataman, i Hawryło Leszczenko[?], mieszkający w tej części, dobrowolnie ją dopuścili; o czym złożył wierną relację przed urzędem, przy potwierdzeniu wymienionej szlachty.”
Streszczenie
Woźny Teodor Brasicki zeznał (6 XI 1666), że 5 XI 1666 ze szlachtą (Andrzej Tarnawski, Wojciech Myśliborski) wwiązał Magdalenę z Biegańskich Sutkowską, przy asystencji męża Jana, w połowę dóbr wsi Zieniedzkowce[?] (woj. podolskie, pow. latyczowski) – na mocy prawa reformacji z intercyzy z 1625 r., którą Piotr Biegański zapisał tę część pierwszej żonie Zofii Mytkównie, matce Magdaleny. Nakazał poddanym posłuszeństwo; nikt się nie sprzeciwił – ataman Radko i Hawryło Leszczenko[?] dobrowolnie dopuścili intromisję. (Por. manifestację akt 248.)
Akt nr 251
Protestacja Mikołaja Trochockiego[?], sługi Elżbiety Wiktorii z Potoka (1° v. Sieniawskiej, 2° v. Potockiej), wojewodziny bracławskiej, przeciw Pawłowi Dobieckiemu, zastawnemu posesorowi Tereszowiec[?] – łamanie kontraktu i uciskanie poddanych; relacja woźnego Klemensa Grabarskiego[?] (rkp. 1666 N. 141)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data8 listopada 1666 (feria secunda ante festum s. Martini Pontificis); wizja woźnego 4 XI 1666
Karty / skanyk. 154 (skan 0157 prawa – sam nagłówek na dole) – k. 154v (skan 0158 lewa) – k. 155 (skan 0158 prawa – góra)
Językłac.
Transkrypcja
k. 154 (skan 0157, strona prawa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi Feria secunda ante festum
2Sancti Martini Pontificis proxima Anno Domini Mil-
3lesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Ex parte Illustris et M[agnificae] Pallatinae Bracłaviensis contra G[enerosum] Dobiecki Protestatio
k. 154v (skan 0158, strona lewa)
1Ad officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosus
2Nicolaus Trochocki[?] famulus Illustris et Magnificae Helizabethae Victoriae a Po-
3tok primarum olim Magnifici Adami Hieronymi a Granow Sieniawski Notarii
4Campestris Regni et Capitanei Leopoliensis secundarum vero Illustris et Magnifici Andreae
5ab eodem Potok Potocki Pallatini Bracłaviensis Vinnicensis [etc.] Capitanei Coniugum[?] (?) [con-]
6sortis nomine et ex parte eiusdem Dominae suae tanquam bonorum villae Tere-
7szowce Advitalicialis et Reformatoriae Dominae solenniter protestatus est
8contra Nobilem Paulum Dobiecki eorundem bonorum obligatorium possessorem In
9eo Quia ipse contraveniendo Contractui inter se praefatam Illustrem et Magnificam
10Pallatinam Bracłaviensem ratione bonorum praefatorum nuper ad invicem conscripto
11necnon Inventario ad eundem contractum sese referenti praesumpsit decimam
12Apiariam a subditis exigere Stagnum in eisdem bonis consistens semel tantum sibi
13[una] vice expiscandumque concessum bina vice dimittere et illud duabus vicibus ex[piscari][?]
14et postea quotidianis diebus sursum[?] applicare piscationem, Quantum vero
15spectat subditos quos in utilitatis[?] laboribus ultra mentem contractus et Inventarii
16… [per]scriptum[?] aggravavit laboribus oppressit extorsionibus Laneosque sibi per
17obligationem non traditos imo exceptos toto suae possessionis tempore usus est
18ab Arendatore ultra fas et aequum frumenta varii grani et generis per vim recepit
19Certo subdito per Inventarium excepto tres filios habenti ex praeconcepto rancore quan-
20dam domum et Aream per vim ademit ipsum expulit fructus ei omnes intercepit
21mox ipsum incarceravit, maltractavit vimque uxori eius inferre variis modis tentavit
22multaque alia praefato contractui et Inventario per Inscripta repugnantia in eisdem bonis
23peregit inconvenientia intulit damna, Exindeque vadium in eodem contractu hoc nomine
24conscripto succubuit Ratione quorum omnium praemissorum idem Protestans coram ipso
25iterum atque iterum protestatus est. Et hic incontinenti coram eodem officio Actisque praesentibus
26Castrensibus Capitanealibus Latycoviensibus personaliter comparens Nobilis Regni Generalis Providus
27Clemens Grabarski[?] de Międzyboż authenticus et Juratus officioque praesenti benevolus[?]
28palam publice libere recognovit Quia ipse feria quinta una cum Nobilibus Nicolao
29Grodolski[?] et Nicolao Buterlewicz[?] feria quinta post festum omnium Sanctorum
30proxime praeterita ex officiosa requisitione [nad wierszem: instantia] Illustris Magnificae Pallatinae Bracłaviensis ad bona
31villae Tereszowce sortemque Nobilis Pauli Dobiecki ad praesens obligatoriam personaliter
k. 155 (skan 0158, strona prawa – góra; w rkp. numer 155)
1condescendebat et ea omnia ut in protestatione superscripta sunt ab eisdem subditis in praefata villa
2Tereszowce existentibus sibi obducta vidit audivit et debite conspexit de quo
3hanc suam fidelem relationem cum suprascriptis Nobilibus in toto sibi firmiter attestantibus
4fecit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Marcina 11 XI 1666 (czwartek) → poniedziałek 8 XI 1666; czwartek po Wszystkich Świętych = 4 XI 1666. Protestująca: Elżbieta Wiktoria z Potoka – wg tekstu 1° v. żona Adama Hieronima Sieniawskiego (pisarza polnego koronnego, starosty lwowskiego), 2° v. Andrzeja Potockiego, wojewody bracławskiego, starosty winnickiego (identyfikacja osób wg odczytu – do weryfikacji). Tytuł marginalny (na k. 154) odczytany z przeglądu skanu – „Pallatinae” (wojewodziny). Niepewne: „Trochocki[?]”, „Coniugum[?]” i dalszy fragment wiersza, „ex[piscari][?]”, „sursum[?]”, „utilitatis[?]”, „[per]scriptum[?]”, „Grabarski[?]”, „benevolus[?]”, „Grodolski[?]”, „Buterlewicz[?]”, „Tereszowce” (czytelne, ale lokalizacja niepewna – Tereszowce w pow. latyczowskim?). Wyrażenie „vadium … succubuit” – popadł w wadium (karę umowną) zapisane w kontrakcie. Przekład (skrót): Mikołaj Trochocki[?], sługa wojewodziny bracławskiej, w imieniu swej pani, dożywotniczki i dziedziczki (z prawa reformacji) dóbr Tereszowce[?], protestował przeciw Pawłowi Dobieckiemu, zastawnemu posesorowi tych dóbr: wbrew kontraktowi i inwentarzowi pobierał od poddanych dziesięcinę pszczelną; staw, który wolno mu było spuścić i odłowić raz, spuszczał dwukrotnie, a potem codziennie łowił ryby; poddanych obciążał robociznami ponad kontrakt, uciskał zdzierstwem, użytkował łany, które nie były mu oddane w zastaw, lecz wyłączone; od arendarza brał przemocą zboże różnego rodzaju; pewnemu poddanemu, wyłączonemu w inwentarzu, mającemu trzech synów, z zawziętości odebrał dom i plac, wygnał go, zabrał mu wszystkie plony, uwięził go, poturbował i różnymi sposobami usiłował zgwałcić jego żonę; dopuścił się wielu innych nadużyć, przez co popadł w wadium zapisane w kontrakcie. Woźny Klemens Grabarski[?] z Międzyboża ze szlachtą (Mikołaj Grodolski[?], Mikołaj Buterlewicz[?]) 4 XI 1666 w Tereszowcach[?] wysłuchał skarg poddanych i potwierdził to wszystko w relacji.
Streszczenie
Mikołaj Trochocki[?], sługa Elżbiety Wiktorii z Potoka, wojewodziny bracławskiej (1° v. Adamowej Hieronimowej Sieniawskiej, 2° v. Andrzejowej Potockiej), dożywotniczki dóbr Tereszowce[?], zaprotestował (8 XI 1666) przeciw Pawłowi Dobieckiemu, posesorowi zastawnemu tych dóbr, o łamanie kontraktu i inwentarza: pobieranie dziesięciny pszczelnej, dwukrotne spuszczanie stawu i codzienne połowy, nadmierne robocizny i zdzierstwa wobec poddanych, użytkowanie wyłączonych łanów, zabieranie zboża arendarzowi, wypędzenie i uwięzienie jednego z poddanych oraz nastawanie na jego żonę – przez co popadł w wadium kontraktowe. Woźny Klemens Grabarski[?] z Międzyboża potwierdził skargi poddanych po wizji 4 XI 1666.
Akt nr 252
Wskazanie protestacji poddanych z Hołowczyniec[?] (Stanisława Potockiego, wojewody krakowskiego), z Dubowej[?] i Winikowiec[?] (Jakuba Potockiego) przeciw Winskiemu[?] i dragonom obersztlejtnanta Morsztyna[?] – pobicie i zabranie koni na drodze pod Latyczowem (rkp. 1666 N. 142)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data8 listopada 1666 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akt 251); zajście „die hodierna”
Karty / skanyk. 155 (skan 0158 prawa – od ok. 1/7 do ok. 1/2)
Językłac.
Transkrypcja
k. 155 (skan 0158, strona prawa)
1Subditi de Hołowczynce, Dubowa et Winikowce contra N[obilem] Winski Protestantur
2Hoc loco Indicatur protestatio ex parte Laboriosorum Hryńko[?] Szaraga Watamani, Jurij-
3ko[?] Olexiey Panko de villa Hołowczyńce Illustris et Magnifici Stanislai a Potok in
4Podhayce Potocki Pallatini (Cracoviensis[?]) subditorum tum Laboriosi Juski[?] de Dubowa
5… [s]uo[?] et aliorum vicinorum suorum de Winikowce subditorum Magnifici Jacobi a Potok
6Potocki Exercituum Regni Campestris Notarii Tlumacensis Chmielnicensis etc. Capitanei contra Nobilem
7Winski[?] utpote Principalem et alios Dragan[os] ipsi de nominibus et cognominibus melius notos
8(quorum nomina hic pro expressis habeantur) ut commilitones Generosi Morsztyn[?] Oberszterlejtnant[?]
9famulos Ratione per ipsos die hodierna in via libera publica approprie civitatis Laticoviensis
10sui dispercussionis converberationis equorum trium violenter receptionis et aliarum in-
11iuriarum in eadem via illationis qui idem protestati sunt viae publicae violationis prout da-
12bitur in copia latius. Et quoniam in instanti non est porrecta ideo Generosus vice-
13notarius de non porrecta protestatione nomine Generosi Notarii loci praesentis protestatus est
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Brak osobnego nagłówka „Actum” – wpis po akcie 251 (8 XI 1666); „die hodierna” = dzień wniesienia. Stanisław Potocki „Rewera” z Podhajec – wojewoda krakowski (1658–1667), w tekście skrót „(Cracovien.)” w nawiasie odczytany niepewnie. Jakub Potocki – pisarz polny koronny, starosta tłumacki i chmielnicki (odczyt „Campestris Notarii” wg skrótu „Campris Nrij”). Akt to tylko „wskazanie” protestacji – kopii nie podano, wicenotariusz protestuje w imieniu notariusza. Por. akt 253 (Brasicki vs Winski). Niepewne: „Hryńko[?]”, „Juriјko[?]” (zapis „Jury|ko”), „Juski[?]” i początek następnego wiersza, „Winski[?]”, „Morsztyn[?]”, „Oberszterlejtnant[?]” (zapis „Obeszterlimant”), „Dubowa[?]”, „Winikowce[?]”. Przekład: „W tym miejscu wskazuje się protestację ze strony pracowitych Hryńka[?] Szaragi, atamana, Jurka[?], Oleksieja, Panka ze wsi Hołowczyńce, poddanych wielmożnego Stanisława z Potoka na Podhajcach Potockiego, wojewody (krakowskiego[?]), a także pracowitego Juski[?] z Dubowej […] i innych jego sąsiadów z Winikowiec, poddanych wielmożnego Jakuba z Potoka Potockiego, pisarza polnego wojsk koronnych, starosty tłumackiego, chmielnickiego itd., przeciw szlachetnemu Winskiemu[?] jako pryncypałowi i innym dragonom, lepiej mu znanym z imion i nazwisk (których imiona niech będą uważane za tu wyrażone), jako towarzyszom i sługom urodzonego Morsztyna[?], obersztlejtnanta – z powodu dokonanego przez nich dziś na wolnej drodze publicznej, tuż przy mieście Latyczowie, rozbicia ich, pobicia, gwałtownego zabrania trzech koni i innych krzywd na tejże drodze wyrządzonych; protestowali też o naruszenie drogi publicznej, jak obszerniej zostanie podane w kopii. A ponieważ [kopia] nie została zaraz podana, przeto urodzony wicenotariusz o niepodanie protestacji w imieniu urodzonego notariusza tutejszego miejsca zaprotestował.”
Streszczenie
Wskazano (8 XI 1666) protestację poddanych: Hryńka[?] Szaragi, atamana, Jurka[?], Oleksieja i Panka z Hołowczyniec[?] (wieś Stanisława Potockiego, wojewody krakowskiego[?]) oraz Juski[?] z Dubowej[?] i sąsiadów z Winikowiec[?] (wsi Jakuba Potockiego, pisarza polnego koronnego, starosty tłumackiego i chmielnickiego) przeciw Winskiemu[?] i dragonom obersztlejtnanta Morsztyna[?], którzy tego dnia na drodze publicznej tuż pod Latyczowem pobili ich i zabrali trzy konie. Kopii nie podano – zaprotestował wicenotariusz.
Akt nr 253
Woźny Teodor Brasicki okazuje ranę głowy zadaną z pistoletu przez Winskiego[?], sługę obersztlejtnanta Morsztyna[?], i protestuje (rkp. 1666 N. 143)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data8 listopada 1666 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akty 251–252); zranienie „die hodierna”
Karty / skanyk. 155 (skan 0158 prawa – od ok. 1/2 do ok. 2/3)
Językłac.
Transkrypcja
k. 155 (skan 0158, strona prawa)
1M[inisterialis] R[egni] G[eneralis] P[rovidus] Brasicki contra Winski Vulnus Commonstrat et Protestatur
3gni Generalis Providus Theodorus Brasicki officii praesentis apparitor commonstravit
4eidem officio vulnus sanguinolentum in effusione sanguinis in capite partis sinistrae[?]
5sclopeto die hodierna in via libera publica sine ulla sibi data occasione homini
6innocenti per Nobilem Winski famulum Generosi Morsztyn Oberszterlejtnant[?] cohortis Draganorum
7illatum et inflictum esse quod vulnus officium praesens vidit et debite conspexit Ratione
8cuius commilitionis[?] sui ac viae publicae violationis coram eodem officio contra eundem Win-
9ski solenniter questus et protestatus est offerens se cum ipso in foro fori Jure acturum et vindicaturum
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – ta sama sesja co akty 251–252 (8 XI 1666). Zdarzenie zapewne to samo co w akcie 252 (napaść dragonów na drodze pod Latyczowem). Niepewne: „sinistrae[?]” (zapis skrócony „sinistrae/sinistri”), „Oberszterlejtnant[?]” (zapis „Obeszterlitnant”), „commilitionis[?]” (zapis „commilitiones” – może błąd pisarza zamiast „vulnerationis”). Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, opatrzny Teodor Brasicki, generał koronny, woźny tutejszego urzędu, okazał temuż urzędowi ranę krwawą z upływem krwi na głowie, po lewej[?] stronie, z rusznicy zadaną mu dziś na wolnej drodze publicznej, bez żadnej danej przyczyny, człowiekowi niewinnemu, przez szlachetnego Winskiego, sługę urodzonego Morsztyna, obersztlejtnanta regimentu dragonów; którą ranę urząd niniejszy widział i należycie obejrzał. Z tego powodu […] i naruszenia drogi publicznej uroczyście żalił się i protestował przeciw temuż Winskiemu, ofiarując się z nim przed jego sądem prawnie postępować i dochodzić.”
Streszczenie
Woźny grodu latyczowskiego Teodor Brasicki okazał (8 XI 1666) krwawiącą ranę głowy zadaną mu tego dnia bez przyczyny z broni palnej na drodze publicznej przez Winskiego[?], sługę obersztlejtnanta Morsztyna[?] z regimentu dragonów, i zaprotestował przeciw niemu (por. akt 252 – napaść tych samych dragonów na poddanych).
Akt nr 254
Protestacja Piotra Szczecińskiego, dworzanina wojewodziny bracławskiej, przeciw Józefowi ze Świnnej[?] Ihnatowskiemu, Jerzemu Sachnowskiemu, Bazylemu Podleskiemu i poddanym z Ihnatowiec – napaść i pobicie w gościnie w Ihnatowcach (rkp. 1666 N. 144)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data13 listopada 1666 (sabbatho post festum s. Martini Pontificis); zajście: sobota po Wszystkich Świętych (6 XI 1666) wieczorem
Karty / skanyk. 155 (skan 0158 prawa – dół) – k. 155v (skan 0159 lewa) – k. 156 (skan 0159 prawa – góra)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 155 (skan 0158, strona prawa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho post festum San-
2cti Martini Pontificis proximo Anno Domini Mil-
3lesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4N[obilis] Szczeciński contra N[obiles] Ihnatowski et Sachnowski Protestatur
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Generosus Petrus
6Szczeciński Aulicus Illustris et Magnificae Helizabethae Victoriae a Potok Pallatinae Bracła-
7viensis consortis coram eodem officio et Actis praesentibus magna et gravi cum querela in et contra Generosum
k. 155v (skan 0159, strona lewa)
1Josephum de Swinna[?] Ihnatowski uti principalem et Nobiles Georgium Sachnow-
2ski et Basilium Podleski tanquam comprincipales facti infrascripti necnon fa-
3mulos ac subditos eorum de villa Ihnatowce eiusdem facti comprincipales
4cooperatores atque authores (quorum ipsis nomina et cognomina melius nota sunt) manife-
5status et protestatus est in eo Quia ipsi postposito timore Dei et dilectione pro-
6ximi posthabita non metuentes poenas legum legibus et constitutionibus Regni de
7pace et securitate publica domorum et hospitum Nobilium contra aggressores et inva-
8sores severe sancitas desuper[?] tempore nunc praeterito videlicet Sabbatho post
9festum omnium Sanctorum proxime praeterito proxime advesperante fere nocte imminente
10cum variis armis utpote frameis bombardis sclopetis longis et brevibus
11ad hoc facinus bene instructi nescitur quo rancore ducti tum dum praefatus
12protestans ex domo suo ad villam Ihnatowce curiamque Generosi Samuelis Ihna-
13towski tanquam avunculi sui Generosae Consortis suae causa negotiorum suorum atque
14Amicitiae discessurus esset et ut hospes in domo praefati G. Ihnatowski sum-
15ma[?] cum suis ac Wuja swego pace publica et domestica assecuratus existens
16eum aliquod tal[e] mali aquoquam[?] sperans eundem protestantem aggressi sunt et inva-
17dere (nescitur ex quo rancore ut praemissum est) primo verbis inhonestis
18statum Nobilitatis laedentibus afficere tenentes et habentes in manibus suis
19frameas dicendo his verbis, Kadesz[?] tościom[?] y zaraz pięścią w gębę ponie-
20piony[?] P. Sachnowski dał, a potym wszyscy do mianowanego protestującego się
21rzucili y porwali chcąc go z domu na podworze wywlec y czeladzi swoiey
22podać aby go zabili, przeszkodziwszy protestans widząc niebeśpieczeństwo
23zdrowia swego do komory uchodził, gdzie za sobą y onych wciągnął
24tam że protestanta obalinoszy[?] kolanami y nogami do ziemi przybierani[?] tłukli
25gdzie w piersi y między plecy sinie razy wielkie zadali y zbili nos dokr[wawie][?]
26wiprzetali[?] oko lewe podbili tym się nie contentuiąc ni y większy skomory[?]
27na większy kontempt y dishonor szlachecki na nogi powstać kazali y
28w dzięwszy[?] da dzieżę[?] y bar[z]e ręce kłaniać się sobie każdemu z osobna do nog ko-
29łatali[?] co wszytko invitus musiał uczynić, a potym ponowa na dawnie[?] y dawa
30cenie[?] z domu wyciągnąć silowali gdzie żeby się nogami y rękoma o
k. 156 (skan 0159, strona prawa – góra; w rkp. numer 156)
1Podsiwiszy[?] nie oprar[?] y JM P. Samuel Ihnatowski iako Wuy nie ratował y
2nie dopuszczał ich wywlec zapewnieby swemu złemu zamysłowi dosić uczynili
3przy którym biciu w tłuszczu[?] y szarpaniu złotych piętnaście ortami szmyr-
4gowemi[?] z kieszeni wyrabowali sukne ranin[?] nawet y koszule szarpiąc porwa-
5li szkaplerz zdarli Quae vulnera livida tumefacta tam in pectore quam in dor-
6so[?] et sub oculo sinistro ac nasu detrusum sanguinolentum ac vestem et indusium
7lacerata eidem officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi idem protestans praesen-
8tavit quae omnia officium vidit et debite conspexit. Ratione quorum praemissorum omnium
9Idem protestans contra superscriptos Principalem et comprincipales coram eodem officio
10praesenti iterum atque iterum manifestatus et protestatus est offerendo se cum ipsis in fo-
11ro[?] ubi prout de Jure venerit Jure acturum et vindicaturum nihilominus
12salvam reservando meliorationem protestationis si de Jure opus fuerit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Marcina 11 XI 1666 (czwartek) → sobota 13 XI 1666; zajście w sobotę po Wszystkich Świętych = 6 XI 1666, pod wieczór. Pokrewieństwo: Samuel Ihnatowski – wuj żony protestującego (avunculus consortis), gospodarz domu w Ihnatowcach. Por. Ihnatowscy w akcie 182 i Sachnowscy w aktach 175–176, 181, 235. Fragment polski z k. 155v jest bardzo kursywny i trudny – wiele odczytów niepewnych: „Kadesz[?] tościom[?]” (może przekleństwo/zawołanie), „poniepiony[?]”, „obalinoszy[?]”, „przybierani[?]”, „dokr[wawie][?]”, „wiprzetali[?]”, „skomory[?]”, „w dzięwszy[?] da dzieżę[?]”, „kołatali[?]”, „na dawnie[?] y dawa cenie[?]”, „Podsiwiszy[?]” (kustosz i początek k. 156), „nie oprar[?]”, „w tłuszczu[?]”, „ortami szmyrgowemi[?]” (może „ortami szmigowemi” – rodzaj monet), „ranin[?]”; łaciński: „Swinna[?]”, „desuper[?]”, „summa[?]”, „aquoquam[?]” (= a quoquam), „dorso[?]”, „foro[?]” (zapis „Tori”). Tytuł marginalny ma tylko Ihnatowskiego i Sachnowskiego. Przekład części łacińskiej (skrót): Piotr Szczeciński, dworzanin wojewodziny bracławskiej Elżbiety Wiktorii z Potoka, z wielką skargą zamanifestował i protestował przeciw Józefowi ze Świnnej[?] Ihnatowskiemu jako pryncypałowi oraz Jerzemu Sachnowskiemu i Bazylemu Podleskiemu jako współsprawcom, a także ich czeladzi i poddanym ze wsi Ihnatowce: że oni, odrzuciwszy bojaźń Bożą i miłość bliźniego, nie lękając się kar ustanowionych prawami o pokoju i bezpieczeństwie domów i gości szlacheckich przeciw napastnikom, w sobotę po Wszystkich Świętych pod wieczór, gdy już zapadała noc, uzbrojeni w szable, rusznice, długie i krótkie strzelby, gdy protestujący przyjechał do Ihnatowiec, do dworu urodzonego Samuela Ihnatowskiego, wuja swej żony, w swoich sprawach i po przyjacielsku, i będąc tam gościem pod opieką pokoju publicznego i domowego, niczego złego się nie spodziewał – napadli go, najpierw lżąc go słowami uwłaczającymi stanowi szlacheckiemu, trzymając w rękach szable […]. [Następnie po polsku: Sachnowski uderzył go pięścią w twarz, wszyscy się na niego rzucili, chcieli go wywlec na podwórze i oddać czeladzi na zabicie; protestujący uciekł do komory, tam powalili go na ziemię, bili kolanami i nogami, zadali wielkie sińce na piersiach i plecach, rozbili do krwi nos, podbili lewe oko, kazali mu na hańbę kłaniać się każdemu do nóg, potem znowu usiłowali wywlec go z domu – gdyby nie wuj Samuel Ihnatowski, który go ratował, dopięliby złego zamiaru; podczas bicia zrabowali mu z kieszeni 15 zł w ortach, podarli suknię i koszulę, zerwali szkaplerz.] Rany sine i opuchłe na piersiach, plecach[?], pod lewym okiem i zakrwawiony nos oraz podartą suknię i koszulę okazał urzędowi, który to widział i należycie obejrzał. Protestował, ofiarując się dochodzić sprawy w sądzie właściwym, z zastrzeżeniem prawa poprawienia protestacji.
Streszczenie
Piotr Szczeciński, dworzanin wojewodziny bracławskiej Elżbiety Wiktorii z Potoka, zaprotestował (13 XI 1666) przeciw Józefowi ze Świnnej[?] Ihnatowskiemu, Jerzemu Sachnowskiemu, Bazylemu Podleskiemu oraz ich czeladzi i poddanym z Ihnatowiec: 6 XI 1666 wieczorem, gdy gościł we dworze Samuela Ihnatowskiego, wuja swej żony, napadli go zbrojnie, lżyli, Sachnowski uderzył go pięścią w twarz, a wszyscy pobili go w komorze (sińce na piersiach i plecach, rozbity nos, podbite lewe oko), kazali mu kłaniać się każdemu do nóg, usiłowali wywlec go na podwórze i wydać czeladzi na zabicie – uratował go dopiero gospodarz; zrabowali mu 15 zł, podarli suknię i koszulę, zerwali szkaplerz. Okazał rany i odzież urzędowi.
Akt nr 255
Marcin Czemielowski z poręczycielami (Mikołaj Szkiedyński[?], Grzegorz Wysocki alias Sarnawski[?]) odbiera z aresztu konia i rzeczy zatrzymane przy Michale Boguszowskim[?] (rkp. 1666 N. 145)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data19 listopada 1666 (feria sexta ante festum Praesentationis Beatissimae Mariae Virginis)
Karty / skanyk. 156 (skan 0159 prawa – od ok. 2/5) – k. 156v (skan 0160 lewa – góra)
Językłac.
Transkrypcja
k. 156 (skan 0159, strona prawa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria sexta ante festum Prae-
2sentationis Beatissimae Mariae Virginis proxima Anno Do-
3mini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4N[obilis] Czemielowski equum et alias res per fideiussor[es] Recepit
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis
6Martinus Czemielowski una cum Nobili Nicolao Szkiedyński[?] et honesto Gre-
7gorio Wysocki alias cognomine Sarnawski[?] Oppidano Latycoviensi uti cum fide-
8iussoribus suis Qui fideiussores personaliter comparentes coram eodem officio prae-
9senti Castrensi Capitaneali Latycoviensi insimul cum praefato Nobili Czemielowski ab
10eodem officio petierunt equum coloris canini alias siwego z dropiatą[?] vestem super-
11iorem panni falendini[?] alias kuntusz[?] szarłatny[?] cum Arcu et sagittis framea ips[ius]
12N[obilis] Czemielowski propria omnia per Nobilem Michaelem Boguszowski[?] Generosi Tiburtii Joan-
13nis Chołyszowski[?] famulum ad Forestam Regiam seu officium praesens Castrense Capi-
14taneale Latycoviense praesentatas et traditas atque arrestatas per eundem Nobilem Boguszowski[?]
15Ratione Nobilis Stanislai Kulczycki in via libera convulnerationis tum ab eisdem rebus
16per eundem Czemielowski aufugationis acceptas ad sponsionem et fideiussionem
17suam ex Foresta Regia seu officio praesente extradi Cuius affectioni officium prae-
18sens inhaerendo eundem equum ac res omnes supranominatas ad effideiussionem
19suprascriptorum fideiussorum ac adinstantiam praefati Nobilis Czemielowski eundem equum
k. 156v (skan 0160, strona lewa – góra)
1ac eas res omnes superscriptas extradidit cum ea tamen cautione ut officium praesens
2ab omni impedimento ex re et persona Generosi praefati Tiburtii Chołyszowski[?] et
3Nobilis Stanislai Kulczycki eximant praefati Effideiussores evincant sub vadio
4centum marcarum polonicalium pecuniae Ratione superscriptorum ad solvendum succumbito pro
5quo succumbentes coram officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi Effideiussores
6citati peremptorie respondebunt
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Ofiarowanie NMP 21 XI 1666 (niedziela) → piątek 19 XI 1666. Akt kończy sprawę Czemielowski–Kulczycki (akty 232–234, 241): koń i rzeczy Czemielowskiego, porzucone przy ucieczce po zranieniu Stanisława Kulczyckiego i złożone w grodzie przez Michała Boguszowskiego[?], sługę Tyburcego Jana Chołyszowskiego[?], wydane właścicielowi za poręką. Imię Czemielowskiego tu wyraźnie „Martinus” (Marcin) – potwierdza odczyt z aktów 233–234. Niepewne: „Szkiedyński[?]”, „Sarnawski[?]”, „z dropiatą[?]” (dereszowaty, nakrapiany?), „falendini[?]” (falendysz – rodzaj sukna), „kuntusz[?] szarłatny[?]” (zapis „kuntusz szarlatni”), „Boguszowski[?]” (w akcie 234 – Boguszewski), „Chołyszowski[?]”. „Foresta Regia” – „las królewski”, tu formuła oznaczająca areszt/depozyt urzędu grodzkiego. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, szlachetny Marcin Czemielowski wraz ze szlachetnym Mikołajem Szkiedyńskim[?] i uczciwym Grzegorzem Wysockim, inaczej Sarnawskim[?], mieszczaninem latyczowskim, jako swoimi poręczycielami – którzy stawiwszy się osobiście razem z nim – zażądali od urzędu wydania z depozytu, czyli z urzędu, na ich poręczenie konia maści psiej (siwego) z nakrapianiem[?], wierzchniej szaty z sukna falendyszowego, czyli kontusza szkarłatnego[?], wraz z łukiem, strzałami i szablą – wszystko własność Czemielowskiego – złożonych i oddanych w urzędzie i zaaresztowanych przez szlachetnego Michała Boguszowskiego[?], sługę urodzonego Tyburcego Jana Chołyszowskiego[?], z powodu zranienia szlachetnego Stanisława Kulczyckiego na wolnej drodze i ucieczki Czemielowskiego od tych rzeczy. Urząd, przychylając się do żądania, wydał konia i wszystkie te rzeczy na poręczenie poręczycieli i na żądanie Czemielowskiego, z tym jednak zastrzeżeniem, że poręczyciele uwolnią urząd od wszelkich roszczeń ze strony Chołyszowskiego[?] i Kulczyckiego, pod wadium 100 grzywien polskich; w razie przepadku wadium poręczyciele, pozwani zawitym terminem, odpowiadać będą przed urzędem grodzkim latyczowskim.”
Streszczenie
Marcin Czemielowski z poręczycielami Mikołajem Szkiedyńskim[?] i mieszczaninem latyczowskim Grzegorzem Wysockim alias Sarnawskim[?] odebrał (19 XI 1666) z depozytu grodu latyczowskiego swojego siwego konia, kontusz, łuk ze strzałami i szablę, które porzucił, uciekając po zranieniu Stanisława Kulczyckiego, a które złożył w grodzie Michał Boguszowski[?], sługa Tyburcego Jana Chołyszowskiego[?]. Poręczyciele zobowiązali się pod wadium 100 grzywien bronić urząd przed roszczeniami Chołyszowskiego[?] i Kulczyckiego.
Akt nr 256
Oblata uniwersału hetmana wielkiego koronnego Stanisława Potockiego (obóz pod Koszyrem[?] nad Horyniem, 10 X 1666) powierzającego pułkownikowi JKM Sebastianowi Machowskiemu komendę nad wojskiem w czasie sejmu (rkp. 1666 N. 146)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data27 listopada 1666 (sabbatho ante festum s. Andreae Apostoli); uniwersał: 10 października 1666, obóz nad Horyniem
Karty / skanyk. 156v (skan 0160 lewa – od ok. 1/5) – k. 157 (skan 0160 prawa – górne 2/5)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 156v (skan 0160, strona lewa)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho ante festum S[ancti]
2Andreae Apostoli proximo anno Domini Millesimo
3sexcentesimo sexagesimo sexto
4Illustris et M[agnifici] supremi Ducis Exercitus Regni Li-
5terae Universal[es] G[eneroso] Machowski collatae [nad wierszem: colloneo] Oblatae sunt
7szcz[?] miles cohortis Generosi Simonis Kaniecki[?] castrorum exercitus Regni prae-
8fecti alias Obożnego commilito obtulit eidem officio praesenti et ad acticandum porrexit
9literas universales seu Ordinans dictas ab Illustri et Magnifico Stanislao a Potok
10in Podhayce Potocki Pallatino Cracoviensi supremo Duce Exercituum Regni
11Barensi Dolinensi Grodecensi Mościcensi[?] Mediecensi[?] Drahimensi[?] Radomiensi etc. Capitaneo
12Magnifico Sebastiano Machowski Colloneo alias Pułkownikowi Sacrae Regiae Maiestatis
13commendam super toto exercitu Regni data et collata manu eiusdem praefati
14Illustris et Magnifici Pallatini Cracoviensis propria subscriptas et sigillo magno primo
15eiusdem communitas de data in Castris sub Koszyra[?] in fluvio Horyń contentas de
16decima Octobris anni praesentis petens easdem literas Universales seu Ordinans ab officio
17praesenti suscipi et in Acta sua ingrossari cuius petitioni affectioni officium prae-
18sens suscipiens et in Acta inhaerendo has literas universales seu ordinans ut salvas
19suprascriptum et non cancellatas[?] [et illaesas] suscepit et in Acta sua inscribi mandavit de tenore tali qui tenor
20sequitur estque talis. Stanisław z Potoka na Podhaycach Potocki Woiewoda
21Krakowski Hetman wielki Koronny Barski Doliński Grodecki Mościcki[?] Medy-
22cki[?] Drahimski[?] Radomski etc. starosta etc. Ichmościom PP. Rotmistrzom
23Porucznikom y ich namiestnikom y wszytkiemu JK[M] Królewskiey Mości Rycer-
24stwu Oznaymuię wiadomo że gwoli sprawom gwałtownym niektórym odieżdżaiąc
25na Seym na mieyscu moim Hetmańskim zostawuię JM P. Sebastiana Machowskiego
k. 157 (skan 0160, strona prawa; w rkp. numer 157)
1Pułkownika JKM y Commendę Generalną nad wszytkim Woyskiem JKM daię
2zlecaiąc JM. aby to czynił z Woyskiem wszytkim coby ad bonum publicum całey Rzpltey
3należało. Ordinansom zaś JMci woysko wszytko powinno posłuszne tak iako
4moim własnym a ktoby kolwiek przeciwny był temu Ordinansowi nemu[?] taki
5każdy powinien będzie podlegać Sądowi JMci P. Commendata y iuxta quantitatem
6excessus bydź karany etiam na gardle. Także woysko która w Ukrainie zo-
7stawa y ta która w Polesiu[?] iest ordinowana tey że Commendzie JM Pana Machow-
8skiego ma podlegać, przestrzegaiąc y tego ma JMć Pan Pułkownik aby nikt
9nie ważył się wołów bydeł ani zboż z Ukrainy wyprowadzać a ktoby się tego
10ośmielił ważyć każdego takiego na gardle karać roskazuię, na co się ręką włas-
11ną przy pieczęci podpisuię. Dat. w Obozie pod Koszyrem[?] nad Rzeką
12Horynią Die decima Octobris millesimo sexcentesimo [sexagesimo] sexto Stanisław Potocki W.
13Kra. H. W. K. [L.S.] locus sigilli maioris Originale offerens recepit de recepto
14officio praesenti quietatur
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Andrzeja 30 XI 1666 (wtorek) → sobota 27 XI 1666. Uniwersał Stanisława „Rewery” Potockiego, wojewody krakowskiego i hetmana wielkiego koronnego, wydany 10 X 1666 przed wyjazdem na sejm (jesienny sejm 1666/67), powierzający komendę generalną pułkownikowi JKM Sebastianowi Machowskiemu. W dacie uniwersału pisarz opuścił „sexagesimo”. „Ordinans” – rozkaz, uniwersał wojskowy. Niepewne: „Laszcz[?]” (imię/nazwisko oblatującego – zapis „Generosus La|szcz” przez koniec wiersza), „Kaniecki[?]” (oboźny koronny – zapis „Kaniecki”), „Mościcensi[?]/Mościcki[?]”, „Mediecensi[?]/Medycki[?]”, „Drahimensi[?]/Drahimski[?]”, „Koszyra[?]/Koszyrem[?]” (obóz nad Horyniem – może Koszyrski?), „cancellatas[?]”, „nemu[?]”, „Polesiu[?]” (zapis „w Polesie”). Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, urodzony Laszcz[?], towarzysz chorągwi urodzonego Szymona Kanieckiego[?], oboźnego wojsk koronnych, okazał temuż urzędowi i podał do wpisania do akt uniwersał czyli tzw. ordynans od wielmożnego Stanisława z Potoka na Podhajcach Potockiego, wojewody krakowskiego, hetmana wielkiego wojsk koronnych, starosty barskiego, dolińskiego, grodeckiego, mościckiego[?], medyckiego[?], drahimskiego[?], radomskiego itd., wydany i nadany wielmożnemu Sebastianowi Machowskiemu, pułkownikowi JKM, [powierzający mu] komendę nad całym wojskiem koronnym, ręką tegoż wojewody krakowskiego podpisany i jego większą pieczęcią opatrzony, z datą w obozie pod Koszyrem[?] nad rzeką Horyniem, 10 października roku bieżącego, prosząc, by urząd ten uniwersał przyjął i do akt wpisał; urząd, przychylając się do prośby, przyjął uniwersał jako cały, nieprzekreślony i nienaruszony, i kazał wpisać do akt w brzmieniu następującym. […] Miejsce większej pieczęci. Okazujący oryginał odebrał i z odbioru kwituje urząd.”
Streszczenie
Towarzysz chorągwi oboźnego koronnego Szymona Kanieckiego[?], Laszcz[?], oblatował (27 XI 1666) w grodzie latyczowskim uniwersał hetmana wielkiego koronnego Stanisława Potockiego, wojewody krakowskiego, wydany 10 X 1666 w obozie pod Koszyrem[?] nad Horyniem: wyjeżdżając na sejm, hetman zostawia na swoim miejscu pułkownika JKM Sebastiana Machowskiego z komendą generalną nad całym wojskiem (także w Ukrainie i na Polesiu[?]), nakazuje mu posłuszeństwo pod karą sądu komendanta, łącznie z karą śmierci, i zakazuje pod karą gardła wyprowadzania z Ukrainy wołów, bydła i zboża.
Akt nr 257
Towarzysze chorągwi Adama Tarnawskiego[?] (Aleksander Zawadzki, Stefan Mustafa Ardaszewicz[?], Iwan Ordyniec[?], Jan Brzanowski[?]) okazują rany zadane przez Radłowskiego[?], Kuperskiego[?] i in. z chorągwi Mikołaja Sieniawskiego w Hrecyńcach[?] (rkp. 1666 N. 147)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1 grudnia 1666 (feria quarta in crastino festi s. Andreae Apostoli); zajście: 29 XI 1666 (feria secunda in vigilia s. Andreae)
Karty / skanyk. 157 (skan 0160 prawa – od ok. 2/5 do dołu) – k. 157v (skan 0161 lewa – góra)
Językłac.
Transkrypcja
k. 157 (skan 0160, strona prawa)
1Actum in castro Latycoviensi feria quarta in cra-
2stino festi Sancti Andreae Apostoli Anno Do-
3mini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Generosi Milites cohortis G[enerosi] Tarnawski R[otmagistri] S[acrae] R[egiae] M[aiestatis] contra Commilitones M[agnifici] a Granow Sieniawski Protestantur
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter venientes Strenui
6Alexander Zawadzki Stephanus Mustafa[?] Ardaszewicz[?] et Iwan Ordyniec[?]
7commilitones cohortis Generosi Adami Tarnawski[?] Rotmagistri Sacrae Regiae Maiestatis atque
8Nobilis Joannes Brzanowski[?] de eadem cohorte Strenui Chalembiegowicz[?] famulus
9commonstraverunt eidem officio vulnera Inprimis praefatus Alexander in manu sini-
10stra duo vulnera livida tumefacta baculo concussa, postmodum Stephanus Mu-
11stafa Ardaszewicz[?] in medio nasi[?] siti[?] de baculo cum laceratione cutis et Iwan
12Ordyniec[?] pectora genibus concussa tumefacta Item Nobilis Brzanowski[?] vulnera
13duo in capite unum alterum in manu dextra per totam palmam digitos framea abscis-
14sa cum detruncatione cutis et effusione sanguinis inflicta Quae vulnera suprascripti
15Protestantes asserverunt sibi feria secunda in Vigilia festi Sancti Andreae
16Apostoli currenti anno in villa Hrecyńce[?] ad praesens possessionis Generosi Alexandri
17Krzyniecki[?] sine ulla litis data occasione per Generosos Radłowski[?] Kuperski[?] et alios
k. 157v (skan 0161, strona lewa – góra)
1Valachos (ipsis uti principalibus de nominibus et cognominibus melius notos) Commi-
2litones Magnifici Nicolai a Granow Sieniawski Excubiarum Regni Praefecti Rot-
3magistri S[acrae] R[egiae] M[aiestatis] Scythicae[?] cohortis in via libera et publica violenter illata et inflicta esse
4Quae vulnera officium praesens omnia vidit et debite conspexit Ratione quorum vulnerum
5dishonorationis sui ac violationis pacis publicae Iidem commonstrantes vulne-
6rum contra eosdem commilitones coram eodem officio solenniter manifestati et protestati sunt
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Andrzeja 30 XI 1666 (wtorek) → środa 1 XII 1666; wigilia św. Andrzeja = poniedziałek 29 XI 1666. Mikołaj Sieniawski z Granowa – strażnik koronny (excubiarum Regni praefectus). Nazwisko rotmistrza w tytule „Tarnawski”, w tekście zapis bliższy „Tarasowski/Tarnowski” – w akcie 258 „Tarasowski” – przyjęto Tarnawski[?]. Por. akt 258 (protestacja chorążego tej chorągwi Aleksandra Olechnowicza[?] przeciw tym samym towarzyszom). Niepewne: „Mustafa[?] Ardaszewicz[?]” (zapis „Mustafa Ardaszewicz/Ardaszerycz”), „Ordyniec[?]”, „Brzanowski[?]”, „Chalembiegowicz[?]”, „nasi[?] siti[?]”, „Hrecyńce[?]”, „Krzyniecki[?]” (może Krzyżanowski?), „Radłowski[?]”, „Kuperski[?]”, „Valachos” (= Wołochów, tj. lekką jazdę wołoską), „Scythicae[?]” (chorągiew „scytyjska”, tj. lekka tatarska/wołoska – w akcie 258 wyraźnie „Scythicae cohortis”), dopisek na prawym marginesie „Ceremoniz[?]”. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, mężni Aleksander Zawadzki, Stefan Mustafa[?] Ardaszewicz[?] i Iwan Ordyniec[?], towarzysze chorągwi urodzonego Adama Tarnawskiego[?], rotmistrza JKM, oraz szlachetny Jan Brzanowski[?], sługa mężnego Chalembiegowicza[?] z tejże chorągwi, okazali temuż urzędowi rany: najpierw Aleksander na lewej ręce dwie rany sine, opuchłe, zadane kijem; potem Stefan Mustafa Ardaszewicz[?] na środku nosa – kijem, z rozdarciem skóry; Iwan Ordyniec[?] – pierś stłuczoną kolanami i opuchłą; szlachetny Brzanowski[?] – dwie rany na głowie i jedną na prawej ręce, przez całą dłoń i palce, szablą przeciętą, z odcięciem skóry i upływem krwi. Twierdzili, że rany te zadali im w poniedziałek w wigilię św. Andrzeja bieżącego roku we wsi Hrecyńce[?], obecnie w posesji urodzonego Aleksandra Krzynieckiego[?], bez żadnej danej przyczyny do sporu, na wolnej i publicznej drodze, gwałtem, urodzeni Radłowski[?], Kuperski[?] i inni Wołosi (im jako pryncypałom lepiej znani z imion i nazwisk), towarzysze chorągwi wielmożnego Mikołaja z Granowa Sieniawskiego, strażnika koronnego, rotmistrza JKM, chorągwi scytyjskiej[?]. Wszystkie te rany urząd widział i należycie obejrzał. Z powodu tych ran, zniesławienia i naruszenia pokoju publicznego okazujący rany uroczyście manifestowali się i protestowali przeciw tymże towarzyszom.”
Streszczenie
Towarzysze chorągwi rotmistrza JKM Adama Tarnawskiego[?] – Aleksander Zawadzki, Stefan Mustafa[?] Ardaszewicz[?], Iwan Ordyniec[?] – oraz Jan Brzanowski[?], sługa Chalembiegowicza[?], okazali (1 XII 1666) rany (stłuczenia kijem, rany szablą na głowie i dłoni) zadane im bez przyczyny 29 XI 1666 na drodze we wsi Hrecyńce[?] (posesja Aleksandra Krzynieckiego[?]) przez Radłowskiego[?], Kuperskiego[?] i innych Wołochów z chorągwi Mikołaja Sieniawskiego, strażnika koronnego, i zaprotestowali przeciw nim.
Akt nr 258
Wskazanie protestacji Aleksandra Olechnowicza[?], chorążego chorągwi Adama Tarnawskiego[?], przeciw Radłowskiemu[?], Kuperskiemu[?] i in. z chorągwi scytyjskiej Mikołaja Sieniawskiego – napaść w Hrecyńcach[?] (rkp. 1666 N. 148)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1 grudnia 1666 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akt 257); zajście 29 XI 1666
Karty / skanyk. 157v (skan 0161 lewa – od ok. 1/4 do ok. 2/3)
Językłac.
Transkrypcja
k. 157v (skan 0161, strona lewa)
1Vexilifer eiusdem cohortis contra eosdem Commilitones Protestatur
2Hoc loco indicatur protestatio ex parte Strenui Alexandri Olechnowicz[?] Vexili-
4thicae contra GG. Radłowski[?] Kuperski[?] et alios Valachos uti principales
5facinoris infrascripti ipsis de nominibus et cognominibus melius notos (quorum hic
6nomina licet sibi ignorantur attamen pro expressis habeantur) Magnifici Nicolai a
7Granow Sieniawski Excubiarum Regni Praefecti Rotmagistri Sacrae Regiae Maiestatis etc.
8Scythicae cohortis Commilitones Ratione praescriptos Radłowski et Kuperski princi-
9pales et alios eorum comprincipales et complices eiusdem facinoris cooperatores
10famulosque eorum feria secunda in Vigilia Sancti Andreae Apostoli dum suprascriptus
11Vexilifer cum ea cohorte praedicti G. Rotmagistri per villam Hrecyńce[?] possessionem Generosi
12Alexandri Krzyniecki[?] discessisset in via libera publica vi ac violenter excitato tumultu
13in praefata villa cum eisdem subditis de Hrecyńce[?] obsessa via publica sui dishonorationis
14commilitonum suorum convulnerationis converberationis viae publicae et pacis publicae viola-
15tionis et multarum rerum in eadem villa Hrecyńce[?] circa obsessionem viae publicae ac
16sui suorumque praedictorum commilitonum converberationis (ut praemissum est) in vim praedae et spoli[i]
17receptionis prout in copia fusius dabitur Et quoniam in instanti non est porrecta
18Jacobus[?] Vicenotarius de non porrecta protestatus est
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akt 257 (1 XII 1666). Nad słowami „sui suorumque praedictorum” (w rkp. „sui suorumque praefatorum”) cyfry przestawiające kolejność. Nazwisko rotmistrza tu „Tarasowski[?]”, w akcie 257 w tytule „Tarnawski”. Wicenotariusz – podpis „Jacobus[?]” (zapis „Jacob”). Niepewne: „Olechnowicz[?]”, „Tarasowski[?]”, „Radłowski[?]”, „Kuperski[?]”, „Hrecyńce[?]”, „Krzyniecki[?]”, „Jacobus[?]”. Przekład: „W tym miejscu wskazuje się protestację ze strony mężnego Aleksandra Olechnowicza[?], chorążego chorągwi scytyjskiej urodzonego Adama Tarasowskiego[?], rotmistrza JKM, przeciw urodzonym Radłowskiemu[?], Kuperskiemu[?] i innym Wołochom jako pryncypałom występku niżej opisanego (lepiej im znanym z imion i nazwisk, które choć mu nieznane, niech będą uważane za wyrażone), towarzyszom chorągwi scytyjskiej wielmożnego Mikołaja z Granowa Sieniawskiego, strażnika koronnego, rotmistrza JKM, z tej przyczyny, że wymienieni Radłowski i Kuperski jako pryncypałowie oraz inni ich współsprawcy, wspólnicy i pomocnicy tego występku i ich czeladź, w poniedziałek w wigilię św. Andrzeja Apostoła, gdy wyżej wymieniony chorąży z chorągwią tegoż rotmistrza przechodził przez wieś Hrecyńce[?], posesję urodzonego Aleksandra Krzynieckiego[?], na wolnej drodze publicznej, wzniecając gwałtem zamieszanie w tej wsi wespół z poddanymi z Hrecyniec[?], zastąpiwszy drogę publiczną, [dopuścili się] zniesławienia go, zranienia i pobicia jego towarzyszy, naruszenia drogi publicznej i pokoju publicznego oraz zabrania wielu rzeczy w tej wsi przy zastąpieniu drogi i pobiciu jego i jego towarzyszy, gwałtem jako łup – jak obszerniej w kopii zostanie podane. A ponieważ [kopia] nie została zaraz podana, Jakub[?], wicenotariusz, o niepodanie zaprotestował.”
Streszczenie
Wskazano (1 XII 1666) protestację Aleksandra Olechnowicza[?], chorążego chorągwi scytyjskiej rotmistrza JKM Adama Tarasowskiego[?] (Tarnawskiego[?]), przeciw Radłowskiemu[?], Kuperskiemu[?] i innym Wołochom z chorągwi Mikołaja Sieniawskiego, strażnika koronnego: 29 XI 1666, gdy chorągiew przechodziła przez Hrecyńce[?] (posesja Aleksandra Krzynieckiego[?]), napastnicy wraz z miejscowymi poddanymi zastąpili drogę, pobili i poranili towarzyszy, zelżyli chorążego i zrabowali rzeczy. Kopii nie podano – zaprotestował wicenotariusz Jakub[?].
Akt nr 259
Relacja woźnego Klemensa Grabarskiego o położeniu pozwu ziemskiego lwowskiego z ramienia Elżbiety Wiktorii z Potoka, wojewodziny bracławskiej, i Mikołaja Hieronima Sieniawskiego przeciw Mikołajowi Kniażkowskiemu[?], posesorowi zastawnemu Starzyniec[?] – o wydanie dóbr za zwrotem sum (rkp. 1666 N. 149)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data10 grudnia 1666 (feria sexta post festum Conceptionis B. M. V.); pozew: Lwów, 19 XI 1666; położenie pozwu 7 XII 1666
Karty / skanyk. 157v (skan 0161 lewa – dół) – k. 158 (skan 0161 prawa – górne 3/4)
Językłac.
Transkrypcja
k. 157v (skan 0161, strona lewa – dół)
1Actum in castro Latycoviensi Feria sexta post
2festum Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae
3proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Ex parte Illustris et M[agnificae] Pallatinae Bracłaviensis et M[agnifici] Sieniaw-
5ski positae citationes ad levandas summas
6Ad officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis
7Regni Generalis
k. 158 (skan 0161, strona prawa; w rkp. numer 158)
1Regni Generalis Providus Clemens Grabarski ex reproducto authentico suo officio praesenti
2bene notus in vim suae verae ac fidelis relationis palam libere ac per expressum reco-
3gnovit Quia ipse citationem literalem authenticam Terrestrem Leopoliensem pro Terminis
4Terrestribus spectantem infrascriptam ex parte et ad instantiam infrascriptorum Actorum
5contra infraserius nominatum citatum parte in tenore tali. Joannes Casimirus Dei
6gratia Rex Poloniae Magnus Dux Lithuaniae Russiae Prussiae Masoviae Samogitiae
7Livoniae Smolensciae Czerniechoviae necnon Suecorum Gottorum Vandalorumque Haereditarius
8Rex Tibi Generoso Nicolao Kniażkowski[?] bonorum villae Starzyńce[?] obligatorio pos-
9sessori de his atque aliis bonis tuis generaliter omnibus mandamus ut coram Judicio
10nostro Terrestri Leopoliensi in Terminis Terrestribus proxime abhinc Leopoli celebrandis
11personaliter et peremptorie compareas Ad instantiam Illustris et Magnificae Helizabethae
12Victoriae a Potok primarum olim Illustris et Magnifici Adami Hieronymi a Granow
13Sieniawski Comitis in Szkłow et Myszka[?] Exercituum Regni Campestris Notarii
14Leopoliensis etc. Capitanei secundarum vero Illustris et Magnifici Andreae ab eodem Potok Po-
15tocki Pallatini Bracłaviensis Vinnicensis etc. Capitanei nuptiarum consortis dere-
16ctae viduae tum Magnifici Nicolai Hieronymi a Granow Sieniawski Excubiarum
17Regni Campestrium bonorum suprascriptorum Haeredis Actorum Dominae advitalitiae et Reformatoriae
18personaliter et peremptorie comparas Qui te citant pro eo quatenus tu inscriptiones tuas ad prae-
19dicta bona habitas coram Judicio nostro reproducas summas ex eis provenientes leves[?]
20de levatis Actores quietes et de bonis condescendes Quod si praemissis parere
21neglexeris scias te in vadio Capitali praesenti interposito condemnari et id quod
22Juris erit sententiam [et] dis paraturus[?] et Terminum attamen[?] Datum Leopoli feria sexta
23ante festum Sanctae Catharinae Virginis et Martyris proxima Anno Domini Mille-
24simo sexcentesimo sexagesimo sexto Eidem[?] feria tertia in Vigilia festi Conceptionis
25Beatissimae Virginis Mariae in villa Starzyńce[?] apud Watamanum posuit et eidem
26Watamano positionem ut moris erat notificavit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Daty: św. Katarzyny 25 XI 1666 (czwartek) → piątek 19 XI 1666 (data pozwu we Lwowie); wigilia Niepokalanego Poczęcia = wtorek 7 XII 1666 (położenie pozwu); Niepokalane Poczęcie 8 XII (środa) → piątek 10 XII 1666 (relacja). Uwaga: pozew wymienia jako drugiego powoda Mikołaja Hieronima Sieniawskiego (w rkp. „Excubiarum Regni Campestrium” – strażnik polny koronny), syna Adama Hieronima i Elżbiety Wiktorii. Wieś: w nagłówku pozwu „Starzynce”, w końcowym zdaniu zapis bliższy „Senibynce/Sterzynce” – ujednolicono jako Starzyńce[?]; możliwe, że chodzi o Tereszowce z akt 251 (inny zastawnik) – nie rozstrzygnięto. Niepewne: „Kniażkowski[?]” (zapis „Knozkowski/Kniazkowski”), „Myszka[?]” (Mysz? – w tytule hrabiów na Szkłowie i Myszy), „leves[?]” (= levare?), „et dis paraturus[?]”, „attamen[?]” (tekst końcowy formuły pozwu zniekształcony), „Eidem[?]”, notatki marginalne. Przekład pozwu: „Jan Kazimierz z Bożej łaski król Polski […]. Tobie, urodzony Mikołaju Kniażkowski[?], zastawnemu posesorowi dóbr wsi Starzyńce[?], z tych i ze wszystkich innych twoich dóbr, nakazujemy, abyś przed naszym sądem ziemskim lwowskim, na najbliższych rokach ziemskich we Lwowie odprawianych, stanął osobiście i zawicie, na żądanie wielmożnej Elżbiety Wiktorii z Potoka, 1° v. niegdyś wielmożnego Adama Hieronima z Granowa Sieniawskiego, hrabiego na Szkłowie i Myszy[?], pisarza polnego wojsk koronnych, starosty lwowskiego, 2° v. wielmożnego Andrzeja z Potoka Potockiego, wojewody bracławskiego, starosty winnickiego, żony – wdowy po pierwszym mężu, oraz wielmożnego Mikołaja Hieronima z Granowa Sieniawskiego, strażnika polnego koronnego, dziedzica wyżej wymienionych dóbr, powodów, pani dożywotniej i [posiadającej prawo] reformacji; którzy cię pozywają o to, abyś swoje zapisy na wspomniane dobra złożył przed naszym sądem, sumy z nich wynikające podjął, powodów z podjętych [sum] pokwitował i z dóbr ustąpił. A jeśli zaniedbasz tego posłuchać, wiedz, że zostaniesz skazany na wadium główne w nim zastrzeżone i [sąd uczyni] co prawo przyniesie. Dan we Lwowie w piątek przed św. Katarzyną Panną i Męczennicą 1666.” Woźny położył ten pozew we wtorek w wigilię Niepokalanego Poczęcia we wsi Starzyńce[?] u atamana i, jak zwyczaj, powiadomił go o tym.
Streszczenie
Woźny Klemens Grabarski zeznał (10 XII 1666), że 7 XII 1666 położył we wsi Starzyńce[?], u atamana, pozew ziemski lwowski (dat. Lwów, 19 XI 1666) z ramienia Elżbiety Wiktorii z Potoka (wdowy po Adamie Hieronimie Sieniawskim, obecnie żony Andrzeja Potockiego, wojewody bracławskiego) i jej syna Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, strażnika polnego koronnego, przeciw Mikołajowi Kniażkowskiemu[?], posesorowi zastawnemu Starzyniec[?], wzywający go do okazania zapisów, podjęcia sum zastawnych, pokwitowania i ustąpienia z dóbr.
Akt nr 260
Relacja woźnego Klemensa Grabarskiego o położeniu analogicznego pozwu ziemskiego lwowskiego (E. W. Potocka i M. H. Sieniawski) przeciw Łukaszowi Woźniakowskiemu, posesorowi zastawnemu Radzymiec[?] (rkp. 1666 N. 150)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data10 grudnia 1666 (ta sama sesja co akt 259); pozew: Lwów, 19 XI 1666; położenie 7 XII 1666
Karty / skanyk. 158 (skan 0161 prawa – nagłówek na dole) – k. 158v (skan 0162 lewa – do ok. 9/10)
Językłac.
Transkrypcja
k. 158 (skan 0161, strona prawa – dół; nagłówek)
1Similiter ab eisdem Illustrissimis[?] Pallatinae et M[agnifico] Sieniawski contra N[obilem] Woźniakowski positae citationis Rellatio
2Ad officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis Regni
k. 158v (skan 0162, strona lewa)
1Generalis Providus Clemens Grabarski ex producto authentico suo officio praesenti
2bene notus in vim suae verae ac fidelis relationis palam libere ac per expressum
3recognovit Quia ipse citationem literalem authenticam Terrestrem Leopoliensem pro
4Terrestribus Terminibus spectantem infrascriptam ex parte et ad instantiam infrascriptorum Actorum
5Contra inferius nominatum citatum partem in tenore tali. Joannes Casimirus Dei
6gratia Rex Poloniae Magnus Dux Lithuaniae Russiae Prussiae Masoviae Samogi-
7tiae Livoniae Smolensciae Czerniechoviae necnon Suecorum Gottorum Vandalorumque
8haereditarius Rex Tibi Generoso Lucae Woźniakowski bonorum villae Radzymińce[?]
9obligatorio Possessori de his aliisque bonis tuis generaliter omnibus mandamus ut
10coram nobis seu Judicio nostro Terrestri Leopoliensi in Terminis Terrestribus Leopoliensibus pro-
11xime abhinc Leopoli celebrandis personaliter et peremptorie compareas ad instantiam
12Illustrium et Magnificorum Helizabethae Victoriae a Potok primarum Illustris et Magnifici
13Adami Hieronymi a Granow Sieniawski Comitis in Szkłow et Myszka[?] Exercituum
14Regni Campestris Notarii Leopoliensis etc. Capitanei secundarum vero Illustris et Magnifici An-
15dreae ab eodem Potok Potocki Pallatini Bracłaviensis Vinnicensis etc. Capitanei
16nuptiarum consortis derelictae viduae Tum Nicolai Hieronymi a Granow Sieniaw-
17ski Excubiarum Regni Campestris bonorum suprascriptorum Haeredis Actorum Dominaeque
18Advitalitiae et Reformatoriae personaliter et peremptorie compareas Qui te citant pro eo qua-
19tenus tu Inscriptiones tuas ad praedicta bona habitas coram Judicio nostro repro-
20ducas summasque ex eisdem provenientes leves[?] et de levatis Actores quietes
21et de bonis condescendas Quod si praemissis parere neglexeris scias te in vadio
22Capitaneali[?] praedicto condemnari et quod Juris erit sententiam [his] paraturus et
23Terminum attamen[?] Datum Leopoli feria sexta ante festum Sanctae Catharinae
24Virginis et Martyris proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexa-
25gesimo sexto Editam[?] feria tertia in Vigilia festi Conceptionis Beatissi-
26mae Virginis Mariae in villa Radzymińce[?] apud Watamanum po-
27suit et positionem eidem Watamano ut Juris erat notifi-
28cavit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Tytuł marginalny aktu zapisany na dole k. 158 (skan 0161 prawa): „Simit[er] ab eisdem Illustrissimis[?] Pallatinae et M. Sieniawski contra N[obi]lem Woźniakowski positae citationis Rellatio”. Treść pozwu identyczna z aktem 259 (formularz), co pozwoliło rozstrzygnąć część odczytów: „Comitis in Szkłow et Myszka”, „Excubiarum Regni Campestris”, „leves” (zapis wyraźny – zapewne błąd pisarza za „leves” = levas, „podejmij”), „Capitaneali/Capitali”, „Terminum attamen[?]” (zapis „Ternum attunus” – zniekształcona formuła), „Editam[?]” (może „Eandem”). Wieś: w rkp. „Radymince” – ujednolicona z aktami 127–130 jako Radzymińce[?]. Przekład: jak w akcie 259 – król Jan Kazimierz pozywa Łukasza Woźniakowskiego, zastawnego posesora dóbr Radzymińce[?], przed sąd ziemski lwowski na żądanie Elżbiety Wiktorii z Potoka i Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, strażnika polnego koronnego, dziedzica tych dóbr, aby okazał zapisy, podjął sumy zastawne, pokwitował powodów i ustąpił z dóbr; pozew (dat. Lwów 19 XI 1666) woźny położył 7 XII 1666 we wsi Radzymińce[?] u atamana i powiadomił go o tym.
Streszczenie
Woźny Klemens Grabarski zeznał (10 XII 1666), że 7 XII 1666 położył w Radzymińcach[?], u atamana, pozew ziemski lwowski (Lwów, 19 XI 1666) wniesiony przez Elżbietę Wiktorię z Potoka, wojewodzinę bracławską, i Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, strażnika polnego koronnego, przeciw Łukaszowi Woźniakowskiemu, zastawnemu posesorowi Radzymiec[?], o okazanie zapisów, podjęcie sum zastawnych i ustąpienie z dóbr (formularz jak w akcie 259).
Akt nr 261
[Relacja woźnego o położeniu analogicznego pozwu (E. W. Potocka i M. H. Sieniawski) przeciw Dobieckim] – sam nagłówek i początek; dalszy ciąg nie zachował się w tym miejscu oprawy (rkp. 1666, bez numeru)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data10 grudnia 1666 (ta sama sesja co akty 259–260)
Karty / skanyk. 158v (skan 0162 lewa – dół)
Językłac.
Transkrypcja
k. 158v (skan 0162, strona lewa – dół)
1Similis contra G.G. Dobieckie Rellatio
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Na dole k. 158v tylko tytuł („Podobna [relacja] przeciw urodzonym Dobieckim”) i pierwsze słowa „Ad officium”, wpisane jako kustosz. Następna karta w oprawie (k. 159, skan 0162 prawa) zawiera inny tekst – z 1672 r. (o Nowym Konstantynowie i kasztelanie halickim), zaczynający się w połowie zdania; karty są w tym miejscu przemieszane (por. k. 125–134v). Relacja przeciw Dobieckim dotyczyła zapewne – jak akty 259–260 – pozwu ziemskiego lwowskiego wojewodziny bracławskiej i M. H. Sieniawskiego przeciw Dobieckim jako zastawnym posesorom (por. Paweł Dobiecki, posesor Tereszowiec[?], akt 251).
Streszczenie
Nagłówek trzeciej relacji woźnego o pozwie z ramienia Elżbiety Wiktorii z Potoka i Mikołaja Hieronima Sieniawskiego – tym razem przeciw Dobieckim (10 XII 1666); tekst urwany po pierwszych słowach, gdyż następna karta w oprawie pochodzi z innego roku (1672).
Akt nr 262
Protestacja Szymona Domańskiego imieniem Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, przeciw Aleksandrowi Cetnerowi, kasztelanowi halickiemu, porucznikowi Kazimierzowi Mnorowi[?] i towarzystwu roty pancernej kasztelana – stanowisko w Żurawlowie[?] (rkp. 1672 N. 3)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data13 lutego 1672 (ta sama sesja co akt 227 – bez osobnego nagłówka)
Karty / skanyk. 159v (skan 0163 lewa – od 3. wiersza do dołu)
Językpol.
Transkrypcja
k. 159v (skan 0163, strona lewa)
1Idem contra eundem et contra Commilitones eius Protestatur
2Przed Urzędem y Aktami nieyszemi Grodzkiemi Starościńskiemi Laty-
26JMP Starosty Nowogrodzkiego y Poddanych Jego Mci item atque iterum
27protestuie się nekonaiąc[?] Uczynienia tey protestatiey tam in toto
28quam in parte salva sobie y Wielmożnemu JMP Staroście Nowogro-
29dzkiemu in quantum by tego była potrzeba reserwuiąc
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt bez nagłówka „Actum” – należy do tej samej sesji co akt 227 (13 II 1672; rkp. N. 2), którego zakończenie znajduje się na k. 159–159v. Tytuł „Idem” = ten sam protestujący (Domański w imieniu starosty nowogrodzkiego). Karty w oprawie przemieszane: k. 159–160 to dział z 1672 r., wstawiony pomiędzy wpisy z XII 1666. Niepewne: „Iana na Kuniowie[?] Piasoczyńskiego[?]” (zapis „Pana Iarana na Kuniowie Piasodzinskiego” – tożsamość potwierdzona aktami 263–264), „Mnorowi[?]” (zapis „Mnorowi/Minorowi”), „Laskowskiemu[?]”, „Chowedlin[?] bracie[?]”, „Żurawlowa[?]”, „nekonaiąc[?]” (= nie kończąc?), dopisek ołówkiem na marginesie. Rota pancerna kasztelana halickiego w tytułach członków: porucznik Kazimierz Mnor[?], chorąży Zawadzki (?), towarzysze Laskowski[?], Kożuchowski, Zawadzki młodszy, Dąbrowski, Wasilkowski. „Chleb zimowy” – świadczenie na utrzymanie wojska w kwaterach zimowych; dobra dziedziczne szlacheckie były od niego wolne. POPRAWKA (sesja 12 X 2026, ok. 09:50 UTC): w nagłówku jest „M[agnifi]ci Cap[itan]ei Novogroden[sis]” (skrót „Capnei” = Capitanei), a nie „Sapiehi”; w akcie 263 (k. 160) i 264 pan nazwany wyraźnie „Joannes in Kuniow Piasoczyński, Capitaneus Nowogrodensis” – protestującym jest więc Jan na Kuniowie Piaseczyński (Piasoczyński), starosta nowogrodzki; zapis w tekście polskim „Iana na Kuniowie Piasoczyńskiego[?]” (wcześniej błędnie odczytany jako „na Kodniowie Sapiehi”).
Streszczenie
Szymon Domański, sługa Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i ułanowskiego, zaprotestował (13 II 1672) przeciw Aleksandrowi Cetnerowi, kasztelanowi halickiemu, porucznikowi jego roty pancernej Kazimierzowi Mnorowi[?] i towarzyszom (Zawadzki, Laskowski[?], Kożuchowski, Zawadzki młodszy, Dąbrowski, Wasilkowski i cała rota): wbrew prawu, które wolni dobra dziedziczne szlacheckie od stacji i chleba zimowego, rota wysłała kilkudziesięciu koni do wsi starosty nowogrodzkiego Żurawlów[?] (woj. podolskie, pow. latyczowski), gdzie towarzysze wybierali przemocą chleb zimowy i stacje, zabierali konie i bydło, bili i uciskali chłopów; szkody mają być wyszczególnione w osobnym rejestrze.
Akt nr 263
Prezentacja ciała Jana Sewruka, towarzysza chorągwi Jana Piaseczyńskiego[?], zabitego w Uładówce[?] przez towarzyszy chorągwi husarskiej Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego; publikacja zabójców przez woźnego Bazylego Wołkowińskiego (rkp. 1672 N. 4)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data13 lutego 1672 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akty 227 i 262); zabójstwo 7 II 1672
24a quibus vulneribus in instanti vitam cum morte commutavit Quae
25quidem vulnera idem officium praesens vidit et debite conspexit et Actis
26suis connotavit Hicque incontinenti Nobilem Regni Generalem Nobilem Basilium
27Wołkowiński authenticum et Juratum officioque praesenti bene notum ad publican-
28dum supscriptos homicidas parti praesentanti addedit et deputavit Qui quidem Nobilis
29e loco deputationis rediens munerisque deputationis suae restituens coram officio
30praesenti personaliter stans publice libereque recognovit se die hodierna in actu con-
31tenta circa praesentationem cadaveris relentiti[?] cohortem Magnifici supscripti Niezabytow-
32ski sive Vicerotmagistrum eius uti principalem et Generosum vexiliferum eius [nad wierszem: uti comprincipalem] atque alios
33omnes Generosos commilitones eiusdem cohortis magnae armaturae alias Husarskiey
k. 160v (skan 0164, strona lewa – góra)
1Chorągwie Sacrae Regiae Maiestatis necnon famulos ipsorum de eadem cohorte ipsis de nominibus
2et cognominibus melius notos eiusdem homicidii complices uti veros et indubitatos
3supscripti Generosi Joannis Sewruk interemptores et homicidas voluntarios
4hic in castro Latycoviensi et in circulo fori Latycoviensis proclamasse publicasse
5et ad omnium sufficientem notitiam deduxisse de quo praesens relatio
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Brak nagłówka „Actum” – wpis z sesji 13 II 1672 (akty 227, 262). Zabójstwo 7 II 1672 („die septima mensis Februarii praesentis anni”). WAŻNE: w tym akcie i w następnym (akt 264, k. 160v) wyraźnie „Joannis in Kuniow Piasoczyński Capitanei Nowogrodensis” – zatem starostą nowogrodzkim, protestującym w aktach 227 i 262 przez sługę Szymona Domańskiego, jest Jan na Kuniowie Piaseczyński (Piasoczyński), a nie Sapieha (poprawiono w aktach 227 i 262). Pisarz powtórzył wyrazy „praefatae cohortis … famulos … complices supranominatos”. Niepewne: „Hnatus[?]” (zapis „Hnatus/Hrnatus”), „Germani[?]”, „Piasoczyński[?]” (forma rkp.; ujednolicone Piaseczyński), „Uladowka[?]” (zapis „Uladowka” – Władówka/Uładówka), „hospitio gradu[?]”, „cubiti[?]”, „relentiti[?]” (niejasne – może „relativi”?). Niezabytowski – kasztelan sądecki i starosta lubelski, rotmistrz chorągwi husarskiej. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, urodzony Hnat[?] Sewruk kazał przywieźć i okazać temuż urzędowi zwłoki czyli ciało bez życia niegdyś szlachetnego Jana Sewruka, swego rodzonego[?] brata, towarzysza chorągwi wielmożnego Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i rotmistrza JKM, twierdząc, że 7 lutego bieżącego roku w miasteczku Uładówce[?], podczas gwałtownego najścia czyli napaści na plac tamże położony, dziedziczną posesję wielmożnego Piaseczyńskiego[?], przez chorągiew wielmożnego Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego i starosty lubelskiego, rotmistrza husarskiej roty JKM, czyli przez urodzonego jego porucznika jako pryncypała i chorążego jako współpryncypała oraz innych towarzyszy tejże chorągwi i ich czeladź (których imiona i nazwiska obecnie nie są znane, lecz uważa się je za wyrażone i zostaną wyszczególnione, gdy wyjdą na jaw), bez żadnej danej przyczyny do sporu, na tym placu, będąc wówczas w gospodzie, bezbronny został zabity. Na jego ciele urząd widział rany: jedną na ciemieniu głowy po prawej stronie, aż do przecięcia kości i mózgu, przez całą głowę nad czołem, nad prawym okiem – ranę straszną, ogromną, śmiertelną, wielką, długą, głęboką, zadaną szablą; drugą na prawej ręce poniżej łokcia[?], okropną, ogromną, głęboką, szablą ciętą – od których to ran natychmiast zakończył życie. Rany te urząd widział, należycie obejrzał i w swoich aktach zanotował. I zaraz przydał stronie okazującej i wyznaczył szlachetnego generała koronnego Bazylego Wołkowińskiego, autentycznego i przysięgłego, dobrze urzędowi znanego, do opublikowania zabójców; który wróciwszy z miejsca wyznaczenia i zdając sprawę z urzędu, stojąc osobiście zeznał publicznie i swobodnie, że dziś przy prezentacji zwłok chorągiew wielmożnego Niezabytowskiego, czyli jego porucznika jako pryncypała, chorążego jako współpryncypała i wszystkich innych urodzonych towarzyszy tejże chorągwi husarskiej JKM oraz ich czeladź jako wspólników zabójstwa, prawdziwych i niewątpliwych zabójców i dobrowolnych mężobójców urodzonego Jana Sewruka, tu w grodzie latyczowskim i na rynku latyczowskim ogłosił, opublikował i do wiadomości wszystkich podał; o czym jest niniejsza relacja.”
Streszczenie
Hnat[?] Sewruk okazał (13 II 1672) w grodzie latyczowskim ciało brata Jana Sewruka, towarzysza chorągwi Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, zabitego bezbronnego 7 II 1672 w miasteczku Uładówce[?] podczas napaści na plac Piaseczyńskiego[?] przez chorągiew husarską Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego i starosty lubelskiego (porucznik, chorąży, towarzysze i czeladź – nieznani z nazwisk); śmiertelne rany szablą na głowie i prawej ręce. Woźny Bazyli Wołkowiński ogłosił w grodzie i na rynku latyczowskim zabójców.
Akt nr 264
Wskazanie protestacji Bartłomieja Kaliskiego, administratora Uładówki[?], imieniem Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, przeciw chorągwi husarskiej Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego – najazd na dwór w Uładówce[?], zabójstwo, pobicia, spalenie 15 domów (rkp. 1672 N. 5)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 lutego 1672 (feria secunda ante festum s. Matthiae Apostoli)
Karty / skanyk. 160v (skan 0164 lewa – od ok. 1/5 do ok. 4/5)
Językłac.
Transkrypcja
k. 160v (skan 0164, strona lewa)
1Actum in Castro Latycoviensi [nad wierszem: feria secunda] ante festum Sancti Matthiae Apo-
2stoli proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo septua-
3gesimo secundo
4G[enerosus] Kaliski nomine M[agnifici] Piasoczyński Capitanei Nowogrodensis et suo contra Commilitones [nad wierszem: convulnerationis[?] et converberationis] Protestatur
5Hoc loco indicatur protestatio (Ius Regium[?] supra dictum descriptum in oppido Uladow-
6ka) per Generosum Bartholomaeum Kaliski Administratorem praefati oppidi Ula-
7dowka et aliorum eo pertinentium nomine et ex parte Magnifici Joannis in Kuniow Piasoczyń-
8ski Nowogrodensis Capitanei contra cohortem Magnifici Niezabytowski Castellani Sonde-
9censis et Capitanei Lublinensis Rotmagistri Sacrae Regiae Maiestatis sive contra Generosos Vice-
10rotmagistrum eius et vexiliferum eiusdem uti principales atque alios omnes commili-
11tones eiusdem cohortis necnon famulos ipsorum de eadem cohorte Sacrae Regiae Maiestatis
12comprincipales et complices facti infrascripti Ratione praeteritae violentae in praefatum
13oppidum Uladowka equitationis et violento modo in curiam praefati Magnifici
14Capitanei Nowogrodensis ibidem existentis invasionis sive aggressionis et in eadem curia
15multorum nobilium interemptionis aliorum converberationis tum in praefato oppido mul-
16torum damnorum perpetrationis et casarum sive domuum quindecim conflagrationis
17atque aliarum multarum iniuriarum perpetrationis sive illationis per eosdem protestantes
18convulnerationis[?] factarum prout in copia fusius dabitur Et quoniam intra
19tribunal[?] ut Juris est hodiernus[?] protestans [non] porrexit ad acticandum ideo con-
20tra illum Generosus Vicenotarius loci praesentis ratione non porrectionis manifestatus et
21protestatus est
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Macieja 24/25 II 1672 – poniedziałek przed nim = 22 II 1672 (słowa „feria secunda” dopisane nad wierszem). Akt to „wskazanie” protestacji; kopii nie podano, o co protestował wicenotariusz. Nad wierszem z „non porrexit ad acticandum ideo” cyfry 1–3 przestawiające szyk. Por. akt 263 (zabójstwo Jana Sewruka w Uładówce[?] 7 II 1672) i akt 265 (mieszczanie uładowieccy). Niepewne: „Ius Regium[?] supra dictum descriptum” (nawias po „protestatio” – niejasny), „convulnerationis[?]” (dopisek nad tytułem i w tekście), „tribunal[?]” (zapis „tridium”, może „triduum” = w ciągu trzech dni, co lepiej pasuje: „intra triduum ut Juris est”), „hodiernus[?]” (zapis „podnovety/podnosły”?), „Uladowka[?]”. Przekład: „W tym miejscu wskazuje się protestację […] przez urodzonego Bartłomieja Kaliskiego, administratora miasteczka Uładówki[?] i innych [dóbr] do niego należących, w imieniu i ze strony wielmożnego Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, przeciw chorągwi wielmożnego Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego i starosty lubelskiego, rotmistrza JKM, czyli przeciw urodzonym jego porucznikowi i chorążemu jako pryncypałom i wszystkim innym towarzyszom tej chorągwi oraz ich czeladzi jako współsprawcom i wspólnikom niżej opisanego czynu – z powodu niedawnego gwałtownego najazdu na wspomniane miasteczko Uładówkę[?], gwałtownego najścia czyli napaści na dwór wielmożnego starosty nowogrodzkiego tamże istniejący, zabicia w tymże dworze wielu szlachty, pobicia innych, wyrządzenia w miasteczku wielu szkód, spalenia piętnastu chałup czyli domów i wyrządzenia wielu innych krzywd, jak obszerniej w kopii zostanie podane. A ponieważ protestujący w ciągu trzech dni[?], jak prawo każe, nie podał [kopii] do akt, przeto przeciw niemu wicenotariusz tutejszy z powodu niepodania manifestował się i protestował.”
Streszczenie
Wskazano (22 II 1672) protestację Bartłomieja Kaliskiego, administratora Uładówki[?], w imieniu Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, przeciw chorągwi husarskiej Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego i starosty lubelskiego (porucznik, chorąży, towarzysze, czeladź): najechali Uładówkę[?], napadli dwór starosty, zabili w nim wielu szlachty (m.in. Jana Sewruka – por. akt 263), innych pobili, spalili 15 chałup i wyrządzili wiele szkód. Kopii protestacji nie podano w terminie – zaprotestował wicenotariusz.
Akt nr 265
Mieszczanie uładowieccy[?] Hawryło i Ostap, poddani Jana Piaseczyńskiego[?], wnoszą przez administratora Bartłomieja Kaliskiego rejestr szkód wyrządzonych w Uładówce[?] przez chorągiew Niezabytowskiego i zaprzysięgają go (rkp. 1672 N. 6)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 lutego 1672 (feria secunda ante festum s. Matthiae Apostoli)
8dzicznych przez Chorągiew Wielmożnego JegoMci Pana Niezabytowskiego
9Kasztelana Sądeckiego Starosty Lubelskiego y Rotmistrza JKMci toiest
10przez JMP. Porucznika y przez JMP. Chorążego tegoż JMci takze y przez
11wszytkich JchMciow Panow Towarzystwo tegoż Chorągwi y Czeladzi ichmciów
12których imiona y przezwiska ad praesens ignorantur sed tamen pro expressis
13censentur et suo loco ac tempore specificabuntur w roku teraźnieyszym
14poczynionych. Naprzod do Miasteczka
15gdy z Ukrainy JchMć powracali Naiechawszy wrota we Dworze JegoMci Pana Piasoczyńskiego Starosty Nowo-
16grodzkiego gwałtownie odbili y przy odbiciu wrot Pana Kaliskiego tame-
17cznego Namiestnika obuchami y pięściami pobili, tamże JMP. Sewruka
18Towarzysza spod Chorągwi Wielmożnego JMci Pana Starosty Nowogrodz-
19kiego przy tymże gwałcie posiekli (nie maiącego przy sobie broni) od których
20razow zaraz umarł także w tymże hałasie przy szlachcicu[?] z pod Chorą-
21gwi tegoż JegoMci który także umarł (a miarkował się być szlachcicem Woyciech
22Maciejowski tak się zwał) Item z pod tejże Chorągwi JMci drugiemu Czeladni-
23kowi nogi podcięto który się leczy do tego czasu. Stoiąc w Miasteczku ostrog
24około miasteczka spalili, kadzi[?] chałup w Miasteczku rozebrali y spalili pręt[?]
25nasze płoty około domow y ogrodow wszytkie fundicus[?] popalili, Owiec
26rożnych starych piętnaście wieprzy młodych dziesięć, świniey wszytkich
27[..] Zboża rożnego tak z komor iako y z dań[?] Osmaczek
28piętnaście y dwie, … sto y dwie[?] Piwa beczek dwie Qui quidem subditi memorati Magnifici Capitanei
29Nowogrodensis personaliter comparentes inhaerendo Juri publico et Constitutionibus
30Regni super superiora damna per eosdem Generosos Commilitones superius notatos
31illata et facta cum debita reverentia coram imagine Christi Domini Actu[?] Regni[?]
32[Ministe]riali[?] Nobili Basilio Wołkowiński authentico iurato pronunciante rotam ex Statuto[?]
k. 161v (skan 0165, strona lewa – górne 2/5)
1Communitatis recentiti[?] oppidi nomine praestiterunt Juramentum in eam
2rotham Ja Hawryło y Ja Ostap przysięgamy P. Bogu Wszechmogące-
3mu w Troycy Świętey iedynemu iż te szkody krzywdy violentie naiazdy
4Dworu odbicie wrot pobicie Pana Kaliskie[go] zabicie P. Sewruka y Czeladni-
5ka y drugiego posieczenie zabranie Owiec świniey zboż rożnych popale-
6nie chałup ostrogow płotow y piw wypicia tak iako w Regestrze wyżey
7y w protestacyi opisano nam y Sąsiadom naszym przez wyż mianowa-
8nych JchMciow Pana Porucznika Chorążego y wszytkie towarzystwo y przez
9Czeladź ich Mciów poczynione y popełnione są tak nam P. Boże dopomoż
10y męka święta. Post quod praestitum praemisso modo in praesentia
11praemissorum[?] Juramentum subditi incumbat[?] se vel memoratum Magnificum Capitaneum
12Nowogrodensem uti Dominum suum quem magis praesens Actio respectu deso-
13lationis eorundem bonorum concernit iure acturos declaraverunt
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Na końcu k. 160v kustosz nieczytelny; tekst k. 161 zaczyna się od „per Generosum…” – zapewne między „inhaeren-” a „per” brak słów („do Juri publico … porrexerunt …”) lub jest to bezpośrednia kontynuacja skróconej formuły. Nazwa miasteczka: w tytule „Oppidani Vtadovienses/Vladovienses[?]”, w tekście „oppidani Ulanovienses[?]” i „Nowogrodensis et Ulanoviensis Capitanei”, dalej „oppidi Uladowka”, „w Miasteczku Uładowce” – Uładówka i Ułanów to sąsiednie miejscowości (starostwo ułanowskie); ujednolicono jako Uładówka[?]. Wojciech Maciejowski – szlachcic zabity w dworze (por. akt 264: „multorum nobilium interemptionis”). Fragment o szkodach (spalenie ostrogu, rozebranie chałup, płoty, owce, wieprze, zboże, piwo) bardzo trudny – wiele odczytów niepewnych: „kadzi[?]”, „pręt[?]”, „fundicus[?]” (fundditus = do szczętu?), „z dań[?]”, „sto y dwie[?]”, „Actu[?] Regni[?]”, „[Ministe]riali[?]”, „ex Statuto[?]”. Rota przysięgi i zakończenie – na k. 161v; niepewne tam: „recentiti[?]”, „praemissorum[?]”, „incumbat[?]” (sens: poddani oświadczyli, że oni lub ich pan, starosta nowogrodzki, którego sprawa bardziej dotyczy z powodu spustoszenia dóbr, będą prawnie dochodzić). Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, uczciwi Hawryło i Ostap, mieszczanie uładowieccy[?], dziedziczni poddani wielmożnego Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i ułanowskiego, trzymając się [prawa…], przez urodzonego Bartłomieja Kaliskiego, administratora wspomnianego miasteczka Uładówki[?], sługę tegoż starosty nowogrodzkiego, przeciw urodzonym towarzyszom wielmożnego Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego, starosty lubelskiego i rotmistrza JKM, z powodu niżej opisanych szkód okazali i podali do wpisania do akt rejestr szkód wiernie spisany w brzmieniu następującym. […] Którzy to poddani wspomnianego wielmożnego starosty nowogrodzkiego, stawiwszy się osobiście, trzymając się prawa pospolitego i konstytucji Królestwa, na powyższe szkody przez tychże urodzonych towarzyszy wyrządzone, z należną czcią przed wizerunkiem Chrystusa Pana, przy szlachetnym Bazylim Wołkowińskim, woźnym przysięgłym, odczytującym rotę z [statutu], w imieniu […] gminy miasteczka złożyli przysięgę według tej roty: [rota po polsku]. Po złożeniu przysięgi poddani oświadczyli, że oni sami lub ich pan, starosta nowogrodzki, którego ta sprawa – ze względu na spustoszenie dóbr – bardziej dotyczy, będą prawnie postępować.”
Streszczenie
Hawryło i Ostap, mieszczanie Uładówki[?] (Ułanowa[?]), poddani Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i ułanowskiego, przez administratora Bartłomieja Kaliskiego wnieśli (22 II 1672) rejestr szkód wyrządzonych przez chorągiew Niezabytowskiego, kasztelana sądeckiego: wracający z Ukrainy żołnierze wyłamali bramę dworu, pobili obuchami i pięściami administratora Kaliskiego, posiekli bezbronnego towarzysza Sewruka (zmarł od razu), zabili szlachcica Wojciecha Maciejowskiego, podcięli nogi innemu czeladnikowi; spalili ostróg wokół miasteczka, rozebrali i spalili chałupy, płoty wokół domów i ogrodów, zabrali owce, wieprze, świnie, kilkanaście osmaczek zboża i dwie beczki piwa. Mieszczanie złożyli na rejestr przysięgę przed wizerunkiem Chrystusa, przy woźnym Bazylim Wołkowińskim (rota: przysięgają Bogu w Trójcy Świętej, że szkody, najazd, wyłamanie bramy, pobicie Kaliskiego, zabicie Sewruka, posieczenie czeladnika i drugiego, zabranie owiec, świń i zboża, spalenie chałup, ostrogów, płotów i wypicie piwa zostały poczynione przez porucznika, chorążego i towarzystwo); oświadczyli, że oni lub ich pan będą dochodzić sprawy.
Akt nr 266
Poddani starosty nowogrodzkiego Samuel z Mikołajówki[?] i Jacko[?] z Żurawlowa[?] (ataman) wnoszą rejestr szkód z najazdu podstarościego Władawskiego[?] i mieszczan nowokonstantynowskich (1671) i zaprzysięgają go – przeciw Aleksandrowi Cetnerowi, kasztelanowi halickiemu (rkp. 1672 N. 7)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 lutego 1672 (ta sama sesja co akty 264–265); najazd w 1671 r.
Karty / skanyk. 161v (skan 0165 lewa – od ok. 2/5 do dołu) – k. 162 (skan 0165 prawa – do ok. 3/5)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 161v (skan 0165, strona lewa)
1Simile Juramentum contra M[agnificum] Castellanum Haliciensem et Władawski
2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter venientes Hone-
3sti Samuel de oppido Mikołaiow[?] et Jacko[?] de villa Zurawlow sive Żurawno[?]
4Watamanus Magnifici Joannis in Kuniow Piasoczyński Nowogrodensis et Ulanoviensis
5Capitanei subditi haereditarii inhaerendo protestationi per Nobilem Simonem Domański
6famulum eiusdem Magnifici Capitanei Nowogrodensis contra Magnificum Alexandrum Cetner Castel-
7lanum Haliciensem et Generosum Casimirum Władawski[?] eiusdem Administratorem
8et alios in protestatione specificatos coram officio praesenti ratione infrascriptorum damnorum
9factorum obtulerunt et ad acticandum porrexerunt Regestrum damnorum de tenore tali.
10Regestr szkod w Miasteczku Mikołaiowie y we wsi Żurawłowie sive Żura-
12grodzkiego poczynionych przez nastanie y naiazd P. Władawskiego[?]
13P. Dyrakowskiego[?] Pana Lycharskiego[?] y Mieszczan Nowokonstantynowskich
14których pod znakiem[?] P. Władawskiego[?] z Czeladnikiem iego znaczek noszący
15na wyszmianowane Dobra w Roku 1671 blizko przeszłym modo violento
16et hostili naiechawszy zrabowali. We wsi Żurawłowie wołow 4 chabanskich[?]
17krow cztery Pczoł pniów dwadzieścia iedne. W Miasteczku Mikołaiowie
18wołow szesnaście także chabanskich[?], Konia dobrego iednego W pasiece wy-
19bili Pczoł pniow osmdziesiąt y dwie, świniey wielkich czternaście zabrali Żela-
20za młyńskie ze młyna wszytkie zabrali y funditus[?] Młyn zrabowali przez co
21Młyn tydzień[?] dziewięć wakować musiał, Fantow rożnych wiele Kożuchow
k. 162 (skan 0165, strona prawa; w rkp. numer 162)
1Kożuchow siermięg sukien siermiężnych, chust rożnych y płucien nowych
2nierobionych na trzy wozy nakładszy to wszytko do Nowego Konstan-
3tynowa zawieźli y tam się paiowali[?], P. Lichański[?] Mieszczanin dwoch tak
4srodze zbił, że y do tego czasu leżą y leczą się Quiquidem subditi personaliter
5comparentes inhaerendo legi publicae et Constitutionibus Regni per eosdem
6[principa]les et oppidanos Nowoconstantinovienses in culpatos[?] superius notatos
7super damna illata superscripta cum debita reverentia coram imagine Christi
8Domini Ministeriali Regni Generali Nobili Basilio Wołkowiński authentico iurato pro-
9nunciante suo et totius Communitatis recentiti[?] villae et oppidi nomine praestiterunt
10Juramentum in eam rotham Ja Samuel Ja Jacko[?] przysięgamy P. Bogu Wszech-
11mogącemu w Troycy Świętey iedynemu iż te naiazdy szkody krzywdy
12violentie zaięcie bydeł y konia iednego wzięcia rabowanie Młyna
13Fant rożnych na trzy wozy zabranych y miodow zawiezionych do Nowego
14Konstantynowa tak iako w Regestrze y w protestacyi opisano iest
15przez wyszmianowanych principałow y Comprincipałow za rozkazem[?]
16mocnym[?] JMP. Halickiego są poczynione y popełnione tak nam
17P. Boże dopomoż y męka święta Jezusa Chrystusa post quod praestitum
18praemisso modo in praesentia officii Juramentum subditi incumbat[?] se vel me-
19moratum Magnificum Capitaneum Nowogrodensem dominum suum qui magis praesens
20Actio respectu desolationis eorundem bonorum concernit iure acturum
21declaraverunt
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt łączy się z aktem 227 (protestacja Szymona Domańskiego, 13 II 1672) – tu rejestr szkód z tamtego najazdu (1671; w akcie 227 data najazdu 20 I 1671) i przysięga poddanych. Nazwy dóbr: w łac. „de oppido Mikołaiow” i „de villa Zurawlow sive Żurawno[?]”, w rejestrze „w Miasteczku Mikołaiowie y we wsi Żurawłowie sive Żurawnie[?]” – w akcie 227 ujednolicone jako Mikołajówka[?] i Żurawlów[?]; tu Mikołajów jest miasteczkiem – zmieniono ujednolicenie na Mikołajów[?] (także w akcie 227 – do weryfikacji). „Chabański” wół (zapis „chabanskich”) – zapewne „chabański/chabański” = wół rzeźny, opasowy? Niepewne: „Jacko[?]” (zapis „Iacko/Iacho”), „Żurawno[?]”, „pod znakiem[?] … znaczek noszący” (fragment niejasny – sprawcy nosili znak podstarościego?), „chabanskich[?]”, „funditus[?]”, „tydzień[?] dziewięć” (= dziewięć tygodni? w akcie 227: „niedziel kilkanaście”), „paiowali[?]” (= dzielili łup), „Lichański[?]” (może Lycharski – por. wyżej), „in culpatos[?]”, „recentiti[?]”, „za rozkazem[?] mocnym[?]” (zapis „Zawrado|mościa” – może „za wiadomością”), „incumbat[?]”. Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem grodzkim latyczowskim, uczciwi Samuel z miasteczka Mikołajowa[?] i Jacko[?] ze wsi Żurawlów, czyli Żurawno[?], ataman, dziedziczni poddani wielmożnego Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i ułanowskiego, trzymając się protestacji wniesionej przez szlachetnego Szymona Domańskiego, sługę tegoż starosty, przeciw wielmożnemu Aleksandrowi Cetnerowi, kasztelanowi halickiemu, urodzonemu Kazimierzowi Władawskiemu[?], jego administratorowi, i innym w protestacji wymienionym, z powodu niżej opisanych szkód okazali i podali do akt rejestr szkód w brzmieniu: […]. Którzy to poddani, stawiwszy się osobiście, trzymając się prawa pospolitego i konstytucji Królestwa, na wyżej opisane szkody wyrządzone przez tychże pryncypałów i mieszczan nowokonstantynowskich, wyżej wymienionych jako winnych, z należną czcią przed wizerunkiem Chrystusa Pana, przy szlachetnym Bazylim Wołkowińskim, woźnym generale koronnym, autentycznym, przysięgłym, odczytującym rotę, w imieniu swoim i całej gromady wspomnianej wsi i miasteczka złożyli przysięgę według roty: [po polsku]. Po złożeniu przysięgi poddani oświadczyli, że oni lub ich pan, starosta nowogrodzki, którego ta sprawa ze względu na spustoszenie dóbr bardziej dotyczy, będą prawnie postępować.”
Streszczenie
Poddani Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego – Samuel z miasteczka Mikołajowa[?] i ataman Jacko[?] z Żurawlowa[?] – wnieśli (22 II 1672), w nawiązaniu do protestacji Szymona Domańskiego (akt 227), rejestr szkód z najazdu w 1671 r. podstarościego Kazimierza Władawskiego[?], Dyrakowskiego[?], Lycharskiego[?] i mieszczan nowokonstantynowskich z rozkazu Aleksandra Cetnera, kasztelana halickiego: w Żurawlowie[?] zabrano 4 woły, 4 krowy, 21 pni pszczół; w Mikołajowie[?] 16 wołów, konia, wybito 82 pnie pszczół, zabrano 14 wielkich świń, żelaza młyńskie (młyn stał kilka tygodni), kożuchy, siermięgi, chusty i płótna – trzy wozy łupu zawieziono do Nowego Konstantynowa i podzielono; mieszczanin Lichański[?] ciężko pobił dwóch poddanych. Poddani zaprzysięgli rejestr przy woźnym Bazylim Wołkowińskim.
Akt nr 267
Ataman Jacko[?] i Iwan z Żurawlowa[?], poddani starosty nowogrodzkiego, wnoszą rejestr szkód wyrządzonych przez rotę pancerną kasztelana halickiego (porucznik Kazimierz Mnor[?]) na stanowisku zimowym i zaprzysięgają go (rkp. 1672 N. 8)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data22 lutego 1672 (ta sama sesja co akty 264–266); stanowisko 1671/1672
Karty / skanyk. 162 (skan 0165 prawa – od ok. 3/5 do dołu) – k. 162v (skan 0166 lewa – górne 3/5)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 162 (skan 0165, strona prawa – dół)
1Simile contra eundem et contra GG. Commilitones Cohortis eius
2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter venientes Labo-
3riosi Jacko[?] Watamanus et Iwan de villa Zurawlow Magnifici Joannis in Kuniow
4Piasoczyński Nowogrodensis et Ulanoviensis Capitanei subditi haereditarii inhae-
5rendo protestationi per Nobilem Simonem Domański eiusdem Magnifici Capitanei Nowogrodensis
6famulum contra Magnificum Alexandrum Cetner Castellanum Haliciensem et Generosum
7Casimirum Mnor[?] Vicerotmagistrum eiusdem Magnifici Castellani Haliciensis Rotmagistri
8Sacrae Regiae Maiestatis aliosque omnes Commilitones eiusdem Cohortis in protestatione specificatos
9coram officio praesenti ratione infrascriptorum damnorum factorum obtulerunt et ad acti-
10candum porrexerunt Regestrum damnorum de tenore tali. Regestr szkod we wsi
14Owiec Pczoł wybicia kur gęsiey y wzięcia wołow tak iako w Rege-
15strze wyżey y w Protestacyi opisano przez wyszmianowanych Towarzy-
16stwo y Czeladź ichMciow za wiadomością tegoż Towarzy-
17stwa Chorągwi JMP. Halickiego R. JKM. są poczynione y po-
18pełnione tak nam P. Boże dopomoż y męka święta Post quod praesti-
19tum praemisso modo in praesentia officii Juramentum subditi incumbat[?]
20se vel memoratum Magnificum Capitaneum Nowogrodensem uti dominum suum qui
21magis praesens Actio respectu desolationis eorundem bonorum concernit
22Jure acturos declaraverunt
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt dotyczy szkód opisanych w protestacji Szymona Domańskiego przeciw rocie pancernej kasztelana halickiego (akt 262). Wiersz w nawiasach kwadratowych w rejestrze („Starosty Nowogrodzkiego przez Chorągiew JMP. Kasztelana Halickiego”) – uzupełnienie sensu; w rkp. po „Piasoczyńskiego” następuje bezpośrednio „Rotmistrza JKM.” (pisarz opuścił część zdania). Fragment rejestru (koniec k. 162 i początek k. 162v) bardzo trudny i w dużej części niepewny: „podcza-s[?] nowych[?]”, „stoiąc w Winicy[?] Szarywlo[?] Kosiński[?]” (może imiona/nazwiska towarzyszy?), „w snopach[?]”, „tak że[?]”, „niewidomie[?]”, „Żytowie[?]”, „naiest[?] drugie[?]”, „wołow konskich[?] z wszytkim postrzadkiem[?]” (może „wozów końskich z wszystkim porządkiem”?), „u Kudłio[?] koło wozow 10”, „dziesię[ć] [..]”. Rota przysięgi i formuła końcowa jak w aktach 265–266. Przekład części łacińskiej: „Stawiwszy się osobiście, pracowici Jacko[?], ataman, i Iwan ze wsi Żurawlów, dziedziczni poddani wielmożnego Jana na Kuniowie Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego i ułanowskiego, trzymając się protestacji szlachetnego Szymona Domańskiego, sługi tegoż starosty, przeciw wielmożnemu Aleksandrowi Cetnerowi, kasztelanowi halickiemu, i urodzonemu Kazimierzowi Mnorowi[?], porucznikowi tegoż kasztelana, rotmistrza JKM, i wszystkim innym towarzyszom tej chorągwi w protestacji wymienionym, z powodu niżej opisanych szkód okazali i podali do akt rejestr […]. Którzy to poddani […] złożyli przysięgę według roty […]; po czym oświadczyli, że oni lub ich pan, starosta nowogrodzki, będą prawnie postępować.”
Streszczenie
Ataman Jacko[?] i Iwan z Żurawlowa[?], poddani Jana Piaseczyńskiego[?], starosty nowogrodzkiego, wnieśli (22 II 1672), w nawiązaniu do protestacji Szymona Domańskiego (akt 262), rejestr szkód wyrządzonych w 1671 r. przez rotę pancerną Aleksandra Cetnera, kasztelana halickiego (porucznik Kazimierz Mnor[?] i towarzysze), która najeżdżała wieś: zabrano ok. 322 osmaczki zboża, 4 woły, 16 połci słoniny, ok. 180 kur i 27 gęsi, kolejno świnie, kury, gęsi, 3 wieprze karmne, konie z wozami, owce, pnie pszczół. Poddani zaprzysięgli rejestr przy woźnym Bazylim Wołkowińskim.
Akt nr 268
Wskazanie (indykta) listów z akt grodzkich lwowskich wydanych przez Stefana Kosieckiego[?], sługę Stanisława Lubeckiego[?], kasztelana …, dotyczących ordynacji hiberny w dobrach kamienieckich i latyczowskich (rkp. 1672, nr marg. „N. 8”[?] – powtórzony; następny akt ma N. 9)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data5 kwietnia 1672 (feria tertia post Dominicam Judica quadragesimalem)
Karty / skanyk. 162v (skan 0166 lewa – od ok. 2/3 do dołu)
Językłac.
Transkrypcja
k. 162v (skan 0166, strona lewa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi feria tertia post Domini-
2cam Judica Quadragesimalem proxima Anno Domini
3Millesimo sexcentesimo septuagesimo secundo
4Hoc loco indicantur literae [..]anni[?] [..]ffici[?] Leopoliensis ex Actis Castrensibus Capi-
5tanealibus Camenecensibus[?] Podoliae extractae designantes in se ordinationem hi-
6bernae in Districtibus Camenecensi et Latycoviensi pallatini[?] porta[?] per Nobilem
8… porrectae prout in copia fusius dabitur et quoniam intra tri-
9duum non sunt porrectae ideo Generosus Vicenotarius Actorum praesentium praecavendo
10indemnitati suae de non porrectis contra praefatum Nobilem Kosiecki[?] protestatur
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: niedziela Judica (V Postu) 1672 = 3 IV 1672 (Wielkanoc 17 IV) → wtorek 5 IV 1672. Numer marginalny słabo widoczny („N. 8” – zapewne pomyłka pisarza lub N. 9; poprzedni akt 267 ma N. 8). Akt silnie skrócony i trudny: niepewne całe wyrażenie po „literae” („[..]anni[?] [..]ffici[?] Leopoliensis” – może „Universales[?] officii[?]”), „Camenecensibus[?]”, „pallatini[?] porta[?]”, „Kosiecki[?]” (zapis „Kosiecki/Kosiecky”), „Lubecki[?]” (zapis „Lubecki/Lubiecki”) i jego urząd (kasztelania – słowo na brzegu karty nieczytelne). Sens: wskazano w aktach dokument z akt grodzkich (kamienieckich?) dotyczący ordynacji (rozkładu) hiberny – podatku na wojsko w kwaterach zimowych – w powiatach kamienieckim i latyczowskim, podany przez Stefana Kosieckiego[?]; ponieważ nie złożono go w ciągu trzech dni, wicenotariusz zaprotestował.
Streszczenie
Wskazano w aktach (5 IV 1672) dokument wyjęty z akt grodzkich (kamienieckich[?]) o ordynacji hiberny w powiatach kamienieckim i latyczowskim, podany przez Stefana Kosieckiego[?], sługę Stanisława Lubeckiego[?], kasztelana (…); ponieważ nie złożono go w terminie trzech dni, wicenotariusz zaprotestował przeciw Kosieckiemu[?].
Akt nr 269
Oblata rejestru rzeczy (srebra, klejnoty, szaty, bielizna) zmarłej Zofii z Cieklińskich[?] Brzostowskiej, spisanego przez jej męża Adama Brzostowskiego i powierzonego jej siostrze Annie[?] z Cieklińskich[?] Miączyńskiej dla córki – na prośbę syna Stefana Brzostowskiego (rkp. 1672 N. 9)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Databez osobnego nagłówka – zapewne 5 kwietnia 1672 (sesja z aktu 268); rejestr spisany 28 X 1633[?]
Karty / skanyk. 163 (skan 0166 prawa) – k. 163v (skan 0167 lewa) – k. 164 (skan 0167 prawa – 4 wiersze); zakończenie powtórzone na k. 166 (skan 0169 prawa – 4 wiersze)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 163 (skan 0166, strona prawa; w rkp. numer 163)
1Ex parte G[enerosi] Brzostowski Regestri Oblata
2Officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense regestrum infrascriptum [per]
3Generosum olim Adamum Brzostowski conscriptum et per Generosum Ste-
4phanum Brzostowski filium eiusdem ad acticandum porrectum susce-
5pit Actisque suis inseri mandavit in tenore tali qui sequitur estque talis Re[gestr]
6Rzeczy małżonki moiey nieboszki Urodzoney P. Zophiey z Cieklińskich[?]
7Brzostowskiey, które iestem zażywota swego oznaymie się być świetel-
8nie[?] y obowiązuię się abym ia po śmierci iey nie potracił marnie, tedy Jey
9Mci Paniey Kainie[?] z Cieklińskich[?] iako kochaney siestrze swoiey rodzoney
10Mci[?] Miączyńskiey oddać prosząc y zaklinaiąc ią aby te rzeczy Panie Su-
11dziny[?] [..] curce naszey do trzymała y gdy P. Bóg ią pobłogosławi stanem
12świętym małżeńskim aby oney wszytko to oddała y gdy przy śmierci nieboszki
13Małżonki moiey JMP. Miączyńska w Konstantynowie[?] była tedy y na tę
14czas pontaktała[?] mowę swoię do JMP. Miączyńskiey serdecznie pro-
15sząc y na Sąd Pański zaklinaiąc JM. iesliby niedotrzymała y
16nie oddała czego pomienioney curce naszey albo czego Boże
17uchoway śmierci oney inszym Dziatkom naszym toiest synom [przekreślone] tedy tą[?] rzeczy
18Ceber srebrny z draggem[?] srebrnym Miednica z nalewką srebrną
19Kufel pułgarcowy srebrny Puhar srebrny złocisty wszytek Kubkow
20sześć[?] bitesz[?] pozłocistych Czarek srebrnych cztery wielkich dwie z kołeczkami
21a dwie z uchami Puzdro łyżek granatowych[?] starowskich[?] toiest dwanaście
22Karat z rubinami y z diamentami złocistemi[?] zatkony[?] zaltony[?] dalem złotych pię-
23set, Szrubek Diamentowych y rubinowych dwadzieścia Łańcuszkow
24panciernych[?] złotych dwa, Pereł rożnych wielkich y drobnych sznurow
25trzydzieści, Pierścieniey złotych trzy z diamentami, Obrączek złotych
26dwie, Łańcuch złoty starowiecki w którym ogniw było pięćdziesiąt
27Zausznic para rubinowych, manelow para panciernych złotych
28Płaszcz Axamitny czarny wdowski[?] z puszkami sobolemi pod
2iest spisany y ręką moią własną podpisany Adam Brzostowski
3Post ingrossationem huius regestri Originale offerenti restitutum
4est de quo officium praesens quietatur
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt bez osobnego nagłówka „Actum” – wpis po akcie 268 (5 IV 1672). Data rejestru: „28 miesiąca Octobra[?] Roku Pańskiego Tysiącznego sześćsetnego trzydziestego trzeciego[?]” – rok odczytany niepewnie (zapis „Tysiącnego sześćsetnego wzdziestego trzeciego/trzeciego”). Rejestr zawiera spis posagowych ruchomości żony; zmarła prosiła na łożu śmierci, aby siostra – Pani Miączyńska – przechowała rzeczy dla ich córki i wydała jej je przy zamążpójściu (a w razie jej śmierci – pozostałym dzieciom, synom). Na k. 163 tekst miejscami przestawiony (cyfry 2–3 nad wierszem), a fragment o płaszczach – nieczytelny i niepewny; w pliku roboczym zaznaczono wersje odczytu. Wiele wyrazów niepewnych: „Cieklińskich[?]” (zapis „z Cieklin”, „z Cieśklin”), „Kainie[?]” (imię siostry – może Annie/Kaninie?), „świetelnie[?]”, „Sudziny[?]”, „Konstantynowie[?]” (gdzie była Miączyńska przy śmierci), „pontaktała[?]”, „draggem[?]”, „bitesz[?]”, „granatowych[?] starowskich[?]”, „złocistemi[?] zatkony[?] zaltony[?]”, „panciernych[?]”, „wdowski[?]”, „szyroki[?]”, „w zodzisty[?]” (wzorzysty?), „czarnych[?]”, „popielaty[?]”, „łamaniem[?] liściami[?]”, „Kobier pawłowy[?]”, „płotek[?]”, „zawoiowa[?]”, „Rzeczkiem[?]”, „szczerym[?]”, „Towalniey[?]”, „za połotką[?]”, „wyszlebaniem[?]”, „toiest[?]”, „Katarzyny[?] Gębarłowskiey[?]” (osoba obecna przy oddaniu?), „Konstantynowcach[?]”. Wyrazy dawne: ceber – naczynie; nalewka – dzbanek do mycia rąk; kufel półgarcowy; puzdro – futerał; szrubki – guzy; manele – bransolety; forbot – obszycie, lamówka; kabat – kaftan; letnik – suknia letnia; falendysz – sukno; tabin – tkanina jedwabna; kitajka – tkanina jedwabna; zawój – tkanina; towalnia – ręcznik/obrus; rąbek – cienkie płótno; półsetek – miara płótna. Przekład części łacińskiej: „Urząd niniejszy grodzki starościński latyczowski przyjął niżej wpisany rejestr, spisany przez niegdyś urodzonego Adama Brzostowskiego i podany do akt przez urodzonego Stefana Brzostowskiego, jego syna, i kazał go wpisać do swoich akt w brzmieniu następującym […]. Po wpisaniu tego rejestru oryginał zwrócono okazującemu, z czego urząd niniejszy jest pokwitowany.”
Streszczenie
Stefan Brzostowski wniósł do akt grodu latyczowskiego (1672) rejestr spisany i podpisany przez jego zmarłego ojca Adama Brzostowskiego: spis ruchomości jego zmarłej żony Zofii z Cieklińskich[?] Brzostowskiej, które – zgodnie z jej prośbą na łożu śmierci – oddał jej siostrze, Pani Miączyńskiej, z obowiązkiem przechowania i wydania ich córce przy zamążpójściu (a w razie jej śmierci – innym dzieciom). Spis obejmuje srebra (ceber, miednicę z nalewką, kufel, puchar, kubki, czarki, łyżki), klejnoty (karat z rubinami i diamentami, szrubki, łańcuszki, perły, pierścienie, obrączki, łańcuch, zausznice, manele), szaty (płaszcze aksamitne podbite sobolami, czapki, rękawy, szubkę gronostajową, letniki z kabatami), kobierce, kołdrę i bogatą bieliznę haftowaną złotem i srebrem (koszule, fartuchy, chustki, ręczniki, poszewki, prześcieradła) oraz płótna. Rejestr datowany 28 X [1633?].
Akt nr 270
Przyjęcie i publikacja uniwersału króla Michała o wyprawie wojennej (pospolitym ruszeniu) do szlachty województwa podolskiego i powiatu latyczowskiego, podanego przez Jana Szymanowskiego[?] – oryginał drukowany (Warszawa, 5 IV 1672) wklejony do księgi (rkp. 1672 N. 10); oryginał drukowany wklejony do księgi (k. 165)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data25 kwietnia 1672 (feria secunda post Dominicam Conductus Paschalis)
Karty / skanyk. 164 (skan 0167 prawa – od ok. 1/5) + k. 165 (skan 0168 – wklejony druk uniwersału)
Językłac.
Transkrypcja
k. 164 (skan 0167, strona prawa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria secunda post Domini-
2cam Conductus Paschalis proxima Anno Domini
3Millesimo sexcentesimo septuagesimo secundo
4Officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense literas papireas
9perii codziennie pomykáć Pomarium. Tey zás Przesławney Rzeczypospolitey iedyny finis & scopus bronić się tylko & parta tueri. Dla
10tego gdy bella offensiva, (w ktorych záwsze plus animi inferentibus quam propulsantibus periculum) cále vitamus ná to mieysce w Domu
11nie wyliczone szkody od Nieprzyiacielskich y swoich własnych ludzi dwoiáko ponosimy. Alecby y to[?] znośnieysza; rzecz byłá Gdybyśmy przynamniey y o tey
12iuż obronie serio kiedyszkolwiek rádzili/ y ná sobie Stáro Polskiego przysłowia miserum in modum nieodnawiáli/ że dopiero po szkodzie & amisso Grege
13claudimus. Gdy Rycżalter[?] trácąc Prowincye/ á Milliony Dusz Chrzeciańskich w Pogáńską niewolą [ktore requiret Spráwiedliwość
14[Bos]ká z rąk káżdego Seymuiącego y Seymikuiącego] Niepowetowánie sámi siebie záwodziemy: A teraz świeżo gdy Seym dolendo publicae salutis ictu
15[ze]rwał się á Rzeczpospolita indefensa zostáłá. Przecie opuszczáć ręku niegodzi się y dobrowolnie Szábli Pogáńskiey szyie odkrywáć: Ráczey[?] bráć się do
16[obr]ony/ ktorą naybiednieysze Zwierzętá Connaturalem sobie máią/ gdy o zgubę ostátnią grá chodzi. A ták żeby Nas wszystkich vbespieczonych/ Niedowie-
17rzących/ niegotowych/ iáko fulgur iákie ktore incipit ab Oriente & desinit in Occidente Pogáńska Potęgá strzeż Boże nie zátlumiłá. Iáko Sąsiedzkim
18Národom podobnie rządzącym się nieszczęśliwie dostáło się. Dla tego kiedy y Czausz Turecki był nápowiádáiąc Nam Woynę; y Vrodzony Wysocki Po-
19seł Zás powraca. A zá nim Woyská Tureckie w też tropy idą/ dla czásu y przestrogi dáiemy ten Vniwersał do Vprzeym: y Wiern. WW: ná Wici iedne
20zá drugie/ Obtestando per Sacra publica & privata pignora. Dla Ołtarzow y Swiątnic Boskich dla własney Vprzeym: y Wiern: Wászych Conserwá-
21cyi/ Oyczyzny; ktora omnes charitates complectitur miłości. Zebyście pogotowiu ná Pospolite Ruszenie byli: w Rynsztunek Woienny osobliwie/ w Zbroie/
22y Kopie iáko naybárdziey przyspasabiáliście się. Izgołá co mężnym Rycerskim Sercom należy iáko naywárowniey opátrowáli. W czym nádewszytko
23[na]pomnionych[?] mieć chcemy Vprzeym: y Wiern: Wásze y o Nászym Cándorze vbespieczamy. Iż nieżyczylibyśmy y nigdy nieżyczemy náprzykrzáć się Vprzeym:
24y Wiern: Wászym accumulando incommoda przez częste ná Pospolite Ruszenie Compellácye: Ale kiedy ná discrecyey Nieprzyiacielskiey salus publica zostawa/
25Nie możemy Regio deesse Officio żebyśmy niemieli iáko Bog przykazał canere buccina, á ták bydź wolnym przed Máiestatem Jego Swiętym. Ne requirat San-
26guinem z rąk Nászych. Co z strony trzecich Wici conferowáć będziemy z Stanámi Koronnemi ná Seymie blisko przyszłym. Miástom zás tákże y in-
27nym do Wypraw Piechot Wozow y Prowiántow należącym: Aby zawczásu ad vsum bellicum wszystko gotowáli władzą Krolewską rozkázuiemy.
28Co wszystko do wiádomości Vprzeym: y Wiern. WW. podáiąc mieć chcemy po Vrzędách Grodzkich y Władzą Krolewską przykázuiemy áby ten Nász Vni-
29wersał wszędzie ná mieyscách zwyczáynych y po Páráfiách był publikowány y obwołány. Inácżey nie czyniąc dla Łáski Nászey y z powinności Vrzędow
30swoich. Dan w Wárszáwie dniá V. Miesiącá Kwietniá Roku Páńskiego M. DC. LXXII. Pánowánia Nászego III. Roku.
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wielkanoc 1672 = 17 IV; niedziela „Conductus Paschae” (Przewodnia) = 24 IV → poniedziałek 25 IV 1672. Po formule przyjęcia pisarz zaznaczył tylko początek („Michał Król Polski wielki Xiążę … usque ad finem”) – zamiast przepisywać, do księgi WKLEJONO ORYGINALNY DRUK uniwersału (k. 165, skan 0168: arkusz rozłożony na dwie strony, z wpisanym ręcznie „PODOLSKIEGO”, podpisem króla „Michał Krol” i kontrasygnatą ks. Stanisława Lipskiego, regenta kancelarii wielkiej koronnej). Transkrypcja druku zachowuje pisownię oryginału (á, ż, sz, v), z wyjątkiem długiego s oddanego jako s. Uniwersał: król, wobec zerwania sejmu i wypowiedzenia wojny przez czausza tureckiego (powrót posła Wysockiego), wzywa szlachtę podolską „wiciami” do gotowości do pospolitego ruszenia, a miasta – do przygotowania wypraw piechoty, wozów i prowiantu; trzecie wici mają być uzgodnione na najbliższym sejmie. Niepewne w druku: „Alecby y to[?]”, „Rycżalter[?]” (słowo zamazane kleksem), „[Bos]ká”, „[ze]rwał”, „Ráczey[?]”, „[obr]ony”, „[na]pomnionych[?]” – litery zakryte zgięciem karty. Tytuł marginalny brak. Uniwersał dotyczy zapewne zwołania pospolitego ruszenia wobec zagrożenia tureckiego (wiosna 1672). Niepewne: „Dieta[?] [Generali][?] Varsaviensi[?] …” (początek drugiego wiersza – skróty niejasne, może „Sacrae Regiae Maiestatis Dominicae…”), „Szymanowski[?]”, „inscribi[?]”, „usque ad finem[?] subscribatur[?]”; powtórzone „Nobilem Nobilem”. Przekład: „Urząd niniejszy grodzki starościński latyczowski przyjął list papierowy JKM […] zawierający uniwersał o wyprawie wojennej do wielmożnych, urodzonych, wszystkich szlachciców i mieszkańców województwa podolskiego, a powiatu latyczowskiego, podany do akt przez szlachetnego Jana Szymanowskiego[?], cały, nienaruszony i wolny od wszelkiego podejrzenia; i, jak prawo każe, na rynku w obecności wielu szlachty i ludzi różnej płci i stanu przez szlachetnego woźnego generała Bazylego Wołkowińskiego w mieście Latyczowie opublikował i do wiadomości wszystkich podał, a do swoich akt wpisać kazał i wpisał w brzmieniu następującym: Michał […]” (dalej niewpisane).
Streszczenie
Gród latyczowski przyjął (25 IV 1672) od Jana Szymanowskiego[?] uniwersał króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego do szlachty województwa podolskiego i powiatu latyczowskiego o wyprawie wojennej; woźny Bazyli Wołkowiński ogłosił go na rynku w Latyczowie. Zamiast przepisywać, wklejono do księgi drukowany oryginał (Warszawa, 5 IV 1672, podpisany przez króla i regenta kancelarii ks. Stanisława Lipskiego): wobec zerwania sejmu i wypowiedzenia wojny przez Turcję (czausz turecki, powrót posła Wysockiego) król wzywa szlachtę podolską do gotowości do pospolitego ruszenia w pełnym rynsztunku, a miasta do przygotowania piechoty, wozów i prowiantu, zapowiadając uzgodnienie trzecich wici na najbliższym sejmie.
Akt nr 271
Manifestacja Leska alias Aleksandra Czerniłowskiego przeciw Janowi Lipskiemu – napad z kijem (klinem?) na przedmieściu Latyczowa w drodze do kościoła (rkp. 1672, bez numeru)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data11 maja 1672 (feria quarta post Dominicam Jubilate); zajście 8 V 1672 (niedziela)
Karty / skanyk. 166 (skan 0169 prawa – od ok. 1/7 do ok. 3/4)
Językłac.
Transkrypcja
k. 166 (skan 0169, strona prawa; w rkp. numer 166)
1Czerniłowski contra Lipski Protestatur
2Actum in Castro Latycoviensi feria quarta post Dominicam Jubilate
3proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo septuagesimo secundo
4Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis
5Lesko alias Alexander Czerniłowski contra Generosum[?] Joannem Lipski coram eodem officio Actisque praesentibus solenniter
6ac summo cum dolore in et contra Generosum Joannem Lipski manifesta-
7tus et protestatus est ideo Quia ipse non veritus poenas legum imo post-
8posita dilectione proximi ausus est die dominico proxime praeterito dum
9protestans gratia orandi ad Ecclesiam iter faciebat nil mali a pro-
10priam[?] sperantem in via libera et publica obviando protestanti in
11foribus suburbiis alias zaciądszy[?] we wrociech przygrodkowych[?] inermem
12insidiose baculo clavi alias wielkiem[?] in caput partis dexterae supra aurem[?]
13excipere et converberare prout excepit converberavit a qua conver-
14beratione in terra cecidit et prostratus fuit Tum in maiorem dishono-
15rem Nobilitatis prostrati in terra corpus baculo clavi aliquoties percus-
16sit et in brachio duo in tergo tria livida tumefacta vulnera fecit ac
17intulit in capite vero vulnus unum sanguinolentum inflixit Quae
18vulnera in recenti officium superscriptum officio suo vidit et debite con-
19spexit Ratione quorum praemissorum tam violentae via publica et dis-
20honorationis suae quam illationis vulnerum suorum iterum atque iterum[?] contra illum
21coram eodem officio praesenti Castrensi Capitaneali Latycoviensi summo cum dolore
22protestatus et manifestatus est offerens se cum ipso in foro fori
23iure acturum et vindicaturum
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wielkanoc 1672 = 17 IV; niedziela Jubilate = 8 V → środa 11 V 1672; „die dominico proxime praeterito” = 8 V 1672. Tytuł marginalny wpisany dużym pismem w wierszu nad datą („Czerniłowski contra Lipski Protestatur”). Brak numeru marginalnego (następny akt ma N. 11). W pierwszym wierszu pisarz powtórzył formułę („contra … Joannem Lipski coram eodem officio Actisque praesentibus” – skrótem „cons. Eod. offio actisq. p[raese]n[tibus]”), co oddano dosłownie. Niepewne: „Lesko” (zdrobnienie od Aleksander), „Generosum[?]” w pierwszym wystąpieniu, „a propriam[?]” (= a quoquam?), „zaciądszy[?] we wrociech przygrodkowych[?]” (zapis „ats zatiadszy weurociech przygrodkowych” – polska glosa do „in foribus suburbiis”: może „zaszedłszy we wrotach przygródkowych”), „clavi alias wielkiem[?]” (polska glosa, może „klinem”? – „baculo clavi” = kijem z gwoździem/maczugą), „supra aurem[?]” (zapis „suparue”), „iterum atque iterum[?]”. Przekład: „Stawiwszy się osobiście przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi latyczowskimi, szlachetny Lesko alias Aleksander Czerniłowski uroczyście i z największym bólem zamanifestował się i zaprotestował przeciw urodzonemu Janowi Lipskiemu o to, że on, nie lękając się kar prawnych, owszem, odrzuciwszy miłość bliźniego, ośmielił się w ostatnią niedzielę, gdy protestujący szedł do kościoła na modlitwę, niczego złego się nie spodziewając, na wolnej i publicznej drodze zastąpiwszy mu drogę w bramie przedmiejskiej (we wrotach przygródkowych[?]), bezbronnego, zdradziecko przyjąć kijem z gwoździem[?] w głowę z prawej strony nad uchem[?] i pobić, jak też przyjął i pobił, od którego to pobicia [protestujący] upadł na ziemię i był powalony; następnie, ku większej hańbie szlacheckiej, leżące na ziemi ciało kilkakrotnie uderzył tym kijem i zadał na ramieniu dwie, na plecach trzy rany sine i opuchłe, a na głowie jedną krwawą. Rany te świeżo urząd widział i należycie obejrzał. Z powodu tego wszystkiego – gwałtu na drodze publicznej, zniesławienia i zadania ran – raz i drugi przed urzędem z największym bólem protestował i manifestował się, ofiarując się z nim przed jego sądem prawnie postępować i dochodzić.”
Streszczenie
Lesko alias Aleksander Czerniłowski zaprotestował (11 V 1672) przeciw Janowi Lipskiemu: w niedzielę 8 V 1672, gdy szedł do kościoła, Lipski zastąpił mu drogę w bramie przedmieścia Latyczowa i uderzył go zdradziecko kijem (maczugą) w głowę, a gdy upadł, bił leżącego, zadając sińce na ramieniu i plecach i krwawą ranę głowy. Rany okazał urzędowi.
Akt nr 272
Oblata (z akt ziemskich kamienieckich, 1598) zapisu Anny z Berlińskich Bucieniowej, który zabezpieczyła mężowi Janowi Bucieniowi 400 zł na swoich częściach Berliniec i Radyjowiec (gród latyczowski, 1597) – podana przez Macieja Radkiewskiego[?], sługę Jerzego Bucienia Berlińskiego (rkp. 1672 N. 11)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data16 maja 1672 (feria secunda post Dominicam Cantate); zapis grodzki latyczowski 4 VIII 1597, przeniesiony do akt ziemskich kamienieckich 14 V 1598
Karty / skanyk. 166 (skan 0169 prawa – dół) – k. 166v (skan 0170 lewa) – k. 167 (skan 0170 prawa) – k. 167v (skan 0171 lewa – do ok. 1/2)
Językłac.
Transkrypcja
k. 166 (skan 0169, strona prawa – dół)
1Ex parte G[enerosi] Bucień Inscriptionis Terrestris Oblata super summa 400 flor[enorum]
2Actum in Castro Laticoviensi feria secunda post Domini-
3cam Cantate proxima Anno Domini Millesimo sexcente-
4simo septuagesimo secundo
5Officium praesens Castrense Capitaneale Latycoviense Inscriptionem literalem Terrestrem
k. 166v (skan 0170, strona lewa)
1authenticam ex Actis Terrestribus Camenecensibus Podoliae extractam sigil-
2lis duobus videlicet Generosorum Lucae Dziwanowski[?] Notarii et Christophori
14Comparens personaliter coram Judicio et Actis praesentibus Terrestribus Came-
15necensibus Generosa Anna filia Generosi olim Stephani Berlinski con-
16sors vero legitima Generosi Joannis Bucień et amicorum infrascriptorum re-
17cedens a Terris Districtibus foro Juribus Jurisdictionibus quibusvis
18propriis et competentibus atque eius hac in parte renuntians seque cum bonis et
19successoribus suis praesenti Jurisdictioni quoad actum infrascriptum attinet incor-
20porans et subiiciens sana mente et corpore existens palam libere publice
21ac per expressum recognovit Quia Inscriptionem Castrensem Latycoviensem per se Gene-
22roso Joanni Bucień marito suo vero legitimo et eius legitimis successoribus modo
23infrascripto factam ex Actis Castrensibus Latycoviensibus ad Acta praesentia Ca-
24menecensia ut habeat robur firmitatis vadiumque eadem sua personali
25recognitione transfert et inducit Cuius tenor sequitur talis Compa-
26rens personaliter coram officio et Actis praesentibus Capitanealibus Castrensibus Latycoviensibus
27Generosa Anna filia legitima Generosi olim Stephani Berlinski consors vero
28legitima Generosi Joannis Bucień in villis Berlince et Radyjowce sortium
29suarum haereditaria cum consensu assistentiaque personali Nobilium videlicet Nicolai
30Laszcowiecki[?] amici de linea paterna proximi et Bohdan Radkiew-
31ski patrui legitimi penesque ipsam stantium spondentium et infrascriptis sibi
32libere consentientium recedens a Terris districtibus foro Juribus iuris-
33dictionibusque suis quibusvis propriis et competentibus et eius hac in parte
k. 167 (skan 0170, strona prawa; w rkp. numer 167)
1renuncians seque cum bonis et successoribus suis praesenti Jurisdictioni Capitaneali Castrensi
2Laticoviensi quoad actum infrascriptum attinet incorporans et subiiciens non
3compulsa nec coacta sed praefatorum suorum amicorum salubri freta consilio
4sana mente pariter et corpore existens libere publiceque ac per expressum reco-
5gnovit Quia praefato Generoso Joanni Bucień marito vero suo legitimo et ipsius
6legitimis successoribus in bonis suis praefatis sortiarum Berlince et Radyjowce
7summam quadringentorum florenorum pecuniae communis monetae magnae et numeri
8polonicalis quam ipse maritus suus ad villas et bona praefata ipsius in parata pe-
9cunia et certas sortes ipsius in praefatis villis modo quovis invadiatas eadem[?]
10summa exemit assecuravit et inscripsit praesentique assecurat inscribit ac in
11praefatis bonis suis eam habere agnovit ea conditione ad recte et praefatae
12recognitionis praetextu recognitis quod si et in quantum praefatus maritus ipsius absque
13prole cum ipsa progenita de hac luce decessere contigerit extunc eadem reco-
14gnoscens se et suos successores in et in super omnibus bonis suis submittit et
15inscribit quod praefata summa Quadringentorum florenorum polonicalium pecuniae ad successores
16praefati mariti sine quavis contradictione ipsius recognoscentis vel successorum
17ipsius devolvi devolvique debet Sub vadio similis summae Quadringentorum
18florenorum pecuniae polonicalis successoribus praefati Bucień ad solvendum succumbenda nihil-
19ominus praefata recognoscens etiam cum consensu praefatorum amicorum suorum se et
20suos successores de omnibus bonis suis inscribit et obligat iterum cum assistentia
21consensu suorum eandem Inscriptionem ad Acta Terrestria Camenecensia infra decur-
22sum unius anni transferre et transportare debet sub [vadio – przekreślone] alio simi-
23li vadio quadringentorum florenorum polonicalium praefato Bucień et ipsius successoribus
24ad solvendum succumbendo. Pro quo quidem vadio seu vadiis praefatis et omnibus
25in praesenti Inscriptione contentis existens praefata recognoscens vel successores ipsius ad
26officium praesens Capitaneale Castrense Latycoviense citata extunc a Terris Districtibus
27foro Juribus Jurisdictionibusque suis quibusvis propriis et competentibus recedens
28seque cum bonis omnibus et successoribus suis praesenti Jurisdictioni Capitaneali Castrensi
29Laticoviensi quoad recedendum et comprobandum attinet incorporat et
30subiicit in primo citata Termino tanquam peremptorio stare parere re-
31spondere pro vadio seu vadiis praefatis et omnibus aliis non recedens ab illo
32officio satis facere suis cum successoribus tenebitur nullum Terminum ratione privilegiorum[?]
k. 167v (skan 0171, strona lewa)
1vera vel simplici infirmitate nec actione aliqua maiori differendo motiones
2cum appellationibus dilationes exemptionesque nullas faciendo non gaudendoque ipsa
3et ipsius posteri praemissis omnibus poenis quibusvis iuridicis legalibusque
4impedimentis videlicet bello peste interregno conventu generali sive parti-
5culari literis et decretis regalibus incursione hostili servitio militari
6et reipublicae minorennitate succumbendo sese tutando defectus etiam
7quovis praesenti Inscriptioni non obiiciendo et nihil sibi penitus in auxilium
8contra Inscriptionem praesentem assumendo sub amissione sua et suorum successorum
9cautione[?] de nulla Terrestri praescriptione neque tempus diuturnitatis in prae-
10missis omnibus obstante Actum in Castro Laticoviensi feria secunda ante
11festum Sancti Laurentii Martyris proxima Anno Domini Millesimo
12quingentesimo nonagesimo septimo Koniecki Samuel Vicecapitaneus
13et causarum officii Castrensis Latycoviensis Judex Ex Actis Terrestribus Camenecensibus
14Podoliae extractum Correxit Kozłowicki[?] Loca sigillorum duorum Lucas Franciscus
15Dziwanowski[?] Notarius Terrestris Podoliae manu propria Christophorus de Kawieczyn Kawiecki
16Judex Terrestris Camenecensis Podoliae[?] manu propria Post ingrossationem originale offerenti restitutum est
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Akt wielowarstwowy: (1) oblata w grodzie latyczowskim 16 V 1672 (Cantate 1672 = 15 V, poniedziałek 16 V); (2) wypis z akt ziemskich kamienieckich z roków ziemskich odprawianych w czwartek po św. Stanisławie w maju 1598 (8 V 1598 – piątek → czwartek 14 V 1598), gdzie Anna Bucieniowa przeniosła zapis do akt ziemskich; (3) właściwy zapis w grodzie latyczowskim z poniedziałku przed św. Wawrzyńcem 1597 (10 VIII 1597 – niedziela → 4 VIII 1597), podpisany przez Samuela Konieckiego, podstarościego i sędziego grodzkiego latyczowskiego. Treść zapisu: Anna, córka Stefana Berlińskiego, żona Jana Bucienia, dziedziczka części w Berlińcach i Radyjowcach, przy asystencji krewnych Mikołaja Laszcowieckiego[?] (najbliższy krewny z linii ojcowskiej) i Bohdana Radkiewskiego (stryja), uznała, że mąż wykupił jej części tych wsi zastawione różnym osobom, płacąc 400 zł, i zabezpieczyła mu tę sumę na swoich dobrach; jeśli umrze bezpotomnie, suma przejdzie na sukcesorów męża – pod wadium 400 zł; zobowiązała się przenieść zapis do akt ziemskich kamienieckich w ciągu roku pod takimże wadium; dalej zwykłe klauzule procesowe (rezygnacja z wszelkich wymówek: choroba, wojna, zaraza, bezkrólewie, sejm, listy królewskie, najazd, służba wojskowa, małoletność). Por. Bucieniowie Berlińscy w aktach 143–144, 153–154, 215–216, 225, 237. W nagłówku pieczętarzy „Lucae Dziwanowski[?] Notarii et Christophori de Kawieczyn Kawiecki Judicis Terrestrium Podoliae”. Niepewne: „Dziwanowski[?]”, „Radkiewski[?]” (Maciej – sługa Jerzego Bucienia; Bohdan – stryj Anny), „Laszcowiecki[?]”, „loci praesentis[?]” (dopisek nad wierszem), „eadem[?]”, „ratione privilegiorum[?]”, „cautione[?]”, „Kozłowicki[?]”, „Podoliae[?]” w podpisie sędziego, rok przeniesienia „nonagesimo octavo[?]”.
Streszczenie
Maciej Radkiewski[?], sługa Jerzego Bucienia Berlińskiego, podał do akt grodu latyczowskiego (16 V 1672) wypis z akt ziemskich kamienieckich (14 V 1598), zawierający zapis z grodu latyczowskiego z 4 VIII 1597: Anna z Berlińskich, żona Jana Bucienia, przy asystencji krewnych (Mikołaj Laszcowiecki[?], stryj Bohdan Radkiewski) zabezpieczyła mężowi na swych dziedzicznych częściach w Berlińcach i Radyjowcach 400 zł, które wyłożył na wykupienie tych części z zastawów; w razie jej bezpotomnej śmierci suma przypada sukcesorom męża (wadium 400 zł). Zapis podpisał podstarości i sędzia grodzki latyczowski Samuel Koniecki.
Akt nr 273
Manifestacja Jerzego Bucienia Berlińskiego, podsędka i wicenotariusza grodzkiego latyczowskiego, przeciw Stefanowi i Annie z Łagowic[?] Brzostowskim – niestawienie się do podziału wsi Stawki[?] i poddanych (rkp. 1672 N. 12)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data16 maja 1672 (ta sama sesja co akt 272); termin podziału: sobota 14 V 1672
Karty / skanyk. 167v (skan 0171 lewa – od ok. 1/2 do dołu)
Językłac.
Transkrypcja
k. 167v (skan 0171, strona lewa)
1Idem G[enerosus] Bucień contra GG. Brzostowskie Protestatur
2Ad officium Capitaneale praesens Generosus Paulus Słotnicki[?] Terrestris[?] Capitaneatus Laticoviensis
3ad actum praesentem in loco infrascripto praefatus subdelegatus[?] praesidebat[?] Actaque praesentia
4Castrensia Capitanealia Laticoviensia personaliter veniens Generosus Georgius Bucień Berlin-
5ski Vicesgerens[?] loci praesentis et Vicenotarius Actorum praesentium coram eodem officio Actis-
6que in et contra Generosos Stephanum et Annam de Łagowice[?] Brzostowskie con-
7iuges legitimos solennem manifestationem suam fecit ideo Quia ipsi multoties ami-
8cabiliter requisiti existentes a praestante temporibus et diebus variis ut aequalem
9divisionem bonorum villae Stawka[?] et subditorum in eadem villa in numero viginti
10quatuor existentium iuxta Inscriptionem obligatoriam insimul sibi per Generosum Christo-
11phorum de Kawieczyn Kawiecki Judicem Terrestrem Camenecensem Podoliae Inscriptam recog-
12nitamque facerent non fecerunt prout et ad praesens die Sabbato proxime praeterito actu praesidendo[?]
13per Generosos et famatos Hieronymum Spiczyński[?] Bartholomaeum Kaliski Basilium Zało-
14ninka[?] Demetrium Radziowski[?] requirebat affectabatque qui quidem Actus memorati
15coram eodem officio personaliter stantes recognoverunt et quibus illi[?] suo principi esse factum[?]
16recognoverunt quod eandem divisionem a praestante die supraseripto apud praefatos Brzostowskie officiose[?]
17expostulabant Verum ipsi eandem recusaverunt et non concesserunt de quo ijdem Actores[?] attestan[tes]
18iterum atque iterum contra praefatos Brzostowskie idem manifestans praevius[?] etc. hac in parte[?]
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – ta sama sesja co akt 272 (16 V 1672). Tekst bardzo skrótowy i miejscami nieczytelny (plamy wilgoci, atrament przebity); pierwszy wiersz wygląda na formułę urzędu z innego typu wpisu (wyznaczenie subdelegata Pawła Słotnickiego[?] do aktu w terenie), wpisaną omyłkowo lub skróconą. Jerzy Bucień Berliński występuje tu jako „vicesgerens loci praesentis et vicenotarius actorum” – zastępca (podstarości?) i wicenotariusz grodzki latyczowski. Sens: Brzostowscy, wielokrotnie polubownie proszeni, nie dokonali równego podziału wsi Stawki[?] i 24 poddanych, zgodnie z zapisem (obligacją) zeznanym przez Krzysztofa Kawieckiego, sędziego ziemskiego kamienieckiego; w ostatnią sobotę (14 V 1672) żądali tego od nich – jako świadkowie – Hieronim Spiczyński[?], Bartłomiej Kaliski, Bazyli Załoninka[?] i Dymitr Radziowski[?], którzy stawiwszy się przed urzędem potwierdzili, że Brzostowscy odmówili. Niepewne: „Słotnicki[?]”, „Terrestris[?]”, „subdelegatus[?] praesidebat[?]”, „Vicesgerens[?]”, „Łagowice[?]”, „Stawka[?]” (zapis „Stawka/Statka”), „praesidendo[?]”, „Spiczyński[?]”, „Załoninka[?]”, „Radziowski[?]”, „quibus illi[?] suo principi esse factum[?]”, „officiose[?]”, „Actores[?]”, ostatni wiersz. Kawiecki jako sędzia ziemski kamieniecki – ten sam (Krzysztof z Kawieczyna) co w akcie 272 (1598)? – raczej jego potomek tego samego imienia; nie rozstrzygnięto.
Streszczenie
Jerzy Bucień Berliński, zastępca[?] i wicenotariusz grodu latyczowskiego, zamanifestował (16 V 1672) przeciw Stefanowi i Annie z Łagowic[?] Brzostowskim, że mimo wielokrotnych polubownych wezwań nie dokonali z nim równego podziału wsi Stawka[?] i 24 poddanych, zgodnie z zapisem zeznanym przed Krzysztofem Kawieckim, sędzią ziemskim kamienieckim; w sobotę 14 V 1672 ponownie im to zaproponowano przez świadków (Hieronim Spiczyński[?], Bartłomiej Kaliski, Bazyli Załoninka[?], Dymitr Radziowski[?]), którzy przed urzędem potwierdzili ich odmowę.
Akt nr 274
Wskazanie protestacji ze strony księcia Bogusława[?] Radziwiłła (przez Wojciecha … i Krzysztofa …, administratora) przeciw Wojciechowi Niedźwieckiemu, słudze Jana Sobieskiego, marszałka i hetmana wielkiego koronnego – zabranie w Derażni podwód z prochem i siarką wiezionych do Lwowa (rkp. 1670[?] N. 1)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data24/25 lutego 1670 (feria secunda in crastino festi s. Matthiae Apostoli – w 1670 św. Maciej 24 II wypadł w poniedziałek); zajście: środa po św. Agnieszce = 22 I 1670
k. 168 (skan 0171, strona prawa – karta wklejona, uszkodzona, z ubytkami; w rkp. numer 168)
1Actum in Castro Laticoviensi feria secunda in Crastino festi Sancti
2Matthiae Apostoli Anno Domini Millesimo sexcentesimo septuagesimo
3Ex parte Illustris et M[agnifici] Ducis Radziwiłł contra G[enerosum] Niedźwiecki
4Illustris et M[agnifici] Magni Marschalci supremique Ducis Exercituum Regni [famulum]
5Protestatio Ratione Pulveris[?] et sulphuris receptionis
6Hoc loco indicenda erat Protestatio ex parte Illustris et Magnifici Ducis Boguslai[?]
7Radziwiłł magni Ducatus Lit[huaniae] … [ubytek] …[?] Brańsk[?] Praefecti et Barensis[?]
8Capitanei per Generosum Albertum Bo… [ubytek] …m[?] Generosum Christophorum Ca…[?]
9Mękarski[?] Administratorem Cap[itaneatus] … [ubytek] … et ex parte Domini sui in personam
10praedicti Illustris et Magnifici Ducis … [ubytek] … [Radzi]wiłł contra Generosum Albertum
11Niedźwiecki famulum Illustris et M[agnifici] … [ubytek] … in Złoczow et Żółkiew Sobieski
12Marschalci Regni Magni et Supremi Duc[is] … [E]xercituum Regni Ratione quod illum tem-
13pore nuper praeterito videlicet feria quarta post festum Sanctae Agnetis Virginis proxime praeterita
14anno praesenti non veritum poenas legum de securitate viarum publicarum constitutione
15damnum[?] severe sancitas nescitur quo spiritu ductus mandatoque Suae[?] ausum
16esse in via libera videlicet in oppido Derażnia podwodas cum pulvere et sulphure
17… [ubytek] … salitro[?] dolea in numero … sulphuris [..]
18… [ubytek, wklejony pasek papieru] … [ubytek] …
19…entes praecipitate[?] et commodo privato Illustris et M[agnifici] Ducis
20Boguslai[?] Radziwiłł ad civitatem Leopoliensem receptionis et in suum commodum
21seu[?] Illustris et Magnifici Joannis in Złoczow et Żółkiew Sobieski conductionis[?]
22[ac][?] detentionis ac restitutionis facta prout in copia fusius dabitur Et quoniam
23infra triduum ut Juris est non porrecta fuit ideo Generosus Vicenotarius Actorum
24praesentium de non porrecta eadem protestatione contra suprascriptum Albertum[?] Brzozowski[?] pro-
25testatus est
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Karta 168 to wklejony, mocno uszkodzony fragment (ubytki papieru, plamy, wklejone paski); tekst częściowo nieczytelny – zaznaczono „[ubytek]”. Odczyt wielu słów i całych zwrotów niepewny; kolejność kilku wierszy w środku (powtórzenia „ad civitatem Leopoliensem receptionis et in suum commodum”) może być błędna. Rok: „septuagesimo” (1670) – potwierdza nagłówek następnej sesji na k. 168v („Sabbatho post festum S. Matthiae … 1670”). Św. Maciej 24 II 1670 = poniedziałek, więc „feria secunda in crastino” jest niespójne (może 24 lub 25 II 1670). Zajście: środa po św. Agnieszce (21 I, wtorek) = 22 I 1670. Książę Bogusław Radziwiłł zmarł 31 XII 1669 – protestacja mogła być wniesiona przez jego administratorów już po śmierci (zajście w styczniu 1670) – odczyt imienia „Boguslai[?]” pozostaje niepewny. Jan Sobieski „in Złoczow et Żółkiew” – marszałek wielki i hetman wielki koronny (1668–1674), co wskazuje na lata 1668–1674. Na końcu – omyłkowo? – „contra suprascriptum Albertum[?] Brzozowski[?]” (pozwany nazywa się wyżej Niedźwiecki). Niepewne praktycznie wszystkie imiona i tytuły: „Brańsk[?] Praefecti”, „Barensis[?]”, „Albertum Bo…”, „Christophorum Ca…”, „Mękarski[?]”, „Pulveris[?]”, „salitro[?]”, „damnum[?]”, „Suae[?]”, „Brzozowski[?]”, „conductionis[?]”. Sens: protest w imieniu Radziwiłła przeciw Wojciechowi Niedźwieckiemu, słudze J. Sobieskiego, że w środę po św. Agnieszce na wolnej drodze w miasteczku Derażni zatrzymał (zabrał) podwody z prochem i siarką (saletrą?) wiezione do Lwowa i zatrzymał je na korzyść Sobieskiego; kopii nie podano w terminie, o co protestował wicenotariusz.
Streszczenie
Wskazano protestację (feria II nazajutrz po św. Macieju, rok 1670[?]) w imieniu księcia Radziwiłła (Bogusława[?]), przez jego administratora Krzysztofa Mękarskiego[?] i Wojciecha Bo…[?], przeciw Wojciechowi Niedźwieckiemu, słudze Jana Sobieskiego, marszałka i hetmana wielkiego koronnego: w środę po św. Agnieszce na drodze w Derażni zabrał i zatrzymał podwody z beczkami prochu i siarki (saletry?) wiezione do Lwowa. Kopii nie podano – zaprotestował wicenotariusz. Karta wklejona i uszkodzona.
Akt nr 275
Mieszczanin nowokonstantynowski Daniel Maszkiewicz[?] okazuje w grodzie dwa konie (karego i rudego) odebrane … z miasteczka Nowa Sieniawa[?] (rkp. 1670[?] N. 2) – ciąg dalszy na k. 168v (uszkodzony)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Datata sama sesja co akt 274 (feria II nazajutrz po św. Macieju, 1670[?])
Karty / skanyk. 168 (skan 0171 prawa – karta wklejona, dół) – k. 168v (skan 0172 lewa – górne 3/5, karta uszkodzona)
10faciendae protestationis Illustris … [dziura] … at) Quos quidem equos praedictus
11suo idem manifestans … [dziura] … famato Sawa Ne[..]rocki[?] Vice-
12Advocatus Novoconst[antinoviensis] … [dziura] … ex officio praesenti ad fideiussionem
13advocato Latycoviensi … [dziura] … praesentis quos equos deinde ut Juris est
14suam in instanti receptos[?] … W.[?] ab actu parti praesentatur[?] se offert offerentque et insimul
15in duabus septimanis … [?] … sub damnis terminis sive Juramento simplici verbo pro-
16miserunt ac obligant se sub damnis hic coram officio praesenti cum suo fideiussore in primo termino
17quibus damnis … [?] … stare parere respondere et in toto obligatione sua satisfacere hac
18sua personali recognitione ad praemissa mediante
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis na wklejonej, uszkodzonej karcie 168 (plamy, ubytki) ; ciąg dalszy na k. 168v (skan 0172 lewa), również zalanej i z dużą dziurą – fragmenty tekstu utracone („[dziura]”). Data – sesja z aktu 274. Niepewne: „Maszkiewicz[?]”, „advocatus[?]” (zapis „et Advocatus”?), „Konstantynow[?] Novi”, opis maści drugiego konia („czerwonego[?] maści rudey[?] … rzeżączego[?]”), „Nowa Sieniawa[?]” (zapis „Nowa Sieniawa/Nowa Sieniawka”), kustosz „ville[?]”; na k. 168v: „Dominki[?]”, „existentem[?]”, „equitationis[?]”, „Cikowski[?]”, „Sawa Ne[..]rocki[?]” (podwójci nowokonstantynowski), „receptos[?]”, „praesentatur[?]”. Sens zachowanej części: konie zostały zajęte (zagarnięte) przy wsi pustej Dominki[?] należącej do Nowego Konstantynowa, podczas gwałtownego wypadu mieszczan z Nowej Sieniawki[?] (dobra wojewodziny bracławskiej Elżbiety Wiktorii Potockiej, dożywotniczki, i Mikołaja Sieniawskiego, chorążego koronnego; administrator Stanisław Cikowski[?]) do dużego lasu dębowego; konie wydano za poręką podwójciego nowokonstantynowskiego Sawy Ne…rockiego[?] i wójta latyczowskiego, którzy zobowiązali się w ciągu dwóch tygodni stawić je lub odpowiadać przed urzędem.
Streszczenie
Daniel Maszkiewicz[?], mieszczanin (wójt?) Nowego Konstantynowa, w imieniu Aleksandra Cetnera, kasztelana halickiego, dziedzica miasta, okazał w grodzie latyczowskim dwa konie – karego i rudego – zajęte mieszczanom z Nowej Sieniawki[?] (dobra wojewodziny bracławskiej Elżbiety Wiktorii Potockiej i Mikołaja Sieniawskiego, chorążego koronnego) przy pustej wsi Dominki[?], należącej do Nowego Konstantynowa, gdy najechali tamtejszy las dębowy; konie wydano za poręką podwójciego nowokonstantynowskiego Sawy Ne…rockiego[?] (zobowiązanie stawienia w ciągu dwóch tygodni). Tekst częściowo zniszczony.
Akt nr 276
Mieszczanie latyczowscy Krzysztof Foltenko[?] i Agnieszka, małżonkowie, oraz syn Maciej okazują rany zadane Foltenkowi[?] (rkp. 1670 N. 3) – urwane
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data1 marca 1670 (Sabbatho post festum s. Matthiae Apostoli)
Karty / skanyk. 168v (skan 0172 lewa – od ok. 3/5 do dołu; dalszy ciąg nie zachował się w tym miejscu)
Językłac.
Transkrypcja
k. 168v (skan 0172, strona lewa – dół)
1Actum in Castro Latycoviensi Sabbatho post festum Sancti
2Matthiae Apostoli proximo Anno Domini Millesimo sex-
3centesimo septuagesimo
4Cives Laticovienses Vulnera Commonstrant
5Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Laticoviensia personaliter venientes
6Honesti Christophorus Foltenko[?] maritus et Agnes consors coniuges
7vero legitimi atque Matthias filius eorundem legitimus minorennis cum commu-
8nitate[?] cives Laticovienses Sacrae Regiae Maiestatis subditi commonstraverunt
9eidem officio praesenti vulnera infrascripta in primis praedictus Foltenko[?] ma-
10ritus penes aurem partis sinistrae alias za bokiem[?] lewym cutem laceratam[?] sive
11dimissione[?] cutis cum effusione sanguinis secundum obversa unum vulnus aliud
12vulnus in brachio sinistro eiusdem secundum obversa duo vulnera[?] …
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: św. Maciej 24 II 1670 (poniedziałek) → sobota 1 III 1670. Tekst urywa się na dole k. 168v (dół karty zniszczony); następna karta w oprawie (k. 169, skan 0172 prawa) zawiera tekst z 1666 r. – karty przemieszane. Niepewne: „Foltenko[?]” (zapis „Folteńko/Foltenko”), „cum communitate[?]”, „za bokiem[?]” (może „za uchem”), „laceratam[?]”, „dimissione[?]”, „vulnera[?]”.
Streszczenie
Mieszczanie latyczowscy, poddani królewscy, Krzysztof Foltenko[?] z żoną Agnieszką i małoletnim synem Maciejem okazali (1 III 1670) w grodzie rany: Krzysztof miał rozciętą skórę przy lewym uchu z upływem krwi oraz rany na lewym ramieniu; dalszy ciąg (sprawcy, okoliczności) nie zachował się.
Akt nr 277
Protestacja Stanisława Murawickiego[?], sługi i administratora Jana Piaseczyńskiego, kasztelana chełmskiego, i Stefana Piaseczyńskiego, stolnika bracławskiego, przeciw Pawłowi Teterze, b. hetmanowi Wojska Zaporoskiego, posesorowi Mohylowa – spuszczenie stawu w Troszczy[?] i napaść Kostantego[?], pułkownika mohylowskiego (rkp. 1666 N. 108); z relacją woźnego Teodora Brasickiego
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data18 sierpnia 1666 (feria quarta post festum Assumptionis B. M. V.); zajście: czwartek przed Wniebowzięciem (12 VIII 1666); wizja woźnego 16 VIII 1666
Karty / skanyk. 169 (skan 0172 prawa – od ok. 2/5 do dołu) – k. 169v (skan 0173 lewa) – k. 170 (skan 0173 prawa – 4 wiersze); karty przemieszane w oprawie (dział 1666)
Językpol./łac.
Transkrypcja
k. 169 (skan 0172, strona prawa)
1Actum in Castro Latycoviensi feria quarta post festum Assumptionis
2in Caelum Beatissimae Mariae Virginis proxima Anno Domini Mil-
3lesimo sexcentesimo sexagesimo sexto
4Ex parte M[agnificorum] Piasoczyńskie contra G[enerosum] Teterię Protestatio
5Do Urzędu y xiąg nienieyszych Grodzkich Starościńskich Latyczowskich z naten-
6czas za wakowaniem xiąg Grodzkich Winnickich) Oczewiście przyszedszy
7szlachetny P. Stanisław Murawicki[?] Wielmożnych Ich MM. PP. JMP. Jana
8Casztelana Chełmskiego y JMP. Stephana Stolnika Bracławskiego Piasoczyń-
9skich sługa y Administrator Miasteczek y wsiey w Ukrainie stoiących
10y leżących imieniem Ich MM. PP. swoich z wielkim żalem świadczył y pro-
11testował się naprzeciwko Urodzonemu JMP. Pawłowi Tereze[?] Miasteczka
12Mohilowa Dzierżawcy y Possesorowi przedtym Woyska Zaporozkiego Hetmanowi
13o to iż on czasu niedawnego toiest podtenczas gdy Kostanty[?] Pułkownik Mohi-
14lowski z Pułkiem swoim w Ukrainę do Woyska Zaporozkiego szedł
15toiest we Czwartek przed Swiętem Swięta w Niebo wzięcia Naswiętszey
16Panny blisko przeszły ważył się przeciwko prawu pospolitemu Sługę
17swego ze sługami y Poddanymi swoimi z Mohilowa toiest Gabri-
18ela Domoszkowego[?] zięcia y Lisianki[?] Arendarza y Administratora naten-
17cili y zgwałcili w wieczny prawne[?] o gwałtownych naieżdżaczach Konstytuciami
18Koronnemi obwarowane[?] popadli popodli[?] z względem którego tego Kozaków gdy
19pomieniony protestans udał się do przerzeczonego Kostantego[?] uskarżaiąc
20się na niego o spuszczenie y złowienie stawu pod przysięgą powiedział że
21nie wiedział o tym ani roskazywał y tych kozaków dwas[?] wyżey mianowanych
22na garle karać chciał gdyby nie ucieczki[?]) Ratione quorum praemissorum omnium idem
23protestans nomine et ex parte Magnificorum Dominorum suorum iterum atque iterum coram eodem officio
24praesenti questus et protestatus est offerendo eosdem Magnificos Dominos suos Jure acturum
25et vindicaturum salvam viam nihilominus faciendo aliis protestationis si de Jure
26opus fuerit Magnificis Dominis suis reservando. Et hic incontinenti comparens
27personaliter coram eodem officio Actisque praesentibus Castrensibus Capitanealibus Laticoviensibus Nobilis Regni
28Generalis Providus Theodorus Brasicki authenticus et Juratus officio praesenti bene notus
29publice libere ac per expressum recognovit Quia ipse una cum Nobilibus Simone Terlecki
30et Andrea Rytlewski[?] in evidentioris testimonii sibi adhibitis ad instantiam
31et officiosam requisitionem Nobilis Stanislai Murawicki[?] protestantis nomine et ex parte Ma-
32gnificorum Castellani Chelmensis et Dapiferi Bracłaviensis Piasoczyńskich famuli[?]
33feria secunda in crastino festi Assumptionis B. M. V. ad bona deserta Oppidi
34Troszcza[?] personaliter condescendebat ibidemque in fluvio Sob dicto magnum Stag-
35num valoris duorum millium aestimatum[?] reclusum[?] emissum alias spuszczony
k. 170 (skan 0173, strona prawa – 4 wiersze; w rkp. numer 170)
1et circa expiscationem Stagni praefatos famulos et subditos de Mohilow suprascriptos
2in protestatione specificatos invenit officiosequae vidit et debite conspexit in toto sibi
3praedictis Nobilibus attestantibus quod sic et non aliter gestum factumque fuisse
4hac sua personali recognitione attestatus est de quo praesens eius relatio
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wniebowzięcie NMP 15 VIII 1666 (niedziela) → środa 18 VIII 1666; czwartek przed Wniebowzięciem = 12 VIII 1666; „feria secunda in crastino festi Assumptionis” = poniedziałek 16 VIII 1666. Wpis „ex copia” (z kopii) w okresie, gdy księgi grodzkie winnickie „wakowały” (gród winnicki nieczynny – wpisy z Winnicy przyjmowano w Latyczowie). Paweł Tetera (w rkp. „Tereze/Teterię”) – były hetman Wojska Zaporoskiego (prawobrzeżnego, 1663–1665), posesor Mohylowa nad Dniestrem. Pułkownik mohylowski „Kostanty[?]” – zapis „Kosianty/Kostanty”. Piaseczyńscy: Jan, kasztelan chełmski, i Stefan, stolnik bracławski (w rkp. „Piasoczyńscy”). Fragment środkowy k. 169v (od „pomienionych … gwałtownym naiazdem” do „popodli”) bardzo zawiły i częściowo nieczytelny. Niepewne: „Murawicki[?]”, „Tereze[?]”, „Kostanty[?]”, „Domoszkowego[?]”, „Lisianki[?]”, „Głotkowskiego[?]”, „Kołaczenka[?]”, „Troszcza[?]” (zapis „Troszcze/Troszczę”), „nagranego[?] Sokalskiego[?]”, „Krywonosa[?]”, „Potężney[?]”, „nadwatły[?]”, „zgwałciwszy[?]”, „obwarowane[?]”, „popadli popodli[?]”, „dwas[?]”, „ucieczki[?]”, „Rytlewski[?]”, „famuli[?]”, „aestimatum[?] reclusum[?]”. „Rzeka Sob” – Sob, dopływ Bohu. Przekład części łacińskiej: „Z powodu tego wszystkiego protestujący w imieniu swych wielmożnych panów raz i drugi żalił się i protestował, ofiarując, że jego panowie będą prawnie postępować i dochodzić, zastrzegając drogę do innej protestacji, jeśli prawo będzie wymagać. I zaraz stawiwszy się osobiście, opatrzny Teodor Brasicki, woźny generał koronny, autentyczny i przysięgły, jawnie zeznał, że wraz ze szlachetnymi Szymonem Tereckim i Andrzejem Rytlewskim[?], przybranymi dla lepszego świadectwa, na żądanie szlachetnego Stanisława Murawickiego[?], protestującego w imieniu wielmożnych Piaseczyńskich, kasztelana chełmskiego i stolnika bracławskiego, w poniedziałek nazajutrz po Wniebowzięciu NMP zjechał do pustych dóbr miasteczka Troszczy[?] i tam na rzece zwanej Sob wielki staw, szacowany na dwa tysiące [złotych], spuszczony, a przy odławianiu stawu zastał wymienionych w protestacji sług i poddanych z Mohylowa, co widział i należycie obejrzał, przy potwierdzeniu wspomnianej szlachty, że tak a nie inaczej się stało; o czym jest jego relacja.”
Streszczenie
Stanisław Murawicki[?], sługa i administrator miasteczek i wsi ukraińskich Jana Piaseczyńskiego, kasztelana chełmskiego, i Stefana Piaseczyńskiego, stolnika bracławskiego, zaprotestował (18 VIII 1666) przeciw Pawłowi Teterze, posesorowi Mohylowa, byłemu hetmanowi Wojska Zaporoskiego: w czwartek 12 VIII 1666, gdy pułkownik mohylowski Kostanty[?] szedł z pułkiem na Ukrainę, Tetera nasłał swoich sług i poddanych z Mohylowa (Gabriel, zięć Domoszka[?], arendarz Lisianka[?], wójt Semen Głotkowski[?], ataman Jarosz Kołaczenko[?] i inni rybacy) wraz z kozakami Sokalskim[?] i Aleksandrem Krywonosem[?] na spustoszone dobra Piaseczyńskich – miasteczko Troszczę[?], gdzie przekopali groblę wielkiego stawu na rzece Sob (nie spuszczanego od 8 lat) i wyłowili ryby; pułkownik Kostanty[?] pod przysięgą zaprzeczył, by o tym wiedział. Woźny Teodor Brasicki 16 VIII 1666 zastał staw (szacowany na 2000 zł) spuszczony i ludzi z Mohylowa przy odłowie.
Akt nr 278
Wskazanie reprotestacji Korsuńca, pułkownika winnickiego[?], przeciw Fedorowi Rubczenkowi[?], kupcowi z Ołyki[?] (rkp. 1666 N. 109)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data20 sierpnia 1666 (feria sexta post festum Assumptionis B. M. V.)
Karty / skanyk. 170 (skan 0173 prawa – od ok. 1/7 do ok. 1/3)
Językłac.
Transkrypcja
k. 170 (skan 0173, strona prawa)
1Actum in Castro Laticoviensi Feria sexta post festum Assumptionis Beatis-
2simae Mariae Virginis proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo
3sexagesimo sexto
4Korsuniec contra Rubczenko Reprotestatur
5Hoc loco videatur reprotestatio ex parte Strenui Korsuniec dicti Colonei Belitum[?]
6Vinnicensis contra Honestum Fedorum Rubczenko[?] ad praesens de Olyka[?] mercatorem Ratione
7calumniosae protestationis contra se factae ac si per ipsum esset interemptus olim Honestus Kon-
8drat frater praefati Fedori Rubczenko[?] et alii mercatores in Vinnica oppido
9ut in sua protestatione calumniose asserebat Ratione cuius falsitatis manifestatus
10et protestatus est prout fusius dabitur in copia
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Data: Wniebowzięcie 15 VIII 1666 (niedziela) → piątek 20 VIII 1666. „Korsuniec” – przydomek (Korsuńczyk?) pułkownika; „Colonei Belitum[?] Vinnicensis” – zapis niejasny (może „Colonelli militum Vinnicensis” = pułkownika winnickiego). Akt to tylko „wskazanie” reprotestacji – kopia ma być podana. Niepewne: „Belitum[?]”, „Rubczenko[?]” (zapis „Rubczenko/Rubbenko”), „Olyka[?]” (Ołyka?), „Kondrat”.
Streszczenie
Wskazano (20 VIII 1666) reprotestację mężnego Korsuńca, zwanego pułkownikiem winnickim[?], przeciw Fedorowi Rubczence[?], kupcowi obecnie z Ołyki[?], o oszczercze twierdzenie w jego protestacji, jakoby Korsuniec zabił w Winnicy jego brata Kondrata i innych kupców; Korsuniec zaprotestował o fałsz (szczegóły w kopii).
Akt nr 279
Protestacja Zuzanny, 1° v. Bujnowskiej, 2° v. Wojciechowej Rzepeckiej, w imieniu swoim i męża (zamkniętego w zamku barskim), przeciw Janowi Kobieckiemu[?], komendantowi załogi zamku barskiego – napaść w nocy na dom, zranienie obuchem, groźby (rkp. 1666 N. 110)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data20 sierpnia 1666 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akt 278); zajście: noc przed Wniebowzięciem (14/15 VIII 1666)
Karty / skanyk. 170 (skan 0173 prawa – od ok. 1/3 do dołu) – k. 170v (skan 0174 lewa) – k. 171 (skan 0174 prawa – do ok. 1/2)
Językpol./łac.
Transkrypcja
k. 170 (skan 0173, strona prawa – od ok. 1/3)
1N[obilis] Rzepecka suo et mariti sui nomine contra N[obilem] Kobecki[?] Protestatur
2Do Urzędu y xiąg nienieyszych Grodzkich Starościńskich Latyczowskich oczewiście
3przyszedszy Szlachetna JMP. Zuzanna niegdy pierwszego Małżeństwa Uro-
4dzonego P. Stanisława Buynowskiego a natenczas wtórego małżeństwa Szla-
5chetnego JMP. Woyciecha Rzepeckiego Małżonka własna swoim y pomie-
6nionego Małżonka swego imieniem (natenczas zawartego w Zamku Barskim
7zostaiącego) przed tymże Urzędem Grodzkim Latyczowskim z wielkim żalem
8opowiadała y protestowała się na przeciwko Szlachetnemu JMP. Janowi Ko-
9bieckiemu[?] Commendatorowi na praesidium Zamku Barskiego zostaiącego o to
10Iż on zapomniawszy boiaźni Bożey ani się oglądaiąc na powinność swoie która
11ponim de lege wyciąga aby wszelakie bespieczeństwo pokoy publiczny y prywa-
12tny nietylko w Zamku wnietcie[?] ale y owszem we wszytkim Starostwie Barskim
13dziurum circa zachował y przestrzegać miał by y powinien nie będąc zachwyt
14Tumultow authorem iako natenczas był, ani się obawiaiąc srogości Arty-
15kułow Woyskowych o gwałtownikach bespieczeństwa y pokoiu pospolitego
16tudzież y na prawo Koronne nic niepomniąc które każdemu Człowiekowi
k. 170v (skan 0174, strona lewa)
1w domach swoich y w gospodach bespieczeństwo pokoy pospolity publi-
2czny pod srogim karaniem Constitutiami Koronnymi prawo pospolite obwa-
3rowało wszanowało y utwierdziło, ale y owszem legce ważąc sobie wszyt-
4kie prawa Koronne y articuły woyskowe tudzież y wolności szlacheckie
5idąc przeciwko wszytkim tym prawom y powinności swoiey którą pro sacro
6sancto zachować powinien był ważył się czasu niedawnego tumults
7przeciwko nocy y wrzawy zniecać toiest we srzodę powzięcie Swięta
8Naswiętszey Panny Mariey w Niebowzięcia blisko przeszłą pod wieczór pod-
9prawie przed nocą następuiącą naprzod Dom protestuiącey się nakoło
10pacholkami otoczyć roskazał przytym słowy nieprzystoynemi łaiąc y
11sławę dobrą szczypiąc na poiedynek wyzywać, A gdy na takie wszytkie
12redną słowa iego pomieniony JMP. Rzepecki małżonek protestuią-
13cey się observando securitatem et pacem publicam nie odzywaiąc się
14wyiść niechciał tedy stuknąwszy się sam z obuchem do okien wszytkie
15trzy okna wybił potym wybiwszy okna przeciskiem przez okno ze sieni[?] pro-
16testuiącą się w łopatkie lewey ręki trafił y sini raz z puchliną[?] srodze zadał
17y zranił. Tym się nie kontentuiąc wziowszy od pachołka Fierkię[?] Hayducką[?]
18drzwi że wyrąbaiąc złamał chcąc pomienionego JMP. Rzepeckiego małżon-
19ka przerzeczoney protestuiącey się zabić, a gdyby nie JMP. Piotr Kosz-
20kowski[?] Podstarości Barski natenczas Hałas nie wyszedł y tey swawole Pachołkom nie zabro-
21nił zapewnie swoiey woli zawzięteyże złey dosić by uczynił. Na ostatek ieszcze
22niedosić mając na tym znowu iuż prawie z mieczem w drugi raz naszedł
23upominaiąc się tego obucha aby mu był przywrócony iescze większy hałas
24sprawił na który hałas tenże JMP. Podstarości Barski wyszedszy zalecie-
25mu rozważył aby odszedł nie czyniąc więcey hałasów do gospody, a gdy po-
26mieniony JMP. Commendant z pachołkami swemi odszedł przerzeczony JMP. Rzepe-
27cki małżonek protestuiącey się dla pokoiu y bespiecznieyszego zdrowia
28swego musiał z domu swego ustąpić y z JMP. Podstarościm nocować A on
k. 171 (skan 0174, strona prawa; w rkp. numer 171)
1przechwalał się y roskazywał zabić mówiąc te słowa kto ono kiedy z was Pachołky[?]
2zabi aia zapłacę[?], y przez noc sam z kilku pachołkami pilnował z strzelbą
3chcąc zabić. A gdy pomieniony JMP. Rzepecki małżonek protestuiącey się do
4Grodu Latyczowskiego dla zapisania protestacyi pospołu z Małżonką swoią
5iachać chciał, tedy zaraz Zamek zamknąć roskazał y żadnego z nich wypu-
6ścić niechciał, aż zaledwie za perswasią JM. X. Rectora Jezuity sama pro-
7testuiąca wypuścił, a pomienionego JMP. Rzepeckiego małżonka protestuiącey
8się nigdzie z Zamku wypuszczać pod srogim karaniem pachołkom na warcie
9będącym roskazał y zakazał. O które wszytkie excessy wyż mianowane tasz
10pomieniona protestuiąca się z wielkim żalem y płaczem powtore świad-
11czyła y protestowała się obiecuiąc się y przerzeczonego JMP. Rzepeckiego mał-
12żonka swego z nim o to wszytko w należytym Sądzie czynić y rospierać się zacho-
13wuiąc wcale prawo pomienionemu Małżonkowi swemu poprawy albo inszey wdo-
14pisania protestacyey ieżeli z prawa potrzeba będzie. A na dowod tey prawdziwey
15protestacyey swoiey iako wyżey napisało się raz sini obuchem stłuczony
16na łopatce lewey ręki pokazała y obuch którym stłuk łopatkie temuż Urzę-
17dowi Grodzkiemu Latyczowskiemu praesentowała. Quod vulnus idem officium praesens
18Castrense Capitaneale Laticoviense vidit et debite conspexit
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – po akcie 278 (20 VIII 1666). Wniebowzięcie 1666 = niedziela 15 VIII; „we srzodę powzięcie [?] Swięta … Wniebowzięcia blisko przeszłą” – sens niejasny (środa 11 VIII? lub „w wigilię”?); przyjęto noc przed świętem. Rzepecki „zawarty w Zamku Barskim zostaiący” – zamknięty w zamku barskim (nie mógł opuścić zamku z rozkazu komendanta). Niepewne: „Kobiecki[?]” (w tytule „Kobecki”), „wnietcie[?]”, „dziurum circa[?] … zachwyt[?]” (k. 170 – zdania zniekształcone), „ze sieni[?]”, „z puchliną[?]”, „Fierkię[?] Hayducką[?]” (siekierę hajducką?), „Koszkowski[?]”, „zalecie-mu[?]”, „Pachołky[?] zabi aia zapłacę[?]” (w rkp. „kto enotliwy[?] z was Pachołky / Zabi aia zapłace”), „X. Rectora Jezuity” (rektor kolegium jezuickiego w Barze), „tasz[?]”, „wdopisania[?]”. Przekład zakończenia: „Którą to ranę tenże urząd grodzki starościński latyczowski widział i należycie obejrzał.”
Streszczenie
Zuzanna, 1° v. Stanisławowa Bujnowska, 2° v. Wojciechowa Rzepecka, w imieniu swoim i męża zamkniętego w zamku barskim, zaprotestowała (20 VIII 1666) przeciw Janowi Kobieckiemu[?], komendantowi załogi zamku barskiego: przed świętem Wniebowzięcia (VIII 1666) wieczorem otoczył ich dom pachołkami, lżył Rzepeckiego i wyzywał na pojedynek, a gdy ten nie wyszedł, wybił obuchem trzy okna, uderzył Rzepecką obuchem w lewą łopatkę i chciał wyrąbać drzwi, by zabić jej męża – powstrzymał go podstarości barski Piotr Koszkowski[?]; wrócił ponownie żądając zwrotu obucha, przez noc z pachołkami czatował ze strzelbą, a potem zamknął zamek i nie wypuścił małżonków do grodu – Rzepecką wypuścił dopiero za wstawiennictwem rektora jezuitów, a jej męża zatrzymał. Okazała urzędowi siniec i obuch.
Akt nr 280
Oblata (z akt grodzkich kamienieckich) uniwersału króla Jana Kazimierza o poborach i zapłacie wojsku, zwołującego sejmik województwa podolskiego do Kamieńca na 16 VIII 1666 – podana przez Szymona Czernieckiego, burgrabiego grodzkiego latyczowskiego (rkp. 1666 N. 111)
Sygnatura40-1-2 (CDIAK Ukrainy, f. 40, op. 1, spr. 2)
Data20 sierpnia 1666 (bez osobnego nagłówka – ta sama sesja co akty 278–279); uniwersał: obóz pod Nowym Miastem, 30 lipca 1666
Karty / skanyk. 171 (skan 0174 prawa – od ok. 1/2) – k. 171v (skan 0175 lewa) – k. 172 (skan 0175 prawa) – k. 172v (skan 0176 lewa – górne 1/3)
Językłac./pol.
Transkrypcja
k. 171 (skan 0174, strona prawa)
1Oblata Literarum Universalium S[acrae] R[egiae] M[aiesta]tis Ratione extradictionis contributionum publicarum
2Ad officium Actaque praesentia Castrensia Capitanealia Latycoviensia personaliter veniens Nobilis
3Simon Czerniecki Burgrabius loci praesentis obtulit eidem officio et ad acticandum
4porrexit literas Universales Sacrae Regiae Maiestatis pro contributionum publicarum
5extraditione vulgo Poborow przy wydaniu ad Pallatinatum Podoliensem datas
10Castrensis Capitanealis Latycoviensis … circa Cancellariam remansit, de quo eius est relatio
Objaśnienia i tłumaczenia
[Uwagi transkrybenta:] Wpis bez nagłówka „Actum” – po aktach 278–279 (20 VIII 1666). Uniwersał Jana Kazimierza z obozu pod Nowym Miastem (30 VII 1666, po bitwie pod Mątwami i ugodzie łęgonickiej kończącej rokosz Lubomirskiego) zwołuje sejmik podolski do Kamieńca na 16 VIII 1666 jedynie w celu uchwalenia poborów (lub równoważnej sumy) na generalną zapłatę wojsku koronnemu, po rozwiązaniu związków wojskowych – na wzór województw wielkopolskich i małopolskich (krakowskie, poznańskie, sandomierskie, kaliskie, sieradzkie, łęczyckie), które prosiły o sejmiki zamiast sejmu; zobowiązuje poborców i administratorów dochodów publicznych do rozliczenia się na sejmiku. Wypis z akt grodzkich kamienieckich podpisał Franciszek Rzewuski, stolnik łukowski, podstarości i sędzia grodzki kamieniecki (imię „Casimirus[?]” – początek słowa na końcu wiersza „Ca-” może należeć do „Castrensibus”). Zakończenie (k. 172v) częściowo skrócone i niepewne: wzmianka o publikacji przez woźnego Brasickiego i pozostawieniu oryginału w kancelarii. Niepewne ponadto: „faro[?]”, „chęło[?]”, „tz[?]”, „potuli[?]”, „przyięciey[?] ab utrinque[?]”, „wpisę[?]”, „zeło[?]”, „creditores[?]”, „Laticoviensis[?]”.
Streszczenie
Burgrabia grodzki latyczowski Szymon Czerniecki podał do akt (20 VIII 1666) wypis z akt grodzkich kamienieckich: uniwersał Jana Kazimierza (obóz pod Nowym Miastem, 30 VII 1666) do szlachty województwa podolskiego, zwołujący sejmik do Kamieńca na 16 VIII 1666 wyłącznie w celu uchwalenia poborów (lub sumy pieniężnej) na generalną zapłatę wojsku koronnemu, po rozwiązaniu związków wojskowych i przywróceniu spokoju w kraju; poborcy i administratorzy dochodów publicznych mają się na sejmiku rozliczyć. Wypis poświadczył Franciszek Rzewuski, podstarości i sędzia grodzki kamieniecki; uniwersał ogłosił woźny Brasicki.