Księgi zaginione · opis nr 2058 Kijowskiego Archiwum Centralnego

Łucka grodzka księga zapisowa i potoczna z 1581 roku

XIX-wieczny opis księgi, która nie przetrwała do naszych czasów: spis wszystkich aktów z datami i streszczeniem treści, z indeksami osób i miejscowości.

Archiwum: Kijowskie Archiwum Centralne (Centralne Archiwum Dawnych Akt przy Uniwersytecie św. Włodzimierza)
Nr inwentarza: 2058
Urząd: Łuck – gród, województwo wołyńskie
Rodzaj księgi: zapisowa i potoczna
Lata: 1581
Zawartość: 54 pozycji w spisie aktów, 218 kart
Opis drukowany: Kijów 1894, oprac. M. N. Jasiński (oficjalne wydanie Archiwum)
Stan: oryginał nie zachował się – zachował się tylko drukowany opis
Opracowanie: Marcin Kowal; tłumaczenie opisu z języka rosyjskiego przygotowane z pomocą Claude (Anthropic)

Spis aktów Indeks osób Indeks miejscowości

Karta tytułowa opisu

OPIS

KSIĘGI AKTOWEJ

KIJOWSKIEGO ARCHIWUM CENTRALNEGO.

Nr 2058.

Sporządził M. N. Jasiński.

(OFICJALNE WYDANIE ARCHIWUM).

KIJÓW.

Drukarnia Cesarskiego Uniwersytetu św. Włodzimierza

W. I. Zawadzkiego — ul. Wielka Wasylkowska, nr 29–31.

1894.

Drukowano na mocy postanowienia Zarządu CESARSKIEGO Uniwersytetu św. Włodzimierza, powziętego 1 maja 1893 r.

Rektor F. Fortinski.

Nr 2058

Łucka grodzka księga zapisowa i potoczna z 1581 roku.

Księga ta 11 kwietnia 1835 r. została przesznurowana i opatrzona pieczęcią i podpisami członków Komisji, NAJWYŻEJ ustanowionej dla uporządkowania ksiąg metrykalnych i aktowych w guberniach: kijowskiej, podolskiej i wołyńskiej, a 9 marca 1840 roku ponownie sprawdzona przez Komisję, ustanowioną na podstawie postanowienia Wołyńskiego Zarządu Gubernialnego z 7 czerwca 1839 r. dla sprawdzenia ksiąg aktowych łuckiego sądu powiatowego. Zawiera ona, wraz z jedną kartą dodaną przez Komisję w 1839 r., 218 kart. Ogólna liczba aktów w księdze — 54; wszystkie one pisane są po rusku; nieliczne ich szczególne cechy wskazane są w uwagach ¹⁾.

¹⁾ Oryginalna księga ma następujący tytuł: „Knihi kgrodskie Łuckie spraw[…]sti panow szlachty wyznania i wpisania zapisow na prodażu wieczystuju i […]wu imienej…”. Uwaga tłumacza: początki drugiego i trzeciego wiersza tego przypisu są na skanie zasłonięte naklejką biblioteczną.

²⁾ Przy podwójnej dacie górna oznacza czas sporządzenia dokumentu, a dolna — [wni]esienia go do księgi aktowej.

Uwaga tłumacza. Oryginał ma układ bez nagłówków kolumn: numer aktu, data (przy podwójnej dacie w postaci ułamka górna = sporządzenie, dolna = wniesienie do księgi), treść aktu z numerem karty; w tłumaczeniu dane te ujęto w kolumny tabeli. Daty bez roku odnoszą się do 1581 r.; znaki powtórzenia („ „) w oryginale rozwinięto. W druku akt nr 21 omyłkowo oznaczono numerem „31” (numer 31 występuje więc dwukrotnie); w tłumaczeniu zachowano numer z druku z dopiskiem [sic]. Nazwisko drukowane „Гостскій” oddano w historycznej polskiej formie Hojski (od Hoszczy). Cytaty staroruskie w cudzysłowach podano w transliteracji polskiej.

1581 ROK.

Nr aktu wg kolejności	Kiedy akt podany (oblatowany)	Kiedy sporządzony	Treść aktów
1	stycznia 5.²⁾	sierpnia 2.	List p. Maryny Haponowicz, w którym zwalnia ona męża swego p. Michała Haponowicza od zapłaty pieniędzy, pożyczonych u niej i zabezpieczonych przez niego zastawem wsi Pinkowicz w [powiecie] pińskim i wsi Nowosiółek w łuckim pow. — K. 7.
2	lipca 2.	lipca 20.	List króla Stefana do wojewody kijowskiego i marszałka wołyńskiego ks. Konstantego Ostrogskiego o odszukaniu zbiegłego z m. Lubomla na Wołyń „jakiegoś Żyda Szmojły” i ściągnięciu z niego zebranych od mieszczan m. Lubomla, z polecenia poborcy chełmskiego p. Jana Sarnickiego, i przywłaszczonych przez niego pieniędzy czopowych. — K. 10.
3	sierpnia 7.	sierpnia 31.	Kontrakt między p. Janem Krzyżanowskim, „piwniczym jego król. miłości i arendarzem czopowego na Wołyniu”, a dwoma krakowskimi Żydami-faktorami, według którego pierwszy z nich odstępuje pobór pieniędzy czopowych drugim, zobowiązawszy ich wnosić mu co trzy miesiące po 1000 kop groszy lit., a oprócz tego różne podarki, jak to: „bobra samorodnego”, „kożuch kupij z bobrami” itp. — K. 11.
4	marca 15.	marca 31.	List króla Stefana do ks. Konstantego Ostrogskiego, rajczego [sic] w. ks. Litewskiego” i starosty włodzimierskiego, do ks. Aleksandra Prońskiego, stolnika w. ks. Lit. i starosty łuckiego, i do ks. Janusza Zbaraskiego, wojewody bracławskiego i starosty krzemienieckiego, o niezwłocznym zwołaniu całej szlachty województwa wołyńskiego dla schwytania i osadzenia w zamku włodzimierskim p. Stanisława Krajewskiego, stolnika ziemi podlaskiej, który stawił uporczywy opór przy wykonywaniu wyroków grodzkiego sądu włodzimierskiego i Trybunału Lubelskiego w sprawie o ściągnięcie z niego pewnej sumy na rzecz p. Wincentego Rępkowskiego [?], a także o niezwłocznym ściągnięciu zasądzonej sumy i różnych zaruk z majątków p. Krajewskiego, położonych w ziemi wołyńskiej. — K. 14.
5	marca 15.	marca 31.	List króla Stefana do „dygnitarzy, urzędników, obywatelów — szlachty i wszego rycerstwa województwa wołyńskiego w powiecie Łuckim, Włodzimierskim i Krzemienieckim” o tym samym (zob. poprzedni akt). — K. 17.
6	sierpnia 10.	września 5.	Zobowiązanie dłużne na 2035 kop i 34½ grosza, wydane przez ks. Joachima Koreckiego mieszczanom lwowskim: Gabrielowi, Awedykowi i Zachariaszowi Andrijewiczom. — K. 20 na odwr.
7	sierpnia 23.	września 5.	List zastawny na wsie Bohdanowszczyznę i Brykowo, wydany przez ks. Joachima Koreckiego p. Pawłowi Malszewiczowi, wójtowi ostrogskiemu, dla zabezpieczenia długu 600 kop groszy. — K. 24 na odwr.
8	1554 r. lipca 17.	września 5.	Wypis z ksiąg Mikołaja Radziwiłła, wojewody wileńskiego, marszałka ziemskiego, kanclerza w. ks. Lit. itd., zawierający wyrok sądu, zebranego z polecenia króla i wielkiego księcia, w sprawie o samowolne (do czasu podziału) używanie przez ziem. Tomiłę Woronę i jego żonę majątku macierzystego — wsi Jaszkowiec i Wilhoru, — należących do szwagra p. Worony, ziem. Ostafiego Rohozy i jego żony, z domu Maryny Dżuś; sprawę rozstrzygnięto na korzyść tych ostatnich. — K. 31.
9	września 4.	września 5.	Zobowiązanie dłużne na 260 kop groszy, wydane przez ks. Joachima Koreckiego p. Janowi Sokołowskiemu. — K. 40.
10	sierpnia 31.	września 6.	List zastawny na majątek Ruświl [?], wydany przez ks. Joachima Koreckiego p. Tomile Mankowiczowi dla zabezpieczenia długu 1300 kop groszy lit. — K. 42.
11	lipca 19.	września 6.	List zastawny na majątki: w kijowskim pow. wieś Borową, a w łuckim pow. wieś Mokwin, wydany przez ks. Joach. Koreckiego p. Fiodorowi Czaplicowi-Szpanowskiemu dla zabezpieczenia długu 550 kop groszy lit. — K. 48 na odwr.
12	września 6.	września 6.	Zobowiązanie dłużne na 400 kop groszy „liczby litewskiej, a na polską liczbę 1000 złotych polskich”, wydane przez ks. Joachima Koreckiego kupcom i mieszczanom lwowskim Ałmasowi, Krzysztofowi, Janowi i Jakubowi Torosowiczom. — K. 56.
13	września 9.	września 9.	List p. Siemiona Hutora, w którym przekazuje on za 102 kopy groszy lit. p. Grzegorzowi Wołodkowiczowi swoje prawa do zastawionych mu przez różne osoby trzech części wsi Błużi (Brużi) powiatu mińskiego. — K. 62.
14	września 9.	września 9.	Pokwitowanie (kwit) p. Grzegorza Kołmowskiego z otrzymania przez niego od p. Manuiła Bołobana długu w kwocie 90 kop groszy lit. — K. 64 na odwr.
15	września 15.	września 15.	Zobowiązanie dłużne na 670 kop i 40 groszy, wydane „spolne a nierozdielnie” przez ks. Joachima Koreckiego i jego żonę Annę (z domu Chodkiewicz) p. Grzegorzowi Kołmowskiemu. — K. 65 na odwr.
16	września 15.	września 15.	Takie samo zobowiązanie na 1297 kop groszy, wydane przez tychże „obie-dwie spolne osobie, a nierozdielnie” podkomorzemu wołkowyskiemu p. Jerzemu Jundziłowi, z terminem do 25 grudnia tegoż roku. — K. 68 na odwr.
17	1579 r. marca 7.	września 18.	List króla Stefana do „kniaziem, panom wojewodam, kasztelanom, marszałkom, starostam, dzierżawcam, wradnikom ziemskim i dwornym, kniahiniam, paniam-wdowam i wsiakoho stanu ludiem obywatelem ziemli Wołynskoje”, wydany na skargę „wsich mieszczan i żydow, kupcow miesta Pinskoho”, z rozkazem, by odtąd „dla łaski korolewskoje” nie czynić, wbrew „prawa pospolitoho i zwyczajew starodawnich”, „bezprawnych zaborow i homowania towarow i majetnostej” i wszelkich innych krzywd tym kupcom. List ten król poleca łuckiemu sądowi grodzkiemu wpisać do swoich ksiąg i „na rokach sudowych albo na zjezdie i na sejmikoch powietowych wsim wobec obywatelam ziemli Wołynskoje opowiedat’”, aby nikt „krzywd poddannym hospodarskim czyniti nie ważył się”. — K. 71 na odwr.
18	marca 1.	września 24.	Akt, sporządzony przez ks. Janusza i Michała Zasławskich, o polubownym podziale zasławskiej włości, która przypadła im po śmierci w 1575 r. ich ojca, ks. Janusza Zasławskiego. Na podstawie tego podziału ks. Michałowi dostała się następująca, wybrana przez niego część: w pow. krzemienieckim — „miesto Nowe-Zasławskoje z zastawiem starym z trema stawami spustnymi i z młynami na tych stawach od zamka wniz po r. Horyń”, a „dla obrony od nieprzyjaciela” w zamku Starym Zasławskim „wież wielikich dwie, mieży kotorymi dom odin z cerkowiu i horodeń 14, a u okolnem zamku wieża odna, dom odin s cerkowiu, horodeń 19”; oprócz tego wsie: Przyłuki, Topory, Sachnowce, Ilszczane, Zubary, Repki, Czepcowce, Czetyrboki, dwór i wieś Werbowce z folwarkiem, wsie: Tyszewicze, Paszkowicze, Kondratowicze, Niczoczawce, Wołkowce z sieliszczem Pilajewskim, wsie: Kijewce, Przyputki, Sosnówka, Żylińce, Skalin, Dczurdczów [?], Chonkowicze, dwór i wieś Sudyłków z danią, z puszczą i folwarkiem, wsie: Zdunów, Plesnów, Pleszczyn, Potryńce, Perohowce, wieś Radyszowo z danią i z puszczą po r. Horyń; a w pow. łuckim tejże zasławskiej włości: wsie Kamionka, Cwitocha, Menkowce, Baczmanówka, Miroczówka, Waczów, Peremyśl, Dołżok, Korczyn, Faniewszczyzna, Siemaki, Dziatełówka, Żuków, Zubowszczyzna, Mirutyn, dwór i wieś Diaków z folwarkiem, dwór i wieś Poczapki z folwarkiem, wsie: Milatyn, Klimaszowszczyzna i Czerniechów, zamek i miasteczko Wierzchów z folwarkiem, wieś Wierzchów, dwór i wieś Ożenin z folwarkiem, dwór i wieś Stadniki z folwarkiem. — Księciu Januszowi Zasławskiemu na jego część przypadło: w powiecie krzemienieckim — zamek zasławski wyższy i okolny „so wsiem koncom”, m. Stare z folwarkiem zasławskim, wieś Michla z puszczą i „z derewom bortnym ot hranicy Ostrozekoe [sic] po r. Horyniu”, wsie: Mokrzec-Matkiewski, Mokrzec-Wołoski, Suszna, dwór i wieś Woskowce z folwarkiem, dwór i wieś Mitkowce z folwarkiem, wsie: Nautukowszczyzna, Szczurowce, Podlisce, Kropiwna, Teliżyńce, Krzywa Łuka, Łopuszna, Myślatyn, Łysa Góra, dwór i wieś Michnów z folwarkiem, wsie: Hnojnica, Zawadyńce, Jancewice, Bułyżyńce, monaster i wieś Dworzec z folwarkiem, wieś Seniutki, dwór i miasto Białogródka z folwarkiem, wsie: Babczyńce, Macewicze, Babkowce, Czyżówka, Suchowżyńce, Chrystówka, Biesówka, Wolica-Mincowa, Hołuzów, Kołok ze wsią Małym Kołkiem, wsie: Czaplińce, Niedźwiedówka, Ternówka, Nowe, Dubowce, Swirydowce, Puzyrki, Samicha, Nikoszowce, Zielona (Wisnowskich), wieś Wolica (Zieleńskich), Bułajewce, wieś Wolica-Bułajewska, wsie: Orlińce, Hołotkowce, Smahlec, Jakimowce, Roblence, Puzyrki, Krzyworudka, Zarudzie „i wsi prynależnosti, grunty i wchody wołosti Biełohorodskoje za r. Ikopetiu z sieliszczami i prysiełkami aż po hranicy starodawnyje, t. j. po rieczku Ponoru, po rieczku Połtwu i po wroczyszcza Wołczuju-Mohiłu, kotoryje rieczki i wroczyszcza zdawna hraniczat wołost’ Biełohorodskuju z gruntami wołosti Kuźminskoje i Krasiłowskoje”. — Co się tyczy majątków dziedzicznych w Bracławszczyźnie, a mianowicie majątku stłupiczyńskiego [?], a także wsi Sadowa w powiecie łuckim i połowy myta w m. Ostrogu, to wszystko to nie weszło do podziału, ponieważ stanowiło własność sporną w sądzie. — K. 73 na odwr.
19	marca 1.	września 24.	Akt ten stanowi dosłowne powtórzenie poprzedniego; zatytułowany jest zaś w księdze aktowej tak: „Rozdiełok tych że imienij ich mł. kniażat Żosławskich w toje że słowo wpisanyj”. — K. 82 na odwr.
20	sierpnia 30.	września 15.	List graniczny, wydany przez podstolego wołyńskiego p. Gabriela Prusinowskiego p. Bezliusowi Drewińskiemu, pisarzowi królewskiemu, z okazji dokonanej między nimi zamiany równych działek ziemi koło wsi Złoczówki i wsi Paszkówki (każda — trójkąt równoramienny, którego 2 boki mają po 266, a 3-ci 142 sążnie), dla usunięcia szachownicy, szkód w zasiewach itp. Na końcu aktu p. Prusinowski oświadcza, że wydał list „bez podpisannia ruki swojeje, bo pisati nie umieł”. — K. 91.
31 [sic = 21]	sierpnia 3.	września 25.	Taki sam list i z tego samego powodu, wydany przez wspomnianego p. Bezliusa Drewińskiego temuż Gabrielowi Prusinowskiemu. — K. 94 na odwr.
22	września 16.	września 26.	Zapis sprzedaży na wsie powiatu łuckiego: Poczapki, Milatyn i Czerniachowo z dworami itd., sprzedane za 10 tysięcy kop groszy litewskich przez ks. Michała Zasławskiego wojskiemu łuckiemu p. Iwanowi Czaplicowi-Szpanowskiemu. — K. 97 na odwr.
23	października (Sic!) 26.	września 26.	Rejestr chłopów (bojarów, sług putnych i ludzi ciągłych), osadzonych we wspomnianych wyżej wsiach, sprzedanych przez ks. Michała Zasławskiego (zob. akt 22) i przy sprzedaży tych ostatnich przekazanych w poddaństwo p. Iw. Czaplicowi-Szpanowskiemu. Rejestr imienny dla każdej z 3 wsi; razem 101 osób. Tu też wskazane są „hranicy pewnyje tym sełam zwieczystyje, poczawszy posried reki Horyni....”. — K. 103.
24	września 16.	września 27.	List ks. Janusza Zasławskiego, wydany wojskiemu łuckiemu p. Iwanowi Czaplicowi-Szpanowskiemu, w którym ks. Janusz Zasławski poświadcza, że wspomniane wyżej (zob. akt nr 22) wsie rzeczywiście przypadły w podziale jego bratu ks. Michałowi Zasławskiemu, i zobowiązuje się po wieczne czasy nie wysuwać żadnych pretensji co do tych wsi wobec p. Iw. Czaplica-Szpanowskiego. — K. 106 na odwr.
25	sierpnia 15.	września 27.	List króla Stefana o zatwierdzeniu przez niego, spośród 4 kandydatów wybranych na sejmiku powiatowym i przedstawionych mu na miejsce zmarłego sędziego ziemskiego łuckiego Jarofieja Hojskiego, sędzią ziemskim łuckim „urodzonego Fiodora Kadjanowicza Czaplica-Szpanowskiego, człowieka familii w ziemli Wołynskoj starożytnyje.... k tomu w prawie pospolitom dobre umiestnomu i hodnomu”. — K. 110 na odwr.
26	lutego 5.	września 27.	Zapis wienny p. Romana Hojskiego dla swojej żony Doroty, z domu Kurhmińskiej [?], na wieś Terentiejewo z dworem, ze stawem i młynem i z „ludźmi osiełymi i nieosiełymi”, a także na dworzec na przedmieściu hojskim i na trzecią część zamku hojskiego, w sumie 500 złotych polskich, czyli 200 kop groszy litew. — K. 113.
27	września 22.	września 27.	Donacja p. Romana Hojskiego dla swojego zięcia p. Piotra Chomiaka i córki Marii z potomstwem na „placz w zamku Łuckom okolnem, leżaczyj podle podworia archimandrytstwa Żydyczynskoho pod murom”. — K. 116 na odwr.
28	września 29.	września 29.	Zobowiązanie dłużne na 30 kop lit., wydane przez królewskich furmanów Jana Sokirę, Wojciecha Rasoła i Adama Skurkę Kazimierzowi Sandykowiczowi, tłumaczowi królewskiemu. — K. 117 na odwr.
29	września 29.	września 29.	List, wydany p. Andrzejowi Chorużycowi, pisarzowi królewskiemu w. ks. Litew., podkomorzemu nowogródzkiemu i posłowi królewskiemu do Ordy, przez tychże furmanów (zob. akt nr 28), w którym zobowiązują się oni pod groźbą kary śmierci („wolno budet nas niczim inym, odno horły naszymi rozskazat karat’”) powrócić ze Lwowa (dokąd udają się dla dokupienia koni i naprawy wozów) do Łucka, na pierwsze żądanie posła królewskiego, dla dalszego dostarczenia do Ordy powierzonego im i czasowo pozostawianego w Łucku skarbu królewskiego. — K. 119 na odwr. Uwaga. Dwa następne akty są wynikiem pojednania między p. Romanem Hojskim a p. Anną, wdową po p. Jarofieju Hojskim, za pośrednictwem sędziów-przyjaciół, którzy nie dopuścili ich do „dowodu”, tj. złożenia przysięgi na potwierdzenie słuszności swoich wzajemnych powództw, i „uczyniwszych ich wolnymi” od tych ostatnich.
30	września 28.	września 29.	List p. Romana Hojskiego, w którym on, poddając się wyrokowi sędziów-przyjaciół, zobowiązuje się, nie przystępując do „dowodu”, tj. do złożenia przysięgi na potwierdzenie swoich dwóch skarg na p. Annę Hojską, wdowę po sędzim ziemskim p. Jarofieju Hojskim, o poranienie swoich sług, najazd na majątek i zrabowanie mienia, — zaniechać wszczętych o to w sądzie grodzkim powództw, odstąpić tej ostatniej połowę wsi Kotowa i Lubasza ze wszystkimi pożytkami i zwrócić jej 400 sztuk owiec i kóz. — K. 121 na odwr.
31	września 29.	września 29.	Taki sam list wspomn. p. Anny Hojskiej, w którym oświadcza ona, że dobrowolnie poddaje się wyrokowi sędziów-przyjaciół i ze swej strony uważa za zakończone swoje powództwo o naruszenie jej spokojnego władania i zrabowanie jej mienia przez p. Romana Hojskiego. — K. 129.
32	października 28.	października 31.	Donacja Macieja Wińskiego, poddiakona łuckiego i plebana ołyckiego, na rzecz swego brata Zachariasza Wińskiego na część wsi Winnej, należącą do pierwszego z nich. — K. 136 na odwr.
33	października 31.	listopada 2.	List zastawny na majątek Hłuskie w powiecie nowogródzkim, składający się z dworca i wsi: Korytna, Zamościa, Jasienia, Osowej i Simonowicz, zastawiony w sumie 1000 kop groszy lit. przez ks. Annę Czartoryską p. Walentemu Dybowskiemu. — K. 138 na odwr.
34	października 10.	listopada 3.	List króla Stefana, wysłany spod Pskowa do starosty łuckiego i stolnika w. ks. Litewskiego ks. Aleksandra Prońskiego (a pod jego nieobecność do podstarościego łuckiego p. Stanisława Piotrowskiego), o niewykonywaniu wyroku grodzkiego sądu łuckiego o ściągnięcie z p. Aleksandra Siemaszki, podkomorzego włodzimierskiego, na rzecz ziem. Fiodora Zahorowskiego 4383 kop groszy litew. za najazd pierwszego na majątek drugiego i rabunek, ponieważ wyrok ten zapadł, wbrew uchwale sejmu warszawskiego, pod nieobecność p. Aleksandra Siemaszki, uczestniczącego w wyprawie przeciw Moskwie; wstrzymując wykonanie wspomnianego wyżej „nieprawnego i niesłusznego” wyroku, król rozkazuje oczekiwać jego powrotu z wyprawy i jego „dalszoj w tom nauki”. — K. 146.
35	listopada 4.	listopada 4.	Zapis sprzedaży na majątek Dworzec (stanowiący przedmieście m. Łucka), z dworem, wsią, ziemiami i pożytkami, sprzedany za 3000 kop groszy lit. przez p. Nastazję Łosiatyńską (na którą przeszedł on w drodze spadku po jej bracie p. Jarofieju Hojskim) p. Iwanowi Czaplicowi-Szpanowskiemu, wojskiemu łuckiemu. Ponieważ wspomniany majątek znajduje się w użytkowaniu p. Michała Pawłowicza, który zawładnął nim po śmierci p. Jarofieja Hojskiego pod pretekstem jakiegoś długu, ciążącego na tym majątku, to w niniejszym liście sprzedająca daje kupującemu prawo wysiedlenia p. Michała Pawłowicza za pośrednictwem sądu, a w razie potrzeby wypłacenia mu potrzebnej sumy pieniędzy, lecz bez jakiegokolwiek udziału jej, sprzedającej, w tej operacji. — K. 150.
36	listopada 4.	listopada 4.	List tejże p. Nastazji Łosiatyńskiej, wydany temuż p. Iwanowi Czaplicowi-Szpanowskiemu, w którym zobowiązuje się ona na najbliższych, mających się odbyć w następnym roku „rokach ziemskich” oświadczyć (zeznać) „wedle prawa pospolitoho” przed ziemskim sądem łuckim o swojej sprzedaży, wspomnianej w poprzednim akcie, i wnieść do ksiąg ziemskich łuckich swój zapis sprzedaży na majątek Dworzec (zob. poprz. akt nr 35). — K. 155 na odwr.
37	listopada 4.	listopada 4.	List tejże p. Nastazji Łosiatyńskiej, wydany temuż p. Czaplicowi-Szpanowskiemu, w którym zobowiązuje się ona na najbliższych roczkach oświadczyć przed krzemienieckimi sądami grodzkim i ziemskim o swojej sprzedaży p. Iw. Czaplicowi-Szpanowskiemu swoich ojczystych majątków w powiecie krzemienieckim, Poczajowa i Sawicz, z dworem, wsiami i ze wszystkimi ziemiami, i wnieść do ksiąg grodzkich i ziemskich krzemienieckich swój zapis sprzedaży na wspomniane majątki. — K. 158 na odwr.
38	listopada 4.	listopada 4.	Akt ten stanowi powtórzenie aktu pod nr 35, z tą tylko różnicą, że o użytkowaniu majątku Dworzec przez p. Michała Pawłowicza nie ma tu wzmianki. — K. 162.
39	lipca 20.	listopada 9.	List króla Stefana, wysłany spod Połocka do pisarza ziemskiego i poborcy powiatu rzeczyckiego Andrzeja Chaleckiego, z rozkazem przejęcia na siebie, na czas pobytu w wojsku starosty czeczerskiego i propojskiego p. Krzysztofa Zenowicza, ochrony zamków czeczerskiego i propojskiego i w ogóle pełnienia obowiązków nieobecnego starosty; przy tym p. Andrzejowi Chaleckiemu zabrania się „sług i wradnikow tamosznich pana Zienowiczowych z urędu ich ruszyti”. — K. 166.
40	1580 r. grudnia 5.	listopada 10.	List króla Stefana do wojewody kijowskiego i marszałka ziemi wołyńskiej ks. Konstantego Ostrogskiego, w którym król potwierdza, że odebrany przez niego władyce łuckiemu i ostrogskiemu Jonie Borzobohatemu-Krasieńskiemu i zrujnowany zarządem tego ostatniego monaster żydyczyński oddany jest przez niego, króla, w „opiekę i oboronu Teofanowi, episkopowi mekglinskiemu, do jego żywota”, i poleca ks. Ostrogskiemu chronić prawa biskupa Teofana przed roszczeniami biskupa Jony, gdyż przywileje królewskie, dane wcześniej temu ostatniemu na monaster żydyczyński, utraciły już swą moc. — K. 16[8?].
41	października 10.	listopada 15.	List króla Stefana do ks. Aleksandra Prońskiego, stolnika w. ks. Litewskiego i starosty łuckiego, o ściągnięciu z majątku p. Wasyla Krasieńskiego, sekretarza królewskiego, przy pomocy powiatowego ruszenia, pewnej sumy pieniędzy dla zaspokojenia, na podstawie wyroku sądowego i dekretu królewskiego, słusznych pretensji ks. Andrzeja Kurbskiego. — K. 169 na odwr.
42	listopada 14.	grudnia 15.	List zastawny na część wsi Hulalników w powiecie łuckim, zwaną Maćkowszczyzną, wydany przez ziem. panów Iwana i Fiodora Hulalnickich p. Łukaszowi Kotelnickiemu dla zabezpieczenia długu 15 kop groszy litewskich. — K. 172.
43	grudnia 15.	grudnia 16.	Zapis sprzedaży na plac dworny, położony w m. Łucku przy ulicy Żydowskiej i sprzedany za 40 kop groszy lit. p. Michałowi Serbinowi-Kobeckiemu przez p. Andrzeja Kiwereckiego, który kupił wcześniej ten plac od p. Pawła Korytenskiego za 20 kop groszy lit. — K. 176.
44	[?] 23.	grudnia 18.	List króla Stefana do starosty łuckiego ks. Aleksandra Prońskiego, a pod jego nieobecność do urzędników grodzkich łuckich (podstarościego, sędziego i pisarza), o dopuszczeniu pełnomocnika niżej wymienionych osób do przejrzenia ksiąg grodzkich i ziemskich i wydaniu mu kopii wszystkich tych aktów, w których córka ks. Ilii Ostrogskiego, Halszka, wdowa po wojewodzie poznańskim Łukaszu z Górki (Górce), czyni jakiekolwiek rozporządzenia co do swoich majątków na korzyść swego stryja Konstantego Ostrogskiego, wojewody kijowskiego (który i bez tego bezprawnie obciążył jej majątki długami), lub na korzyść kogokolwiek innego. Osoby te, na których prośbę wysłany jest niniejszy list królewski i które, roszcząc sobie prawa do majątków ks. Halszki jako do majątków pochodzących „z domu predkow ich” i „na nich (pretendentów) prynależaczyje”, zamierzały „potom prawnie o to postupowati”, są następujące: 1) ks. Andrzej Wiśniowiecki, wojewoda wołyński i starosta lubecki, 2) ks. Janusz Zbaraski, wojewoda bracławski, starosta krzemieniecki i piński, zarówno od siebie, jak i w imieniu ks. Stefana Zbaraskiego, wojewody trockiego, dzierżawcy somiliskiego, żośleńskiego i dorsuniskiego, a także w imieniu „powinnych domu” książąt Zbaraskich, Wiśniowieckich, Poryckich i Woronieckich, 3) Mikołaj Sapieha, wojewoda mgliński [sic], od siebie i brata swego Bohdana Sapiehy, starosty homelskiego, i „powinnych domu kniażat Żasławskich”, 4) Seweryn Bonar, starosta roszański [?], i 5) ks. Aleksander Połubieński, dzierżawca welnejski [?], od siebie i w imieniu żony swojej Zofii, z domu ks. Holszańskiej, i jej sióstr ks. Marii Kurbskiej i Anny Kirdej-Mylskiej, a także siostrzeńca tych ostatnich, ks. Iwana Sołomereckiego. — K. 177 na odwr. Uwaga. W dacie dokumentu opuszczono wskazanie miesiąca.
45	października 10.	grudnia 18.	List zastawny, wydany dla zabezpieczenia długu 1600 kop groszy lit. przez ks. Grzegorza Lubeckiego swojej żonie Marii na należące do niego i „wolnyje mieży siabrami” jego i „mieży bratieju jego rożonoju kn. Iwanom i kn. Wasyliem” części m. Lubcza, wsi Kozina z dworem i wsi: Rudca, Stawa, Hołowina, Tichotina i Ostrowa. — K. 181.
46	grudnia 16.	grudnia 18.	Zobowiązanie dłużne na 1000 złotych polskich, wydane przez wojskiego łuckiego p. Iwana Czaplica-Szpanowskiego p. Janowi Komnackiemu i jego żonie Katarzynie; w razie niezapłacenia w terminie swego długu dłużnik zobowiązuje się oddać w użytkowanie wierzyciela swoją wieś powiatu łuckiego Milatyn aż do spłaty długu. — K. 185.
47	grudnia 2.	grudnia 18.	List zastawny na położony w pow. łuckim i należący do rotmistrza królewskiego p. Wasyla Żórawnickiego majątek Hryhorowicze, wydany p. Zofii Szybeńskiej ks. Matuszowi Woronieckiemu ze Zbaraża i jego żonie Nastazji dla zabezpieczenia długu 500 złotych polskich, zaciągniętego przez nich dla „pilnej potreby” wyżej wspomnianego p. W. Żórawnickiego. — K. 190 na odwr.
48	maja 14.	grudnia 18.	List króla Stefana, skierowany do wszystkich „kniaziem, panom, wojewodam, kasztelanom, starostam, dzierżawcam i tież wradnikom ziemskim i grodskim sudowym i inym, wsim stanom duchownym i swietskim, rycerstwu, szlachcie obywatelem korony Polskoje, wielikoho kniaźstwa Litowskoho, a mienowite ziemel, wojewodstw i wsich powietow kijewskich, wołynskich, brasławskich” o zawieszeniu, na podstawie obowiązujących konstytucji lub uchwał sejmowych, wszczętych przeciwko wojewodzie połockiemu, staroście wołkowyskiemu i lepelskiemu i tywunowi gondyńskiemu [?] p. Mikołajowi Monwidowi-Dorohostajskiemu powództw i o wstrzymaniu wykonania wyroków sądowych dotyczących jego osobiście lub jego majątków z powodu wyruszenia p. Mikołaja Monwida na wyprawę przeciwko Moskwie. — K. 195.
49	grudnia 18.	grudnia 19.	List p. Andrzeja Koziradzkiego, w którym oddaje on swojej żonie Marii dwór i połowę swego majątku Wojnicy w dożywotnie, od dnia wydania niniejszego aktu, władanie, a także zapisuje jej całe swoje ruchome mienie. — K. 197.
50	1579 r. września 1.	grudnia 19.	List zastawny na część ojczystego i kupionego majątku Bohuryna i Kuniatkowa, wydany przez ziem. Siemiona Chrebtowicza-Bohurynskiego i jego żonę Katarzynę słudze wojewody kijowskiego Konstantego Ostrogskiego p. Filipowi Hercykowi dla zabezpieczenia długu 300 kop groszy lit., na termin 3 lat. Przedstawiając ten list zastawny do oblaty, ziem. Siemion Chrebtowicz-Bohurynski i jego żona złożyli przed sądem grodzkim, w obecności sług ks. Ostrogskiego, p. Michała Pawłowicza i p. Filipa Stubelskiego, a także w obecności wierzycieli, p. Filipa Hercyka i ostrogskiego Żyda Hlebki, następujące oświadczenie w uzupełnienie i zmianę przedstawionego aktu: 1) wspomniane majątki zastawiają oni p. Filipowi Hercykowi w sumie nie 300, lecz 340 kop groszy, 2) te same majątki i na ten sam termin, za zgodą p. Filipa Hercyka, zastawiają oni w sumie 150 kop groszy lit. także i Żydowi Hlebce i 3) sposób wspólnego użytkowania zastawionych majątków przez obu wierzycieli pozostawia się do określenia p. Michałowi Pawłowiczowi, jeśli jeden z wierzycieli nie wypłaci drugiemu części długu ciążącego na majątku (pozostałe uzupełnienia dotyczą miejsca i sposobu spłaty przez p. Bohurynskiego jego długu, zaruk itp.). — K. 200.
51	grudnia 17.	grudnia 21.	List p. Marii Koziradzkiej, w którym ona, zrzekając się zapisanych jej przez jej męża p. Andrzeja Kaziradzkiego na majątku Wojnicy 1200 kop groszy lit. na rzecz męża i dzieci, uznaje wydany jej przez męża zapis wienny na wskazaną sumę za tracący swą moc prawną (zob. akt nr 49). — K. 208 na odwr.
52	września 15.	grudnia 21.	List króla Stefana, skierowany do „kniaziem, panom wojewodam, kasztelanom, starostam, dzierżawcam i ich namiestnikom, kniahiniam, paniam wdowam, ziemianom i dworianom, a osobliwo wradnikom sudowym ziemskim grodskim, podkomorskim i komisarskim i inym wszelakim w ziemlach i wojewodstwach Kijewskom, Wołynskom i Brasławskom i w powietach Łuckom, Wołodimierskom i Kremienieckom budučim i postanowienym” o uwolnieniu, na podstawie obowiązujących statutu i uchwał sejmowych, rotmistrza królewskiego p. Wasyla Żórawnickiego od pozwów i zaocznych wyroków sądowych aż do powrotu jego, Żórawnickiego, z wyprawy moskiewskiej. — K. 211 na odwr.
53		grudnia 21.	Wypis z ksiąg zamku hospodarskiego ostrogskiego z 6 grudnia 1581 r., z którego widać, że wójt ostrogski p. Paweł Małyszewicz z żoną Pelagią złożyli na urzędzie zamku ostrogskiego oświadczenie o tym, że w sumie 600 kop groszy lit. zastawili p. Fiodorowi Bilczyńskiemu wsie powiatu łuckiego Bohdanowszczyznę i Bryków, otrzymane przez nich w zastaw w tej samej sumie od wojewodzica wołyńskiego ks. Joachima Koreckiego, a także zobowiązali się potwierdzić swoje oświadczenie przed grodzkim sądem łuckim na początku następnego 1582 r. — K. 212 na odwr.
54	grudnia 22.	grudnia 23.	Pokwitowanie zapłaty (kwit) p. Jana Zawadzkiego i jego żony Magdaleny z otrzymania przez nich od wojskiego włodzimierskiego p. Wasyla Hulewicza 1000 złotych polskich, czyli 400 kop groszy lit., na poczet spłaty jego długu w kwocie 600 kop groszy lit. — K. 214 na odwr. Uwaga. Bezpośrednio po ostatnim akcie tym samym charakterem pisma napisano: „Koniec tym knyhom. Anton Misewski, podpisok kgrodski Łucki rukoju w[łasnoju]”. Nieco niżej — pismem zeszłego [XVIII] wieku: „Ta xięga zawiera w sobi kart podlug liczby z osobna na każdey wyrażoney in summa=216, łącząc w to y regestr tey xięgi”. Z boku — napis, z którego widać, że księgę rewidowano 9 maja 1675 roku.

Skład łuckiego urzędu grodzkiego w 1581 roku:

Starosta — książę Aleksander Proński, stolnik Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Podstarości — Stanisław Piotrowski.

Sędzia grodzki — Ostafi Jeło-Maliński.

Pisarz — Piotr Młożowski.

Sprawcy (tj. zastępujący podstarościego): Piotr Młożowski, Bartosz Misewski, Andrian Targoński i Wojciech Wietoski, na przemian.

Indeksy tej księgi

Indeks osób116 haseł Indeks miejscowości206 haseł

Wspólna wyszukiwarka dla wszystkich ksiąg: osoby · miejscowości · zestawienie ksiąg zaginionych.