Ostróg

Kościół parafialny (fara) pw. Wniebowzięcia N.M.P.; dawny kościół oo. Kapucynów (wezwanie św. Trójcy wg szkieletu [?]); kościół filialny pw. św. Jana Nepomucena w Mizoczu

Kościół parafialny (fara) pw. Wniebowzięcia N.M.P.; dawny kościół oo. Kapucynów (wezwanie św. Trójcy wg szkieletu [?]); kościół filialny pw. św. Jana Nepomucena w Mizoczu

Foto: Henryk Poddębski, 1922, kościół (fara) Wniebowzięcia NMP, © Instytut Sztuki PAN (InC-EDU), źródło: Repozytorium Cyfrowe IS PAN

Ostróg, niegdyś stolica udzielnych książąt Rusi, dziś mto powiatowe gub. wołyńskiej (…), przy ujściu rzki Wilii do Horynia, odległe 213 w. od Żytomierza (…). Patrząc od wschodu i południa ukazują się ogromne mury byłego kolegium jezuitów, zamku i baszt wzniesionych przez ks. Ostrogskich. (…) (SGKP, t. VII, s. 682)

(…) pod względem dawności następuje fara. Pierwotnie był to spichlerz murowany, który ks. Eliasz Ostrogski, ożeniwszy się z Beatą z Kościelca, kasztelanką wojnicką, katoliczką, przerobił na kościół, obdarzył go ziemią w rozmaitych częściach miasta i osadził przy nim w 1540 r. dwóch dominikanów. Następnie ks. Anna Aloiza Chodkiewiczowa przybudowała z prawej strony kaplicę z ołtarzem N. M. P. Różańcowej, a przy schyłku zeszłego wieku ks. Anna Jabłonowska z lewej strony wymurowała kaplicę i w niej wielki ołtarz pod w. św. Jana Nepomucena. Obecnie kościół ten ma kształt krzyża i posiada 3 ołtarze główne i 5 pobocznych. W wielkim ołtarzu jest wizerunek Chrystusa na krzyżu, snycerskiej roboty, uważany za cudowny. (…) Obecnie staraniem miejscowego proboszcza (…) Władysława Krzemińskiego, kościół z gruntu został odrestaurowany. (…) (SGKP, t. VII, s. 683)

(…) ks. Janusz Sanguszko, miecznik w. lit. a potem marszałek nadworny lit., ordynat ostrogski, aktem d. 3 kwietnia 1750 r. darował ks. kapucynom plac za wałami miasta (…) na wzniesienie kościoła i klasztoru, które wybudowali kapucyni przy pomocy obywateli pow. łuckiego. (…) W 1834 r. zakonnicy przeniesieni zostali do Starokonstantynowa a kościół i klasztor pozostał pustkami aż wreszcie w 1864 r. hr. Błudowa kościół przerobiła na cerkiew (…). Parafia katol., dek. ostrogskiego, ma 4608 wiernych, filią w Mizoczu, oraz kaplice w Płużnie, Milatynie i Nowomalinie a dawniej i we wsi Hulcze. (SGKP, t. VII, s. 684)

Mizocz (…), mko nad rz. Stubłą lub Stubełką, pow. dubieński (…), o 26 w. na wsch. od Dubna, a po 30 od Równego i Ostroga (…). W M. znajduje się cerkiew paraf., kościół kat. filial. pod wez. ś. Jana Nepomucena, należący do par. Ostróg (…). (SGKP, t. VI, s. 513)

MIEJSCOWOŚCI:

m. Ostróg, m. Mizocz (filia), Płużne (kaplica), Milatyn (kaplica), Nowomalin (kaplica), Hulcze [?] (dawna kaplica), Zdołbica [?], Ożenin [?] (wg SGKP w parafii Tajkury)

м. Острог, смт Мізоч, сс. Плужне, Милятин, Новомалин, [?] (Hulcze), Здовбиця [?], Оженин [?]

Księgi metrykalne znajdują się w Archiwach:

DAWoO – Państwowe Archiwum Obwodu Wołyńskiego

DARO – Państwowe Archiwum Obwodu Rówieńskiego

AGAD – Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie

Archiwum	Rok	Chrzty	Śluby	Pogrzeby
DAWoO	1722–1751		297-1-137	297-1-138
DAWoO	1740–1752	297-1-134
DAWoO	1781–1800	297-1-133
DAWoO	1801–1817	297-1-136
DAWoO	1806–1823			297-1-139
DARO	1827–1834	654-1-4	654-1-4	654-1-4
DARO	1828	171-1-1	171-1-1	171-1-1
DARO	1829	171-1-2	171-1-2	171-1-2
DARO	1830	171-1-3	171-1-3	171-1-3
DARO	1831	171-1-4	171-1-4	171-1-4
DARO	1832	171-1-5	171-1-5	171-1-5
DARO	1833	171-1-6	171-1-6	171-1-6
DARO	1834	171-1-7	171-1-7	171-1-7
DARO	1835	171-1-8	171-1-8	171-1-8
DARO	1836	654-1-6; 171-1-9	654-1-6; 171-1-9	654-1-6; 171-1-9
DARO	1837	171-1-10	171-1-10	171-1-10
DARO	1838	654-1-9; 171-1-11	654-1-9; 171-1-11	654-1-9; 171-1-11
DARO	1839	654-1-10	654-1-10	654-1-10
AGAD	1839	1-436-879	1-436-879	1-436-879
DARO	1840	654-1-11	654-1-11	654-1-11
DARO	1840–1844		654-1-12
AGAD	1840	1-436-880	1-436-880	1-436-880
DARO	1841	654-1-13; 171-1-12	654-1-13; 171-1-12	654-1-13; 171-1-12
AGAD	1842	1-436-881	1-436-881	1-436-881
DARO	1843	654-1-14	654-1-14	654-1-14
AGAD	1843	1-436-882	1-436-882	1-436-882
AGAD	1844	1-436-883	1-436-883	1-436-883
DARO	1845	654-1-15	654-1-15	654-1-15
DARO	1845–1846	654-1-16	654-1-16	654-1-16
AGAD	1845	1-436-884	1-436-884	1-436-884
AGAD	1846	1-436-885	1-436-885	1-436-885
DARO	1847	171-1-13	171-1-13	171-1-13
DARO	1847–1850		654-1-18
DARO	1848	171-1-14	171-1-14	171-1-14
DARO	1849	171-1-15	171-1-15	171-1-15
DARO	1850	171-1-16	171-1-16	171-1-16
DARO	1851	171-2-1	171-2-1	171-2-1
DARO	1852	171-1-17	171-1-17	171-1-17
DARO	1853	171-1-33	171-1-33	171-1-33
DARO	1854	171-1-37	171-1-37	171-1-37
DARO	1855	171-1-51	171-1-51	171-1-51
DARO	1856	171-1-67	171-1-67	171-1-67
DAWoO	1857	22-1-159	22-1-159	22-1-159
AGAD	1859	1-436-886	1-436-886	1-436-886
DARO	1860–1871		654-1-35
DARO	1861–1868	654-1-36	654-1-36	654-1-36
DARO	1862	171-1-75	171-1-75	171-1-75
DARO	1863			654-1-40
DARO	1867–1878	654-1-56		654-1-56
DARO	1871–1872		654-1-71
DARO	1872–1876		654-1-72
DARO	1874–1889		654-1-79
DARO	1882–1887	654-1-100		654-1-100
DARO	1887–1899		654-1-108
DARO	1888	654-1-113		654-1-113
DARO	1892–1897	654-1-121		654-1-121
DARO	1893–1897		654-1-124
DARO	1897–1899		654-1-131
DARO	1898–1901	654-1-134
DARO	1901–1904	654-1-143		654-1-144
DARO	1904–1906	654-1-152
DARO	1906–1908	654-1-158
DARO	1913–1919		654-1-170
DARO	1918			654-1-176
DARO	1919–1921		654-1-177
DARO	1922		654-1-180
DARO	1932–1938	654-1-183		654-1-183
DARO	1937		654-1-184
DARO	1940–1944		654-1-185

Spisy parafian (status animarum):

1847: 654-1-19
1852: 654-1-26
1854: 654-1-29
1874–1875: 654-1-81
1880: 171-1-182
1882: 654-1-99
1889: 654-1-115
1890: 654-1-117
1891–1892: 654-1-118
1896: 654-1-129
1899: 654-1-137
1901: 654-1-142
1902: 654-1-147
1905: 654-1-153
1906: 654-1-156
1907: 654-1-157
1909: 654-1-162
1910–1915: 654-1-166
1912–1913: 654-1-167
1917: 654-1-173

Indeksy zapisów metrykalnych:

Geneteka – Ostróg

Metryki-Wołyń – Ostróg

Źródło: Poradnik genealogiczny – Gubernia Wołyńska (Tom IV, Diecezja Łucko-Żytomierska), opracowanie Marcin Kowal, 2026.

Ostróg - Kościół parafialny (fara) pw. Wniebowzięcia N.M.P.

Ostróg