Akty 1–40

Transkrypcja

k. 35 (skan 0036, strona prawa)

1Rok 1794 Zaczyna się

2Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego

3Dnia Drugiego Stycznia podług Dawnego, a Trzy-

4nastego podług Nowego Stylu.

5Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey Mo-

6ści Żytomierzu. Przedemną Józefem Roszkowskim,

7Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu [?] Kijow[skiego] y Xię-

8gami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobiście Stawający W.

9Piotr Makarowicz List od W. Kalinowskiego względem

10Powierzenia W. Pazwińskiemu Skryptu od W. Kabre-

11go JW. Bierzyńskiemu Podk[omorzemu] Kij[owskiemu] służącego wraz z

12Rewersem W. Pazwińskiego na Tenże Skrypt danym,

13y Zaświadczeniem W. Mikorewicza przy Opłaceniu

14Stępla do Akt Grodz[kich] Kijow[skich] dla zapisania podał, w

15Wyrazach następujących. Tysiąc Siedmset, Dziewięć-

16dziesiąt Trzeciego, Dnia Szesnastego Maja. Andru-

17szówka. Tylko com stanął w Andruszowce tego Momen-

18tu odsyłam na Łaskie WMć Pana Dobrodzieja Skrypt

19y Plenipotencyą. Rewers na Skrypt oświadczył dać W.

20Pazwiński, który raczysz WMć Pan Dobr[odziey] przez Tegoż

21Rozakę [?] przesłać; upadam do Nóg Kalinowski. Dnia

22Siedmnastego Maja Tysiąc Siedmset, Dziewięć-

23dziesiąt Trzeciego Roku w Machnowce. Wziąłem od

24JW. Imć P[ana] Bierzyńskiego Podk[omorzego] Kijow[skiego] Skrypt Jemu

25służący na Summę Złł[otych] Pięćdziesiąt Tysięcy przez

26JmćPana Kabrego podpisany, a to w celu zalikwido-

27wania Tey Summy w Kommissyi odprawującey

28się, po Uskutecznieniu Czego, gdy Wspomniony Skrypt

29przeszle [?] JW. Podk[omorzemu] Kijow[skiemu], Niniejszy Rewers powróco-

30ny być mi ma. Dan ut supra Józef Grzymała Paz-

31wiński. Odsyłam Rewers W. Pazwińskiego, bo W.

32Mazaraki wyjechał do Huzyna [?]. Każdego Czasu

33[reklamant:] W. Mazaraki

k. 35v (skan 0037, strona lewa – górna 1/4)

1W. Mazaraki da swoy Rewers, zatem zapewniwszy WMć

2Pan Dobr[odzieja] JW. Podkomorzego, że będzie pilnie usłużo-

3nym, Nayniższy Sługa A. Mikorewicz. Dnia Siedm-

4nastego Maja, Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trze-

5ciego Roku w Machnowce. Który to List słowo w sło-

6wo iaksię w sobie ma do Xiąg Niniej[szych] Grodz[kich] Kij[owskich] iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Pierwszy akt księgi: nad tytułem nagłówek „Rok 1794 Zaczyna się”. Oblata na urzędzie grodzkim w mieście „Jey Imperatorskiey Mości” Żytomierzu (po II rozbiorze – Żytomierz pod panowaniem rosyjskim; daty podwójne: styl dawny, juliański, i nowy, gregoriański: 2 I st. st. = 13 I n. st. 1794) przed Józefem ROSZKOWSKIM, wicerejentem grodzkim kijowskim; podał W. Piotr MAKAROWICZ.

Akt obejmuje trzy teksty: (1) bilet Kalinowskiego z Andruszówki 16 V 1793 – odsyła „WMć Panu Dobrodziejowi” (zapewne A. Mikorewiczowi) skrypt i plenipotencję; (2) rewers Józefa Grzymały PAZWIŃSKIEGO, Machnówka 17 V 1793 – wziął od JW. Bierzyńskiego, podkomorzego kijowskiego, skrypt na 50 000 zł podpisany przez JmćP. Kabrego, celem zlikwidowania tej sumy w odprawującej się komisji (zapewne komisji likwidacyjnej); po załatwieniu i zwrocie skryptu podkomorzemu rewers ma być mu zwrócony; (3) dopisek A. MIKOREWICZA, Machnówka 17 V 1793 – odsyła rewers Pazwińskiego, bo W. Mazaraki wyjechał do Huzyna [?]; Mazaraki da swój rewers w każdej chwili. Słowa „Każdego Czasu” i reklamant „W. Mazaraki” na dole k. 35 – następna strona zaczyna się od „W. Mazaraki”.

Miejsca niepewne: „Vice Regentem Przytym [?] Grodz. W[oiewódz]twa P[owia]tu [?] Kijow.” – w rkp. „Prtym Grodz. Wttwa Wtu Kijow.” (formuła do porównania z następnymi aktami); „przez Tegoż Rozakę [?]” (zapewne imię posłańca); „przeszle [?]”; „Huzyna [?]” (miejscowość).

Łacina: Dan ut supra – dan jak wyżej (data jak powyżej).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Józefem Roszkowskim, wicerejentem grodzkim kijowskim, W. Piotr Makarowicz podał do akt (po opłaceniu stempla) list W. Kalinowskiego (Andruszówka 16 V 1793), odsyłający skrypt i plenipotencję, rewers W. Józefa Grzymały Pazwińskiego (Machnówka 17 V 1793) na wzięty od JW. Bierzyńskiego, podkomorzego kijowskiego, skrypt JmćP. Kabrego na 50 000 zł – celem zlikwidowania tej sumy w komisji, po czym skrypt miał wrócić do podkomorzego, a rewers do Pazwińskiego – oraz dopisek A. Mikorewicza (Machnówka 17 V 1793), że odsyła rewers Pazwińskiego, a W. Mazaraki, który wyjechał do Huzyna [?], da swój rewers w każdej chwili.

Transkrypcja

k. 35v (skan 0037, strona lewa – od 1/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Drugiego podług Dawnego, a Trzynastego

3podług Nowego Stylu, Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey

5Mości Żytomierzu. Przedemną Józefem Roszkowskim

6Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu [?] Kijow[skiego] y Xię-

7gami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobiście Stawają-

8cy W. Piotr Makarowicz List od W. Mazarakiego

9względem powrócenia Skryptu W. Kabrego JW.

10Podkomorzemu, do W. Kalinowskiego pisany wraz

11z Przyszytą [?] Kopertą przy Opłaceniu Stępla do Akt

12Grodz[kich] Kijow[skich] dla zapisania podał w Wyrazach

13następujących. Wielmożnemu Imć Panu Kalinowskie-

14mu Kommissarzowi Dóbr JW. Podk[omorzego] Kij[owskiego], WMć Panu

15y Dobr[odziejowi] w Andruszowce. Szóstego Octobris Tysiąc

16Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku z Ma-

17chnowki. Wielmożny Mości Dobr[odzieju]. Nie miałem od W.

18Pazwińskiego przysłanego Skryptu Kabrego dla od-

19dania JW. Podkomorzemu, lecz można być na-

20to Spokoynym, bo W. Pazwiński iest Człowiek Słu-

21szny y ma dobre Mienie [?], znać że Interess wyma-

22gał żeby tam Skrypt ieszcze zostawał, kiedy go nie

23odsyłał, a umówiłby się z Winnym Uszanowaniem

24piszę się WMć Pana Dobrodzieja Nayniższym

25Sługą L. Mazaraki m[anu] p[ro]p[ria]. Który to List słowo w sło-

26wo iaksię w sobie ma do Xiąg Niniej[szych] Grodz[kich] Kij[owskich] iest wpisany.

27[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 2/13 I 1794 w Żytomierzu przed Józefem ROSZKOWSKIM, wicerejentem grodzkim kijowskim; podał W. Piotr MAKAROWICZ (jak akt 1). W tytule marginalnym omyłkowo „Marazakiego” (= Mazarakiego).

List L. MAZARAKIEGO z Machnówki 6 X 1793 do W. KALINOWSKIEGO, komisarza dóbr JW. podkomorzego kijowskiego (Bierzyńskiego – por. akt 1), w Andruszówce: nie otrzymał od W. Pazwińskiego skryptu Kabrego do oddania podkomorzemu, ale można być spokojnym, bo Pazwiński jest człowiekiem słusznym i majętnym; widocznie interes wymaga, by skrypt jeszcze tam pozostał.

Miejsca niepewne: „z Przyszytą [?] Kopertą” (w rkp. „z Rzyzytą”); „ma dobre Mienie [?]” (wyraz niepewny).

Łacina: Octobris – października; manu propria (m. p.) – ręką własną.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed wicerejentem Józefem Roszkowskim, W. Piotr Makarowicz podał do akt list W. L. Mazarakiego z Machnówki (6 X 1793) do W. Kalinowskiego, komisarza dóbr JW. podkomorzego kijowskiego, w Andruszówce, wraz z kopertą: Mazaraki pisze, że nie otrzymał od W. Pazwińskiego skryptu Kabrego do zwrotu podkomorzemu, lecz można być spokojnym, bo Pazwiński jest człowiekiem słusznym i majętnym, a skrypt widocznie musi jeszcze pozostać tam, gdzie jest (w związku z likwidacją sumy – por. akt 1).

Transkrypcja

k. 36 (skan 0037, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Drugiego podług Dawnego, a Trzynastego

3podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey Mo-

5ści Żytomierzu. Przedemną Józefem Roszkowskim

6Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu [?] Kijowskie[go]

7y Xięgami Niniej[szemi] Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobiście Stawaią-

8cy W. Jan Staszkiewicz, Tę Plenipotencyą od W.

9Jana Dzikowskiego do Rożnych Czynności daną

10na Papierze Krajowym napisaną, Podpisami Ręki

11tak Plenipotencyą Czyniącego iako też y Przyiaciół

12zatwierdzoną do Akt Grodz[kich] Kijo[wskich] w Oblatę podał w

13Tych Słowach. Niżey Podpisany znam tą Moią

14Plenipotencyą Ręczną na Mocy Prawa umianowi-

15cie Statutu W. X. L. sporządzoną, która takowey Wa-

16gi y Waloru mieć chcę, iakbym Ja przed Aktami

17iakiemikolwiek Osobiście stanowszy dobrowol-

18nie przyznał, Iż Ja maiąc Sprawy Moie Rożne

19w Rożnych Jurysdykcyach W[oiewódz]twa Kijo[wskiego], a Powia-

20tów Żytomier[skiego] y Kijo[wskiego], których gdy dla Rożnych

21Zatrudnień moich Sam Osobiście dopilnować

22niemogę; Przeto na Mieysce y w Osobie Moiey

23WW. y Ichm. Kazimierza Grabowskiego, Jana Ba-

24ranowskiego, y Tegoż Imienia Staszkiewicza,

25Józefa Kamińskiego [?], y Felixa Wołkanowskiego [?],

26za Plenipotentów Moich obieram stanowię, y

27zapisuię; daiąc Onym Zupełną Moc y Władzę

28we Wszelakich Sprawach Moich Stawać, wyda-

29wać, Kontrowertować, w Kompozycyą pisać się,

30Dekreta Sprawiedliwie nastąpione akceptować,

31od Uciążliwych [?] do Wyższego Sądu Odwoływać się.

32[reklamant:] Przyznany [?]

k. 36v (skan 0038, strona lewa – górne 2/3)

1Odwoływać się, Przyznane [?] Summy y Lity Dekre-

2tami przysądzone odbierać, z Odebranych Imie-

3niem Moim kwitować, Procesami szkodzić [?],

4w Ugody Przyiacielskie wchodzić, na Kompro-

5missa zapisywać się; Przysięgi słuchać y na O-

6ne zabierać się; Pod Inkwizycye podawać

7się; Terminów Kondescensyi [?] Attentować [?], y Do-

8brodziejstw Wszelkich używać; a Cokolwiek

9przez Tychże Plenipotentów Moich prawnie

10zdziałano będzie, ta Ja za Rzecz Mocną przyię-

11tą deklaruię; zachowuiąc tey Plenipotencyi

12Moc y Ważność aż do Ukończenia Spraw

13Moich, na Co dla lepszey Pewności Podpi-

14sem Ręki Moiey stwierdzam. Datum w Wil-

15sku Dnia Siodmego Januarii podług Nowego

16Stylu, Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt

17Czwartego Roku. Józef Dzikowski. Proszony

18Przyiaciel na Tey Plenipotencyi podpisuię się

19M. Staszyński [?] m[anu] p[ro]p[ria]. Proszony Przyiaciel do

20Tey Plenipotencyi podpisuię się A. Ułaszyński [?].

21Która to Plenipotencya słowo w słowo iaksię

22w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodz-

23kich Kijow[skich] iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 2/13 I 1794 w Żytomierzu przed Józefem ROSZKOWSKIM, wicerejentem grodzkim kijowskim; podał W. Jan STASZKIEWICZ (sam jeden z plenipotentów). Plenipotencja „ręczna” (prywatna), na papierze krajowym, sporządzona „na mocy prawa, mianowicie Statutu W. X. L.” (Statut Litewski obowiązywał w województwie kijowskim).

Mocodawca: w formule oblaty „W. Jan Dzikowski”, w podpisie „Józef Dzikowski” – w akcie 4 „W. Jan Józef Dwoyga Imion Dzikowski”. Plenipotencja datowana w Wilsku (por. akt 4).

Plenipotenci: Kazimierz GRABOWSKI, Jan BARANOWSKI, Jan STASZKIEWICZ („Tegoż Imienia” – też Jan), Józef KAMIŃSKI [?], Feliks WOŁKANOWSKI [?] – do spraw w różnych jurysdykcjach województwa kijowskiego, powiatów żytomierskiego i kijowskiego. Świadkowie („proszeni przyjaciele”): M. STASZYŃSKI [?], A. UŁASZYŃSKI [?].

Miejsca niepewne: reklamant „Przyznany [?]” i pierwszy wyraz k. 36v „Przyznane [?]”; „Procesami szkodzić [?]”; „Terminów Kondescensyi [?] Attentować [?]”; „od Uciążliwych [?]” (por. formułę w akcie 9: „od Uciążliwych do Wyższych Jurysdykcyi appellować”); nazwiska Kamiński [?], Wołkanowski [?], Staszyński [?], Ułaszyński [?]; formuła urzędu „Przytym [?]” (w rkp. „Prtym”, w reklamancie na k. 36v – „Przytym”).

Łacina: Datum – dano; Januarii – stycznia; kontrowertować – spierać się w sądzie; kompozycja – ugoda; inkwizycja – przesłuchanie świadków; kondescensja – zjazd sądowy na grunt; attentować – podejmować, popierać; manu propria – ręką własną.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed wicerejentem Józefem Roszkowskim, W. Jan Staszkiewicz podał do akt prywatną plenipotencję W. Jana Józefa Dzikowskiego, datowaną 7 I 1794 n. st. w Wilsku: mocodawca, mając różne sprawy w jurysdykcjach województwa kijowskiego oraz powiatów żytomierskiego i kijowskiego, ustanawia plenipotentami Kazimierza Grabowskiego, Jana Baranowskiego, Jana Staszkiewicza, Józefa Kamińskiego [?] i Feliksa Wołkanowskiego [?], z pełną mocą stawania, spierania się, zawierania ugód i kompromisów, przyjmowania i apelowania od dekretów, odbierania i kwitowania sum, przyjmowania przysiąg, inkwizycji i zjazdów; ich czynności uznaje za ważne do końca spraw. Podpisali świadkowie M. Staszyński [?] i A. Ułaszyński [?].

Transkrypcja

k. 36v (skan 0038, strona lewa – dolna 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwar-

2tego, Dnia Drugiego podług Dawnego, a Trzy-

3nastego podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Impera-

5torskiey Mości Żytomierzu. Przedemną

6Józefem Roszkowskim, Vice Regentem

7[reklamant:] Przytym

k. 37 (skan 0038, strona prawa)

1P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Ni-

2nieyszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobiście Stawaiący W.

3Jan Staszkiewicz Imieniem y z Wyraźney Woli

4W. Jana Dzikowskiego na Mocy Plenipotencyi

5Roku Teraźnieyszego Dnia Siodmego Stycznia

6podług Nowego Stylu w Wilsku do Wszelkich

7Czynności Sobie daney, a zaś Roku Tegoż Dnia

8Drugiego Stycznia podług Dawnego, a Dnia

9Trzynastego podług Nowego Stylu w Aktach

10Tychże Sposobem Oblaty wniesioney Czynią-

11cy, Zdrowy będąc na Ciele y Umyśle Odstąpiw-

12szy Swey Własney Należney Ziemi Jurysdyk-

13cyi, Prawa Forum Powiatu y W[oiewódz]twa, a pod

14Teraźnieysze Zeznanie Kwitowe Tegoż W.

15Jana Józefa Dwoyga Imion Dzikowskie-

16go, wraz z Sukcessorami y Następcami w Ca-

17le poddaiąc y wcielaiąc, wiadomo iawnie czy-

18ni, ustnie y dobrowolnie zeznaie; Iż Dekretem

19Sądu Zupełnego Grodz[kiego] Kij[owskiego] Roku Tysiąc Siedm-

20set, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Dnia Siodmego

21Grudnia podług Dawnego, a Dnia Osmna-

22stego podług Nowego Stylu Między Stawa-

23iącego Pryncypałem z iedney, a W. Józefem Grze-

24gorzem Dwoyga Imion Berezowskim Ł[owczym] Hall[ickim]

25W[...] [?] z drugiey Strony wypadłym nakazano

26zostało aby W. Józef Grzegorz dwoyga Imion

27Berezowski Ł. H. Summę Złł[otych] Trzysta Czter-

28dzieści groszy Sześć Poll[skich] Monetą Srebr-

29ną z Luitą [?] Czternastu Grzywien na Dniu

30Drugim Stycznia Veteris Styli Roku Te-

31raźnieyszego Tysiąc Siedmset Dziewięćdzie-

32siąt Czwartego zapłacił, Ktoremu Dekreto-

33wi gdy Tenże W. Józef Berezowski Łow[czy]

34[reklamant:] Hall[icki]

k. 37v (skan 0039, strona lewa – górna 1/3)

1Łow[czy] Hall[icki] nie zezwalaiąc się [?] Summę Pomienioną Złł[otych]

2Trzysta Czterdzieści groszy Sześć P[olskich] z Luitą do Rąk

3Stawaiącego Pryncypała istotnie wypłacił, Przeto

4W. Stawaiący Imieniem czyim wyżey z Uczynie-

5nia Satysfakcyi Dekretowi po wyżey Pomienio-

6nemu y zapłacenia Tegoż W. Józefa Grzegorza

7Berezowskiego Łowcz[ego] Hall[ickiego] y Sukcessorow Jegoż Wie-

8cznemi y Nigdy nieodzownemi Kwituie; Czym

9Process w tey Sprawie umarza [?], Żadney Nadal [?]

10o Summę wyżey Pomienioną upomnienia się

11niezostawuie. Mocą Dobrowolnego Zeznania

12Swoiego Jan Staszkiewicz m[anu] p[ro]p[ria].

Objaśnienia i tłumaczenia

Zeznanie 2/13 I 1794 w Żytomierzu przed Józefem ROSZKOWSKIM, wicerejentem grodzkim kijowskim. Zeznający: W. Jan STASZKIEWICZ jako plenipotent W. Jana Józefa DZIKOWSKIEGO (plenipotencja z Wilska 7 I 1794 n. st., oblatowana tego samego dnia – akt 3).

Dekretem Sądu Zupełnego Grodzkiego Kijowskiego z 7/18 XII 1793 nakazano W. Józefowi Grzegorzowi BEREZOWSKIEMU, łowczemu halickiemu (w tytule „Ł. H.”; w rejestrze księgi – „Łowczego Halickiego”), zapłacić Dzikowskiemu 340 zł 6 gr polskich monetą srebrną do 2 I 1794 st. st.; po zapłacie plenipotent kwituje Berezowskiego i jego sukcesorów, umarzając proces.

Miejsca niepewne: po „Berezowskim Ł. Hall.” skrót „W[...]” [?]; „z Luitą [?] Czternastu Grzywien” (zapewne określenie próby srebra – czternastołutowe – lub stopy menniczej); „nie zezwalaiąc się [?]” (może „nie zwlekając”); „umarza [?]”; „Nadal [?]”; formuła urzędu „Przytym [?]” (por. akt 1).

Łacina: Forum – sąd właściwy; Veteris Styli – starego stylu (kalendarza juliańskiego); manu propria – ręką własną.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem Roszkowskim w Żytomierzu W. Jan Staszkiewicz, plenipotent W. Jana Józefa Dzikowskiego (plenipotencja z Wilska 7 I 1794 – akt 3), poddawszy się jurysdykcji grodzkiej zeznał, że W. Józef Grzegorz Berezowski, łowczy halicki, zapłacił jego mocodawcy 340 zł 6 gr polskich monetą srebrną, zasądzone dekretem Sądu Zupełnego Grodzkiego Kijowskiego z 7/18 XII 1793 z terminem płatności 2 I 1794 st. st.; wobec tego kwituje Berezowskiego i jego sukcesorów wieczyście, a proces w tej sprawie umarza.

Transkrypcja

k. 37v (skan 0039, strona lewa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwarte-

2go Dnia Drugiego podług Dawnego, a Trzyna-

3stego podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey

5Mości Żytomierzu. Przedemną Józefem Rosz-

6kowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa Po-

7wiatu Kijow[skiego] y Xięgami Niniej[szemi] Grodz[kiemi] Kijowskie[mi]

8Stawaiąc Osobiście W. Wincenty Pruszyński Rott[mistrz]

9Woysk Rzpltey [?] Poll[skich], Zdrowy będąc na Ciele y Umy-

10śle odstąpiwszy Swey Własney Należney Ziemi

11Jurysdykcyi, Prawa Sądu P[owia]tu y W[oiewódz]twa a pod

12Teraźnieysze Dobrowolne Zeznanie Swoie to iest

13Kwit z Cessyą wcale się poddaiąc y wcielaiąc

14wiadomo iawno czyni, ustnie y dobrowolnie

15zeznaie; Iż gdy JW. Józef Bierzyński Pod[komorzy] Kij[owski]

16Orderów Polskich Kawaler z Summy Trzech

17Tysięcy Złł[otych] Pol[skich] na Kontrakcie Zastawnym

18[reklamant:] Między WW.

k. 38 (skan 0039, strona prawa)

1Między WW. Felicyanem Bierzyńskim Chor[ążym] Owr[uckim]:

2Oycem teraz Wypłacaiącego z iedney, a W. Ignacym

3Pruszyńskim Cześn[ikiem] Żyt[omierskim] Oycem Stawaiącego z dru-

4giey Strony o Dobra Wieś Czetepin [?] w Woiewódz-

5twie y Powiecie Kij[owskim] leżące w Roku Tysiąc Siedm-

6set Sześćdziesiąt Drugim Dnia Dwudziestego

7Piątego Sierpnia w Andruszowce zawartym, y

8Spisanym, Roku Tegoż Dnia Szostego Paździer-

9nika w Grodzie Kij[owskim] Oblatowanym gotowemi da-

10ney przez WW. Bierzyńskiego Chor[ążego] Owr[uckiego] wzię-

11tey, zostawiwszy Część Czwartą tey Summy,

12to iest Złł[otych] Siedmset Pięćdziesiąt dla W. Anny

13z Pruszyńskich Rzeczyckiey Sędziny Ziemsk[iey]

14Lubell[skiey] Siostry Stawaiącego, na Dniu Dzisiey-

15szym do Rąk W. Zeznawaiącego Summę Dwa

16Tysiące Dwieście Pięćdziesiąt Zł[otych] Pol[skich] razem z

17Prowizyą wypłacił, Przeto z Oddania y wypła-

18cenia takowey Summy z Prowizyą Wypłaca-

19iącego JW. Józefa Bierzyńskiego P[odkomorzego] K[ijowskiego] Wiecznemi

20y Nigdy nieodzownemi Kwituie Cessyą y Wle-

21wek Prawa Swego na Rzecz wypłacaiącego dla

22upomnienia się od Drugiey Schedy, ile ten Dług

23do Obydwoch Sched ściągał się, Czyni, z Kontra-

24ktu wyżey Opisanego, Possessyi, y Processu wsz-

25czętego [?] wynikłego Kwituie, y też zniewala;

26owszem od Wszelkich Impetycyi Prawnych

27y nieprawnych, tak o Tę Summę lub Jakkol-

28wiek z Okoliczności tey Summy lub Kontraktu

29y Possessyi wynikłey mogącego z Kądkolwiek zayść

30mogących bronić y zastępować Jaśnie Wielmo-

31żnego Podkomorzego Kijowskiego y Potomków

32Jego przyrzeka y Potomków Swoich obowią-

33zuie. Mocą Dobrowolnego Zeznania Win-

34centy Ussyn [?] Pruszyński R. K. N. m[anu] p[ro]p[ria].

35[reklamant:] Kwit

Objaśnienia i tłumaczenia

Zeznanie 2/13 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem ROSZKOWSKIM. Zeznający: W. Wincenty PRUSZYŃSKI, rotmistrz wojsk Rzeczypospolitej Polskiej (w podpisie „R. K. N.” – rotmistrz kawalerii narodowej), syn Ignacego PRUSZYŃSKIEGO, cześnika żytomierskiego.

Tło: kontrakt zastawny na wieś Czetepin [?] w województwie i powiecie kijowskim, zawarty w Andruszówce 25 VIII 1762 między W. Felicjanem BIERZYŃSKIM, chorążym owruckim (ojcem obecnie płacącego JW. Józefa BIERZYŃSKIEGO, podkomorzego kijowskiego, kawalera orderów polskich), a W. Ignacym PRUSZYŃSKIM, cześnikiem żytomierskim (ojcem zeznającego), oblatowany w grodzie kijowskim 6 X 1762, na sumę 3000 zł gotowizną. Podkomorzy wypłacił Wincentemu Pruszyńskiemu 2250 zł z prowizją, a czwartą część (750 zł) zostawiono dla jego siostry W. Anny z PRUSZYŃSKICH RZECZYCKIEJ, sędziny ziemskiej lubelskiej. Pruszyński kwituje podkomorzego, cedując mu swoje prawo do upominania się (o udział) od drugiej schedy, o ile dług dotyczył obu sched, oraz zobowiązuje się bronić go od wszelkich roszczeń.

Miejsca niepewne: „Rott. Woysk Rzpltey [?] Poll.” (w rkp. „Rpptey”); nazwa wsi „Czetepin [?]”; „Processu wszczętego [?]”; drugi człon w podpisie „Ussyn [?]” (może przydomek).

Łacina: impetycja – roszczenie, pozew; scheda – część spadku; wlewek – przeniesienie prawa.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem Roszkowskim w Żytomierzu W. Wincenty Pruszyński, rotmistrz kawalerii narodowej, zeznał, że JW. Józef Bierzyński, podkomorzy kijowski, kawaler orderów polskich, wypłacił mu 2250 zł polskich z prowizją z sumy 3000 zł zapisanej na kontrakcie zastawnym wsi Czetepin [?] (woj. i pow. kijowski), zawartym w Andruszówce 25 VIII 1762 między ich ojcami – Felicjanem Bierzyńskim, chorążym owruckim, i Ignacym Pruszyńskim, cześnikiem żytomierskim (oblata w grodzie kijowskim 6 X 1762); czwarta część długu (750 zł) przypada siostrze zeznającego, Annie z Pruszyńskich Rzeczyckiej, sędzinie ziemskiej lubelskiej. Pruszyński kwituje podkomorzego wieczyście z kontraktu, posesji i procesu, cedując mu swoje prawo do upominania się od drugiej schedy, i zobowiązuje siebie i potomków do obrony podkomorzego przed wszelkimi roszczeniami.

Transkrypcja

k. 38v (skan 0040, strona lewa – górne 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Drugiego podług Dawnego, a Trzyna-

3stego podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey

5Mości Żytomierzu. Przedemną Józefem Roszkow-

6skim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu

7Kijow[skiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobi-

8ście Stawaiący JW. Józef Morzkowski Chor[ąży] Podll[aski]

9O. P. W. S. [?] Kawaler Orderu S[więte]go Stanisława dobro-

10wolnie zeznaie Iż gdy JW. Stefan Lubowidzki Je-

11nerał Por[ucznik] Woysk Ross[yiskich] [?] skutecznie Dekret Sądu

12Grodz[kiego] Kijow[skiego] Dnia Siedmnastego Listopada podług

13Dawnego, a Dwudziestego Osmego podług Nowe-

14go Stylu Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzecie-

15go Roku Między JW. Zeznawaiącym, a Tymże za-

16padły, Grzywnami Pięćset Tegoż JW. Lubowidz-

17kiego za domieszczenie [?] w Manifestach Swych o-

18belżywych Wyrazów karzący, y One na Dniu dzi-

19sieyszym na Rzecz JW. Zeznawaiącego wypłacać

20nakazuiący, też Grzywny Assygnacyami Rubli

21Sto, a Pięciakami [?] po trzy na W[...]y [?] idące Złł[otych] Sto

22Trzydzieści Trzy groszy Dziesięć do Rąk JW.

23Zeznawaiącego istotnie wypłacił, tedy JW. Zezna-

24waiący JW. Stefana Lubowidzkiego Jener[ała] Por[ucznika] W[oysk] R[ossyiskich] [?]

25z wypłacenia Grzywien Pięćset na Zawsze kwitu-

26ie. Mocą dobrowolnego Zeznania Swego. Józef Morz-

27kowski. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Zeznanie 2/13 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem ROSZKOWSKIM. Zeznający JW. Józef MORZKOWSKI, chorąży podlaski, kawaler orderu św. Stanisława (skrót przed tytułem kawalera – „O. P. W. S.” [?] – nierozwiązany; może dotyczyć innego orderu lub urzędu).

Dekretem Sądu Grodzkiego Kijowskiego z 17/28 XI 1793, w sprawie Morzkowskiego przeciw JW. Stefanowi LUBOWIDZKIEMU, generałowi porucznikowi, ukarano Lubowidzkiego grzywnami 500 za zamieszczenie w jego manifestach obelżywych wyrazów (wobec Morzkowskiego) i nakazano je wypłacić; Lubowidzki zapłacił asygnatami (rosyjskimi papierowymi) 100 rubli oraz monetą 133 zł 10 gr – Morzkowski kwituje go z 500 grzywien na zawsze.

Miejsca niepewne: „O. P. W. S. [?]”; „Jenerał Por. Woysk Ross. [?]” (w rkp. „Je-nerał Por. Woysk Ross.”, w końcówce „Jener. Por. WRR”); „za domieszczenie [?]” (zapewne = zamieszczenie); „a Pięciakami [?] po trzy na W[...]y [?] idące” – określenie monet nieczytelne.

Asygnacje – rosyjskie pieniądze papierowe (assygnaty); grzywna – kara pieniężna.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

2/13 I 1794 przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem Roszkowskim w Żytomierzu JW. Józef Morzkowski, chorąży podlaski, kawaler orderu św. Stanisława, zeznał, że JW. Stefan Lubowidzki, generał porucznik, wykonując dekret Sądu Grodzkiego Kijowskiego z 17/28 XI 1793, który ukarał go grzywnami 500 za obelżywe wyrazy w jego manifestach przeciw Morzkowskiemu, zapłacił mu te grzywny – 100 rubli w asygnatach i 133 zł 10 gr w monecie; Morzkowski kwituje go z nich na zawsze.

Transkrypcja

k. 38v (skan 0040, strona lewa – dolna 1/3)

1[reklamant:] Roku Tysiąc

k. 39 (skan 0040, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwarte-

2go, Dnia Trzeciego podług Dawnego, a Czternaste-

3go podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey

5Mości Żytomierzu. Przedemną Józefem Roszkow-

6skim, Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu

7Kijow[skiego] y Xięgami Niniej[szemi] Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Stoiąc Obecnie

8W. Antoni Podhorski Sędzic Ziem[ski] y Komor[nik] P[owia]tu Kijow[skiego]

9Dekret Ziazdowy Zaoczny, Między Sobą, a JW. Hadzie-

10wiczem B. K. N. na Gruncie Dóbr Jezior przez Urząd

11Vices Ger[en]c[yi] Grodz[kiey] Kijow[skiey] ferowany, Summę Szesna-

12ście Tysięcy Czterysta Osiemdziesiąt Sześć Z[łotych] P[olskich] dla

13Siebie postanawiaiący, na Arkuszach Czterech Papie-

14ru Zaświadczonego Spisany, Podpisem Ręki Tegoż

15Urzędu zatwierdzony do Akt Grodz[kich] Kij[owskich] dla zapisania

16podał w Brzmieniu takowym. Nayiaśnieyszey

17Imperatorowey Jey Mości Katarzyny Alexiejewny

18Samowładnącey Wszech Rossyi M[onarchini] [?] Pani Naszey

19Nayniłościwszey. Vices Gerent Grodz[ki] P[owia]tu W[oiewódz]twa Ki-

20jow[skiego] z Wezwania W. Antoniego Podhorskiego Ko-

21mor[nika] Ziem[skiego] Kijow[skiego] Mocą Dekretu Sądu Zupełnego

22Grodz[kiego] Kijow[skiego] Roku bieżącego Tysiąc Siedmset Dzie-

23więćdziesiąt Trzeciego, Dnia Dwudziestego Trzecie-

24go Listopada podług Dawnego, a Czwartego Grud-

25nia podług Nowego Stylu, Między Tymże W. Pod-

26horskim Ziem[skim] Kij[owskim] Powodem, a JW. Piotrem Hadzie-

27wiczem Brygadierem Kawall[eryi] Nar[odowey] Pozwanym za-

28padłego takowy w sobie maiącego. Sąd Grodz[ki] P[owia]tu

29W[oiewódz]twa Kijow[skiego] słuchał Sprawy Między W. Anto-

30nim Podhorskim K. Z. K. Powodem Oczewisto, a

31JW. Piotrem Hadziewiczem B. K. N. Pozwanym

32przez W. Tomasza Jeleńskiego [?] przypadłey

33Pozwem Strony Powodowey po Stronie Pozwa-

34ney w Xięgach Swych Roku idącego Dnia

35Dwudziestego Osmego Octobris Dawnego Sty-

36lu Zeznanym, o zadosyć uczynienie Dekretowi

37[reklamant:] Sądu Swego

k. 39v (skan 0041, strona lewa)

1Sądu Swego Ziazd Wskazuiącemu, o karę za Sprzeci-

2wienie się Temuż do Zapłacenia Summ Rożnych, z

3Prowizyami, o Winy za Publikaty y o Inne Należy-

4[tości] [?] do Sądu Swego w Pozwie [?] Danym obiętego, w Którey Spo-

5[...]nione [?] Stawaiącey [?], y Sprzeciwiaiącey się Stronie Pozwaney De-

6kretowi Sądu Swego, Roku bieżącego Dnia Szesna-

7stego Lipca Zapadłemu uznawszy, nakazuie Aby

8JW. Hadziewicz odbywaiąc Winy Sprzeciwienia się

9Zakład Stu[...] [?] Jeden, a na Zniesienie Publikatu Ro-

10ku idącego Dnia Dwudziestego Siodmego Paździer-

11nika Starego Stylu w Jeziorach otrzymaney Luitę Czte-

12ry [?] Czternastu Grzywien Stronie Powodowey, lub U-

13mocowanemu na niżey Oznaczonym Ziezdzie podłu-

14g Wywołania, a Sądowi Swemu pół [?] Zakładu Te-

15ż [?] Dwie natychmiast pod Zwykłą z Regestru Kuta-

16[...]anych [?] Surowością zapłacił, a na Uskutecznie-

17nie Poprzedniego Dekretu Sądu Swego wyżey Wy-

18rażonego naznaczywszy Ziazd Sądu Swego, albo Jed-

19ney Sądowey czyli Namiestniczey Urzędu Swego

20Osoby na Grunt Wsi Jezior na Dzień Osmy Grud-

21nia Starego Stylu Roku bieżącego, Który zjecha-

22wszy Przyiowszy Przyznaczony [?] Regestr [?] Tegoż Dekre-

23tu Uskutecznić niezważaiąc na Upor niestanie,

24lub Odstąpienie Strony Konwinkowaney osta-

25tecznie rozsądzi, Któremu Wyrokowi Strony ule-

26gać maią, pod WW. [?] dawszy Lit[eras] [?] Ek[zekucyi] [?] na Grunt po-

27mieniony Wsi Jezior w Dniu Dzisieyszym O-

28smym Grudnia Starego Stylu Roku Tysiąc Siedm-

29set Dziewięćdziesiąt Trzeciego ziechawszy, Juryz-

30dykcyą w Przytomności WW. Michała Święto-

31chowskiego W. Ł. K. [?], Mikołaja Dolińskiego, Jana Tar-

32nawskiego y Innych Wielu, tudzież Woźnego G[enerała] [?]

33P[owia]tu [?] Piotra Przygadkowatego [?] ufundowawszy, a dla

34nadeszłey Wieczorney Pory do Dnia Następuiące-

35go Dziewiątego Grudnia dawnego Stylu odro-

36czyć [?] zlecił, Na Dniu tedy Dzisieyszym Dzie-

37wiątym Grudnia Dawnego Stylu, też Zjazd

38[reklamant:] otworzywszy

k. 40 (skan 0041, strona prawa)

1otworzywszy Stron do Stawienia się wezwać zlecił, Na

2Którym Terminie W. Antoni Podhorski Sędzic Zie-

3miański [?] y Komornik Powiatu Kijow[skiego] y W. Mikołay

4Doliński Dyspozytor Wsi Jezior Powodowie Oczewi-

5sto stali; a JW. Piotr Hadziewicz B. K. N. Dóbr Wsi Jezior

6Dziedzic Pozwany chociaż ani Sam przez się, ani

7przez Umocowanego niestał, gdy iednak Dekret w

8Uskutecznieniu Niniejszym będący niezważaiąc na

9Upor niestanie, lub odstąpienie Strony Prawem Kon-

10winkowaney Sprawę Ostatecznie rozsądzić polecił;

11więc Urząd Stosuiąc się do Tegoż Dekretu niezważa-

12iąc na Zaoczność, aby JW. Hadziewicz za Sprzeciwie-

13nie się Poprzedniczemu Dekretowi Zakład Starościński

14Jeden y na Zniesienie Publikaty Luit Cztery zapłacił,

15obowiązuie, a gdy niezapłaci przeto na Końcu Dzieła

16niniejszego spublikować z Odekretowawszy Spra-

17wę wyprowadzać nakazuie, a w Prowadzeniu po-

18nieważ W. Antoni Podhorski Komor[nik] Ziem[ski] Kijow[ski]

19złożonemi Dokumentami iako to Kontraktem Aren-

20downym Trzechletnim o Dobra Wieś Jeziory z Fol-

21warczkiem na Trakcie Brusiłowskim będące, Mię-

22dzy JW. Piotrem Hadziewiczem B. K. N. z iedney, a

23WW. Marcinem Mszańskim [?] Podczaszym Ż[ytomierskim] [?]

24Poprzednikiem Swoim z drugiey Strony Roku Ty-

25siąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego, Dnia

26Dwudziestego Piątego Stycznia w Dubnie spisa-

27nym Roku y Miesiąca Tychże Dnia Dwudzie-

28stego Siodmego przed Xięgami Kontraktowemi

29Dubieńskiemi Roborowanym, że Summa Trzy-

30dzieści [?] Tysięcy Złł[otych] Poll[skich] Złotem Ważnym

31Obrączkowym każdy po Złł[otych] Osmnaście liczony,

32JW. Hadziewiczowi wdana została, z Którey za

33Całą Tenutę Trzechletnią Roczny Procent po Ośm

34od Sta potrącony być powinien, a od resztuiącey [?]

35cey Summy na Dobrach Wspomnionych nie

36mieszczącey się co rocznie Procent po Ośm od Sta

37do Opłacenia iest Warowany, Wolne Mełcie

38Zboża, Tłuczenie Jagieł bez Czeszki [?] y Miarkowy [?]

39[reklamant:] nie Jeździani [?]

k. 40v (skan 0042, strona lewa)

1w Młynie Jeziorańskim, Pretensye Gruntowe ku zada-

2towieniu [?], y nieprzeciąganie Pańszczyzny z Roku na

3Rok zastrzeżone; Manifestem Roku Tysiąc

4Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego, Dnia Dwu-

5dziestego Siodmego Września w Grodzie Kijow[skim]

6przez W. Mszańskiego [?] JW. Hadziewiczowi

7z przyczyn niepodanego Inwentarza, naciągnię-

8tey, a niezwyczayney w Dobrach Wsi Jeziorach Po-

9winności y Danin, Podwyższenie Zbyteczne Aren-

10dy Karczemney przez przymus osadzonego Aren-

11darza oddanie do Powinności Poddanych Tych,

12którzy z wyrzebania [?] Datu wzywić [?] się mogą,

13o Upewnienie Obszernych Gruntach y Sianożę-

14ciach przez JW. Hadziewicza w Czasie nastąpio-

15nego Kontraktu w Dobrach Wsi Jeziorach, niżeli

16istotnie znayduią się, przez co zbyt Wakuiąca [?] Pań-

17szczyzna Kapitałem opłacona wyrobiona y na Zro-

18bnym [?] Funduszu obrucona być niemoże,

19Dekretem Ziazdowym Roku Tysiąc Siedmset Dzie-

20więćdziesiąt Pierwszego, Dnia Dwudziestego Osme-

21go Grudnia na Gruncie Dóbr Wsi Jezior przy Sta-

22wieniu się Stron Obydwoch, Między W. Mszań-

23skim, a JW. Hadziewiczem, z Mocy Dekretu

24Sądu Grodz[kiego] Kij[owskiego] nastąpionym Xięgami Kon-

25traktowemi Dubieńskiemi, Roku Tysiąc Siedm-

26set, Dziewięćdziesiąt Drugiego Dnia Dwudzie-

27stego Stycznia poświadczonym, Inwentarza

28Dóbr Wsi Jezior przez Indagacyą y Inkwizy-

29cyą wedle bytych [?] y Zwykłych Powinności y Da-

30nin ustanowienie, y z takowego z Samych Po-

31danych Intraty Roczney do Czterech Tysięcy

32Pięćset, Dziewięćdziesiąt Dwoch Złł[otych] gr[oszy]

33Dziesięciu Poll[skich] wynalezienie, a zaś Arendy

34Karczemney Dwa Tysiące Trzysta Pięćdzie-

35siąt Złł[otych] od przemocnie Arendarza Osadzonego

36z Racyi Zażalały [?] Possessyi Samego JW. Hadzie-

37[reklamant:] wicza

k. 41 (skan 0042, strona prawa)

1nie wypłaciłsię skarżywaney, ieżeli JW. Hadziewicz

2przy takowey Liczbie Arendy zostawać chce, aby na

3Dalsze Lata Possessyi W. Mszańskiego One Sam

4stanowił, przeyżdżaiącym, oraz za Wydatki

5Pańszczyzny do Młyna, y Miarki z przyczyny O-

6pisanego Kontraktem do Wsi Jezior należące-

7go, odległe będącego y niezawsze pewnie mielące-

8go Nadgrodę uczynić ostrzegł, a za Szkodliwe

9wprowadzenie do Dobra Katom [?] Pięćset Grzy-

10wien JW. Hadziewicz podległym został, w czym

11Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Dru-

12giego Dnia Dwudziestego Stycznia przed Xię-

13gami Kontraktowemi Dubieńskiemi na JW.

14Hadziewicza nastąpiła Publikata. Cessyą Ro-

15ku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Drugie-

16go Dnia Dwudziestego Osmego Stycznia

17przed Xięgami Kontraktowemi Dubien[skiemi]

18przez W. Mszańskiego na Rzecz y Osobę

19W. Antoniego Podhorskiego Komor[nika] Ziemsk[iego]

20Kijow[skiego] w Brzmieniu że Zostawuiącą za Rok

21Pierwszy przy W. Mszańskim Intratę Roczną

22Dekretem Ziazdowym po wyżey Wspomnio-

23nym y Arendą Karczemną do Sześciu Tysięcy

24Dziewięćset Czterdziestu Dwoch Złł[otych] gro-

25szy Dziesięciu obiętą, resztuiące Summy

26Wszystkie, tak na Intracie Wsi Jezior Lat

27Dwoch mieszczące się, iako też nieumiesz-

28czone z Prowizyami po Złotych Ośm od

29Sta Kontraktem ostrzeżonemi, z Grzywnami

30Dekretem oznaczonemi y Processem zachowa-

31wszy W. Mszańskiemu za Rok Pierwszy

32do Dziedzica y nawzaiem od Dziedzica

33mianie [?] Pretensye przyznaną. Listem Roku

34Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Dru-

35giego Dnia Dwudziestego Piątego Marca

36[reklamant:] z Chodorkowa

k. 41v (skan 0043, strona lewa)

1z Chodorkowa od W. Sługi Dóbr JW. Hadziewicza

2z Arendy Odpowiednim, że do Ustanowienia Arendy

3interessować się niemoże; Manifestami Dwoma

4Pierwszym Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdzie-

5siąt Drugiego Dnia Dwudziestego Pierwszego

6Września w Aktach Sądu Burmistrzowskiego

7Miasta Żytomierza. Tegoż Roku Dnia Trzy-

8dziestego Października do Grodu Kijow[skiego] Sposobem

9Oblaty wniesionym, że Arędy Karczemney od JW.

10Hadziewicza w Dobrach Wsi Jeziorach ustano-

11wić niechce, Którą ledwie za Sto Czerwonych Złł[otych]

12mogł podwyższyć, co y Przysięgą przeświadczyć

13zobrał się, tudzież o Oddanie Summy na Posses-

14syi niemieszczącey się z Prowizyami, y o Innych

15Okolicznościach. Drugim Roku Tysiąc Siedm-

16set, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Dnia Czwartego

17Kwietnia przed Aktami Grodu Kijow[skiego] tak wzglę-

18dem niestanowienia Arędy Karczemney, y po-

19wrócenia Summ z Prowizyami należących, ia-

20ko też niedoborów z Dóbr Wsi Jezior pochodzą-

21cych, Przysądu y Processu y Dekretu Ziazdowe-

22go wynikłych, JW. Hadziewiczowi poczy-

23nionemi, tudzież Kontrakty Roku Tysiąc Siedm-

24set, Dziewięćdziesiąt Drugiego y Roku Tysiąc

25Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Dnia

26Dwudziestego Czwartego Miesiąca Marca,

27na Arędy Karczem we Wsi Jeziorach y na Trakcie [?]

28Brusiłowskim będących z temi Samemi

29Dobrodzieystwami y iakiemi w Pierwszym Ro-

30ku Arędarz od JW. Hadziewicza ustanowio-

31ny też Karczmy posiadał, dane; Niemniey Ra-

32chuba [?] Pretensyi Niedoborów z Dóbr Wsi Jezior, o-

33raz Zapozwy do Sądu Zupełnego Grodz[kiego] Kijow[skiego]

34y Przypozwy na Ziazdy Sądowe o Summę

35z Prowizyami, o Przysądy y Process należące

36o Nadgrodzenie wszelkich Pretensyi z Gruntu

37[reklamant:] Kontraktu

k. 42 (skan 0043, strona prawa)

1Kontraktu y Inwentarza Podawczego wypływaiących, y

2zapłacenia Długów pod nastąpieniem z Dóbr y rasyi [?] z Ka-

3że Kredytorów do Dóbr Wsi Jezior sięgaiących się, Których

4Pozwani Sobie podziemi [?] wyświadczał, Nakoniec Wy-

5znania pod Ofiarowaniem Przysięgi, wiele Zasiewów W. Msza-

6ńskiemu zostawionych było, gdy Inwentarz przez Tegoż

7Podpisany niejest, z Przypozwu domawiał się, Przeto U-

8rząd Ziazdowy z Dokumentów powyżey Wyrażonych

9Powoda, Żądań W. Podhorskiego rozsądzaiąc, a do O-

10mowy [?] Dekretu Sądu Zupełnego Roku Tysiąc Siedmset

11Dziewięćdziesiąt Trzeciego, Dnia Szesnastego podług

12Dawnego, a Dwudziestego Siodmego podług Nowe-

13go Stylu Miesiąca Lipca w tey Sprawie przed Ziazdo-

14wie nastąpionego Obliczenie y Potrącenie Summ wy-

15branych wedle Inwentarza Dekretem Ziazdowym

16ustanowionego naypierwey Przeznaczaiącego, stosu-

17iąc się oraz do Tegoż Likwidacyi Artykuł Wielości Ka-

18rędy usprawiedliwiaiąc, Ponieważ Dekret Ziazdowy

19Inwentarz Dóbr Wsi Jezior Stanowiący z Racyi wy-

20muszoney Arędy przez Przymus osadzonego Arę-

21darza Stanowienie Oney przy JW. Hadziewiczu ie-

22żeli w takowey Wielości chce mieć zostawił, Któreyto

23Pozniejsze Lata JW. Hadziewicz, czyli Jego Rządca

24stanowić odmówił, o czym List do W. Podhorskie-

25go w Odpowiedzi Pisany, y Żałoby Tegoż świad-

26czą, a W. Podhorski przy Obmowie Dekretu Ziaz-

27dowego, Skargi, y Kontraktów na Arędy Karczem

28Danych Ułomnaiącsię [?], że w Obydwoch Latach

29niewięcey iak w Każdym po Czer[wonych] Złł[otych] Sto Arędy

30Karczemney mógł ustanowić, Więc Urząd Stosuiąc

31się do Powodów Dekretu Ziazdowego wyżey Wspo-

32mnionego względem Arędy Karczemney utworza-

33nych, z Racyi Których przy JW. Hadziewiczu Sta-

34nowienie Oney zostawione zostało; maiąc oraz

35na Względzie Skargi Tegoż W. Podhorskiego

36do Przysięgi dopuszcza na tę Rothę, iako w La-

37tach Dwoch Possessyi Wsi Jezior niewięcey

38[reklamant:] mógł usta-

k. 42v (skan 0044, strona lewa)

1mogł ustanowić Arędy Karczemney iak tylko w Każdym

2Roku po Czerwonych Złł[otych] Sto, y iako te wszystkie

3Dobrodzieystwa, które Poprzedni miał Arędarz U-

4stanowionemu od Siebie Arędarzowi udzielił, y wię-

5cey Arędy Karczemney na Szkodę JW. Hadziewicza

6nieudał; a gdy W. Podhorski przy zwykłey Uroczy-

7stości Przysięgę wykonał, zatym Urząd Ziazdowy

8Summę Tysiąc Sto Złotych z Arędy Karczemney

9Dwuletniey niedostarczaiące do Summy na Pos-

10sessyi niemieszczącey się z Prowizyą po Ośm od

11Sta Kontraktem Warowaną, biorąc Oney Czas od

12Dnia Dwudziestego Piątego Stycznia Daty Kontra-

13ktu do Czasu niżey Oznaczonego zapłacenia za

14Lat Dwie do Złł[otych] Stu Siedmdziesiąt Sześciu

15należącą przywiązuie; a że Kontrakt Arędowny

16od Wniesioney Summy na Dobra Wieś Jeziory

17Roczny Procent za Całą Trzyletnią Tenutę, po

18Ośm od Sta potrącać wymierzył, a Zamiary Onego przez

19Rewidentów Złożonych Dokumentów niesą dopełnio-

20ne, Więc Urząd wyłączywszy Summę Tysiąc Sto

21Złł[otych] z Arędy Karczemney Lat Dwoch Possessyi W.

22Podhorskiego, niedostarczaiącą po wyżey Obiętą,

23od Którey y Prowizya po Ośm od Sta za Lat dwie

24iako od Summy na Possessyi niemieszczącey

25się, porachowana została; Trzechletnią Tenutę

26stosownie do Inwentarza Podawczego obliczaiąc

27tak Summę z Poddanych do Czterech Tysię-

28cy Pięćset Dziewięćdziesiąt Dwoch Złotych

29groszy Dziesięciu Poll[skich], a z Arędy Karczemney

30do Dwoch Tysięcy Trzechset Pięćdziesiąt Złł[otych]

31na Rok okazuiącą się, y za Rok Pierwszy bez

32Prowizyi za Świadectwem Cessyi W. Podhorskie-

33mu Służącey przy WW. Mszańskim zosta-

34wioną, iako też z Lat Dwoch Possessyi W. Pod-

35horskiego z Poddanych do Złł[otych] Dziewięciu

36Tysięcy Stu Osmdziesiąt Czterech gr[oszy] Dwu-

37[reklamant:] dziestu

k. 43 (skan 0044, strona prawa)

1Groszy Dwudziestu Poll[skich], a z Arędy Karczemney

2do Złotych Trzech Tysięcy Sześćset wynoszą-

3cą wedle zaymuiąc Summy na Tenucie Dóbr

4Wsi Jezior będącey Złł[otych] Dziewiętnaście Tysięcy

5Siedmset Dwudziestu Siedmiu wynayduie, y

6od Tey Prowizyą po Ośm od Sta za Rok iod [?]

7Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Pier-

8wszego Dnia Dwudziestego Piątego Stycznia Cza-

9su Daty Kontraktu poczynaiącey się do Termi-

10nu niżey oznaczonego Złotych Tysiąc Pięćset

11Siedmdziesiąt Ośm należyć stanowi, że zaś

12ten Procent od Summy na Tenucie będącey

13pozostały do Summy na Possessyi nieumiesz-

14czoney Należącey się w Kapitał oczewiście zamie-

15nia się; Przeto Urząd Stosuiąc się do Sprawie-

16dliwości, y Obmowy Kontraktu od Summy

17na Possessyi niemieszczącey się Prowizyą po

18Ośm od Sta przyznaiącego od Tegoż Procen-

19tu Tysiąca Pięćset Siedmdziesiąt Ośmiu

20Złł[otych] Prowizyą za Lat Trzy od Roku Tysiąc

21Siedmset, Dziewięćdziesiąt Pierwszego Dnia

22Dwudziestego Piątego Stycznia do Terminu

23zapłacenia do Złł[otych] Trzechset Siedmdzie-

24siąt Ośmiu groszy Dwudziestu Jednego Poll[skich]

25policzoną przyznaie; y Sposobem wyrażonym

26Summy do Likwidacyi rozwiązawszy, gdy Ces-

27sye od W. Mszańskiego na Rzecz W. Podhor-

28skiego przyznana Dochod Jednoroczny Intra-

29ty, Inwentarzem przez Urząd Ziazdowy usta-

30nowionym przy W. Mszańskim zostawuie,

31zatym stosownie do Zamiaru Tegoż Inwen-

32tarza z Poddanych y z Arędy Karczemney

33do Summy Sześciu Tysięcy Dziewięćset

34Czterdziestu Dwoch Złotych groszy Dziesię-

35ciu Poll[skich]

k. 43v (skan 0045, strona lewa)

1Dziesięciu Poll[skich] wynikłey, z Summy Trzydzie-

2stu Tysięcy Złł[otych] Poll[skich] podług Kontraktu przez

3W. Mszańskiego JW. Hadziewiczowi złożoney

4wyimuie, a z pozostałey Summy to iest, Dwu-

5dziestu Trzech Tysięcy Pięćdziesiąt Siedmiu Złł[otych]

6groszy Dwudziestu Poll[skich] Dochód Dwuletni z Pod-

7danych do Dziewięciu Tysięcy Stu Sześćdziesiąt [?]

8Czterech Złotych groszy Dwudziestu Poll[skich], a z Arę-

9dy Karczemney także za Lat Dwie do Złł[otych] Trzech

10Tysięcy Sześćset pochodzący potrąca, y niedy-

11muiąc [?] Arędy Karczemney niedobraney do Tysiąca

12Stu Złł[otych] z Prowizyą Dwuletnią po Ośm od Sta

13należącey z Summą nad Inwentarz pozostałey

14z racyi Iż od tego Szczegółu Summy z Pierwsze-

15go Roku Prowizya wyżey iest porachowana na Possessyi

16niemieszczącey się Summy Dziewięciu Tysięcy

17Stu Siedmdziesiąt Trzech Złł[otych] z Trzechletnią

18Prowizyą po Ośm od Sta od Daty Kontraktu

19to iest od Dnia Dwudziestego Piątego Stycz-

20nia Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

21Pierwszego do Terminu po niżey Opisanego

22do Złł[otych] Dwuch Tysięcy Dwuchset Czterech [?] gr[oszy]

23Osmnastu policzoną stanowi. Niemniey gdy W.

24Podhorski Cessyą Sobie służącą przeświadcza

25że Grzywien Pięćset to iest Złł[otych] Ośmset, De-

26kretem Ziazdowym WW. Mszańskiemu od JW. Ha-

27dziewicza przysądzone, y z Tegoż Dekretu za Pu-

28blikat Zakład Jeden Złł[otych] Sto Dziewięćdziesiąt

29Dwa y Luit Cztery Złł[otych] Osmdziesiąt Dziewięć

30gr[oszy] Osmnaście opłacił, a podnosząc Nabycie

31Swoie, y o Pomieniony Przysąd z racyi Appel-

32lowanego Dekretu z Pozwów y Przypozwów Ko-

33pnianiem [?] idące zapłacenia żądał, y Niemniey [?] od tako-

34wego Opłatu przysądzenia Prowizyi domawia

35się, lecz gdy W. Podhorski Prowizyi od Summy

36z Processu wrosłey przez Siebie nabytey niewy-

37[reklamant:] li [?] JW. Ha[dziewicz] [?]

k. 44 (skan 0045, strona prawa)

1li JW. Hadziewicza Opłaconey coby stanowić dla Nie-

2go Tenżysk [?] mogł żądał; Więc Urząd niemogąc

3mieć policzoney Prowizyi W. Podhorskiego uznaie,

4Odwołał się W. Podhorski do Sądu Zupełnego Grodz[kiego]

5Kijow[skiego]: Urząd tego Odwołania niedopuszcza. A

6zaś Summę Złł[otych] Ośmset, y Złł[otych] Sto Dziewięć-

7dziesiąt Dwa, oraz Złotych Osmdziesiąt Dzie-

8więć gr[oszy] Osmnaście z Powyższego Processu Pocho-

9dzące W. Podhorskiemu przyznaie; a co się ty-

10cze Pretensyi Punktami złożonemi okazanych,

11iako to że Maxym Chalimenczuk przez Lat

12Dwie Possessyi W. Podhorskiego w Roku po

13Złotych Cztery Podatku Tkackiego Inwenta-

14rzem Przeznaczonego niewypłacał, z przyczyn

15że Temu Podatkowi nigdy niepodlegał, Urząd

16Stawienie Tegoż Poddanego potrzebne wynay-

17duie, z Którego Stawionego, iako y z zapyta-

18nia Ludzi Mieszkańców Jeziorzańskich, że

19Rokie [?] Maxym Chalimenczuk nigdy Tkaczem

20niebył, y Rzemiosła tego nieumi, y że tak za

21Dziedzica iako y Possessorów Warsztatowe-

22go Nikomu niepłacił, Więc Urząd dla tako-

23wego Zdarzenia, y niesposobności tego Podat-

24ku od Maxyma Chalimenczuka odebrania

25Złł[otych] Pol[skich] Ośm, do Summ po niżey za Pre-

26tensye Gruntowe likwidować się maiących,

27dołączyć deklaruie; w Okoliczności zaś

28Nadgrodzenia Pańszczyzny do Młyna Dni

29Trzydziesiąt wyrażonych, Gdy JW. Hadzie-

30wicz Kontraktem niedokładał wyraźnie że z

31Młynem we Wsi Jeziorach będącym, ale z

32Młynem do Wsi Jezior należącym, też Do-

33bra wypuścił, a Dekret Ziazdowy niraz [?]

34Wspomniony Wydatek na Miarki w Ca-

35dzych [?] Młynach, y do tych wyrzonego [?] Pań-

36[reklamant:] szczyzne

k. 44v (skan 0046, strona lewa)

1Pańszczyznę z Racyi Młyna do Wsi Jezior wypu-

2szczonego, niezawsze w Mełciu Zboża pewnego

3więcey z Powodów tych pochilaiąc się Nadgrodę W.

4Mszańskiego uczynić ostrzegł, y W. Podhorski Wy-

5datków do Cudzych Młynów nieokazuie, zatym

6Urząd W. Podhorskiego nienależycie czynić uzna-

7ie, Odwołał się W. Podhorski do Sądu Grodz[kiego] Kij[owskiego]:

8Urząd tego Odwołania niedopuszcza; zaś W.

9Podhorski w tychże Punktach Pretensyi nadgro-

10dzenia żąda za Postanowioną Piekarnię o Trzech

11Budynkach z Drzewa od Stepana Krawczuka [?]

12kupionego z którego Trzy [?] Rzeczonych Budynków

13wystawił, y za te Drzewo Złł[otych] Czterdzieści Dzie-

14[więć] [?] groszy Piętnaście Temuż Poddanemu opła-

15cił, powróconym Sobie Dokumentem przekony-

16wa; Nadto Piec Kominy Okna, Drzwi, y

17Dnie Robocze na Postanowienie Tey że uży-

18wał, a zaś na Krokwie y Łaty Drzewa z

19Lasu Chodorkowskiego użył; Więc Urząd nie-

20widząc w Kontrakcie pozwoloney Possessoro-

21wi Reperacyi z Uniarkowania [?] Swego za U-

22żyte y przez Siebie zwidziane [?] Drzewo do do-

23konczenia Budowli z Lasu Dziedzica Złł[otych]

24Dziewięć dla JW. Hadziewicza wynayduie,

25y te z Niedoborów dla W. Podhorskiego należą-

26cych niżey zlikwidowanych potrącić zapewni-

27wszy, Zebranie lub Przedanie Pomienioney

28Piekarni W. Podhorskiemu Wolność zostawu-

29ie. A względem Zasiewów w Dobrach

30Wsi Jeziorach przez JW. Hadziewicza

31W. Mszańskiemu zostawionych, Ponieważ

32W. Podhorski Powody Niewiadomey Wie-

33lości zostawionych Zasiewów z racyi nie-

34przyiętego, y niepodpisanego Inwentarza przez

35[reklamant:] W. Msza[ńskiego] [?]

k. 45 (skan 0046, strona prawa)

1przez W. Mszańskiego Poprzednika Swego,

2stawie [?], y tym Końcem Przypozew po JW. Ha-

3dziewicza y Jego Dóbr Rządcę W. Ellicza [?] pod-

4pisuiącego Inwentarz wydany podnosząc pod

5Ofiarowaniem Przysięgi wyznanie Wielości Zasiewów

6y potrącenia Zasiewu Swoiego, to iest Żyta Kor-

7cy Dziewięćdziesiąt Cztery, Pszenicy Korcy Sze-

8snaście Garcy Cztery domagaiąc się za pozo-

9stały Swoy Nadsiew Zapłacenia żąda, a JW. Ha-

10dziewicz, ani Jego Rządca W. Ellicz [?] na niniey-

11szym Ziezdzie niestawią się, więc Urząd tako-

12wą Obojętność rozwiązuiąc, Gdy Inwentarz,

13przez W. Ellicza [?] Podpisany Żyta Ordynaryine-

14go Korcy Trzydzieści Cztery, Garcy Dwadzie-

15ścia Siedm, Pszenicy Korcy Dziewięć Garcy

16Ośm, y Dni Czterdzieści Żytem Saskim za-

17siane obeymuie, a Manifest przez W. Mar-

18cina Mszańskiego Roku Tysiąc Siedmset

19Dziewięćdziesiąt Pierwszego Dnia Dwudzie-

20stego Siodmego Września w Grodzie Kijow[skim]

21JKo [?] JW. Hadziewiczowi uczyniony wysia-

22nia Żyta Ordynaryinego, y Pszenicy niezaprze-

23cza, y tylko że Żyta Saskiego na Dniach

24Czterdziestu Korcy Dziesięć okazywać się

25powinno zarzuca, a powszechnie Żyta Sas-

26kiego pułkorca Dzień Pola zaymuie, y ta-

27kowy Wysiew Dni Czterdzieści obiąć może,

28Więc Zasiew przez JW. Hadziewicza In-

29wentarzem Opisany co do tego Artykułu nie-

30mylnym być widząc w tey Samey Wielo-

31ści Zasiew JW. Hadziewiczowi przyznaie;

32zaś W. Podhorski z przyczyny niedowią-

33zanych Obojętności wiele by było zostawio-

34nych od Dziedzica Zasiewów, Odsiew czy-

35[reklamant:] nie Żyta

k. 45v (skan 0047, strona lewa)

1Czyniąc Żyta Korcy Dziewięćdziesiąt Cztery Psze-

2nicy Korcy Szesnaście Garcy Cztery wysiał, y

3nad Skład [?] Zasiewu JW. Hadziewicza poka-

4zey Przyznanego Żyta Korcy Trzydzieści Dzie-

5więć, Garcy Pięć, Pszenicy Korcy Sześć Gar[cy] Dwa-

6dzieścia Ośm nadsiał, y chociaż Kontrakt Arę-

7downy Nadsiewów nieupewnia, Lecz gdy W.

8Podhorski z Obojętności pomienionych takowy

9Nadsiew dopełnił, przeto skłoniwszy się, do

10Sprawiedliwości Żądanie W. Podhorskiego

11przyiowszy; chcąc być pewnieyszym uczynio-

12nego Zasiewu Liczby, W. Mikołaya Dolińskie-

13go Dyspozytora Wsi Jezior do Przysięgi o-

14bowiązuie na tę Rothę iako na Rok Tysiąc

15czny [?] Siedmsetny Dziewięćdziesiąty Czwarty

16na Zimę Żyta Korcy Dziewięćdziesiąt Czte-

17ry Pszenicy Korcy Szesnaście Garcy Cztery

18Sprawiedliwie na Gruntach Jeziorzańskich wy-

19siane zostały, po którey wykonaney Przysię-

20dze przy zwykłey Uroczystości, za Nadsiew

21Żyta Korcy Trzydzieści Dziewięć Garcy

22Pięć a Pszenicy Korcy Sześć Garcy Dwu-

23dziestu Ośmiu tracące orkę [?] y wszystką Pań-

24szczyznę, za Żyta Korzec Ceną W[oiewódz]twa Kijo[wskiego]

25po Złotych Sześć, a Pszenicy Korzec z Umiar-

26kowania Urzędu po Złł[otych] Dziewięć ozna-

27czywszy Złł[otych] Dwieście Dziewięćdziesiąt

28Sześć gr[oszy] Dwadzieścia Ośm, od JW. Ha-

29dziewicza dla W. Podhorskiego należące

30przysądza, Odwołał się W. Podhorski w Pun-

31kcie przyznanego Wysiewu Żytem Saskim

32Korcy Dwudziestu, y nieprzyiętego Wydat-

33ku Pańszczyzny za Nadsiew Urząd tego

34[reklamant:] Odwołania

k. 46 (skan 0047, strona prawa)

1Odwołania niedopuszcza. A co przynależy dal-

2szych Pretensyi Punktami złożonemi Obiętych

3do Okoliczności Niedoborów na Poddanych oka-

4zywaney Urząd wskazuie aby W. Podhorski Ka-

5dem [?] Dowodu z iakiey Przyczyny Poddani wszyscy

6Niedobor zalegli, Pytania spisał, y Świadków

7wprowadzał; po Wprowadzeniu do Słuchania

8Inkwizycyi przystąpił, po Których wysłuchanych

9na Niewiele [?] Świadków, poprzysiądz W. Podhor-

10skiego obowiązuie, a gdy W. Podhorski przy zwy-

11kłey Uroczystości Przysięgę wykonał, Urząd do czy-

12tania Inkwizycyi przystąpił, z Których Przeczy-

13tanych y należytą Uwagą roztrząśnionych gdy

14się okazuie że Robę [?] Ławryn Pułkuch [?] w In-

15wentarzu na Pańszczyznę Podany, Pieszy Ubo-

16gi w Roku Przeszłym Tysiąc Siedmset Dzie-

17więćdziesiąt Drugim porą Jesienną oślnął [?] na

18Oczy a Żona Tegoż na Nogę Skaliczawszy

19Obdźe [?] niesposobnemi do Odbywania Pańsz-

20czyzny y opłacania Podatków stali się, a dla

21takowego Zdarzenia niemogąc Chaty Własney

22opatrywać, gdy się tasz Chata obaliła w Sąsia-

23dy do Robę [?] Artema Pastucha Poddanego Je-

24ziorzańskiego Sprowadzili się, y tam z żebra-

25nym Chlebie mieszkaiąc Pańszczyzny do-

26tąd nieodrabiaią; a przez takowym Przy-

27padkiem wiele by Dni Pańszczyzny w Roku

28Przeszłym Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

29Drugim zawiedli też Świadectwa nieusta-

30nowiaią, że Teteszko [?] Bednarz mieszkaiąc

31w Swoiey Chacie maiąc Żonę y Dzieci Ma-

32łych Dwoie, Pieszy Ubogi, a równie z Inne-

33mi Maiętnieyszemi Pieszemi do Powinności

34Inwentarskich podany, szukaiąc dla Sie-

35bie Wsparcia naiął się na Zimę przeszłą

36[reklamant:] u Arędarza

k. 46v (skan 0048, strona lewa)

1u Arędarza Jeziorzańskiego za Parobka do Wożenia

2Drew, y Robienia w Browarze, a gdy go Arędarz

3w Roku idącym na Wiosnę oddalił, On niemaiąc

4Sposobności Żony, y Dzieci Wyżywienia, y w Swoiey

5Wsi gdzie Chleba zarobienia [?] Roku Teraźnieyszym

6w Miesiącu Maiu niewiadomo dokąd bez żadney od

7Possessora Przyczyny [?] na Słobodę wyszedł; na którym

8wiele by do Czasu wyiścia Pańszczyzny zaległo, y co

9by się z Sprzętów pozostało Świadectwa nieustanowią

10y Pytań tylko Strony Powodowey że iakowyś Regest-

11rzyk Sprzętów po tymże pozostałych złożony bę-

12dzie Urząd zawiadamia się, że Artem Słobodzianik [?]

13z Dóbr Rzeszowackich [?] na Polesie do swoich Krewnych

14z Żoną na Słobodę uchodząc w Dobrach Wsi Jeziorach

15zatrzymany, y w Chatę gotową ieszcze za Possessyi

16JW. Hadziewicza, czyli iuż za Possessyi W. Mszań-

17skiego Osadzony Pieszy Ubogi w Roku Przeszłym Ty-

18siąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Drugim Pana Ko-

19pię [?] Kilkanaście na Gruncie Jeziorzańskim ukosi-

20wszy y one do Wsi Lipek Szlachcicowi przedaw-

21szy przed Samemi Żniwami na Świętego Ille [?] Ru-

22skiego niewiadomo z iakowey przyczyny ze Wsi u-

23szedł, a po Nim w Chatę stoiącą pustą dopiero Roku

24y Jesieni teraźnieyszey od Niedziel Kilku Robę [?] Strycho

25Syn Danila Dziesiętnika, za Arsawutę [?] od Groma-

26dy naięty osiadł; ale że Arsawuta [?] Rokowym do

27Odbywania Pańszczyzny nie iest pociągany, wie-

28le by z Roku Przeszłego do Czasu wyiścia Artema

29Dni Roboczych nieodbytych zostało nie iest wia-

30domo, że Roboczy Juchim [?] ieszcze za Possessyi WW.

31Pawlikowskich opuściwszy Chatę y Żonę we Je-

32ziorach Sam po Rożnych Mieyscach przez Lat

33Kilka włoczył się a w Roku Teraźnieyszym

34do Wsi Jezior powróciwszy y przy Żonie Czas

35niejaki pomieszkawszy, też Żonę swoią Inwen-

36tarzem do Powinności Podaną wziąwszy w Mie-

37[reklamant:] siącu Czerwcu

k. 47 (skan 0048, strona prawa)

1w Miesiącu Czerwcu na Słobodę uszedł, a Cha-

2ta z Którey wyszedł, y teraz Pusta stoi, Że Robo-

3czy Iwan Pawski [?] Dukaczenka [?] Syn ieszcze za

4Possessyi WW. Pawlikowskich porzuciwszy Ro-

5dziców Swoich w Jeziorach y na Ukrainie do

6Budy Rzeszowackiey [?] zaszedłszy na Oney

7przez Lat Kilka zarabiał, Którego JW. Hadzie-

8wicz odzyskawszy przez Niedziel Kilka w Ry-

9bach [?] w Chodorkowie u Siebie trzymał, a po-

10tym wypuściwszy y gospodarować nie chcą-

11cego z Wychowanką Swoią Dworską przy-

12muszenie ożeniwszy przy Rodzicach Jego

13Starych gospodarować niemogących we Je-

14ziorach osadził; Lecz ten równie z Innemi

15Ciągłemi Poddanemi bywaiąc na Pańszczy-

16znie dawał się z tym słyszeć że niedługo do

17Oney używany będzie, gdyż na Ukrainie le-

18piey gdzie Pańszczyzny nieznaią; iakoż w kro-

19tce potym wziąwszy Żonę y Wołów Parę, pod

20Pretextem na Zarobek Zboża w Roku prze-

21szłym wyiechawszy iuż się na Zad niepo-

22wrócił, Którego Oyciec Niedziel Kilkanaście szu-

23kaiąc niewynalazł, a powróciwszy gdy za-

24wiedzioney Pańszczyzny odrobić niebył w spo-

25sobności, W. Podhorski iak w tym Punkcie Kon-

26trakt złożony, aby W. Possessor Pańszczyzny

27Poddanych z iednego Roku nieodrobioney na

28Rok Drugi do odrobienia nieprzeciągał, po-

29świadcza, kazał Onemu wziąść Krowę y One

30iak Świadectwa wymieniaią Gromada Je-

31ziorzańska, za Rubli Sześć czyli pułSzosta [?]

32otaxowała, z Którey kwoty Część iakową nie

33odkrytą Świadectwy, za Pańszczyznę także

34niewiadomo w iakowey Wielości Dni zaległą

35W. Podhorski Sobie potrąciwszy resztuią-

36[reklamant:] cy Szacunek

k. 47v (skan 0049, strona lewa)

1Resztuiący Szacunek gdzie y iak Obrocony czy-

2li Właścicielowi powrocony z Świadectw Wia-

3domości niema, a tak Sawka Dubowenko

4do Roku Teraźnieyszego w Jeziorach pomie-

5szkawszy y Krowę Drugą niewiadomo czyli

6przedawszy, czyli gdzie na Stronie schowa-

7wszy przed Samemi Żniwami z Żoną na Sło-

8bodę wyszedł, lecz wiele by Dni do Czasu wyi-

9ścia zaległey czyli odrobioney zostało Pańsz-

10czyzny Urząd nieprzekonywa się, Gdy Żona Iwa-

11na Kliszuka [?] z Parą Wołami do Inwentarza

12Podanego w Roku niniejszym na Wiosnę Mąż

13Jego z Dziećmi Małemi pozostawszy się, Ry-

14czka [?] Jednego Pastuchowi Jeziorzańskiemu za

15Pogrzeb Męża oddawszy Wołów Parę, Robo-

16czych Poddanemu do Wsi Skoczysk [?] bez Wia-

17domości Dworskiey przedała y też Woły w

18krotce do Jezior ociekły [?], W. Podhorski Rzeczony [?]

19Woły wziąć do Dworu, gdzie z Tydzień czy-

20li więcey do Roboty używane były, a Pozosta-

21ła iak niektore Świadectwa wymienia-

22ią Piesza Dni Kilka odrabiała Pańszczyz-

23nę, a potym w krotce gdy za Prozbą y Oświa-

24dczeniem Tey że że do Wołów dla Odbywa-

25nia Pańszczyzny Człowieka postara się, W.

26Podhorski Woły Jey powrócić kazał, a Ona

27niedługo posiedziawszy też Woły y Dzieci

28zabrawszy przed Kosowicą [?] czyli w Kosowi-

29cę ze Wsi wyszła, wiele by y na tey do Cza-

30su wyiścia Odrobioney lub Zaległey pozosta-

31ło Pańszczyzny Wywod Inkwizycyi nieusta-

32nawia; Że Robę [?] Wasyl Hocha Parą Woła-

33mi do Inwentarza podany, iak iedne Świa-

34dectwo pewne zawiadamia gdy zawiodł

35[reklamant:] nieco Pańsz[czyzny]

k. 48 (skan 0049, strona prawa)

1nieco Pańszczyzny Kilku Ragami [?] był ukarany, a

2za Zawiedzioną Robociznę kazał Onemu W. Podhor-

3ski wziąść Krowę, Którą iak mocnieysze Świade-

4ctwa ustanawiaią kazał otaxować Gromadzie,

5Która za Rubli Sześć, czyli puł Szosta otaxowa-

6na została, lecz czyli tę Kwotę całkowicie za Na-

7leżytość Swoią Sobie obrachował, czyli też zbywaiącą

8Część iaką Temuż Wasylowi powrócił, Urząd Zia-

9zdowy Wiadomości niema: o tym zaś dostatecz-

10nie Świadectwa nauczaią, że Tenże Wasyl

11Hocha w Roku idącym na Wiosnę ze Wsi

12niewiadomo z iakowey przyczyny uszedł, po

13Którego wyiściu Hrycko Stadowuyt [?] Poddany

14tuteyszy od Brata Swego oddzieliwszy się za-

15raz w tę Chatę osiadł, a W. Possessor Zasiew Zi-

16my po Zbiegłym Wasylu pozostały Temuż

17Hryckowi Stadowuytowi [?] oddawszy, ma Sobie

18takową Odrobioną Powinność do iakowey Wa-

19syl Hocha był Obowiązany. Z dalszego Wy-

20wodu Świadectw y to się okazuie, że Podda-

21ni Tuteysi Jeziorzańscy tak Ciągli iako też

22y Piesi maiąc Wielkę Szczupłość Gruntu nie

23tylko że w Proporcyi Swoiego Sposobu Pól

24Sobie nadanych niemaią bo Piesi ledwie po

25Półtora Dnia, Parowi po Dni Trzy, a Płu-

26gowi po Dni Dwanaście posiadaią; Lecz

27z Powodu Piaszczystych Alejowatych [?]

28y niskich Gruntów pożytki Rzadkie odbie-

29raią, a w Roku Teraźnieyszym iuż dawno

30Kilkadziesiąt Mieszkańców Owsianym za-

31silaią się Chlebem, y z takowey nieużytości

32podzenia [?] Gruntów praccy około Rolnictwa;

33częstokroć zaniedbuiąc po Rożnych Miey-

34scach na Zarobki Chleba chodząc, Odbywa-

35nie Powinności Dworskiey zawodzą, a za-

36[reklamant:] wiedzioną

k. 48v (skan 0050, strona lewa)

1a zawiedzioną Niektórzy Pieniędzmi, Inni By-

2dłem Nieroboczym w Cenie otaxowawszy W.

3Possessorowi opłacaią, a zaś Niektórzy w Ro-

4ku Przeszłym Pańszczyznę Robiąc y na Rok

5Teraźnieyszy z W. Possessorem dobrowolnie

6ugodziwszy się, Szacunek wyrównywaią-

7cy w Mieście [?] Danin y Powinności Roczney u-

8częci [?] Pieniędzmi Gotowemi y Bydłem nie-

9roboczym oszacowanym zapłacili; Nakosta-

10tek y to się okazuie że Pańszczyzny Zimą

11po Dni Dwa, a Latem z Powodu Dni Letnich

12y Szarwarków czasem po Dni Trzy, a Cza-

13sem y po Dni Cztery w Tydzień odrabiaią,

14a w Podruże po Zboże ieżdżącym, y One z

15Domu W. Possessora do Sprzedania wożą-

16cym o Mil Sześć, a iak iedne nadmienia

17Świadectwo o Mil Siedm, wiele się Dni ba-

18wią tyle Im z większości złożonych Świa-

19dectw potrącone, bywa Pańszczyzny, nawet

20y Dnie Świąteczne za Podruż w Pańszczy-

21znie są przyimowane, Szopy Staynie

22y Chlewy w tym Roku reperowane, y po-

23krywane a Obora na Nowo y Chlew przy

24Niey na Części Ogrodu Zabudowane;

25Drew zaś na Opał Dworski z Mieysca

26przez Dziedzica wyznaczonego od Kar-

27czemki nad Traktem Brusiłowskim sto-

28iącey używaią. Takowe tedy z Świa-

29dectw Okoliczności, Urząd Ziazdowy ro-

30związawszy, Gdy Świadectwa ku ustano-

31wieniu Pewnych Zamiarów dla W. Podhor-

32skiego dość silnie przekonywaią, więc

33skłaniaiąc się do Kontraktu, y Obmowy

34[reklamant:] Tegoż

k. 49 (skan 0050, strona prawa)

1Tegoż aby Pańszczyzna z Roku na Rok prze-

2ciągana niebyła; ponieważ W. Podhorski Ko-

3mor[nik] Ziem[ski] Kijow[ski] za zaległe Pańszczyznę

4y Powinności Inwentarskie po Zbiegłych Pod-

5danych y Ławrynie Pułkuże [?] skaliczałym

6zapłacenia żąda; zatym aby Tenże Regestr

7Wielości Pańszczyzny, y Podatków Inwentar-

8skich wszczególności od Każdego z Nich pre-

9tendowaney, oraz Osobny Regestr Rzeczy

10pozostałych złożył nakazuie; a gdy W.

11Podhorski naypierwey Regestr przez Siebie pod-

12pisany z Wyrażeniem Dni Wielości y Po-

13datków Inwentarskich do Czasu Zjazdu

14Niniejszego, to iest do Dnia Dwudzieste-

15go Grudnia Nowego Stylu Roku Teraźnie[yszego]

16Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trze-

17ciego zaległych z Szacunkiem Kontraktu

18y Inwentarza zgodny Summę Pięćset

19Trzydzieści Trzy Złotych groszy Osm-

20naście, y Szeląg Jeden Polski w Obliczaniu [?]

21wierauiący [?], Drugi Także Regestr Rzeczy

22po Tereszku Bednarzu pozostałych Złł[otych]

23Dziewięć gr[oszy] Dwadzieścia, po Sawce Du-

24bowenku od Szacunku Krowy Złł[otych] Czte-

25ry, po Wasylu Hocce za Skrzynię otaxo-

26waną Złł[otych] Sześć, po Artemie Słobodzia-

27niku Siana Kopie Ośm, po groszy Pię-

28tnaście Złotych Cztery, po Iwanie Kliszu- [?]

29ku [?] od Szacunku Krowy Złł[otych] Je-

30dynaście groszy Piętnaście z położonym

31w Nim Szacunkiem składa; Urząd dla

32Przekonania się dostatecznieyszego po-

33trzebną być Przysięgę przez W. Podhorskie-

34[reklamant:] go Komor[nika]

k. 49v (skan 0051, strona lewa)

1go Komornika Ziemskiego Kijowskiego uzna-

2ie, na Tę Rothę, iako po Zbiegłych Podda-

3nych Inwentarzem podanych Tereszku

4Bednarzu Artemie Słobodzianiku Juchi-

5mie y Żonie Tegoż, Iwanie Poliszuku [?] Sa-

6wce Dubenku, a Ławrynie Sułkuże [?]

7na Gruncie znayduiącym się, Regestr zale-

8głych Powinności, y nieopłaconych In-

9wentarskich Podatków złożony Summę

10Złotych Pięćset Trzydzieści, Trzy gro-

11[szy] Osmnaście Szeląg Jeden zaymuiący

12Sprawiedliwie spisał; nic zym [?] Sobie

13oprócz Złł[otych] Trzydziestu Pięciu groszy

14Pięciu po wszystkich Poddanych z Sza-

15cunku Bydła y Rzeczy pozostałych

16w Regestrze wyrażonych nienadgrodził,

17y iako za Krow Dwie Jedne od Sawki

18Dubowenka, a Drugą od Wasyla Ho-

19cki wziętych przez Poddanych Jezio-

20rzańskich po Złł[otych] Czterdzieści Dwa

21otaxowanych za Zaległą na ten Czas

22Pańszczyznę na Sawce Dubowenku y

23Wasylu Hocce sprawiedliwie Sobie

24potrącił; a resztę z Szacunku Wasylo-

25wi Hocce Złotych Czternaście oddał;

26Którą Przysięgę ponieważ W. Podhor-

27ski, przy Zwykłey Uroczystości wyko-

28nał; Przeto Urząd Ziazdowy Regestra

29złożone podpisawszy, Kwotę w nich

30do Złotych Pięćset Trzydziestu Trzech

31groszy Osmnastu y Szeląga iednego

32[reklamant:] wyrażoną

k. 50 (skan 0051, strona prawa)

1wyrażoną za Sprawiedliwą uznaie, y z tey

2tak Złotych Trzydzieści Pięć, groszy Pięć

3po wszystkich Poddanych należące, iako

4też Złotych Dziewięć za Krokwie y Łaty

5dla JW. Hadziewicza wyżey przyznane

6potrąciwszy resztuiącą Summę Złotych

7Czterysta Osmdziesiąt Dziewięć groszy

8Trzynaście Szeląg Jeden Poll[ski] od JW.

9Hadziewicza dla W. Podhorskiego na-

10leżyć wynayduie, a tak Summy z Do-

11kumentów wyrachowane, iako też z Pun-

12któw Pretensyi ustanowione, y po wy-

13prowadzonych Inkwizycyach Przysięgą przy-

14się- [?] żone z Potrąceniem pozostałe po wy-

15żey wyrażone, to iest Pierwsza Tysiąc

16Sto Złotych z Arędy Karczemney z Prowi-

17zyą Dwuletnią do Złotych Stu Siedm-

18dziesiąt Sześciu, Druga Tysiąc

19Pięćset Siedmdziesiąt Ośm Złotych z

20Potrącenia Trzyletniey Tenuty z Pro-

21wizyą Trzechletnią do Złotych Trzech-

22set Siedmdziesiąt Ośmiu gr[oszy] Dwu-

23dziestu Jednego, Trzecia Dziewięć Ty-

24sięcy Sto Siedmdziesiąt Trzy na Posses-

25syi niemieszcząca się z Prowizyą Trzech-

26letnią w Zamiarze Złotych Dwa Ty-

27siące Dwieście Cztery groszy Osmna-

28ście przynależną, Czwarta Tysiąc Ośm-

29dziesiąt Jeden Złotych groszy Osmna-

30ście z Dekretu Ziazdowego wypływa-

31iących, Piąta Dwieście Dziewięćdziesiąt

32Sześć Złotych groszy Dwadzieścia Ośm,

33[reklamant:] za nadsiewy

k. 50v (skan 0052, strona lewa)

1za Nadsiewy, Szosta Czterysta Dziewięć-

2dziesiąt Siedm Złotych groszy Trzyna-

3ście Szeląg Jeden za Niedobory, Rzecz-

4nie [?] y Tkackie od Maxyma Chalimon-

5czuka nieopłacone wogulnosząc [?] Sze-

6snaście Tysięcy Czterysta Osmdziesiąt

7Sześć Złotych groszy Ośm Szeląg Jeden

8ustanawia, y Oprocz Summ Dziewięciu

9Tysięcy Stu Siedmdziesiąt Trzech, y

10Tysiąca Stu Złotych na Possessyi nieu-

11mieszczonych, Które się Złotem Ważnym

12Obrączkowym iako z Summy Oryginał-

13nie [?] Złotem zaliczoney pochodzących pła-

14cić maią, resztę Summ Złotem, lub Mo-

15netą Polską Srebrną od JW. Hadziewi-

16cza dla W. Podhorskiego należyć przy-

17sądza, y stosownie do Dekretu w wy-

18konaniu będącego, Należność W. Podhor-

19skiego nie pod Ustąpieniem z Dóbr ale

20pod Rygorem zapłacić wskazuiącego,

21Nakazuie aby JW. Piotr Hadziewicz

22Brygadyer Kawaleryi Narodowey Sum-

23mę Szesnaście Tysięcy Czterysta

24Osmdziesiąt Sześć wyżey Wspomnio-

25ną Gatunkiem Pieniędzy Opisaną w

26Roku Przyszłym Tysiąc Siedmset

27Dziewięćdziesiąt Czwartym Dnia

28Dwudziestego Piątego Stycznia po-

29dług Nowego Stylu przed Aktami

30Zasławskiemi iakowe w Czasie Kon-

31traktów stwać [?] będą do Rąk W. Anto-

32[reklamant:] niego Pod[horskiego]

k. 51 (skan 0052, strona prawa – górne 3/4)

1Antoniego Podhorskiego Komornika Ziem[skiego]

2Kijow[skiego]: lub od Niego Plenipotencyą maiące-

3go pod Winę Wywołania przy Manife-

4ście ogłosić się powinną zapłacił; a skut-

5kiem Powyższey Rezolucyi z Powodu nieza-

6płacenia Win za Sprzeciwienie się opisaney

7Stronie Powodowey JW. Hadziewicza publi-

8kować dozwala, y Woźnego Opatrz[nego] Piotra

9Przygadkowatego [?] przydaie, Który stanowszy

10przed Mieyscem Jurysdykcyi Winę Wywo-

11łania w Punkcie niezapłacenia Zakładu Sta-

12rościńskiego, y Luit Czterech na JW. Piotrze

13Hadziewiczu Brygadyerze Kawaleryi Naro-

14dowey obwołał, y o tym Urząd Niniejszy u-

15wiadomił; Po Którym Obwołaniu Urząd po

16Exekucyą gdzie z Prawa należy odsyła,

17y Inkwizycye w Rotule zapieczętowane, y

18zaprzysiężone W. Podhorskiemu wydaie

19Mocą tego Dzieła. Daniel Włochowicz Vi-

20ces Gerent Grodz[ki] Jen[eralny] [?] W[oiewódz]twa Kijow[skiego] m[anu] p[ro]p[ria]. (L.S.)

21Który to Dekret słowo w słowo iak się w so-

22bie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich Kijo-

23wskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 3/14 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem ROSZKOWSKIM; podał osobiście W. Antoni PODHORSKI, sędzic ziemski i komornik (ziemski) powiatu kijowskiego. Dekret spisany na 4 arkuszach papieru stemplowego, podpisany przez Daniela WŁOCHOWICZA, wicegerenta grodzkiego województwa kijowskiego. Intytulacja dekretu imieniem cesarzowej KATARZYNY ALEKSIEJEWNY (Katarzyna II) – po II rozbiorze.

Przebieg: dekret Sądu Zupełnego Grodzkiego Kijowskiego z 23 XI / 4 XII 1793 (powód Podhorski c/a pozwany JW. Piotr HADZIEWICZ, brygadier kawalerii narodowej; pozew zeznany 28 X 1793 st. st. przez W. Tomasza JELEŃSKIEGO [?]) – za sprzeciwienie się wcześniejszemu dekretowi z 16 VII 1793 ukarano Hadziewicza zakładem i luitami (za publikat z 27 X 1793 w Jeziorach) i nakazał zjazd na grunt wsi Jeziory na 8 XII 1793 st. st. Zjazd otwarty 8 XII (obecni: Michał ŚWIĘTOCHOWSKI, Mikołaj DOLIŃSKI, Jan TARNAWSKI, woźny Piotr PRZYGADKOWATY [?]), odroczony z powodu wieczornej pory na 9 XII; pozwany Hadziewicz nie stanął.

Istota sporu: kontrakt arendowny trzyletni na wieś Jeziory z folwarczkiem i karczemką na trakcie brusiłowskim, zawarty w Dubnie 25 I 1791 między Hadziewiczem (dziedzicem; siedziba w Chodorkowie) a W. Marcinem MSZAŃSKIM [?], podczaszym [...] [?], i roborowany w księgach kontraktowych dubieńskich 27 I 1791 – na sumę 30 000 zł złotem obrączkowym (dukat po 18 zł), z 8% prowizji. Mszański manifestował się (27 IX 1791, gród kijowski) o niepodany inwentarz, nadmierne powinności, przymusowo osadzonego arendarza i zawyżone grunty; dekret zjazdowy 28 XII 1791 ustanowił inwentarz (intrata z poddanych 4592 zł 10 gr rocznie, arenda karczemna 2350 zł). Mszański scedował prawa na Podhorskiego (Dubno, kontrakty, 28 I 1792). Urząd zjazdowy rozliczył kolejne pozycje: arendę karczemną (Podhorski przysiągł, że mógł ją wydzierżawić najwyżej za 100 czerwonych zł rocznie), tenutę trzyletnią, sumę „na posesji niemieszczącą się”, koszty procesu, nadsiew zboża (przysięga dyspozytora M. DOLIŃSKIEGO; żyto po 6 zł, pszenica po 9 zł za korzec), piekarnię, niedobory poddanych (zbiegli i ubodzy poddani: Ławryn PUŁKUCH/SUŁKUCH [?], Tereszko BEDNARZ, Artem SŁOBODZIANIK, Juchim, Iwan DUKACZENKO [?], Sawka DUBOWENKO, Iwan KLISZUK/POLISZUK [?], Wasyl HOCHA, Maksym CHALIMONCZUK – podatek tkacki) – z inkwizycją świadków i przysięgą Podhorskiego.

Wyrok: Hadziewicz ma zapłacić Podhorskiemu łącznie 16 486 zł 8 gr i 1 szeląg (pozycje: arenda 1100 zł + 176 zł prowizji; tenuta 1578 zł + 378 zł 21 gr; suma na posesji niemieszcząca się 9173 zł + 2204 zł 18 gr; koszty z dekretu zjazdowego 1081 zł 18 gr; nadsiewy 296 zł 28 gr; niedobory i podatek tkacki 497 zł 13 gr 1 szel.), w tym 9173 zł i 1100 zł złotem obrączkowym, resztę złotem lub monetą srebrną – 25 I 1794 n. st. przed aktami zasławskimi w czasie kontraktów, pod winą wywołania przy manifeście; za niezapłacenie zakładu starościńskiego i 4 luitów woźny Piotr Przygadkowaty [?] obwołał na Hadziewiczu winę wywołania. Odwołania Podhorskiego do Sądu Zupełnego w kilku punktach urząd odrzucił.

U dołu k. 46v inną ręką poświadczenie: „Zgadza się z Xięgami Zaświadczam Świętochowski [?]”.

Miejsca niepewne (liczne, pismo staranne, ale słownictwo gospodarcze rzadkie): m.in. „Zakład Stu[...] [?]” (= Starościński, por. k. 40), „Przytomności … Woźnego G[enerała] [?] P[owia]tu [?]”, nazwisko woźnego (Przygadkowski / Przygadkowaty [?]), „Mszański [?]”, „Podczaszym Ż. [?]”, „Tłuczenie Jagieł bez Czeszki [?] y Miarkowy [?]”, „ku zadatowieniu [?]”, „z wyrzebania [?] Datu wzywić [?]”, „Wakuiąca [?]”, „Zrobnym [?]”, „Robę [?]” (= „Roboczy” ?), „Arsawuta [?]”, „Rzeszowackich [?]”, „Ille [?] Ruskiego” (= św. Eliasza, 20 VII st. st.), imiona poddanych, „Ragami [?]” (= razami ?), „Garcy” (miara zboża).

Słownictwo: zjazd (ziazd) – sąd na gruncie; konwinkowany – przekonany (prawnie), skazany; publikat – ogłoszenie banicji/wyroku; zakład starościński, luita – kary sądowe; tenuta – dzierżawa; roborować – wpisać do akt; czerwony złoty, złoto obrączkowe – dukaty; korzec, garniec – miary zboża; szarwark – robocizna na drogach; inkwizycja – przesłuchanie świadków; rotuł – zwój akt.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

3/14 I 1794 W. Antoni Podhorski, komornik ziemski kijowski, podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) zaoczny dekret zjazdowy wicegerenta grodzkiego kijowskiego Daniela Włochowicza, wydany 8–9 XII 1793 st. st. na gruncie wsi Jeziory, w sprawie z JW. Piotrem Hadziewiczem, brygadierem kawalerii narodowej, dziedzicem Jezior. Chodziło o rozliczenie trzyletniej arendy Jezior (kontrakt Hadziewicza z Marcinem Mszańskim [?], Dubno 25 I 1791, na 30 000 zł w złocie; prawa Mszańskiego scedowane w 1792 Podhorskiemu): po rozpatrzeniu dokumentów, przysiąg Podhorskiego i dyspozytora M. Dolińskiego oraz zeznań świadków o niedoborach, ucieczkach i ubóstwie poddanych jeziorańskich, urząd przyznał Podhorskiemu 16 486 zł 8 gr 1 szeląg (część w złocie obrączkowym), płatne 25 I 1794 przed aktami zasławskimi w czasie kontraktów, a za niezapłacone kary woźny obwołał na Hadziewiczu winę wywołania; sprawę odesłano do egzekucji.

Transkrypcja

k. 51 (skan 0052, strona prawa – dolna 1/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

2Czwartego, Dnia Czwartego podług Daw-

3nego, a Piętnastego podług Nowego Stylu,

4Miesiąca Stycznia.

5NA Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Impera-

6[reklamant:] torskiey

k. 51v (skan 0053, strona lewa)

1torskiey M[oś]ci Żytomierzu. Przedemną Józefem

2Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

3W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Niniejszemi

4Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Stawaiący Osobiście Ur. Onu-

5fry Korzeniowski ten Zapis Ręczny od Ur.

6Hieronima Rawicza Siedleckiego Oyca

7Ur. Janowi, y Maryannie z Rawiczów Cy-

8bulskim Zięciowi y Córce na Wszystkie Dłu-

9gi Pieniężne Dworek w Dobrach Wsi We-

10pryku Sytuowany Chudobę Dobytek, y wszy-

11stkie Rzeczy Gospodarskie Dany na Papierze

12Polskim Stępll[owym] Ceny grosza Srebrnego spisany

13Podpisami Ręki Tak W. Siedleckiego przy

14Krzyżyku iako też y Przyiaciół zatwierdzony

15do Akt Grodz[kich] Kijow[skich] w Oblatę podał w Brzmie-

16niu takowym. Ja niżey Znakiem Krzyża S[więte]go

17Podpisany Zdrowym będąc na Ciele y Umyśle

18doznawszy Przychilności Corki Moiey Mary-

19anny z Rawiczów Cybulskiey do tych czas y ode-

20brawszy tak od Zięcia Jana Cybulskiego, ia-

21ko też od Wspomnioney Corki Przyrzeczenie

22że w Starości moiey od Nich opuszczony nie bę-

23dę Czynię ten Dzisieyszy Zapis wyż wyrażo-

24nym Janowi y Maryannie Cybulskim Który

25takowey Mocy y Waloru mieć chcę iakom przed

26Aktami Grodz[kiemi] Osobiście stanął, y zeznał, w ten

27następuiący Sposób Ponieważ Corkę moią Ma-

28ryannę Cybulską do tych czas niewyposaży-

29łem, rozporządziwszy zupełnie Młodsze

30Dzieci Moie Józefa y Teresę Przeto Teyże

31Wspomnioney Maryannie Cybulskiey wszy-

32stkie po Śmierci Moiey Dobytki Chudoby y

33Sprzęty Gospodarskie Długi Pieniężne pozo-

34stałe, oraz Dworek ze wszystkim Zabudowa-

35niem w Wepryku, y co tylko po mnie zosta-

36nie w Posag wyż Rzeczoney Corce Moiey Ma-

37ryannie Cybulskiey y Jey Własnym Sukcesso-

38[reklamant:] rom

k. 52 (skan 0053, strona prawa – górna połowa)

1Sukcessorom wiecznemi Czasy daię daruię, y za-

2pisuię, tak, ażeby Inni Dzieci Moie, lub Jch Suk-

3cessorowie żadney nigdy w tym Części niemie-

4li, ani Spłatu, lub Podziału od Wyż Wyrażonych

5Maryanny y Jana Cybulskich tudzież Jch Suk-

6cessorów wyciągać nieważyli się; pod Odpowie-

7dzią y Karą Prawną; wkładaiąc Obowiązek na

8Corkę Swoią Maryannę, y Jana Cybulskich, a-

9by po Zeyściu O Duszy Oyca Swego pamię-

10tali, y Ten Zapis Dzisieyszy dobrowolnie, y

11podług Woli moiey przy Uproszonych Przyia-

12ciołach podpisuię. Działo się w Wepryku

13Dnia Dziesiątego Stycznia, Tysiąc Siedm-

14set Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku. Hiero-

15nim Rawicz Siedlecki +. Jako Proszony Przy-

16iaciel podpisuię się A. Komarnicki m[anu] p[ro]p[ria]. Jako

17Proszony Przyiaciel podpisuię się Kazimierz Le-

18chowski [?] m[anu] p[ro]p[ria]. Jako Proszony Przyiaciel podpi-

19suię się. T. Kotowski m[anu] p[ro]p[ria]. Który to Zapis słowo

20w słowo iak się w sobie ma do Xiąg Niniey-

21szych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 4/15 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał Ur. Onufry KORZENIOWSKI. Zapis „ręczny” (prywatny) na papierze polskim stemplowym ceny grosza srebrnego, wystawiony w Wepryku 10 I 1793; wystawca Hieronim RAWICZ SIEDLECKI – niepiśmienny, podpisał krzyżykiem.

Treść: Siedlecki, nie wyposażywszy dotąd córki Maryanny (żony Jana CYBULSKIEGO), a zaopatrzywszy już młodsze dzieci Józefa i Teresę, w zamian za opiekę na starość zapisuje Cybulskim w posagu wszystko, co po nim zostanie: dobytek, chudobę, sprzęty gospodarskie, długi pieniężne (wierzytelności) i dworek z zabudowaniami w Wepryku; inne dzieci nie mają prawa do spłaty ani podziału; zobowiązuje Cybulskich do pamięci o jego duszy. Świadkowie: A. KOMARNICKI, Kazimierz LECHOWSKI [?], T. KOTOWSKI.

Miejsca niepewne: nazwisko świadka „Lechowski [?]”; formuła urzędu „Przytym [?]” (por. akt 1).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

4/15 I 1794 Ur. Onufry Korzeniowski podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) prywatny zapis Ur. Hieronima Rawicza Siedleckiego (Wepryk, 10 I 1793; podpis krzyżykiem): niewyposażonej dotąd córce Maryannie z Rawiczów i zięciowi Janowi Cybulskim, w zamian za przyrzeczenie opieki na starość, zapisał w posagu cały majątek, jaki po nim zostanie – dobytek, chudobę, sprzęty, wierzytelności oraz dworek z zabudowaniami we wsi Wepryk – z wyłączeniem od spłat i działów młodszych dzieci Józefa i Teresy, już zaopatrzonych; świadkowie A. Komarnicki, K. Lechowski [?], T. Kotowski.

Transkrypcja

k. 52 (skan 0053, strona prawa – dolna połowa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt

2Czwartego Dnia Czwartego podług Dawne-

3go, a Piętnastego podług Nowego Stylu Mie-

4siąca Stycznia.

5NA Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Impera-

6torskiey Mości Żytomierzu. Przedemną Jó-

7zefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym

8Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Niniejsze-

9mi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. – Osobiście Stawaiący W.

10Wincenty Pruszyński Rott[mistrz] W[oysk] K[oronnych] [?] Plenipoten-

11[reklamant:] cyą od WW.

k. 52v (skan 0054, strona lewa)

1cyą od WW. Rzeczyckich Komor[ników] [?] Ziem[skich] Lubell[skich]

2Sobie Stawaiącemu do Wszelkich Czynności

3daną na Papierze Poll[skim] Srebr[nym] gr[oszowym] napisaną

4Podpisami Ręki tak Plenipotencyą Czynią-

5cych iako też y Przyiaciół, przy Pieczęciach

6Trzech na Laku Czerwonym wyciśnionych

7zatwierdzoną, z Paragrafem na Boku będą-

8cym do Akt Grodz[kich] Kijow[skich] w Oblatę podał, w

9następuiącym Sposobie. My niżey na Pod-

10pisach Wyrażeni znamy tą Plenipotencyą

11Ręczną Naszą Daną W. JmćPanu Wincente-

12mu Pruszyńskiemu R. W. K. Bratu Naszemu

13Rodzonemu, Iż My maiąc Sprawy Nasze

14w Woiewództwie Kijow[skim] w Jurysdykcyach

15Rozmaitych [?], a niemogąc Sami Tychże tak

16dla odległości Mieysca, iako y dla Innych

17Zatrudnień Naszych dopilnować; Przeto na

18Mieyscu y w Osobach Naszych na Mocy

19Statutu Wielkiego Xięstwa Litewskiego,

20Tegoż W. JmćPana Wincentego Pruszyń-

21skiego Brata Naszego Rodzonego stano-

22wiemy zapisuiemy, y ordynuiemy daiąc te-

23muż Zupełną Moc y Władzę stawać, wyda-

24wać Kontrowertować, w Kompozycyą pisać

25się; Dekreta Sprawiedliwe Akceptować od U-

26ciążliwych do Wyższych Jurysdykcyi ap-

27pellować, w Ugody Przyiacielskie wchodzić,

28na Kompromissa pisać się, Terminów pil-

29nować, Processem szkodzić, Summy Dekre-

30tami Przysądzone odbierać z Odebranych

31Imieniem Naszym kwitować, Termina

32ad Cassandum approbować, Manifesta I-

33mieniem Naszym czynić, y wszelkich Do-

34brodzieystw Prawnych używać; a cokolwiek

35[reklamant:] przez Tegoż

k. 53 (skan 0054, strona prawa – górna połowa)

1a cokolwiek przez Tegoż W. Pruszyńskiego Bra-

2ta Naszego postąpiono prawnie y postanowio-

3no będzie, To wszystko My, za Rzecz Twardą

4Stałą y nieporuszoną przyiąć deklaruiemy; za-

5chowuiąc Tey Plenipotencyi Ręczney Moc

6y Ważność do Lat Trzech Miesięcy y Dni

7Sześć [?]; y na to się Rękoma Własnemi przy

8Uproszeniu WWch Przyiaciół podpisuiemy.

9Działo się w Potoku Wielkim Dnia Dwu-

10dziestego Osmego Września, Tysiąc Siedm-

11set, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku. M. Rze-

12czycki R. Z. L. [?] (L.S.) w Assystencyi Męża Swoiego

13podpisuię się Anna z Pruszyńskich Rzeczy-

14cka (L.S.) Proszony do tey Plenipotencyi podpi-

15suię się Przyiaciel Józef Kiełczowski [?] (L.S.) Pro-

16szony Przyiaciel do tey Plenipotencyi podpisu-

17ię się Jan Woyciechowski (L.S.) Która to Ple-

18nipotencya słowo w słowo iak się w sobie

19ma do Xiąg Niniejszych Gr[odzkich] Kij[owskich] iest wpisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 4/15 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał sam plenipotent W. Wincenty PRUSZYŃSKI, rotmistrz (w tytule „R. W. K.” – zapewne rotmistrz wojsk koronnych; w akcie 5 – „R. K. N.”, rotmistrz kawalerii narodowej). Plenipotencja na papierze polskim srebrnym groszowym (stemplowym), z trzema pieczęciami na czerwonym laku i „paragrafem na boku” (podpis/parafa na marginesie).

Mocodawcy: M. RZECZYCKI (podpis „M. Rzeczycki R. Z. L.” [?]; w formule oblaty „WW. Rzeczyckich Komor. [?] Ziem. Lubell.”; w akcie 5 Anna z Pruszyńskich Rzeczycka – „sędzina ziemska lubelska”) i jego żona Anna z PRUSZYŃSKICH RZECZYCKA, rodzona siostra Wincentego – por. akt 5 (750 zł z kontraktu zastawnego wsi Czetepin [?], zostawione dla Anny). Plenipotencja datowana w Potoku Wielkim 28 IX 1793; świadkowie Józef KIEŁCZOWSKI [?], Jan WOYCIECHOWSKI. Formuła plenipotencji jak w akcie 3 (Statut Litewski) – rozstrzyga tam miejsca niepewne.

Miejsca niepewne: skrót urzędu Rzeczyckiego („Komor.” w oblacie, „R. Z. L.” w podpisie); „w Jurysdykcyach Rozmaitych [?]”; „Miesięcy y Dni Sześć [?]” (w rkp. „y Dni Sześć/Sztuż”, może „Dni Sześć” lub skrót); nazwisko świadka „Kiełczowski [?]”.

Łacina: ad Cassandum – do kasowania (unieważnienia) terminów, pozwów; approbować – zatwierdzać; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

4/15 I 1794 W. Wincenty Pruszyński, rotmistrz, podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) plenipotencję wystawioną mu przez jego siostrę Annę z Pruszyńskich i jej męża M. Rzeczyckiego (urzędnika ziemskiego lubelskiego) w Potoku Wielkim 28 IX 1793: wobec spraw w różnych jurysdykcjach województwa kijowskiego, których z powodu odległości nie mogą sami pilnować, ustanawiają brata plenipotentem z pełną mocą stawania, spierania się, zawierania ugód i kompromisów, przyjmowania dekretów i apelowania od nich, odbierania i kwitowania sum, kasowania terminów i składania manifestów; plenipotencja ważna przez trzy lata. Świadkowie J. Kiełczowski [?] i J. Woyciechowski. (Por. akt 5.)

Transkrypcja

k. 53 (skan 0054, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwar-

2tego, Dnia Czwartego podług Dawnego, a

3Piętnastego podług Nowego Stylu M[iesią]ca Stycznia.

4NA Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Impera-

5torskiey Mości Żytomierzu Przedemną Jó-

6zefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym

7Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Ni-

8nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Osobiście

9[reklamant:] Stawaiący

k. 53v (skan 0055, strona lewa)

1Osobiście Stawaiący Ur. Andrzey Ławro-

2wicz Tę Plenipotencyą Ręczną Generalną

3do Wszystkich Czynności Sobie y Innym

4Służącą od W. Franciszka Kuryłowicza

5Dworu Polskiego Szambellana wręczoną

6Podpisem Ręki Tegoż, y WWch Przyiacioł przy

7Pieczęciach Trzech na Laku Czerwonym

8wyciśnionych zatwierdzoną na Papierze

9Ceny Stępla Opłaconego poświadczaiącym

10spisaną do Akt Grodz[kich] Kijow[skich] w Oblatę po-

11dał w takowym Sposobie. Niżey Podpisa-

12ny zeznawam tą Moią Plenipotencyą Ręczną

13Mocą Statutu W. X. L. sporządzoną Ważność

14Autentycznego Zeznania w sobie maiącą, Iż ja

15maiąc Sprawy Moie Różne z Różnemi Jchmo-

16ściami w Sądach Ziem[skich] y Grodzkich, tak Żyto-

17mierskich iako też y Kijowskich oraz Termina

18do Podniesienia y odebrania Summ, a niemo-

19gąc Sam Osobiście dopilnować Tychże, Przeto

20na Mieyscu y w Osobie moiey WWch y Urr.

21Jana y Piotra Wirskich [?], Stanisława Szcze-

22panowskiego, Andrzeja Ławrowicza, Jana

23Dubrowlańskiego [?], Felicjana Czaplica [?], Win-

24centego Retkałowskiego [?] za Pełnomocnych

25Plenipotentów Moich obieram y zapisuię

26daiąc Onym zupełną Moc y Władzę, we

27wszelkich Sprawach Moich stawać, Kom-

28pozycyą pisać, Kontrowertować, wzdawać [?],

29Dekreta Sprawiedliwie nastąpione akcep-

30tować, od Uciążliwych do Wyższey Jurysdy-

31kcyi odwoływać się, Summy Wszelkie Przy-

32wny [?] y Luity Dekretami przysądzone od-

33bierać, z Odebranych Imieniem Moim kwi-

34tować, Termina do Skassowania Processów

35[reklamant:] wydawać

k. 54 (skan 0055, strona prawa)

1wydawać, Wydane approbować, Manifesta zanosić,

2Terminów Kondescensyi attentować, Pytania for-

3mować, Responsorya odpisywać, Regestra Świa-

4dków spisywać y podpisywać, Onych na Inkwizy-

5cyą wprowadzać, y też zaprzysięgać, lub też po-

6dług wymagania Interessu pod Inkwizycyą

7Strony Przeciwney podlegać się, Processami, z

8Strony Moiey nastąpionemi, y otrzymać się mo-

9gącemi szkodzić, w Ugody Przyiacielskie wchodzić

10Tranzakcye Wszelkie Imieniem moim zdobrować [?]

11Prorogacye podpisywać y Termina Kondescensyi

12Prorogacyami oznaczać, Swiadków excypować

13lub na Onych zgadzać się, Zapisy na Kompro-

14missa zeznawać, Innych Pełnomocników z Po-

15dobnąż Władzą w Mieyscu Swoim substytuować,

16y to wszystko cokolwiek Sprawy Moie wymagać

17będą czynić, y wszelkich Dobrodzieystw Prawnych

18używać, a cokolwiek w Interessach y Sprawach Mo-

19ich przez wyżey wyszczególnionych Plenipoten-

20tów, lub Ich Substytutów prawnie y Sprawiedliwie

21postąpiono y Postanowiono będzie, to wszystko za

22Rzecz nieporuszoną przyiąć obowiązuię się: Zacho-

23wuiąc tey Plenipotencyi Ważność do Lat Trzech

24y Miesięcy tyluż, na co się przy Uproszonych Przy-

25iaciołach podpisuię. Datt w Żytyńcach [?] Roku Ty-

26siąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Dnia

27Czternastego Lutego. Tę Plenipotencyą do odebra-

28nia Summy z Dekretu Ziem[skiego] Kijow[skiego] od JW. Józefa

29Pruszyńskiego K[asztelanica] Ż[ytomierskiego] podpisuię. F. Kuryłowicz

30mpp. (L.S.) Proszony Przyiaciel do tey Plenipoten-

31cyi podpisuię się. Fortunat Grodzicki (L.S.) Ustnie

32y Oczewisto do tey Plenipotencyi Proszony podpi-

33suię się Przyiaciel. Józef Obertyński Podcz[aszy] [?] Rottm[istrz] [?]

34N. R. O. [?] (L.S.) Która to Plenipotencya słowo w słowo

35iako się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich

36Kijow[skich] iest zapisana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 4/15 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał Ur. Andrzej ŁAWROWICZ, jeden z plenipotentów. Plenipotencja „ręczna generalna” W. Franciszka KURYŁOWICZA, szambelana Dworu Polskiego (królewskiego), na papierze stemplowym („Ceny Stępla Opłaconego poświadczaiącym”), z trzema pieczęciami na czerwonym laku; sporządzona „mocą Statutu W. X. L.” (Wielkiego Księstwa Litewskiego – formularz jak w aktach 3 i 9).

DATA: w tekście plenipotencji „Datt w Żytyńcach [?] Roku … Dziewięćdziesiąt Czwartego Dnia Czternastego Lutego” – 14 II 1794, czyli PÓŹNIEJ niż data oblaty (4/15 I 1794) w nagłówku. Możliwa pomyłka pisarza (np. 1793 lub „Stycznia”) albo wpis dokonany później pod dawną datą. Odczyt daty i miejsca pewny co do „Czternastego Lutego”, nazwa „Żytyńcach” – niepewna.

Dopisek mocodawcy przy podpisie: plenipotencja (w tym wypadku) do odebrania sumy z dekretu ziemskiego kijowskiego od JW. Józefa PRUSZYŃSKIEGO, „K. Ż.” – kasztelanica żytomierskiego (rozstrzygnięte aktem 11: „Józef Pruszyński K.Ż. Syn JW. Stanisława Pruszyńskiego Kasztel. Żyt.”).

Plenipotenci: Jan i Piotr WIRSCY [?], Stanisław SZCZEPANOWSKI, Andrzej ŁAWROWICZ, Jan DUBROWLAŃSKI [?], Felicjan CZAPLIC [?], Wincenty RETKAŁOWSKI [?] (nazwisko niepewne – w rkp. „Retkałowskiego”/„Rewkałowskiego”). Świadkowie: Fortunat GRODZICKI, Józef OBERTYŃSKI (tytuł skrócony „Podcz. Rottm. N. R. O.” [?] – nieczytelny skrót, może podczaszy i rotmistrz).

Miejsca niepewne: „wzdawać [?]” (może „wydawać”), „Summy Wszelkie Przy-/wny [?]” (wyraz przeniesiony, niejasny – może „Przyczynne” lub zniekształcone), „zdobrować [?]” (zawierać, „zdobrowolnie” [?]).

Łacina i terminy: Kondescensya – zjazd sądu na grunt (descensus); attentować – podejmować, dochodzić; Responsorya – odpowiedzi (na pytania przy inkwizycji świadków); Inkwizycya – przesłuchanie świadków; excypować – zgłaszać zarzuty przeciw świadkom; Prorogacye – odroczenia terminów; substytuować – ustanawiać zastępców; Luity – sumy wykupu (luicja); mpp. (manu propria) – własnoręcznie; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

4/15 I 1794 Ur. Andrzej Ławrowicz podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) generalną plenipotencję W. Franciszka Kuryłowicza, szambelana dworu polskiego, który – mając różne sprawy w sądach ziemskich i grodzkich żytomierskich i kijowskich oraz terminy do podniesienia sum, a nie mogąc ich sam pilnować – ustanowił plenipotentami Jana i Piotra Wirskich [?], Stanisława Szczepanowskiego, Andrzeja Ławrowicza, Jana Dubrowlańskiego [?], Felicjana Czaplica [?] i Wincentego Retkałowskiego [?], z pełną mocą stawania, apelowania, odbierania i kwitowania sum, prowadzenia inkwizycji świadków, zawierania ugód i kompromisów oraz substytuowania zastępców, na trzy lata i trzy miesiące; dopisał, że plenipotencja służy do odebrania sumy z dekretu ziemskiego kijowskiego od JW. Józefa Pruszyńskiego, kasztelanica żytomierskiego. Świadkowie F. Grodzicki i J. Obertyński. Plenipotencja datowana w Żytyńcach [?] 14 II 1794 – data sprzeczna z datą oblaty.

Transkrypcja

k. 54 (skan 0055, strona prawa – dół)

1[pod tytułem, zamaszyście:] Dwiecza [?]

k. 54v (skan 0056, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Czwartego podług Dawnego, a Piętnastego

3podług Nowego Stylu Miesiąca Stycznia.

4NA Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey Mości

5Żytomierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice

6Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami

7Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]. Osobiście Stawaiący Ur. An-

8drzey Ławrowicz z Mocy Plenipotencyi od W. Francisz-

9ka Kuryłowicza Szambell[ana] Dworu Poll[skiego] Sobie Kompa-

10rentowi daney y służącey, do Akt Grodz[kich] Kijow[skich] na Dniu dzi-

11sieyszym w Oblatę podaney Czyniący, Zdrowy będąc na

12Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey Własney należney Ziem[skiey]

13Jurysdykcyi Prawa Sądu Powiatu y W[oiewódz]twa, a pod teraźnieysze

14dobrowolne Zeznanie Swoie kwitowe cale się poddaiąc y wiela-

15iąc [?] wiadomo iawno czyni Ustnie y dobrowolnie Zeznaie

16Iż co Dekretem Ziem[skim] Kijow[skim] Roku Tysiąc Siedmset Dzie-

17więćdziesiąt Trzeciego Dnia Siodmego podług Dawnego

18a Osmnastego Miesiąca Września podług Nowego Stylu

19Między W. Franciszkiem Xawerym Kuryłowiczem Szam-

20bell[anem] Dworu Poll[skiego] z iedney, a JW. Józefem Pruszyńskim K[asztelanicem] Ż[ytomierskim]

21y Innemi z drugiey Strony nastąpionym nakazano zo-

22stało, aby JW. Józef Pruszyński K[asztelanic] Ż[ytomierski] Syn JW. Stanisła-

23wa Pruszyńskiego Kaszt[elana] Żyt[omierskiego] Summę Złł. Poll[skich] Tysiąc Siedm-

24set Siedmdziesiąt Cztery y gr Dwanaście z Niedoborów po-

25dług Kontraktu wynalezioną na Terminie niniejszym przed

26Aktami Grodz[kiemi] Kijow[skiemi] do Rąk W. Kuryłowicza lub Jego Umo-

27cowanego oddał y wyliczył, któremu ulegaiąc Dekretowi

28ponieważ JW. Józef Pruszyński K[asztelanic] Ż[ytomierski] Summę wyżey wymie-

29nkowaną [!] na Dniu dzisieyszym rzetelnie y istotnie wraz

30z Luitą Czternastu Grzywien oddał y zaliczył, Przeto Ur. Sta-

31waiący Imieniem W. Kuryłowicza, y Jego Sukcessorów JW.

32Pruszyńskiego Kaszt[elani]ca Żyt[omierskiego] Summę Tysiąc Siedmset Siedmdzie-

33siąt Cztery Złł. Ł[?] gr Dwanaście Poll[skich] y Luitę Grzywien Czter-

34naście Wypłacaiącego wraz z Sukcessorami Jego na Wie-

35czne y nigdy nieodzowne Czasy kwituie, y Process w tey

36Sprawie dotąd Ciągniony umarza Mocą dobrowolnego

37Zeznania swoiego. Andrzey Ławrowicz mpp.

38[na dole strony, inną ręką:] Czytałem Swiętochowski [parafa]

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit złożony 4/15 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM przez Ur. Andrzeja ŁAWROWICZA jako plenipotenta W. Franciszka Ksawerego KURYŁOWICZA, szambelana Dworu Polskiego – plenipotencja oblatowana tego samego dnia (akt 10).

Podstawa: dekret ziemski kijowski z 7/18 IX 1793 w sprawie Kuryłowicz c/a JW. Józef PRUSZYŃSKI, kasztelanic żytomierski (syn JW. Stanisława PRUSZYŃSKIEGO, kasztelana żytomierskiego), i inni – nakazujący zapłatę 1774 zł 12 gr „z niedoborów podług kontraktu” (zapewne dzierżawnego). Pruszyński zapłacił sumę wraz z „luitą” (tu: karą sądową, wadium) 14 grzywien; plenipotent kwituje go na wieczne czasy i umarza proces. Skrót „K. Ż.” rozwiązany tu jako „kasztelanic żytomierski” (dzięki dopowiedzeniu „Syn JW. Stanisława Pruszyńskiego Kasztel. Żyt.”).

Pod tytułem zamaszyste „Dwiecza” [?] – znaczenie niejasne (może reklamant lub dopisek kancelaryjny). „Czytałem Swiętochowski” – adnotacja kontrolna innej ręki (kolacjonowanie wpisu), zob. też dalsze wpisy. W tekście „wymienkowaną” – błąd pisarza (za „wymienioną”); „Złł. Ł [?] gr” – zapewne „Złł. y gr”.

Terminy: Komparent – stawający przed urzędem; Luita – tu kara/wadium (grzywny) zasądzone dekretem; umarzać proces – kończyć sprawę.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

4/15 I 1794 Ur. Andrzej Ławrowicz, plenipotent W. Franciszka Ksawerego Kuryłowicza, szambelana dworu polskiego, zeznał przed urzędem grodzkim kijowskim w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski), że JW. Józef Pruszyński, kasztelanic żytomierski, syn Stanisława, kasztelana żytomierskiego, zapłacił – zgodnie z dekretem ziemskim kijowskim z 7/18 IX 1793 – 1774 zł 12 gr należne z niedoborów według kontraktu wraz z karą 14 grzywien; imieniem Kuryłowicza i jego sukcesorów kwituje Pruszyńskiego na wieczne czasy i umarza proces. Pod wpisem adnotacja kontrolna „Czytałem Swiętochowski”.

Transkrypcja

k. 54v (skan 0056, strona lewa – dół)

1[reklamant:] Annus Domini

k. 55 (skan 0056, strona prawa)

1[nad tekstem:] #

2Annus Domini Millesimus Septingen-

3tesimus Nonagesimus, Tertius.

4Januarius Annô Domini Millesimô, Septin-

5gentesimô, Nonagesimô, Tertiô. Die septima Mensis

6Januarii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis

7Curatus Biatocerquiensis baptisavi Infantem heri na-

8tam nomine Helenam Nobilium Basilii et Marian-

9nae de Domo Paterna Głębocka Jaworskich, legitimo-

10rum Conjugum filiam. Patrini fuerunt Generosus Adal-

11bertus Dziedzicki, Commilito ab Exercitu Nationali Regni

12et Helena Jaworska. Annô Domini Millesimô

13Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima Men-

14sis Januarii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijovien-

15sis, Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem decima

16Septima Ejusdem natum nomine Joannem Nobilium

17Mathiae et Helenae de Domo Paterna Czaykowska

18Wypalskich [?], legitimorum Conjugum filium. Patrini fue-

19runt: Antonius Filipowski et Antonina Stankiewi-

20czowa. Annô Domini Millesimô, Septingentesi-

21mô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima Mensis Janu-

22arii Venerabilis Demetrius Krzyżanowski Parochus

23Ritus Graeco uniti in villa Jezierna baptisavit Infantem

24nomine Gregorium Nobilium Basilii et Helenae Żuko-

25wskich legitimorum Conjugum filium Patrini fuerunt.

26Nobiles Antonius Hrynowiecki [?] et Marianna Greciuszka [?]

27Februarius Annô Domini Millesimô, Septin-

28gentesimô, Nonagesimô Tertiô Die decima Mensis

29Februarii Reverendus Dominus Antonius Michale-

30wski baptisavit Infantem nomine Mathiam, Cujusdam

31Mariannae illegitimi thori filium, natum die Octava

32Ejusdem. Patrini fuerunt: Mathias Filipowicz et Ju-

33stina Sarnicka. Annô Domini Millesimô, Se-

34ptingentesimô, Nonagesimô Tertiô, Die decima Sexta

35Februarii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis

36Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem heri natum

37nomine Josephum Basilii et Catharinae de Domo Pa-

38terna Lewkowna Oleskich legitimorum Conjugum

39[reklamant:] filium

k. 55v (skan 0057, strona lewa)

1filium. Patrini fuerunt: Casimirus Judycki et Bar-

2bara Kaczmarzewska. Annô Domini Millesimô,

3Septingentesimô, Nonagesimô Tertiô, Die decima Sexta

4Februarii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijovien-

5sis, Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem heri

6natam nomine Juliannam Pauli et Dorotheae de Domo

7Paterna Szparówna [?] Kruczkowskich legitimorum Con-

8jugum filiam. Patrini fuerunt: Basilius Ciekanowski [?]

9et Marianna Zajączka [?]. Annô Domini Millesimô,

10Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima

11quarta Februarii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus

12Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi Infan-

13tem ex Villa Jezierna hodie natum nomine Lucam

14Nobilium Mathiae et Annae de primo Voto Janiszewska [?]

15Kuczerskich [?] legitimorum Conjugum filium. Patrini fu-

16erunt: Nobiles Petrus Sosnowski et Petronella Ditkowska [?].

17Martius Annô Domini Millesimô, Septin-

18gentesimô Nonagesimô, Tertiô. Die tertia Mensis

19Martii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijovien-

20sis Curatus Biatocerquensis Supplevi Ceremonias

21Baptismi super Infantem nomine Cunegundam Annô

22elapsô die decima Martii natam, et ex aqua solum

23baptisatam in Villa Medwin [?], Generosorum Nicolai

24et Balbinae de domo Paterna Zarczyńska [?] Wisznio-

25wskich legitimorum Conjugum filiam. [Patrini f]u-

26erunt: Perillustres Michaël Lubowicki [?] Vice Briga-

27dier in Exercitu Nationali Regni, cum Teresia

28Swieykowska Conjuge Brigadieri Exercitus Nationa-

29lis Regni. Item Joannes Swieykowski Brigadier in

30Exercitu Nationali Regni cum Marianna Obrzewska [?]

31ac alii bene multi. Annô Domini Millesimô,

32Septingentesimô, Nonagesimô Tertiô Die decima tertia

33Mensis Martii Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus

34Kijoviensis Curatus Biatocerquensis baptisavi

35Infantem hodie natum ex aqua solum nomine

36[reklamant:] Josephum

k. 56 (skan 0057, strona prawa)

1Josephum Nobilium Francisci et Constantiae de

2Domo Paterna Bobrowna, Kutaszewskich [?] legitimo-

3rum Conjugum filium, sine Patrinis. Annô Domi-

4ni Millesimô Septingentesimô Nonagesimô Tertiô

5Die decima Septima Mensis Martii Ego Casimirus

6Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquen-

7sis baptisavi Infantem natam decimâ quarta Ejus-

8dem nomine Josepham Stephani et Annae de Domo

9Paterna Żukowska Podgórskich legitimorum Conju-

10gum filiam. Patrini fuerunt. Generosus Josephus

11Jursewicz [?] Commilito ab Exercitu Nationali Regni

12et Generosa Thecla Wilkanowska [?]. Annô Domini

13Millesimô Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô,

14Die Vigesima quarta Martii Ego Casimirus Toczyski [?]

15Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis ba-

16ptisavi Infantem nomine Josephum heri natum

17Cujusdam Mariannae illegitimi thori filium. Pa-

18trini fuerunt: Joannes Kobiernik [?] et Petronella Kędior-

19ska [?]. Annô Domini Millesimô, Septingentesimô

20Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima quarta Martii

21Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis,

22Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem heri

23natam nomine Mariannam, Theclam Nobilium

24Feliciani et Martianae de Domo Paterna Mikoła-

25jewska [?] Werpachowskich [?] legitimorum Conjugum

26filiam. Patrini fuerunt: Adam Dąbrowski et Fran-

27cisca Judycka. Aprilis Annô Domini Mille-

28simô Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô, Die prima

29Aprilis Reverendus Dominus Antonius Micha-

30lewski Vicarius Ecclesiae Biatocerquensis baptisavit

31Infantem heri natum nomine Josephum, Franciscum

32Antonii et Teresiae de Domo Paterna Rzeszewska [?]

33Gutnickich [?] legitimorum Conjugum filium. Patrini

34fuerunt: Petrus Wołoszyński [?] et Helena Wyzalska [?].

35[reklamant:] Majus

k. 56v (skan 0058, strona lewa)

1Majus Annô Domini Millesimô Septingente-

2simô Nonagesimô, Tertiô. Die Vigesima tertia

3Maji Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijovi-

4ensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem

5Vigesimâ primâ Ejusdem natum nomine Franci-

6scum Joannis et Rosaliae de Domo Paterna Stom-

7czyńska [?] Kobierników legitimorum Conjugum fili-

8um. Patrini fuerunt. Laurentius Filipowicz et

9Staffia [?] Przybylewiczowa. Junius Annô Do-

10mini Millesimô, Septingentesimô, Nonagesimô,

11Tertiô. Die quinta Junii Ego Casimirus Toczyski [?]

12Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis

13baptisavi Infantem heri natam nomine Josepham

14Joannis et Joannae de Domo Paterna Hryniewiczka [?]

15Maciewiczów legitimorum Conjugum filiam. Patrini

16fuerunt Generosus Gabriel Szteyn, et Antonina

17Nowicka. Annô Domini Millesimô Septin-

18gentesimô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima tertia

19Mensis Junii Venerabilis Nicephorus Janowicki [?]

20Presbyter Ritus Graeco uniti Parochus in Villa Filip-

21cza [?] baptisavit, non tamen Confirmavit Infantem

22decimâ tertiâ Ejusdem natum nomine Onuphrium,

23Antonium, Generosorum Joannis Lipiński Colonelli

24â Cohorte Hungarica, et Emerentianae de Domo

25Paterna Czechowska Consortis Ejus, legitimorum

26Conjugum filium. Patrini fuerunt. Generosus Anto-

27nius Rotorski [?] Commilito ab Exercitu Nationali Re-

28gni, et Generosa Angela Romańska Conjux Thesau-

29rarii Livoniae. Julius Annô Domini Mille-

30simô, Septingentesimô, Nonagesimô Tertiô. Die Vige-

31sima Octava Mensis Julii Ego Casimirus Toczyski [?]

32Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis

33baptisavi Infantem hodie natum nomine Ignatium

34[reklamant:] Nobilium

k. 57 (skan 0058, strona prawa)

1Nobilium Michaëlis et Martianae de Domo Pa-

2terna Godlewska Kaminskich legitimorum Conju-

3gum filium. Patrini fuerunt Generosus Joannes

4Esterling Commilito ab Exercitu Equestri et Mari-

5anna Olszewska. Annô Domini Millesimô

6Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô, Die Vigesima

7Octava Mensis Julii Ego Casimirus Toczyski [?] Cano-

8nicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi

9ex aqua solum Infantem heri natam nomine An-

10gelam Generosorum Stanislai et Catharinae de Domo

11Paterna Bielińska Łypickich [?] legitimorum Conjugum

12filiam in Assistentia Generosi Erasmi Sosnowski

13Commilitonis ab Exercitu equestri, et Generosae Roza-

14liae Piotrowska. Annô Domini Millesimô Septin-

15gentesimô Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima Octava

16Mensis Julii Ego Casimirus Toczyski [?] baptisavi In-

17fantem heri natum nomine Josephum Ignatii et

18Annae de Domo Paterna Zabłocka Lipnickich [?]

19legitimorum Conjugum filium. Patrini fuerunt Lau-

20rentius Filipowicz et Joanna Maciewiczowa. An-

21nô Domini Millesimô, Septingentesimô Nonage-

22simô Tertiô Die Vigesima Nona Mensis Julii Ego

23Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus

24Biatocerquensis baptisavi Infantem heri natum

25nomine Joannem Nobilium Martini et Annae

26de Domo Paterna Gryczówna Skrzyńskich [?] legiti-

27morum Conjugum filium. Patrini fuerunt. Generosus

28Adalbertus Dziedzicki et Agnes Rybowa. Annô

29Domini Millesimô Septingentesimô, Nonagesimô

30Tertiô Die Trigesima [?] Julii Ego Casimirus Toczyski [?]

31Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis ba-

32ptisavi Infantem heri natum nomine Joannem

33Lucae et Petronillae de Domo Paterna Żyszkowska [?]

34Łozickich [?] legitimorum Conjugum filium. Patrini

35[reklamant:] fuerunt.

k. 57v (skan 0059, strona lewa)

1fuerunt: Jacobus Janczycki [?] et Helena Jaworska.

2Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, No-

3nagesimô Tertiô, Die Trigesima [?] Julii Ego Casimirus

4Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis baptisavi Infantem

5nuper natum nomine Alexandrum Stephani et

6Elisabethae de Domo Paterna Siwińska Wiłczyńskich [?]

7legitimorum Conjugum filium. Patrini fuerunt Gene-

8rosus Casimirus Wirner, et Generosa Marianna

9Olszewska. Augustus Annô Domini Mille-

10simô, Septingentesimô, Nonagesimô Tertiô die Sexta

11Mensis Augusti Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus

12Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi In-

13fantem hodie natum nomine Ignatium Nicolai

14et Anastasiae Rutkowskich legitimorum Conju-

15gum filium. Patrini fuerunt. Nicolaus Zagórski

16et Agnes Zbykowa [?]. Annô Domini Millesimô

17Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima

18prima Augusti Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus

19Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi

20Infantem heri natum nomine Dominicum Sta-

21nislai et Mariannae de Domo Paterna Szymano-

22wska Gorzkowskich [?] legitimorum Conjugum filium.

23Patrini fuerunt: Ignatius Wierzniewicz [?], et Teresia

24Marszewska [?]. Annô Domini Millesimô Se-

25ptingentesimô, Nonagesimô Tertiô Die Vigesima

26Nona Augusti Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus

27Kijoviensis Curatus Biatocerquensis baptisavi

28Infantem die Vigesima Septima Ejusdem natam

29nomine Agnetem, Augustinam, Scholasticam

30Illustrium Pii et Catharinae de Domo Paterna

31Montrezorówna Worpańskich [?] Colonellorum ab

32Exercitu Nationali legitimorum Conjugum filiam.

33Patrini fuerunt: Illustris Andreas Służewski [?]

34[reklamant:] Colonellus

k. 57a [?] (skan 0059, strona prawa)

1Colonellus ab eodem Exercitu, et Illustris Agnes

2Montrezorowa Conjux Brigadieri ab Exercitu

3Equitatus. Assistentes Illustres Felicianus Sosiński [?]

4Major ab eodem Exercitu, et Marianna Borkowska.

5Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonage-

6simô Tertiô Die trigesima prima Augusti Ego Casi-

7mirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus Bia-

8tocerquensis baptisavi Infantem nuper natam no-

9mine Mariannam Catharinae Włochowa [?] Viduae

10filiam. Patrini fuerunt Andreas Gabrylewski et

11Anastasia Salnicka [?]. September Annô

12Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonagesimô

13Tertiô Die septima Mensis Septembris Ego Casi-

14mirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus Biato-

15cerquensis baptisavi Infantem nomine Reginam

16Josephi et Catharinae de Domo Paterna Dubińska [?]

17Mańkowskich legitimorum Conjugum filiam. Pa-

18trini fuerunt Generosus Adamus Uzdowski et Jose-

19pha Alschtynowa [?]. Annô Domini Millesimô,

20Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô, Die Octava

21Septembris Admodum Reverendus Dominus Ro-

22chus Czechowicz Utriusque Juris Doctor, Protho Nota-

23rius Apostolicus, Vicarius Ecclesiae Biatocerquensis

24baptisavit Infantem nomine Rozaliam, Nobilium Jo-

25annis et Antoninae de Domo Kowalska Paćkowskich [?]

26legitimorum Conjugum filiam. Patrini fuerunt Nobiles

27Josephus Marszewski [?] et Rozalia Mustyńska [?]. An-

28nô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonagesimô

29Tertiô, Die Nona Septembris Reverendus Dominus

30Joannes Duchniewicz Presbyter Ritus Graeco uniti

31Parochus Biatocerquensis baptisavit in periculo

32existentem Infantem eodem die natam nomine Ma-

33riannam Adalberti et Mariannae de Domo Paterna

34[reklamant:] Kalinowska

k. 57av [?] (skan 0060, strona lewa)

1Kalinowska Ułatowskich [?] legitimorum Conjugum fili-

2am id[que] ex aqua solum adstantibus more Patrinorum

3Stanislao Krzewski et Teresia Jakubowska. Annô

4Domini Millesimô Septingentesimô Nonagesimô Ter-

5tiô die decima Septima Mensis Septembris Admodum

6Reverendus Dominus Rochus Czechowicz Utriusque Juris

7Doctor, Protho Notarius Apostolicus Vicarius Ecclesiae

8Biatocerquensis baptisavit Gemellos nomine Franciscum

9et Theclam Nobilium Martini et Catharinae de Domo

10Paterna Borkowska, Czerniawskich legitimorum Conju-

11gum prolem. Francisci Patrini fuerunt: Joannes Kurt-

12nicki [?] et Rosalia Toczyńska [?]. Theclae verô Joannes Na-

13zarenko [?] et Teresia Marszewska. Annô Domini

14Millesimô Septingentesimô Nonagesimô, Tertiô, die

15decima nona Septembris Ego Casimirus Toczyski [?] Cano-

16nicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisa-

17vi Infantem heri natam nomine Juliannam Casimi-

18ri et Catharinae de Domo Paterna Łabęcka [?] Tarna-

19wskich [?] legitimorum Conjugum filiam. Patrini fuerunt

20Joannes Kowalski et Teresia Marszewska. Annô

21Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonagesimô,

22Tertiô Die Vigesima prima Septembris Admodum

23Reverendus Dominus Rochus Czechowicz Utriusque

24Juris Doctor Protho Notarius Apostolicus Vicarius

25Ecclesiae Biatocerquensis baptisavit Infantem in casu

26necessitatis ex aqua solum nomine Matthaeum, Die

27verô Vigesima Secunda Ejusdem Supplevit Ceremo-

28nias super eundem Nobilium Cajetani et Praxedis

29legitimorum Conjugum filium Dybków. Adstantes

30erant: Nobiles: Petrus Stecki [?] et Catharina Gabrylska.

31October Annô Domini Millesimô Septingen-

32tesimô, Nonagesimô Tertiô, Die tertia Octobris Ego Casi-

33mirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus Biato-

34cerquensis baptisavi Infantem nomine Franciscum

35[reklamant:] die

k. 58 (skan 0060, strona prawa)

1die Trigesima Septembris natam Nobilium Joan-

2nis et Mariannae de Domo Paterna Kamieńska,

3Kowalskich legitimorum Conjugum filiam. Patrini

4fuerunt: Nobiles: Petrus Gruzewski [?] et Catharina Krafska [?].

5Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nona-

6gesimô Tertiô Die Octava Octobris Admodum Reve-

7rendus Dominus Rochus Czechowicz, Utriusque Juris Do-

8ctor Protho Notarius Apostolicus Vicarius Ecclesiae Bia-

9tocerquensis Supplevit Ceremonias Baptismi Super Infan-

10tem nomine Angelam, die Vigesima Octava Mensis

11Julii Anni Ejusdem ex aqua tantùm baptisatam,

12Generosorum Stanislai et Catharinae de Domo Paterna

13Bielińska Łypickich [?] legitimorum Conjugum filiam.

14Assistentes erant: Illustris Carolus Swieykowski filius

15Perillustris Brigadieri Exercitus, et Perillustris Agnes

16Montrezorowa Conjux Brigadieri Exercitus Rossiaci.

17Item Illustris Stanislaus Barcicki [?] Vice Brigadier

18Ejusdem Exercitus, et Perillustris Julianna Swieykowska

19Perillustris Brigadieri Exercitus filia. Annô Do-

20mini Millesimô, Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô,

21die Vigesima Octobris Ego Casimirus Toczyski [?] Canoni-

22cus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi

23Infantem heri natum nomine Thaddaeum Gregorii

24et Theclae de Domo Paterna Kaleszewiczówna [?] Mu-

25rawskich [?] legitimorum Conjugum filium. Patrini fue-

26runt: Ignatius Wilczyński et Teresia Majewska.

27Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonage-

28simô Tertiô Die Vigesima Secunda Mensis Octobris

29Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis Curatus

30Biatocerquensis baptisavi Infantem die Vigesima

31Ejusdem natum nomine Joannem Cantium, Jose-

32phum, Alexandrum Illustrium Jacobi et Victoriae

33de Domo Paterna Jasiżewska [?] Kaleńskich [?] Regen-

34tum Terrestrium Kijoviensium legitimorum Conju-

35gum filium. Patrini fuerunt: Illustres Generosi

36[reklamant:] Domini

k. 58v (skan 0061, strona lewa)

1Domini: Stanislaus Kirkor Vices Gerens Castrensis

2Kijoviensis cum Agnete Montrezorowa Conjuge

3Brigadieri Exercitus Rossiaci. Josephus Wyszatycki [?]

4Thesaurarius Livoniae cum Justina Michałowska

5Conjuge Pocillatoris Haliciensis. Casimirus Jasie-

6wski [?] Thesaurarius Braclaviensis, cum Martianna

7Kirkorowa Conjuge Vicesgerentis Castrensis Kijovien-

8sis. Joannes Dyduszyński [?] cum Victoria Wyszatycka [?]

9Conjuge Thesaurarii Livoniae. November Annô

10Domini Millesimô Septingentesimô Nonagesimô Ter-

11tiô die decima Novembris Ego Casimirus Toczyski [?]

12Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis bapti-

13savi Infantem heri natum nomine Martinum An-

14dreae et Mariannae Roźniatowskich [?] legitimorum

15Conjugum filium. Patrini fuerunt: Paulus Kruszyński [?]

16et Ludovica Stomczyńska [?]. Annô Domini Mille-

17simô, Septingentesimô, Nonagesimô, Tertiô die Vige-

18sima quarta Novembris Ego Casimirus Toczyski [?]

19Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquensis bapti-

20savi Infantem die Vigesima prima Ejusdem natum

21nomine Leopoldum, Gregorium Petri et Annae de Do-

22mo Paterna Jakutkowska [?] Wołoszyńskich legitimo-

23rum Conjugum filium. Patrini fuerunt: Ignatius Wła-

24siewicz [?] et Generosa Leonarda Kopecka [?]. Assistentes

25Generosi: Ambrosius Bielski et Victoria Montrezorowa.

26December Annô Domini Millesimô, Septin-

27gentesimô, Nonagesimô Tertiô Die Octava Decembris

28Admodum Reverendus D[omi]nus Rochus Czechowicz

29Utriusque Juris Doctor, Protho Notarius Apostolicus

30Vicarius Ecclesiae Biatocerquensis baptisavit Infan-

31tem nomine Nicolaum Nobilium Simonis et

32Mariannae de Domo Paterna Zaleska Zielińskich

33legitimorum Conjugum filium. Patrini fuerunt: No-

34biles: Gervasius Malicki [?] et Marianna Zagórska.

35Annô Domini Millesimô, Septingentesimô Nonagesimô

36[reklamant:] Tertiô

k. 59 (skan 0061, strona prawa)

1Tertiô Die Octava Decembris Admodum Re-

2verendus Dominus Rochus Czechowicz Utriusque

3Juris Doctor Protho Notarius Apostolicus, Vicarius

4Ecclesiae Biatocerquensis baptisavit Infantem no-

5mine Luciam Joannis et Cunegundis Dziekańskich [?]

6legitimorum Conjugum filiam. Patrini fuerunt No-

7biles: Ignatius Korecki [?] et Teresia Majewska.

8Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nona-

9gesimô Tertiô Die decima Decembris Ego Casimirus

10Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis Curatus Biatocer-

11quensis baptisavi Infantem heri natam nomine

12Mariannam Christophori et Annae Szakowskich [?]

13legitimorum Conjugum filiam. Patrini fuerunt Caje-

14tanus Dybek et Margarita Marcinkowska.

15Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nonage-

16simô Tertiô Die decima Decembris Ego Casimirus

17Toczyski [?] Canonicus Kijoviensis, Curatus Biatocerquen-

18sis baptisavi Infantem die octava Ejusdem natam

19nomine Mariannam, Michaëlis et Mariannae de Do-

20mo Paterna Stefańska Laskowskich legitimorum

21Conjugum filiam. Patrini fuerunt. Michaël Szeller

22et Helena Jaworska. Annô Domini Millesimô

23Septingentesimô, Nonagesimô Tertiô Die Vigesima

24Decembris Ego Casimirus Toczyski [?] Canonicus Kijo-

25viensis, Curatus Biatocerquensis baptisavi Infantem

26die decima octava Ejusdem natum nomine Thomam

27Josephi et Catharinae de Domo Paterna Radziejowska

28Borkowskich legitimorum Conjugum filium. Patrini

29fuerunt. Josephus Dobratkowski [?], et Joanna Macie-

30wiczowa. Annô Domini Millesimô, Septingen-

31tesimô, Nonagesimô, Tertiô Die Vigesima Decembris

32Venerabilis Jacobus Antysiewicz [?] Presbyter Ritus Grae-

33co Uniti Parochus Biatocerquensis baptisavit Infantem

34[reklamant:] Stanislai

k. 59v (skan 0062, strona lewa)

1Stanislai et Martianae Dąbrowskich legitimo-

2rum Conjugum filium nomine Ignatium. Patrini

3fuerunt Nicolaus Kobiernicki [?] et Anna Lipnicka.

4Annô Domini Millesimô, Septingentesimô, Nona-

5gesimô Tertiô Die Vigesima Secunda Decembris

6Admodum Reverendus Dominus Rochus Czecho-

7wicz Juris Utriusque Doctor Protho Notarius Aposto-

8licus Vicarius Biatocerquensis baptisavit Infantem

9nomine Thomam Lucae et Mariannae de Domo Pa-

10terna Niedzielska [?] Hornowskich [?] legitimorum Con-

11jugum filium. Patrini fuerunt Joannes Kobier-

12nik [?] et Marianna Kuźmińska [?]. Annô Domini

13Millesimô, Septingentesimô Nonagesimô, Tertiô, Die

14Vigesima prima Decembris Admodum Reverendus

15Dominus Rochus Czechowicz Utriusque Juris Doctor

16Protho Notarius Apostolicus, Vicarius Ecclesiae Biato-

17cerquensis baptisavit Infantem nomine Martian-

18nam Aloysii et Constantiae Meserów [?], legitimorum

19Conjugum filiam. Patrini fuerunt. Stanislaus Bie-

20dnarski [?] et Helena Rogowska. Librum hunc

21Baptisatorum manu mea Subscripsi Annô Domi-

22ni Millesimô Septingentesimô, Nonagesimô Quartô

23Die prima Januarii Casimirus Toczyski [?] Canoni-

24cus Kijoviensis Praepositus Biatocerquensis m[anu] p[ropria].

25[na marginie, wyblakłe, przekreślone (?):] Roku 1794 [?] …

26Roku 1794. Dnia 4. Stycznia podług dawnego

27a 15 podług Nowego Stylu = Osobiście Stawa[iący]

28Urod[zony] Józef Bętkowski [?] Metryki Krztow Kościoła

29Parochiał[nego] Białocerkiewskiego na Papierze zapłaco-

30nego [!] Opłaconego Stępla Maiącym napisane

31do Akt Grodzkich Kijowskich w Oblatę podał =

32przy so[bie] tem [?] = Józef Roszkowski Vice Regent

33Przyięty [?] Grodzki W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijowskiego

34[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

Wpis nietypowy: do akt grodzkich kijowskich wciągnięto (na kartach z opłaconym stemplem, z adnotacją wicerejenta „Stempel opłacony Roszkowski V. R. G. K.” [?] – Vice Regent Grodzki Kijowski – w górnym rogu każdej prawej karty i odciskiem stempla „1 GR. SR.” na k. 55) pełną kopię łacińskiej księgi ochrzczonych kościoła parafialnego (rzymskokatolickiego) w BIAŁEJ CERKWI za cały rok 1793, ułożonej miesiącami (Januarius … December), zamkniętej podpisem proboszcza 1 I 1794. Na końcu (k. 59v) polska formuła oblaty: 4/15 I 1794 Urodzony Józef BĘTKOWSKI [?] podał „metryki krztów kościoła parochialnego białocerkiewskiego” spisane na papierze stemplowym; podpis wicerejenta Józefa ROSZKOWSKIEGO. Nagłówek oblaty (data, urząd) w odróżnieniu od innych wpisów umieszczony na końcu.

Chrzcili: Kazimierz TOCZYSKI [?] (w rkp. „Toczyski”/„Toczyński” – litera po „To-” niepewna; może TOCZYSKI lub TOCZYŃSKI), kanonik kijowski, kurat (proboszcz) białocerkiewski, przy zamknięciu „Praepositus Biatocerquensis”; ks. Roch CZECHOWICZ, doktor obojga praw, protonotariusz apostolski, wikariusz kościoła białocerkiewskiego; ks. Antoni MICHALEWSKI, wikariusz; kapłani unickiego obrządku greckiego: Demetriusz KRZYŻANOWSKI, paroch we wsi Jezierna; Nicefor JANOWICKI [?], paroch we wsi Filipcza [?]; Jan DUCHNIEWICZ i Jakub ANTYSIEWICZ [?], parochowie białocerkiewscy. Forma „Biatocerquensis” (z „t” zamiast „ł” – zlatynizowana Biała Cerkiew) konsekwentna w całym wpisie; w polskiej formule „Białocerkiewskiego”.

Wśród chrzestnych i rodziców liczni oficerowie wojsk koronnych i rosyjskich (Biała Cerkiew – rezydencja hetmana Fr. K. Branickiego; w 1793 garnizon rosyjski): brygadier Jan ŚWIEYKOWSKI i żona Teresa, ich dzieci Karol i Julianna; vicebrygadier Michał LUBOWICKI [?]; vicebrygadier Stanisław BARCICKI [?]; Agnieszka MONTREZOROWA, żona brygadiera wojsk rosyjskich („Brigadieri Exercitus Rossiaci”) – w innym miejscu „Brigadieri ab Exercitu Equitatus”; pułkownicy Pius i Katarzyna z Montrezorów WORPAŃSCY [?] (córka Agnieszka Augustyna Scholastyka); pułkownik Andrzej SŁUŻEWSKI [?]; major Felicjan SOSIŃSKI [?]; pułkownik Jan LIPIŃSKI z „kohorty węgierskiej” (syn Onufry Antoni); towarzysze kawalerii narodowej (commilito ab Exercitu Nationali Regni / Equestri) – Wojciech DZIEDZICKI, Józef JURSEWICZ [?], Antoni ROTORSKI [?], Jan ESTERLING, Erazm SOSNOWSKI. Urzędnicy: Stanisław KIRKOR, wicegerent grodzki kijowski, i żona Marcjanna; Józef WYSZATYCKI [?], skarbnik inflancki, i żona Wiktoria; Kazimierz JASIEWSKI [?], skarbnik bracławski; Justyna MICHAŁOWSKA, żona podczaszego halickiego; Angela ROMAŃSKA, żona skarbnika inflanckiego; Jakub i Wiktoria z JASIŻEWSKICH [?] KALEŃSCY [?], „regenci ziemscy kijowscy” (syn Jan Kanty Józef Aleksander, 20 X 1793).

Nazwiska w metrykach odczytane z pisma starannego, ale wiele form niepewnych (oznaczone [?]); polskie nazwiska panieńskie po „de Domo Paterna” w formie mianownikowej (np. „Głębocka”, „Czaykowska”), nazwiska rodzin w dopełniaczu l. mn. („Jaworskich”, „Wypalskich”) – transkrybowane jak w rkp. Foliacja: po k. 57 karta oznaczona „57a” [?] (skan 0059 prawa „57” z dopisaną cyfrą, skan 0060 lewa „57a/”) – podwójna 57; dalej 58, 58v, 59, 59v.

Formuła końcowa: „przy so[bie] tem [?]” – zapewne „przytem” (przy tym), co rozstrzyga formułę z aktów 1–11 („Vice Regentem Przytym [?]”) jako „przytem” (= przy tym, wówczas); w podpisie „Vice Regent Przyięty [?] Grodzki” – zapewne „przysięgły” lub „przyjęty” (wyraz „Przÿęty”) – do weryfikacji w dalszych wpisach.

Łacina – formuły metrykalne: „Ego … baptisavi Infantem heri natum nomine … legitimorum Conjugum filium/filiam. Patrini fuerunt …” – Ja … ochrzciłem dziecię wczoraj urodzone imieniem …, syna/córkę prawowitych małżonków … Chrzestnymi byli …; „ex aqua solum” – z wody tylko (chrzest z wody, bez ceremonii); „Supplevi Ceremonias Baptismi” – dopełniłem obrzędów chrztu; „illegitimi thori filius” – syn z nieprawego łoża; „sine Patrinis” – bez chrzestnych; „in periculo existentem” – w niebezpieczeństwie (śmierci) będące; „Gemellos” – bliźnięta; „Assistentes/Adstantes erant” – asystowali (świadkowie przy dopełnieniu obrzędów); „non tamen Confirmavit” – nie bierzmował jednak (kapłan unicki chrzcił dziecko obrządku łacińskiego); „Commilito ab Exercitu Nationali Regni” – towarzysz kawalerii narodowej Korony; „Colonellus” – pułkownik; „Thesaurarius Livoniae” – skarbnik inflancki; „Pocillator Haliciensis” – podczaszy halicki; „Vices Gerens Castrensis” – wicegerent grodzki; „Regens Terrestris” – regent ziemski; „Librum hunc Baptisatorum manu mea Subscripsi” – tę księgę ochrzczonych podpisałem własną ręką; „Praepositus” – proboszcz.

Streszczenie

4/15 I 1794 Urodzony Józef Bętkowski [?] podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) wypis księgi ochrzczonych rzymskokatolickiego kościoła parafialnego w Białej Cerkwi za rok 1793, spisany na papierze stemplowym. Wypis obejmuje kilkadziesiąt łacińskich wpisów chrztów od 7 I do 22 XII 1793, ułożonych miesiącami, udzielanych przez ks. Kazimierza Toczyskiego [?], kanonika kijowskiego i proboszcza białocerkiewskiego, wikariuszy ks. Rocha Czechowicza (doktora obojga praw, protonotariusza apostolskiego) i ks. Antoniego Michalewskiego oraz przez kapłanów unickich z Białej Cerkwi, Jeziernej i Filipczy [?]; wśród rodziców i chrzestnych liczni szlachcice, towarzysze kawalerii narodowej, oficerowie wojsk koronnych i rosyjskich (Świeykowscy, Montrezorowa, Worpańscy, Lipiński z kohorty węgierskiej), urzędnicy (wicegerent grodzki kijowski St. Kirkor, skarbnik inflancki J. Wyszatycki [?], regenci ziemscy kijowscy Kaleńscy [?]). Księgę zamknął proboszcz Toczyski [?] 1 I 1794.

Transkrypcja

k. 59a [?] (skan 0062, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Piątego Stycznia podług dawnego, a Szesnastego

3podług nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu,

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa

6P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Stawaiący Osobiście

7W. Michał Werycha Darowski Plenipotencyą od Żony swoiey Sobie

8Stawaiącemu do wszelkich czynności generalnie daną, podpisem

9ręki tyiże y Przyiacioł dwoch stwierdzoną, na Papierze Zaświadczo-

10nym napisaną do Akt Grodz[kich] Kijowskich w oblatę podał w te słowa:

11niżey podpisana znam tą Plenipotencyą ręczną moc autentyczną

12w sobie zawieraiącą, na mocy Statutu W. X. Lit[ewskiego] tak iakobym ią przed

13Aktami nayblizszemi osobiście stanowszy zeznała, iż gdy Sama oso-

14biście dla słabości moiey y różnych Interessow wypadaiących attendo-

15wać niemogę, przeto na mieyscu y w osobie moiey do wszelkich Interes-

16sow moich zaprawdziwego, niezmyślnego y umocowanego Plenipoten-

17ta mego W. JmP[an]a Michała Hieronima Werycha Darowskiego Podcz[aszego] [?]

18Sanoc[kiego] [?] nayukochańszego wżyciu męża mego obieram stanowię y zapi-

19suię, daiąc temuż Plenipotentowi, a razem mężowi memu zupełną moc

20y władzę, Dobra Dziedziczne iako też Dożywotnie Wieś Szalijowce [?]

21w W[oiewódz]twie y P[owia]cie Kij[owskim] leżące, Prawa Dożywotniemu podległe Sum-

22mami Zapisanemi Posagowemi, de porłowemi [?] y Innemi iako też Części

23Dziedziczną w Dobrach wsi Wołchowcach [?] w W[oiewódz]twie Podolskim P[owie]cie

24Latyczewskim leżącą, Prawem Dziedzicznym przezemnie posiadaną,

25przedać zamienić Kontrakty Wieczyste lub arędowne albo też Zastawne

26zawierać, Kwity de persoluto pretio, oraz Donacye in forma Juris

27Tranzakcye czynić, Dobra zamienić y Ku nay lepszemu pożytko-

28wi obrócić, a cokolwiek przez tegoż Plenipotenta Nayukochańszego

29wżyciu męża mego, prawnie y Sprawiedliwie postąpiono y posta-

30nowiono będzie to Ja niżey podpisana za mocne twarde y w niczym nie

31poruszone przyiąć deklaruię y submittuię się, y tę Plenipotencyą

32ręczną przy uproszeniu WW. Przyiacioł y wyciśnieniu Rodowitych

33Pieczęci ręką własną podpisuię. Datt w Szalijowcach [?] Roku Tysiąc

34Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Dnia Czternastego Stycznia

35nowego Stylu. Tę Plenipotencyą mężowi memu podpisuię. Ma-

36ryanna z Suprawskich [?] Darowska. Przytomny Przyiaciel proszo-

37ny od oboyga WW. Państwa Darowskich podpisuię się na ni-

38nieyszey Plenipotencyi. Chrząstowski Cześ[nik] Nowogr[odzki] [?]. Przytomny

39Przyiaciel proszony od oboyga WW. Państwa Darowskich pod-

40pisuię się na Niniejszey Plenipotencyi. Benedykt Olszewski.

41Która Plenipotencya słowo w słowo, iak się w sobie ma

42do Xiąg Niniejszych Grodzkich Kij[owskich] iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 5/16 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM (formuła „Vice Regentem P[rzy]tym [?]” – skrót jak w aktach 1–11; por. akt 12). Wpis inną, pospieszną ręką niż poprzednie (pismo pochyłe, liczne skróty). Na marginesie nr 13; foliacja „59a” [?] – w rkp. „59” z dopisaną literą (por. „57a” w akcie 12).

Plenipotencja „ręczna” Maryanny z SUPRAWSKICH [?] DAROWSKIEJ (nazwisko panieńskie niepewne – w rkp. „Suprawskich”) dla męża W. Michała Hieronima WERYCHY DAROWSKIEGO (tytuł „Podcz. Sanoc.” [?] – odczyt niepewny, może podczaszy sanocki), na papierze „zaświadczonym” (stemplowym), sporządzona na mocy Statutu Litewskiego; wystawiona w Szalijowcach [?] 14 I 1794 n. st. Mocodawczyni z powodu słabości upoważnia męża do sprzedaży, zamiany, zastawu i dzierżawy jej dóbr: dożywotniej wsi Szalijowce [?] w województwie i powiecie kijowskim (obciążonej sumami posagowymi i „de porłowemi” [?] – może „dziedzicznymi”/„oprawnymi”) oraz dziedzicznej części wsi Wołchowce [?] w województwie podolskim, powiecie latyczowskim. Świadkowie: Chrząstowski, cześnik nowogrodzki [?], i Benedykt OLSZEWSKI.

Miejsca niepewne: „Szalijowce” (w rkp. „Szalijowce”, „w Szalijowcach”); „Wołchowcach” (w rkp. „Wothowcach” – „ł” pisane jak „t”, możliwe też Wołkowce); „de porłowemi [?]”; tytuł Darowskiego „Podcz. Sanoc.” [?].

Łacina i terminy: attendować – doglądać, pilnować; Kwity de persoluto pretio – kwity z zapłaconej ceny; Donacye in forma Juris – darowizny w formie prawnej; submittować się – poddawać się, zobowiązywać.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

5/16 I 1794 W. Michał Werycha Darowski podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) generalną plenipotencję swojej żony Maryanny z Suprawskich [?] Darowskiej, wystawioną w Szalijowcach [?] 14 I 1794 n. st.: z powodu słabości ustanawia ona męża plenipotentem we wszystkich interesach, z mocą sprzedaży, zamiany, oddawania w dzierżawę lub zastaw, kwitowania z ceny i czynienia darowizn jej dóbr – dożywotniej wsi Szalijowce [?] w województwie i powiecie kijowskim oraz dziedzicznej części wsi Wołchowce [?] w powiecie latyczowskim województwa podolskiego. Świadkowie Chrząstowski, cześnik nowogrodzki [?], i Benedykt Olszewski.

Transkrypcja

k. 59a [?] (skan 0062, strona prawa – dół)

1[reklamant:] Roku

k. 59av [?] (skan 0063, strona lewa – górna połowa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Piątego Stycznia podług dawnego, a Szesnastego podług nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu.

4Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa

5P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijowskiemi, osobiście St[awaiący] W.

6Tadeusz Bzdło [?] Zwoliński Vicesg[erent] Sądowy Grodz[ki] Kij[owski] tę Notę z

7wydaną Rezolucyą od JW. Szeremietewa Gubernatora Zasławsk[iego]

8Sobie Służącą, podpisem Ręki tegoż JW. Gubernatora zatwier-

9dzoną, na Papierze prostym napisaną do Akt Grodzkich Kij[owskich] w o[bla]-

10tę podał w tey treści. Nota. Niżey podpisany z Instrumentem

11JW. Graffa Potockiego Woiew[ody] Kij[owskiego] na Vicesgerenta Sądowego Grodz[kiego] Kij[owskiego]

12od Roku Tysiąc, Siedmset, Osmdziesiątego, w Sądowniczych Urzędach

13dotąd nieprzerwanie zostaiący. Niech [?] Rezolucya JW. Dobr[odzieja] wszyst-

14kie Urzędy w dopełnieniu obowiązkow swych są zachowane, żeby

15iednak Urzędy Odległego nie miał zarzucana że z Urzędu swoiego nie

16istem [?] wyprobowany a Sądownicze sprawować Dzieła przeszko-

17dzony [?], mię u Wg [?] Pańskich wspomniony Instrument List od W.

18Chowłeckiego [?] Podwoiew[odzego] Kij[owskiego] za sobą, pisany o utwierdzeniu Urzędu

19swego y dzieł tegoż Urzędu sprawowanych pokorną czynię prośbę.

20Datt w Żytomierzu dnia Dwudziestego Osmego Grudnia, Tysiąc Siedm-

21set Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku, dawnego Stylu. Tadeusz Bzd-

22ło [?] Zwoliński, Vicesgerent Sądowy Grodz[ki] Kij[owski] mp. Względem potwier-

23dzenia Jego, podług dawnych Praw będących przez JW. Woiewodę by-

24łemu [?] na tym Urzędzie niewzbrania się, a o tym chyba, iakie okażą się

25przeszkody w przyczynach niewyścia z drugimi w iednym czasie

26przy ustanowieniu Sądów porządku [?] tego Kraiu. Gubernator B. de

27Szeremetieff [?]. Która Rezolucya słowo w słowo iak się w Sobie ma

28do Xiąg Niniejszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 5/16 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał W. Tadeusz BZDŁO [?] ZWOLIŃSKI, wicegerent sądowy grodzki kijowski (pierwszy człon nazwiska w rkp. „Bzdło”/„Bzd-ło” – odczyt niepewny). Ta sama pospieszna ręka co akt 13.

Treść: nota (prośba) Zwolińskiego z 28 XII 1793 st. st. do gubernatora – powołuje się na nominację („instrument”) JW. hrabiego POTOCKIEGO, wojewody kijowskiego, na wicegerenta sądowego grodzkiego kijowskiego i nieprzerwane sprawowanie urzędów sądowych od 1780 r. oraz na list W. CHOWŁECKIEGO [?], podwojewodzego kijowskiego; prosi o utwierdzenie w urzędzie i zatwierdzenie czynności dotąd sprawowanych. Rezolucja gubernatora: wobec nominacji przez wojewodę zgodnie z dawnymi prawami nie sprzeciwia się (pozostawieniu na urzędzie), chyba że okażą się przeszkody przy ustanowieniu sądów w nowym porządku kraju. Podpis „Gubernator B. de Szeremetieff” [?] – baron/hrabia Szeremietiew (Szeremietjew), gubernator „zasławski” (Izjasławska gubernia, utworzona po II rozbiorze 1793 z ziem województw kijowskiego, wołyńskiego i podolskiego). Wpis ilustruje przejściowy okres po II rozbiorze: dawne urzędy grodzkie Rzeczypospolitej działają za aprobatą administracji rosyjskiej.

Fragment noty od „Niech [?] Rezolucya JW. Dobr.” do „przeszkodzony [?]” – składnia zawiła, odczyt kilku wyrazów niepewny („istem [?]”, „mię u Wg [?] Pańskich”), sens: prosi, aby mu nie zarzucano, że nie został w urzędzie potwierdzony i przeszkadzano w sprawowaniu czynności sądowych. „Graffa” = hrabiego.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

5/16 I 1794 W. Tadeusz Bzdło [?] Zwoliński, wicegerent sądowy grodzki kijowski, podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) swoją notę z 28 XII 1793 st. st. z rezolucją gubernatora zasławskiego Szeremietiewa [?]: Zwoliński, mianowany wicegerentem przez hrabiego Potockiego, wojewodę kijowskiego, i sprawujący urzędy sądowe nieprzerwanie od 1780 r., prosił – powołując się na nominację i list podwojewodzego kijowskiego Chowłeckiego [?] – o utwierdzenie w urzędzie i zatwierdzenie dokonanych czynności; gubernator odpowiedział, że nie sprzeciwia się jego pozostawaniu na urzędzie nadanym przez wojewodę według dawnych praw, chyba że okażą się przeszkody przy ustanawianiu sądów w nowym porządku kraju.

Transkrypcja

k. 59av [?] (skan 0063, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego, a osmnastego tegoż podług nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imper[atorskiey] Mości Żytomierzu Przedemną

4Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego]

5y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kij[owskiemi] Stawaiąc osobiście Star[ozakonny] [?] Nu-

6chim Nyssiowicz [?] Cedułę od Kommissyi Skarbowey Jey Imper[atorskiey] Mości D[o]-

7chodow Czopowe z Szeleżnym w Mieście Starościńskim Żytomierzu

8ustanowione, y wylicytowane do Złł. Sześć Tysięcy wynoszące przy

9Sobie Stawaiącym determinuiącą, y opłacenia na terminach

10zawodnie [!] tego obowiązuiącą, na iedney Stronie po Rusku, na dru-

11giey po Polsku, bez Samo [?] przedrukowaną, Podpisem JW. Grochol-

12skiego Kommissyi Prezesa, przy Pieczęci Koronney zatwierdzoną,

13do Xiąg Grodz[kich] Kij[owskich] dla zapisania podał w następuiący Sposob.

14Cedula, Kommissya Skarbowa Jey Imper[atorskiey] Mości po Zasławskiey

15y Bracławskiey Guberniach dochodow od pracowne [!] zalecenia

16JW. Generał Porucznika Senatora, Sprawuiącego Urząd

17Generał Gubernatora w trzech nowo przyłączonych Gu-

18[reklamant:] berniach

k. 60 (skan 0063, strona prawa – góra)

1Guberniach y wielu Orderow Kawalera, Tutolmina licytuiąc od dnia

2pierwszego Stycznia Roku następuiącego Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

3Czwartego na Roku ieden dochodow Czopowego z Szeleżnym, ponieważ pod-

4ług ostatniego wylicytowania ten dochod w Mieście Starościńskim Żytomierzu

5stanął, w Summie Złł. Sześć Tysięcy przy niemieś [?] Nuchymie za W. Bylkowskie-

6go [?] Kaucyą przyzwoitą niezawodnego na terminie płacenia podług daw-

7nego ustanowienia maiącym przeto Niniejszym Zaświadcza, że dawnemu

8do maiącego być przez JW. Generała Gubernatora iako nayważnego tych

9Gubernii Rządcy uczynionych, teraz targow potwierdzenia, y zrobienia z

10Kontrahentem formalnego Kontraktu aby wszyscy do kogo by należało

11będzie mu tylko w zbieraniu tego dochodu od dnia wyż rzeczonego Pier-

12wszego Stycznia nieczynili przeszkod ale nawet w przypadku potrzebo-

13wania należytego przez Kontrahenta wszelką onemuż pomoc dawali. Da-

14na za podpisem Prezyduiącego z przyłożeniem Skarbowey Pieczęci Dnia

15Dwudziestego Osmego Grudnia Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trze-

16ciego Roku, w Zastawiu [?]. Kommissyi Prezes, Piotr Grocholski (L.S.) Kto-

17ra to Cedula słowo w słowo iak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych

18Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał starozakonny [?] (skrót „Star.”) NUCHIM (w tekście też „Nuchym”) NYSSIOWICZ [?] (nazwisko niepewne – w rkp. „Nyssiowicz”/„Nysiowicz”), dzierżawca dochodu czopowego i szelężnego w mieście starościńskim Żytomierzu.

Dokument: cedułka (zaświadczenie) Komisji Skarbowej Jej Imperatorskiej Mości (Katarzyny II) dla guberni zasławskiej (izjasławskiej) i bracławskiej, drukowana dwujęzycznie (po rusku i po polsku), z podpisem prezesa komisji Piotra GROCHOLSKIEGO i pieczęcią; wydana z polecenia generała porucznika, senatora, sprawującego urząd generał-gubernatora w trzech nowo przyłączonych guberniach, kawalera wielu orderów, TUTOLMINA (Timofiej Tutołmin – generał-gubernator ziem przyłączonych w 1793). Komisja wylicytowała dzierżawę dochodu czopowego (podatek od wyszynku trunków) z szelężnym (podatek od wyrobu/sprzedaży piwa, miodu, gorzałki) w Żytomierzu na rok 1794 (od 1 I) za 6000 zł; zaświadcza, że do zatwierdzenia przetargu przez generał-gubernatora i zawarcia formalnego kontraktu nikt nie ma czynić dzierżawcy przeszkód w poborze, a w potrzebie udzielać pomocy. Kaucję za Nuchima złożył W. BYLKOWSKI [?]. Dana 28 XII 1793 „w Zastawiu [?]” (odczyt niepewny – może Zasław, siedziba guberni; w rkp. „w Zastawiu” lub „w Zasławiu”).

Suma: w rkp. znak podobny do „28” przed „Sześć Tysięcy” to skrót „Złł.” (złotych polskich) – rozstrzygnięte aktem 21 („Summę Złł. Dwieście Pięćdziesiąt”); dzierżawa za 6000 zł. Fragment „przy niemieś [?] Nuchymie” – odczyt niepewny (może „przy imieniu”, „przy rzeczonym”). „Bez Samo [?] przedrukowaną” – niejasne. „Zawodnie” (zam. „niezawodnie”) i „od pracowne” (zam. „od pracowitego” [?] lub „odpowiednie”) – błędy lub skróty pisarza.

Terminy: czopowe – podatek od wyszynku trunków; szelężne – podatek od wyrobu i sprzedaży trunków (pobierany po szelągu od garnca); cedula – kartka urzędowa, zaświadczenie; kaucya – poręczenie; L.S. – miejsce pieczęci.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 starozakonny [?] Nuchim Nyssiowicz [?] podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) dwujęzyczną (rusko-polską), drukowaną cedułkę Komisji Skarbowej Jej Imperatorskiej Mości dla guberni zasławskiej i bracławskiej, podpisaną przez prezesa komisji Piotra Grocholskiego (28 XII 1793): na polecenie generał-gubernatora trzech nowo przyłączonych guberni Tutołmina komisja wylicytowała na rok 1794 dzierżawę dochodu czopowego i szelężnego w mieście starościńskim Żytomierzu za 6000 zł, przy kaucji W. Bylkowskiego [?]; do zatwierdzenia przetargu i zawarcia formalnego kontraktu dzierżawcy nie wolno czynić przeszkód w poborze, a w razie potrzeby należy mu udzielać pomocy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 60 (skan 0063, strona prawa – od połowy)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego, a osmnastego tegoż podług nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imper[atorskiey] Mości Żytomierzu Przedemną

4Józefem Roszkowskim, Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami

5Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi]. Osobiście Stawaiąc WX. Tomasz Suszycki Surrog[at] [?]

6Ziem[ski] Nowogr[odzki] [?] Dekret Ziazdowy między Sobą z iedney a WW. Damiańskiemi [?] y Rostkow-

7skiemi [?] z drugiey Strony przez Sędziego Ziem[skiego] Kij[owskiego] ferowany, podpisem tegoż

8umocniony na dwoch arkuszach Zaświadczonych napisany do Akt Grodz[kich]

9Kij[owskich] dla zapisania podał w te słowa. Z Nayiaśnieyszey Imper[atorskiey] Jey Mości Pani Nay-

10miłościwszey, My Sędzia Ziem[ski] Kij[owski] z okazaniem Dekretu w Sądach Ziems[kich]

11Kij[owskich] Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt, Trzeciego Roku Dnia Trzynastego

12Września podług nowego a trzeciego podług starego Stylu, między Stronami Ni-

13żey w Kompromissie [?] piszącemi się zapadłego, Ziazd do Dobr Miasta Żytomierza

14na dzień Dwudziesty Szosty Września Roku teraz bieżącego, oznaczaiącego roz-

15sądzone w takowey osnowie polecaiącego żądaną Komportacyą [?] Dokumen-

16tow y Innych rzeczy do NW. Anny Rudlicewiczowny [?] Rostkowskiey przynależnych

17pod przysięgą, nakaza czyli Nakaże y w pretensyach Stron nie w milczeniu

18nie zostawiwszy ostatecznie Strony rozsądza czyli rozsądzi, iako czyli

19też rozsądzenie [?] przypozwy przez kogo należnie na ten Ziazd wydane być

20mogą, winy naznieść [?] w Processie oznacza czyli oznaczy a Strony tak Przypozwal-

21ne teraz czyniące iako y przypozwać się maiące na tym Ziezdzie stawić się

22maią, aby y zapadaiącym tam Sądownie wyrokom ulegali, y dosyć czynić

23Strony powinni, otoż [?] pod tym na Grunt Dobr Miasta Żytomierza Zjechawszy

24y w przytomności WW. Jana y Piotra Wirskich, Franciszka Truszkow-

25skiego, Jana Dobrowolańskiego [?] y Innych wielu przytomnych za

26przywołaniem Woźnego Stanisława Jurewicza Dzieła Sądowego

27[reklamant:] widza [?]

k. 60v (skan 0064, strona lewa)

1[w]idza [?] otworzywszy dla następuiącego wieczora do dnia następnego od-

2wołać kazał [?] w Dniu następuiącym Wtorek [?] Dwudziestego Siodmego Września od-

3noszony [?] za obwołaniami Woźnego Jurysdykcya, Strony do pisania Kompromissu przy-

4zywa [?], na którym Terminie WX. Tomasz Suszycki Surrog[at] Ziem[ski] Nowogr[odzki] [?] Powod y Pa-

5tent [?], przez W. Grzegorza Bachowskiego [?] WW. Szymon y Helena Damiańscy [?] Chor[ążowie] W[oysk] P[olskich] [?]

6[?] Pozwani y Powodowie przez W. Szymona Damiańskiego, iednego z pozwa-

7nych y Powodow oczewisto tudzież WW. Michał y Benedykt Rostkowscy w a[zsy]-

8stencyi przyzwoitey Powodowie przez tegoż W. X. Michał y Jan Rudylkiewicz [?] po-

9zwani, y Powodowie przez W. Grzegorza Bachowskiego [?] stawili się, y prawny

10spor wiedli, Gdy WW. Damiańscy y Rostkowscy w osobie W. Damiańskie-

11go osobiście stawaiącego proces swoy przeciwko Rudylkiewiczom do Grodu

12Żyt[omierskiego] intendowany [?] y nawzaiem WX. Rudylkiewicze do tegoż Sądu intento-

13wany podaiąc pod rozsądzenie rozstrzygnięcia w pretensyach do Siebie

14mianych rozsądzenia żądaią, przeto Sąd w mieście Stron w dzieli swoim [?]

15zatwierdziwszy z powodu tak Sądowi Ziemnemu [?] Dekretem Ziem[skim] Kij[owskim] dzi-

16siey Skutkuiącym się do osądzenia, poruczonych iako uformowanych do Sądu

17Grodz[kiego] Żyt[omierskiego] Spraw, wprowadzać kazał, a w prowadzeniu idąc za przepisem

18Dekretu dziś skutkuiącego komportacyą Dokumentow y Innych rzeczy

19do NW. Anny z Rudylkiewiczow Rostkowskiey przynależnych, wskazuiącego,

20nakazuie aby WW. Damiańscy Dokumenta, y rzeczy spuścizną [?] W. Anny z

21Rudylkiewiczow Rostkowskiey pozostałe komportowali, a ponieważ, a

22ponieważ W. Damiański Summaryuszem spisane Dokumenta, y też w

23naturze składa, a Strona na komportowaniu tymże przestaiąc, dosta-

24teczniejszey nieżąda komportacyi, przeto zadosyć czyniąc, uznawszy Spra-

25we Skutecznie wprowadzać nakazuie, a w prowadzeniu gdy WX. Suszy-

26cki, Prawa nabywca od XX. Rudylkiewiczow Ojca, y Syna złożywszy Intro-

27cyzę [?] między W. Janem Rudylkiewiczem z iedney, a W. Stefanem Rostkow-

28skim Vicesg[erentem] Gr[odzkim] Żyt[omierskim] Roku Tysiąc Siedmset Siedmdziesiąt Drugiego

29Dnia Trzynastego Lipca z drugiey Strony w Słowieczu [?] spisaną Posagu

30po Swey Corce Złł. Cztery Tysiące wyliczenie przez wyprawy [?] Bydła

31Koni Pościeli Porządku [?] lub Dwadzieścia Pięć oceniowanych Złł. Wypłacie

32porządek oznaczaiący ponieważ tenże W. Jan Rudylkiewicz w przod dawniey [?]

33Skrypt W. Rostkowskiemu na Dwa Tysiące Złł. Polskich na Roku tymże Dwu-

34dziestego Lipca, pierwszy trzema Dniami, iak Intercyza spisana zo-

35stała, który Roku Tysiąc Siedmset Siedmdziesiąt Siodmego Dnia

36Piętnastego Kwietnia do Akt Grodz[kich] Kij[owskich] w czasie pożycia oboyga WW.

37Rostkowskich, wniesiony, a zas Dwa Tysiące Złł. na Satysfakcyą

38Intercyzy gotowemi opłacił, y takowy wniosek popisuiąc [?] WW.

39XX. Rudylkiewicze, że iest istotny przysięgę ofiarowali, W. Zas [?] Suszycki

40razem z Niemi z XX. Rudylkiewiczami w dowod ofiarowany na te-

41ney Przysięgi złożoną Dokumentami przez Stronę pozwaną, iako

42Kwitami Pięcia pod Latami Tysiąc Siedmset Osmdziesiąt Drugim

43w dniach Dziewiętnastym y dwudziestym Czwartym Marca. Tysiąc

44Siedmset Osmdziesiąt Pierwszym dnia osmego Listopada. Tysiąc

45Siedmset Osmdziesiąt Czwartym dnia Trzydziestego Października

46Tysiąc Siedmset Osmdziesiąt Piątym Dnia dwudziestego Siodmego

47Grudnia, przez W. Jana Rudylkiewicza na rzecz NW. Rostkowskich

48[reklamant:] dannemi [?]

k. 61 (skan 0064, strona prawa)

1dannemi z opłacaney Prowizyi od Dwoch Tysięcy Złł. pozgasłym [?] ży-

2ciu NW. Anny Rudylkiewiczowny za W. Rostkowskim będącey prze-

3konywaią, że gdyby dwa Tysiące Złł. ze Skryptu były istotnie należne W.

4Rostkowskiemu tedyby W. Rostkowski po zgasłym Życiu Żony iak świadczy

5Sepultura [?] Cetkaz [?] Pustkowami [?] w Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt

6Trzecim, dnia dwudziestego Trzeciego Września wydana, że NW. Anna z

7Rudylkiewiczow Rostkowska w dniu osmnastym Lutego Tysiąc Siedmset

8Osmdziesiątego Roku, przy tey że Cerkwi pochowaną została z wypłacone-

9go Posagu, pokompensowałby, y W. Rostkowski o Summę ze Skryptu winną

10przez WX. Rudylkiewicza w życiu dwom prawnie czyniłby, a zatym u-

11znania niekależney [!] Czynności o Dwa Tysiące Złł. ze Skryptu wypły-

12waiącą Sukcessorow W. Rostkowskiego, a w skazania zapłacenia Dwoch

13Tysięcy Złł. na rzecz WX. Suszyckiego, wraz z prowizyą, w życiu NW. Ro-

14stkowskiego po Siedem od Sta opłacaną od czasu Śmierci WN. Anny Rostko-

15wskiey, to iest od Roku Tysiąc Siedmset, Osmdziesiątego dnia osmnaste-

16go Lutego, oraz na zniesienie Kondemnaty na Sukcessorach W. Rostko-

17wskiego y WW. Demiańskich Opiekunach w Sądzie Ziem[skim] Kij[owskim] Roku Ty-

18siąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Pierwszego, dnia Dwudziestego Marca

19otrzymaney iako też powrocenia Pościeli y wyprawy po NW. Annie Rosto-

20wskiey daney domawiaią się a WW. Demiańscy y Sukcessorowie z NW. Ro-

21stkowskim społecznie okazuiąc Process w Sądzie Gr[odzkim] Ż[ytomierskim] zrobiony a Summę

22Dwa Tysiące Złł. ze Skryptu ugodzą [?] z swey daty y oblaty wspomnionego

23przyznaia tey kwoty wraz z Prowizyą od WX. Rudylkiewicza na rzecz WW.

24Demiańskich, y Sukcessorow W. Rostkowskiego żądaią, a względem żąda-

25ney powrocenia, wyprawy okazuiąc w Kwitach na prowizyą dawanych

26pod Rokiem Tysiąc Siedmset Osmdziesiątym dniach dziewiętnastym

27y Dwudziestym Czwartym Marca, że WX. Jan Rudylkiewicz tey wypra-

28wy zupełnie odebrawszy zakwitował, uznania niekależney Czynności do-

29mawiaią się, na swoy Process do Sądu Grodz[kiego] Żyt[omierskiego] intendowanego y

30przez Sąd Kondemnaty w tychże Sądach pod Rokiem Tysiąc Siedmset Dzie-

31więćdziesiątym dni Piętnastego Czerwca, y Dwudziestego Siodmego Wrze-

32śnia otrzymane na WW. XX. Rudylkiewiczach popieraiącego wskazania w

33Sprawie zakwitowaney czynią, oraz o in [?] na zniesienie Kondemnat dwoch

34żądaią, przeto Sąd ściągaiąc się do Dokumentow Summy, Dwa Tysią-

35ce Złł. przez opłacone Prowizyą w życiu NW. Rostkowskiego przyznaną

36y przez Stronę pozwaną niczem niezaprzeczoną za należną przez WW.

37Demiańskich y Sukcessorow W. Rostkowskiego na rzecz WX. Suszyckiego

38Praw Nabywcy do opłacenia wraz z Prowizyą po Pięciu [?] od Sta, wy-

39płacenia [?] a to przynaley Summy Dwa Tysiące Złł. Skryptem przez W.

40Jana Rudylkiewicza asekurowany [?] w życiu W. Rostkowskiego nie pro-

41zekwowany [?] y owszem przez opłacenie Prowizyi odpadawny [?] że

42Summy na rzecz WX. Rudylkiewicza, że nie winien był X. Rudylkie-

43wicz W. Rostkowskiemu, Sąd przeświadczaiący iednak z mocy wrecz [?]

44Kadylkowicze [?] że rzecz iest między żywym, y umarłym NW. XX. Jana

45Rudylkiewicza lub onego Syna, Michała Rudylkiewicza do wy-

46konania przysięgi obowiązuie się, aby na tey Rocie, iako na Dwa

47Tysiące Złł. Skrypt w Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiątym

48[reklamant:] Drugim

k. 61v (skan 0065, strona lewa – górna połowa)

1Drugim dnia dziesiątego Lipca W. Rostkowskiemu służący nie żad-

2nym długu lecz w satysfakcyą obiecanych Cztery Tysiące Złł. Posagu

3po NW. Annie Rostkowski został podpisany, y aby takową oznaczoną

4przysięgę na Terminie niżey oznaczyć się maiącym płacenia na rzecz

5WX. Suszyckiego, Ociec lub Syn wykonał obowiązuie, po której

6wykonaney pomieniony Dług wraz z Skryptem y Jego oblatą za

7żaden ogłasza, a ściągaiąc się do Kwitow dwoch w Roku Tysiąc Siedmset

8Osmdziesiątym dniach dziewiętnastym y Dwudziestym Czwartym

9Marca, danych w pretensyi żądanego powrocenia Pościeli y Wyprawy

10WX. Suszyckiego niekależycie czynię [?] przyznawszy, y Winy zasłużone z

11przyczyny że te Kwity do akt wniesione niezostały przepuszcza, oraz

12Kondemnatę z WX. Suszyckiego otrzymaną, że co części w żadney Sprawie

13co do powrotu Pościeli y ruchomości, tudzież Kondemnat dwoie w Sądach

14Grodz[kich] Żyt[omierskich] na WW. XX. Rudylkiewiczach otrzymane, że w żadney Sprawie

15bez win znosi, y nakazuie aby WW. Demiańscy Summę Dwa Tysią-

16ce Złł. moneta Srebrną wraz z Prowentem Siódmym potrąciwszy

17Kwity wgorze z dwoch dat wyrażone, do rąk Strony lub Umocowanego

18na dniu Osmnastym Nowego Stylu Stycznia Tysiąc Siedmset, Dziewię-

19dziesiąt Czwartego Roku, przed Aktami Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Kapitalną za u-

20czynionym na rzecz wypłacaiącego Kalkulem [?], a zaś prowizyonalną

21bez Kalkulu z Powoda że WW. Demiańscy posiadaiąc prowenta po

22NW. Rostkowskim winni są opłacać Prowizyą zapłacili; sądzi aby pod Wi-

23ną w przypadku nieopłacenia przyzwoicony skardze [?], przed temuż Aktami ugodzić

24się powinna, mocą tego Dekretu. Hilary Chowicki [?] S. Z. K. Który to Dekret

25słowo w słowo iak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodz[kich] Kij[owskich] iest

26zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał WX. (Wielebny Ksiądz) Tomasz SUSZYCKI, surogat ziemski nowogrodzki [?] („Surrog. Ziem. Nowogr.” – odczyt skrótu niepewny). Dekret zjazdowy sędziego ziemskiego kijowskiego (podpis „Hilary Chowicki [?] S. Z. K.” – nazwisko niepewne; por. „Chowłecki [?], podwojewodzy kijowski” w akcie 14), na dwóch arkuszach papieru stemplowego. Wpis bardzo pospieszną ręką (ta sama co akty 13–15), z licznymi skrótami i zniekształceniami; wiele miejsc nieczytelnych lub niepewnych – akt oznaczony #PARTIAL (odczyt częściowo niepewny).

Przebieg: dekret ziemski kijowski z 3/13 IX 1793 polecił sędziemu zjazd na grunt dóbr miasta Żytomierza na 26 IX 1793 (komportacja dokumentów i rzeczy po NW. Annie z RUDYLKIEWICZÓW [?] ROSTKOWSKIEJ, rozsądzenie pretensji stron). Zjazd w obecności WW. Jana i Piotra WIRSKICH, Franciszka TRUSZKOWSKIEGO, Jana DOBROWOLAŃSKIEGO [?] (por. plenipotentów Kuryłowicza w akcie 10), woźny Stanisław JUREWICZ; sąd zagajono, a 27 IX (wtorek) strony stanęły: WX. Tomasz SUSZYCKI, nabywca praw od księży (XX.) RUDYLKIEWICZÓW [?] – ojca Jana i syna Michała (przez plenipotenta W. Grzegorza BACHOWSKIEGO [?]); WW. Szymon i Helena z ZALEWSKICH DAMIAŃSCY/DEMIAŃSCY [?] (chorążostwo wojsk polskich – akt 18), opiekunowie, oraz Michał i Benedykt ROSTKOWSCY – sukcesorowie W. Stefana ROSTKOWSKIEGO, wicegerenta grodzkiego żytomierskiego (męża Anny z Rudylkiewiczów).

Istota sporu: intercyza z 13 VII 1772 (Słowieczno [?]) między W. Janem RUDYLKIEWICZEM a Stefanem Rostkowskim – posag córki Anny 4000 zł (częściowo w wyprawie: bydło, konie, pościel, 25 zł); skrypt Jana R. na 2000 zł dla Rostkowskiego z 10 VII 1772, oblatowany w grodzie kijowskim 15 IV 1777; kwity z 1780–1785 na prowizję. Anna zm. 18 II 1780 (świadectwo pochówku przy cerkwi, wyd. 23 IX 1793). Suszycki (nabywca praw Rudylkiewiczów) dowodził, że skrypt nie był długiem, lecz zabezpieczeniem posagu, i domagał się zwrotu 2000 zł z prowizją 7% od śmierci Anny oraz zwrotu pościeli i wyprawy; Damiańscy i Rostkowscy żądali zapłaty 2000 zł ze skryptu z prowizją i zniesienia kondemnat (Sąd ziemski kij. 20 III 1791; grodzkie żytomierskie 15 VI i 27 IX 1790).

Rozstrzygnięcie (sens, przy niepewnym odczycie szczegółów): sąd zobowiązał księdza Jana RUDYLKIEWICZA lub jego syna Michała do przysięgi, że skrypt na 2000 zł z 10 VII 1772 [w rkp. omyłkowo „1792”] został dany nie z długu, lecz na satysfakcję obiecanego posagu 4000 zł po Annie Rostkowskiej – po przysiędze dług wraz ze skryptem i oblatą ma być umorzony; pretensję Suszyckiego o zwrot pościeli i wyprawy uznał za nienależną (kwity z 19 i 24 III 1780 – wyprawa odebrana), kondemnaty obustronne zniósł bez win; nakazał Damiańskim zapłacić 2000 zł srebrną monetą z prowizją 7% (po potrąceniu kwitów) do rąk strony lub plenipotenta 18 I 1794 n. st. przed aktami grodzkimi kijowskimi (stąd oblata tego dnia).

Nazwiska: „Rostkowski” (w rkp. „Rostkowski/Rostwoski/Rosłkowski” – w tytule wpisu odczytywano też „Rostworowskiemi [?]”); „Damiańscy/Demiańscy”; „Rudylkiewicz” (w rkp. „Rudylkiewicz”, „Rudlicewicz”, „Kudylkiewicz” – forma niepewna); „Bachowski” [?]. Miejsca szczególnie niepewne oznaczone [?]; w kilku miejscach składnia nieczytelna (np. „Sepultura [?] Cetkaz [?] Pustkowami [?]”).

Terminy: dekret zjazdowy – wyrok wydany przez sędziego na gruncie (zjazd, descensus); komportacya – złożenie dokumentów do sądu; intercyza – umowa przedślubna (posagowa); skrypt – zapis dłużny; kondemnata – wyrok zaoczny; prowizya – odsetki („po Siedem od Sta” = 7%); rota – formuła przysięgi; Surrogat – zastępca (sędziego) [?].

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

7/18 I 1794 WX. Tomasz Suszycki podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) dekret zjazdowy sędziego ziemskiego kijowskiego (Hilary Chowicki [?]) wydany w Żytomierzu 27 IX 1793 w sporze Suszyckiego – nabywcy praw księży Jana i Michała Rudylkiewiczów [?] – z WW. Szymonem i Heleną z Zalewskich Damiańskimi [?] i sukcesorami Stefana Rostkowskiego [?], wicegerenta grodzkiego żytomierskiego, o posag zmarłej (1780) Anny z Rudylkiewiczów Rostkowskiej i skrypt na 2000 zł z 1772 r. Sąd nakazał przysięgę Jana lub Michała Rudylkiewicza, że skrypt wystawiono na poczet posagu (po niej dług ma być umorzony), oddalił żądanie zwrotu wyprawy, zniósł kondemnaty bez win i nakazał Damiańskim zapłatę 2000 zł z prowizją 7% przed aktami grodzkimi kijowskimi 18 I 1794 n. st. Odczyt wielu szczegółów niepewny.

Transkrypcja

k. 61v (skan 0065, strona lewa – dolna połowa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego, a osmnastego tegoż podług Nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu, Przedemną

4Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięga-

5mi Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Stawaiący osobiście WX. Tomasz Suszycki

6Surrogat Ziem[ski] Nowog[rodzki] [?] Zdrowy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey

7własney należney Ziem[skiey] Jurysdykcyi Prawa Forum P[owia]tu y W[oiewódz]twa, a pod

8teraźnieysze Kwitacyjne Zeznanie swoie wraz z Sukcessorami poddaiąc się

9y wolaiąc wiadomo iawnie czyni y dobrowolnie zeznaie: Poniewaz

10Dekret Ziazdowy Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzecie-

11go dnia Trzynastego Nowego a drugiego Starego Stylu Września Ziem[ski]

12Kij[owski] w Żytomierzu między Stawaiącym Prawo nabywcą od X. Rudylkiewiczow [?]

13z iedney a WW. Szymonem y Heleną z Zalewskich Demiańskiemi

14Chor[ążymi] W[oysk] Pol[skich] [?] y Sukcessorami NW. Stefana Rostkowskiego [?] V[ice] G[erenta] Ż[ytomierskiego] z drugiey

15strony wypadły nakazał aby WW. Demiańscy Summę Kapital-

16ną Złł. dwa Tysiące z Prowizyą po Siedem od Sta przez X. Jana Rudy-

17lkiewicza po Corce Swoiey w Posagu NW. Rostkowskiemu [?] V. G. Ż.

18daney, w tey bez potrącenie zmarłey od Czasu Śmierci NW.

19[reklamant:] Anny

k. 62 (skan 0065, strona prawa – górna połowa)

1Anny z Rudylkiewiczow Rostkowskiey to iest od Roku Tysiąc Siedmset Osm-

2dziesiątego liczyć się powinna, a za Lat dwanaście y Miesięcy uczynaią-

3cą do Złł. Tysiąc Osmset Dziewięć wynoszącą, potrąciwszy Kwity na

4dniu Osmnastym Stycznia Nowego stylu Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

5Czwartego Roku przed Aktami Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] na rzecz Stawaiącego zapłacili,

6aby pod Woł[aniem] [?] takowemu wyrokowi W. Szymon Demiański Chor[ąży] W[oysk] Pol[skich] [?]

7czyniąc zadosyć y kompensuiąc procent od drugiey Summy Dwoch

8Tysięcy Złł. ze Skryptu NW. Rostkowskiego pod Rokiem Tysiąc Siedmset,

9Siedmdziesiąt Drugim dnia Dziesiątego Lipca, danego od Czasu

10Śmierci NW. z Rudylkiewiczow Rostkowskiey za Lat kilka należącey, który

11Skrypt na wypełnienie Summy Czterech Tysięcy Złł. na Posag Intercyzą

12oznaczoney był przez X. Rudylkiewicza podpisany na to potrącaiąc wybra-

13ną od NW. Rostkowskiego przez X. Rudylkiewicza Summę, gdy tak z Kapi-

14talney Dwoch Tysięcy iako y prowizyonalney Tysiąc Osmset, Dzie-

15więć Złł. a razem połączoney Trzy Tysiące Osmset Dziewięć tylo [!]

16ko Złł. Trzy Tysiące do rąk Stawaiącego tenże W. Demiański oddaie

17y wylicza, przeto Stawaiący odebrawszy zupełną Satysfakcyą wyż wspomnio-

18nym Dekretem wskazaną, y pokompensowawszy się o procent z dru-

19giey Dwoch Tysięcy Skryptowych dla NW. Rostkowskiego a per Consequens

20y Sukcessorow Jego należący tego W. Demiańskiego Chor[ążego] W[oysk] Pol[skich] [?] y Sukcesso-

21row NW. Rostkowskiego z całkowitey odebraney Satysfakcyi wiecznie

22Kwituie, y wolnych opłacaiącemu W. Szymonowi Demiańskiemu Chor[ążemu]

23W[oysk] Pol[skim] [?] do rąk swoich Niniejszey Summy Trzech Tysięcy Złł. czyni,

24Process w tey Sprawie toczony niszczy y kassuie, y żadney satysfakcyi na-

25potym upominać się Sobie y Potomkom swoim, o niewaz [!] wspomnioną

26Summę Dekretem nakazaney niezostawuie, mocą dobrowolne-

27go. X. Tomasz Suszycki Surrogat Ziemi Nowogrodzkiey [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit złożony 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM przez WX. Tomasza SUSZYCKIEGO, surogata ziemskiego nowogrodzkiego [?], w wykonaniu dekretu zjazdowego z akt 16 (w kwicie data dekretu „13 n. st. / 2 st. st. IX 1793”; w akcie 16 – zjazd 26–27 IX 1793, dekret ziemski polecający zjazd 3/13 IX 1793). Ta sama pospieszna ręka.

Rozliczenie: dekret nakazał Demiańskim zapłatę kapitału 2000 zł z prowizją 7% liczoną od śmierci Anny z RUDYLKIEWICZÓW [?] ROSTKOWSKIEJ (1780), za 12 lat z miesiącami – 1809 zł prowizji; łącznie 3809 zł. Po potrąceniu (kompensacie) procentu od drugiego skryptu na 2000 zł z 10 VII 1772 (wystawionego przez ks. Rudylkiewicza na uzupełnienie posagu 4000 zł) W. Szymon DEMIAŃSKI, chorąży wojsk polskich („Chor. Wołł.” w rkp. – rozstrzygnięte podpisem „Chor. Woysk Polsk.” w akcie 18), zapłacił 3000 zł. Suszycki kwituje Demiańskiego i sukcesorów Stefana ROSTKOWSKIEGO [?], wicegerenta żytomierskiego, z całości, kasuje proces i zrzeka się dalszych roszczeń.

Łacina: per Consequens – w konsekwencji, co za tym idzie. „Pod Woł. [?]” – może „pod Winą” lub „podług” (niepewne); „tylo-ko” – powtórzenie przy przeniesieniu; „o niewaz” – zapewne „o niniejszą” (błąd pisarza).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 WX. Tomasz Suszycki, surogat ziemski nowogrodzki [?], zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski), że w wykonaniu dekretu zjazdowego z IX 1793 (akt 16), nakazującego Demiańskim zapłatę 2000 zł kapitału i 1809 zł prowizji (7% od śmierci Anny z Rudylkiewiczów [?] Rostkowskiej w 1780 r.), W. Szymon Demiański, chorąży wojsk polskich, po potrąceniu procentu od drugiego skryptu na 2000 zł z 1772 r. wypłacił mu 3000 zł; Suszycki kwituje Demiańskiego i sukcesorów Stefana Rostkowskiego [?] z całości, kasuje proces i zrzeka się dalszych pretensji.

Transkrypcja

k. 62 (skan 0065, strona prawa – dolna połowa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego a osmnastego tegoż podług Nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imper[atorskiey] Mości Żytomierzu Przedemną Józefem

4Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi

5Grodzkiemi Kij[owskiemi] Stawaiący osobiście W. Szymon Demiański Chor[ąży] W[oysk] Pol[skich] [?] Własnym [?]

6y Imieniem Żony y Sukcessorow NW. Rostkowskiego O[ycow]zyz[nych] [?] Imieniem czyniący zdro-

7wy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziem[skiey]

8Jurysdykcyi Prawa Forum P[owia]tu y W[oiewódz]twa a pod teraźnieysze dobrowolne

9kwitowe zeznanie swoie wraz z Sukcessorami NW. Rostkowskiego

10poddaiąc się y wolaiąc wiadomo czyni y dobrowolnie zeznaie, iż zezna-

11iący maiąc Process intendowany do Grodu Żyt[omierskiego] tak od Siebie Żony

12swey y Sukcessorow NW. Rostkowskiego, po XX. Jana y Michała Rudy-

13lkiewiczow o zapłacenie Dwoch Tysięcy Złł. który potym dobrowol-

14nie pod rozsądzenie Sądu Ziem[skiego] Kij[owskiego] Ziazdowego poddanym został,

15[reklamant:] w tymże

k. 62v (skan 0066, strona lewa – góra)

1w tymże Dekretem wyiaśniono zupełnie zostało że ta Summa ze Skryptu W.

2Rostkowskiemu pod Rokiem Tysiąc Siedmset, Siedmdziesiąt Drugim dniem

3Dziesiątym Lipca danego na dopełnienie Intercyzy Czterech Tysięcy Złł. Posa-

4gu dana została a po śmierci Anny z Rudylkiewiczow Rostkowskiey bez potomka [?]

5zmarłey, tenże Skrypt nazad do XX. Rudylkiewiczow wrocić się powinien,

6tylko procent od niey do czasu Śmierci NW. Rostkowskiego y Sukcessorow

7Jego należałby, a który Stawaiący wypłacaiąc Summę WX. Suszyckiemu ugodził

8się, przeto z całkowitego Processu oto [?] Summę mianego y uczynioney za

9Procent satysfakcyi oraz przysięgi po wyż rzeczonym Dekretem wskaza-

10ney dla XX. Rudylkiewiczow y zupełnego ukontentowania Sukcessorow NW. Rostkowskie-

11go, swoim, Żony, y Sukcessorow tegoż NW. Rostkowskiego Imieniem tychże

12XX. Jana y Michała Rudylkiewiczow na zawsze kwituie, Process umarza

13y żadney Skargi upominania się o wyż pomienioną Summę Sobie y Suk-

14cessorow Rostkowskiego niezostawuie, mocą dobrowolnego Zeznania. Szy-

15mon Demiański Chor[ąży] Woysk Polsk[ich] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit złożony 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM przez W. Szymona DEMIAŃSKIEGO, chorążego wojsk polskich (podpis „Chor. Woysk Polsk.” – rozstrzyga skrót „Chor. Wołł./W. Pol.” z aktów 16–17; tam wcześniej odczytywany jako „chorąży wołyński [?]”), we własnym imieniu, żony Heleny i sukcesorów NW. Stefana ROSTKOWSKIEGO [?].

Treść: proces wytoczony w grodzie żytomierskim przeciw księżom Janowi i Michałowi RUDYLKIEWICZOM [?] o 2000 zł poddano dobrowolnie sądowi ziemskiemu kijowskiemu zjazdowemu (akt 16); dekretem wyjaśniono, że skrypt na 2000 zł z 10 VII 1772 dany był na dopełnienie posagu 4000 zł z intercyzy, a po bezpotomnej [?] śmierci Anny z Rudylkiewiczów Rostkowskiej powinien wrócić do Rudylkiewiczów; Rostkowskiemu i sukcesorom należał się tylko procent do czasu jego śmierci, z czego Demiański rozliczył się, płacąc Suszyckiemu (akt 17). Demiański kwituje Rudylkiewiczów na zawsze (także z przysięgi wskazanej dekretem), umarza proces i zrzeka się roszczeń. Akty 16–18 – jeden zespół spraw.

Miejsca niepewne: „Własnym [?] y Imieniem”; „O[ycow]zyz[nych] [?]” (skrót „Ozyz.” – może „Opiekuńczym”); „bez potomka [?]” (w rkp. „bez potomnie”); „oto [?] Summę”.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 W. Szymon Demiański, chorąży wojsk polskich, w imieniu własnym, żony i sukcesorów Stefana Rostkowskiego [?] zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski), że po dekrecie zjazdowym sądu ziemskiego kijowskiego (akt 16), który uznał skrypt na 2000 zł z 1772 r. za część posagu Anny z Rudylkiewiczów Rostkowskiej, podlegający zwrotowi Rudylkiewiczom, i po rozliczeniu się z WX. Suszyckim (akt 17), kwituje księży Jana i Michała Rudylkiewiczów [?] na zawsze, umarza proces w grodzie żytomierskim i zrzeka się dalszych pretensji.

Transkrypcja

k. 62v (skan 0066, strona lewa – od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego, a osmnastego tegoż podług Nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imper[atorskiey] Mości Żytomierzu Przedemną

4Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami

5Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] osobiście Stawaiąc W. Bazyli Wasiłowski [?] Zalecenie

6od Kommissyi trzeciey w Żytomierzu odprawuiącey się do Sądu Grodz[kiego] Kij[owskiego]

7względem spisania Regestru dzieł w Archiwum będących dla rozebrania

8y rozdania onych do właściwych wierzchow [?] wydany, podpisem teyże Kommis-

9syi w trzech osobach zatwierdzone do Akt Grodz[kich] Kij[owskich] dla zapisania podał

10w tey osnowie. Z trzeciey Kommissyi Odprawuiącey się w Żytomierzu ustanowio-

11ney po rozporządzeniu JW. Generalnego Rządcy Trzech Gubernii Mińskiey Za-

12sławskiey y Bracławskiey Generał Leutnanta y rożnych Kawalera Orde-

13rów Tymoteusza Janowicza Tutolmina Kijowski Grodzki Sąd wedle osmnastego

14Punktu rozporządzenia pomienionego JW. Generalnego Rządcy Trzech

15Gubernii Mińskiey Zasławskiey y Bracławskiey y rożnych Orderow Kawalera

16podpisano trzeciey Kommissyi nietracąc bez nay mnieyszego czasu przy-

17stąpić do rozebrania Archiwum y do uczynienia opisania o wszystkich

18generalnie dziełach w Sądach Ziemskich y Grodzkich y Magistratach

19tych Miast y Miasteczek, które wedle Przywileiow onemi rozrządzaią,

20otrzymuiące wszystkie tak decydowane iakoteż y niedecydowane

21Dzieła, przy porządnych Regestrach y Opisaniach, iżby gotowe

22były do rozdzielenia na wiadomy y dla rozdania Stołom [?] wedle y rodzaiu

23każdego Dzieła do tych tutecznych [?] miejskich y Guberskich Są-

24dowych miejsc do których według porządku w Nayważnieyszey

25[reklamant:] Imperatorskiey

k. 63 (skan 0066, strona prawa)

1Imperatorskiey Mości powiedziano Ustawach niedecydowane dla kontynuacyi a de-

2cydowane dla chowania w Archiwie oddane być powinne w rozebraniu tych

3dzieł, y wprzygotowaniu onych dla oddania w nowe Sądowe mieysce iak

4wyżey pomieniono, powinni trudzić się Sędziowie y Kancellarzyści Sto-

5łecznych [?] Ziemskich y Grodzkich Sądow y Magistratow, Trzecia Kommissya

6ostatecznieyszym y Samo nayprędszym wyż rzeczonego Spełnienia, Kijowski-

7mi Grodz[kim] Sądom Kommunikuie z tem przedłożeniem aby po przyięciu tego w

8tamtym Sądzie Odnowie [?] Onego czyli w zadzie [?] Extrahendyi [?] albo nie zasia-

9dania onych Regentowie y Vicessgerentowie takoż Archiwaryuszowie z Kancella-

10ryiskiemi służącemi tegoż czasu wstąpili do rozebrania Archiwy y wszystkich

11w onych dzieł, a nayprzod aby uczynili Naymnieysze opisanie dawnym decy-

12dowanym dziełom distinctim wedle materyi onych pod każdym rokiem

13y Numerami y utrzymywali w dobrym porządku przy Regestrach y opisaniach

14do zdania w nowe Sądowe mieysce wedle wyż przepisania. Wtore takowe

15też opisanie sporządzić każdego Roku y pod Numerami o dziełach wszystkich

16do tego Sądu y niedecydowanych iedne o procedujących cywilnych a drugie o

17głownych Kryminalnych y te które do odkrycia [?] Nowych Sądowych mieysc

18ostanąć się niedecydowanemi utrzymać wygotowane z opisaniami y Regestra-

19mi, do rozdania w nowe Sądowe mieysce iak wyżey przepisano. Wtrzecie,

20osobliwie uczynić opisanie każdego Roku y pod Numerami tym Dziełom

21osobliwie procedowanym Cywilnym a osobliwie Kryminalnym głownym,

22które w Sądzie decydowane, lecz po nieukontentowaniu którey kolwiek

23Strony na appellacyi do rozstrzygnienia wyższego Sądowego mieysca należy

24y te także dzieła z opisaniami y Regestrami utrzymywać wygotowości do zdania

25w nowe Sądowe mieysce, dokąd przynależyć będzie. Czwarte aby wszystko

26iak wyż opisano, spełnione było samym skutkiem przysyłać od

27Sądu Grodzkiego Kij[owskiego] do Trzeciey Kommissyi przez każdy pułMiesiąc o przy-

28spieszeniu rozbioru opisania y rozdzielenia dzieł uwiadomienia z przy-

29łączeniem wiadomości oznaczaiącey iak wiele w Sądzie Grodz[kim] Kijowskim

30dzieł rozebrano opisano, y wedle materyi rozdzielono y przygotowano do

31zdania w Nowe Sądowe mieysce y iak wiele zostaie się nierozebranych

32tak dla upatrzenia pospiechu iakoteż y dla przedstawienia do JW. Imię [?]

33Pana Generalnego Rządcy Gubernii Mińskiey Zasławskiey y Bracławskiey

34Generał Leutnanta y rożnych Orderow Kawalera Tymoteusza Janowicza

35Tutulmina. Piąte o przyięciu tego wszystkiego bez zwłoki do Sądu Grodzkiego

36Kij[owskiego] przystano do Trzeciey Kommissyi uwiadomienie Alexander Józefowicz [?]

37Kss. [?] Milanowski [?] Ludwik Trypolski [?] Który to Zalecenie słowo w

38słowo iak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich

39Kijowskich iest zapisane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał W. Bazyli WASIŁOWSKI [?] (nazwisko niepewne). Skan 0067 = powtórne zdjęcie rozkładówki k. 62v–63 (jak 0066; prawa strona częściowo poza kadrem). Na lewym marginesie k. 62v pionowa adnotacja innej ręki „Oryginał odebr[ałem] [?] …” (zapewne pokwitowanie odbioru oryginału przez podającego).

Dokument: zalecenie (pismo okólne) KOMISJI TRZECIEJ w Żytomierzu, ustanowionej rozporządzeniem generalnego rządcy trzech guberni – mińskiej, zasławskiej (izjasławskiej) i bracławskiej – generała-lejtnanta, kawalera różnych orderów Tymoteusza Janowicza (Timofieja Iwanowicza) TUTOŁMINA (w rkp. „Tutolmin”, „Tutulmin”), do Sądu Grodzkiego Kijowskiego, na podstawie p. 18 tego rozporządzenia. Nakaz niezwłocznego rozebrania i opisania archiwów sądów ziemskich, grodzkich i magistratów miast i miasteczek (wszystkich spraw rozstrzygniętych i nierozstrzygniętych) celem przekazania do nowych „sądowych miejsc” (sądów rosyjskich guberni) według Ustaw Jej Imperatorskiej Mości: sprawy nierozstrzygnięte – do kontynuacji, rozstrzygnięte – do archiwum. Regenci, wicegerenci, archiwariusze i kancelaryści mają sporządzić: 1) opisanie dawnych spraw rozstrzygniętych, oddzielnie wg materii, rok po roku, z numerami; 2) opisanie spraw nierozstrzygniętych – osobno cywilnych i głównych kryminalnych; 3) osobno spraw rozstrzygniętych, lecz zaskarżonych apelacją do wyższego sądu; 4) co pół miesiąca składać komisji sprawozdania o postępach (dla generał-gubernatora); 5) potwierdzić przyjęcie zalecenia. Podpisy trzech członków komisji: Aleksander JÓZEFOWICZ [?], ks. [?] MILANOWSKI [?], Ludwik TRYPOLSKI [?] (odczyty niepewne). Dokument ważny dla dziejów archiwów grodzkich kijowskich po II rozbiorze (początek przejmowania akt przez administrację rosyjską).

Język przekładu z rosyjskiego – składnia miejscami niejasna; miejsca niepewne: „do właściwych wierzchow [?]”, „Stołecznych [?]”, „Odnowie [?] … w zadzie [?] Extrahendyi [?]”, „do odkrycia [?]”, „JW. Imię [?] Pana”, „Kss. [?]”.

Łacina: distinctim – oddzielnie, z rozróżnieniem; Extrahendya [?] – wydawanie wypisów (extractów) [?].

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 W. Bazyli Wasiłowski [?] podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) zalecenie Komisji Trzeciej w Żytomierzu (ustanowionej przez generalnego rządcę guberni mińskiej, zasławskiej i bracławskiej, gen.-lejtnanta Tymoteusza Tutołmina) dla Sądu Grodzkiego Kijowskiego: sąd ma niezwłocznie rozebrać archiwum i sporządzić rejestry i opisy wszystkich spraw – rozstrzygniętych (do archiwum), nierozstrzygniętych cywilnych i kryminalnych (do dalszego prowadzenia) oraz apelowanych – rok po roku i z numerami, w celu przekazania ich nowym sądom guberni, i co pół miesiąca raportować komisji o postępach prac; podpisali członkowie komisji Aleksander Józefowicz [?], ks. Milanowski [?] i Ludwik Trypolski [?].

Transkrypcja

k. 63 (skan 0066, strona prawa – dół)

k. 63v (skan 0068, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego a osmnastego tegoż podług nowego Stylu.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu Prze-

4demną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego]

5y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijow[skiemi] Stawaiący osobiście W. Józef Szep-

6tycki Plenipotencyą Ręczną od WW. Hrypaczewskich Sobie Stawaiącemu y In-

7nym do wszelkiey czynności daną, podpisem tychże WW. Hrypaczewskich

8przy Przyiaciołach y wyciśnieniu pieczęci dwoch na Laku czerwonym u-

9mocnioną, na Papierze Polskim Srebrnogroszowym napisaną do Xiąg Grodz[kich]

10Kij[owskich] w oblatę podał w te Słowa. Niżey na podpisach wyrażeni Zeznaiemy

11tą Plenipotencyą naszą ręczną na mocy Stat[utu] W. X. Lit[ewskiego] sporządzoną któ-

12rą za autentyczną mieć chcemy Iż my maiąc Sprawy Nasze w rożnych Jurys-

13dykcyach, a niemogąc onych osobiście dopilnować Przeto na mieyscu y

14w Osobach Naszych WW. Urr. Józefa Szeptyckiego Tomasza Petrykowskiego,

15Jana Gniytowicza [?] Tomasza Teleżyńskiego [?], Woyciecha Hermanowicza za

16prawdziwych Plenipotentow moich obieramy, stanowiemy y zapisuiemy

17daiąc onym moc wszelką w sprawach naszych stawać wydawać kontrower-

18tować, kompozycye zapisywać Dekreta Sprawiedliwie nastąpione

19akceptować od Uciążliwych do wyższych Jurysdykcyi odwoływać się Summy

20y Przywny [?] Dekretami przysądzone odbierać z odebranych Imieniem na-

21szym kwitować Processami szkodzić Terminow Kondescensyi attendować

22y wszelkich Dobrodzieystw Prawem pozwolonych używać, a co kolwiek

23przez pomienionych Plenipotentow prawnie y Sprawiedliwie posta-

24nowiono będzie to za rzecz trwałą y nigdy nieporuszoną przyiąć

25obowiązuiemy. Datt w Samhorodku dnia Pierwszego Stycznia Ty-

26siąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Drugiego Roku. Maryanna Hrypa-

27czewska pisać nieumieiąca krzyżem S[świętym] podpisuie się + Teodor Hrypa-

28czewski Żonie swey assystuiący tę Plenipotencyą podpisuię. Proszony do

29tey Plenipotencyi od WW. Hrypaczewskich Przyiaciel podpisuię się An-

30drzey Wrzeczewski [?]. Na tey Plenipotencyi iako proszony Przyiaciel

31podpisuię się Tyrski [?]. Która to Plenipotencya słowo w słowo iak

32w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich Kij[owskich] iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM; podał W. Józef SZEPTYCKI, jeden z plenipotentów. Plenipotencja „ręczna” (na mocy Statutu Litewskiego; formularz jak w aktach 3, 9, 10) WW. Teodora i Maryanny HRYPACZEWSKICH [?] (nazwisko w rkp. „Hrypaczewski” – odczyt prawie pewny; Maryanna niepiśmienna – podpisała krzyżem), wystawiona w Samhorodku 1 I 1792, na papierze polskim srebrnogroszowym (stemplowym), z dwiema pieczęciami na czerwonym laku. Plenipotenci: Urodzeni Józef SZEPTYCKI, Tomasz PETRYKOWSKI, Jan GNIYTOWICZ [?], Tomasz TELEŻYŃSKI [?], Wojciech HERMANOWICZ. Świadkowie: Andrzej WRZECZEWSKI [?], TYRSKI [?].

Tytuł wpisu rozpoczęty na k. 63 („Oblata Plenipotencyi od WW. Hrypaczewskich [?]”) i dokończony na k. 63v („Hrypaczewskiego do Spraw Zatwornom [?] dana” – zakończenie niejasne, może „Szeptyckiemu y Innym” zniekształcone). W tekście „moich” (zam. „naszych”) – przejęcie formularza jednoosobowego. „Przywny [?]” – jak w akcie 10 (wyraz niejasny). Skan 0067 to powtórne zdjęcie rozkładówki k. 62v–63 (0066).

Terminy: kontrowertować – spierać się w sądzie; kompozycye – porozumienia procesowe [?]; Kondescensya – zjazd sądowy; attendować – pilnować.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 W. Józef Szeptycki podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) plenipotencję WW. Teodora i Maryanny Hrypaczewskich [?], wystawioną w Samhorodku 1 I 1792: mając sprawy w różnych jurysdykcjach, ustanawiają plenipotentami Józefa Szeptyckiego, Tomasza Petrykowskiego, Jana Gniytowicza [?], Tomasza Teleżyńskiego [?] i Wojciecha Hermanowicza, z pełną mocą stawania, spierania się, przyjmowania dekretów i apelacji, odbierania i kwitowania sum oraz pilnowania zjazdów sądowych. Maryanna, niepiśmienna, podpisała krzyżem; świadkowie A. Wrzeczewski [?] i Tyrski [?].

Transkrypcja

k. 63v (skan 0068, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego, a osmnastego tegoż podług nowego

3Stylu.

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości

5[reklamant:] Żytomierzu

k. 64 (skan 0068, strona prawa – góra)

1w Żytomierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

2W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] osobiście St[awaiący] W. Józef Szep-

3tycki na mocy Plenipotencyi Sobie daney od W. Teodora Hrypaczewskiego dnia

4Pierwszego Stycznia Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Drugiego Roku

5w Samhorodku datowaney a na dniu dzisieyszym w Aktach Grodz[kich] Kij[owskich]

6oblatowaney czyniący, Zdrowy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey

7własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum P[owia]tu y W[oiewódz]twa a pod

8teraźnieysze Zeznanie Kwitowe Pryncypała [?] swego poddaiąc y wolaiąc, wia-

9domo iawnie czyni ustnie y dobrowolnie Zeznaie. Dekretem Ziem[skim] Kijow[skim]

10między W. Teodorem Hrypaczewskim z iedney a JW. Piotrem Hadziewiczem

11B[rygadierem] K[awaleryi] N[arodowey] Panem y Star[ozakonnymi] Judką y Abusią [?] Szulowiczami [?] mieszkańcami Chodor-

12kowskiemi z drugiey Strony Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trze-

13ciego, dnia Dziewiętnastego dawnego, a Trzydziestego Nowego Stylu Wrze-

14śnia zapadłym nakazano zostało aby Strona Pozwana Summę Złł. Dwie-

15ście Pięćdziesiąt Część Summy należney na dniu Osmnastym Stycznia

16Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Roku podług Nowe-

17go Stylu przed Aktami Grodzkiemi Kij[owskiemi] zapłaciła, ktoremu Dekreto-

18wi JW. Hadziewicz czyniąc dosyć wyż wyrażoną kwotę do rąk Sta-

19waiącego istotnie wypłaca przeto Stawaiący z wypłacenia Złł.

20Dwuchset Pięćdziesiąt na zawsze Imieniem Pryncypała [?] swego kwi-

21tuie mocą Zeznania. Józef Szeptycki mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit złożony 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem ROSZKOWSKIM przez W. Józefa SZEPTYCKIEGO jako plenipotenta W. Teodora HRYPACZEWSKIEGO [?] (plenipotencja z Samhorodka 1 I 1792, oblatowana tego dnia – akt 20).

Podstawa: dekret ziemski kijowski z 19/30 IX 1793 w sprawie W. Teodor Hrypaczewski c/a JW. Piotr HADZIEWICZ, brygadier kawalerii narodowej (B. K. N.; „Panem” – może „Pan Chodorkowski” – Hadziewicz był dziedzicem Chodorkowa, por. akt 7), oraz starozakonni Judka i Abusia [?] SZULOWICZE [?], mieszkańcy chodorkowscy – nakazał zapłatę 250 zł (części sumy należnej) 18 I 1794 n. st. przed aktami grodzkimi kijowskimi; Hadziewicz zapłacił, plenipotent kwituje go na zawsze.

Skrót „Złł.” pisany w rkp. znakiem podobnym do „28” (tu „Summę Złł. Dwieście Pięćdziesiąt”, dalej słownie „Złł. Dwuchset Pięćdziesiąt”) – rozstrzyga sumę w akcie 15 (6000 zł, nie „28 … tysięcy”). Wyraz „Pryncypała [?]” (w rkp. „Expatta”/„Erpatta”) – zapewne skrót „Pryncypała” (mocodawcy).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 W. Józef Szeptycki, plenipotent W. Teodora Hrypaczewskiego [?] (akt 20), zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski), że JW. Piotr Hadziewicz, brygadier kawalerii narodowej, zapłacił – zgodnie z dekretem ziemskim kijowskim z 19/30 IX 1793 w sprawie Hrypaczewskiego przeciw Hadziewiczowi i Żydom chodorkowskim Judce i Abusi [?] Szulowiczom [?] – 250 zł, część należnej sumy; imieniem mocodawcy kwituje go z tej kwoty na zawsze.

Transkrypcja

k. 64 (skan 0068, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Siódmego Stycznia podług dawnego a Osmnastego tegoż podług nowego Stylu

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu Prze-

4demną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] P[owia]tu Kijowskiego

5y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] osobiście St[awaiący] W. Ignacy Talles [?] Imieniem

6y z mocy Plenipotencyi od W. Teod[or]a Talli Sobie Stawaiącemu w Żyto-

7mierzu dnia Piętnastego Lutego Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

8Trzeciego Roku daney a w aktach Grodz[kich] Kijow[skich] Roku Tysiąc Siedm-

9set Dziewięćdziesiąt Trzeciego dnia Siedmnastego dawnego, a Dwudzieste-

10go Ósmego, Nowego stylu Grudnia wniesioney czyniący, Zdrowy będąc na

11Ciele y umyśle odstąpiwszy swey [?] własney należney Juryzdykcyi

12Prawa Sądu P[owia]tu y W[oiewódz]twa a pod teraźnieysze Zeznanie swoie [?]

13cale się poddaiąc wiadomo czyni y dobrowolnie Zeznaie Iż co De-

14kretem Ziem[skim] Kij[owskim] między W. Teodorem Tallem a W. Żelesław-

15skim, Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego Dnia

16Dwudziestego Trzeciego Września dawnego, a Czwartego Października

17nowego

18[reklamant:] Stylu

k. 64v (skan 0069, strona lewa – góra)

1nowego Stylu Zapadłym nakazano zostało aby W. Żelesławski Sum-

2mę Sobie Summę Złł. Trzysta Dwie [?] y Pół [?] Luty [?] a W. Żelesławska po-

3dobnież Summę, na dniu Osmnastym podług nowego Stylu dla Stawaiące-

4go Pryncypała zapłacili gdy na dniu dzisieyszym W. Żelesławski pomie-

5nioną Summę Złł. Trzysta Dwie [?] y Pół [?] Luty [?] do rąk St[awaiące]go wypłaca-

6Przeto Stawaiący z wypłacey y do rąk swoich odebraney W. Woy-

7ciecha Żelesławskiego Potomków y Sukcessorów onego wiecznemi y nieod-

8zownemi Kwituie czasy mocą dobrowolnego Zeznania. Ignacy Talla mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit złożony 7/18 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem grodzkim kijowskim Józefem ROSZKOWSKIM przez W. Ignacego TALLĘ [?] (w tekście „Talles [?]”, podpis „Ignacy Talla”) jako plenipotenta W. Teodora TALLI (plenipotencja z Żytomierza 15 II 1793, wniesiona do akt grodzkich kijowskich 17/28 XII 1793).

Podstawa: dekret ziemski kijowski z 23 IX / 4 X 1793 w sprawie W. Teodor Talla c/a WW. Żelesławscy – nakazano W. Żelesławskiemu i W. Żelesławskiej zapłacić 18 I 1794 n. st. sumę zapisaną w rkp. „Złł. Trzysta Dwie y Pół Luty [?]” (odczyt niepewny; może 302½ zł). W. Wojciech ŻELESŁAWSKI zapłacił; plenipotent kwituje jego, potomków i sukcesorów na zawsze.

W drugim wierszu k. 64v wyraz „Summę” powtórzony w rkp. („Summę Sobie Summę”). „Pryncypała” – mocodawcy (tu skrót wyraźny: „Pryncypała”; potwierdza lekcję z aktu 21).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

7/18 I 1794 W. Ignacy Talla [?], plenipotent W. Teodora Talli, zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu, że W. Wojciech Żelesławski zapłacił sumę ok. 302½ zł [?] zasądzoną dekretem ziemskim kijowskim z 23 IX / 4 X 1793 w sprawie Talli przeciw Żelesławskim, i kwitował go wraz z potomkami i sukcesorami na zawsze.

Transkrypcja

k. 64v (skan 0069, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego a Dwudziestego [pierwszego] [?]

3tegoż podług nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu Prze-

5demną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu

6Kijow[skiego] y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kij[owskiemi] Osobiście St[awaiący] W. Anto-

7ni Pruski Bilet od JOX. Imci Lubomirskiego Starosty Romanowskiego do

8Jasińskiego pisany na Prawa Dożywocia na Chałupę z Gruntem

9w Romanowie Stawaiącemu Stanowiący [?] podpisem tegoż JOXImci za-

10twierdzony przy opłaceniu Stępla do Akt Grodz[kich] Kij[owskich] ku oblacie po-

11dał w następuiący [sposób] [?]. Wielmożny Mości Jasiński proszę WPana aby Cha-

12łupę z Gruntem w Romanowie po Smulskim [?] w ktorey mieszka

13Maryański dał Panu Pruskiemu ad vitae tempora, ktory mieć bę-

14dzie wolny od wszelkiego opłacenia do Skarbu prócz Kominowe-

15go, na ten Dokument podpisuię Dan w Czeczelniku [?] Dzie-

16więtnastego Czerwca Tysiąc Siedmset Osmdziesiąt Dziewiąte-

17go Roku. Józef Xiążę Lubomirski S[tarosta] R[omanowski] Ktory to List sło-

18wo w słowo jak się w Sobie ma do Xiąg Mieyscych Grodz[kich] Kijow[skich]

19iest Zapisany. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data oblaty: „Dziesiątego Stycznia podług dawnego a Dwudziestego tegoż podług nowego Stylu” – w rkp. „Dwudziestego”, choć różnica stylów wynosiła 11 dni (10 I st. st. = 21 I n. st.); prawdopodobnie opuszczone „pierwszego”.

Treść: W. Antoni PRUSKI podał do oblaty (z opłaceniem stempla) bilet JO. Księcia Józefa LUBOMIRSKIEGO, starosty romanowskiego, do W. JASIŃSKIEGO (zapewne rządcy/komisarza dóbr romanowskich) z 19 VI 1789, nadający Pruskiemu dożywotnio (ad vitae tempora – „do końca życia”) chałupę z gruntem w Romanowie po Smulskim [?], w której mieszkał Maryański, wolną od wszelkich opłat do skarbu (dworskiego) z wyjątkiem kominowego (podatku od dymu/komina, tzw. podymnego).

Miejsce wystawienia „w Czeczelniku [?]” – odczyt niepewny (w rkp. „Czeczelniku”); Czeczelnik na Podolu był dobrami Lubomirskich. Podpis „S. R.” rozwiązany jako „Starosta Romanowski” wg tytułu z formuły oblaty.

Łac.: ad vitae tempora – „do końca życia”, dożywotnio.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Antoni Pruski oblatował w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu (wicerejent J. Roszkowski) bilet JO. Księcia Józefa Lubomirskiego, starosty romanowskiego, do W. Jasińskiego (Czeczelnik [?], 19 VI 1789), w którym książę polecał dać Pruskiemu dożywotnio chałupę z gruntem w Romanowie po Smulskim [?] (mieszkał w niej Maryański), wolną od wszelkich opłat do skarbu z wyjątkiem kominowego.

Transkrypcja

k. 64v (skan 0069, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego

3a Dwudziestego tegoż podług Nowego Stylu,

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperat[orskiey] Mości Żytomierzu

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

6W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kij[owskiemi] osobiście

7Stawaiący W. Antoni Pruski Komplanacyą między Skarbem

8JOX. Imci Lubomirskiego Starosty Romanowskiego a Sobą Stawaiącym

9[reklamant:] zaszłą [?]

k. 65 (skan 0069, strona prawa)

1zaszłą w niey wyrażoną w Romanowie spisaną, podpisami Stron

2W. Kobylińskiego Kommissarza Imieniem Skarbu a W. St[awaiące]go przez się

3czyniących zatwierdzoną na Papierze Krajowym napisaną, do Akt

4Grodz[kich] Kij[owskich] w oblatę podał w tey osnowie. Między Skarbem JOX. Imci Jó-

5zefa Lubomirskiego St[arost]y Romanow[skiego] przezemnie czyniącego z iedney

6a JPanem Pruskim Antonim, z drugiey Strony stanęła dobrowolna

7umowa y ugoda, a z niey spisanie Niniejszey Komplanacyi w nastę-

8puiącym sposobie maiąc JPan Antoni Pruski Dnia Dziewiętnastego

9Czerwca Tysiąc Siedmset, Osmdziesiąt Dziewiątego, Roku, w Cze-

10czelniku dane Sobie Prawo od JOX. Imci St[arost]y Romanowskiego, na Grunt

11y Chałupę ktorą Maryański posiada, a że do tey Chałupy y Gruntu JP.

12Pruski przyiść niemógł z racyi iż do arendowaney trzech Letniey

13Possessyi Wsi Romanowskich W. Iwaszkiewiczowi wypuszczoney

14Intrata Całkowita Czynszowa na Szlachcie podana została przez

15W. Jasińskiego Kommissarza przeszłego Starostwa Romanow[skiego] w ktorey [?]

16wypisanie [?] y na Maryańskim czynszu Zł. Pięćdziesiąt na Grunt

17y Chałupę Prawem JOX. Imci St[arost]y Romanow[skiego] W. Pruskiemu ustąpio-

18ną, a przez Maryańskiego używaną znaydowało się a zatem JP.

19Pruski na mocy Prawa Sobie służącego dopomina się z Skarbu

20JOX. Imci Starosty Romanow[skiego] Zł. Sto Pięćdziesiąt, za Lat trzy z tegoż Gruntu

21y Chałupy pochodzących, jakoteż tey Chałupy y Gruntu w Possessyą

22Dożywotnią oddania, na ktore żądanie przy Prawie JOX. Imci Józefa

23Lubomirskiego St[arost]y Romanow[skiego] tegoż JP. Pruskiego zachowuiąc Grunt

24y Chałupę natychmiast w Possessyą Dożywotnią oddaie, co się zaś

25tycze Zł. Stu Pięćdziesiąt z Chałupy y Gruntu pretendowa-

26nych że JP. Pruski trzymał Chałupę z ogrodem y lewadą po

27Harbuzence [?] a z niey żadnego do Skarbu JOX. Imci nie płacił

28Prowentu Przeto zrekompensowawszy w części pretensye JPana

29Pruskiego tąż Chałupę z ogrodem y Lewadą trzymaną, reszty

30dla JP. Pruskiego należy Siedmdziesiąt Pięć Zł. przyznaie, kto-

31rych do pomnienia się wolność JP. Pruskiemu od W. Maryańskie-

32go zostawuie. Gdyż W. Maryański za Rok Tysiąc Siedmset

33Dziewięćdziesiąty Drugi Zł. Pięćdziesiąt, za Rok Tysiąc Siedmset

34Dziewięćdziesiąty Trzeci, pół czynszu to iest Zł. Dwadzieścia Pięć za

35Zasiew oziminy nieopłacił y te Skarbowi winien pozostał, ktorych

36Skarb JOX. Imci Józefa Lubomirskiego St[arost]y Romanowskiego uczyniw-

37szy znaczenie [?] y te na osobę JP. Pruskiego przekazawszy tegoż

38JP. Pruskiego aktualnym Possessorem Dożywotnim Chałupy y

39Gruntów z Ogrodem po Maryańskim uznaie, ktorą Komplanacyą

40Strony obydwie podpisami rąk własnych umacniaią.

41[reklamant:] Dan

k. 65v (skan 0070, strona lewa – góra)

1Dan w Romanowie dnia Szostego Kwietnia Tysiąc Siedmset Dzie-

2więćdziesiąt Trzeciego Roku Kazimierz Prus Kobyliński Kommissarz

3Starostwa Romanow[skiego]. A[ntoni] Pruski. Proszony do tey Komplanacyi Przyia-

4ciel M. Kamiński. Na tey Komplanacyi proszony podpisuię się

5Przyiaciel Prot Kierzniowski [?] JKWK [?]. Ktora to Komplanacya sło-

6wo w słowo jak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodz[kich] Kij[owskich] iest Zapi-

7sana. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Komplanacja (ugoda) zawarta 6 IV 1793 w Romanowie między skarbem (dworem) JO. Ks. Józefa LUBOMIRSKIEGO, starosty romanowskiego, reprezentowanym przez Kazimierza Prus KOBYLIŃSKIEGO, komisarza starostwa romanowskiego, a W. Antonim PRUSKIM; oblatowana 10/21 I 1794 (data n. st. w rkp. „Dwudziestego” – por. akt 23) przez Pruskiego przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM. Papier krajowy (stemplowy).

Treść: Pruski miał od księcia (Czeczelnik [?] 19 VI 1789 – akt 23) dożywotnie prawo do chałupy z gruntem, którą posiadał Maryański; nie mógł jej objąć, bo w trzyletniej arendzie wsi romanowskich wypuszczonej W. IWASZKIEWICZOWI cały dochód czynszowy od szlachty (czynszowej) podał b. komisarz W. JASIŃSKI, licząc też 50 zł czynszu od Maryańskiego za ten grunt i chałupę. Pruski domagał się 150 zł za 3 lata i oddania chałupy w dożywocie. Skarb oddaje mu natychmiast chałupę i grunt w dożywotnie posiadanie; z 150 zł potrąca wartość chałupy z ogrodem i lewadą „po Harbuzence [?]”, którą Pruski trzymał bez płacenia prowentu, i przyznaje mu resztę 75 zł – do ściągnięcia od Maryańskiego, który zalegał skarbowi 50 zł za 1792 i 25 zł (pół czynszu za zasiew oziminy) za 1793; zaległości te skarb przekazuje Pruskiemu.

Lewada – ogrodzona łąka/pastwisko przy chałupie. „Intrata Całkowita Czynszowa na Szlachcie” – cały dochód z czynszów szlachty czynszowej (zagrodowej) wsi romanowskich. Podpis świadka „Prot Kierzniowski [?] JKWK [?]” – skrót niejasny.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Antoni Pruski oblatował w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu komplanację zawartą 6 IV 1793 w Romanowie ze skarbem JO. Ks. Józefa Lubomirskiego, starosty romanowskiego (za skarb – komisarz Kazimierz Prus Kobyliński): skarb oddał Pruskiemu w dożywocie chałupę z gruntem i ogrodem po Maryańskim (nadaną mu przez księcia w 1789 – akt 23, ale wliczoną do czynszów w arendzie W. Iwaszkiewicza), a z żądanych 150 zł za 3 lata, po potrąceniu za trzymaną przez niego chałupę po Harbuzence [?], przyznał mu 75 zł, przekazując mu do ściągnięcia zaległy czynsz Maryańskiego za lata 1792–1793. Świadkowie: M. Kamiński, Prot Kierzniowski [?].

Transkrypcja

k. 65v (skan 0070, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego,

3a Dwudziestego tegoż podług Nowego Stylu,

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żyto-

5mierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym

6Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijow[skiemi]

7Osobiście St[awaiący] W. Antoni Pruski Zdrowy będąc na ciele y umyśle od-

8stąpiwszy swey własney Jurysdykcyi Prawa Forum P[owia]tu y W[oiewódz]twa

9a pod teraźnieysze dobrowolne Zeznanie swoie Prawo ustępcze czyli Cessyą

10z Kwitem całe się poddaiąc y wcielaiąc, wiadomo iawnie czyni, ustnie

11y dobrowolnie Zeznaie iż W. Pruski niniejszy Zeznawaiący Maiąc

12od JOX. Imci Józefa Lubomirskiego St[arost]y Romanow[skiego] Prawo Dożywotnie

13na Chałupę we wsi Romanowie zbudowaną z Ogrodem Gruntem

14Zaymiskiem Sianożęciami Pasiecyskami do tey że Chałupy z-

15dawna przez Siebie posiadanemi Należącemi Sobie nadane w

16Roku Tysiąc Siedmset Osmdziesiąt Dziewiątym Dnia Dziewięt-

17nastego Czerwca w Czeczelniku [?] datowane a Roku Miesiąca y dnia

18teraźnieyszych w Aktach Niniejszych oblatowane, ktorą Chału-

19pę W. Smulski [?] pierwiey posiadał a teraz W. Maryański nie-

20prawnie w niey Mieszka, tudzież Zł. Siedmdziesiąt Pięć przez tegoż

21Maryańskiego do Skarbu JOX. Lubomirskiego winne, a Kompla-

22nacyą przez W. Kazimierza Kobylińskiego Kommissarza St[arost]wa Ro-

23manowskiego Imieniem tegoż Skarbu czyniącego między W. Anto-

24nim Pruskim w Roku Dopiero zeszłym Tysiąc Siedmset Dzie-

25więćdziesiąt Trzecim Dnia Szostego Kwietnia w Romanowie spisa-

26ną Roku Miesiąca y dnia teraźnieyszych do Akt Niniejszych

27w oblatę wniesioną Sobie Zeznawaiącemu odstąpione, o-

28debrawszy tak za Dożywocie jakoteż za Zł. Siedmdziesiąt Pię[ć]

29zupełną od W. Antoniego Łazowskiego [?] zatysfakcyą dosyć Sum-

30mą Zł. Sto Pięćdziesiąt dobrowolnie postanowioną, Przeto z tako-

31wych odebrania y zupełnego wypłacenia tegoż W. Łazow-

32skiego [?] Potomków y Sukcessorów Jego wraz z Potomstwem cało-

33mi [?] Żywemi [?] wiecznie kwituie Prawa Dożywocia na wyży

34wspomnioną Chałupę, Grunta Zaymisko Sianożęci Pa-

35[reklamant:] siecysko

k. 66 (skan 0070, strona prawa – góra)

1Pasiecysko y Wszystko do niey przynależytości iakoteż Prawa

2na Zł. Siedmdziesiąt Pięć do Maryańskiego Sobie Zeznawaiącemu

3służących z wolnością onych odebrania y Chałupy z iey wspo-

4mnionemi Należytościami podług Zamiaru Prawa Dożywotniego

5posiadania tymże W. JP. Antoniemu Łazowskiemu [?] Potomkom

6y Sukcessorom Jego ustępuie, leie y na osobę Ich wlewa, czyni

7żadnego zwrotu tak do Chałupy z iey Należytościami jakoteż y do Zł.

8Siedmdziesiąt Pięciu teraz na osobę W. Łazowskiego [?] przelanych

9Sobie ani Potomkom swoim niezostawuie Intromissyi czyli Possessyi

10wzięcia do wyż wyrażoney Chałupy y wszystkich wyżey wyspecyfiko-

11wanych do niey należytości Natychmiast W. Łazowskiemu [?] dopuszcza,

12a dopuszczoney ani Sam przez się, ani przez kogo bronić y zatrudniać

13niema y niepowinien będzie owszem od wszelkich impetycyi Prawnych

14y nieprawnych Jakichkolwiek pochodzących tegoż W. Łazowskiego [?]

15bronić obowiązuie się mocą tego dobrowolnego Zeznania A. Pruski L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Cesja zeznana 10/21 I 1794 (n. st. w rkp. „Dwudziestego” – por. akty 23–24) w Żytomierzu przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM. W. Antoni PRUSKI odstępuje W. Antoniemu ŁAZOWSKIEMU [?] (w tytule i na k. 66 „Łazowski”, na k. 65v nazwisko podobne do „Łurowski/Żurowski”) za 150 zł swoje dożywotnie prawo do chałupy w Romanowie z ogrodem, gruntem, zajmiskiem, sianożęciami i pasieczyskiem (nadane przez ks. Józefa LUBOMIRSKIEGO, Czeczelnik [?] 19 VI 1789 – akt 23) oraz prawo do 75 zł zaległego czynszu W. MARYAŃSKIEGO (z komplanacji z 6 IV 1793 – akt 24); dopuszcza go do natychmiastowej intromisji i zobowiązuje się bronić od wszelkich impetycji (roszczeń).

„Zaymisko” – zajmisko, grunt zajęty (wykarczowany) pod uprawę; „Pasiecysko” – pasieczysko, miejsce pod pasiekę. W formule „między W. Antonim Pruskim” opuszczono drugą stronę komplanacji (skarb). Wyrażenie „wraz z Potomstwem całomi [?] Żywemi [?]” – odczyt niepewny.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Antoni Pruski zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu cesję na rzecz W. Antoniego Łazowskiego [?]: za 150 zł odstąpił mu dożywotnie prawo do chałupy z ogrodem, gruntem, sianożęciami i pasieczyskiem w Romanowie (nadanie ks. Józefa Lubomirskiego z 1789 – akt 23) oraz prawo do 75 zł zaległych od Maryańskiego (komplanacja z 1793 – akt 24), dopuścił go do intromisji i zobowiązał się bronić go od wszelkich roszczeń.

Transkrypcja

k. 66 (skan 0070, strona prawa – od środka)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego,

3a Dwudziestego tegoż podług nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperat[orskiey] Mości Żytomierzu

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa

6P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] osobiście Stawaiący W. Józef

7Podlnicki [?] Dekret Ziazdowy między WW. Sowczyńskiemi Cześn[ikostwem] Lwow[skiem] Zie[m]-

8ny [?] a JOX. Rostockim Metropolitą Cały Rusi z drugiey Strony przez

9Urząd Ziazdowy Vice Gerentów Grodz[kich] Kij[owskich] na Granice Wsi Didowszczyzny [?]

10ferowany, podpisem tegoż Urzędu zatwierdzony, wydanie Żydów

11Radomyślskich lub zapłacenia za onych na rzecz W. Sowczyńskiego

12pewney kwoty nakazuiący na Papierze Krajowym Napisany do

13akt Grodzkich Kij[owskich] w oblatę podał w tey treści. Nayiaśnieyszey Impera-

14trowy Jey Mości Katarzyny Alexiejowny Samowładnącey wszystkich

15Rossyi Pani, Vice Gerent Grodzki Ziazd[owy] W[oiewódz]twa Kij[owskiego] z wezwania

16Stron niżey w Kompanyi [?] wyrażonych, mocą Dekretu Za[...] [?]

17zupełnego [?] Grodz[kiego] Kij[owskiego] Roku bieżącego Tysiąc Siedmset Dzie-

18więćdziesiąt Trzeciego Dnia Dwudziestego Dziewiątego Lipca

19podług dawnego Stylu między temiż Stronami zapadłego,

20tak się w sobie maiącego Sąd Grodzki etc. Pozew Strony Powo-

21dowey po Stronę pozwaną, o zapłacenie Summ: Jako przez Mor-

22ducha Michelowicza Zł. Tysiąc, Borucha Abramowicza Zł. Pięć-

23set Dziewięćdziesiąt Osm, Chaima Jekowicza [?] Zł. Sześćset

24Trzydzieści Pięć, Leyby Ezrylowicza [?] Zł. Sto Dziewięć-

25dziesiąt, Sześć, Wolka [?] Gdalowicza Zł. Pol[skich] Trzysta

26[reklamant:] Siedm

k. 66v (skan 0071, strona lewa)

1Siedm, Mosza Chaskielowicza Zł. Czterysta, Morducha Abramo-

2wicza Zł. Dwieście Czterdzieści Trzy, Szulima Abby y Herszka Uszerowi-

3cza Zł. Tysiąc Czterysta Siedmdziesiąt Trzy, Josia Berkowicza Zł. Dwieście

4Dwadzieścia Cztery, Abramka Jakubowicza [?] y Wolfa Gutmanowicza Zł. Pol[skich]

5Czterysta Trzydzieści Dwa, Abramka Szklarza [?] Zł. Dwadzieścia Osm,

6do stawienia aresztowanych y wydania lub zapłaconego za nich

7zapłacenia y o inne pretensye Strony zaś pozwaney do attendowa-

8nia dowodu iż Żydzi ciż na Gruncie znayduią się, a Innych Pozew

9y areszt niezastał oraz że natychże Żydach Znaczny Skarbowi pozo-

10stał Remanent y Skarb odebrania niemiał sposobności do zapłacenia

11Summ pro obligacyi [?] uczynioney do zabrania tych Żydów ktorzy

12się na Gruncie znayduią, do uwolnienia Powoda [?] od Stawienia tych,

13ktorych na Gruncie niema y o inne pretensye do Sądu Zesłany [?] wydany

14rozsądzaiąc [?] Nakazuie Stron Powodztwa [?] Naznacza się Ziazd Sądu

15[Grodz]kiego [?] albo iedney osoby Sądowey czyli Namiestniczey Urzędu tegoż

16na Grunt Wsi Didowszczyzny [?] na dzień czwarty podług dawnego

17a Piętnasty podług Nowego stylu Miesiąca Listopada Roku bieżą-

18cego ktory zjechawszy przyiąwszy przyprzężny [?] do Sprawy Stosowne

19Sprawę podług Twierdzeń [?] Stron Prawa y Sprawiedliwości y wyma-

20gaiących okoliczności ostatecznie rozsądzić, ktoremu wyrokowi Strony

21ulegać maią, podług oraz Prorogacyi Roku tegoż Dnia Osmego Listopa-

22da od Urzędu tegoż w Jarocowcach [?] wydany, Roku y Miesiąca tychże

23Dnia Trzynastego w Xięgach Grodzkich Kij[owskich] oblatowaney termin wyżey

24wyrażony do dnia drugiego poruszaiący [?] w dniu dzisieyszym Pier[wszym] [?]

25Grudnia dawnego stylu Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdzie-

26siąt Trzeciego, na Grunt Wsi Didowszczyzny [?] w Parafii Załtowskiey [?]

27a Dystrykcie Kawuskim [?] sytuowaney zjechawszy Jurysdykcya Ziazdo-

28wa Sądowa, w przytomności [?] WW. Kazimierza Grabowskiego Stol[nika] Kijo[wskiego] [?]

29Narcyza Padlewskiego, Alexandra Hołdani [?] y Innych wielu tu-

30dzież Woźnego opatrz[nego] Jakima Samyłenka [?] dzieło Niniejsze

31przywołanego ufundował a dla nadeyścia wieczorney Pory do dnia

32Następuiącego drugiego Grudnia zlecił, na dniu tedy dzisieyszym dru-

33gim Grudnia dawnego stylu też dzieło dalsze odnowiwszy Stro-

34ny do stawienia wezwać zlecił, na ktorym Terminie WW. Szczepan

35y Elżbieta z Krzywoszyńskich [?] Sowczyńscy Cześn[ikostwo] Lwow[skie] y Matron [?]

36y Matki Iey [?] Imieniem Powodowie, pozwani przez W. Szczepana Sowczyńskiego dawn[...] [?]

37a JOX. Teodozius Ros[tocki]

38Metropolita Cały Rusi Orderów Polsk[ich] Kawaler pozwany y Powo-

39dowie [?] tuż [?] aresztowani w terminie y areszcie wyrażeni Pozwani y

40z przypozwem [?] Powodowie przez W. Kazimierza Grabowskiego

41[reklamant:] Stolnika Prz[emyskiego] [?]

k. 67 (skan 0071, strona prawa)

1Stoln[ika] Przemyskiego [?] umocowanego W. Antoni Towiański Ekonom Rado-

2myślski przyprowadzaiący się, przez tegoż Stanowczy prawne wszystkich [?] wnie-

3sienia [?], ktorych Sąd Urzędu Ziazdowego wysłuchawszy potrzebne będąc

4Stawieniu Nadto [?] Aresztem Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Dru-

5giego dnia Dwudziestego Trzeciego Stycznia w Xięgach Grodz[kich] Żyto[mierskich]

6Zeznanym przypozwanych przez Stronę pozwaną uznaie, a z natych-

7miast odwołał JOX. Metropolita Kij[owski] do Sądu Zupełnego Grodz[kiego] Kij[owskiego]

8Sąd Urzędu Ziazdowego niedopuszcza gdy Strona Pozwana Mosza

9Chaskielowicza Leybę Ezrylowicza [?] Abbę y Herszka Uszerowiczów

10Wolfa Gdalowicza y Innych Stawi a zaś Morducha Leybowicza y

11Berka Josiowicza że areszt niezastawszy przysięgą, tudzież przez W.

12Antoniego Towiańskiego Kapitana Woysk WXLit[ewskiego] Rządcy Radomysl-

13skiego areszt przyimuiącego oświadcza, więc Sąd Urzędu Ziazdowe-

14go przypuszczonym owego być Sądzi w tey Rocie jako mieni: Mor-

15ducha Leybowicza y Berka Josiowicza Areszt y pozew na Gruncie JO.

16Metropolity Pana mego niezastał y sposobności Stawienia niemam

17a że W. Towiański przed Sądem Urzędu Ziazdowego Stanowczy za

18Pamięcią, obiaśnić niemoże czyli się Żydzi wczasie wkładanego [?]

19na Gruncie znaydowali y bez dostatecznego o tym na Gruncie wypyta-

20nia się przysięgi wypełnić niemoże, dłuższy [?] y czasu nad pozwolenia [?]

21żąda, a Strona Powodowa W. Sowczyński na takowym oświadczeniu

22że y na terminie dosięgłym [?] gdy takowa przysięga wykonaną będzie

23poprzestać oświadcza przeto tym sposobem zadość czyniąc wska-

24zaniu Sądowemu uznawszy takowo Stawionym jako y niestawio-

25nym Sprawę, co prowadzić nakazuie a wprowadzeniu gdy Stro-

26na Powodowa Złożywszy Dokumenta Roku Tysiąc Siedmset Dzie-

27więćdziesiąt Pierwszego, dnia Pierwszego Lipca w Radomyślu Moszy

28Chaskielowicza tyle Stronie [?] na Zł. Pols. Czterysta za Gorzałki Kwart [...] [?]

29Sześćset od Aryi [?] Elowicza kupionych przez Powoda z obowiąz-

30kiem oddania tey Summy na S. Piotrowe [?] w Roku Tysiąc Siedmset

31Dziewięćdziesiąt Pierwszym dany Zapłacenia Sobie tey Summy wraz

32z procentem żąda y domawia się a Star[ozakonny] Mosza Chaskielowicz

33osobiście Stawaiąc, że Na kwotę wyżey wyrażoną wydał za kwitami

34Powoda dla rożnych Gromad Dóbr Metropolit[alnych] Kwart Trzydzieści

35y Cztery Gorzałki za ktore licząc Kwartę po Groszy Dwadzieścia, wy-

36nosi Zł. Dwadzieścia dwa y Groszy Dwadzieścia Pols[kich], Dowo-

37dzi zatem [?] że Dług W. Powodowi krowę z Cielęciem w Cenie Zł. Pols[kich]

38Sto osm, Po trzecie za przystaniem kogoś [?] dwoch naznaczonych [?]

39płacił jakoby w miey[sce] tego długu Ostapowi Grabarzowi Skar-

40bowemu w Zabłoczu [?] teraz mieszkaiącemu Rubli Siedm

41y pół to iest Zł. Pięćdziesiąt Dwa Groszy Piętnaście na-

42[reklamant:] Co przyiąć [?]

k. 67v (skan 0072, strona lewa)

1y przysięgę oświadcza na ostatek składaiąc kwit Tysiąc Siedmset

2Osmdziesiąt Szostego Roku dnia Trzydziestego Lipca przez W. Elżbietę

3Sowczyńską na Czerwonych Złł. Sześć do Siebie wydany y ten kwit do-

4tąd w żaden dług y obrachunek niewszedł, tylko wnosząc wytrą-

5cenia teraz tych wszystkich wyż wyrażonych Summek z Summy

6Czterechset Zł. przez Powoda pretendowaney żąda a Powod że Graba-

7rzom Skarbowym nigdy z Kas [?] swoich y za kwitami swoiemi czyli

8znaczkami do arendarzów jakoby wydawanemi niepłacił lecz ciż Gra-

9barze za kwitami Jegoż z Kassy odebrali pieniądze twierdzi a przy

10czasie rozmaite czasy Moszy Chaskielowiczowi Pieniędzy y z tymże

11czyniąc obrachunki kwity potrącał y Kwitka na Czerw[onych] Złł. Sześć teraz

12przez Moszę składanego znać przez zapomnienie nieodebrał wnosi

13y nato przysięgę oświadcza. Więc Sąd Urzędu Ziazdowego Nayprzód Na-

14kazuie [?] Moszę Chaskielowicza Rotą y obyczaiem Nabożeństwa Iego nato

15jako Krowa z Cielęciem targiem za Czerw[onych] Złł. Sześć przez W. Sowczyń-

16skiego wzięta w żadnym obrachunku niiest potrącona y niczym

17nienadgrodzona, a zaś W. Szczepana Sowczyńskiego Nato jako Kwi-

18tek na Czerwonych Złł. Sześć Moszy Chaskielowiczowi wydany

19iest opłacony, tylko przez zapomnienie, jako nigdy kwitków czyli

20Znaków Grabarzom do arendarzów niewydawał dopuszcza a gdy

21Star[ozakonny] Mosza Chaskielowicz przysięgę Sobie przyznaczoną wy-

22konawszy [?] nie pretenduie od Powoda przysięgi Czerwonych Złł. Trzy [?]

23odstępuie y tych po potrąceniu z Cieli [?], a o wypłacone Ostapowi Gra-

24barzowi Zł. Pięćdziesiąt Dwa y Groszy Piętnaście zostawienia

25wolnego upomnienia się u tegoż Grabarza domawia się. Więc Sąd

26Urzędu Ziazdowego wolnego upomnienia się czyli z tym Grabarzem

27a Zwierzchności Dworu Radomyślskiego rozsprawienia się niezagradza

28a kwoty wyżey wypłacone Zł. Sto Osmdziesiąt Cztery gr.

29Dwadzieścia Osm z długu W. Sowczyńskiemu Winnego to iest z

30Summy Zł. Pols. Czterysta potrąciwszy resztuiącey kwoty od

31pozwanego Powodowi Zł. Pols. Dwieście Piętnaście y groszy Dwa

32należy [?]. Stawiaiący [?] Leyba Ezrylowicz za Dokumentem Roku Ty-

33siąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego Dnia Dwu-

34dziestego Osmego, Marca w Radomyślu Powodowi danym został

35winien temuż Powodowi Summę Zł. Osmset Siedmdziesiąt Pięć [?]

36za ktore obowiązał się dostawić Smoły Beczek Dwadzieścia

37Pięć y że tey Beczek Dwadzieścia iedną dostawił, a cztery

38został iescze winien tenże Powod wnosi y oddania onych albo

39zapłacenia za nie Zł. Pols. Sto Dziewięćdziesiąt Sześć żąda

40Star[ozakonny] zaś Leyba Ezrylewicz że też Smoły podług Dokumen-

41[reklamant:] tu

k. 68 (skan 0072, strona prawa)

1Dokumentu w Sztukach [?] to iest Beczek Dwadzieściadwie [?] oddał do przy-

2sięgi zabiera się y nato powod Zezwala. Więc tegoż Leybę Ezrylowi-

3cza Sąd Urzędu Ziazdowego do przysięgi dopuszcza nato jako dokument

4wyżey wyrażony Smoły Beczek Dwadzieścia Pięć zupełnie oddał y

5przystawił y na ten dokument nic więcey niepozostał winien, a ponieważ

6Więc Sąd Urzędu Ziazdowego wolnym onego od dalszey Impetycyi Naznacza [?]

7zaczym [?] Boruch Abramowicz Arendarz Zawodki [?] na Dokument

8swoy Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego dnia dru-

9giego Października w Radomyślu W. Elżbiecie Sowczyńskiey Cześni-

10kowey [?] dany pożyczył u teyże Summy na Interess Kahału Rado-

11myślskiego Czerwonych Złł. Jedynaście ktore pomieważ Natychmiast

12Nadawnie [?] wypłacił. Więc onego od dalszego płacenia Sąd uwalnia y

13wolne upomnienie się o też Czerwonych Złł. Jedynaście u Kahału Radomysl-

14skiego zostawuie. Szulim Abba, Uszerowicze za dokumentem Roku

15Tysiąc Siedmset, Osmdziesiąt Dziewiątego, Dnia Jedynastego Wrze-

16śnia w Radomyślu danym zostali winni za Zboże Powodowi Zł. Ty-

17siąc Czterysta Trzydzieści iedno Nakładny dług lub Zaświadcza a

18Nota [?] natymże Skrypcie wyrażona wypłacili jakoto Szulim Zł.

19Pięćset Dwadzieścia Dwa, a zaś Abba Zł. Sześćset Sześć, a razem

20Naznaczoną Summę Zł. Pols. Tysiąc Sto Dwadzieścia Osm więc pomienio-

21ną kwotę z Summy Tysiąca Czterechset Trzydziestu iednego Zł. po-

22trąciwszy resztuiącey kwoty Zł. Trzysta Trzy dla Powoda należey wynay-

23duie. Szulim Uszerowicz za osobnym Dokumentem Roku Tysiąc

24Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego, Dnia Piątego Kwietnia w

25Radomyślu danym został winien Powodowi za Zboże Zł. Pols.

26Dwieście Dwadzieścia Osm, a zaś Abba Uszerowicz za od-

27dzielnym Dokumentem Roku Tysiąc Siedmset Dziewięć-

28dziesiątego, dnia dwudziestego Października pożyczył u Po-

29woda Zł. Dwieście Pięćdziesiąt ieden więc y te Summy od każ-

30dego z osobna Dłużnika za należne do zapłacenia Powodowi

31być uznaie, Herszko Uszerowicz na Dokument Roku Tysiąc

32Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego, Dnia Dwunastego Mar-

33ca w Radomyślu dany został winien W. Elżbiecie Sowczyńskiey

34na Zboże Zł. Pięćdziesiąt Dwa Nakładny dług potwierdzaiąc O-

35ny Powod za drogę posyłanego do Owanego [?] po Sługi [?] Zł. Osm-

36naście reszty zapłacenia żąda Star[ozakonny] zaś Herszko Uszerowicz

37osobiście Stawaiąc że podobnież naiętym od Powoda wozem [?] ze Sługami [?]

38do Berdyczowa gdzie Niedziel Dwie bawił y Na prowod też Słu-

39gi przyiazd [?] za ktorą Podróż podług Umowy jakoby z Po-

40wodem mianey Należy onemu Zł. Pięćdziesiąt oraz za-

41bawiąc w Berdyczowie przez Niedziel Dwie Mamyto [?] jako

42też na Expens niewyznaczona [?] wydał swoich Zł. Pols. Czterdzie-

43[reklamant:] ści

k. 68v (skan 0073, strona lewa)

1Czterdzieści dwa za co wnosi y po potrąceniu Należytości Powoda

2reszty Zapłacenia dla Siebie od tegoż Powoda domaga się, na co Powod

3że nie z Herszkiem Uszerowiczem lecz z Zelikiem Arendarzem Huty Woy-

4szewickiey [?] o podróż do Berdyczowa miał umowę, y temuż Zelikowi

5zatysfakcyą uczynił tłumaczy się, a Star[ozakonny] że Herszko Uszerowicz

6jako od Zelika nie od Powoda Naymowany do tegoż Zelika

7pretensyą mieć powinien wnosi a Siebie od tey pretensyi uwolnie-

8nia żąda z ktorego tłumaczenia się Powoda y Star[ozakonny] Uszerowicz na za-

9pytanie powtorne Sądowe nie zaprzecza, owszem przyznaie Więc

10Urząd Ziazdowy Herszka Uszerowicza do Zwierzchności Dworskiey

11Radomyślskiey dla rozsądzenia się z Zelikiem o należytości że przez

12Siebie pretendowaną odsyła a dla Powoda resztuiącey kwoty Zł. Pols[kich]

13Trzydzieści Cztery od Herszka Uszerowicza należne wynayduie. Wol-

14ko Gdalowicz za dokumentem Roku Tysiąc Siedmset Dziewięć-

15dziesiąt Pierwszego, dnia dwudziestego Pierwszego Lipca w Rado-

16myślu danym został winien za gorzałkę Powodowi Zł. Dwie-

17ście Sześćdziesiąt Sześć groszy Dwadzieścia mniemaiąc [?] z Summy

18Pięciuset Zł. od Kahału Radomyślskiego Powodowi winney wziął Zł.

19Trzydzieści Sześć ktorą Summę Zł. Pols[kich] Pięćset iuż Kahał Ra-

20domyślski procz tych Zł. Trzydzieści Sześć przez Wolka Gdalo-

21wicza Powodowi wypłacił, y na zatysfakcyą Summy Dwuchset

22Sześćdziesiąt Sześciu Zł. że Zł. Pols[kich] Sześćdziesiąt Sześć temuż

23Powodowi oddał twierdzi lecz tego wniesienia żadnym Dowo-

24dem niewspiera więc y od tego dla Powoda Trzysta Dwa Zł. y gr.

25Dwadzieścia Pols[kich] należy Sąd wynayduie. Abramko Jakubowicz [?]

26z Wolfem Gutmanowiczem wziął dziegciu do sprzedania od

27Powoda Beczek Osm w Cenie Każda po Zł. Pols[kich] Sto

28Dwanaście za ktore dotąd nieuiścił się, a pozwany

29terminem swoim na ziazd Niniejszy wydanym nie po Zł. Pols[kich]

30Sto Dwanaście ale tylko po Zł. Osmdziesiąt Cztery za każdą

31Beczkę należeć Powodowi przyznaie y że na takową należy-

32tość pieniędzy Kahałowa [?] y przekazanym na Gromadzie Wyszewskiey [?]

33Pieniężnym Remanentem Zł. Pięćset wypłacił, a za Prze-

34niey [?] Zł. Pols[kich] Trzydzieści Sześć od Siebie Powodowi wymykaiąc [?]

35Zapieraiąc pretensyami jakoby wzaiemnemi z arędy Wyszew-

36skiey [?] do Powoda za czasu Funkcyi Kommissarskiey pochodzą-

37cemi dokompensowania się żąda. Więc Urząd Ziazdowy na

38Pretensye z arędy pochodzące niżey rezolucyą daiąc

39deklarowawszy potrzebne być zaprzysiężenie przez W. Powo-

40da uznaie ażeby jako każda Beczka Abramkowi Jakubowi-

41czowi oddana była do sprzedania w Cenie po Zł. Pols[kich] Sto

42[reklamant:] Dwanaście

k. 69 (skan 0073, strona prawa)

1Dwanaście a gdy pozwany czyli raczey wspolnik Jego tey przysięgi nie

2żądaiąc one Sądownie darmie [?] więc Urząd Ziazdowy za Dziegciu Be-

3czek Osm po Zł. Pols[kich] Sto Dwanaście rachuiąc Zł. Osmset Dzie-

4więćdziesiąt, Sześć za Przewozą [?] Zł. Pols[kich] Trzydzieści Sześć a

5w iedną [?] Summę złączoney Zł. Pols[kich] Dziewięćset Trzydzieści

6Dwa wynayduie z ktorey Zł. Pols[kich] Pięćset wytrąciwszy należeć

7Zł. Pols[kich] Czterysta Trzydzieści Dwa od Pozwanego dla Powoda

8stanowi, od Abramka Moszkowicza Szklarza za Skryptem

9Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Pierwszego, Dnia

10Szostego Kwietnia w Radomyślu Powodowi danym Zł. Pols[kich]

11Dwadzieścia Osm, od Chaima Jschanowicza [?] za Doku-

12mentami dwoma Roku tegoż dnia dwudziestego Siódmego

13Stycznia y Piętnastego Sierpnia na Gorzałki Kwart Czterysta

14Dziewięćdziesiąt Dziewięć y pod luzar [?] w Spust [?] kwart Trzydzie-

15ści a Sztof Dwadzieścia, a z drugiego Skryptu także za Gorzał-

16ki Kwart Czterysta Zł. Pols[kich] Trzysta a razem złączoney

17kwoty Sześćset Trzydzieści Dwa Zł. y groszy Dziesięć Pols[kich] za

18należne być sądzi a stosuiąc się do Pozwu Strony Powodowey

19aby JW. Teodozyusz Rostocki Metropolita Cały Rusi na Satysfakcyą

20wyżey wymienionych dla Powoda wynalezionych Moszę Chas-

21kielowicza Abbę y Herszka Uszerowiczów Wolka Gdalowicza

22Abramka Jakubowicza zmarłego Żonę z dziećmi Wolfa

23Gutmanowicza Abramka Moszkowicza Szklarza y Chaima

24Jschanowicza [?] od dnia dziewiątego Stycznia podług dawnego

25stylu w Roku blisko następuiącym Tysiąc Siedmset, Dziewięć-

26dziesiątym Czwartym przed aktami Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] do rąk y za

27kwitem W. Szczepana Sowczyńskiego Cześn[ika] Lwow[skiego] Kommissarza

28Ziem[skiego] P[owia]tu Kij[owskiego] lub Jego umocowanego z Żonami Dziećmi oraz

29resztuiącym Maiątkiem iakowy się po potrąceniu długów Skar-

30bowi Metropolit[alnemu] Kij[owskiemu] należących pozostanie pod Urzędem wydał a nie-

31wydaniu zastępnie za nich Summy dziełem Niniejszym poli-

32kwidowane to iest za Moszę Chaskielowicza Zł. Dwieście Pięt-

33naście groszy dwa za Abbę y Szulima Uszerowiczów Zł. Siedm-

34set Osmdziesiąt Dwa, za Herszka Uszerowicza Zł. Pols[kich]

35Trzydzieści Cztery, za Wolka Gdalowicza Zł. Trzysta dwa

36groszy Dwadzieścia za Wolfa Gutmanowicza y Żonę zmar-

37łego Abramka Jakubowicza Zł. Czterysta Trzydzieści Dwa

38za Abramka Moszkowicza Szklarza Zł. Dwadzieścia

39Osm a za Chaima Jschanowicza [?] Zł. Sześćset Trzydzieści

40Dwa groszy dziesięć pod tymże rygorem y Na tymże termi-

41nie wolnym Sobie wyż pomienionych Summ natychże

42[reklamant:] Żydach

k. 69v (skan 0074, strona lewa)

1Żydach odzyskaniem zapłaty nakazuie co się dotycze Pretensyi W.

2Sowczyńskiego Strony Powodowey do Star[ozakonnego] Morducha Michalewicza

3za Skryptem Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Pierwszego

4Dnia Dwudziestego Czwartego Kwietnia w Radomyślu na Summę

5Zł. Pols[kich] Siedmset Sześćdziesiąt danym gdy JW. JX. Metropolita

6złożonym Dekretem Grodz[kim] Żyt[omierskim] Roku bieżącego dnia Piątego

7Października dawnego Stylu między W. Stanisławem Zborow-

8skim Chor[ążym] Kawal[eryi] Nar[odowey] a Sobą pozwanym zapadłym dowodzi że

9tegoż Morducha Michalewicza iuż na satysfakcyą W. Zborow-

10skiemu wydał więc Urząd Ziazdowy w tey okoliczności JW. JX. Metro-

11politę uwolniwszy, a W. Sowczyńskiemu z Dłużnikiem swoim

12teraz u W. Zborowskiego znayduiącym się rozsprawienie się wska-

13zawszy gdy tenże W. Sowczyński złożywszy Skrypt osobny

14Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiątego, Dnia Dziesiątego

15Grudnia w Narodyczach [?] Imieniem Anbulowey [?] natenczas Wdowy

16a teraz Morducha Michalewicza Żony przez Berka Hersz-

17kowicza na Zł. Pięćset Czterdzieści podpisany wydania Sobie

18tychże Anbulowey [?] teraźnieyszey Morducha Michalewicza

19Żony z Maiątkiem Jey własnym na satysfakcyą Sobie wyż

20pomienionego długu domawia się, więc Sąd Urzędu Ziazdowego

21potrąciwszy Zł. Pols[kich] Trzysta na kwotę wyż wyrażoną przez

22Anbulową wypłaconych y Natymże Skrypcie Zapisanych

23resztuiącey kwoty Zł. Dwieście Czterdzieści od Anbulowey [?]

24Morducha Michalewicza Żony dla Powoda za Należną

25uznawszy aby JW. JX. Teodozyusz Rostocki Metropolita Cały

26Rusi z mocy przyiętego aresztu tę Anbulową Morducha

27Michalewicza Żonę na terminie y przed aktami wyżey wyrażo-

28nemi z maiątkiem jakowy się po zaspokoieniu długów Skar-

29bowi Należących pozostanie Stronie Powodowey W. Szczepanowi

30Sowczyńskiemu Cześn[ikowi] Lwow[skiemu] lub Jego umocowanemu wydał a

31w niewydaniu zastępuiąc one Summę Zł. Dwieście Czterdzieści

32zapłacił nakazuie. Na ostatek co się tycze odrębney Pretensyi od

33Powoda do Star[ozakonnego] Morducha Leybowicza o zapłacenie Dwu-

34set Czterdziestu Trzech Zł. Pols[kich] regulowany gdy się okazuie że

35Arya [?] Elowicz też Zł. Dwieście Czterdzieści Trzy winien a W.

36Sowczyński nie od Aryi [?] Elowicza ali od Morducha Leybowicza

37bez żadnego nato Dowodu zapłacenia żąda Więc Urząd Ziaz-

38dowy niemoże teraz żyskać [?] od Morducha Leybowicza za-

39płacenia uznaie a u Aryi [?] Elowicza poszukiwania nie

40zagradza. Że zaś Berko Josiowicz y Żona jego Łeia [?] za

41za Skryptami dwoma pierwszym Roku Tysiąc Siedmset

42[reklamant:] Dziewięćdziesiąt

k. 70 (skan 0074, strona prawa)

1Dziewięćdziesiąt Pierwszego dnia dziesiątego Lutego za Pszenicę na

2Zł. Sto Czterdzieści od Samego Berka Josiowicza drugim Roku te-

3goż dnia Dziesiątego Marca od Samey Łuni [?] talerz [?] za Pszenicę u Po-

4woda kupioną Zł. Pols[kich] dwieście dziesięć zaręczanych [?] w Radomyślu

5danemi winni pozostali a zaś za świadectwem kwitków natychże

6Skryptach zaadnotowanych Zł. Pols[kich] Dwieście Piętnaście groszy Osmna-

7ście wypłacili więc Urząd Ziazdowy też Zł. Pols[kich] Dwieście Piętnaście

8y groszy Osmnaście z Summ wyżey wytkniętych potrąciwszy Zł. Pols[kich]

9Sto Trzydzieści Cztery groszy dwanaście należy dla Powoda uzna-

10ie y aby tenże JW. Teodozius Rostocki Metropolita Cały Rusi pomie-

11nionego Berka Josiowicza z Żoną Jego Łunią [?] na satysfakcyą długu

12Zł. Pols[kich] Sto Trzydzieści Cztery y groszy Dwanaście teyże Stronie

13Powodowey W. Sowczyńskiemu lub Jego Plenipotentowi na termi-

14nie y przed Aktami wyżey wyrażonemi do rąk y za kwitem wydał

15a w niewydaniu zastępnie za niego kwotę przeznaczoną Zł. Sto

16Trzydzieści cztery groszy dwanaście zapłacił lub też W. Antoni Towiań-

17ski, Kapitan Woysk WXLit[ewskiego] Dobr Miasta Radomyśla pełnomocny

18Rządca aby jako Pozew y areszt tegoż Berka Josiowicza y Żony

19Jego Łuni [?] niezastał odprzysiągł się, pod taż wina Nakazuie w Oko-

20liczności zaś Sto dwunastu Zł. Pols[kich] przez Powoda od tegoż Berka

21Josiowicza pretendowanych Na Skrypcie Roku Tysiąc Siedmset

22Dziewięćdziesiąt Pierwszego, dnia dziesiątego Lutego po podpisie Żydows-

23kim ręką Powoda jakoby za Pszenicy korcy Osm targiem przez

24Berka wziętey dopisanych chociaż Berko Josiowicz na Ziezdzie Ni-

25nieyszym dla przyznania lub zaprzeczenia niestaie gdy iednak JW.

26JX. Metropolita Kij[owski] z mocy aresztu za nieprzysiężnego [?] Stronie Powodowey

27usprawiedliwia się iest obowiązany Przeto Urząd Ziazdowy aby W. Szcze-

28pan Sowczyński, gdy zechce Na terminie y przed aktami wyżey wyra-

29żonemi to iest na dniu dziewiątym Stycznia dawnego Stylu Tysiąc

30Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Roku nato jako od Berka

31Josiowicza Zł. Sto Dwanaście za Pszenicę targiem wziętą Spra-

32wiedliwie do zapłacenia należą y tey kwoty niczym Sobie nienad-

33grodził, a JW. JX. Teodozius Rostocki po takowym wykonaney przy-

34siędze w przypadku nieodprzysiężenia się W. Antoniego Towiańskie-

35go Rządcy Radomyślskiego jako powyżey iest przeznaczona że Po-

36zew y areszt tegoż Berka Josiowicza niezastał też kwotę Zł. Pols[kich]

37Sto Dwanaście do rąk y za kwitem teyże Stronie Powodowey W.

38Sowczyńskiemu lub Jego Umocowanemu przed temiż aktami

39Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] y natymże terminie pod toż wina aby zapłacił

40sądzi. A co się dotycze okoliczności z Powodztwa JW. JX. Metro-

41polity Kij[owskiego] na Ziazd Niniejszy przeciwko Stronie Powodowey

42W. Sowczyńskiemu z Funkcyi Kommissarskiey pochodzących

43uformowanego jakoteż wyżey w dziele Niniejszym wy-

44[reklamant:] mienionych

k. 70v (skan 0075, strona lewa – góra)

1wymienionych na ktorych Żydów do W. Sowczyńskiego z Rządu nad

2Dobrami Metropolii Kij[owskiey] mianego wyrażonych pretensyi Urząd

3Ziazdowy do Sprawy na Ziazd o usprawiedliwienie się a Rządu Kom-

4missarskiego za osobnym Dekretem Grodz[kim] Kij[owskim] Roku Tysiąc

5Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego dnia Dwudziestego Dziewią-

6tego Lipca dawnego Stylu między temiż Stronami wypadłym

7to na Gruncie Wsi Didowszczyzny [?] przez Urząd swoy sądzić rozpo-

8częty odsyła, appellował JW. JX. Metropolita Kij[owski] do Sądu Zupeł-

9nego Grodz[kiego] Kij[owskiego] Urząd Ziazdowy niedopuszcza. mocą tego dzie-

10ła Daniel Włochowicz Vice Ger[ent] G[rodzki] Kij[owski]. Ktory to Dekret Ziazdowy

11słowo w słowo jak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodz[kich] iest za-

12pisany. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (10/21 I 1794; data n. st. w rkp. „Dwudziestego” – por. akty 23–25) dekretu zjazdowego wicegerenta grodzkiego kijowskiego Daniela WŁOCHOWICZA, wydanego na gruncie wsi Didowszczyzny [?] (parafia Załtowska [?], dystrykt „Kawuski” [?]) 1–2 XII 1793 st. st. (zjazd wyznaczony dekretem grodzkim kijowskim z 29 VII 1793 na 4/15 XI 1793 i prorogowany z Jarocowiec [?] 8 XI 1793). Do oblaty podał W. Józef PODLNICKI [?] (por. akt 27 – plenipotencja Sowczyńskiego dla niego). Dekret pisany imieniem Katarzyny II.

Strony: powodowie WW. Szczepan i Elżbieta z KRZYWOSZYŃSKICH [?] SOWCZYŃSCY (Szczepan – cześnik lwowski („Cześn. Lwow.”; rozstrzygnięte aktem 28), także komisarz ziemski powiatu kijowskiego, dawniej komisarz/rządca dóbr metropolii kijowskiej) c/a JW. JX. Teodozy ROSTOCKI, metropolita całej Rusi (unicki), kawaler orderów polskich – jako pan dóbr, w których przyjęto areszt dłużników żydowskich z Radomyśla. Pełnomocnik metropolity – W. Antoni TOWIAŃSKI, kapitan wojsk WXL, ekonom i rządca dóbr miasta Radomyśla. Woźny Jakim SAMYŁENKO [?]; świadkowie m.in. W. Kazimierz GRABOWSKI, stolnik („Przemyski”/„Kijowski” [?]), Narcyz PADLEWSKI, Aleksander HOŁDANI [?].

Przedmiot: Sowczyński żądał wydania (lub zapłaty za nich) aresztowanych Żydów radomyślskich – dłużników z dokumentów z lat 1786–1791 (pożyczki, gorzałka, zboże, pszenica, smoła, dziegieć): Morduch MICHALEWICZ (1000 zł), Boruch ABRAMOWICZ (598), Chaim JEKOWICZ/JSCHANOWICZ [?] (635), Leyba EZRYLOWICZ [?] (196), Wolko GDALOWICZ (307), Mosza CHASKIELOWICZ (400), Morduch ABRAMOWICZ (243), Szulim, Abba i Herszko USZEROWICZE (1473), Joś BERKOWICZ (224), Abramko JAKUBOWICZ [?] i Wolf GUTMANOWICZ (432), Abramko MOSZKOWICZ SZKLARZ (28). Metropolita bronił się, że części Żydów areszt nie zastał, a na innych skarb ma remanenty.

Rozstrzygnięcia: odmówiono apelacji metropolity do sądu zupełnego; Morducha LEYBOWICZA i Berka JOSIOWICZA uznano za niezastanych aresztem pod warunkiem przysięgi Towiańskiego; po rozliczeniach (przysięgi Moszy Chaskielowicza i Leyby Ezrylowicza, potrącenia, odesłanie Herszka Uszerowicza do dworu radomyślskiego w sprawie arendarza Huty Wyszewickiej [?] Zelika, Morducha Michalewicza – do W. Stanisława ZBOROWSKIEGO, chorążego kawalerii narodowej, któremu go wydano dekretem grodzkim żytomierskim 5 X 1793) nakazano metropolicie wydać Sowczyńskiemu 9 I 1794 st. st. przed aktami grodzkimi kijowskimi dłużników z żonami, dziećmi i majątkiem, a w razie niewydania zapłacić: za Moszę Chaskielowicza 215 zł 2 gr, Abbę i Szulima Uszerowiczów 782 zł, Herszka Uszerowicza 34 zł, Wolka Gdalowicza 302 zł 20 gr, Wolfa Gutmanowicza i wdowę po Abramku Jakubowiczu 432 zł, Abramka Moszkowicza Szklarza 28 zł, Chaima Jschanowicza [?] 632 zł 10 gr; ponadto za Anbulową [?], żonę Morducha Michalewicza, 240 zł oraz za Berka Josiowicza i żonę Łunię [?] 134 zł 12 gr (i ewentualnie 112 zł za pszenicę – po przysiędze Sowczyńskiego). Pretensje metropolii do Sowczyńskiego z czasu jego funkcji komisarskiej odesłano do osobnego postępowania (dekret grodzki kij. 29 VII 1793).

Słownictwo: „Złł. Pols.” – złote polskie; „Czerwone Złote” – dukaty; „kwarta”, „sztof” – miary gorzałki; „korzec” – miara zboża; „mamyto” – zapłata dla najemnego woźnicy/sługi; „Nakładny dług” [?]; „attendować” – zważać, przyjąć do wiadomości; „impetycya” – roszczenie, napaść prawna; „rygor” – sankcja (wina). Ręka staranna, ale gęsta; wiele nazw i form [?] – odczyt pełny, lecz z licznymi niepewnościami (zwłaszcza imiona i nazwiska żydowskie, nazwy miejscowe Didowszczyzna, Załtowska, „Kawuski”, Jarocowce, Huta Wyszewicka).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 oblatowano w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu (podał W. Józef Podlnicki [?]) dekret zjazdowy wicegerenta grodzkiego kijowskiego Daniela Włochowicza, wydany 1–2 XII 1793 na gruncie wsi Didowszczyzny [?] w sprawie WW. Szczepana i Elżbiety z Krzywoszyńskich [?] Sowczyńskich przeciw JW. JX. Teodozemu Rostockiemu, metropolicie całej Rusi, o wydanie aresztowanych Żydów radomyślskich, dłużników Sowczyńskich (gorzałka, zboże, pszenica, smoła, dziegieć, pożyczki z lat 1786–1791). Po rozliczeniu długów, przysięgach i potrąceniach sąd zjazdowy nie dopuścił apelacji metropolity i nakazał mu wydać 9 I 1794 st. st. przed aktami grodzkimi kijowskimi dłużników z rodzinami i majątkiem albo zapłacić za nich ustalone kwoty (od 28 do 782 zł; m.in. za Anbulową [?] 240 zł, za Berka Josiowicza 134 zł 12 gr); część pretensji odesłano do dworu radomyślskiego i do W. St. Zborowskiego, a pretensje metropolii do Sowczyńskiego z czasu jego komisarstwa – do osobnego dekretu.

Transkrypcja

k. 70v (skan 0075, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Dnia Dziewiątego Stycznia podług dawnego

3a Dwudziestego tegoż podług nowego Stylu,

4Na Urzędzie Grodz[kim] w Mieście Jey Imper[atorskiey] Mości Żytomierzu Przedemną

5Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego]

6y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Osobiście Stawaiący W. Józef

7Podlnicki [?] Plenipotencyą od W. Sowczyńskiego Sobie Stawaiącemu

8daną moc odebrania długów od Żydów Radomyślskich lub sa-

9mych dłużników nadaiącą, na Papierze krajowym przy opłace-

10niu Stępla napisaną, podpisami rąk tak W. Sowczyńskiego

11jakoteż y Przyiaciół, przy Pieczęciach dwoch na Laku czerwo-

12nym wyciśniętych zatwierdzoną do Akt Grodzkich Kijow[skich]

13w oblatę podał w te Słowa. Niżey na podpisie wyrażony Zna-

14ta [?] Plenipotencyą moią, ktorey tey wagi y waloru mieć chcę

15jakobym przed aktami przyznał na mocy Statutu WXLit[ewskiego]

16sporządzoną, Iż Ja maiąc Summy Dekretem Ziazdowym

17Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trzeciego dnia

18drugiego Grudnia podług dawnego Stylu w Didow-

19szczyźnie [?] między mną a JW. Teodoziuszem Ros-

20tockim Metropolitą Kij[owskim] y Żydami Metropolit[alnemi] Kij[owskiemi] zapadłym

21dla mnie przysądzone to iest Aby Żydzi Metropolit[alni] Kijo[wscy]

22w Dekrecie Ziazdowym wyszczególnieni Summy Dekre-

23tem oznaczone zapłacili lub też zastępnie za nich JW.

24Metropolita, ale [?] na dniu dziewiątym Stycznia podług

25starego Kalendarza, Roku Tysiąc Siedmset Dziewięć-

26dziesiąt Czwartego gdy pomienionego Terminu Summ

27przez Siebie attendować niemogę, Przeto w Mieysce y

28osobie moiey W. Józefa Podlnickiego [?] ustanawiam

29[reklamant:] Zapisuię

30[na dole strony, inną ręką:] Czytałem W[...] [?]

k. 71 (skan 0075, strona prawa – góra)

1Zapisuię y upraszam daiąc onemu wszelką moc y władzę dla

2mnie Dekretem Ziazdowym przysądzone odebrać Imieniem mo-

3im kwitować y wszelkich Dobrodzieystw Prawem Dozwo-

4lonych używać a co przez tegoż W. Podlnickiego [?] uczynionią będzie,

5to wszystko za rzecz stałą, mieć chcę y ustanawiam y nato się

6podpisuię Dat[um] w Jurowie [?] dnia Siedmnastego Stycznia nowego

7Stylu Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Roku, u tey

8plenipotencyi podpis ręki dawaiącego takowy z Przyiaciołmi

9Szczepan Sowczyński (L.S.) Proszony do tey Plenipotencyi Przy-

10iaciel podpisuię się Andrzey [?] PC [?] Pozarzyński [?] (L.S.) Proszony do tey

11Plenipotencyi W. Podlnickiemu [?] służącey podpisuię się Przy-

12iaciel Narcyz Ant[oni] Padlewski. Ktora to Plenipotencya słowo w

13słowo jak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich

14Kij[owskich] iest zapisana. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata 9/20 I 1794 (w rkp. n. st. „Dwudziestego”) w Żytomierzu przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM. Plenipotencja W. Szczepana SOWCZYŃSKIEGO (cześnika lwowskiego – akty 26, 28) dla W. Józefa PODLNICKIEGO [?] (w tytule forma podobna do „Połonieckiemu”, w tekście „Podlnicki/Podlniecki”, podpis w akcie 28 „J. K. [?] Podlnicki”), wystawiona „w Jurowie [?]” 17 I 1794 n. st. (= 6 I st. st.), na papierze krajowym (stemplowym), z dwiema pieczęciami na czerwonym laku; sporządzona „na mocy Statutu WXLit.” (Statut litewski obowiązywał w województwie kijowskim).

Treść: ponieważ Sowczyński nie może stawić się osobiście 9 I 1794 st. st. na termin wyznaczony dekretem zjazdowym z 2 XII 1793 st. st. (Didowszczyzna [?]; akt 26) w sprawie z JW. Teodozym ROSTOCKIM, metropolitą kijowskim, i Żydami metropolitalnymi (radomyślskimi), ustanawia plenipotenta do odebrania przysądzonych sum od Żydów lub od metropolity, kwitowania i używania wszelkich środków prawnych. Świadkowie: Andrzej [?] Pozarzyński [?] („PC” [?]) i Narcyz Antoni PADLEWSKI (obecny też na zjeździe – akt 26).

Pod tekstem na k. 70v adnotacja „Czytałem W[...]” [?] (urwana na krawędzi skanu) – por. „Czytałem Swiętochowski” pod aktem 11. Zwrot „Niżey na podpisie wyrażony Zna-ta [?] Plenipotencyą moią” – odczyt niepewny (zapewne „Zeznawam/Znać daię”).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

9/20 I 1794 W. Józef Podlnicki [?] oblatował w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu plenipotencję W. Szczepana Sowczyńskiego (Jurów [?], 17 I 1794 n. st.), upoważniającą go do odebrania na terminie 9 I 1794 st. st. sum przysądzonych Sowczyńskiemu dekretem zjazdowym z 2 XII 1793 (akt 26) od Żydów radomyślskich lub od metropolity kijowskiego Teodozego Rostockiego i do kwitowania z nich. Świadkowie: Andrzej [?] Pozarzyński [?], Narcyz Antoni Padlewski.

Transkrypcja

k. 71 (skan 0075, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dziewiątego Stycznia podług dawnego

3a Dwudziestego tegoż podług Nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorsk[iey] Mości Żytomierzu

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym

6Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kij[owskiemi]

7Przyiezdny [?] Osobiście W. Józef Podlnicki [?] Imieniem W. Szczepa-

8na Sowczyńskiego Cześn[ika] Lwow[skiego] czyniący Zdrowy będąc na

9ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney Należney Ziemskiey

10Juryzdykcyi Prawa Forum P[owia]tu y W[oiewódz]twa a pod teraźnieysze dob-

11rowolne Zeznanie swoie kwitowe całe się poddaiąc y wcielaiąc

12wiadomo iawnie czyni y dobrowolnie Zeznaie Iż Dekretem Ziazdo-

13wym Grodz[kim] Kij[owskim] między W. Szczepanem Sowczyńskim Cześn[ikiem]

14Lwow[skim] z iedney a JO. Imci X. Rostockim MCR y Żydami z dru-

15giey Strony Dnia Pierwszego Grudnia dawnego Stylu, Tysiąc

16Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku zapadłym naka-

17zano zostało aby Star[ozakonnego] Moszę Chaskielowicza Zł. Pols[kich] Dwieście

18Piętnaście groszy Dwa, Szulima y Abby Uszerowicza Zł. Pols[kich] Siedm-

19set Osmdziesiąt Dwa, Herszka Uszerowicza Zł. Trzydzie-

20ści Cztery, Wolka Gdalowicza Zł. Trzysta Dwa groszy Dwa-

21dzieścia, Wolfa Gutmanowicza Zł. Czterysta Trzydzieści dwa,

22Abramka Moszkowicza Zł. Dwadzieścia Osm, Chaima

23Jschanowicza [?] Zł. Sześćset Trzydzieści Dwa groszy

24[reklamant:] Dziesięć

k. 71v (skan 0076, strona lewa)

1Dziesięć, Żonę Morducha Michelowicza Zł. Dwieście Czterdzieści,

2Berka Josiowicza y Łunię [?] Żonę tegoż Zł. Dwieście Czterdzie-

3ści Sześć groszy Dwanaście Na dniu Dziewiątym Stycznia podług

4dawnego, Stylu Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

5Roku przed Xięgami Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] W. Sowczyńskiemu lub Jego

6Umocowanemu pod winą [?] zapłacił, lub onych Natymże

7Terminie z całym Maiątkiem oddał, ktoremu Dekretowi

8JW. Rostocki Metropolita Cały Rusi, czyniąc zadość gdy za

9Moszę Chaskielowicza Zł. Dwieście Piętnaście groszy Dwa, za

10Herszka Uszerowicza Zł. Trzydzieści Cztery za Wolka Gdalowi-

11cza Zł. Trzysta Dwa, gr. Dwadzieścia za Abramka Mosz[k]o-

12wicza Zł. Dwadzieścia Osm, za Chaima Jschanowicza [?] Zł.

13Sześćset Trzydzieści Dwa Groszy Dziesięć y za Abbę

14Uszerowicza Zł. Pięćset Pięćdziesiąt Cztery wypłaca, za Star[ozakonnego] Szuli-

15ma Uszerowicza, Wolfa [?] Gutmanowicza, Żonę zmarłego Abram-

16ka Jakubowicza, Żonę Morducha Michlowicza wydaie, za Ber-

17ka zaś Josiowicza y Łunię [?] Żonę tegoż Przysięga

18jako onych areszt y Pozew na Gruncie nie zastał Dekretem w

19wyżey wyrażonym Nakazana przez W. Sowczyńskiego

20Cześn[ika] Lwow[skiego] darowaną została, Przeto W. Stawaiący tak

21z wypłacenia Summ Dekretem niniejszym wzmiankowanym

22nakazanych y z wydania Żydów z Żonami y Dziećmi y całym

23maiątkiem na mocy Plenipotencyi od W. Sowczyńskiego

24Dnia Siedmnastego Stycznia Tysiąc Siedmset, Dziewięćdzie-

25siąt Czwartego Roku w Jurowie [?] Sobie daney y na dniu

26dzisieyszym w Aktach Niniejszych Grodz[kich] Kijowskich

27oblatowaney Imieniem tegoż JW. X. Rostockiego Metro-

28polity cały Rusi wiecznemi nigdy nieodzownemi Kwi-

29tuie czasy y Proces zaszły niszczy, kassuie mocą

30dobrowolnego Zeznania swoiego. J. K. [?] Podlnicki mp. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kwit zeznany 9/20 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM przez W. Józefa PODLNICKIEGO [?] (podpis „J. K. [?] Podlnicki”; w tytule aktu 27 forma podobna do „Połoniecki”), plenipotenta W. Szczepana SOWCZYŃSKIEGO, cześnika lwowskiego (plenipotencja z Jurowa [?] 17 I 1794 n. st., oblatowana tego dnia – akt 27). Rozstrzyga skrót „Cześn. Lwow.” (w akcie 26 najpierw odczytywany „Cześn. Łowcz.”).

Wykonanie dekretu zjazdowego (data w kwicie: 1 XII 1793 st. st.; akt 26). Metropolita JW. X. Teodozy ROSTOCKI zapłacił za Moszę CHASKIELOWICZA 215 zł 2 gr, Herszka USZEROWICZA 34 zł, Wolka GDALOWICZA 302 zł 20 gr, Abramka MOSZKOWICZA 28 zł, Chaima JSCHANOWICZA [?] 632 zł 10 gr i Abbę USZEROWICZA 554 zł; wydał Szulima USZEROWICZA, Wolfa GUTMANOWICZA, wdowę po Abramku JAKUBOWICZU i żonę Morducha MICHALEWICZA; od przysięgi co do Berka JOSIOWICZA i jego żony Łuni [?] (że areszt ich nie zastał) Sowczyński odstąpił (przysięgę „darował”). Plenipotent kwituje metropolitę na zawsze i umarza proces.

„MCR” – Metropolita Całey Rusi. Suma 246 zł 12 gr za Berka Josiowicza i żonę = 134 zł 12 gr + 112 zł z dekretu (akt 26).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

9/20 I 1794 W. Józef Podlnicki [?], plenipotent W. Szczepana Sowczyńskiego, cześnika lwowskiego (akt 27), zeznał w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu, że metropolita całej Rusi JW. X. Teodozy Rostocki wykonał dekret zjazdowy z 1 XII 1793 (akt 26): zapłacił za część Żydów radomyślskich zasądzone kwoty (razem ok. 1766 zł), wydał pozostałych dłużników z rodzinami i majątkiem, a co do Berka Josiowicza i jego żony Sowczyński odstąpił od przysięgi; imieniem mocodawcy kwituje metropolitę na zawsze i umarza proces.

Transkrypcja

k. 71v (skan 0076, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego

3a Dwudziestego [nad wierszem:] Pierwszego tegoż podług nowego stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości

5Żytomierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Re-

6gentem P[rzysięgł]ym Grodzkim W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami

7[reklamant:] Niniejszemi

k. 72 (skan 0076, strona prawa)

1Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Stawaiący osobiście W.

2Teodor Iwaszkiewicz ten akt Tradycyi Dworku y Części w Tereszkach

3W. Wyszyńskiego Na rzecz Daniela Gałaszewskiego przez Urząd Grodz[ki]

4Kijow[ski] Vice Gerencyalny w Summie Czerwonych Zł. Pięćdziesiąt

5y Procesie podanego podpisem Urzędu tegoż przy Pieczęci na Laku czer-

6wonym wyciśnioney zatwierdzony na Papierze Krajowym spisany do

7akt Grodzkich Kijow[skich] w oblatę podał w ten sposob. Za Rozka-

8zem Nayiaśnieyszey Katarzyny Alexiejowny Imperatorowy wszech

9Rossyi Samowładnącey Pani Naszey Naymiłościwszey Działo się na

10Gruncie Dobr Wsi Tereszek we Dworku W. Andrzeja Wyszyńskiego Dnia

11trzeciego podług Starego a Czternastego podług nowego Stylu Miesiąca

12Januarii, Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Roku. W przytom-

13ności Ur. Teodora Iwaszkiewicza Jana Gorskiego [?] tudzież Woźnego

14opatr[znego] Daniła Kniaziewskiego [?] dzieło Niniejsze obwieszczaiącego. Nayias-

15nieyszey Imperatorowey Jey Mości wszech Rossyi Pani Naszey Naymiłościwszey

16Urząd Vice Gerencyalny Grodz[ki] Kij[owski] Exekucyalny za prawnym wezwaniem W.

17Daniela Gołaszewskiego y okazaniu Dekretu Executionis w Sądach Grodz[kich]

18Kij[owskich] Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego dnia dziewiątego pod-

19ług Starego a Dwudziestego podług nowego Stylu miesiąca Grudnia w Osnie-

20towany [?] Sąd Grodz[ki] Generał[u] W[oiewódz]twa Kij[owskiego] Na żądanie Strony wymieniący Dekret

21z Produktu Sądowego Dekretowego Spraw Grodzkich Generał[u] W[oiewódz]twa Kij[owskiego] pod

22Numerem Trzydziestym Drugim Kadencyi Nowembrowey Roku Mie-

23siąca y dnia wyż na akcie wyrażonych w Żytomierzu Sądzący się między Stro-

24nami niżey w kompanii [?] wyrażonemi stały y ferowany w ten sposob Sąd

25Grodz[ki] Generał[u] W[oiewódz]twa Kij[owskiego] słuchał Sprawy między W. Danielem Goła-

26szewskim Powodem przez W. Alexandra Gostego [?] a Urzędami Grodzkiemi

27Kij[owskiemi] Exekucyalnemi Pozwanemi przez Instygatora Sądowego przypadłey

28Pozwem Strony Powodowey po WW. Burbatów [?] y W. Andrzeja Wy-

29szyńskiego Roku bieżącego dnia Jedynastego Października w Xięgach

30tychże Zeznanym, o attendowanie Dekretu Executionis o podanie Dwor-

31ku y Części we Wsi Tereszkach, y wszelkiego Maiątku W. Wyszyńskiego

32w Summie Czerwonych Zł. Pięćdziesiąt Kapitalney od niey

33Prowizyonalney y w winnach zakroczys [?] y o inne Pretensye do

34Sądu tegoż wydanym obiętey, w ktorey Sprawy czynione uważaiąc

35potrzebne być na uczynie [?] dostateczni [?] przewiedzionym [?] Procesie

36uznaie a gdy Powod złożywszy Publikatę Roku bieżącego Dnia

37Trzydziestego Augusti w Xięgach tychże Zapisaną, z mocy Dekretu

38Sądu tegoż Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego

39Dnia Dwudziestego Dziewiątego Lipca Veteris Stylu zapadłego, w

40punkcie niezapłacenia Czerwonych Zł. Pięćdziesiąt y Sumy [?] Czter-

41nastu [?] Groszy [?] oraz Lub [?] Osmiu Nazwiskiem Dwoch Kondem-

42nat otrzymanych dostateczności Procesu dowodzi Zatym Sąd

43Komum [?] podania Dworku y Części w Tereszkach będący Niemniey

44całego Maiątku W. Wyszyńskiego w Summie Kapitalney

45Czerwonych Złotych Pięćdziesiąt Prowizyonalny od czasu

46[reklamant:] spełnienia [?]

k. 72v (skan 0077, strona lewa)

1spełnienia się Delatoryi [?] Luitach Dziewięć [?] Czternastu Grzy-

2wien y w Winach Za Process podług Prawa Należących, byle wi-

3wiedney [?] osobie Sądowey lub Namiestniczey [?] Urzędu Tegoż się

4Zaytruniać [?] pomienioney Tradycyi choćby z użyciem pomocy Woy-

5skowey gdyby tego potrzeba wymagać będzie tradować oświadcza y

6aby Akt tey Tradycyi nieurzbraniał [?] pod Winami Prawem opisa-

7nemi Zatem Zapadłego na Grunt y Mieysce wyżey wyrażone ziechaw-

8szy y Jurysdykcyą dworną [?] Za przywołaniem [?] Woźnego wyżey wyrażo-

9nego otworzył a pootworzonym [?] postanowiwszy się osobiście W. Da-

10niel Gołaszewski prosił y domawiał się o uskutecznienie Dekretu wy-

11konawczego ktorego Urząd przywodząc do skutku Żądanie do o-

12rachowania Summy Kapitalney Prowizyonalney y Win Za Process

13Należących przystąpił, y w obrachunku Summy Kapitalney Czerwo-

14nych Złotych Pięćdziesiąt Prowizyonalney od czasu spełnienia się Dela-

15toryi Zaprowadzoney [?] dnia Trzydziestego Augusti Roku Tysiąc Siedmset

16Dziewięćdziesiąt Trzeciego w Xięgach Grodz[kich] Kij[owskich] Zł. Dwanaście li-

17cząc po pięć od Sta do terminu niniejszego z przysądow [?] Zaś Luit

18Dziewięć Czternastu Grzywien wynosi [?] Zł. Dwieście Jeden Groszy Osm-

19naście [?] Za Spełnienie się Delatoryi tamże Grodz[kiey] Kij[owskiey] Zakład Staros-

20ki [?] toż Zł. Sto Dziewięćdziesiąt Dwa a naznaczeniu Publika-

21ty Luit czwartey toż Zł. Osmdziesiąt Dziewięć gr. Osmnaście wy-

22nayduie y wogule Tysiąc Trzysta Dziewięćdziesiąt Pięć [?] Zł. gr.

23Szesnaście [?] Należy dla Strony prawnie czyniącey od W. Andrzeja

24Wyszyńskiego wypłacania, a po ustanowieniu do Tradycyi Dworku

25y Części niemniey całego Maiątku W. Wyszyńskiego udał się [?]

26y w tym porządku opisuie całe Zabudowanie w Następuiącym [?] wy-

27że [?] idąc do Sieni Drzwi Na biegunach Chata Duża, z Węgła [?]

28luyta [?] maiąca po prawey Stronie Sieni Izbę dużą, przegrodzoną

29chrustem między koły Zaplatanym gliną Smarowanym, z Alkie-

30rzem y Piecami o kostkach [?] prostych y do gotowania iedzenia z Komin-

31ami [?] Dwoma zgniłemi [?] z robionemi Drzwi do Izby z Sieni Na Zawiasach Że-

32laznych iedne a drugie do Alkierza y takoż z Alkierza do Sieni

33Drzwi trzecie Na Zawiasach Żelaznych, okien w Izbie y w Alkierzu Czte-

34ry z Tafel częścią [?] potłuczonych y z kawałkami Szyby zdrowych [?] w

35Sieniach Komorka Chrustem oplatana do niey drzwi od tyłu [?] z

36Klamce Żelazney do Zamykania Kłodka, ten cały Dom prócz pie[?]-

37wa [?] wpośrzedzy [?] Izbie y Komorce cały z Drzewa Sosnowego Chle-

38wek przy Samey Chacie z Chrustu Stodoła zruynowana [?] Drugi idąc do

39[?] po prawey Stronie Chlew [?] takoż Chrustem oplatany zruyno-

40wany Stodołka [?] w Tyle Na kształt [?] Szopy drenią [?] ostawio-

41[reklamant:] na

k. 73 (skan 0077, strona prawa)

1ostawiona, po prawey ręce Gumna, Ogrod okopany a Gumna częścią

2okopane częścią Chrustem ogrodzone poprawy tak w okopaniu jako

3y ogrodzeniu potrzebuiące Staienka na przodzie [?] Podwórza pod gorą [?] z

4Chrustu zdezelowana po większey części Kluczyny [?] rozebrane pokrycia

5niemaiąca ten Dworek tak W. Wyszyński przed Urzędem Zwoim [?]

6osobiście Stanowszy Zeznawał, ma w posiadaniu wraz z gruntami

7nietrzymiące [?] a w karcie [?] po dni dzisieysze y osobno Sianożęci na Wospazow-[?]

8Dziedzic [?], Za Prawem Dożywocia Sobie od WW. Anny z Oddzielewo-

9skich [?] Ktora [?] Lubaczy [?] Wdowy Matki y Jana Józefa dwoyga imion

10Starszego Syna Burbatow Części Dobr Tereszek Kollokacyinych

11Possessyi danym Lecz to Prawo Roku przeszłego w ciemni [?] WW.

12Burbatowie wraz z Jnnemi Papierami Zabrali y niepowrocili. Zezna-

13wał także iż ma Zasiewu Ozimego Żyta Korcy Osm Pszenicy Korcy

14Cztery y przed Pany dni Pięć [?] ktorego Zeznania Urząd Exekucyalny

15dla Zimowey pory y Śniegow Zapadłych z widzeniem przez siebie

16zrealizować niemogł, a w dalszym Ciągu dzieła tego Tradycyj-

17nego [?] Lubo Strona prawnie postępuiąca podania Bydła koni rze-

18czy y całego Maiątku W. Wyszyńskiego domagała się, Że iednak U-

19rząd Zaraz przybywszy do Dworku sam y Zapozamy [?] gołe Obory

20Komory i Chlewy pusto [?] zastał gdyż przeszłey nocy W. Wyszyńskiego

21Żona prawnie przekonanego [?] Zabrawszy z Izby wszystkie rzeczy z

22Obory Wołów Jeden Krow dwie y Jnne Bydło a z Stayni [?] koni troie [?] jak

23Sam W. Wyszyński przyznaie, bezwiednie [?] mimo wiadomość Jego,

24do Rubżenek [?] wyiechała a W. Gołaszewski oświadczaiąc iż cały Ma-

25iątek W. Wyszyńskiego Urzędownie u WW. Burbatow przypozwany [?]

26gdyż do Dekretu Executionis byli przypozwani, a zatym obowią-

27zani zostali do Zatrzymania tegoż Maiątku na Gruncie aż do

28czasu Tradycyi Urząd Exekucyalny a takim [?] Zdarzeniu nie-

29mogąc dla W. Gołaszewskiego uczynienia [?] satysfakcyi dziełem

30swoim podawczym tamże wolną drogę czyniąc z WW. Burba-

31tami jako Processem niezakończonym [?] w pretensyi o wydanie

32z gruntu Maiątku W. Wyszyńskiego, tam gdzie Prawa Należy,

33Zostawiaiąc a teraz tylko Sam Dworek ze wszelkim Zabudo-

34waniem z Polami Zasianemi y niezasianemi Sianożęcią wolnym

35Pastwiskiem ustanawiaiąc w proporcyą z nich wydatkow [?] Prowentu

36Rocznego Zł. Trzydzieści W. Gołaszewskiemu y determinuiąc od Ak-

37tu Niniejszego Prowent Roczny od Summy Kapitalney po Siedm od

38Sta w aktualną bez żadney od nikogo przeszkody podaie Posses-

39syą y obwołania tey Woźnemu Woźnemu [?] dzieła tego Wi-

40dzem [?] nakazuie ktory dosyć czyniąc Rozkazowi w przytom-

41[reklamant:] ności

k. 73v (skan 0078, strona lewa – góra)

1przytomności niżey wyrażonych Ludzi głosem wyniosłym Woź-

2niewskim [?] w Dworek wyżey wyrażony y Grunta do niego na-

3leżące ze wszystkiemi wydatkami jak W. Wyszyński na rzecz W.

4Gołaszewskiego obwołał Possessyą y obwołany przed Urzędem Zwo-

5im [?] Zeznał Relacyą po ktorey tegoż W. Gołaszewskiego w spokoy-

6nym posiadaniu pomienionego Dworku y Gruntu Zostawiwszy aby

7go nikt uwierać [?] niewazył się Urząd Exekucyalny pod Praw[nemi]

8karami [?] opisanemi Zakazuie mocą tego aktu podawczego u [?]

9tego aktu w oblatę podanego przy Pieczęci podpis ręki takowy

10Teodor Damaiewski [?] Vicesgerent Sądowy Grodzki Kij[owski] (LS) Ktory

11to akt Słowo w Słowo jak się w sobie ma do Xiąg Niniey-

12szych Grodzkich Kijowskich iest Zapisany L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 10/21 I 1794 (data n. st. „Dwudziestego” z dopiskiem „Pierwszego” nad wierszem) przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Teodor IWASZKIEWICZ, obecny przy tradycji. Oblatowany dokument to akt tradycji (podawczy) sporządzony przez urząd wicegerencki grodzki kijowski (egzekucyjny) we dworku W. Andrzeja WYSZYŃSKIEGO we wsi TERESZKI 3/14 I 1794, w obecności Ur. Teodora IWASZKIEWICZA i Jana GORSKIEGO [?] oraz woźnego opatrznego Daniła KNIAZIEWSKIEGO [?]; podpisany przez Teodora DAMAIEWSKIEGO [?], wicegerenta sądowego grodzkiego kijowskiego, z pieczęcią na czerwonym laku; spisany na „papierze krajowym”.

Podstawa: dekret egzekucyjny Sądu Grodzkiego Generału Województwa Kijowskiego (kadencja listopadowa, nr 32 produktu dekretowego) z 9/20 XII 1793 w sprawie W. Daniela GAŁASZEWSKIEGO (w tekście też „Gołaszewski”; plenipotent W. Aleksander GOSTY [?]) c/a urzędy grodzkie kijowskie egzekucyjne (instygator sądowy) – o wykonanie wcześniejszego dekretu z 29 VII 1793 st. st. przeciw A. WYSZYŃSKIEMU (i WW. BURBATOM [?]) o 50 czerwonych złotych z prowizją i winami (delatoria/publikata 30 VIII 1793). Urząd obliczył należność na 1395 [?] zł 16 [?] gr (prowizja 12 zł po 5%, luity 9 [?] po 14 grzywien – 201 zł 18 gr, zakład starościński [?] 192 zł, luity czwarte 89 zł 18 gr). Ponieważ ruchomości (bydło, konie, rzeczy) wywiozła poprzedniej nocy żona Wyszyńskiego do RUBŻENEK [?], a dokumenty i część majątku mieli zatrzymać WW. Burbatowie, urząd podał Gałaszewskiemu w posesję tylko dworek z zabudowaniami, polami, sianożęcią i pastwiskiem, z rocznym prowentem 30 zł zaliczanym na prowizję 7% od kapitału; sprawę o wydanie reszty majątku z Burbatami odesłał na drogę prawa. Woźny obwołał posesję.

Opis dworku: chata z sienią, izbą przegrodzoną chrustem z alkierzem, piece kaflowe [?] i dwa kominy, troje drzwi na zawiasach żelaznych, cztery okna z częściowo potłuczonymi szybami, komórka w sieni, chlewek, zrujnowana stodoła z chrustu, drugi chlew, stodółka „na kształt szopy” [?], gumno, ogród okopany, stajenka bez pokrycia. Zasiew ozimy: 8 korcy żyta, 4 korce pszenicy. Wyszyński zeznał, że ma dworek dożywotnio od WW. Anny z ODDZIELEWSKICH [?] BURBATOWEJ [?], wdowy, i jej syna Jana Józefa BURBATA z części dóbr Tereszki „kollokacyjnych” (z dekretu kolokacyjnego), ale dokument prawa zabrali mu Burbatowie. Liczne odczyty niepewne – pospieszna ręka kopisty i zniekształcone formuły (np. „Woźnemu Woźnemu”, „Zwoim” = swoim [?]); nazwisko wicegerenta sądowego niepewne (por. akt 14 – T. BZDŁO ZWOLIŃSKI, wicegerent sądowy grodzki kijowski).

Słownictwo: tradycja – urzędowe podanie (wprowadzenie w posiadanie) dóbr wierzycielowi w egzekucji; delatoria – doniesienie o niewykonaniu dekretu; luita – kara pieniężna (grzywny); kondemnata – wyrok zaoczny; „luyta”/„z węgła” [?] – może o konstrukcji chaty; korzec – miara zboża.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Teodor Iwaszkiewicz podał do akt grodzkich kijowskich w Żytomierzu akt tradycji, sporządzony 3/14 I 1794 przez urząd wicegerencki grodzki kijowski we wsi Tereszki: na podstawie dekretu egzekucyjnego Sądu Grodzkiego Kijowskiego z 9/20 XII 1793 w sprawie W. Daniela Gałaszewskiego (Gołaszewskiego) przeciw W. Andrzejowi Wyszyńskiemu o 50 czerwonych złotych z prowizją i karami (łącznie ok. 1395 zł), urząd opisał dworek Wyszyńskiego z zabudowaniami i zasiewami i – ponieważ ruchomości wywiozła żona dłużnika, a reszta majątku i dokumenty były u Burbatów – podał wierzycielowi w posiadanie sam dworek z gruntami (prowent 30 zł rocznie na poczet prowizji 7%); woźny obwołał posesję.

Transkrypcja

k. 73v (skan 0078, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego a Dwudzies-

3tego Pierwszego tegoż podług Nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żyto-

5mierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym

6Grodz[kim] W[oiewódz]twa Powiatu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kijow[skiemi]

7Osobiście St[awaiący] W. Teodor Iwaszkiewicz ten akt Tradycyi niedopu-

8szczoney w Sprawie swey [?] z Staroz[akonnym] Leybą Majorowiczem przez Urząd Grodz-

9kiey Vices Gerencyi expedyowany podpisem tegoż Urzędu Vices Gerencyal-

10nego Grodz[kiego] Kij[owskiego] przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnioney Zatwierdzo-

11ny na Papierze Krajowym Zapisany do akt Grodzkich w oblatę podał w

12następuiący sposob. Za rozkazem Nayiaśnieyszey Katarzyny Alexiejowny

13Imperatorowy wszech Rossyi Samowładnącey Pani Naszey Naymiłościwszey

14Działo się na Gruncie Dobr Wsi Tereszek w Karczmie na Części WW. Bur-

15batow Dnia Trzeciego podług Starego a Czternastego podług Nowego Sty-

16lu Miesiąca Stycznia Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego

17Roku w przytomności WW. Daniela Gołaszewskiego Jana Goreckiego tu-

18dzież Woźnego Daniła Kucewskiego [?] Dzieło niniejsze obwieszczaiącego

19Nayiaśnieyszey Imperatorowy wszech Rossyi Pani Naszey Naymiłościwszey U-

20rząd Vices ger[encyalny] Grodz[ki] Kij[owski] Exekucyalny Za prawnym wezwaniem

21W. Teodora Iwaszkiewicza y okazaniem Dekretu Executionis w

22Sądach Grodz[kich] Kij[owskich] Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trze-

23ciego Dnia Dziewiątego podług Starego a Dwudziestego podług

24nowego Stylu Miesiąca Grudnia wyszłego takowy Sąd Grodz[ki] Generał[u]

25W[oiewódz]twa Kij[owskiego] pod Numerem Trzydziestym Pierwszym z Regestru Executionum

26[reklamant:] Kadencyi

k. 74 (skan 0078, strona prawa)

1Kadencyi Nowembrowey Roku Miesiąca y Dnia wyż Na akcie wyrażo-

2nych w Żytomierzu Sądzący się między Stronami niżey w Kompa-

3nii [?] wyrażonemi stały y ferowany w ten sposob Sąd Grodz[ki] Gen[era]ł[u]

4W[oiewódz]twa Kijow[skiego] słuchał Sprawy między W. Teodorem Iwaszkiewiczem

5Powodem przez W. Alexandra Gostkiego [?] a Urzędami Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Exeku-

6cyalnemi pozwanemi przez Instygatora Sądowego przypadłey Po-

7zwu [?] Strony Powodowey po Stronę pozwaną, Roku bieżącego Dnia

8Dwudziestego Drugiego Listopada Veteris Styli w Xięgach tychże [?] po

9WW. Burbatow y Staroz[akonnego] Leybę Majorowicza, Arendarza Tereszkowskiego

10Zeznanym do attendowania Justyfikacyi [?] Procesu y Dekretu Executio-

11nis wypadłego [?] Maiącego do podania wszelkiego Maiątku Staroz[akonnego] Leyby

12Majorowicza w Summie Kapitalney Prowizyonalney y Za Process

13y Należącey y o inne Pretensye do Sądu tegoż wydanym obiętey

14w ktorey Sprawy czynione uważaiąc potrzebne być Naznaczeni[e] o

15ostateczni przewiedzionym Procesie uznaie a Powod złożywszy Publi-

16katę Roku bieżącego Dnia Siodmego Listopada Veteris Stili w Xięgach

17tychże Zapisaną z mocy Dekretu Kompromissarskiego Roku Tysiąc

18Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego dnia Trzeciego Listopada na

19Gruncie Dobr Tereszek ferowanego w Punkcie niezapłacenia Rubli

20Starych [?] Trzydziestu y Złłot[ych] Siedmnastu groszy Piętnastu z Potrą-

21ceniem z teyże Summy Zł. Dziesięciu gr. Dwudziestu Cztech

22otrzymaną dostateczności Procesu Dowodzi Zatym Sąd Komum [?]

23Podania Maiątku Staroz[akonnego] Leyby Majorowicza, a w niedosta-

24czeniu tego osoby, w Summie Kapitalney Dekretami wyż wy-

25rażonymi przysądzoney Prowizyonalney od czasu spełnienia się

26tamże Dekretow Należącey y w Winach Za Process według Prawa

27Należących byle wiedney [?] osobie Sądowey lub Namiestniczey [?] Urzę-

28du Tegoż niezatrudniać [?] pomienioney [?] Tradycyi choćby z uży-

29ciem pomocy Woyskowey gdyby tego potrzeba wymagać będzie tra-

30dować dozwala y aby Akt tey Tradycyi nieurzbraniał [?] pod Wi-

31nami Prawem opisanemi Zatem Zapadłego, Na Grunt y Mieysce

32wyżey wyrażone ziechawszy Juryzdykcyą dworną [?] Za przywo-

33łaniem Woźnego wyżey wzmiankowanego otworzył a po otworzo-

34ney Postanowiwszy się Osobiście W. Teodor Iwaszkiewicz prosił

35y domagał się o uskutecznienie Dekretu Wykonawczego

36Ktorego Urząd przywodząc do skutku Żądanie do obrachowa-

37wania Summy Kapitalney Prowizyonalney y Win Za Process

38[reklamant:] Należących

k. 74v (skan 0079, strona lewa)

1Należących przystąpił, a w obrachunku Summy Kapitalney Rub-

2li Starych [?] Trzydzieści Zł. Sześć groszy Dwadzieścia Jeden Pro-

3wizyonalney od czasu spełnienia się Dekretow Zł. Dwa groszy

4Dziesięć a za samo spełnienie się Zakład Starościński [?] Jeden jako to

5Zł. Sto Dziewięćdziesiąt Dwa Naznaczenie Publikaty Zaś Luit

6czwartey toż Zł. Osmdziesiąt Dziewięć groszy Osmnaście a zniosszy

7w iedną Kwotę Zł. Pięćset groszy Dziewiętnaście Należące od

8Niew[iernego] Leyby Majorowicza dla Strony Prawnie czyniącey u-

9stanawia w tey Summie do podania Maiątku tegoż Leyby Majoro-

10wicza przystąpiwszy gdy koni dwa iednego Wilczatego [?] drugiego

11Gniadego Na Licytacyą więcey daiącemu podał Niew[ierny] Leyba

12Uchwalę [?] tez koni odebrawszy oświadczył że niedopuszcze

13Tradycyi bo z przymiotnym [?] W. Iwaszkiewicz niech się pierwey

14ze mną rozprawy w Winnicy [?] u JW. Gubernatora to wtenczas bę-

15dzie Tradycya a Na takową Oppozycyą Lubo Strona wzywa-

16iąca dziś [?] W. Iwaszkiewicz rekwirował u WW. Franciszka y Win-

17centego Burbatow Braci Na mieysce Juryzdykcyi przybyłych aby

18Arendarzowi swemu z obowiązku Na tegoż y cały Maiątek Jego

19od Siebie założonego a przez WW. Burbatow pomienionych y Jnnych

20przyiętego aresztu posłuszeństwo Prawu y Ulegania Dekretowi

21Exekucyinemu Zalecił, Że iednak Na takową rekwizycyą żadney

22niedawszy odpowiedzi z mieysca Juryzdykcyi odeszli a Niewier[ny]

23Arędarz wraz z Zięciem [?] swoim Moszkiem [?] hałasem [?] czynionym

24wyhrażaiąc z obrazą [?] Poczciwey [?] Skromności [?] y powtornie oświad-

25czył że wydawać Maiątku swego nieda Więc Urząd Exekucyalny

26takową Oppozycyą Niemogąc być czynnym w Żądaniu

27prawnie postępuiącey Strony końcem dyskania [?] przez też Strony

28pomocy Woyskowey dla uskutecznienia Dekretu dzieło swoie

29podawcze tym czasem wstrzymuie y Zastanawia a co się do-

30tycze Kar Za niedopuszczenie Tradycyi Prawem przepisanych

31Urząd Exekucyalny poszukiwanie tychże Stronie wzywaiącey

32dziś [?] W. Iwaszkiewicza do Sądu Przyzwoitego oddaie Mocą

33Aktu Swoiego Su[...] [?] tego aktu podpis ręki takowy Te-

34odor Damaiewski [?] Vices g[erent] Grodzki Sądowy Kijowski (LS) Ktory to

35Akt Tradycyi Słowo w Słowo jak się w Sobie Ma do Xiąg

36Niniejszych Grodzkich Kijowskich iest Zapisany

37[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 10/21 I 1794 przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Teodor IWASZKIEWICZ. Oblatowany dokument – akt tradycji „niedopuszczonej” sporządzony przez urząd wicegerencki grodzki kijowski (egzekucyjny) 3/14 I 1794 w karczmie na części WW. BURBATÓW we wsi TERESZKI (tego samego dnia co tradycja z aktu 29), w obecności WW. Daniela GOŁASZEWSKIEGO (wierzyciela z aktu 29) i Jana GORECKIEGO (w akcie 29 odczytano „Gorskiego [?]”) oraz woźnego Daniła KUCEWSKIEGO [?] (w akcie 29 „Kniaziewskiego [?]”); podpisał Teodor DAMAIEWSKI [?], wicegerent grodzki sądowy kijowski.

Podstawa: dekret egzekucyjny Sądu Grodzkiego Generału Województwa Kijowskiego z 9/20 XII 1793 (kadencja listopadowa, nr 31 regestru egzekucyjnego) w sprawie W. Teodora IWASZKIEWICZA (plenipotent W. Aleksander GOSTKI [?], por. „Gosty [?]” w akcie 29) c/a urzędy grodzkie egzekucyjne (instygator sądowy) – o wykonanie dekretu kompromisarskiego z 3 XI 1793 (wydanego na gruncie Tereszek) przeciw WW. Burbatom i starozakonnemu Leybie MAJOROWICZOWI, arendarzowi tereszkowskiemu: należność 30 rubli [?] i 17 zł 15 gr, po potrąceniu 10 zł 24 gr – 6 zł 21 gr; urząd obliczył łącznie z prowizją (2 zł 10 gr), zakładem (192 zł) i luitami czwartymi (89 zł 18 gr) 500 zł 19 gr. Gdy urząd chciał podać dwa konie arendarza (wilczatego [?] i gniadego) na licytację, Leyba odebrał konie i oświadczył, że tradycji nie dopuści, a Iwaszkiewicz niech się z nim pierwej rozprawi w Winnicy [?] u gubernatora. Bracia WW. Franciszek i Wincenty BURBATOWIE, wezwani, by nakazali arendarzowi posłuszeństwo (areszt na jego majątek był założony przez nich samych), odeszli bez odpowiedzi; Leyba z zięciem [?] Moszkiem [?] wszczął hałas z obelgami. Urząd wstrzymał tradycję do czasu uzyskania pomocy wojskowej, a dochodzenie kar za niedopuszczenie tradycji odesłał do właściwego sądu.

Słownictwo: „Niew.” – niewierny (o Żydzie); arendarz – dzierżawca karczmy/propinacji; „wilczaty” – maści wilczej (szaro-płowej) [?]; „Juryzdykcya dworna” – sąd (urząd) zjeżdżający na grunt [?]. Formuły zniekształcone jak w akcie 29 („Komum [?]”, „nieurzbraniał [?]”, „wiedney [?] osobie”).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Teodor Iwaszkiewicz podał do akt grodzkich kijowskich akt tradycji sporządzony 3/14 I 1794 w karczmie w Tereszkach: urząd wicegerencki grodzki kijowski, wykonując dekret egzekucyjny z 9/20 XII 1793, miał podać Iwaszkiewiczowi majątek starozakonnego Leyby Majorowicza, arendarza Burbatów, za dług ok. 500 zł; Leyba odebrał konie przeznaczone na licytację, nie dopuścił tradycji i odesłał wierzyciela do gubernatora, a bracia Franciszek i Wincenty Burbatowie odmówili interwencji; urząd wstrzymał egzekucję do czasu uzyskania pomocy wojskowej i odesłał sprawę kar do sądu.

Transkrypcja

k. 75 (skan 0079, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego a Dwu-

3dziestego Pierwszego podług Nowego Stylu:

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Ży-

5tomierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem

6P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa P[owia]tu Kijow[skiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi]

7Kijowskiemi. Osobiście St[awaiący] W. Teodor Iwaszkiewicz niegdy WW.

8Tomasza y Anny Bochaniewiczow [?] Syn ten Extrakt z Xiąg

9Wieczystych Xięstwa Słuckiego z wpisaniem w nim Przy-

10wileiu Confirmationis Na Ziemię pewną od Zygmunta Trze-

11ciego Krola Polskiego Adamowi Iwaszkiewiczowi Przodkowi Swe-

12mu służący autentycznie przy korrekcyi [?] y Pieczęci wydany dla

13wiadomości WW. Franciszka y Andrzeia z W. Agaty Kordow-

14skiey [?] spłodzonych Iwaszkiewiczow Synow swoich do akt Grodz[kich]

15Kijowsk[ich] w oblatę podał w następuiący Sposob. Wypis z Xiąg

16Wieczystych Urzędu Zamku Xięstwa Słuckiego Roku

17Tysiąc Siedmset Czterdziestego Miesiąca Junij dnia Czter-

18nastego Na Urzędzie Zamkowym Xięstwa Słuckiego

19y przedemną Maciejem Kazimierzem Połduskim [?] Skarbnikiem

20Latyczewskim Generalnym Gubernatorem Xięstwa Słuc-

21kiego y Kopylskiego od JO. Xiążęcia Jmci Słuckiego Na

22Ołyce Nieświeżu Birżach Dubinkach Słucku y Kopylu

23Hrabi na Szydłowcu Mirze Zabłudowiu y Białey [?]-

24na [?] na Newlu y Sebieżu Hieronima Radziwiłła Pod-

25czaszego W. X. Litt. Przemyskiego [?] Sądowego Krzyczewskie-

26go y Kamienieckiego Starosty Na mieyscu Sądowym będą-

27cym Stanowszy oczewisto Panowie Wawrzyniec Daniel Teo-

28dor Tarazyusz [?] y Samuel Bazyli y Adam Iwaszkiewiczo-

29wie okazali prodokowali y do akt Xiąg Wieczystych podali

30Extrakt z Grodu Mińskiego przy Samym autenty-

31ku w te Słowa pisany Wypis z Xiąg Spraw Wie-

32czystych Grodzkich Woiewodztwa Mińskiego Ro-

33ku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego Miesiąca

34[reklamant:] Februarij

k. 75v (skan 0080, strona lewa)

1Februarij Dwudziestego Trzeciego dnia Na Urzędzie Jego

2Krolewskiey Mości Grodzkim Mińskim Przedemną An-

3dreiem Benedyktem Karnickim [?] Podstarostą Sądowym

4Woiewodztwa Mińskiego od JW. Jmci Pana Ignacego Hra-

5bi na Balosztach [?] Zawiszy [?] Miecznika W. X. Litt. Mińskiego

6y Czeczerskiego Starosty ustanowionym Stanowszy Perso-

7naliter Jmć Pan Teodor Woytkiewicz [?] Generał Jego Krolew-

8skiey Mości Woiewodztwa Mińskiego Przywiley Nayiaś-

9nieyszego Krola Jegomości na Pargaminie pisany Zyg-

10munta Trzeciego in rem et e partem Jmć Panu Wawrzyn-

11cowi Tarzyńskiemu [?] y Tomaszowi Iwaszkiewiczowi służący ad

12akta Grodu Mińskiego podał ktorego tenor sequitur talis.

13Zygmunt Trzeci Bożą miłością oznaczony Krol Polski Wiel-

14ki Kniaź Litewski, Ruski, Pruski, Żmudzki, Mazowiecki,

15Jnflantski Wołyński Podolski Kijowski Podlaski Smo-

16leński Siewierski Czernihowski Jnnych Ziemiey dziedziczny

17Bożą miłością oznaczony Krol Szwedzki Gotski

18Wandalski y Wielikoie Kniaz Filandskoie oznaymuiem

19sim Listom Przywileiem Naszym Jbili Nam czołom

20Hospodaru W. Hawryło Tarzyński [?] Benjamin Piat-

21nicki Adam Iwaszkiewicz Tabylcy Zemli Smoleńskoie

22y Parafii Katuskiey [?] z Dawniey Prodka Naszoho slaw-

23noie pamiaty Władysława korolia w Roku Tysiąc Sedm[?]

24Czterysta Dwudziestym Czwartym danoie Zasłuhi

25Jch ustuchy [?] y Ryczerskie Postupki Nam Hospodaru y

26Reczy Pospolitoie czynenie Kotoryie se Dobra Nazy-

27waiuszcie Katuha [?] Urożony Andrey Chrzanowski Po-

28mocznyk [?] Roty Usarskoie podzmałom [?] Naszym buduczy-

29im Urożonym Hawryle Tarzyńskomu [?] Benjaminu

30Piatnickomu Adamu Iwaszkiewiczu dawno u Reczy

31Pospolitoie Zasłużonym bezdania Sobie Zasłuże[...]

32od Nas Hospodara uidomisty [?] odbieraie o czym My

33Hospodar uziawszy uidomost czerez Panow Rad Na-

34szych [?] Bolu [?] Naszym buducych Za Jch Urożonych Zasłuh

35łuznost [?] uważywszy Zasłuhu Naszuiu Hospodarsku[iu]

k. 76 (skan 0080, strona prawa)

1Hospodarskoiu ukrywaiem [?] Jch y przy Daniniu Prodka

2naszoho utwerżaiem przy mocy [?] nieporuszonoy Kochda [?] Uro-

3żonomu Andrzeiu Chrzanowskomu Pomocznyku Naszo-

4mu tamże w Katuzie [?] podle Urożonoho Michayła Naski [?]

5Woiewodzica Smoleńskoho otnimu [?] Na Wołoki Desiat

6Zemli Jano [?] Zaczym w Jch Daninu chodit y przeszkody czynit

7niepowinien Wiecznemy czasy naptoz [?] y Szczedrot [?] nas wydaty

8rozkazawszy Rukoiu własnoiu Naszoiu podpisali y Peczat

9przywiesnoiu Welikoho Kniaztwa Litowskoho przytysnut

10rozkazalismy Dan wo Lwowie [?] Leta od Narożenia Sy-

11na Bożoho Tysiacza Piat, Piedziesiąt Osmego Mesa-

12ca Januara Piatnastoho Dnia u tego Przywileiu przy Pieczę-

13ci wiszącey podpis z takowe Sigismundus Rex Hawryło

14Woyna Pisarz W. X. Litt. Ktory to takowy Przywiley Za poda-

15niem onego przez wyż wyrażone osobę do akt iest do

16Xiąg Grodzkich Woiewodztwa Mińskiego Spraw

17wieczystych iest przyięty y wpisany z ktorych y ten Wypis przy

18Pieczęci Grodzkiey Mińskiey z podpisem Ręki W. Jmci Pa-

19na Pisarza Grodzkiego Mińskiego Jchmć Panom Waw-

20rzyńcowi Tarzyńskiemu [?] y Tomaszowi Iwaszkiewiczowi iest

21wydan pisan w Mińsku Roku Miesiąca y Dnia ut supra

22U tego Extraktu Grodu Mińskiego przy Pieczęci Grodz[kiey]

23Mińskiey podpisy rąk temi słowy In absentia Jegomości

24Pana Pisarza Stefan Bylewski [?] Skarb[nik] M[...] [?] Sędzia Grodz[ki]

25Miński Correxi Zmijowski [?], Ktory to takowy Extrakt przy

26Samym autentyku za podaniem Oczewistym wyżey wy-

27rażonych Jchmć iest do akt przyięty y wpisany z ktorych

28y ten Wypis Jchmć Panom Tomaszowi Oycu Bazyle-

29mu y Teodorowi Ludwikowi [?] Stefanowi Iwaszkiewiczom Synom

30przy Pieczęcią Urzędową Zamku Xięstwa Słuckiego wydany

31Pisan w Słucku ut supra Maciey Kazimierz Połon-

32ski [?] Gubernator Xięstwa Słuckiego Concordat cum actis

33Samuel Rafałowicz Smogorzewski [?] Pisarz Sądowy Xię-

34stwa Słuckiego (LS) Ktory to Extrakt Słowo w Słowo jak się

35w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich Kijow[skich] iest Zapisa-

36ny.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 10/21 I 1794 przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Teodor IWASZKIEWICZ, syn zmarłych WW. Tomasza i Anny BOCHANIEWICZÓW [?] (może zniekształcone nazwisko matki; por. akty 29–30, gdzie Teodor Iwaszkiewicz występuje jako wierzyciel w Tereszkach) – dla wiadomości synów Franciszka i Andrzeja, zrodzonych z W. Agaty z KORDOWSKICH [?]. Dokument ma charakter dowodu szlachectwa (zapewne na potrzeby rosyjskiej weryfikacji szlachty po 1793).

Struktura: (1) wypis z ksiąg wieczystych urzędu zamkowego Księstwa Słuckiego z 14 VI 1740 przed Maciejem Kazimierzem POŁDUSKIM/POŁOŃSKIM [?], skarbnikiem latyczowskim, generalnym gubernatorem księstw słuckiego i kopylskiego z ramienia ks. Hieronima Floriana RADZIWIŁŁA, podczaszego WXL; ekstrakt podali Wawrzyniec, Daniel, Teodor, Tarazyusz [?], Samuel, Bazyli i Adam IWASZKIEWICZOWIE; wypis wydano Tomaszowi (ojcu) oraz synom Bazylemu i Teodorowi Ludwikowi [?] Stefanowi; podpis „Concordat cum actis” Samuel Rafałowicz SMOGORZEWSKI [?], pisarz sądowy księstwa słuckiego; (2) ekstrakt grodu mińskiego z 23 II 1733 przed Andrzejem Benedyktem KARNICKIM [?], podstarościm sądowym województwa mińskiego z ramienia JW. Ignacego hr. ZAWISZY [?], miecznika WXL, starosty mińskiego i czeczerskiego; przywilej podał woźny generał Teodor WOYTKIEWICZ [?]; podpisy: Stefan BYLEWSKI [?], sędzia grodzki miński „in absentia” pisarza, „Correxi” ZMIJOWSKI [?]; (3) przywilej „Zygmunta Trzeciego” (tekst ruski w alfabecie łacińskim), dat. „wo Lwowie [?]” 15 I 1558 [!] z podpisem „Sigismundus Rex” i Hawryło WOYNA, pisarz WXL – potwierdzenie dla Hawryły TARZYŃSKIEGO [?], Benjamina PIATNICKIEGO i Adama IWASZKIEWICZA, „tubylców ziemi smoleńskiej” i parafii „Katuskiej” [?], dawnego nadania Władysława (rzekomo z 1424 [?]) – ziemi (10 włók [?]) w „Katuzie” [?], po odebraniu jej Andrzejowi CHRZANOWSKIEMU, pomocnikowi [?] roty husarskiej, obok ziemi Michajła NASKIEGO [?], wojewodzica smoleńskiego.

Przywilej budzi poważne wątpliwości: data 1558 nie pasuje do Zygmunta III (panował 1587–1632; w 1558 – Zygmunt August), a Gabriel (Hawryło) WOJNA był pisarzem WXL za Zygmunta III; tytulatura króla szwedzkiego („Krol Szwedzki Gotski Wandalski y Wielikoie Kniaz Filandskoie”) właściwa Zygmuntowi III; Smoleńsk był w granicach Rzeczypospolitej dopiero od 1611. Możliwy przekaz zniekształcony lub falsyfikat genealogiczny. „Tabylcy” – tubylcy; „Prodok” – przodek; „Hospodar” – władca; „uidomost” – wiadomość; „włoka” – miara gruntu (ok. 16,8 ha). Liczne odczyty niepewne – ręka pospieszna, tekst ruski transliterowany przez kopistę.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Teodor Iwaszkiewicz podał do akt grodzkich kijowskich wypis z ksiąg zamkowych Księstwa Słuckiego (1740), zawierający ekstrakt grodu mińskiego (1733) z wpisanym przywilejem króla „Zygmunta III” (dat. 1558 [?]), potwierdzającym przodkom Iwaszkiewiczów (Hawryle Tarzyńskiemu [?], Benjaminowi Piatnickiemu i Adamowi Iwaszkiewiczowi, tubylcom ziemi smoleńskiej) dawne nadanie ziemi w Katuzie [?]; oblatował go dla wiadomości swoich synów Franciszka i Andrzeja.

Transkrypcja

k. 76 (skan 0080, strona prawa – dół)

k. 76v (skan 0081, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

2Dnia Dziesiątego Stycznia podług dawnego a Dwu-

3dziestego Pierwszego tegoż podług Nowego Stylu,

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomie-

5rzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

6P[owia]tu W[oiewódz]twa Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] osobiście St[awaiący] W.

7Teodor Iwaszkiewicz ten Kontrakt Arędowny trzyletni o Dworek y

8Grunt Części Tereszek między Sobą podawaiącym a W. Polanowskim

9zawarty podpisami rąk Stron kontraktuiących Zatwierdzony Na Papierze

10Polskim Ceny Grosza Srebrnego spisany z Dwoma Przypiskami przez

11W. Polanowskiego podpisanemi do Xiąg Grodz[kich] Kij[owskich] w oblatę podał w

12następuiący Sposob. Między W. Mikołajem Polanowskim z iedney

13a W. Teodorem Iwaszkiewiczem z drugiey Strony Stanął Kontrakt Arędow-

14ny o Część pewną we wsi Tereszkach Trzyletni w ten sposob W. Miko-

15łay Polanowski maiąc Dworek z podposiadania W. Jankowskiego Za-

16stawnika wykupiony y Grunta także z podposiadania Krukowskiego Za-

17stawnika wykupione Prawem dziedzicznym Zastawnym podległe one na

18Lat trzy W. Teodorowi Iwaszkiewiczowi Za Summę Czerwonych Zł.

19Dwanaście y Złotych Sześć arędnie sposobem do wytrzymania, prze-

20racza [?] ktorą Summę gdy W. Iwaszkiewicz Natychmiast do rąk W.

21Mikołaja Polanowskiego wypłaca więc z wypłacenia takowey Summy

22z gory W. Iwaszkiewicz Niniejszym kwituie się Kontraktem Dworek

23Zaś wzmiankowany po W. Jankowskim z Ogrodem y Całym Zabudo-

24waniem oraz Grunt po Krukowskim wszyst[ek] Pola po dni Piętnaście Sia-

25nożęci Na Kosarzow Dwadzieścia z Części Krukowskiego Natychmiast

26oddaie y Possessyi obwołania dopuszcza, ktorey Sam przez się ani

27przez Jnne Subordynowane osoby bronić niema do tego Dworku y

28Pańszczyzny dwoiey ile będzie potrzeba na zrobienie Komory y Sto-

29doły koniecznie do Gospodarskiego Zamieszkania zdatney y potrzeb-

30ney dać W. Mikołay Polanowski przyrzeka, a W. Iwaszkiewicz w całości

31y Zupełności Zabudowanie po trzech Latach Zostawić powinien wyiąw-

32szy iedny [?] ogień przypadkowy, Pola na dni Pięć od Pręga [?] Popowego [?]

33y Iwana Poprużnika [?] Niniejszym Kontraktem W. Mikołay Pola-

34nowski dla W. Iwaszkiewicza obiecał do używania dozwoli ktory

35Kontrakt także Prawo że wolny od wszelkiey Powinności Dworskiey

36Gromadzkiey y Arędarskiey Possessya, Jako na dniu Dwudziestym

37Czwartym Kwietnia Zaczyna się w tym Roku Tysiąc Siedm-

38[reklamant:] set

k. 77 (skan 0081, strona prawa)

1Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzecim tak o takowymże Dniu y czasie

2w Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Szostym z kommerwaią [?]

3skończy się ktory Kontrakt Arędowny Strony obie we wszystkiem dotrzy-

4mać maią, a pod karami Spełnienia się o co w każdym Sądzie So-

5bie odpowiedź nawzaiem Naznaczaią, y Na to się rękami własnemi podpi-

6suią, działo się w Tereszkach dnia Dwudziestego Czwartego Kwietnia

7Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku Mikołay Polanow-

8ski Teodor Iwaszkiewicz Przyzwany [?] przy akcie [?] podpisuię się na tym Kon-

9trakcie Jan Krukowski Additur że Jeżeliby Reparacya z przyczyny

10nieregularney Niedania Lasu przez WW. Burbatow była szwankowata [?]

11y pogniła do odpowiedzi nie będzie nie będzie pociągany gdyby Zaś nie

12bronili WW. Burbatowie tedy utrzymywać regularnie W. Iwaszkiewicz

13obowiązanym Zostaie aby w całości przy Expiracyi Zostawił na

14Gruncie Mikołay Polanowski, Wolne Zebranie oziminy bez dziedzic[?]-

15ny [?] w czasie Possessyi poczynioney po Expiracyi tego Kontraktu y

16konserwowanie Zboża w Szopie do czasu przemłocenia a to podług me-

17go Kontraktu Zastawnego y tey kondycyi dobrodzieystwa udzielam

18dla W. Iwaszkiewicza. M. Polanowski. Ktory to Kontrakt Słowo w

19Słowo iest jak się w Sobie ma do Xiąg Niniejszych Grodzkich

20Kijowskich iest Zapisany. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 10/21 I 1794 przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Teodor IWASZKIEWICZ (por. akty 29–31). Oblatowany dokument – kontrakt arendowny (dzierżawny) zawarty w Tereszkach 24 IV 1793 między W. Mikołajem POLANOWSKIM a Iwaszkiewiczem, na papierze polskim ceny grosza srebrnego, z dwoma przypiskami Polanowskiego; podpisy stron i przyzwanego [?] Jana KRUKOWSKIEGO.

Treść: Polanowski, posiadający prawem dziedzicznym zastawnym część Tereszek – dworek wykupiony z podposiadania zastawnika W. JANKOWSKIEGO i grunty wykupione od zastawnika KRUKOWSKIEGO – wydzierżawia je Iwaszkiewiczowi na trzy lata (24 IV 1793 – 24 IV 1796) za 12 czerwonych złotych i 6 zł, zapłaconych z góry: dworek z ogrodem i zabudowaniami, pola „po dni 15” (miara ziemi wg dni orki), sianożęci na 20 kosarzy, dodatkowo pole na 5 dni (od Pręga [?] Popowego [?] i Iwana Poprużnika [?]); obiecuje podwójną pańszczyznę do budowy komory i stodoły; dzierżawca ma zwrócić zabudowania w całości (wyjąwszy przypadkowy ogień); posesja wolna od powinności dworskich, gromadzkich i arendarskich. Przypiski: Iwaszkiewicz nie odpowiada za zniszczenie budynków, jeśli WW. BURBATOWIE nie dadzą lasu na reparację; po wygaśnięciu kontraktu ma prawo zebrać oziminę i przechować zboże w szopie do omłotu (wg kontraktu zastawnego Polanowskiego).

„Kosarz” – miara łąki (ile skosi jeden kosiarz w dzień); „expiracya” – wygaśnięcie; „kommerwaia [?]” – może zniekształcone „kommemoracyą”/„konserwacyą”. Kontrakt wiąże się z tradycjami z 3/14 I 1794 (akty 29–30): Iwaszkiewicz dzierżawił część Tereszek, sąsiadującą z częściami Wyszyńskiego i Burbatów.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

10/21 I 1794 W. Teodor Iwaszkiewicz podał do akt grodzkich kijowskich kontrakt z 24 IV 1793, którym W. Mikołaj Polanowski wydzierżawił mu na trzy lata (do 24 IV 1796) za 12 czerwonych złotych i 6 zł, zapłaconych z góry, swoją zastawną część wsi Tereszki – dworek (wykupiony od Jankowskiego) z zabudowaniami i ogrodem oraz grunty i sianożęci (wykupione od Krukowskiego), z obowiązkiem zwrotu zabudowań w całości; w przypiskach zwolnił go z odpowiedzialności za budynki, jeśli Burbatowie nie dadzą lasu na naprawy, i zapewnił prawo zebrania oziminy po wygaśnięciu kontraktu.

Transkrypcja

k. 77 (skan 0081, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Jedynastego Stycznia podług dawnego a Dwu-

3dziestego Drugiego tegoż podług nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żytomierzu

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

6W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi O-

7sobiście Stawaiąca W. Maryanna z Sobieszczańskich Pierwsze-

8go małżeństwa Janowa Szymałowska powtornego Zaślu-

9bienia Józefowa Porczyńska w assystencyi W. Ignacego Sobieszczań-

10skiego Synowca, dwoie czyniąca będąc zdrowa na ciele y umyśle,

11pod teraźnieysze ustępcze swoie Zeznanie wraz z Kwitem całe

12się poddaiąc y wcielaiąc, wiadomo jawnie czyni y dobrowolnie Zezna-

13ie iż Zeznawaiąca maiąc Summę Pięć Tysięcy Zł. Za Sukcessyą

14po Siostrzeńcu [?] swoim W. Janie Białskim [?] z Prawa Natury Na Sie-

15bie spadłe Skryptem przez WW. Antoniego y Andrzeia Porczyńskich

16Synow z W. Józefem Porczyńskim spłodzonych wraz z Summą

17Dwa Tysiące Złłot[ych] niegdy W. Jana Szymałowskiego Pierw-

18[reklamant:] szego

k. 77v (skan 0082, strona lewa – góra)

1Pierwszego męża W. Zeznawaiącey własną Zabespieczoną a ma-

2iąc Wolność z Prawa [?] Pospolitego Dobrami y Summami swoiemi rządzić

3szafować dysponować komu chce dać darować y Ku naylepszemu Pożyt-

4kowi Swemu obrocić umyśliła Dobrey swoiey woli z rady Krewnych

5y Przyiacioł tey Summy Pięć Tysięcy Złł. swoiey własney

6Prawem Natury y Sukcessyi na Siebie Spadłey odebrawszy Za to

7zupełną satysfakcyą od W. Gabryela Szymałowskiego w pierwszym

8Małżeństwie Syna swego spłodzonego, temuż odstępuie y Na

9wieczność daruie owszem Jey Właścicielstwa zrzeka się Wolen

10tedy iuż iest y będzie tenże W. Szymałowski Syn Stawaiącey taż

11Summą, jako iuż Sobie odstąpioną, rządzić szafować, owszem

12Jey dochodzić y Ku naylepszemu pożytkowi Swemu obrocić do

13ktorey Stawaiąca ani Jnni Jey Sukcessorowie żadney pretensyi

14mieć niepowinni będą od ktorych przeszkody bronić y Zastę-

15pować będzie Na Siebie obowiązek mocą Zeznania tego M.

16Porczyńska Assystuiący Ciotce mocy podpisuię się Ignacy

17Sobieszczański L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Cesja zeznana 11/22 I 1794 w Żytomierzu przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM. W. Maryanna z SOBIESZCZAŃSKICH, primo voto Janowa SZYMAŁOWSKA, secundo voto Józefowa PORCZYŃSKA, w asystencji synowca W. Ignacego SOBIESZCZAŃSKIEGO, odstępuje (darowuje) synowi z pierwszego małżeństwa W. Gabryelowi SZYMAŁOWSKIEMU sumę 5000 zł, przypadłą jej z sukcesji po siostrzeńcu [?] W. Janie BIAŁSKIM [?] i zabezpieczoną skryptem jej pasierbów (synów Józefa Porczyńskiego) WW. Antoniego i Andrzeja PORCZYŃSKICH – wraz z sumą 2000 zł (posag/zapis po pierwszym mężu J. Szymałowskim) – po otrzymaniu od syna „zupełnej satysfakcji”; zobowiązuje się bronić go od roszczeń swoich sukcesorów.

Odczyt „po Siostrzeńcu [?] … Białskim [?]” niepewny; zdanie o sumie 2000 zł („wraz z Summą Dwa Tysiące Złłot. niegdy W. Jana Szymałowskiego Pierwszego męża … własną Zabespieczoną”) składniowo niejasne – zapewne suma ta również jest zabezpieczona tym samym skryptem. Assystencya – udział krewnego mężczyzny przy zeznaniu kobiety.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

11/22 I 1794 W. Maryanna z Sobieszczańskich, 1° voto Szymałowska, 2° voto Porczyńska, w asystencji synowca Ignacego Sobieszczańskiego zeznała w aktach grodzkich kijowskich w Żytomierzu cesję na rzecz syna z pierwszego małżeństwa, W. Gabryela Szymałowskiego: odstąpiła mu sumę 5000 zł, przypadłą jej spadkiem po Janie Białskim [?] i zabezpieczoną skryptem jej pasierbów Antoniego i Andrzeja Porczyńskich, po otrzymaniu od niego zaspokojenia, i zrzekła się do niej wszelkich praw.

Transkrypcja

k. 77v (skan 0082, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Jedynastego Stycznia podług dawnego a

3Dwudziestego drugiego podług nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperatorskiey Mości Żyto-

5mierzu Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem

6P[rzysięgł]ym Grodzkim W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi]

7Kijowskiemi osobiście St[awaiący] W. Bazyli Bech [?] Extrakt z akt Kon-

8traktowych Dubień[skich] z wpisaniem w nim Skryptu Na Summę

9Czerwonych Zł. Osm Tysięcy Pięćset od JW. Rybińskiego Kasztt.

10Ow[ruckiego] [?] Orderow Polsk[ich] Kawal[era] JW. Rybińskiey Kaszt[elanowey] Ow[ruckiey] [?] Żonie danego

11autentycznie wydany na Papierze Stęplo[wanym] Polskim Napisany do akt

12Grodz[kich] Kij[owskich] w oblatę podał w tey istocie Wypis z Xiąg Kontrak-

13towych Dubieńskich Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdzie-

14siąt Czwartego Miesiąca Stycznia Piętnastego Dnia

15do Urzędu y Xiąg Kontraktowych Dubieńskich Prawem

16ustanowionych Przedemną Michałem Sudymuntowiczem Cze-

17czelem Vice Regentem Kontrakt[owym] Dubień[skim] W. Franciszek Wo-

18łkowski [?] niżey wyrażony Skrypt na Papierze Stęplowanym

19[reklamant:] Ceny

k. 78 (skan 0082, strona prawa)

1Ceny Zł. Pol[skich] Dwieście Dwadzieścia Dwa dany z Roboracyą Xiąg

2Ziemi [?] Mielnickich do Xiąg Niniejszych Kontraktowych Dubieńskich

3w oblatę podał tey Słowa Antoni Rybiński Kaszt[elan] Ow[rucki] [?] Orderow

4Polsk[ich] Kawal[er] Zeznaię tym Skryptem obligacyinym Dokumentem

5JW. Magdalenie Rybińskiey Małżonce moiey danym iako [?] iż będąc

6pomnożonym [?] na zaspokoienie Oprowidowanych [?] Interessow moich wzią-

7łem pożyczyłem y do rąk własnych odliczyłem od teyże JW. Mag-

8daleny Rybińskiey Żony moiey Summy wsposobney [?] gotowey Czerwo-

9nych Zł. obrączkowych Holenderskich sztuk Osm Tysięcy Pięć-

10set ktory dług powinienem oddać y Zapłacić JW. Magdalenie Ry-

11bińskiey Małżonce moiey lub umocowanemu od niey Plenipoten-

12towi w Roku przyszłym Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt

13Czwartym dnia Piętnastego Miesiąca Stycznia Na Kontraktowym [?] Ter-

14minie wyrażoną Summę Czerwonych Zł. Osm Tysięcy Pięćset

15oddać Nayrzetelniey obowiązuię się bespieczeństwo tey Summy

16na Dobrach moich dziedzicznych Rohozny [?] y Bilijowce [?] Zwa-

17nych w Woiewodztwie Kijow[skim] Sytuowanych pod Panowaniem

18Nayiaśnieyszey Imperatorowy wszech Rossyi będących Nazna-

19czam y Zapisuię, w przypadku uchybienia Na terminie wypła-

20ceniu tey całkowitey Summy JW. Magdalenie Rybińskiey Żo-

21nie moiey Forum ubiquinarium y wszelki Sąd naypierwszy do

22odpowiedzi przyimuię, ten Solenny Dokument przy uproszonych

23Przyiaciołach ręką moią własną podpisuię Dan w Janowie [?]

24Dnia Dziesiątego Miesiąca Grudnia Roku Tysiąc Siedmset

25Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku Antoni Rybiński Kaszt[elan] Ow[rucki] [?]

26Ja niżey podpisany uproszony Przyiaciel podpisuię się S. Dytyl-

27li [?] Szambel[an] JKMci Uproszony Przyiaciel Uproszony Przyiaciel pod-

28pisuię się Szłużewski [?] P. K. N. [?] Praesentis Scripti in actis

29Terrestribus Mielnicensibus Feria Quinta post Festum

30Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae pro-

31xima Videlicet die Decima Secunda Mensis Decembris Mille-

32simo Septingentesimo Nonagesimo Tertio Anno Subsecu-

33ta Roboratio quod attestor Carolus Zwierzyński [?] S. T. [?] Mielnic[ensis]

34Ktory to Skrypt Słowo jak się w Sobie ma pisany do Xiąg

35Niniejszych Kontraktowych Dubień[skich] iest Zapisany z ktorych

36y ten wypis pod Pieczęcią Herbu [...] [?] iest wydany pisany w Dub-

37nie Legi cum Producto H. Gdowski [?] Correxi Bortnowski [?] L. S. Kto-

38ry to Skrypt Słowo w Słowo jak się w Sobie ma do Xiąg Ni-

39[reklamant:] nieyszych

k. 78v (skan 0083, strona lewa – góra)

1Niniejszych Grodzkich Kijowskich iest Zapisany. L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 11/22 I 1794 przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Bazyli BECH [?]. Oblatowany dokument – wypis z akt kontraktowych dubieńskich z 15 I 1794 (wicerejent kontraktowy Michał SUDYMUNTOWICZ [?] CZECZEL [?]; do oblaty podał W. Franciszek WOŁKOWSKI [?]), zawierający skrypt (obligację) JW. Antoniego RYBIŃSKIEGO, kasztelana owruckiego [?], kawalera orderów polskich, dla żony JW. Magdaleny RYBIŃSKIEJ, wystawiony w Janowie [?] 10 XII 1793 i roborowany w aktach ziemskich mielnickich 12 XII 1793 (czwartek po Niepokalanym Poczęciu NMP – zgodne z kalendarzem).

Treść skryptu: Rybiński zeznaje, że pożyczył od żony 8500 czerwonych złotych holenderskich obrączkowych (dukatów) na zaspokojenie swoich interesów i zobowiązuje się zwrócić je 15 I 1794 na kontraktach (dubieńskich), zabezpieczając dług na dziedzicznych dobrach Rohozna [?] i Bilijowce [?] w województwie kijowskim, „pod panowaniem Najjaśniejszej Imperatorowej” (po II rozbiorze); przyjmuje forum ubiquinarium (sąd każdego miejsca). Podpisy przyjaciół: S. DYTYLLI [?], szambelan JKM, i SZŁUŻEWSKI [?] „P. K. N.” [?]; roborację poświadcza Karol ZWIERZYŃSKI [?]; wypis dubieński: „Legi cum Producto” H. GDOWSKI [?], „Correxi” BORTNOWSKI [?].

Tłumaczenie łaciny: „Praesentis Scripti in actis Terrestribus Mielnicensibus feria quinta post festum Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae proxima, videlicet die decima secunda mensis Decembris millesimo septingentesimo nonagesimo tertio anno subsecuta roboratio, quod attestor” – „Niniejszego pisma w aktach ziemskich mielnickich w najbliższy czwartek po święcie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, to jest dnia 12 grudnia roku 1793, nastąpiła roboracja (uwierzytelnienie), co poświadczam”. „Legi cum producto” – „czytałem z oryginałem (porównałem)”; „Correxi” – „poprawiłem (skolacjonowałem)”; „forum ubiquinarium” – sąd właściwy w każdym miejscu.

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

11/22 I 1794 W. Bazyli Bech [?] podał do akt grodzkich kijowskich wypis z akt kontraktowych dubieńskich (15 I 1794) ze skryptem JW. Antoniego Rybińskiego, kasztelana owruckiego [?], wystawionym w Janowie [?] 10 XII 1793 i roborowanym w aktach ziemskich mielnickich 12 XII 1793: Rybiński przyznał, że pożyczył od żony Magdaleny 8500 czerwonych złotych holenderskich, zobowiązał się zwrócić je na kontraktach 15 I 1794 i zabezpieczył dług na swoich dobrach Rohozna [?] i Bilijowce [?] w województwie kijowskim.

Transkrypcja

k. 78v (skan 0083, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Jedynastego Stycznia podług dawnego, a Dwu-

3dziestego Drugiego podług Nowego Stylu

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperat[orskiey] Mości Żytomierzu

5Przedemną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim]

6W[oiewódz]twa P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Osobiście

7St[awaiący] W. Bazyli Bech [?] Extrakt z akt Kontraktowych Dubieńskich

8z wpisaniem w nim Skryptu Na Summę Czerwonych Zł. Tysiąc

9od JW. Rybińskiego Kaszt[elana] Ow[ruckiego] [?] Order[ow] Pol[skich] Kawal[era] JW. JX. Narusze-

10wiczowi Biskupowi Koadjut[orowi] Smoleń[skiemu] służącego autentycznie wydany

11na Papierze Stępl[owanym] Polskim napisany do akt Grodz[kich] Kij[owskich] w oblatę

12tę podał w Następuiący sposob Wypis z akt Kontraktowych Dubień-

13skich Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego Mie-

14siąca Stycznia Piętnastego dnia Do Urzędu y akt Kontraktowych

15Dubieńskich Prawem ustanowionych Przedemną Michałem Sudymun-

16towiczem Czeczelem Vice Regentem Kontrakt[owym] Dubieńskim W. Fran-

17ciszek Wołkowski [?] Niżey wyrażony Skrypt Na Papierze Stępl[owanym] Ceny

18Zł. Dwunastu dany z Roboracyą Xiąg Grodz[kich] Warszaw[skich] do Xiąg

19Niniejszych Kontrakt[owych] Dubień[skich] do oblaty podał ktorego wyraz

20następuiący Niżey podpisany Znam tym Skryptem moim w ręce

21JW. JX. Adama Naruszewicza Biskupa Koadjut[ora] Smoleń[skiego] Orderow

22Pol[skich] Kawal[era] danym iako na istotną potrzebę moią Zaciąg-

23nąłem od JW. JX. Naruszewicza Biskupa Koadjut[ora] Smoleń[skiego] Czer-

24wonych Zł. Tysiąc ktorą to Summę Czerwonych Zł. Tysiąc dico

25Numero Tysiąc temuż JW. JX. Naruszewiczowi Biskupowi Koadju[torowi]

26Smoleń[skiemu] złotem ważnym Holenderskim, Na dniu Pierwszym

27Miesiąca Lipca w Roku da Bog przyszłym Tysiąc Siedmset Osm-

28dziesiąt Dziewiątym z prowizyą podług Prawa rachować się

29mianą Zapłacić y rzetelnie wyliczyć obowiązuię się Bespieczeń-

30stwo tey Summy Na Dobrach wszelkich ruchomych y nieru-

31chomych oraz Summach Pieniężnych mianych y mieć mogą-

32cych Zapisuię Forum do odpowiedzi Dobrom przyzwoite [?]

33lub Sądow Kommissyi Rzeczy P[ospoli]tey Skarbu Koronnego bądź

34[reklamant:] z Grodz.

k. 79 (skan 0083, strona prawa)

1z Grodz[kich] Potocznych Starościńskich Warszawskich Ziem-

2[skie]go [?] Regestru Żadnego niewyłączaiąc Sobie y Sukcessorom

3naznaczam y takowy Dokument dla tym większey wagi

4y walorem przyłożeniem Pieczęci rodowitey podpisem Ręki

5własney stwierdzam y onże roborować aktami ktoremikol-

6wiek przyzwalam, Dan w Warszawie Dnia Drugiego Mie-

7siąca Lipca Tysiąc Siedmset Osmdziesiąt Osmego Roku u tego pod-

8pis Ręki JW. Rybińskiego tudzież Przyiaciela przy Pieczęciach dwoch

9na czerwonym Laku wyciśnionych w te słowa Antoni Rybiński

10(LS) Uproszony Przyiaciel do tego Skryptu podpisuię się przy

11przyłożeniu Pieczęci Ignacy Wendorff [?] Rott[mistrz] Kaw[aleryi] Nar[odowey] Kawaler

12Orderu Malt[ańskiego] Roborata Zaś akt Warszaw[skich] w te słowa actis

13praesentibus Castr[ensibus] Capitl[aneatus] Varsaviens[is] die Septima Mensis Julij

14Anno Domini Millesimo Septingentesimo Octuagesimo Octa-

15vo, praesens scriptum per Illustr[em] Magnif[icum] Antonium Rybiński

16S[acrae] R[egia]e M[aies]t[a]tis Succamer[arium] est Roboratum testor Pakała [?] Ktory to

17Skrypt Całkowicie do Xiąg Niniejszych Kontraktowych Du-

18bieńskich iest Zapisany z ktorych y ten Wypis pod Pieczęcią

19Herbu Kird [?] iest wydany pisany w Dubnie Legi cum Producto

20Franciszek Karczewski [?] Correxi Bortnowski [?] (LS) Ktory to Ex-

21trakt Słowo w Słowo jak się w Sobie do Xiąg Niniejszych Grodz[kich]

22Kijowskich iest Zapisany L.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata z 11/22 I 1794 przed wicerejentem J. ROSZKOWSKIM; podał W. Bazyli BECH [?] (ten sam co w akcie 34). Oblatowany dokument – wypis z akt kontraktowych dubieńskich z 15 I 1794 (wicerejent kontraktowy Michał SUDYMUNTOWICZ CZECZEL; skrypt podał W. Franciszek WOŁKOWSKI [?]) ze skryptem JW. Antoniego RYBIŃSKIEGO (wówczas szambelana JKM, w 1794 kasztelana owruckiego [?]) dla JW. JX. Adama NARUSZEWICZA, biskupa koadiutora smoleńskiego, kawalera orderów polskich (poeta i historyk, od 1790 biskup łucki – tu tytuł z 1788), wystawionym w Warszawie 2 VII 1788 i roborowanym w aktach grodzkich starostwa warszawskiego 7 VII 1788.

Treść skryptu: Rybiński zeznaje, że pożyczył „na istotną potrzebę” od bpa Naruszewicza 1000 czerwonych złotych i zobowiązuje się zwrócić je złotem holenderskim ważnym 1 VII 1789 z prowizją wg prawa; zabezpiecza dług na wszystkich dobrach ruchomych i nieruchomych oraz sumach; poddaje się dowolnemu sądowi (Komisji Skarbu Koronnego, grodzkim aktom potocznym starościńskim warszawskim itd.). Podpisał „uproszony przyjaciel” Ignacy WENDORFF [?], rotmistrz kawalerii narodowej, kawaler orderu maltańskiego. Roborację poświadcza PAKAŁA [?]; wypis dubieński: „Legi cum Producto” Franciszek KARCZEWSKI [?], „Correxi” BORTNOWSKI [?].

Tłumaczenie łaciny: „actis praesentibus castrensibus capitaneatus Varsaviensis die septima mensis Julii anno Domini 1788 praesens scriptum per illustrem magnificum Antonium Rybiński, Sacrae Regiae Maiestatis succamerarium, est roboratum, testor” – „w niniejszych aktach grodzkich starostwa warszawskiego dnia 7 lipca roku Pańskiego 1788 niniejsze pismo zostało roborowane (uwierzytelnione) przez Jaśnie Wielmożnego Antoniego Rybińskiego, szambelana Jego Królewskiej Mości, co poświadczam”. „Dico” – „mówię” (w formule powtórzenia kwoty).

Poprawka (25 X 2026): skrót formuły urzędu „Prtym” rozwinięty jako „P[rzysięgł]ym” (wicerejent przysięgły) – rozstrzygnięte aktami 38–39, gdzie formuła wypisana w pełni („Vice Regentem Przysięgłym Grodzkim”); wcześniejsze uwagi o lekcji „Przytym [?]” nieaktualne.

Streszczenie

11/22 I 1794 W. Bazyli Bech [?] podał do akt grodzkich kijowskich wypis z akt kontraktowych dubieńskich (15 I 1794) ze skryptem JW. Antoniego Rybińskiego, szambelana JKM (następnie kasztelana owruckiego [?]), wystawionym w Warszawie 2 VII 1788 i roborowanym w grodzie warszawskim 7 VII 1788: Rybiński przyznał, że pożyczył od JW. JX. Adama Naruszewicza, biskupa koadiutora smoleńskiego, 1000 czerwonych złotych, i zobowiązał się zwrócić je z prowizją 1 VII 1789, zabezpieczając dług na całym majątku.

Transkrypcja

k. 79 (skan 0083, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt Czwartego,

2Dnia Dwunastego Stycznia podług dawnego a Dwu-

3dziestego Trzeciego podług Nowego Stylu,

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jey Imperat[orskiey] Mości Żytomierzu Prze-

5demną Józefem Roszkowskim Vice Regentem P[rzysięgł]ym Grodz[kim] W[oiewódz]twa

6P[owia]tu Kij[owskiego] y Xięgami Niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Osobiście Stawaiąc W.

7Szymon Sierzewski [?] Uniwersał od Kommissyi Skarbowey Jey Imperat[orskiey]

8M[o]ści Dochodow do Prezyd[enta] [?] Sądu Grodz[kiego] Żyt[omierskiego] aby Mu Od tąd pod

9Papieru niezaświadczał y Zaświadczonego nieużywał lecz w mieyscu

10Stępla z drukowanym oznaczeniem przy podpisie JW. Grocholskiego

11Kommissyi Prezesa do używania wszystkich Urzędowych Dzieł był

12używany do czasu przysłania Stęplowanego wydany podpisem tegoż

13JW. Grocholskiego Umocowany z Suscepta Grodu Żyt[omierskiego] Na Papierze

14[reklamant:] Ordynaryinym

k. 79v (skan 0084, strona lewa)

1Ordynaryinym napisany do Xiąg Grodz[kich] Kij[owskich] w oblatę podał w ten sposob

2do Prezyd[enta] [?] Sądu Grodzkiego Żyt[omierskiego] odebrawszy od JW. Jmci Pana Gen[erała] Porucznika

3y Senatora Rządzącego w trzech nowo przyłączonych Guberniach Urząd Generała

4Gubernatora wielu Orderow Kawalera Tymoteusza Iwanowicza Tutołmina Na

5doniesienie moie iż Papier Stęplowany po Juryzdykcyach rozesłany

6rychło wypotrzebowanym zostanie Rezolucyą ażeby po wydaniu tako-

7wego Papieru Juryzdykcye praktykowanym od dawna zwyczaiem Papieru nie

8Zaświadczały Lecz by w Kommissyi prosty Papier pod oznaczeniem Mieys-

9ca Na Stępel podpisem moim Zaświadczał y taki dla używania do

10wszystkich dzieł Urzędowych Juryzdykcyom Sądowym rozesłał iż w wypeł-

11nieniu czego Papier wyż wyrażonym Sposobem urządzony Juryzdyk-

12cyom do Jch potrzeby do czasu przysłania ze Stęplem bez przerwy maiąc

13dostarczać przeprowadzam wyż wyrażony Zakaz JW. Generała Guber-

14natora by od tąd pod karą [?] na Fabrykatorow przepisaną nieważyli się

15Papieru Zaświadczać y Zaświadczonego w Sposob dawniey praktykowany