Akty 1–40

Nr w rękopisie: 1 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 5

1Oblata Uniwersału od J. W.

2Jmści Pana Potockiego Wo-

3iewody Kijowskiego na Sey-

4mik Electionis Podsędka

5Ziemskiego Kijowskieg° do

6Przeswietneg° Wdztwa Kijowsk°

7wydanego.

8Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

9Miesiąca Januaria, wtorego Dnia.

10Na Vrzędzie Grodzkim, w Miescie Jego Krolews.

11Mci Zytomierzu, przedemną Janem Małkiewi-

12czem Chodakowskim, Namiesnikiem protunc

13Podwoiewodztwa Grodzkim, Generału Woiewodz

14twa Kijowskiego, y Xięgami Ninieyszemi Grodz

15[ubytek papieru]kiemi Kijowskiemi. Comparens Personaliter

16[ubytek papieru]rodzony Jmść Pan Marcin Sobieszczanski O-

17[ubytek papieru]ryginał Uniwersału od JWiettº Jmci Pana Jozefa

18[ubytek papieru] Potoka na Stanisławowie Xięstwie Zbarask[…]

19Brodach y Niemirowie Potockiego Woiewody y Gltº

20[reklamant:] Ziem.

k. 5v

1Ziem Kijowskich Warszawskiego, Sniatynskiego Lezay-

2skiego, &c Starosty na Seymik Electionis Wiełło Pod-

3sędka do Przeswietnego Wdztwa Kijowskiego wy-

4danego z Podpisem Ręki własney tegoż JW Jmści

5Pana Woiewody Kijowsk. przy Pieczęci przycisnioney

6ra'one introcontentorum dla wpisania do xiąg niniey-

7szych per Oblatam podał, tenoris sequentis. Jo-

8zef z Potoka na Stanisławowie Zbarażu Brodach y

9Niemirowie Potocki Woiewoda y Generał Ziem

10Kijowskich Warszawski, Sniatynski Lezayski &c

11Starosta Regimentarz Generalny Woysk Koron:

12Pol. y Rzeczypey. Jasnie Wielmoznym, Wiełł: Urodzł.

13Jchmm PP. Senatorom, Dygnitarzom, Urzędni-

14kom, Ziemskim y Grodzkim y Całemu Rycerstwu

15Przeswietnego Wdztwa Kijowskiego, Moim Wielce

16Mościwym PP. y Braci, przy zaleceniu Usług y życzli-

17wych chęci moich do wiadomosci donoszę. Poniewaz

18Sądy Ziem Przeswietnego Genełł Wdztwa Kijowsk.

19WmmPanow dla wakuiącego pod ten czas Urzę-

20du Podsędka niemogą Sprawom Wiełł WmciPP.

21do tego Sądu należącym redire Justitias, więc zabie-

22gaiąc in commodis JchmwPP. Ziemianow Mcwm

23ciwych PP. w Akcyach niniejszych importancyi nie

24ponosiły discrimen czasu y kosztow wyciągaiącą

25cię pro secutionibus ad Judicium ultimae instantiae

26zaraz słuszna podaię Sposob supplendi hoc Officium

27przez Elekcyą Jchmw PP. Kandydatow ad hoc mu-

28nus Sposobnych, iakoż insistendo Jurisdictioni

29meae Palatinali y stosuiąc się ad mentem Legum

30et Requisitiones Jchmłow PP. Obywatelow tegoż

31Wdztwa składam Seymik ejusmodi Electionis

32Jchw PP. Kandydatow w Zytomierzu in loco so[…]

33Seymikowania na Dzień Szesnasty, Stycznia [ubytek papieru]

34Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestym, Czwar[ubytek papieru]

35przypadaiący niewątpiąc bynaymniey ze WmmW

36[reklamant:] Panowie

k. 6

1Panowie prawa Publicatione ninieyszego mego Uni

2wersału Duabus ante Terminum Electione Prefixum

3Septimanis w Kancellaryach Grodzkich Tegoż Wdztwa

4praemittendo raczcie się natenczas ziechać et praemissis

5Solennitatibus ad Ed requisitionis obrać Viros idoneos

6obranych zaś Nayiaśnieyszemu Krolowi Jmści Panu

7naszemu Miłościwemu Instrumento Authentico pre-

8zentować, o co WWmciwych Panow upraszaiąc ten

9moy Uniwersał Ręką moią własną podpisany y Pie-

10częcią moią przyciśniony po Grodach y Parafiach

11publikować zalecam. Datum w Opatowie Die Vigesi

12ma Octava, Novembris, Millesimo, Septingentesimo,

13Trigesimo, Tertio, Anno. U tego Uniwersału podpis

14Ręki Woiewodzinskiey przy Pieczęci przyciśnioney w

15te słowa: Jozef Potocki Woiewoda Kijowski mppria

16(: Locus Sigilli :) Ktory że to Oryginał Uniwersału

17za podaniem y Prozbą wyż mianowaney osoby po

18dawaiącey, à za moim Urzędowym przyięciem wszy-

19tek z początku aż do końca iak się w sobie ma sło

20wo w Słowo do Xiąg niniejszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Electionis (łac.) – elekcyjny, dla wyboru; protunc – ówcześnie, na ten czas; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; „JWiettº Jmci Pana” – Jaśnie Wielmożnego Jegomości Pana; „Gltº” prawdopodobnie Generała (regimentarza?) – rozwinięcie niepewne; „Wdztwa” – Województwa.

Józef Potocki z Potoka, wojewoda kijowski, później hetman wielki koronny; Stanisławów (dziś Iwano-Frankiwsk), Zbaraż, Brody, Niemirów – jego dobra.

Wiełło = Wielmożnego; Wdztwa = Województwa; Koron: = Koronnych; Mcwm = Mościwym; ra'one introcontentorum = ratione introcontentorum, ze względu na treść; tenoris sequentis = następującej treści; redire Justitias = wymierzać sprawiedliwość; discrimen = szkoda; pro secutionibus ad Judicium ultimae instantiae = dla dochodzenia spraw przed sądem ostatniej instancji (Trybunałem); supplendi hoc Officium = uzupełnienia tego urzędu; ad hoc munus = do tego urzędu; insistendo Jurisdictioni meae Palatinali = opierając się na mej jurysdykcji wojewodzińskiej; ad mentem Legum = według ducha praw; in loco solito = w zwykłym miejscu (rekonstrukcja przy ubytku); data seymiku 16 I 1734.

Łac.: „Publicatione… Duabus ante Terminum Electione Prefixum Septimanis… praemittendo” – ogłoszenie uniwersału na dwa tygodnie przed wyznaczonym terminem elekcji; „praemissis Solennitatibus” – po dopełnieniu formalności; „Viros idoneos” – mężów zdatnych; „Instrumento Authentico” – dokumentem urzędowym; „Datum w Opatowie Die Vigesima Octava Novembris 1733” – dano w Opatowie 28 XI 1733; „mppria” = manu propria – własnoręcznie; „Locus Sigilli” – miejsce pieczęci. „Ed requisitionis” odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Janem Małkiewiczem Chodakowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, Marcin Sobieszczański [?] podał do oblaty oryginał uniwersału Józefa Potockiego, wojewody kijowskiego, starosty warszawskiego, śniatyńskiego i leżajskiego, regimentarza generalnego wojsk koronnych. Wojewoda, wobec wakansu na urzędzie podsędka ziemskiego kijowskiego, który uniemożliwiał sądom ziemskim sądzenie spraw, zwołał sejmik elekcyjny kandydatów na ten urząd do Żytomierza na 16 stycznia 1734 r. i polecił ogłosić uniwersał w grodach i parafiach na dwa tygodnie przed terminem, a obranych kandydatów przedstawić królowi. Uniwersał wystawiono w Opatowie 28 listopada 1733 r. z podpisem i pieczęcią wojewody. Tekst częściowo uszkodzony (ubytki papieru).

Nr w rękopisie: 2 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 6

1Oblata Uniwersału od Wiel.

2Jmći Pana Steckiego Kasztell.

3Kijowsk. na Seymik Ziazdowy do

4Wdztwa Kijowskiego wydanego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego,

6Miesiąca Januaria, wtorego Dnia.

7Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście JKr. Mci Zyto-

8mierzu, Przedemną Janem Małkiewiczem Choda-

9kowskim Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa

10Grodzkim, Ztu Wdztwa Kijowskiego y Xięgami Ni-

11nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens

12Personaliter Urodzony Jmść Pan Marcin Sobiesz

13[reklamant:] czanski

k. 6v

1czanski Originał Uniwersału od JW Jmsci Pana Kazi

2mierza na Stetczance Steckiego Kasztell. Kijowskieg

3Dimirskiego, Dydowskiego &c Starosty na Seymik

4Ziazdowy Popisowy do Wdztwa Kijowskiego wy

5dany z Podpisem Ręki tegoz JW Jmsci P. Kasztell.

6Kijows. przy Pieczęci przycisnioney per oblatam

7vas ne introcontentorum dla Zapisania do Xiąg

8ninieyszych podał, de tenore tali: Kazimierz

9Stanisław na Stetczance y Kustynie Stecki Kasz-

10tellan Kijowski Dymirski, Dydowski etc Staro-

11sta, Pułkownik Woysk JKrMci y Rzeczypltey.

12Wszem wobec y kozdemu z osobna komu o tym

13wiedziei należy, osobliwie Jasnie Oswieconym,

14Jasnie Wiell. Wiell. Ichmm PP. Senatorom, Dygni

15tarzom, Urzędnikom, y całemu Rycerstwu Przeswiet

16nego Wdztwa Kijowskiego Mmmwm PP. y Braci przy

17zaleceniu Usług Chęci moich do wiadomosci po:

18daię. Iż stosuiącsię ad tenorem Uniwersału na

19wieyi z Kancellaryi Nayiasnieyszego Krola Jmci

20Stanisława pierwszego Pana naszego miłosci

21wego we Gdańsku Die Decima Septima octobris

22w Roku teraznieyszym wydanego, naznaczam

23Wmwm Panom Ziazd, Popis, do Zytomierza

24na Dzień Szesnasty miesiąca Stycznia w Ro

25ku da Bog przysztym Tysiąc, Siedmset, Trzy:

26dziestym, Czwartym, na ktory to ziazd ze ob

27cruditatem czasu Zimowego ut viritim stawać

28niepodobna, życzyłbym more Seymiku ziachać

29szysię na czas y mieysce pomienione uniesć in

30rationes praesentis necessitatis osobliwie dla

31uczynienia bezpieczeństwa Wdztwu swoiemu

32Poniewaz dawnieyszemi Prawami y teraz

33swiezym na teraznieyszym Seymie Convocatio

34[reklamant:] nis

k. 7

1nis postanowionym iestesmy dyspensowani od Gra-

2nic naszych nieruszaćsię iako od Nieprzyiazney Stro[?]-

3ny, iako y drugiey podeygrzaney w Sporządzeniu go-

4towosci y sił według możnosci naszey upatruiąc zas

5z teraznieyszych Konjunktur profundis przyiazne

6Konsequencye, zdałoby misię abyscie Wmciow Pano-

7wie nietylko manũ aliquã militantiũ wystawili bene

8ordinatam et prævisam, ktore wystawiono Woysko

9na Granicey będzie stało przestrzegaiąc buntow

10kozackich, gdyż w takowych Konjunkturach Poddani

11nasi dimicant de nostra servitute, ile kiedy mamy

12przestrogę że ieden z Braci naszych y Panow Polskich

13intendit, posyłaiąc do nich quas pessimas intentio-

14nes Suprimat Deus, y nam trzeba suprimere in

15herba y mieć nato cirkumskrypcyą. Ten zas Uni-

16wersał moy aby ad omnium notitiam przyść mogł

17zalecã Grodom wszystkim ad usitatam Publica-

18tionem, à dla większey wiary wagi przy Pieczęci

19zwykłey Ręką własną podpisuięsię. Działosię

20w Kustynie. Die Vigesima Tertia Decembris

21Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Tertio

22Annô. U tego Uniwersału Podpis Ręki Kasztell.

23przy Pieczęci przycisnioney w tę słowa: Kazimierz

24na Stetczance Stecki Kasztellan Kijowski mppria

25(: Locus Sigilli) Ktoryże to Oryginał Uniwersa-

26łu za podaniem y prozbą wyż mianowaney oso-

27by podawaiącey à za moim urzędowym przy-

28ięciem wszystek z początku aż do końca słowo

29w słowo iaksię w sobie ma do Xiąg ninieysz-

30szych iest ingrossowany.

31[reklamant:] oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

„Kasztell.” = kasztelana; „Ztu” = Starostwa; „protunc” – podówczas; „Comparens Personaliter” – stawiwszy się osobiście. Seymik ziazdowy – sejmik zjazdowy (elekcyjny) województwa.

„per oblatam vas ne introcontentorum” – prawdopodobnie zniekształcone „per oblatam ad acta”; sens: podał do oblaty dla wpisania do ksiąg. „de tenore tali” – następującej treści. „ad tenorem” – zgodnie z treścią. „Die Decima Septima octobris” – 17 października (1733). „ob cruditatem czasu Zimowego” – z powodu surowości pory zimowej. „ut viritim stawać” – by stawać osobiście (pospolicie). „more Seymiku” – na sposób sejmiku. „in rationes praesentis necessitatis” – w sprawach obecnej potrzeby. „Seym Convocationis” – sejm konwokacyjny. JKrMci – Jego Królewskiej Mości; Mmmwm PP. – Moim Mościwym Panom; Wdztwo – województwo.

manu aliqua militantium bene ordinatam et praevisam – jakiś oddział żołnierzy dobrze uporządkowany i zaopatrzony; profundis – głęboko (z głębi); dimicant de nostra servitute – walczą przeciw naszemu panowaniu (zrzucają poddaństwo); quas pessimas intentiones suprimat Deus – które to najgorsze zamiary niech Bóg stłumi; suprimere in herba – stłumić w zarodku; circumscriptio – tu: ograniczenie, zabezpieczenie; ad omnium notitiam – do wiadomości wszystkich; ad usitatam publicationem – do zwykłego ogłoszenia; Die vigesima tertia Decembris 1733 – 23 grudnia 1733; mppria – manu propria, ręką własną; Locus Sigilli – miejsce pieczęci; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Małkiewiczem Chodakowskim, Marcin Sobieszczański podał do oblaty oryginał uniwersału Kazimierza Stanisława Steckiego, kasztelana kijowskiego, starosty dymirskiego i dydowskiego, pułkownika wojsk królewskich. Zgodnie z uniwersałem króla Stanisława I wydanym w Gdańsku 17 października 1733 r. kasztelan wyznaczył zjazd popisowy województwa kijowskiego w Żytomierzu na 16 stycznia 1734 r., zalecając – ze względu na porę zimową – zjazd na sposób sejmiku zamiast stawania pospolitego. Wzywał też do wystawienia dobrze uporządkowanego oddziału zbrojnego, który stałby na granicy dla ochrony przed buntami kozackimi, i polecił ogłoszenie uniwersału we wszystkich grodach. Uniwersał wystawiono w Kustynie [?] 23 grudnia 1733 r. z podpisem i pieczęcią kasztelana.

Nr w rękopisie: 3 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 7v

1Zeznanie Kontraktu

2Zastawneg. Trzecioletnieg.

3między Wiel. Ichmći Pany Głę-

4bockiemi Łowcz. Parnaw. Małż.

5z iedney, à Wiel. Imcią Panią Łu-

6kaszewską Podcz. Łatycz. z dru-

7giey Strony stałego y spisaneg.

8Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

9Miesiąca Januarij. Czwartego Dnia.

10Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie JegoKrMci Zyto-

11mierzu: Przedemną Janem Małkiewiczem Choda-

12kowskim Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa

13Grodzkim Ztu Wdztwa Kijowskiego, y Xięgami ni-

14nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens

15Personaliter Wiel. Imść Pan Antoni Głębocki

16Łowczy Parnawski swym, y Wiel. Jey Mci Paniey

17Franciszki z Gorayskich [?] Głębockiey Łowczyney Par-

18nawskiey Małż. swey Imieniem, Ten Kontrakt mię-

19dzy sobą zeznawaiącym y Małż. swoią z iedney, à

20Wiel. Imścią Panią Łukaszewską Podczaszyną

21Łatyczewską Matką swą z drugiey Strony spi-

22sany, z Podpisem Rąk oboiey Strony, tudziesz z pod-

23pisami Rąk Ichmciów PP. Przyiacioł radne inter

24contentores ad acta podawszy libere ac benevole

25zeznał, ktorego ustnym y oczewistym Zezna-

26niem swoim stwierdziwszy y zmocniwszy pro-

27sił mię Urzędu o przyięcie onego y do Xiąg wpisa-

28nie, à tak ia Urząd annuendo affectationi Reco-

29gnoscentis pomieniony Kontrakt ad acticandum

30przyimuiąc czytałem, ktory tak się w sobie

31ma: Między Wiel. Ichmći PP. Antonim y Fran-

32[reklamant:] ciszką

k. 8

1ciszka z Gorayskich Głębockiemi, Łowczemi Parnaw[?]:

2skiemi Malż: z iedney, à Wielm Jmścią Pania z Gaspers:

3kich primi voti Maciejowa Głębocka, secundi voti ad

4præsens Stanisławowa z Mogilniey Łukaszewska

5Podczaszyna Łatyczewska Matka nasza z drugiey

6strony stanoł pewny y ni w czym nieodmienny Kon:

7trakt Obligationis Trigennalis niżey wyrażonych

8Dobr w ten sposob y oto. Iż Wielm Jchmść PP. Głęboc-

9cy Łowczowie Parnawscy Malż: maiąc Dobra swoie

10Dziedziczne Wieś Zurbince w Wdztwie Kijowskim

11à Powiecie Zytomierskim leżace, w kluczu Koden:

12skim, nowo osiadłe jure divino et naturali Succes:

13sione sobie po Wielm niegdy Jmći Panu Krzyszto-

14fie Tyszkiewiczu naprzod Woiewodzicu Brzeskim

15à potym Woiewodzie Czerniechowskim Staroście

16Zytomierskim, Pradziadu swoim spadłe y należące

17à chcąc Jme Dobra od wyż wyrażonego J. Wielm Pra-

18dziada swego in oneratione eliberowac. Ciż Wielm

19Jchmść PP. Głęboccy Malż: tak na długow antiqty

20zaciągnionych zpłacenie, iako na podzwignienie for-

21tuny Prawem y reparowaniem Dobr zdezelowa:

22nych na też Dobra wyż wyrażone Wieś Zurbince

23długu pewnego y rzetelnego z Rąk własnych Wielm

24Jmći Paniey Katarzyny z Mogilnice Łukaszews:

25kiey Podczas. Łatycz. Matki naszey wzieliśmy y od

26liczyli Rękoma swoiemy własnemi to iest Złł Pols Ty:

27siąc currenti in Regno moneta, z ktorey to Summy Ty-

28siąca Złł Polsk: odebrania Wielm Jchmść PP. Głęboccy

29Malż: Wielm Jmść Pania Katarzyna z Mogilnice

30Łukaszewska Podcz. Lat: niniejszym Kontraktem

31kwituia w ktorey to Summie Tysiącu Złł Polsk: Wielm

32Jchść PP. Głęboccy Łowcz. Parnaws. Malż: Wieś

33Zurbince Wielm Jeymść Paniey Katarzynie z Mogil-

34nice Łukaszewskiey Podcz. Łatycz. z osiadłością

35ludzi, ktora osobliwym Inwentarzem podana bydź po

36winna w Trzecioletnia z Polami, Rolami, Lasami,

37[reklamant:] Borami

k. 8v

1Borami, Gaiami, Pasiekami, Pasieczyskami, Stawami,

2Stawiszczami, z wolnym Grobel reparowaniem Młyn[?]

3na postanowieniem, owo zgoła ze wszystkiemi pożyt-

4kami Attinencyami, y pertynencyami z dawnych cza-

5sow do tych Dobr Wsi Zurbiniec należącemi z areda

6Karczemna, winnica y Mytem, owo ogułem ze wszy-

7tkiemi iako te Dobra częstorzeczone Wieś Zurbiniec

8w swoich Granicach, Miedzach y Obychodziech ab

9Antiquo miały y Zawierały, teraz maią y zawieraią

10nic na siebie nieexcypuiąc, ani na Sukcessorow

11swoich nieuymuią puszczaią w tenutę, ktora to tenu-

12ta Trzyletnia Dobr wsi Zurbiniec od Trzech Kro-

13low w Roku Tysiącznym, Siedmsetnym, Trzydzie

14stym, Czwartym, zacznie się à kończyć o tymże czasie

15y expirować to iest także o trzech Krolach w Ro-

16ku da Bog przyszłym Tysiącznym, Siedmsetnym,

17Trzydziestym, Siodmym powinna będzie, à in quan-

18tum Ichmści PP. Łowczowie Parnawscy tey Sum-

19my in Termino oddać Wiell. Jeymści Paniey Kata-

20rzynie z Mogilnice[?] Łukaszewskiey Podczaszynie Latyczo[?].

21nie mieli, tedy Wiell. Imść Pani Katarzyna Łuka-

22szewska Podcz. Latycz.[?] lub iey Potomkowie à Tri-

23gennio ad Trigennium aż do oddania Summy

24Tysiąca Złł Pol. y nagrodzenia Reparacyi in Posses-

25sione wsi Zurbiniec trwać powinna y nieustą-

26pić. Ta zaś Possessya przez ktorego kolwiek

27Woznego y Szlachtę od trzech Krolow w Roku

28Tysiącznym, Siedmsetnym, Trzydziestym, Czwartym

29dopuszczona być powinna. Warują to sobie tak

30Wiell. Ichmść PP. Łowcz. Parnaw. iako y Wiell. Imść

31Pani Katarzyna Łukaszewska Podcz. Latycz.

32Iż ieżeli by na Terminie niemieli Ichmość

33PP. Stęboccy[?] Łowcz. Parnaw. Wiell. Imść

34Pania Katarzynę Łukaszewską, tedy za

35wiadomoscią wolno będzie Ichmm Panow Stę-

36bockich[?] Łowcz. Parnaw. komu chcieć tego Kon-

37[reklamant:] traktu

k. 9

1traktu ustąpić w teyże Summie alias za Konsen-

2sem danym od wyż pomienionych Wiett Ichmw PP.

3Głębockich Łowczy. Parnaw. [?] Matt. Waruią to sobie Wiett.

4Ichść PP. Głęboccy Łowcz. Parnaw. [?] Matt. zeby Wiett.

5Imść P. de Mogilnica Łukaszewski Podcz. Łatycz. do Dobr

6wsi Zurbince nieinteressowałsię. Chowav Boże ognia

7przypadkowego lub Nieprzyiacielskiego albolitez w

8iakokolwiek dezolacyą zruynowania tych Dobr

9Wieś Zurbince miała podpaść, więc Wiett. Ichść

10PP. Głęboccy Łowcz. Parz. [?] do Wiett. Imści Paniey

11Katarzyny Łukaszewskiey zadney niemieli pre-

12tensyi. Awizacya przed terminem wykupna za

13Niedziel Sześć, Rumacyi po Terminie z Ludźmi

14za Mil Dziesięć pozwalasię. Ktory to Kontrakt

15Obie Strony do Inwentarza referrowany â In-

16wentarz do Kontraktu referuiesię ziścić y dotrzy-

17mać powinni będą, â Po nas Potomkowie y

18Sukcessorowie nasi maią pod Zakładem drugiey

19takoweyże Summy Tysiąca Złł Pol. et in casu con-

20traventionis Forum ubiquinarium do odpowiada-

21nia sobie zakładaią. Evictionem zaś super omni-

22bus suis Wiett Ichmw PP. Głębockich Bonis na

23Dobrach swoich Syngurach ab omni impeditione

24Wiett. Imści Paniey Katarzynie Łukaszewskiey

25Podcz. Łatycz. o Dobra Wieś Zurbince odkogokol-

26wiek zachodzących tueri et evincere zapisuiesię.

27Waruie to sobie Imść Pani Katarzyna Łuka-

28szewska Podcz. Latt. iako moneta daie, taka mo-

29neta żeby odebrała iako to Talerow bitych

30Osmdziesiąt dico osmdziesiąt, Czerwonych Złł.

31Dwadziescia dico dwadziescia ten Kontrakt w

32Grodzie Zytt. lub Kijows. per ter deklaruią ze-

33znać y natosię Rękoma swemi własnemi przy

34podpisach

k. 9v

1podpisach Ichmwß PP. Przyiacioł podpisuię.

2Działosię we Dworze Sypgurskim [?] Die Quarta Ja-

3nuarij, Anno Domini Millesimo Septingente-

4simo, Trigesimo, Quarto. U tego Kontraktu

5Podpisy Rąk temi słowy: Antoni Głębocki, Fran-

6ciszka Głębocka, Katarzyna Łukaszewska + Ja-

7ko proszony Przyiaciel od oboch Stron do tego

8Kontraktu podpisuię się Bogusław Kopecki [?] mp

9Proszony z oboch Stron do tego Kontraktu iako

10Przyiaciel podług Prawa podpisuię się Franci-

11szek Koscinski mp. Ktory że to Kontrakt za

12podaniem y prozbą wyż mianowaney osoby ze-

13znawaiacey, à za moim urzędowym przyięciem

14wszystek z początku aż do końca słowo w sło-

15wo iaksię w sobie ma do Xiąg ninieyszych

16iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ztu – Zamku; Wdztwa – Województwa; JegoKrMci – Jego Królewskiej Mości; protunc – „ówczesnym”; Comparens Personaliter – „stawając osobiście”; inter contentores – „pomiędzy stronami”; libere ac benevole – „dobrowolnie”; annuendo affectationi Recognoscentis – „przychylając się do prośby zeznającego”; ad acticandum – „do wpisania do akt”; nota marginesowa: „Poprawiono, a oryginał tenże podający odebrał”. Parnawa – Parnawa (Pärnu, Inflanty), urząd tytularny; Łatyczów – Łetyczów, woj. podolskie.

Obligatio trigennalis – zastaw (wyderkaf) dóbr na trzy lata; primi voti … secundi voti ad præsens – z pierwszego małżeństwa … z drugiego obecnie; jure divino et naturali successione – prawem boskim i naturalnej sukcesji; in oneratione eliberować – uwolnić od obciążeń; antiqty (antiquitus) – dawno; currenti in Regno moneta – w monecie obiegowej w Królestwie; Malż. – małżonkowie; Podcz. Łatycz. – podczaszyna łatyczowska; Łowcz. Parnaws. – łowczowie parnawscy (pernawscy, Inflanty).

ab antiquo – od dawna; in quantum – o ile; in termino – w terminie; a triennio ad triennium – od trzylecia do trzylecia (w rękopisie „Trigennio”); in possessione – w posiadaniu; Łowcz. Parnaw. – łowczowie parnawscy (tytularny urząd ziemski inflancki/parnawski); Podcz. Latycz. – podczaszyna latyczowska [?]; tenuta trzyletnia od Trzech Króli (6 I) 1734 do Trzech Króli 1737.

Wiett. – wielmożni; Ichmw PP. – Ichmościów Panów; Łowcz. Parnaw. [?] – łowczowie (odczytanie nazwy ziemi niepewne); Podcz. Łatycz. – podczaszy (podczaszyna) latyczowski; Matt. – małżonkowie; Złł Pol. – złotych polskich. Łac.: alias – inaczej; et in casu contraventionis forum ubiquinarium – a w razie naruszenia sąd wszelki (gdziekolwiek); evictionem super omnibus suis bonis – ewikcję na wszystkich swoich dobrach; ab omni impeditione … tueri et evincere – od wszelkiej przeszkody bronić i ewinkować; dico – mówię (powtórzenie kwoty); per ter – przez wszystkich troje (?). Awizacja – uprzedzenie o wykupie; rumacja – ustąpienie z dóbr. Talery bite – talary srebrne.

Die Quarta Januarij, Anno Domini Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quarto – dnia 4 stycznia roku Pańskiego 1734. „mp” = manu propria, ręką własną. „Ichmwß PP.” = Ichmościów Panów.

Streszczenie

4stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Małkiewiczem Chodakowskim, Antoni Głębocki, łowczy parnawski, w imieniu własnym i żony Franciszki z Gorayskich [?], zeznał kontrakt zastawny trzyletni zawarty z matką Katarzyną z Mogilnicy Łukaszewską, podczaszyną łatyczowską (1° v. Głębocką). Głęboccy, wziąwszy od niej 1000 zł pol. na spłatę dawnych długów i naprawę zdewastowanych dóbr, puścili jej w trzyletnią tenutę swoją dziedziczną wieś Zurbince [?] w powiecie żytomierskim (klucz kodeński [?]), odziedziczoną po pradziadzie Krzysztofie Tyszkiewiczu, wojewodzie czernihowskim i staroście żytomierskim, ze wszystkimi przynależnościami. Tenuta miała trwać od Trzech Króli 1734 do Trzech Króli 1737 r., a w razie niezwrócenia sumy – z trzylecia na trzylecie aż do jej oddania i wynagrodzenia nakładów; ustalono m.in. sześć niedziel awizacji przed wykupem, rumację na dziesięć mil oraz zakład 1000 zł pol., a Łukaszewska zastrzegła zwrot w tej samej monecie (80 talarów bitych i 20 czerwonych złotych). Kontrakt spisano we dworze Sypgurskim [?] 4 stycznia 1734 r.; podpisali go strony oraz jako przyjaciele Bogusław Kopecki [?] i Franciszek Kościński.

Nr w rękopisie: 4 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 9v

1Kwit od Ichmw PP. Koscin-

2skich Małż. Wiell. Ichm PP. Głę-

3bockim Łowcz. Parnaw. [?] Małż. da-

4ny y służący.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Januarij, Czwartego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Zyto-

8mierzu, Przedemną Janem Małkiewiczem Cho-

9dakowskim Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodz.

10Grodzkim Generału Wdztwa Kijows. y Xięgami

11Ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Com-

12parens Personaliter Urodz. Jmść Pan Franciszek

13[reklamant:] Koscinski

k. 10

1Koscinski swym y Urodz. Ieymści Paniey Fran:

2ciszki z Choieckich Koscinskiey Matt. swey pro cujus

3rati habitione cavet et se psentibus inscribit Smie

4niem, zdrowy będąc na Ciele y Umysle odstąpiw-

5szy swey własney należney Ziem. Iurysdykcyi Pra:

6wa Zor. Powiatu y Wdztwa, a pod teraznieysze do

7browolne kwitowe Zeznanie swoie, quo ad actum

8praesentem attinet całe się poddaiąc y wcielaiąc iawnie

9ustnie, y dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg niniey

10szych zeznał. Iż Imści zeznawaiący maiąc w Sum-

11mie Tysiącu Złł. Poll: wieś Zurbince od Wiell. Ichm

12PP. Głębockich Łowczych Parnawskich trzyletnim

13Kontraktem puszczone, o czym Kontrakt de actu et

14Data ejus Anno Millesimo, Septingentesimo, Vi:

15gesimo, Secundo, Die Vigesima Septima Decembris

16w Zamku Synguskim spisany, a zatym Personaliter

17przez Wiell. Imci Pana Głębockiego Łowcz. Parn.

18Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Tertio Die

19secunda Martij w Grodzie Zytt: zeznany fuisse

20ac luculentius in se obloquitur którego nieczeka-

21iąc Terminu Wiell. Ichści PP. Głęboccy Łowcz.

22Parn. Matt: tychże Dobr Zurbiniec wyż rzeczo-

23na Summę Tysiąc Złł. Poll. na też Dobra Zurbince

24zaciągnioną effective et realiter odliczywszy mo

25derno recognoscenti lubo non in Tno oddali y rze-

26telnie wyliczyli, Przeto modernus Recognoscens

27będąc pilno potrzebny Summy z oddania y rze-

28telnego wyliczenia teyże Sumy modernus Reco-

29gnoscens wyż Specifikowanych Wiell. Ichmw PP.

30Łowczych Parnawskich wiecznemi y niegdy nieod-

31zownemi czasy cum Posteris et Successoribus suis

32kwituie, oraz żadnego rekursu y regressu do po-

33mienionych Dobr Wsi Zurbiniec excepto Kuma

34nyi [?] Niedziel Czterech Kontraktem wyż specifi-

35kowanym y to bez posłuszeństwa Poddanych Zna

36[reklamant:] czney

k. 10v

1czoney nic niema y niepowinien będzie, owszem

2drogę sobie Potomkom y Sukcessorom swoim do u

3pomnienia się o tę summę zagradza y wieczne

4oto wkłada milczenie vigore praesentis Recogni:

5tionis Suae quam actis connotari prosit co y otrzy

6mał. Franciszek Koscinski [?] y Żony swey I:

7mieniem podpisuię się mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Małż. = Małżonkowie/Małżonkom; Wiell. = Wielmożnym; Łowcz. Parnaw. [?] – prawdopodobnie łowczy pernawski (tytuł inflancki), odczyt niepewny. pro tunc – wówczas; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście. Generału = woźnym generalnym? tu raczej „Generału” odnosi się do urzędu grodzkiego województwa.

pro cujus rati habitione cavet et se praesentibus inscribit – za której zatwierdzenie (aktu) ręczy i zapisuje się niniejszym; quo ad actum praesentem attinet – co do niniejszego aktu; de actu et data ejus 27 XII 1722 – z datą 27 grudnia 1722; zeznany 2 III 1733 w grodzie żytomierskim; ac luculentius in se obloquitur – jak jaśniej w nim się mówi; moderno recognoscenti – obecnie zeznającemu; non in Termino – nie w terminie; cum Posteris et Successoribus suis – z potomkami i następcami swymi.

Złł. Poll. – złotych polskich; Łowcz. Parn. – łowczy parnawski (pernawski, urząd tytularny inflancki); Zytt. – żytomierski; Matt. – małżonkowie.

„Synguskim” – prawdopodobnie zamek w Szczuczynie/Synhurach [?]; odczyt niepewny.

vigore praesentis Recognitionis Suae quam actis connotari prosit [!] – mocą niniejszego swego zeznania, które prosi wciągnąć do akt; mp = manu propria – ręką własną.

Streszczenie

4stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Małkiewiczem Chodakowskim, Franciszek Kościński w imieniu własnym i żony Franciszki z Choieckich zeznał kwit dla Antoniego [?] Głębockiego, łowczego parnawskiego, i jego żony. Kościński trzymał od Głębockich w sumie 1000 zł pol. wieś Zurbince [?] na mocy kontraktu trzyletniego spisanego w zamku Synguskim [?] 27 grudnia 1722 r. i zeznanego w grodzie żytomierskim 2 marca 1733 r. Ponieważ Głęboccy przed terminem oddali mu całą sumę, Kościński kwituje ich wieczyście i zrzeka się wszelkich roszczeń do wsi, poza czterema niedzielami rumacji [?] przewidzianymi w kontrakcie, nakładając sobie i następcom wieczne milczenie.

Nr w rękopisie: 5 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 10v

1Possessya Wiell. JmćPana

2Jackowskieg. Czesnika Zytt.

3w Dobra Miasteczko Cho:

4dorow cum attinentiis,

5służąca.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

7Miesiąca Januarij. Siodmego Dnia.

8Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie JKr. Mci Zyto:

9mierzu, Przedemną Janem Małkiewiczem

10Chodakowskim Namiesnikiem protunc Podwoie

11wodztwa Grodzkim Ottu Wwa Kijow. y Xięgami

12Niniey szemi Grodz. Kijowskiemi. Stanowszy

13oczewiscie Woźny General Wdztwa Kijow. y In:

14nych Opatrzny Szymon Tokarski w moc praw:

15dziwey wierney y Skuteczney Rell. swoiey iawnie

16ustnie, y dobrowolnie dla zapisania do xiąg Ni:

17nieyszych zeznał. Iż on Roku niedawno prze:

18szłego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Trze:

19ciego, Die Trigesima Prima, Decembris na

20affektacyą y prawną rekwizycyą Wiell. JmciPa

21na Michała Tryzny Jackowskiego Czesnika

22Zytt. maiąc przy sobie Stronę Szlachtę ludzi wia:

23ry godnych Urodzonych JchMciów Panow Sa:

24muela Zydkiewicza y Jozefa Karolka [?], co ma:

25[reklamant:] ieni

k. 11

1joris ac evidentioris testimonij gradu Sibi adhibi-

2tos był w Dobrach Miasteczku Chodorowie y wsiach

3do niego należących to iest Hulanikach, Lipowym

4Rogu Szczyrzynie [?] y Woroniowie gdzie będąc Vigore

5Tradycyi przez Urząd Grodzki Zytomierski de actu et

6data ejus Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego, Trze-

7ciego, Die Tertia 10bris z Dobr Miasteczka Chodo-

8rowa expedyowany, a zas eodem Anno et mense

9Die vero Vigesima Tertia ad Acta Castrensia Kijow.

10per Oblatam podaney, tez Dobra wyz rzeczone Mia-

11steczko Chodorow z wsiami wyzey Specifikowa-

12nemi do niego należącemi po nad Dnieprem Rzeką

13iednemi o Mile, drugiemi o puł mile w Wdztwie

14y Powiecie Kijowskim leżącemi ze wszystkiemi

15Tych Dobr attynencyami y pertynencyami to iest

16z Zamkiem, Dworami, Folwarkami, Poddanemi

17ciągłemi y nie ciągłemi, Intratami Czynszami Osy-

18pami y Ich robocizną Gruntami Polami orane-

19mi y nie oranemi Gajami, Lasami, Pasiekami

20Pasiecyskami, Karczmami, młynami, Rzekami

21Rzeczkami, arędami Mytami Stawami, Stawis-

22czami, Jeziorami, błotami, Rudami, owo zgoła ze

23wszystkiemi y wszelakiemi ingenere et specie do

24tych Dobr ab antiquo należącemi attinencyami

25pertinencyami y cyrkumferencyami, tak iako się

26tę dobra Antiquitus w swoich Granicach, Mie-

27dzach y Okolicznosciach miały zawierały y teraz

28maią y zawieraią, nic naymnieyszey rzeczy nie

29excepuiąc ani wyłączaiąc ale wszystko ogułem

30y pospolitoscią zawieraiąc tak azeby miano-

31wane niemianowanemu a nie mianowane mia-

32nowanemu nieszkodziło ani ubliżało w realną

33Spokoyną y Aktualną tenuż Widt Rekwirentowi

34[reklamant:] seremine [?]

k. 11v

1nemine impugnante et contradicente podał po-

2stąpił y officiose intromittował Possessyą oraz też

3Poddannych tamteyszych Miasteczka y wsiow do

4gromady zwoławszy o swoim Panie y Ich teraz

5nieyszym Rekwirencie oznaymiwszy na wszelkie

6ich robocizny y posłuszenstwa iść kazał, ktorzy pod-

7dani nie będąc niwczym sprzeczni za Pana So-

8bie teraznieyszego Rekwirenta przyiowszy wszelkie

9posłuszenstwo zaraz pełnic poczeli, a tak on mia-

10nowany Woźny tąz Stroną Szlachtą przy sobie

11będącą oswiadczywszy się z tamtąd ad acta przy-

12bywszy o tym tę swoią prawdziwą przedemną

13Urzędem uczynił y zeznał Possessyi Relacyą prosząc

14ad Acta connotari co y otrzymał ✝ Woźny pisać

15nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Wiell. JmćPan = Wielmożny Jego Mość Pan; Czesnik Zytt. = czesnik żytomierski; Ottu Wwa Kijow. = Ottona [?] wojewody kijowskiego (lub: urzędu wojewódzkiego); Rell. = relacji; cum attinentiis – z przynależnościami; Die Trigesima Prima Decembris – dnia 31 grudnia (1733); protunc – podówczas. Chodorów – prawdopodobnie Chodorów (Chodoriw) nad Dnieprem, pow. kijowski.

joris ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – [koniec formuły: „maioris ac evidentioris…”] dla większego i wyraźniejszego świadectwa przybranych; vigore Tradycyi – mocą (dokumentu) przekazania; de actu et data ejus – z datą sporządzenia; Die Tertia 10bris – 3 grudnia 1733; eodem Anno et mense Die vero Vigesima Tertia – tegoż roku i miesiąca, dnia zaś 23 (23 XII 1733); ad Acta Castrensia Kijovien. per Oblatam – do akt grodzkich kijowskich przez oblatę; Wdztwie – Województwie; ingenere et specie – ogólnie i szczegółowo; ab antiquo / antiquitus – od dawna; osypy – daniny zbożowe; Widt – prawdopodobnie „Wiedt” (wwiązał?) lub skrót od „wiecznie”, niepewne; tekst jest relacją woźnego o wwiązaniu w posiadanie (intromisji) dóbr Chodorów.

nemine impugnante et contradicente – nikomu się nie sprzeciwiającemu ani nie zaprzeczającemu; officiose – urzędowo; ad acta connotari – o wpisanie do akt; krzyżyk – znak woźnego niepiśmiennego.

Streszczenie

7stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał województwa kijowskiego Szymon Tokarski złożył relację o wwiązaniu Michała Tryzny Jackowskiego, czesnika żytomierskiego, w posiadanie dóbr. 31 grudnia 1733 r., w obecności szlachty Samuela Żydkiewicza i Józefa Karolka [?], woźny na mocy tradycji wydanej przez urząd grodzki żytomierski 3 grudnia 1733 r. (oblatowanej w aktach grodzkich kijowskich 23 grudnia 1733 r.) wprowadził Jackowskiego w posiadanie miasteczka Chodorowa nad Dnieprem z wsiami Hulaniki, Lipowy Róg, Szczyrzyn [?] i Woroniów w województwie i powiecie kijowskim, z zamkiem, dworami, folwarkami, poddanymi i wszystkimi przynależnościami. Nikt się nie sprzeciwił, a zwołani poddani przyjęli Jackowskiego za pana i zaczęli pełnić posłuszeństwo. Woźny, niepiśmienny, podpisał relację krzyżykiem.

Nr w rękopisie: 6 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 11v

1Possessya w Dobra część wsi

2Serchowa [?] WWm Panom Samuelo-

3wi y Danielowi Wiszniewskim y

4w Dobra Część wsi Tynney [?] WJmu

5Panu Franciszkowi Harasymowi-

6czowi służąca.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca Januarij Dziewiątego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JoKMci Zyto-

10mierzu przedemną Janem Chodakowskim Namies-

11nikiem płnie Podwoiewodztwa Grodzkim Gntto

12Wdztwa Kijowsg y Xięgami ninieyszemi Grodz.

13Kijowsk. Comparens personaliter Woźny Generał

14Województwa Kijowsk. y Jnnych Opatrzny Bazyli

15Bondarenko in vim suae verae ac fidelis relationis

16palam publice libereq ac per Expressum recognovit

17[reklamant:] Jzon [?]

k. 12

1Iz on roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Czwartego Miesiąca Januarij Siodmego na prawne wezwa

3nie Urodz Imę Panow Samuela y Daniela Wiszniewskich

4fratres inter se germanos był w Dobrach części wsi SerchO

5wa tu w Woiewodztwie Kijowskim sytuowaney gdzie będąc

6a maiąc przy sobie Stronę Szlachty ludzi wiary godnych

7Urod Jana Szymanowskiego y Piotra Jaroszewicza co

8maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibi

9tos też dobra część wsi Serchowa po smierci Ur Imc

10Pana Piotra Wiszniewskiego pozostałą y do posiada

11nia Imę Panow Requirentow vigore juris naturalis

12et successive po Oycu ich przyszłą ze wszystkiemi oney

13poddanemi ciągłemi y pieszemi ich powinnoscia

14mi y robociznami polami rolami lasami borami

15rzekami stawami rzeczkami owo zgoła ze wszystkie

16mi attinencyami y pertinencyami nemine im-

17pugnante et contradicente narzecz przerzeczonych

18Imc Panow Samuela y Daniela Wiszniewskich

19podał postąpił y Intromittował Possessya wczym

20szlachtą sobie przytomną zeswiadczywszy się, ztam

21tąd odiechawszy dnia Osmego Januarij tegoz Tysiąc

22Siedmset Trzydziestego Czwartego roku na affek

23tacyą y prawną rekwizycyą Ur Imę Pana Fran

24ciszka Harassymowicza maiąc przy sobie stronę

25szlachty ludzi wiary godnych Urod Szymana Sobie

26skiego [?] y Bazylego Chodeckiego był w dobrach częsci

27wsi Tynney [?] gdzie będąc tamtęż część po nieydy

28Ur Imę Panu Alexandrze Harassymowiczu oycu

29Rekwirenta pozostałą y na tegoz Requirenta spad

30łą ze wszystkiemi oney polami gruntami rolami

31lasami borami gaiami sianożęciami rzekami

32rzeczkami błotami iezorami oraz poddanemi ciąg-

33[reklamant:] łemi

k. 12v

1temi y pieszemi i t. powinnosciami y roboc[i]znami

2Daniami daninami owo zgoła zewszystkiemi y

3wszelakiemi tych Dobr attynencyami y cyrkumferen

4cyami nemine impugnante et contradicente narzecz

5tegoż Retiwirenta[?] podał postąpił y Intromittował

6Possessya poczem rzeczony woźny taż Stroną szlachty

7sobie przytomną zeswiadczywszy się ztamtąd odie

8chał y stanowszy przedemną urzędem zeznał praw

9dziwą swoey Czynnosci Relacyą prosząc eam actis

10Connotari co y otrzymał + woźny pisać nieumieiący

Objaśnienia i tłumaczenia

WWm – Wielmożnym; WJmu – Wielmożnemu Jegomości; JoKMci – Jego Królewskiej Mości; płnie – plenarnie (pełnym); Gntto – Generalnego [?] Województwa Kijowskiego. Comparens personaliter – stawając osobiście; in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

fratres inter se germanos – braci rodzonych; co maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; vigore juris naturalis et successive – mocą prawa przyrodzonego i sukcesyjnie; nemine impugnante et contradicente – nikt nie sprzeciwiał się ani nie zaprzeczał; Urod., Ur. – Urodzony; Imc, Imę – Jegomość; requirent – strona żądająca czynności; affektacya – żądanie. Fragment relacji woźnego o wwiązaniach w posesję (7 i 8 I 1734).

nemine impugnante et contradicente (łac.) – nikomu nie sprzeciwiającemu się i nie zaprzeczającemu; eam actis connotari (łac.) – aby ją wpisano do akt. „Retiwirenta” [?] – prawdopodobnie zniekształcone „rezygnatariusza” lub „rewindykanta”; odczyt niepewny. Znak „+” – krzyżyk woźnego niepiśmiennego zamiast podpisu.

Streszczenie

9stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, woźny generał województwa kijowskiego Bazyli Bondarenko złożył relację o dwóch wwiązaniach w posiadanie. 7 stycznia 1734 r., w obecności szlachty Jana Szymanowskiego i Piotra Jaroszewicza, wprowadził braci rodzonych Samuela i Daniela Wiszniewskich w część wsi Serchów [?] w województwie kijowskim, pozostałą po ich zmarłym ojcu Piotrze Wiszniewskim. 8 stycznia 1734 r., w obecności Szymona Sobieskiego [?] i Bazylego Chodeckiego, wprowadził Franciszka Harasymowicza w część wsi Tynna [?], pozostałą po jego ojcu Aleksandrze Harasymowiczu. Obie intromisje objęły poddanych i wszystkie przynależności i odbyły się bez sprzeciwu; woźny, niepiśmienny, podpisał relację krzyżykiem.

Nr w rękopisie: 7 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 12v

1Oblata Kontraktu między Urod.

2JmP. Olizarem Stoln. Kijow. a Ichmć

3PP. Rudnickiemi Małż. stałego.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia

6Na Urzędzie Grodz. w Miescie JKMci Zytomierzu

7Przedemną Janem Chodakowskim Namiesnikiem

8p[ro] tunc Podwoiewodz. Grodz. Stłu Urzędnika[?] Kijow. y xię

9gami ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparens pers[ona]l[ite]r Urod.

10JmPan Jozef Rudnicki ten Kontrakt między JmP.

11Panem Olizarem Stoln. Kijow. a sobą podawaiącym

12y małżonką swoią stały dla wpisania do Xiągi

13nieyszych podał de tenore sequenti Między Urod.

14JmPanem Jozefem Olizarem Stoln. Kijow. ziedney a

15Urod. JmPanami Jozefem y Alexandrą Rudnickiemi

16małż. zdrugiey strony stanął pewny Kontrakt wten

17sposob= Iż Urod. JmP. Olizar Stoln. Kijow. Summę pew

18nę Tysiąc Szeseset Dziesięt[?] złł. Poll. ewikcyonalną

19z Rąk Urod. Ichmć PP. Jozefa y Alexandry Rudnickich Małż.

20ku pilney y wteisney[?] potrzebie swoiey zaciąg

21nął w ktorey to Summie dobra swoie

22dziedziczne zadnym Prawem nie obciążone

23w Woiewodztwie

k. 13

1w Woiewodztwie y Powiecie Kijowskim à Kluczu Ko-

2rosteszowskim leżące Sposobem Zastawnym puszcza

3Zawodzi y Zastawie to iest Wieś Zdwiżka nazwane za

4Futor Suprynowski na Rzeka Carowka leżący ze wszy-

5stkiemi tych Dobr przynależytosciami Polami, Lasami

6Borami, Gajami, Zaroslami, Chrostami [?] Stawami Rze-

7kami, Rzeczkami, Błotami, Jezierami Poddanemi

8natenczas będącemi y Zbiegłemi tudziez wolny

9Stawieniem Młyna na Rzece Carowie na Futorze

10Suprynowskim Karczma Szynkiem [?] y wszelkiemi

11arędami do tych Dobr Zdwiżki należącemi owo zgoła

12ze wszystkiemi attinencyami Cyrkumferencyami,

13y przychodami ile by się iakowe wynaleść mogły Intra-

14ty aby mianowane niemianowanemu, à niemiano-

15wane mianowanemu niwczym nieszkodziło ani u-

16bliżało trzyletnim Kontrakttem zaczynaiąc Rok y

17termin w Roku terazniejszym Tysiącznym

18Siedmsetnym, Trzydziestym, Drugim od S. Zwiastowa [?]-

19nia według Rzymskiego Kalendarza à kończąc tez

20Trigennium o takowymże czasie y Terminie w Ro-

21ku da Bog nastepuiącym Tysiącznym, Siedmsetny

22Trzydziestym Piątym. Inquantum by zas Wiel. Jmsci

23Pan Olizar Stol. Kijow. na pomienionym Terminie

24wyż wyrażona Summe Ichmm. PP. Rudnickim

25Matt. emundando Possessionem Wsi Zdwiżki miał wy-

26płacić, tedy Ichść PP. Rudniccy Matt. inszego Ewiktora

27dla podniesienia tey Summy powinni à w nieoddaniu

28y niewyliczeniu pomienioney Sumy, tedy Ichść PP.

29Rudniccy Matt. w Possessyi wyżey Specifikowanych

30Dobr à Trigenio ad Trigennium trwać maią y po-

31winni będą aż do Zupełnego odebrania wyz wyraża-

32ney Summy Tysiąc, Sześćset Piędziesiąt Złł. Poll. ktory

33Kontrakttem niniejszym Spokoyney przez Woznego y

34Szlachtę ktorey sobie Ichść PP. Rudniccy Matt. przy-

35sposobić maią do puszcza Possessyi, ostrzegaią iednak

36sobie Ichść PP. Rudniccy Matt. Iż ieżeliby ktory z

37Poddaństwa ad praesens osiadłego przez Moskalow bez o-

38[reklamant:] kazyi

k. 13v

1łaźyi y przyczyny Ichmw PP. Rudnickich precz odeść

2musiał, tedy Ichść PP. Rudniccy Małł. za nich odpowia-

3dać niepowinni będą, Inquantum by zaś w tych Dobrach

4Reparacya iakowa Ichść PP. Rudniccy Małł. za swoiey

5tenuty pokażą Dwor, Młyn, Karczmę wystawią, Podda-

6nych osadzą, za tą przy expiracyi Lat Trzecioletniey

7za wynalaskiem Przyiacielskim Wiełł. Jmść Pan Oli-

8zar Stoł. Kijows. na grodzie Ichmw PP. powinien będzie

9przy expiracyi Terminu wykupna Ichmw PP. Rudnic-

10kim Małł. ostrzegaiąc. Rumacyi Niedziel Sześć cum obe-

11dientia Subditor z wolnym wywozem za mil Dziesięć

12y to sobie Ichść PP. Rudniccy cavent, Iż ieżeli Chłopow

13ktorymy Bydłem lub pienieżną kwotą zapomogą lub ia-

14kową za nich Zakłady Skarbowe założyć mieli, tedy

15Ichmw przy expiracyi Terminu zupełna powinna

16być Satisfakcya ktoremu Kontraktowi Strony obe-

17dwie zadość uczynić maią pod Zakładem Tysiąc

18Sześćset, Pięćdziesiąt Złł Poll y pod Szkodami Ziem-

19skiemi słownie krom przysięgi Cielesney oszacowa-

20nemi, o ktore Szkody Strony obedwie Termin sobie

21zawity w Sądach Ziemskich Grodzkich y Głł Trybułł

22Korons. Lubełł do odpowiadania naznaczaią, y na

23to się Rękoma własnemi przy Podpisach Ichmw

24PP. Przyiacioł do podpisu uproszonych podpisuią

25się. Datt w Korostowey Roku Tysiąc, Siedmset,

26Trzydziestego, Drugiego, Die Vigesima secunda

27Februarij. U tego Kontraktu Podpis Rąk w te

28słowa: Jozef Olizar Wołczkiewicz Stolnik Kijows. mp.

29Jako proszony Przyiaciel do tego Kontraktu podpi-

30suie się Jan Ostrowski [?]. Jako Proszony Przyiaciel

31do tego Kontraktu podpisuie się Jozef Budzin-

32ski [?] mpp. Ktoryże Kontrakt za podaniem y proź-

33bą wyż mianowanego Jmci podawaiącego

34a za moim urzędowym przyięciem wszystek

35z początku aż do końca iak się w sobie ma

36słowo w słowo do xiąg ninieyszych Grodzkich

37Kijowskich iest ingrossowany.

38[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

p[ro] tunc (łac.) – na ten czas; Comparens personaliter (łac.) – stawając osobiście; de tenore sequenti (łac.) – następującej treści; Stoln. – stolnik; Urod. – urodzony; Małż. – małżonkowie; złł. Poll. – złotych polskich; ewikcyonalną – zabezpieczoną ewikcją. Kwota „Szeseset Dziesięt” – odczyt niepewny (może „Sześćdziesiąt”). Ostatnie dwa słowa stoją jako kustosz/zakończenie wiersza na dole strony.

Rozwinięcia: „Stol. Kijow.” – stolnik kijowski; „Matt.” – małżonkowie (Mattrimonio iuncti); „Złł. Poll.” – złotych polskich; „Wiel. Jmsci” – Wielmożny Jegomości.

Łac.: „inquantum” – o ile; „emundando possessionem” – oczyszczając (wykupując) posesję; „a trigenio ad trigennium” – od trzylecia do trzylecia; „ad praesens” – obecnie; „attinencye, cyrkumferencye” – przynależności, obręby.

Akt jest kontraktem zastawnym na trzy lata (1732–1735) dóbr Zdwiżka w kluczu korostyszowskim; termin od Zwiastowania NMP (25 III) – odczyt „S. Zwiastowania” niepewny.

Inquantum – o ile; cum obedientia subditorum – z posłuszeństwem poddanych; cavent – zastrzegają sobie; Die Vigesima secunda Februarij – 22 lutego 1732; mp./mpp. – manu propria; Małł. – małżonkowie; Złł Poll – złotych polskich; Głł Trybułł Korons. Lubełł – Główny Trybunał Koronny Lubelski; rumacya – czas na wyprowadzenie się z dóbr.

Numer 138 [?] w lewym górnym rogu – prawdopodobnie dawna paginacja.

Streszczenie

12stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, Józef Rudnicki podał do oblaty kontrakt zawarty między Józefem Olizarem Wołczkiewiczem, stolnikiem kijowskim, a nim i jego żoną Aleksandrą. Olizar, zaciągnąwszy u Rudnickich 1650 zł pol. (w jednym miejscu kwota odczytana niepewnie), puścił im w trzyletni zastaw swoją dziedziczną wieś Zdwiżkę [?] w kluczu korostyszowskim w powiecie kijowskim wraz z futorem Suprynowskim [?] nad rzeką Carowką [?], z poddanymi (także zbiegłymi), prawem postawienia młyna, karczmą i wszystkimi przynależnościami, na okres od Zwiastowania [?] 1732 do 1735 r., a w razie niezwrócenia sumy – z trzylecia na trzylecie. Strony ustaliły m.in., że Rudniccy nie odpowiadają za poddanych zbiegłych przez Moskali, że nakłady na dwór, młyn, karczmę i osadzenie poddanych zostaną im wynagrodzone, rumację sześciu niedziel z wywozem na dziesięć mil oraz zakład 1650 zł pol. Kontrakt spisano w Korostowie [?] 22 lutego 1732 r.; podpisali go Olizar oraz jako przyjaciele Jan Ostrowski [?] i Józef Budziński [?].

Nr w rękopisie: 8 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 14

1Oblata Prorogacyi od Urzę-

2du Grodzkieg. Kijow. w Spra-

3wie WJmP. Deniska Komorni-

4ka Granł. Czerniech. wydaney.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Januarij Czternastego Dnia.

7Na urzędzie Grodzkim w Miescie JgoKrol. Mci Zyto-

8mierzu, Przedemną Wawrzyncem Waleuskim [?] Lewkow-

9skim [?] Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa y Vice-

10Regentem Grodzkim Woiewodztwa Kijowskiego y Xię-

11gami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Com-

12parens Personaliter WJmść Pan Jan Mokosi Denisko

13Komornik Granicz. Czernih. tę Prorogacyą od Urzędu

14Grodzkiego Kijowskiego w Sprawie Offerentis wyda-

15ną, z podpisem Ręki własney tegoż Wiełł. JmćiPana

16Urzędnika przy Pieczęci przyciśnioney sądne [?] intro

17contentorum dla wpisania do Xiąg ninieyszych

18per oblatam podał, tenoris sequentis: Oznaymu-

19ię powtornym listem moim Prorogationis. Iż ia Rekwi-

20zycyi Wiełł. JmPana Jana z Matwijowiec Mokosieia

21Deniska Komorł. Pogr. Czerł. in Virtute Dekretu Sądow

22Kapturowych Woiewództwa Kijow. Roku przeszłego Tysiąc,

23Siedmset, Trzydziestego, Trzeciego, Die Septima [?] […]

24między teraznieyszym Rekwirentem z iedney á JO. Xiąż-

25zęciem JmćiaLubomirskim Woiewodą Sendomierz-

26skim z drugiey Strony Stałego y ferowanego, ktorym

27nakazana Kondescensya Urzędu Grodz. Kijow. y Innych

28urzędow do Dobr Horodyszcza Bernardskiego [?] iako tey

29Prorogacyi odemnie na Termin po trzech Krolach

30Swięta Rzymskiego wydaney, Więc ia niemogąc dla

31roznych moich Trudnosci na Termin z Dekretu y Pro-

32rogacyi odemnie w Tydzień po trzech Krolach przy-

33padaiacey na afektacyą Wiełł. Rekwirenta ziachać

34Ä […] rozsadzić, Dekret do skutku przywiesć, Zaczym

35ten akt pomienioney Kondescensyi ad Diem Vigesimam

36[reklamant:] Januarij

k. 14v

1Januarij Anni pr[ae]sentis Millesimi, Septigentesimi,

2Trigesimi, Quarti, powtornie odraczam odkładam y pro

3roguię cum libera facultate Sprowadzenia Inszego urzędu

4w Dekrecie pomienionym wyrażonego, na co ne in melio-

5rem fidem Ręką moią własną podpisuię Dan w Bro-

6dechu [?] Ano Millesimo, Septigentesimo, Trigesimo,

7Quarto. Die Decima Secunda Januarij. U tey Proro-

8gacyi Podpis Ręki w te słowa Łukasz Bohdanowicz

9Miecznik Kijowski y Pisarz Grodz. Ottu Wdztwa

10Kijowskiego mpp. (Locus Sigilli) Która z to Pro-

11rogacya za Podaniem y prozbą wyż mianowaney

12osoby podawaiącey, a za moim urzędowym Przyię-

13ciem wszytka z początku aż do końca iak się w so-

14bie ma [skreślone: iak się w sobie ma] do Xiąg niniejszych

15Grodzkich Kijowskich iest wpisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; intro contentorum – zawartości wewnątrz; Prorogationis – prorogacji (odroczenia); in Virtute Dekretu – na mocy dekretu; ad Diem Vigesimam – na dzień dwudziesty. Nota marginalna: stawający [ten sam] i oryginał odebrał tenże oblatujący.

Kondescensya – zjazd urzędu na grunt w celu wykonania dekretu; Komornik Graniczny Czernichowski – urzędnik rozgraniczający dobra w województwie czernihowskim.

Trzech Króli – 6 I; termin „w tydzień po trzech Królach” – ok. 13 I 1734.

Anni praesentis… – roku bieżącego 1734; cum libera facultate – z wolną możnością; ad meliorem fidem – dla większej wiary; Anno 1734 die 12 Januarii – 12 I 1734; Locus Sigilli – miejsce pieczęci; mpp. – manu propria, własnoręcznie; Ottu – Ottu = Owruckiego [?].

Streszczenie

14stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Wawrzyńcem Waleuskim [?] Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim województwa kijowskiego, Jan Mokosiej Denisko z Matwijowiec, komornik graniczny czernihowski, podał do oblaty prorogację wydaną w jego sprawie przez urząd grodzki kijowski. Łukasz Bohdanowicz, miecznik kijowski i pisarz grodzki, oznajmia w niej, że z powodu różnych trudności nie mógł przybyć na przypadający w tydzień po Trzech Królach termin kondescensji do dóbr Horodyszcze Bernardskie [?], nakazanej dekretem sądów kapturowych województwa kijowskiego z 1733 r. w sprawie Deniska z księciem Lubomirskim, wojewodą sandomierskim, i powtórnie odracza ją na 20 stycznia 1734 r., z prawem sprowadzenia innego urzędu wymienionego w dekrecie. Prorogację wystawiono w Brodech [?] 12 stycznia 1734 r. z podpisem i pieczęcią.

Nr w rękopisie: 9 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 14v

1Zeznanie Zapisu zastaw-

2nego od Ichmciów PP. Ołogowskich

3Ichmm PP. Podleskim Braci

4między sobą rodzonym danego

5y służącego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego,

7Miesiąca Januarij, Osmnastego Dnia.

8Na urzędzie Grodzkim, w Mieście JKMci Zy-

9tomierzu, Przedemną Wawrzyńcem Walewskim [?]

10Lewkowskim [?] Namiesnikiem protunc Podwoiewodz-

11twa y Vices Regentem Grodzkim, Ottu Wdztwa

12Kijowsk. y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijowsk.

13Comparens Personaliter Urodzona Jmści Pani Apollo-

14nia z Kurowiczów [?] Ołogowska Wdowa, swym y Urodz.

15Jmci Pana Jakuba Ołogowskiego Syna Swego Imie-

16niem, ten Zapis Zastawny z podpisem ręki przyłożży-

17ku położonym na mieyscu Przyiaciela uproszonego

18y z podpisami Rąk Ichmciów PP. Przyiaciół do podpisu

19tego Zapisu uproszonych in rem et Personam Urodz. Ichm.

20Panów Mikołaia y Fedora Podleskich Braci między

21sobą Rodzonych dany y służący, rαone intro contentorum

22dla wpisania do Xiąg niniejszych Grodzk. Kijowsk. poda-

23iący libere ac benevole zeznała, którego ustnym y

24[reklamant:] oczewistym

k. 15

1oczewistym zeznaniem swoim stwierdziwszy y zmo-

2cniwszy prosił mię urzędu o przyięcie onego y do Xięg

3wpisanie, a tak ia urząd annuendo affectationi Rezo-

4gnosentis pomieniony Zapis Zastawny ad actican-

5dũ przyimuiąc czytałem y tak się w sobie ma:

6Ja Apollonia Matka Vdowa y Ja Jakub Syn Pło-

7gowscy [?], zdrowi będąc na ciałach y Umysłach odstąpiwszy

8swey własney należney Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa,

9For. Powiatu y Wdztwa a pod ten nasz dobrowolny

10Zapis Zastawny y Jego wszytkie niżey wyrażone Kondycye

11Punkta, Klauzuły y Ligamenta samych Siebie y z

12Sukcessorami Dobr naszych całe się poddaiąc y inkor

13poruiąc iawnie ustnie y dobrowolnie czyniemy y ze-

14znawamy każdemu komuby o tym wiedzieć należało:

15Jż my zeznawaiące kupilney a własney potrzebie naszey

16wzięliśmy y rękoma naszemi własnemi odliczywszy Su-

17mmy Złł. Polł Dwiescie u Urodzonych Ichmciow PP. Mi-

18kołaia y Teodora Podleskich Braci między sobą

19rodzonych, z ktorego to odebrania y z kutecznego

20wyliczenia wyż mianowaney Summy Dwuchset

21Złł. Poll. tym teraźnieyszym Zapisem naszym Zastawnym

22kwituiemy, y w tey Sumie Dwochset Złł Poll w Części Dobr

23naszych w Miasteczku quondã Kierohrodku alias

24Chataimgrodku w Wdztwie Kijowskim, a Powiecie Żyto-

25mierskim część z Siedliskiem po prawey Ręce z

26Miasteczka idąc po nad Rzeczką Huywa niedaleko ode

27Dworu Jmci Pana Kozmiana ad praesens mieszkaią-

28cego z Gruntami, Polami, Sianożęciami, Ogrodami,

29owo zgoła ze wszystkiemi Jntratami y pożytkami,

30do tey części należącemi nic na siebie niewymuiąc

31ni excypuiąc na lat sześć nierozdzielnie po sobie idą-

32cych zastawuiemy y oneruiemy poczynaiąc tey Zasta-

33wy Czas y Termin w Roku teraźnieyszym Tysiąc

34Siedmset, Trzydziestym, Trzecim od Swiętego To-

35masza Swięta Rzymskiego a kończyć się ma da

36Bog w Roku Tysiącznym, Siedmsetnym, Trzydzie-

37stym Dziewiątym, o takowym że czasie y Terminie

38A in quantum by wyż mianowaney Sumy Dwochset

39Złł. Poll. Ichmm PP. Mikołaiowi y Fedorowi Podleskim

40My zeznawaiące na Termin y czas wyż mianowany

41[reklamant:] wszytkiey

k. 15v

1wszytkiey spełna nieoddali y niewyliczyli do Rąk tymże

2Jchmm, tedy ta Zastawa od lat Sześć do lat Sześć conse=

3quenter po sobie iść y trwać ma, aż do oddania y Skutecznne-

4go wyliczenia wyż Specifikowaney Sumy Dwochset Złł

5Polł: w czym przed Terminem o Supra Tychże Dobr

6Części pomienionych Jchmw PP. Podleskich niedzie-

7lami Sześcią przez Woźnego y Dwoch Szlachty po-

8winnismy awizować y tey awizacyi Relacya w Gro-

9dzie Zytomierskim zapisać mamy. Lustracyi Zaś [?]

10Jchmm pozwalamy niedziel dwie cum obedientiae sub-

11ditorum Za [...] Mil Sześć, ktorych Jchmść Panowie

12Podlescy osadzić maią y Za osadzonych Poddanych

13ciągłych przy exempcyi tey części przez nas ad presens

14zastawney My zeznawaiące et in posterum Sukcesso-

15rowie nasi po Złł Dziesięć powinnismy zeznawa-

16iące zapłacić. Za Reparacyą Budynkow przez Jchmw

17PP. Podleskich wystawionych y pobudowanych Złł

18Polł Czterdziesci mamy y powinni będziemy, My

19sami a po nas Sukcessorowie nasi maią y powin-

20ni będą oddać, ktorą to Reparacyę Budynkow zastaw-

21na mieć utwierdzamy, ktore wystawić maią excep-

22ti [?] winnicy ieżeli Jchmsc PP. Podlescy zechcą dla

23wygody y Jntraty Swoiey wystawić y wybudować

24wolne Jchmm Zebranie pozwalamy y to iesscze

25Jchsc PP. Podlescy Sobie waruią ieżeliby iakie

26mieli Zasiewy wolne Zebranie bez Żadney Dziesię-

27ciny pozwalamy, ktorą to część przez nas zezna-

28waiących puszczone w Possessyą Swoią przez

29Woźnego y dwoch Szlachty, ktorych Sobie Jchsc

30PP. Podlescy Sposobić będą mogli obeymą bez żadney

31przeszkody y trudnosci od nas Zeznawaiących y Suk-

32cessorow naszych y owszem od wszelakich Impe-

33dymentow prawnych y nieprawnych bronić y Za-

34stępować mamy y powinni będziemy, z Suk-

35cessorami naszemi et Evictionem super omnibus

36Bonis et Summis zapisuiemy y we wszystkich

37punktach Klauzulach y Ligamentach temu dobro-

38wolnemu Zapisowi naszemu zastawnemu stwierdzić

39y dotrzymać deklaruiemy. A in casu zaś Contraven-

40tionis temu teraznieyszemu dobrowolnemu Zapi

41[reklamant:] sowi

k. 16

1sowi naszemu Fori generale et Terminum Perempto-

2rium we wszelakim Sądzie y Urzędzie Grodzkim Ziemskim

3y Gł: Trybuń. Koron. Lubel. a czasu bezkrolewia y w Sa-

4dzie Kapturowym naznaczamy y prefiguiemy y na to

5daliśmy ten nasz list dobrowolny zastawny z podpisem

6Rąk naszych własnych także z podpisami Rąk Ichmciów

7PP. Przyiaciół od nas do podpisu tego Zapisu uproszonych.

8Działosię w Zytomierzu Roku Tysiąc, Siedmset, Trzy-

9dziestego, Trzeciego, Miesiąca July Osimnastego

10Dnia. U tego Zapisu Zastawnego Podpis Rąk w tę

11słowa: + Na mieyscu Jeymci Paniey Apolloniey

12z Kurowiczow Długowskiey [?] Wdowy zeznawaiącey

13iako pisać nieumieiącey przy krzyżyku Ręką poło-

14żonym własną podpisuiesię proszony Przyiaciel

15do tego Zapisu zastawnego Antoni Wrzezowski [?] Re-

16gent Pograniczny Kiiowski mpp. Jakub Werszun [?]

17Długowski [?] mpp. Remigian Czopowski [?] Namies-

18nik Grodz. Owrucki do tego Zapisu zastawnego pro-

19szony Przyiaciel od Ichmciów zeznawaiących pod-

20pisuie się mp. Za ustną y oczewistą prozbą

21od Ichmciów zeznawaiących do tego Zapisu Zastaw-

22nego Przyiaciel podpisuiesię Alexander Bara-

23nowski. mp. Jako proszony Przyiaciel od Jeymści

24Zeznawaiącey do tego Zapisu zastawnego podpisu-

25iesię Michał Eysment [?] mp. Ktoryże to Zapis

26zapodaniem y prozbą wyż mianowaney osoby Ze-

27znawaiącey, a za moim Urzędowym przyięciem

28wszytek z Początku aż do Końca iaksię w sobie

29ma de verbo ad verbum est ingrossatum.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intro contentorum – co do treści wewnątrz zawartej; libere ac benevole – dobrowolnie; protunc – podówczas; Vices Regens – wiceregent grodzki.

annuendo affectationi Rezognoscentis – przychylając się do żądania zeznającego; ad actica[n]dum – do wpisania do akt; quondam – niegdyś; alias – inaczej; ad praesens – obecnie; in quantum – o ile.

Złł. Poll. = złotych polskich; JmciPP. = Ichmościów Panów; Wdztwo = województwo.

Kierohrodek/Chataimgrodek – prawdopodobnie Czerwony Hrodek / Chajmgródek? identyfikacja niepewna; rzeczka Huywa – Hujwa (Гуйва), dopływ Teterewa, pow. żytomierski. Św. Tomasz – 21 XII; zastaw 21 XII 1733 – 1739.

Numer karty na marginesie górnym częściowo nieczytelny („15[?]”); foliacja przyjęta według ciągłości.

consequenter – konsekwentnie, kolejno; o supra – wyż wspomniane; cum obedientia subditorum – z posłuszeństwem poddanych; ad presens – obecnie; in posterum – na przyszłość; evictionem super omnibus bonis et summis – ewikcję (zabezpieczenie) na wszystkich dobrach i sumach; in casu contraventionis – w razie naruszenia.

Złł Polł – złotych polskich; Jchmm, Jchmść – Ichmościom, Ichmość; PP. – Panów/Panowie.

Fori generale et Terminum Peremptorium – (przyjmujemy) sąd ogólny i termin zawity; Gł: Trybuń. Koron. Lubel. – Główny Trybunał Koronny Lubelski; Sąd Kapturowy – sąd okresu bezkrólewia; mpp./mp. – manu propria, ręką własną; de verbo ad verbum est ingrossatum – słowo w słowo zostało wpisane do akt. Data zapisu: 18 VII 1733, Żytomierz.

Streszczenie

18stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim województwa kijowskiego, Apolonia z Kurowiczów [?] Ołogowska (w tekście też Płogowska [?], Długowska [?]), wdowa, w imieniu własnym i syna Jakuba zeznała zapis zastawny dany braciom rodzonym Mikołajowi i Fedorowi (Teodorowi) Podleskim. Za pożyczone 200 zł pol. matka i syn zastawili Podleskim na sześć lat (od św. Tomasza 1733 do 1739 r., a w razie niezwrócenia sumy – z sześciolecia na sześciolecie) część swoich dóbr w miasteczku Kierohrodek alias Chataimgrodek [?] w powiecie żytomierskim, z siedliskiem nad rzeczką Hujwą w pobliżu dworu Kozmiana, z gruntami, polami, sianożęciami i ogrodami. Ustalono m.in. sześć niedziel awizacji przed wykupem, zwrot 10 zł za każdego osadzonego poddanego ciągłego i 40 zł za wzniesione budynki, wolne zebranie zasiewów oraz zapisano ewikcję i forum we wszystkich sądach, w tym Trybunale Lubelskim i sądzie kapturowym. Zapis sporządzono w Żytomierzu 18 lipca 1733 r.; za niepiśmienną wdowę podpisał się Antoni Wrzezowski [?], regent pograniczny kijowski, a ponadto Jakub Werszun [?], Remigian Czopowski [?], namiestnik grodzki owrucki, Aleksander Baranowski i Michał Eysment [?].

Nr w rękopisie: 10 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 16

1Oblata Laudi Con-

2foederationis Wdztwa

3Kiiowskiego w Zytomie-

4rzu na Seymiku Sanciti.

k. 16v

1Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego.

2Miesiąca Januarij, Osmnastego Dnia.

3Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie JegoKrolew-

4skiey Mci Zytomierzu, przedemną Janem Wa-

5lewskim Lenkowskim [?] Namiesnikiem Podwo-

6iewodztwa Grodzkim, Ztwu Wdztwa Kijowsk.

7y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskie-

8mi. Comparens Personaliter Jasnie Wielmożny

9Jmsi Pan Nikodym Kazimierz na Szumsku

10Woronicz Chorąży Owrucki Starosta Ostrzski Pod-

11wojewodzy Sądowy Grodzki Ztwu Wdztwa Ki-

12jowskiego, Pułkownik Woysk Koronnych Marsza-

13łek Konfederacyi Wdztwa Kijowsk. Originał Laudi

14na Seymiku Sub Vinculo Confoederationis w Zy-

15tomierzu odprawuiącymsię zgodnie postanowionego

16z podpisem Ręki swey własney przy Pieczęci przy-

17ciśnioney ratione introcontentorum dla wpisania

18do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich

19per oblatam podał de eo verborum qui sequitur

20tenore: My Rady Senatorowie, Xiażenta, Di-

21gnitarze, Urzędnicy y Całe in Universum Rycer-

22stwo Woiewodztwa Kijowskiego ad locum Consul-

23tationum Solitum do Zytomierza na Dzień Sze-

24snasty, Stycznia, za Uniwersałem od Jasnie Wielm.

25Jmci Pana Kazimierza na Steczczance Kustynie

26y Iwanczycach Steckiego Kasztellana Kijowsk.

27Dymirskiego Dydowskiego [?] Starosty, Pułkownika

28Woysk JegoKrolewskiey Mci y Rzeczypltey w Kusty-

29nie Anno Millesimo Septingentesimo, Trigesi-

30mo, Tertio, Die Vigesima Tertia Decembris wy-

31danym, a potym Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydzie-

32stego Czwartego, Dnia wtorego Januarij w Gro-

33dzie Kijowskim Oblatowanym ziachawszysię

34Naprzod Naywyższemu Bogu pokornym uniżamy

35[reklamant:] się

k. 17

1się Sercem wyznawaiąc że nasza Polskie y nas

2Sprawiedliwość Boska za grzechy nasze karze. Tegoż

3Pana Zastępow na pomoc biorąc aby naszym Radom

4y Sprawom miłościwie poblogosławić raczył. Revol-

5vendo zaś Annales za naszych Antecessorow y za

6Nayiaśnieyszych Monarchow y Krolow Polskich Wła-

7dysława, Kazimierza y Michała y teraz recenter

8za Swiętey Pamięci Nayiaśnieyszego Krola JMci

9Augusta Wtorego przez dyffidencyą et civile bellum,

10iakoż nihil citius Regna findit quàm diffidentia ni-

11hil secat nocivius quàm Sectæ Za ktorego Panowania

12Scisso navigabamus velo y nietylkoześmy byli Spe-

13ctatores et Speculatores Bonorum Malorumq[ue] Pa-

14triæ nostræ, ale też y experientyą sama doznaliśmy

15że lubo Bog za grzechy nasze fluctuare nas dopu-

16szczał, iednakże submergi niepozwalał, podczas roszy-

17[?] kich zaszłych Rewolucyi et fatalium Crisium

18na Rzeczpltą, kiedy turbidis agitamur ventis, im

19naywiększe na Rzeczpospolitą tanquam ex Equo

20Troiano wychodzą Utrapienia, Nieszczęśliwości, Za-

21mieszania, Woyny et malorum Iliades, na ten

22czas Kozackie buntownicze przytłuszone Carbones

23powoli, zarzą się in Scintillas, à potym exardescunt

24in flammas. Niewspominamy dawnieyszych Czasow

25iak ten ogień buntowniczy Poddaństwa naszego

26dotykał Rzeczpospolita nasza y Pograniczne Wo-

27iewodztwa ab Anno Millesimo, Sexcentesimo, Qua-

28dragesimo, Septimo, ad Annum Millesimum, Sexcen-

29tesimum, Sexagesimum, Primum, et moderno Seculo [skreślone: et moderno Seculo]

30moderno Seculo lat temu Dwadzieścia y kilka Paliy,

31Samuś, Abazyn, Iskra, y Inni zbuntowawszy naszych

32Poddanych Viperinum Virus obrocili byli na nas, y za

33Prowidencyą Boską per Clades et funera Martis San-

34guine mersi uskromieni y iak tylko bywa Rzeczplta o-

35bruta Calamitatibus albo Woysko nasze tylkości od-

36dali od Granicy, tak zaraz cæca Rabie sua infida fide

37genti nostræ recalcitrant ex Subditatu et de nostra

38[reklamant:] dimicant

k. 17v

1dimicant servitute. Jako w Wdztwie naszym przypo-

2minaiąc Daszkowszczyznę, Naliwaykowszczyznę iako y

3teraz knuią między sobą y włoczą się kupami napa-

4daią y Ludzi po Drogach zabiią, rabuią Dwory, Karczmy

5et iture in peius malitiae si non supprimantur in her-

6ba należy nam tedy provisionalem salutem obmyslić

7Woiewodztwu naszemu y bezpieczeństwo Domom

8y Familiom naszym, ad securitatem requiritur

9praesidium et auxilium, Praesidium Białeycerkwi ante-

10muralis nostri potrzebuie opatrzenia, auxilium

11Woysko Partyi Ukrainskiey tesię oddala czasem

12do Woiewodztw Bracławskiego y Podolskiego y cza-

13sem nasze Wdztwo odsłania pod godną Kommendą

14Wiel.go Jmci Pana Starosty Radomskiego Regi-

15mentarza Partyi Ukrainskiey iako Dignissimi Cu-

16stodis limitum Woiewodztw naszych Ukrainskich

17pro posse dosyć z siebie czyni, Jednakże niespusz-

18czaiąc się nam nato dla zaszczytu kraiu naszego

19dla bezpieczeństwa Fortun Domow naszych trzeba

20nam Wyprawy z Wdztwa żeby te Chorągwie wy-

21prawne in visceribus Wdztwa na uskromienie Pod-

22daństwa naszego prawie co Rok do buntow pory-

23waiącegosię nieodkrywaiąc granic naszych zawsze

24na granicy stali, a Wyprawa bez podatku bydź nie

25może, Podatki zaś bez Seymiku być niemogą

26uchwalone, y nakładane w wolnym narodzie, a Sey-

27mik nie z Interessu swego, ani z publicznego tylko

28z Prywatnego Interessu Bracia nasi od Braci na-

29szych maiores ditiones w Wdztwie naszym ma-

30iących niechcący Podatkow w Wdztwie naszym

31dla allewiacyi Poddaństwu swemu nieprzyimuią-

32cych Uchwał tak siła Laudami na Seymikach ile

33Szeleżnego y Czopowego postanowionych extra a-

34qualitatem wynoszących się placati muneribus że nie

35pamiętaiąc (że niepamiętaiąc) na przysięgę słowa żeś-

36my przysięgli wszyscy na Seymiku Poselskim Ante-

37konwokacyonalnym Dobro pospolite y Prawo trzy-

38[reklamant:] mać

k. 18

1mać Seymiki rwą, Prawo łamią, Taryffy stanowić

2niepozwalaią, a czymoże dziać się niesprawiedliwość

3większa kiedy przed lat Dwunastą stanowiliśmy Taryffę

4po ktorey postanowioney teraz w Udztwie naszym Wsiow

5nowych z Znaczną Poddaństwa Osiadłością tak wie-

6le znayduie się, bez naymnieyszey in usus publicos im-

7portancyi, ile gdy z dawniey osiadłych Wsiow do nowo

8osiadłych Słobod Poddani nam swawolnie wychodzą

9uciekaią, osiadaią, a tym wsiom, Miastom y Miastecz-

10kom z ktorych dawne bywaią Podatki, przez to nie

11znośna dzieie się krzywda et Summo piiaculo y dusze

12swe y Woiewodztwo gubią. [nawias na marginesie] Iuż tedy stosuiąc się do

13praktykowanych Przykładow w Rzeczypospolitey

14naszey zebysmy dla iednego albo kilku albo kilkuna-

15stu niezginęli wszyscy, kiedy się rwą Seymy niemo-

16gąc się ratować, salwować, cursu ordinario Consiliorum

17Seymow udaiąc się ad extra ordinarium Cursum to iest

18ad Ius naturae, ktore kożdemu Narodowi in extre-

19mis pozwolone et ante leges et jura Regnorum chodzić

20powinno to iest do Konfederacyi, ktorey zażywali

21Majores nostri Celebri memoria Anteactis Saecu-

22lis, iako to Jędrzeiowskiey, Wisliskiey, Gołembiiow-

23skiey, Tyszowieckiey y temi Konfederacyami le-

24ges et libertates utrzymywali, iako et nostro Saecu-

25lo Tarnogrodzka Konfederacya idąc a Maiori ad

26minus dla ugruntowania bezpieczeństwa y całosci

27Woiewodztwa naszego od ktorey Salus Populi depen-

28dvie spaiamy serca y animusze nasze, idziemy

29do Konfederacyi przeciwko tym Braci naszym ktorzy

30to Podatkow uchwalonych w Woiewodztwie naszym

31niewypłacaią, Taryffy stanowić niedopuszczaią,

32Porządku uczynić przez rwanie Seymikow zagra-

33dzaią, chcąc obrocić te wszystkie Podatki, ktore

34anterioribus Laudis są uchwalone y praesenti

35Laudo uchwalone będą uchoway Boże non in

36privatos usus, ale pro communi bono et conser-

37vatione Kraju na Chorągwie wystawione z Wo-

38[reklamant:] iewodztwa

k. 18v

1iewodztwa naszego y przeciwko tym ktorzyby przeszkadza-

2li do tego Podatku uchwalenia albo wypłacać niechcie-

3li tanquam contra Hostes Patriae et Palatinatus consurge-

4mus na Osoby y Dobra ich do ktorey Konfederacyi za Mar-

5szałka Wdztwa naszego z Imienia qua Sago qua Toga z

6Antenatow swoich zadziedziczałego ex rectefactis meritisq[ue]

7proprijs in bonum Oyczyzny à teneritudine aetatis suae im-

8pensis na rożnych publicznych z Woiewodztwa naszego

9funkcyach y Subselliach qualitate dignitate et perfecta

10recognitione wyprobowanego nulli w zyciu całym cui-

11piam adversae suspitioni podległego. Owszem clarissi-

12mae ac tenerrimae rectitudinis probatae illibataeq[ue] virtu-

13tis Emeritissimum Civem et Procerem nostrum Wiel[mo]żnego JmśćPana

14Pana Nikodema Kazimierza na Szumsku Woroni-

15cza Chorążego Owruckiego, Starostę Ostrzskiego, Podwo-

16iewodzego Sądowego Generału Wdztwa Kijowskiego

17Pułkownika Woysk JKMci y Rzeczypltey zapraszamy

18y obieramy, ktory Wiel[mo]żny JmśćPan Marszałek od nas

19obrany Sacro Iuramenti obligatur vinculo iakoż go

20in facie całego Seymiku in eam explevit Rotham:

21Ja N. Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w

22Troycy Swiętey iedynemu iako obowiązany będąc Mar-

23szałkowską funkcyą Konfederacyi Wdztwa Dobro pltte

24trzymać będę y ktoby Dobra pltego nietrzymał Podatkow

25w tak gwałtowney potrzebie teraznieyszey niewypłacał

26albo do wypłacenia przeszkadzał przeciwko temu iako wzrusza-

27iącemu pokoy pospolity w Wdztwie także przeciwko Pod-

28danstwu naszemu buntuiącemu się powstane Woie-

29wodztwa nieodstąpię, Tak mi Panie Boże dopomoż

30y niewinna męka Jego, A iako w Rzeczypltey Lacede-

31monskiey co Miesiąc renowowali iuramenta choć u

32Pogan o czym piszą Authorowie Senatus Romani [?] Reipl[ic]ae

33Rex autem Xenophon [?] Rne [?] suo tak y my lubosmy

34przysięgali na Seymiku Poselskim Antekonwo-

35kacyonalnym Dobra pospolite trzymać sine Confoede-

36ratione teraz sub vinculo Confoederationis tenże Jura-

37ment in hanc renowuiemy Rotham: Ja N. Przysięgam

38[reklamant:] Panu

k. 19

1Panu Bogu w Troycy Swiętey iedynemu, iż renowu-

2iąc przysięgę na Seymiku Anteconvocationis Dobro tę [?]

3trzymać będę, y ktoby do braciey tego nietrzymał Podatku

4w tak gwałtowney potrzebie teraznieyszey niewypła-

5cał albo do Wypłacenia przeszkadzał, przeciwko temu

6iako wzruszaiącemu Pokoy pospolity w Woiewodztwie,

7także przeciwko Poddaństwu naszemu buntuiącemu

8się powstanę, JW. Jmci Pana Marszałka od nas obra-

9nego nieodstąpię tak mi Panie Boże dopomoż y nie-

10winna męka iego. Ytak Jasnie Wiell. Jmści Pan Kazi-

11mierz Stecki Kasztellan Kijowski y Wiell. Jchść

12PP. Alexander na Olewsku Niemirycz Sędzia Ziems.

13Kijowski, Michał Pawsza Podczaszy Zytomierski,

14Maciey Trypolski Podstoli Zytomierski, Franciszek

15Stecki Podstoli Ziemski Podstarosci Grodz. Owrucki

16Adam Stecki Łowczy Kijowski, Michał Stecki Łow-

17czy Owrucki, Michał Jakowski [?] Czesnik Zytt. Kazi-

18mierz Minski [?] Woyski Kijowski, Stanisław na Przybor-

19sku [?] Niemirycz Kasztelanic Połaniecki, Jan Potocki

20Czesnik Owrucki, Łukasz Bohdanowicz Miecznik

21Ziemski, Pisarz Grodz. Kijowski, Jan Woynarowski

22Podstoli Bracławski, Jan na Starosielcach Jakubow-

23ski Miecznik Zytt. Jozef Zwierzchowski Miecznik

24Owrucki, Stefan Myszuna [?] Stolnik Potocki [?] Pułkownik

25Ordynacyi ostrogskiey, Andrzey Trzeciak Miecznik

26Czerniechow.ki Pisarz Grodz. Zytt. Wawrzyniec Potoc-

27ki Skarbnik Zytt. Jan Choiecki Skarbnik Owrucki,

28Michał Fedkiewicz Horodniczy Owrucki, Grzegorz

29Potocki Regent Ziemski Kijowski, Jozef Czernowski [?]

30Starościc Wanowski [?], Jan Trypolski Łowczy Msci-

31sławski, Konstanty Trypolski Podczaszy Wendenski,

32Jan Waniewicz, Stanisław Zielinski, Piotr Łumie-

33niecki [?], Antoni Kosciuszko, Kazimierz Korczewski,

34Jgnacy Zwolinski Miecznik Latyczewski, Michał

35Strybyl Czesnik Nowogr. Andrzey Nowicki, Jan

36Denisko, Antoni Korczewski, Franciszek Skorupka

37[reklamant:] antoni

k. 19v

1Antoni Swięcicki, Iozef Truszkowski, Stefan Moczul-

2ski Skarb. Czern. Mikołay Palimowski, Ian Moczul-

3ski, Michał Trypolski, Bazyli Synhaiewski, Ian Ker-

4luszka [?], Ignacy Lewkowski, Ian Lewkowski Na-

5miesnik Grodzki Kijowski Iozef Ruszkocki [?], Da-

6niel Wyhowski, Ignacy Czaplic Skarbnik Mscisł.

7Andrzey Wierzchowski, Antoni Mokrzycki, Ian Iaro-

8szewicz, Samuel Talko, Woyciech Buderacki, Fran-

9ciszek Niedzwiedzki Iozef Ziołkowski, Iozef Bude-

10racki Stefan Niezwoierowski [?], Antoni Bokiiewski [?], Ro-

11muald Buderacki, Ian Kunicki, Piotr Skorupski,

12Ian Rudnicki, Antoni Wrzeszewski [?], Bazyli Lewkow-

13ski, Franciszek Kamienski, Michał Sadowski,

14Theodor Lewkowski, Władysław Kunicki, Ian Choie-

15cki, Paweł Humieniecki, Zbigniew Kunicki, Michał

16Wdziekoński, Teodor Bech, Ian Kurowicz [?], Bazyli

17Hurkowski, Adam Kozmian, Kazimierz Thorzewski [?],

18Iakub Zerebiło, Stefan Ziołkowski, Ian Hurkowski,

19Lukasz Rybinski, Kazimierz Pozdziecki [?], Iozef Ko-

20twinski [?] Skarbnik Bracławski, Alexander Bara-

21nowski, Michał Wyhowski, Ian Kurowski, Ierzy Wa-

22sowicz Staroscic Kisłacki [?], Władysław Wazdziewski [?],

23Stanisław Tyszka [?] Czesnik Płocki, Ian Borysowicz

24Franciszek Brzostowski, Franciszek Baczynski,

25Stefan Didkowski, Wawrzyniec Lewkowski, Ian

26Katowski [?], Michał Sobieszczanski, Samuel Didko-

27wski, Iakub Synhaiewski, Ierzy Pieńkowski, Iozef

28Pieńkowski, Ian Drużbinski, Andrzey Twardowski,

29Theodor Redczyc [?], Felicyan Bartkowski, Michał

30Paszkowski, Iakub Moszkowski, Teodor Zydacho-

31wski, Felicyan Trzeciak, Ian Hulanicki, Iozef

32Czechowski, Ian Nieumierzycki, Mikołay Skuratow-

33ski Horodn. Kij. Ian Waskowski [?], Franciszek Piotrowski,

34Paweł Chodakowski, Ian Hejewski [?], Tomasz Białoc-

35ki, Piotr Wierzbienski [?] Łowczy Płocki, Remigian

36Czopowski [?], Daniel Kalenski, Bazyli Wyszpolski,

37Ignacy Wyszpolski, Stefan Pruszkowski, Marcin Zu-

38[reklamant:] kowski

k. 20

1kowski Stolnik Czerski, Stefan Didkowski, Jozef No-

2wosielecki, Paweł Waśkowski, Władysław Lenkiewicz

3Łowczy Kowienski [?], Tomasz Zubr, Szymon Niemiryczy-

4cki [?], Konstanty Potemski, Ignacy Misiewicz [?], Jozef Pru-

5szynski, Chorąży Nikłomierski [?], Michał Maydanowicz,

6Jan Pliszczynski, Zacharyasz Didkowski, Jakub Ba-

7ranowski, Jozef Baranowski, Mikołay Żurakowski, A-

8lexander Didkowski, Adam Zradynski [?], Samuel Mirec-

9ki [?] Stanisław Pawłowski [?], Alexander Kulczycki

10Michał Borowski, Jakub Domaradzki, Stefan

11Moszkowski, Jan Kozinski, Jachim Czopowski,

12Terenty Czopowski, Jan Turzanski [?], Piotr Dorgieło [?]

13Jan Kalenski [?], Jan Czopowski, Roman Zawadzki,

14Bazyli Netyksza, Jan Daszkowski, Konstanty

15Dynski, Jerzy Chołodecki, Michał Talko, Benedykt

16Malinowski, Podł. Grodz. Stefan Kaminski Regent

17Grodz. Winn. Jan Wyrzykowski, Eliasz Białoszycki

18Maciey Zubowski, Michał Wyszotrawka, Samuel

19Kostiuszko, Jan Sadowski, Kazimierz Chojecki

20Burgrabia Kijowski, Jan Chojecki Namiesnik Grodz.

21Zytt. Jurament rotha wyżey wyrażoną wykonali.

22Po ktorym Juramencie do JMci JMci Pana

23Marszałka naszego Konfederackiego WW Jchmciów

24PP. Konsyliarzow to iest Alexandra Niemirycza

25Sędziego Ziemskiego Kijows. Michała Pawsze

26Podcz. Zytt. Macieja Trypolskiego Podł. Zytt.

27Franciszka Steckiego Podstolego Ziemskiego Pod-

28starosciego Grodz. Owruckiego, Michała Jackowskie-

29go Czesnika Zytt. Adama Steckiego Łowczego Kijow.

30Pułkownika Woysk Koronnych, Michała Steckiego

31Łowczego Owruckiego, Stefana Nissuna [?] Stoln. Podol.

32Pułkownika Ordynacyi Ostrogskiego Kazimierza

33Ilinskiego Woyskiego Kijowskiego Łukasza Boh-

34danowicza Miecznika y Pisarza Kijowskiego Ja-

35na Jakubowskiego Miecznika Zytt. Jozefa Zwierz

36[reklamant:] chowskiego

k. 20v

1chowskiego Miecznika Owruckiego, Stanisława na

2Przyborsku Niemirycza Kasztell. Połaniec. Jana Potoc-

3kiego Czesnika Owruckiego, Wawrzyńca Potockiego Skar-

4bnika Zytomierskiego, Andrzeja Trzeciaka Miecznika

5Czerniechowskiego Pisarza Grodz. Zytt. Jana Chrzeckiego [?]

6Skarbnika Owruckiego, Jana Woynarowskiego Podstoll.

7Braclt. Michała Fedkiewicza Horodniczeg.o Owruckiego,

8Stanisława Tyszę Bykowskiego Czesnika Płockiego

9Ignacego Zwolinskiego Miecz. Latycz. Piotra Wierz-

10bieńskiego [?], Łowczego Płockiego, Jana Trypolskie-

11go Łowczego Mscisławskiego, Konstanty.go Trypols-

12kiego Podczaszego Wendynskiego [?], Łukasza Rybin-

13skiego Stoll. Zytt. Iozefa Czosnowskiego, Starościca U-

14łanowskiego, Michała Strybyla [?] Czesnika Nowogrodz.

15Marcina Zukowskiego Stolnika Czerskiego Mikołaja

16Kuratowskiego [?] Horodz. Kijow. Michała Wyhowskiego

17Skarbnikowicza Zytt. Obieramy y Upraszamy pod ktorego

18tak Przysięgłym Wiell.o JmPana Marszałka Mar-

19szałkowstwem przy tey Konfederacyi Zycia y Fortu-

20ny nasze sakryfikowac gotowi będąc za Wiarę Swiętą

21Katholicką przy Dobru pospolitym y Zachowaniu per

22Omnia Praw naszych do ostatniey krwie kropli

23sine dolo obstawac obowiązuiemy się. A że w kraju

24naszym odkryły się po Ukrainie z Chłopow y Poddanych

25naszych bunty ktorzy poczawszy się w kupy zgroma-

26dzac ludzi po Dobrach rozbiiaią wsie miasta na-

27padaią rabuią y rozne plus hostili modo exorbi-

28tancye czynią dla tego tym złym y podobnym ne in

29pejus excrescant zabiegaiąc excessom z ktorych po-

30czątkow niedawnemi czasy diluvium innocentis

31Sanguinis longo interstitio temporis w Wdztwie

32naszym panowało Zaciąg Chorągwi Dziewięciu

33postanawiamy, do ktorych za Rotmistrzow Jaśnie

34Wiell.o JmŁo Pana Kazimierza na Steczbance

35y Kustynie y Iwanczycach Steckiego Kasztella-

36na Kijowskiego Dymirskiego, Dydowskiego etc

37[reklamant:] Staroste

k. 21

1Starostę JWiettᵒ Jmći Pana Nikodema na Szumsku Wo-

2ronicza Chorążego owruckiego Marszałka naszego Kon

3federowanego Wdztwa, tudziesz Wiett Jchmćw PP. Micha-

4ła na Dorohiniu Paszę [?] Podczaszego Zytt: Kazimierza

5Stinskiego [?] Woyskiego Kijowskiego Stanisława na Przy-

6borsku Niemirycza Kasztell Pott: Łukasza Bohdano-

7wicza Miecznika Ziemskiego y Pisarza Grodᵗ Kijowskieg

8Jana Jakubowskiego Miecznika Zytt: Jana z Woynarowic

9Woynarowskiego Podstoll: Bractł: Jozefa Czosnowskiego Sta-

10rościca Ułanowskiego Obieramy y upraszamy aby Jchmśći

11PP. Rothmistrze wiaknaysprętszym czasie Sumptem Wo-

12iewodzkim zaciągnowszy ludzi woiennych na koniach do-

13brych, z Moderunkiem należytym Chorągwie popodno

14sili y Ordynansowi Jasnie Wiettᵒ Jmći Pana Kasztella-

15na Kijowskiego, y JWiettᵒ Jmći Pana Marszałka na-

16szego Konfederackiego paryerowali, ktorzy communi-

17cativo consilio z sobą postanawiać będą y cokolwiek po-

18stanowiono przez Jchmćw pro necessitte Temporis & belli

19będzie, to wszytko pro rato firmo et grato, przyiąć obie-

20cuiemy. A że Chorągwie ktore zaciągamy bez płaty o-

21beyść się niemogą, Przeto reassumendo dawne Lauda

22ktoremy Czopowe y Szeleżne postanowione, teżdá-

23mo utwierdzamy Obliguiąc wszytkich Dziedzicow

24Zastawnikow et quocunq: Titulo Dobr Possessorow

25ktorzy niewypłacili lub niedopłacili aby pomienione

26Podatki Czopowego, Kotłowego, y Szeleżnego na lat

27szesć przeszłe uchwalone juxta tenorem Laudorum

28conndescriptorum [?] in Spacio dwoch niedziel z Powiatu Zyto

29mierskiego do Zytomierza, z Owruckiego do Owru-

30cza, do Rąk Jchmćw PP. Exaktorow przeszłemi Lau-

31dami naznaczonych wypłacili á Jchmśći PP. Exa-

32ktorowie lub ich Subkollektorowie aby attentowali

33y wybierali ktory kolwiek zaś tego Podatku w Czasie

34pomienionym niewypłaci, tedy ma procedere executio

35Militaris super Bona Renitentium. Aby zaś tego

36[reklamant:] Podatku

k. 21v

1Podatku Kurrencya nieupadała tedy pomienione Czopowe

2y Szelężne in perpetuum Stanowiemy y Taryffę Szelę-

3żnego Kotłowego y Czopowego w Owruczu postanowić zle-

4camy ktory Podatek na Zapłacenie Woysku, Ponieważ

5niewystarczy, Przeto z Dobr Krolewskich y Duchownych

6w Wdztwie naszym leżących w czyieykolwiek Possessyi

7zostaiących Hyberne uchwalamy, aby Ichmść Tenu-

8tary in tam Urgenti necessitate Wdztwa za Assygna-

9cyą JWiel.go Jmći Pana Marszałka wypłacili y antici-

10pative evitando Exekucyi złożyć kazali, ktorą Hyberne

11w Owruczu JW Jmść Pan Kasztellan Kijowski y JW

12Jmść Pan Marszałek Konfederacki z Wielmożnemi

13Ichść PP. Konsyliarzami postanowi. Że zaś te Woysko

14nietylko dla obrony kraju naszego, ale też evitando peri-

15culum własnego Zdrowia y Życia przeciwko buntuiącemu się

16Poddanstwu naszemu erigitur. A zatym Pogłowne od

17Diakow, Żydow y Pilipowcow, także a vagabundis Personis

18przykładem drugich Przeswietnych Woiewodztw stano-

19wiemy w całym Woiewodztwie naszym od Diaka każdego

20po Tynfow dwa, w Miastach à w Wsiach poiedynemu

21Tynfie od każdego Żyda, Żydowki, exceptis pupillis mi-

22norrenibus, Pilipowca Pilipowki, Komornika Komor-

23nicy, Winnika Winniczki, Żydowskich Sług et à

24qualibet Vagabunda Persona po Tynfow dwa, ktory Po-

25datek aby Żydzi mediante prout non celarunt Jura-

26mento ze Wsiow w Kahale przez Żyda, a z Kahału przez

27Żydow dwoch na mieyscu niżey wyrażonym praestando

28tamże Podatek Pogłownego z Powiatu Kijowskiego

29y Żytomierskiego do Żytomierza, à z Powiatu Owruc-

30kiego do Owrucza za poprzedzaiącym od JW Jmci Pa-

31na Marszałka propter notitiam Uniwersałem kom-

32portowali y komportowaney z Powiatu Owruckiego do

33Rąk WW Ichmćw PP. Konstantego Trypolskiego Pod-

34czaszego Wędyńskiego, Felicyana Trzeciaka Regen-

35ta Owruckiego y Mikołaia Skuratowskiego Horod.

36Kijows.

k. 22

1Kijowskiego, A zaś od Pilipowcow w Powiatach Kijowskim

2y Zytomierskim do Rąk Ichmw PP. Stefana Didkowskie-

3go, Pawła Chodakowskiego y Antoniego Mokrzyckiego

4aby oddali wypłacili y przed niemiż Jurament wykona-

5li iako nieutaili osob takowych od ktorych Pogłowne

6płacone bydź ma. Także z Powiatu Zytomierskiego

7y Kijowskiego Pogłowne Dziacy Zydzi y Vagabundæ

8Personæ Sposobem wyżey wyrażonym do Rąk WW. Ichm

9Panow Pawła Humienieckiego Chorążego Smolenskieg

10y Antoniego Kustiuszkiewicza aby wypłacali zaiedno

11od wszytkich wyżey wyrażonych osob we wsi kwitem lub

12in Casu niewypłacenia Sami Ichmość PP. Exaktorowie po

13wsiach y Miastach iezdząc aby rewidowali y pomienio-

14ny Podatek wybierali, A potym za Asygnacyą JW.

15Jmci Pana Marszałka komu będzie dana wypłacali, à

16sobie in vim pretij od każdego kwitu po groszy Piętnaście

17ze wsi, à z Miasta po Złotemu y groszowego od Złotego

18po groszy Trzy odbierali, à potym Samiż Realitatem

19swoiey exakcyi w Grodzie ktorymkolwiek przed JW.

20JmP. Konfederackim Marszałkiem poprzysięgli. Do wy-

21bierania Kołowego to iest od koła Młynowego na Rzece

22nieustaiacey nieexcypuiąc faluszowych y Stępowych

23tudziez Rudenskich od każdego koła nieustaiącego po

24Złł Poll. Cztery a zaś od koła na Stawach y ustaiacey wo-

25dzie będącego po Złł Poll dwa uchwaliwszy uprasza[my]

26aby Jmść Pan Jakub Zerebiło [?] y Antoni Korczewski [?]

27w Powiecie owruckim iezdząc, à zaś Jmść Pan Palimow-

28ski [?] y Ziołkowski w Powiatach Zytomierskim y Kijow-

29skim lustrowali y Podatek pomieniony odbierali a sobie

30kwitowe y groszowe iako y Exaktorowie Pogłownego od-

31bierali Niewprzod iednak wszyscy Ichmość PP. Exakto-

32rowie ad expediendam functionem suam przystępia

33aż za Uniwersałem od JW. Jmci Pana Marszałka

34ad notitiam wydanym, A po wybranych Podatkach

35realitatem expeditæ suæ functionis et Impertentiæ [?]

36Juramentem w Grodzie ktorymkolwiek przed JW. Jmcią

37Panem Marszałkiem lub circa Cadentiam Sądow Mar

38szałkowskich

k. 22v

1szatkowskich komprobowai będą powinni. Co się dotycze

2Czopowego y Szelężnego w Wsiach Braci Szlachty Wia-

3ry Mieszkaiących Ponieważ ciż Ichmość Bracia nasi

4z nami iedność rozumieiąc y inadversis Socii y dysmem-

5bracyi w Wdztwie niechcą [?], Przeto onym Consensu o-

6mnium pomieniony Podatek pro hac vice kondonuiemy.

7Remanenta zaś dawnych Podatkow Woiewodzkich

8ktore tylko na Dobrach czyichkolwiek zalegly obracamy

9na Woysko ktore erigimus y też Podatki za Asygnacyą

10JW Jmci Pana Marszałka Konfederackiego maią

11być płacone, Alubyśmy uchwalili Podatki na zaciąg

12Woyska że iednak z tey impertancyi niewiele może być

13płatnego woyska C. ktorego JW Jmci Panu Kasztella-

14nowi Kijowskiemu y JWiell. Jmci Panu Marszałkowi

15naszemu Konfederackiemu uformowania quantitatis

16et qualitatis Komputow Choragwi daiemy potestatem.

17Przeto ad augendo iesze vires w Woiewodztwie naszym

18per Copias militares na usmierzenie Haydamackiey

19buntowniczey iadowitey Chłopow naszych Swywoli

20z każdego Dymu po Czterech Pachołkow cuiuscunque

21generis sint byleby nie Kozacy na Koniach dobrych

22z Szablami, Pistoletami y Flintami, tudziez w Mo-

23derunku y barwie należytey uchwalamy, Stanowiemy

24y obliguiemy Wszytkich Ichmciow Dziedzicow y Posses-

25sorow amore boni Publici aby pomienione Poczty iak

26nayprędzey za Ordynansem Naypierwszym na mieysce

27od JW Jmci Pana Kasztellana Kijowskiego y JWiell.

28Jmci Pana Marszałka naznaczone stawali, kto zaś

29Moderownego Pachołka niewyprawi postanawiamy za

30każdego Pachołka dać po Złł Poll. Trzysta na wysta-

31wienie onego do Rąk JW Jmci Pana Marszałka na-

32szego Konfederackiego ktokolwiek zaś tey naszey

33Uchwale miałby być przeciwny y niechciał wznieco-

34nego przez bunty Chłopskie przytłumić pożaru y na Woy-

35sko postanowionych niepłacił Podatkow oraz do naszey

36konfederacyi et ad unionem Animorum armorumque niech-

37ciał przystąpić, takiego pro hoste Patriae y Wdztwa

38[reklamant:] naszego

k. 23

1naszego deklaruiemy y Upraszamy Jasnie Wiel.go

2Jmci Pana Kasztellana Kijowskieg.o aby in absentia J.

3Wiell.o Jmci Pana Woiewody Kijowskieg.o wydał Uniwersały

4ad commovendam et congregandam Nobilitatem persuen-

5damq. executionem super Bonis Ejus. Insuper obli-

6guiemy Jasnie Wiell. Wiell. Jchmw Panow Dziedzicow

7Zastawnikow, et quocunq. Titulo Dobr Possessorow, tudziez

8Jchmw Panow Ekonomow, Administratorow y Podstaro-

9scich aby wszędzie po Miastach Miasteczkach y

10wsiach Nemine excepto Mieszczanom Pospolstwu

11y Poddaństwu w Cerkwiach wraz z Popami kazali przy-

12siądz super fidelitatem Panom swoim iako do żadnych

13buntow, swewoli niebędą się pobierali owszem o

14ktorymkolwiek buntowniku, iakieykolwiek kon-

15dycyi Człowieku przewiedzą się, aby do Zamkow y

16Dworow Panom przytomnym lub ich administrato-

17rom donosili y onych nieochraniali dla czego Ja-

18snie Wiel.go Jmci Pana Marszałka upraszamy

19aby Uniwersały z podpisem Ręki swey własney

20żeby wiadomosci wszystkich doszło to nasze posta-

21nowienie po Parafiach porozsyłać raczył. Nako-

22niec zakazuiemy mocą teraznieyszego postanowie-

23nia aby Zydzi w Woiewództwie naszym mieszkaiące ża-

24dnych Podatkow do Kahałow Pinskieg.o y Ostrogskieg.o

25nie wypłacali, Ponieważ pomienione Kahały sub

26Titulo publicznego Podatku na nich włożonego

27in privatum onerum suorum, ktore na ich extendują

28Kahały deportationem pieniądze od naszych Zy-

29dow wybierane obracaią. A teraz nasi Zydzi Po-

30głowne ad Aerarium Woiewodztwa wypłacić obli-

31gantur. Wniesione zas in Gremium Nostrum od Wielu

32Jchmw Obywatelow Woiewodztwa Naszeg.o skwery-

33menie przeciwko Sądowi Kapturowemu Woie-

34wodztwa Naszego Kadencyi Zytomierskiey o

35nieodtrzymanie Kompozycyi w Warszawie z racyi

36rozdwoionego Sądu Kapturowego nastąpioney

37mocą y powagą Seymu Convocationis stwierdzoney

38a Kadencye Sądow niewedług Terminu Seymu

39Convocationis zaczynane, tudziez o uciązliwe

40sądzenie y Processami aggrawowanie iustam

41merentur Compassionem. Przeto co przeciwko

42Dekretom ktorzyby vim legis saperent, iako

43tez de male obtento Processo qui eo ipso

44[reklamant:] cassus

k. 23v

1cassatur w Sądzie należny ostrzegamy każdemu

2ukrzywdzonemu drogę, a teraźnieyszey Kadencyi Kon-

3demnaty in Januario w Zytomierzu niewedług Ter-

4minu Zaczętey, iako robore et vi Constitutionis na

5Seymie Convocationis postanowioney znięsione tak

6Consensu Omnium Kassuiemy. A teraz Ponieważ Wo-

7iewodztwo Skonfederowawszy się y Iuramentem

8vinculum Konfederacyi zmocniwszy ex vi tey

9ze Konfederacyi a nay bardziey będąc in tractu

10pospolitego Ruszenia in virtute Constitutionis

11Anni Millesimi, Sexcentesimi, Vigesimi, Primi,

12unanimi nostro Consensu obstamus et inhibemus

13Wiell. Ichmm Panom Sędziom Kapturowym utriusque

14Collegij tam Zytomiriensis, quam Ovrucij aby raczyli ab

15ulteriori Sądow swoich abstinere exercitio sub

16nullitate Decretorum omniumque Actuum. Owszem

17Ponieważ Skonfederowaliśmy się circa tuitionem

18Praw y Wolnosci Naszych adeoque omnia Consilia

19et Iudicia lubo extra ordinario zwykły bywać

20Cursu przecież aby Sprawiedliwosci Swiętey

21nieustała Administracya upraszamy Jasnie W.

22Jmci Pana Marszałka Naszego Konfederackiego

23aby Sprawy Sądowi Konfederackiemu nale-

24żące z Wiell. Ichmi Pany Konsyliarzami absen-

25tia unius v plurium non obstante dummodo sex

26adsint sądził y zaczęte Sprawy w Sądach Ka-

27pturowych continuet winnych karał et uni-

28cuique justitiam tribuat, Determinacyą Kadencyi

29Sądow in manus et dispositionem JW. Jmci Pa-

30na Marszałka oddaiemy. Ktory Jasnie Wiell.

31JmPan Marszałek przez wydanie Uniwersału złoże-

32nie Sądow obwiescić ma. A że ieżeli kiedy ex inter-

33venientibus motivis et materijs, tym bardziey pod

34czas teraznieyszey konjunktury wyciągać będą potrze-

35by ziazdow y Kongressow dla zupełney całego Woiewodztwa

36Rady tę opportunitate zachowuiemy y żeby za znie-

37sieniem się z Wiell. Ichmi PP. Konsyliarzami JW.

38Jmci Pan Marszałek Konfederacyi naszey swoim de-

39terminował Uniwersałem. A zas naznaczenie Cza-

40su y Mieysca committimus potestati tegoż Ja-

41snie Wiel. JmP. Marszałka z W. Ichmi PP. Konsyliarzami.

42Oraz Skrypt w Ręce JW. Pana Marszałka dany y podpisany w

43[reklamant:] ktorym continet

k. 24

1continetur postanowienie dobrego porządku Wdztwa

2naszego Consensu omnimo approbuiemy y zmacniamy.

3A że insurgente pessima gente Rustica w tym kraju dalszych

4trudno konczyć Wdztwa Interessow, iako to ułożenia z no-

5wey Lustracyi Taryffy y wysłuchania Kalkulacyi tak

6Ichmw PP. Grodowych Namiesnikow którzy dyspozycyą

7odbierania Podatkow maią sobie oddaną iako też Ichmw

8Panow Contrahentow wszelakich podatkow importancyi

9y ich Subkollektorow, Przeto też ułożenie Taryffy, wysłucha-

10nia Kalkulacyi, y innych Zakonczenie dobrym zachowa-

11niem Wdztwa Interessow ad Diem Vigesimam Tertiam

12Currentis do Owrucza przenosiemy y do Zakonczenia

13przy powadze JW Jmci Pana Kasztellana Kijowskieg

14JW Jmci Panu Marszałkowi z Wiell: Ichmmi PP.

15Konsyliarzami ad minimum Szesciu przytomnemi zle-

16camy, A cokolwiek postanowi pro rato, firmo, et grato, ak-

17ceptować przyrzekamy, Obliguiąc Ichmw Panow Lustrato-

18row aby Lustracye na czas naznaczony komportowali.

19A zaś Ichmw PP. Kontrahentow, Exaktorow, Subkolle-

20ktorow, Namiesnikow Grodzkich aby dla uczynienia

21Kalkulacyi stawali y one przed JW JmPanem Mar-

22szałkiem y WW Ichmi Panami Konsyliarzami lub

23Sądem Marszałkowskim sub poena Peculatus uczy-

24nili. A lubo Powiaty na Fundamencie Konstytucyi

25Anni Millesimi, Sexcentesimi, Quinquagesimi, Noni,

26nierozgraniczone dotąd zostaią, iednakże za postano-

27wieniem na całe Wdztwo y ułożeniem nowey Ta-

28ryffy obliguiemy Jmci Pana Namiesnika Grodzkie-

29go Kijowskiego, aby z Powiatu Kijowskiego, Jmci Pa-

30na Namiesnika Zytt: aby z Powiatu Zytomierskieg

31JmPana Namiesnika Owruckiego aby z Powiatu Owr.

32według nowo postanowioney Taryffy Podatki na Regu-

33larną Płacę Woysku uchwalone odbierali ieden

34drugiemu prepedycyi nieczyniąc, Chorągwiom Re-

35partycyą w Wdztwie naszym maiącym wypłacali.

36Od Prześwietnych Woiewodztw Sandomierskiego,

37Wołynskiego y Bracławskiego tudzież od Rycerstwa

38Partyi Ukraińskiey przez Godnych Posłow respekt y affekt

39[reklamant:] cum recto

k. 24v

1cum recte factor[?] communicatione iako Wdztwo Nasze

2wdzięcznym przyimuie Sercem, tak wzaiemnie cer-

3tiuiąc zlecamy JW Jmci Panu Marszałkowi aby na

4Instrukcye adaequate Reskrypta z podpisem Ręki Swoiey

5podawai raczył, Maiąc przytym doskonałą recogni-

6cyą Godnego Imienia Wielb.o Jmci Pana Jana De-

7niska Komornika Granicznego Czerniechowskiego Oby-

8watela Naszego ktorego Antecessorowie nietylko w tym

9Wdztwie optimas ditiones mieli grodowemi gaudebant

10Starostwami, aletez w całey Rzeczypłtey wielkiemi

11Bzycili się Zasługami, A teraz tenze Jmć Pan Denisko

12w kole naszym lacrymabunde żali się na Jmci Pana Ko-

13zulinskiego [?] Gubernatora Pawołockiego, ktory nietylko

14przedtym rozne Szlacheckiego Stanu inkarcerował oso-

15by y z Woiewodztwem illicitis postępował medijs, aletez

16teraz tegoz Jmci Pana Deniska ut fertur miał opprime-

17re, laedere Seditiones na niego struere ac incarcerandi[?]

18minari. Przeto tey subveniendo Kwerymoniy Obli-

19guiemy JW Jmci Pana Marszałka Naszego Konfe-

20deraciego, aby za Dowodem Słusznym godnosci

21Jmci Pana Deniska ne dilatentur mała w Wdztwie Na-

22szym niedowodzbnym[?] succurrere raczył Sądem. Na

23ktore to Sądy Marszałkowskie Pozwy pod Imieniem

24y Pieczęcią JW Jmci Pana Marszałka wynoszone

25być maią. A teraz iakesmy się sprzysięgli iedność

26trzymać, tak tez nasze utwierdzaiąc postanowienie

27Zapraszamy wszytkich Ichmciw PP. Obywatelow

28Urzędnikow Ziemskich Grodzkich Umnieyszych[?]

29Panow aby na przyszłych Kongressach Naszych

30naypierwey ziednoczywszy się z nami do podobney że

31raczyli accedere przez wypełnienie Juramentu Kon-

32fidencyi y Konfederacyi, Sinsecus[?] niemieliby w czasie

33teraznieyszym accedere ad Unionem animor[um] to care-

34bunt activitate omni na wszelkich ziazdach y Kon-

35gressach, ktory obowiązek non praeiudicabit nec liga-

36bit tych Ichmciw, ktorzy in obsequio publico Rzeczy-

37pospolitey zostaią. A te Laudum sub vinculo Con-

38foederationis postanowione Wielbnemu Jmci Panu

39Marszałkowi Konfederackiemu podpisać y do

40[reklamant:] Grodu

k. 25

1Grodu Kijowskiego podać zlecamy. Działosię w Ży-

2tomierzu in loco Consultationis Solito Roku Tysiąc,

3Siedmset, Trzydziestego, Czwartego, Dnia Szesnastego,

4Miesiąca Stycznia. U tego Laudum Podpis Rę-

5ki JWiel.go JMci Pana Marszałka Konfederackiego

6przy Pieczęci przycisnioney w te Słowa: Nikodem

7Kazimierz na Szumsku Woronicz Cheražy ow-

8rucki, Starosta Ostrzski, Generału Woiewodz-

9twa Kijowskiego Podwoiewodzy Sądowy, Pułkow-

10nik Woysk Koronnych Marszałek Konfede-

11racyi Woiewództwa Kijowskiego mppria (Locus

12Sigilli.) Ktoryiżeto oryginał Laudi, za podaniem

13y Prozbą wyż mianowanego Jasnie Wiel.go JMci

14Pana Marszałka, à za moim Urzędowym Przyięciem

15wszytek z Początku aż do końca słowo w słowo do

16Xiąg ninieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Laudum Confoederationis ... Sancitum – uchwała konfederacji województwa kijowskiego postanowiona na sejmiku w Żytomierzu; Wdztwa – Województwa.

„Comparens personaliter” – stawiwszy się osobiście; „sub vinculo confoederationis” – pod węzłem konfederacji; „ratione introcontentorum” – z racji treści; „per oblatam” – przez oblatę; „de eo verborum qui sequitur tenore” – tej treści słowami, jak następuje; „ad locum consultationum solitum” – na zwykłe miejsce obrad; data uniwersału: 23 XII 1733. Notka marginalna: „poprawiono, a oryginał znajduje się w aktach”. Laudum sejmiku konfederackiego woj. kijowskiego, Żytomierz 16 I 1734, oblatowane 18 I 1734; tytuł i numer wpisu prawdopodobnie na poprzedniej stronie.

Fragment łacińskich wtrętów: „revolvendo annales” – przeglądając roczniki; „recenter” – niedawno; „civile bellum” – wojna domowa; „nihil citius regna findit quam diffidentia, nihil secat nocivius quam sectae” – nic szybciej nie rozbija królestw niż nieufność, nic szkodliwiej nie dzieli niż stronnictwa; „scisso navigabamus velo” – płynęliśmy z rozdartym żaglem; „spectatores et speculatores bonorum malorumque patriae nostrae” – widzami i obserwatorami dobra i zła naszej ojczyzny; „fluctuare… submergi” – kołysać się… zatonąć; „fatalium crisium” – fatalnych przesileń; „turbidis agitamur ventis” – miotają nami burzliwe wiatry; „tanquam ex equo Troiano” – jakby z konia trojańskiego; „malorum Iliades” – Iliady nieszczęść; „carbones… in scintillas… exardescunt in flammas” – węgle… w iskry… rozpalają się w płomienie; daty: od 1647 do 1661 r.; „moderno seculo” – w obecnym stuleciu; „viperinum virus” – żmijowy jad; „per clades et funera Martis sanguine mersi” – przez klęski i śmierci wojenne we krwi pogrążeni; „obruta calamitatibus” – przytłoczona nieszczęściami; „caeca rabie sua infida fide genti nostrae recalcitrant ex subditatu et de nostra dimicant” – w ślepym szale, wiarołomnie wobec naszego narodu, wyłamują się z poddaństwa i przeciw naszej… walczą. Wzmianka o hetmanach/przywódcach kozackich Semenie Palim, Samusiu, Abazynie, Iskrze (powstanie 1702–1704). Skreślenie w wierszu z „moderno Seculo” – powtórzenie podkreślone kreskami.

dimicant servitute – „walczą z niewolą”; in peius malitiae si non supprimantur in herba – „zło pójdzie ku gorszemu, jeśli nie zostanie stłumione w zarodku”; provisionalem salutem – „tymczasowe ocalenie”; ad securitatem requiritur praesidium et auxilium – „do bezpieczeństwa potrzeba obrony i pomocy”; antemuralis nostri – „naszego przedmurza”; Dignissimi Custodis limitum – „najgodniejszego stróża granic”; pro posse – „w miarę możności”; in visceribus – „we wnętrzu (województwa)”; maiores ditiones – „większe włości”; allewiacyja – ulga; extra aequalitatem – ponad równość (nierówno); placati muneribus – „przekupieni podarunkami”. Daszkowszczyzna, Naliwaykowszczyzna – nawiązania do dawnych buntów kozackich (Ostafi Daszkiewicz, Semen Nalewajko). Szeleżne, czopowe – podatki od trunków. Wiel.go – Wielmożnego. Powtórzenie „(że niepamiętaiąc)” w nawiasie w rękopisie.

„Udztwo” – zapewne skrót od „Woiewodztwo”. Summo piiaculo – z największym grzechem/winą. cursu ordinario consiliorum – zwyczajnym trybem obrad; ad extraordinarium cursum – do nadzwyczajnego trybu; ad Ius naturae – do prawa natury; in extremis – w ostateczności; ante leges et jura Regnorum – przed prawami i ustawami królestw. Majores nostri celebri memoria anteactis saeculis – przodkowie nasi sławnej pamięci w minionych wiekach; konfederacje: jędrzejowska, wiślicka, gołębiowska, tyszowiecka; nostro saeculo – w naszym wieku konfederacja tarnogrodzka (1715). a maiori ad minus – od większego do mniejszego. Salus Populi dependet – zależy dobro ludu. anterioribus Laudis – wcześniejszymi laudami; praesenti Laudo – obecnym laudum; non in privatos usus, ale pro communi bono et conservatione – nie na użytek prywatny, lecz dla dobra wspólnego i zachowania kraju. „Wo- iewodztwa” – reklamant „iewodztwa” zapisany pod ostatnią linią. Tekst to fragment aktu konfederacji województwa kijowskiego (dalszy ciąg z poprzedniej strony).

Fragment laudum/aktu konfederacji województwa kijowskiego (1733/1734) z obiorem marszałka konfederacji. Łac.: tanquam contra Hostes Patriae et Palatinatus consurgemus – powstaniemy jak przeciw wrogom Ojczyzny i Województwa; qua Sago qua Toga – zarówno w służbie wojskowej, jak cywilnej; ex rectefactis meritisque propriis in bonum – z własnych prawych czynów i zasług dla dobra; à teneritudine aetatis suae impensis – poniesionych od młodości; nulli cuipiam adversae suspitioni – żadnemu nieprzychylnemu podejrzeniu; clarissimae ac tenerrimae rectitudinis probatae illibataeque virtutis Emeritissimum Civem et Procerem nostrum – najbardziej zasłużonego obywatela i dostojnika naszego, wypróbowanej prawości i nieskalanej cnoty; Sacro Iuramenti obligatur vinculo – zobowiązuje się świętym węzłem przysięgi; in facie – wobec; in eam explevit Rotham – złożył według tej roty; sub vinculo Confoederationis – pod węzłem konfederacji. Skróty: Wdztwa – Województwa; Rzeczypltey – Rzeczypospolitej; JKMci – Jego Królewskiej Mości. Fragment o Lacedemonie i Ksenofoncie częściowo niepewny.

Seymik Anteconvocationis – sejmik przedkonwokacyjny (1733, bezkrólewie po śmierci Augusta II). Zytt. – Żytomierski; Grodz. – Grodzki; Ziems. – Ziemski; Nowogr. – Nowogrodzki; JW. Jmci – Jaśnie Wielmożnego Jegomości; Wiell. Jchść PP. – Wielmożni Ichmościowie Panowie. Tekst to rota przysięgi konfederackiej z listą przysięgających.

Strona zawiera wyłącznie ciąg listy podpisów (prawdopodobnie szlachty pod laudum lub manifestem sejmikowym); tytuł i treść aktu na poprzednich stronach. Numer w lewym górnym rogu słabo czytelny (19v?). Skróty: Skarb. Czern. – skarbnik czernihowski; Skarbnik Mscisł. – mścisławski; Horodn. Kij. – horodniczy kijowski.

Fragment listy szlachty składającej przysięgę (juramentum) konfederacji województwa kijowskiego, następnie wyliczenie konsyliarzy konfederacji. Skróty: Podł. Grodz. – podłowczy/podsędek grodzki [?]; Grodz. Winn. – grodzki winnicki; Zytt. – żytomierski; Podcz. – podczaszy; Stoln. Podol. – stolnik podolski; WW Jchmciów PP. – Wielmożnych Ichmościów Panów; JMci – Jegomości.

Fragment aktu konfederacji szlachty województwa kijowskiego (ok. 1734): lista uczestników, obiór marszałka i postanowienie zaciągu dziewięciu chorągwi przeciw buntom chłopskim (hajdamaczyźnie) na Ukrainie.

per omnia – we wszystkim; sine dolo – bez podstępu; plus hostili modo – bardziej niż po nieprzyjacielsku; ne in pejus excrescant – aby nie rozrosły się na gorsze; diluvium innocentis sanguinis longo interstitio temporis – potop niewinnej krwi przez długi czas.

Skróty: Kasztell. Połaniec. – kasztelanica połanieckiego; Zytt. – żytomierski; Braclt. – bracławski; Wdztwie – województwie; Wiell.o JmŁo – Wielmożnego Jegomości.

JWiettᵒ = Jaśnie Wielmożnego; Zytt. = żytomierskiego; Kasztell Pott. = kasztelanica [?] połockiego; Podstoll. Bractł. = podstolego bracławskiego; paryerowali = słuchali (fr. obéir); communicativo consilio = wspólną radą; pro necessitate temporis et belli = wobec potrzeby czasu i wojny; pro rato, firmo et grato = za ważne, trwałe i przyjęte; reassumendo = ponawiając; et quocunque titulo bonorum possessorum = i posiadaczy dóbr z jakiegokolwiek tytułu; juxta tenorem laudorum = według brzmienia uchwał; in spatio = w przeciągu; executio militaris super bona renitentium = egzekucja wojskowa na dobrach opornych. Tekst jest fragmentem laudum (uchwały) skonfederowanego województwa kijowskiego, prawdopodobnie z czasu konfederacji 1733–1734; obiera rotmistrzów, nakazuje zaciąg chorągwi i ściągnięcie zaległego podatku czopowego, kotłowego i szeleżnego.

Fragment laudum/uchwały konfederacji woj. kijowskiego o podatkach (czopowe, szelężne, hyberna, pogłówne). in perpetuum – na zawsze; in tam urgenti necessitate – w tak naglącej potrzebie; anticipative evitando Exekucyi – zawczasu, unikając egzekucji; evitando periculum – unikając niebezpieczeństwa; erigitur – jest tworzone; a vagabundis personis – od osób luźnych; exceptis pupillis minorennibus – z wyjątkiem małoletnich sierot; mediante juramento – za pośrednictwem przysięgi; prout non celarunt – że nie zataili; praestando – składając; propter notitiam – dla wiadomości. Pilipowcy – staroobrzędowcy (filiponi). Tynf – moneta złota polska (30 gr). Horod. Kijows. – horodniczy kijowski [?]. Wędyński – wendeński (Inflanty).

in vim pretij – tytułem zapłaty; realitatem – rzetelność; ad expediendam functionem suam – do wykonania swej funkcji; ad notitiam – do wiadomości; circa Cadentiam Sądow Marszałkowskich – przy kadencji (sesji) sądów marszałkowskich (konfederackich). Złł Poll. – złotych polskich. Fragment uchwały o podatkach (pogłowne żydowskie, kołowe od młynów) z wyznaczeniem exaktorów.

k. 22v – numer karty odczytany z marginesu („22” z dopiskiem), niepewny; na lewym marginesie ślad ołówkowej notki „SL” [?].

inadversis Socii – towarzysze w przeciwnościach; Consensu omnium – za zgodą wszystkich; pro hac vice kondonuiemy – na ten raz darujemy; erigimus – wystawiamy (wojsko); quantitatis et qualitatis Komputow Choragwi potestatem – władzę ustalenia liczebności i rodzaju komputu chorągwi; ad augendo vires – dla pomnożenia sił; per Copias militares – przez siły zbrojne; cuiuscunque generis sint – jakiegokolwiek byliby stanu; amore boni Publici – z miłości dobra publicznego; ad unionem Animorum armorumque – do jedności serc i oręża; pro hoste Patriae – za wroga Ojczyzny.

Czopowe i szelężne – podatki od wyszynku trunków; Złł Poll. – złotych polskich; JWiell. – Jaśnie Wielmożny.

Tekst jest fragmentem laudum/uchwały konfederacji województwa kijowskiego dotyczącej podatków i wystawienia pocztów przeciw hajdamakom.

Fragment laudum (uchwały) sejmiku województwa kijowskiego z okresu bezkrólewia 1733; początek na poprzedniej stronie.

in absentia – pod nieobecność; ad commovendam et congregandam Nobilitatem persequendamque executionem super Bonis Ejus – dla poruszenia i zgromadzenia szlachty oraz przeprowadzenia egzekucji na jego dobrach; insuper – ponadto; quocunque Titulo – z jakiegokolwiek tytułu; nemine excepto – nikogo nie wyłączając; super fidelitatem – na wierność.

in privatum onerum suorum – na prywatne swoje ciężary; ad Aerarium – do skarbu; obligantur – są zobowiązani; in Gremium Nostrum – do naszego grona; iustam merentur Compassionem – zasługują na słuszne współczucie; vim legis saperent – miałyby moc prawa; de male obtento Processo qui eo ipso cassus – o niesłusznie uzyskanym procesie, który tym samym jest nieważny.

Sąd kapturowy – sąd szlachecki działający w bezkrólewiu; Seym Convocationis – sejm konwokacyjny 1733; Pogłowne – podatek pogłówny żydowski; skwerymenie – skarga (querimonia).

Fragment aktu konfederacji województwa kijowskiego (bezkrólewie 1733); tytuł i numer na wcześniejszej stronie.

robore et vi Constitutionis – mocą i siłą konstytucji; Seym Convocationis – sejm konwokacyjny 1733; consensu omnium kassuiemy – za zgodą wszystkich unieważniamy.

in tractu pospolitego Ruszenia in virtute Constitutionis Anni 1621 – w trakcie pospolitego ruszenia na mocy konstytucji z 1621 r.

obstamus et inhibemus – sprzeciwiamy się i zakazujemy; utriusque Collegij tam Zytomiriensis quam Ovrucij – obu kolegiów, tak żytomierskiego, jak owruckiego; ab ulteriori … abstinere exercitio sub nullitate Decretorum omniumque Actuum – powstrzymać się od dalszego sprawowania sądów pod nieważnością dekretów i wszystkich akt.

circa tuitionem – dla obrony; absentia unius vel plurium non obstante dummodo sex adsint – nieobecność jednego lub wielu nie przeszkadza, byle sześciu było obecnych; continuet … unicuique justitiam tribuat – niech kontynuuje i każdemu wymierza sprawiedliwość.

ex intervenientibus motivis et materijs – z zachodzących powodów i spraw; committimus potestati – powierzamy władzy; continet – zawiera.

JW. Jmci = Jaśnie Wielmożny Jegomości; Wiell. Ichmm = Wielmożnym Ichmościom; PP. = Panami.

continetur – „zawiera się”; omnimo (omnimode) – „całkowicie”; insurgente pessima gente Rustica – „wobec powstania najgorszego ludu chłopskiego” (hajdamaczyzna 1734); ad Diem Vigesimam Tertiam Currentis – „na dzień 23 bieżącego miesiąca”; pro rato, firmo et grato – „za ważne, trwałe i przyjęte”; sub poena Peculatus – „pod karą za sprzeniewierzenie (peculatus)”; Konstytucja Anni 1659 – konstytucja sejmu 1659 r. o podziale na powiaty; Wdztwo – Województwo; JW Jmci – Jaśnie Wielmożny Jegomości; Wiell: – Wielmożnymi; Zytt: – Żytomierskiego; Owr. – Owruckiego; prepedycyi – przeszkody.

Fragment lauda konfederackiego (prawdopodobnie konfederacji województwa kijowskiego, 1733/1734); tytuł i początek na poprzedniej stronie.

cum recte facta communicatione – po należytym zakomunikowaniu; adaequate – odpowiednio; optimas ditiones – najlepsze posiadłości; gaudebant – cieszyli się; lacrymabunde – ze łzami; illicitis medijs – niegodziwymi środkami; ut fertur – jak mówią; opprimere, laedere, seditiones struere ac incarcerandi minari – uciskać, krzywdzić, knuć przeciw niemu bunty i grozić uwięzieniem; subveniendo querimoniae – zaradzając skardze; ne dilatentur – aby nie odwlekano; succurrere – przyjść z pomocą; accedere ad unionem animorum – przystąpić do zjednoczenia umysłów; carebunt activitate omni – będą pozbawieni wszelkiej czynności; non praeiudicabit nec ligabit – nie przesądzi ani nie zwiąże; in obsequio publico – w służbie publicznej; sub vinculo Confoederationis – pod węzłem konfederacji.

Wdztwo – Województwo; JW – Jaśnie Wielmożny; Wielb.o – Wielmożnego; Ichmciw PP. – Ichmościów Panów.

in loco Consultationis solito – w zwykłym miejscu narad; mppria (manu propria) – własnoręcznie; Locus Sigilli – miejsce pieczęci; Laudi – (oryginał) laudum, uchwały sejmikowej/konfederackiej; ingrossowany – wpisany do ksiąg. Data uchwały: 16 I 1734, Żytomierz. Cheražy – chorąży.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lenkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, Nikodem Kazimierz Woronicz na Szumsku, chorąży owrucki, starosta ostrzski, podwojewodzy sądowy grodzki, pułkownik wojsk koronnych, podał do oblaty oryginał laudum konfederacji województwa kijowskiego uchwalonego zgodnie na sejmiku w Żytomierzu 16 stycznia 1734 r., zwołanym uniwersałem kasztelana kijowskiego Kazimierza Steckiego z 23 grudnia 1733 r. Szlachta, powołując się na bunty poddanych i napady na drogach, dwory i karczmy oraz na zrywanie sejmików przez tych, którzy nie płacą podatków, zawiązała konfederację, obrała jej marszałkiem Woronicza (z rotą przysięgi i długą listą przysięgających) oraz konsyliarzy i postanowiła zaciąg dziewięciu chorągwi z rotmistrzami na czele z kasztelanem Steckim. Na utrzymanie wojska potwierdzono czopowe i szelężne (ze ściągnięciem zaległości za sześć lat pod egzekucją wojskową), uchwalono hybernę z dóbr królewskich i duchownych, pogłówne od diaków, Żydów, filiponów i osób luźnych, kołowe od młynów, z wyznaczeniem poborców, a także wystawienie czterech pachołków z dymu lub 300 zł za każdego niewystawionego. Laudum nakazało też zaprzysiężenie poddanych na wierność panom w cerkwiach, zakazało Żydom płacenia podatków do kahałów pińskiego i ostrogskiego, skasowało kadencję sądów kapturowych w Żytomierzu, wstrzymało działalność sądów kapturowych żytomierskiego i owruckiego na rzecz sądu marszałkowskiego, przeniosło ułożenie taryfy i rachunki poborców do Owrucza na 23 stycznia oraz polecało marszałkowi rozpatrzyć skargę Jana Deniska, komornika granicznego czernihowskiego, na Kozulińskiego [?], gubernatora pawołockiego. Laudum podpisał i opieczętował marszałek Woronicz.

Nr w rękopisie: 11 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 25

1Oblata Taryffy Powia-

2tu Kijowskiego y Wdztwa

3w Owruczu uformowaney.

4Roku, Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

5Miesiąca Januarij Dwudziestego Siodmego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JgoKr. Mci Owru-

7czu, Przedemną Wawrzyncem Walewskim Ler-

8kowskim [?] Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa,

9y Vices Regentem Grodzkim Generału Wdztwa Ki-

10iowskiego, y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Ki-

11iowskiemi. Comparens Personaliter Urodzony JMci

12Pan Alexander Krzyżanowski tę Taryffę Powiatu

13Kijowskiego radne intro contentorum dla wpisania do

14Xiąg Ninieyszych per Oblatam podał in Tenore Se-

15quenti: Taryffa Woiewództwa Kijowskiego pierwsze-

16[reklamant:] go

k. 25v

1go Powiatu Kijowskiego Podymnego z Lustracyi przez Ich

2mściow PP. Lustratorow Laudo publico w Zytomierzu Anno Mille-

3simo, Septingentesimo, Trigesimo, Tertio. Die Decima Octava

4Martij na Seymiku Ante Convocationis obranych y przy-

5sięgłych dla Regularney Płaty Woysku Constitutione Anno

6Millesimo, Septingentesimo, Decimo, Septimo postanowio-

7ney przez niżey podpisanych Wiell. Ichmciow PP. Delegatow

8Dyspozycyi y Uchwały Całego Woiewództwa na Dymow Sto Dwa

9dziescia y Jeden, puł cwierci Szesnastke, y puł Szesna:

10stki włożona y uformowana y w Owruczu Anno Millesi-

11mo, Septigentesimo, Trigesimo, Quarto, Die Vigesi-

12ma Quarta Januarii podpisana cum hac adjecta

13Impositione, gdzie niewystarczyły puł szesnastki, a zaś

14zostaią się Chałupy po Wsiach, tedy z każdey Chałupy

15po groszy Piętnascie na całą roczną płatę Woysko-

16wą wypłacaie się powinno. Starostwo Białocer:

17kiewskie, Miasto Białacerkiew z Zarzyczem, Wieś

18Duliczki, Wieś Szamrajowka, Wieś Matusze,

19Wieś Trubki [?], Wieś Kamiennica, Wieś Kozinki,

20Wieś Kłoczki [?], Wieś Biraki, Wieś Pilipcza, Wieś

21Sorokoczynce [?] alias Futor, Item Futor tamże, Wieś

22Pukaczowka, Wieś Sucholisy, Wieś Ostrow, Miasto

23Sieniawa, Miasto Nastaszka, Wieś Właszowka, Mia-

24sto Stawiszcze, Wieś Czerkasy, Wieś Kamienny

25Brod, Wieś Boiarka, Wieś Krzywe, Wieś Szawarka,

26Wieś Jabłonowka, Wieś Mużałowka [?], Wieś Hrehorow-

27ka, Wieś Ambikow [?], excepto Berkowego Horodyszcza,

28Wieś Husaczowka, Wieś Ruczka [?], Miasteczko Olszan-

29ka, Wieś Trostianka, Wieś Pohreby, Wieś Barahty,

30Wieś Kodak, Futor Czerewatoho, Wieś Mytnica, a-

31lias Słobodka, Wieś Pinczuki, Wieś Hrebinki, Wieś

32Kowalowka, Wieś Palniczynce, Wieś Kiszczynce [?], Wieś

33Pilipowka, Wieś Korolowka, Miasteczko Trylisy, Wieś

34Piwnia [?], Wieś Kozinki, Wieś Zubasy [?], Wieś Krasno-

35lisy, Wieś Ustymowka, Wieś Diaki, Wieś Mazepince,

36Wieś Sydery, Wieś Drozdy, (Wieś Naprasniki, Wieś

37Bezholaki) Wieś Piszczyki, Wieś Połowecka, Wielka

38y mała, Wieś Kahorlik, Wieś Teleszowka, Wieś Ol-

39szanka, Wieś Rokitna, Wieś Sucholisy, Wieś Błosz-

40czynce, Wieś Ostrzyki, Wieś Słobodka, alias nowy

41[reklamant:] Kamień

k. 26

1Kaniow, Wieś Tomyłowka, Wieś Saliwonki, Wieś So-

2kołow, Wieś Głuszki, Wieś Chrapacze, Wieś Skraba-

3cze te tedy Starostwo z wyż wyrażonemi wsiami iako

4verificatur z Lustracyi uczyni Dymow Dwadzieścia. Staro-

5stwo Bohusławskie, Miasto Bohusław, Miasto Me-

6duin [?], Wieś Dmitrenki, Wieś Isayki, Wieś Bahenki, Wieś

7Momotyn, Wieś Kaydanowka, Wieś Bijowce, Wieś Semi-

8hany, Wieś Olchowiec, Wieś Iachny, Wieś Mokitanki [?], Wieś

9Iakuszynce, Wieś Karadynce, Wieś Szczupki, Wieś Hule,

10Wieś Deszczki, Wieś Rosawa, Wieś Depijowka [?], Wieś

11Poskopince [?], Wieś Dubince, Wieś Czayki, Wieś Stara

12Synica, Wieś Pisaykowka [?], Wieś Suchny, Wieś Base [?],

13Wieś Zelenty, te Starostwo z wyrażonemi Wsiami ef-

14ficit Dymow Pięć y Ćwierć. Starostwo Korsuńskie,

15Miasto Korsuń, Wieś Sotniki [?], Wieś Sotniki, Wieś

16Wyhrajow, Wieś Browaki, Miasteczko Sachnowka

17Wieś Nabutow, Wieś Niedołubka [?], Wieś Samorodnica,

18Wieś Kernitowka [?] z Przedmieściem Stebłowskim

19za Rosią, Wieś Niechworoszcz, Wieś Kizince, te Sta-

20rostwo z wyrażonemi Wsiami efficit Dym ieden, Puł

21Dyma, puł Ćwierci, y Szesnastka, Starostwo Ka-

22niowskie. Miasto Kaniow, Wieś Rzawice [?], Wieś

23Stepance, Wieś Kurylczyce [?], Wieś Trostianiec, Wieś

24Hryszczynce [?], Wieś Bobryca, Wieś Seliszcze, Wieś Su-

25denica [?], Wieś Listwiniec, Wieś Kostyniec, Wieś Czaba-

26nowka, Wieś Iabłonowka, Wieś Maledynce, Wieś

27Psie, Wieś Czaple, Wieś Buty, Wieś Hruszow, Wieś

28Potopce [?], Wieś Lazarki [?], Wieś Medwedowka, Wieś Cer-

29rysze [?], Wieś Budzak, Wieś Zubince [?], Wieś Bereżna

30Wieś Dudary [?], Wieś Pszczelniki [?], Wieś Droszczyn [?]

31Wieś Hlincza [?], Te Starostwo z wyrażonemi efficit

32wsiami Dymow Cztery. Starostwo Łojowskie

33alias Masłowka efficit Ćwierć Dyma. Starostwo

34Trechtemirowskie. Miasto Trechtemirow, Wieś Ma-

35nastyrzec, Wieś Hryhorowka, Wieś Zarubince, Wieś

36Bukryn, Wieś Bukrzenice, Wieś Kolesiszcze, Wieś Kle-

37niczki [?], Wieś Romaszki, w tym Starostwie Dym ieden

38y Ćwierć. Starostwo Dymirskie. Miasto Dymir

39Wieś Kotiużynka efficit Puł Dyma, y Szesnastka.

40Starostwo Niechworowskie [?]. Miasteczko Nie-

41chworoszcz Puł Ćwierci Dymu. Starostwo Smil-

42skie [?], Miasto Smiła [?] Połtory Ćwierci Dymu. Sta-

43rostwo Dydowskie [?]. Miasto Dydowszczyzna [?], Wieś Hola-

44[reklamant:] ki

k. 26v

1ki, Wies Tomaszowka, Te Starostwo z wyrażonemi Wsia-

2mi put Dymu Cwierci y Szesnastka. Wieś Tahancza

3put Dymu Cwierci, Szesnastka y put Szesnastki, Wieś

4Pietniki put Cwierci Dymu z pozostałych Chałup trzech

5Złł: ieden y groszy Piętnascie. Wieś Chocharki seu Cho-

6larki Cwierci Dymu, Szesnastka z pozostałey Chału-

7py groszy Piętnascie. Wieś Ryżawica Cwierci

8Dymu, Szesnastka y put Szesnastki, Wieś Woro-

9biowka put Cwierci, Szesnastka, z pozostałych Cha-

10łup trzech Złoty ieden y groszy Piętnascie. Wieś

11Zuka put Cwierci Szesnastka z pozostałych

12Chałup trzech Złł ieden y groszy Piętnascie

13Miasteczko Międzyrzycz Kijowski Cwierci Dymu

14y Szesnastka, Wieś Puhary put Cwierci. Wieś Kononcz

15put Cwierci put Szesnastki, Wieś Chmielna put Cwier-

16ci, Miasto Leszczyn put Dymu y Cwierci, Zuka do

17Leszczyna, Szesnastka z pozostałey Chałupy iedney

18groszy piętnascie, Mtynyszcza Szesnastka put Sze-

19snastki z pozostałey Chałupy groszy Piętnascie,

20Wieś Piaski put Dymu Cwierci, Lachowce put cwier-

21ci Dyma, Wieś Sołotwin put Cwierci Dymu Szesna:

22stka z pozostałych Chałup trzech Złł ieden y groszy Piętnascie

23Wieś Nikonowka put Szesnastki, Wieś Zurbince put Cwierci

24Dymu put Szesnastki z pozostałey Chałupy iedney groszy

25Piętnascie. Wieś Kukulna put Cwierci put Szesnastki z pozo-

26stałey Chałupy groszy Piętnascie. Wieś Skakałowka Cwierci

27Dymu, Wieś Synhajowka Cwierci Dymu, Wieś Kamien w

28Possessyi JmciP. Wiczinskiego [?] Szesnastka, Wieś Kaspe-

29rowka putTory Cwierci, Wieś Czerwona Cwierci, Wieś

30Kryłowka w Possessyi JmPana Wicinskiego put Cwierci,

31Wieś Chataiki Grodek put Cwierci y Szesnastka, Mia-

32steczko Białopole putTory Cwierci, Piatyporka pod Bia-

33łopolem Szesnastka, Dzierżanowka put Szesnastki,

34Gadomce wielkie ze dwoch Chałup Złł ieden,

35Wies Zakutynce put Cwierci, Szesnastka, Wieś

36Nizgurce put Cwierci, Wieś Gadomczyki z Chałup

37dwoch Złł ieden, Wieś Zowstyczynce [?] z Chałup dwoch

38Złł ieden. Wies Panasowka pod Białym Polem z

39Chałup dwoch Złł ieden. Wieś Puzyrki put Cwierci

40Szesnastka, Wieś Gurowce Szesnastka, Wieś Niepadow-

41ka putTory Szesnastki, Miasteczko Czerni-

42horodek Cwierci Dymu Szesnastka z pozo-

43stałych Chałup Sześciu Dwa Złł: y groszy Piętnascie. Wieś

44Jankowce put Szesnastki, z pozostałych Chałup trzech

45[reklamant:] Złoty

k. 27

1Złł: ieden y groszy piętnascie. Wieś Skarowka Cwierć y

2Szesnastka. Wieś Użyn alias Społodecbie [?] put Cwierci, Wieś

3Kierdany puttory Cwierci. Miasteczko Taraszcza puttory

4Cwierci z pozostałych Chałup trzech Złł y groszy piętnascie.

5Wieś Lesiewicze Cwierć z pozostałych Chałup dwoch Złł:

6Wieś Łukjanowka Szesnastka, Wieś Kozdele [?] z Chałup

7pięciu Złł dwa groszy piętnascie. Miasto Koszowata put

8Dymu y Cwierć Łuka do Koszowatey Cwierć Dyma

9Wieś Kostowka [?] z Chałup osmiu Złł Cztery, Miasteczko

10Hermanowka put Dymu y put Cwierci. Wieś Słobodka put

11Dymu y Cwierć, Wieś Remezna [?] put Cwierci, Wieś Mokie-

12iowka [?], put Dymu y Wieś Olszanka Cwierć Dymu y Sze-

13snastka, Wieś Pachi [?] Cwierć Dymu put Szesnastki, Wieś

14Perehonowka put Cwierci Szesnastka, Wieś Wasylowsz-

15czyzna Szesnastka, z pozostałych Chałup pięciu Złł dwa

16y groszy piętnascie Wieś Motowiłowka Cwierć Dymu y put-

17tory Szesnastki, Wieś Sołtanowka Wielka put Dymu y

18put Szesnastki, Wieś Sołtanowka mała Cwierć Dymu

19Wieś Mytnica Szesnastka. Wieś do Motowiłowki, Sło-

20bodka Szesnastka, Wieś Kniaże put Cwierci y put Sze-

21snastki, Miasto Kopaczow put Dymu put Cwierci z

22pozostałey Chałupy iedney groszy piętnascie, Miasto By-

23szow put dyma put Cwierci z pozostałey Chałupy groszy

24piętnascie, Wieś Kozyczanka, put Cwierci Dymu, Wieś

25Olszanka Szesnastka z pozostałey Chałupy groszy pię-

26tnascie. Wieś Sosnowka put Cwierci Dymu put Szesn.

27Wieś Kruzka [?], Cwierć Dymu, Wieś Piaskowka put Cwier-

28ci Dymu Szesnastka, Wieś Liszna z Chałup czte-

29rech Złł dwa. Miasteczko Nowosiołki Cwierć Dymu

30z pozostałych Chałup dwoch Złł: Wieś Bohuszow-

31ka Szesnastka z pozostałych Chałup trzech Złoty

32y groszy piętnascie, Wieś Mostyszcza put Szesnast-

33ki z pozostałych Chałup dwoch Złoty. Klucz Ia-

34snogrodzki, Wieś Horodnicze put Cwierci, Wieś Łuka

35put Cwierci y Szesnastka, Wieś Szpytki put Cwierci put

36Szesnastki z pozostałych Chałup dwoch Złł ieden, Wieś

37Żydzanka [?] Szesnastka z pozostałych Chałup trzech Złł y

38groszy piętnascie, Wieś Buzowa put Cwierci Dymu,

39Wieś Niekrasze puttory Szesnastki, Wieś Mużycze put

40Cwierci put Szesnastki y z pozostałych Chałup dwoch Złł:

41[reklamant:] Klucz

k. 27v

1Klucz Makarowski Miasto Makarow Ćwierć Dyma pułt

2Szesnastki, Miasteczko Motyżyn Ćwierć Dymu Sze-

3snastka, Wieś Kołonszczyzna [?] puł Ćwierci Dymu, Wieś Ga-

4wronszczyzna puł Szesnastki z pozostałych Chałup dwoch

5Złoty, Wieś Kopyłow Ćwierć Dyma Wieś Naliwaykowka

6Ćwierć Dyma, Wieś Zabujanie Szesnastka Miastecz-

7ko Kostomł [?] puł Ćwierci Dyma y puł Szesnastki, Wieś

8Blistawica Szesnastka, Wieś Brzeza [?] Szesnastka, Wieś

9Jabłonka Szesnastka, Wieś Dymidow [?] puł ćwierci y puł-

10tory Szesnastki Wieś Łozinowka [?] Szesnastka z

11pozostałych Chałup Czterech Złotych Dwa, Wieś Ra-

12kowka, z Chałup dwoch Złł ieden Miasteczko Kożare-

13wicze [?] Ćwierć Dyma, Wieś Klibowka [?] Ćwierć Dymu

14y Szesnastka, Wieś Jasnohorodki Stara y Nowa Ćwierć

15Dyma Wieś Chweniowicze [?] Szesnastka z pozostałych

16Chałup dwoch Złoty, Wieś Lipowka Szesnastka, Wieś

17Jędrzeiowka Szesnastka z pozostałych Chałup Czterech

18Złł Dwa. Klucz Borodianski. Miasteczko

19Borodianka Ćwierć Dymu y puł ćwierci Wieś Druźnia [?]

20puł Ćwierci y puł Szesnastki, Wieś Zahalce, Ćwierć

21Dymu, Wieś Piaskowka puł Szesnastki, Wieś Kacza-

22ty Szesnastka, Wieś Nowogrodko z Chałup Czterech

23Złł dwa, Wieś Kolerice [?] puł Szesnastki z pozosta-

24łych Chałup 3 Złł y groszy piętnaście, Wieś Rudnia

25Wachowska Szesnastka, Wieś Kotokuri [?] Szesnast-

26ka z pozostałych Chałup dwoch Złł ieden, Wieś Sa-

27chotucze [?] Szesnastka, Wieś Złodziejowka z Chałup

28Czterech Złł dwa Wieś Michałki z Chałup pięciu

29Złł Dwa y groszy piętnaście Rudnia Załęzinska [?]

30puł Szesnastki. Klucz Szermowski. Mia-

31sto Szermowka Ćwierć Dymu y puł Szesnastki, Wieś

32Sosnowka puł Szesnastki, z pozostałey Chałupy groszy

33piętnaście, Wieś Sitniki puł Szesnastki, Wieś Lesczyn-

34ce puł Ćwierci Dyma y pułtory Szesnastki Wieś Smar-

35żynce Szesnastka z pozostałych Chałup dwoch Złł.

36Klucz Pohrebyski. Miasto Pohrebyszcze Dym,

37Wieś Staroścince Ćwierć Dymu, Wieś Staniłowka

38Ćwierć Dymu Szesnastka, Wieś Buchny pułtory

39Ćwierci Dymu, Wieś Mirochie [?] pułtory Ćwierci Dyma

40z pozostałych Chałup Czterech Złł Dwa, Wieś Ba-

41bince pułtory Szesnastki, Miasteczko Samhorodek

42[reklamant:] Ćwierci

k. 28

1Cwierć Dymu, Szesnastka. Borszczejowka [?] Miasteczko put Dymu

2wieś Hołochwastow [?] put ćwierci y szesnastk. z pozostałey Chałupy gr.

3piętnaście. Wieś Kosowka Cwierć Dymu, Miasteczko Antonow [?]

4Cwierci Dymu Wieś Dietraszowka [?] Szesnastka z pozostałych Chałup

5dwoch Złł ieden. Miasteczko Wołodarka put Cwierci Dymu, Wieś Be-

6rezna put Cwierci Dymu put Szesn. Wieś Worobiowce [?] półtory Sze- [na marginesie: w]

7snastki, Wieś Skwira Cwierć. Wieś Sachny [?] JmćPana Wołłay [?] y

8wieś Horodek tegoż Jmći Obie wsie ćwierć Dymu z pozostałey

9Chałupy groszy piętnascie, Wieś Iwankow do Zowkowa [?] put ćwierci [na marginesie: x]

10y półtory Szesnastki, Wieś Wołosow cały put ćwierci Dymu Wieś

11Junica [?] Cwierć Dyma put ćwierci z pozostałych Chałup trzech

12Złł y gr. piętnaście, Wieś Starosielce do Junicy [?] put szesnastk. z pozo-

13stałych Chałup czterech Złł dwa, Wieś Jaropowisze [?] put. ćwierci

14y Szesnastka z pozostałych Chałup pięciu Złł dwa y gr. piętnascie

15Miasteczko Chodorkow Cwierć Dymu z pozostałych Chałup dwoch

16Złł: ieden. Wieś Chodorowka put Szesnastki, z pozostałych Chałup dwoch

17Złł: ieden, Wieś Lipki [?] do Chodorkowa put Szesn. z pozostałey Cha-

18łupy gr. piętnascie. Wieś Krzywe Cwierć Dyma Szesnastka Wieś

19Kwitowka [?] put Cwierci Dymu. Starostwo Romanowskie. Cwierć

20Dymu, Wieś Bitka [?] Szesnastka z pozostałych Chałup pięciu Złł:

21Dwa y groszy piętnascie. Wieś Zydowce JW. Jmći P. Kasztell. Kijow.

22put Dymu, Wieś Jerczyki [?] półtory Szesnastki, Miasto Kornin

23półtory Cwierci y Szesnastka, Wieś Sobanka [?] z Chałup czterech

24Złł Dwa, Wieś Lisowka z Chałup dwoch Złł ieden. Wieś Hołaki [?]

25z Chałup czterech Dwa złote. Miasteczko Turbowka [?] Szesnastka, Wieś

26Ludzyn [?] Cwierć Dymu. […] Korostyiowka [?] Szesnastka. Wieś Dy-

27win [?] put Cwierci Dymu, [W]ieś Ulszka [?] put ćwierci y półtory Szesnastki

28Wieś Chomutec put Cwierci y put szesnastki Miasto Brusiłow put

29Dymu Cwierci y Szesnastka, Wieś Sołdyiowka [?] put Dymu y półtory

30Szesnastki, Miasteczko Wodotyie [?] put Dymu, Wieś Koczorow -

31Cwierć Dymu y Szesn. Wieś Łazarowka półtory szesnastk. Wieś

32Karabaczyn put ćwierci, Wieś Zabołocie do Radomyśla put ćwierci

33Szesnastka, Wieś Nebreczowka [?] tamże Szesnastka, z pozostałych Chałup

34trzech Złł: y groszy piętnascie, Wieś Rakowiec Szesnastka, Wieś Sta-

35wiszcza półtory Szesnastki, Miasteczko Stawiszcza put Cwierci Wieś Wy-

36sokie put Cwierci y Szesnastka Wieś Kotłasowka [?] półtory Szesnast-

37ki. Wieś Huta Rajowska, z Chałup pięciu Złł dwa gr. piętnascie.

38Wieś Niżyłowicze Szesnastka z Chałup dwoch Złł ieden. Wieś Ruden-

39ka put Szesnastki. Wieś Dnilec [?] put Cwierci Dymu, Wieś Zapadnia z Chałup

40pięciu Złł: dwa groszy piętnascie. Wieś Bołaczow [?] put Szesnastki z pozo-

41stałey Chałupy iedney groszy piętnascie. Wieś Bykow put Szesnast-

42ki, z pozostałych Chałup czterech Złł dwa. Wieś Wilenka mała

43Szesnastka, Wieś Strzelczyowka [?] z Chałup dwoch Złł. Miasto Ko-

44żow [?] put Cwierci Dyma, Szesnastka. Wieś Stryki [?] do Kożowa

45put Cwierci Dyma. Wieś Karaszyn tamże put Szesnastki z pozo-

46stałych Chałup czterech Złł dwa. Wieś Chwasowa [?], tamże put

47ćwierci Dyma. Wieś Rutyska [?] do Byszowa półtory Szesnastki

48z pozostałych Chałup trzech Złł y groszy piętnascie. Wieś Jastrze-

49bna [?] put Szesnastki z pozostałych Chałup dwoch Złł ieden. Wieś

50Jasnohorodka Stara Szesnastka z pozostałych Chałup czterech

51Złł dwa. Wieś Pilipowicze do Unina put Cwierci Dymu. Wieś Miku-

52licze tamże put ćwierci Dymu. Wieś Pohybaylowka [?] put Szesnast.

53z pozostałey Chałupy iedney gr. piętnascie. Wieś Szybenne [?]

54tamże półtory Szesnastki z pozostałych Chałup trzech Złł y gro-

55szy piętnascie. Wieś Szpile [?] put Szesnastki. z pozostałych Chałup

56[reklamant:] dwoch

k. 28v

1Dwoch Złł ieden. Wieś Lubieżowka puł szesnastki z pozostałych Chałup

2trzech Złł: ieden y groszy piętnascie. Wieś Lubieżowka druga puł szesnastki

3Wieś Jeziersczyzna puł szesnastki z pozostałych Chałup czterech

4Złł: dwa, Wieś Korolowka Szesnastka. Wieś Zdwiżka [?] półtory Sze-

5snastki, Wieś Postrasze [?] puł szesnastki z pozostałey Chałupy groszy

6Piętnascie. Wieś Wachowka Szesnastka, Wieś Woytaszowka

7Szesnastka z pozostałych Chałup dwoch Złoty, Wieś Budysz-

8cze Szesnastka z pozostałych Chałup trzech Złł y groszy pię-

9tnascie. Wieś Strucinowka [?] z Chałup dwoch Złł ieden. Wieś

10Hołubowka [?] Schnudłł. [?] Głuchowskich [?] puł ćwierci Dymu. Wieś Lo-

11pory [?] do Pohrebyszcz puł ćwierci Dyma y puł szesnastki, Wieś

12Sarazynce [?] tamże Szesnastka, Wieś Ławryki do Włodarki puł-

13szesnastki, Wieś Dementowka do Skwiry Szesnastka, wieś

14Kamionka do Skwiry puł szesnastki, Wieś Rude sioło półto-

15ry Szesnastki, Wieś Sporożarowka [?] Ćwierć Dyma, Wieś Skwir-

16ka pod Białą Cerkwią puł ćwierci y Szesnastka. Wieś Ziebracze [?]

17puł ćwierci, y Wieś Halcza [?] ćwierć Wiełł. Jmci Pana Wo-

18rnicza Podcz. Owr. Wieś Taborowka puł Szesnastki

19z Chałup y iedney groszy piętnascie. Miasteczko Rastawka [?]

20puł ćwierci, Wieś Dubiskie [?] do Taraszczy puł szesnastki

21z pozostałych Chałup czterech Złł dwa. Klucz Chodo-

22rowski, Miasteczko Chodorow Lipowy Rog [?] Hulaniki, Część

23Szczuczynki puł Dyma y puł ćwierci, Miasto Rzyszczow

24W[?] Schedł. [?] Woroniczow puł Dyma y puł ćwierci, Wsie Bałyko-

25wszczyzna, Hrebienie, Jazki, Część Kudynki [?], Puł Dymu y

26Ćwierć, Wieś Ponikarszcze [?] Wmci Pana Worona [?] Chorążego owrucz.

27Puł ćwierci. Wsie Piwce y Onacki [?] Jmci P. Ładomskiego [?] y

28Pana Hołowinskiego Ćwierć, Wieś Prucki [?] puł Dyma y puł

29ćwierci. Wieś Kozmince [?] tegoż Ćwierć Dymu. Klucz Pawo-

30łocki, Dymow siedm. Klucz Kotelenski cum attinentys Dy-

31mow Cztery y puł. Klucz Bitylowski [?], Dym y Ćwierć. Klucz

32Chwastowski Dym ieden. Xięstwo Korzyńskie [?] Dymow

33trzy y puł, Starostwo Czerkaskie Dymow dwa y ćwierć.

34Klucz Białozorski, do tegoż Starostwa Dymow dwa y Ćwierć. Klucz

35Tomaszacki [?] do tegoż Starostwa dwa Dymy y puł Dymu. Klucz

36Smiły cum attinentys Dymow pięć. Starostwo Czehirynskie

37Dymow dwanascie y puł. Klucz Lisianski Dym, puł dyma y

38ćwierć Dyma. Datt ut Supra Anno Mense et Die. U tey

39Taryffy podpisy temi słowy: Kazimierz na Szumsku [?]

40Woronicz Chorąży Owrucki Starosta Ostrzecki [?], Woiewodz-

41twa Kijowskiego Podwoiewodzy, Pułkownik Woysk Koron-

42nych mpp. Kazimierz z Ilinska Ilinski Woyski Kijowski

43Starosta Nizynski mp. Jozef Antoni Zwierzchowski Miecz.

44owrucz. mp. Wawrzyniec z Potoka Potocki Skarbn. Zytt. mp. Piotr

45na Wieczni [?] Wieczfinski [?] mp. Ignacy Bedło Zwolinski Miecz.

46Latycz. [?] mp. Ktora to Taryffa za podaniem y Prozbą wyż

47mianowaney Osoby podawaiącey, a za moim urzędo-

48wym przyięciem wszytka z Początku aż do końca

49słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ni-

50nieyszych iest ingrossowana.

51[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

Wdztwa – Województwa; JgoKr. Mci – Jego Królewskiej Mości; pro tunc – podówczas; Vices Regens – zastępca (wicerejent) grodzki; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; radne intro contentorum [?] – formuła o treści wewnątrz zawartej; per Oblatam – przez oblatę; in Tenore Sequenti – w następującym brzmieniu. Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina).

Laudo publico – uchwałą publiczną; Anno 1733 die 18 Martii – 18 III 1733; ante convocationis – sejmik przedkonwokacyjny; Constitutione Anno 1717 – konstytucja sejmu niemego 1717 o płacy wojsku; Owrucz 24 I 1734; cum hac adjecta impositione – z dodaną tą imposycją (dodatkowym obciążeniem); excepto – z wyjątkiem; item – także. Podymne – podatek od dymów (gospodarstw); szesnastka, ćwierć – części dymu w taryfie. Numer karty w rogu częściowo nieczytelny (25?).

Fragment wykazu (lustracji) starostw województwa kijowskiego z liczbą „dymów” (jednostek podatkowych); „verificatur z Lustracyi” – sprawdza się z lustracji; „efficit” – czyni, wynosi; „alias” – inaczej. Szesnastka – 1/16 dymu.

Fragment repartycji podatku podymnego: „put” = pół, „putTory” = półtorej; „seu” (łac.) = czyli; „Złł” = złotych; „Cwierc/Szesnastka” = części dymu jako jednostki podatkowej.

Miejscowości w większości w okolicach Berdyczowa i Białopola (pow. żytomierski, woj. kijowskie): Międzyrzecz, Leszczyn, Białopole, Czerniechów (Czernihorodek).

Fragment taryfy podymnego (rozkład podatku od dymów) dóbr w województwie kijowskim; „put” = pół, „puttory” = półtora, „Cwierć” = ćwierć dymu, „Szesnastka” = 1/16 dymu; „Złł” = złotych; „alias” = inaczej.

Klucz jasnogrodzki – dobra wokół Jasnogrodu (Jasnohorodka) pod Kijowem; liczne miejscowości w rejonie Fastowa, Kijowa i Makarowa.

Fragment repartycji podatku podymnego (rozkład dymów) na klucze dóbr; „puł” = pół, „pułtory” = półtora, „Złł” = złotych. Klucze: makarowski (Makarów), borodziański (Borodzianka), szermowski (prawdop. Żarnówka/Szarnówka [?]), pohrebyski (Pohrebyszcze).

„put” = pół; „Złł” = złotych, „gr.” = groszy; tekst to rozkład podatku podymnego (dym, ćwierć dymu, szesnastka) na dobra woj. kijowskiego; „Kasztell. Kijow.” = kasztelana kijowskiego.

Koniec oblaty taryfy podymnego (rozkład dymów na dobra woj. kijowskiego). Skróty: Złł. – złotych; Podcz. Owr. – podczaszego owruckiego; cum attinentys – z przyległościami; Datt ut Supra Anno Mense et Die – dano jak wyżej roku, miesiąca i dnia; mpp./mp. – manu propria, własną ręką; Miecz. – miecznik; Skarbn. Zytt. – skarbnik żytomierski; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

27stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lerkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim województwa kijowskiego, Aleksander Krzyżanowski podał do oblaty taryfę podymnego powiatu kijowskiego. Taryfę ułożyli delegaci województwa na podstawie lustracji wykonanej przez lustratorów obranych na sejmiku przedkonwokacyjnym w Żytomierzu 18 marca 1733 r., dla regularnej płacy wojsku według konstytucji z 1717 r., na łącznie 121 dymów z ułamkami, i podpisali w Owruczu 24 stycznia 1734 r., z dodatkiem, że z chałup pozostałych ponad pół szesnastki płaci się po 15 groszy. Taryfa wylicza starostwa (m.in. białocerkiewskie – 20 dymów, bohusławskie, korsuńskie, kaniowskie, trechtymirowskie, dymirskie, czerkaskie, czehryńskie – 12,5 dymu), klucze (m.in. jasnogrodzki, makarowski, borodziański, pohrebyski, chodorowski, pawołocki – 7 dymów, kotelański, chwastowski, smilański) oraz poszczególne miasta i wsie z przypadającymi na nie dymami, ćwierciami i szesnastkami lub kwotami od chałup. Podpisali ją Kazimierz Woronicz, chorąży owrucki i podwojewodzy, Kazimierz Iliński, wojski kijowski, Józef Antoni Zwierzchowski, miecznik owrucki, Wawrzyniec Potocki, skarbnik żytomierski, Piotr Wieczfiński [?] i Ignacy Bedło Zwoliński, miecznik latyczowski [?]. Liczne nazwy miejscowości odczytane niepewnie.

Nr w rękopisie: 12 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 29

1Oblata Uniwersału od

2JWielo. Jmści Pana Woronicza

3Chorążego Owruckieg.o Marszał

4ka Konfederacyi Wdztwa Kijo.

5do Ichmściów Panów Obywatelów

6tegoż Wdztwa wydanego.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

8Miesiąca January, Dwudziestego Osmego Dnia.

9Na urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krol. Mci Owruczu,

10przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?]

11Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa y Vices Re-

12gentem Grodzkim Wdztwa Kijow. y Xięgami

13ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparens Personaliter

14Urodz. Jmść Pan Alexander Krzyżanowski Guberna-

15tor Wiazowski Oryginał Uniwersału od J.W. Jmści

16Pana Woronicza Chorążego Owruckiego, Starosty

17Ostrzskiego, Podwoiewodzego Sądowego Wdztwa Wdz-

18twa Kijowskiego Pułkownika Woysk Jego Krolews-

19kiey Mci y Rzeczypsptey, Marszałka Konfederacyi Wo-

20iewodztwa Kijowskiego [skreślone: …] do Przeswietl.

21Woiewodz. Kijowskiego wydanego z podpisem ręki

22własney tegoż JW Jmci Pana Marszałka Konfederac-

23kiego przy pieczęci przycisnioney ratione intro conten-

24torum per oblatam podał tenoris sequentis:

25Nikodem Kazimierz na Szumsku Woroniecz Chorą-

26ży Owrucki Starosta Ostrzski, Podwoiewodzy Sądowy

27Generału Wdztwa Kijowskiego, Pułkownik Woysk Jego Kr.

28Mci y Rzeczypsptey, Marszałek Konfederacyi Wdztwa Ki-

29jowskiego. Jasnie Oswieconym, Jasnie Wielmożnym,

30Wielmożnym, y Urodzonym Ichmm PP. Dziedzicom

31Possessorom, Obywatelom Wdztwa Kijowskiego y ich

32Administratorom, wmum Panom y Braci przy zalece-

33niu życzliwych chęci usług moich donoszę do wiadomo-

34sci. Iż Wdztwo nasze widząc praesentem necessitatem

35Wdztwa naszego obmyslaiąc provisionalem securitatem

36salutaribus medijs na Seymiku w Zytomierzu Die Deci-

37ma Sexta January agituiącymsię na utrzymanie Kra-

38[reklamant:] ju

k. 29v

1ju Wdztwa naszego w Dworach Szlacheckich y wszelkie-

2go bezpieczenstwa Ludzkiego Słysząc o rozlaniu krwi rożney

3Kondycyi Ludzi, na rożnych Mieyscach o naiazdach rabun-

4kach przez swywolnych Ludzi Poddanych naszych, Bunty

5przeciwko PP. swoim podnoszacych dla uskromienia onych

6y dalszego ubespieczenia Wdztwa naszego postanowiliś-

7my z Dymu po Czterech Pachołkow na Koniach Dobrych

8z moderunkiem należytym na Taryffe nowo w Owruczu

9teraz z nowey lustracyi postanowiona, ktora będzie do

10wszytkich trzech Grodow dla Informacyi WmWm Panom

11podana w niestawieniu zaś Pachołkow po Trzysta Złł.

12za Pachołka iednego ma byc płacona. Okrom tego Szelężne

13y Czopowe za lat szesc według dawnych Uchwał vigore

14Laudi Millesimi Septingentesimi, Vigesimi Sexti, Mły-

15nowe od koł Rudenskich y Młynowych, Pogłowne Dia-

16kowskie, Pilipowskie, Zydowskie, et à vagabundis Personis

17y Hyberna z Dobr Krolewskich y Duchownych, zaczym abyscie

18WMMPanowie chcieli adigere do pretszey exolucyi na Ter-

19minie, ktory przez Uniwersał wydawszy oznaczę. Oraz prze-

20strzegam ieżeli na czasie Uniwersałem naznaczonym

21Pieniadze komportowane y poczty za Ordynansem stano-

22wione nie będa, exekucyi Zołnierskiey podlegac musza, krom

23tego abyscie WmWmPanowie Poddanstwu swemu po Mia-

24stach Miasteczkach y wsiach na Wiernosc Panom swoim

25przysięgę wykonac kazali w Cerkwiach, żeby y Sami wier-

26ni byli Poddani nasi y ktoby wszczynał iakowe bunty że-

27by donosili do Zamkow y Dworow Panow swoich zalecam.

28Datt w Owruczu Dnia Dwudziestego Osmego Stycznia

29Tysiąc Siedmset, Trzydziestego, Czwartego Roku.

30U tego Uniwersału podpis Ręki przy Pieczęci przyci-

31snioney w te słowa: Nikodem Kazimierz na Szum-

32sku Woronicz mpp. (Locus Sigilli.) Ktory że to Ory-

33ginał Uniwersału za podaniem y prozba wyż miano-

34waney osoby podawaiącey a za moim urzędowym przyię-

35ciem wszytek z początku aż do konca iak się w sobie

36ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rozwinięcia: JWielo. = Jaśnie Wielmożnego; Wdztwa = Województwa; Jmść = Jegomość; Ichmm PP. = Ichmościom Panom; wmum = wielce mościwym; Rzeczypsptey = Rzeczypospolitej.

Łac.: protunc – na ten czas; Vices Regens – zastępca regenta; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum per oblatam – z racji zawartych w nim treści do oblaty; tenoris sequentis – następującej treści; praesentem necessitatem – obecną potrzebę; provisionalem securitatem salutaribus medijs – tymczasowe bezpieczeństwo zbawiennymi środkami; Die Decima Sexta January – dnia 16 stycznia.

Konfederacja województwa kijowskiego w okresie bezkrólewia 1733–1734.

vigore Laudi Millesimi Septingentesimi Vigesimi Sexti – na mocy laudum z roku 1726; à vagabundis Personis – od osób wałęsających się; adigere – przymusić; exolucyi (exsolutio) – wypłaty; mpp. = manu propria – ręką własną; Locus Sigilli – miejsce pieczęci; WmWm Panom = Wielmożnym Panom; Złł. = złotych; 28 I 1734.

Szelężne, czopowe – podatki od trunków; hyberna – podatek na leże zimowe wojska; pogłowne diakowskie, pilipowskie, żydowskie – pogłówne od diaków cerkiewnych, staroobrzędowców (filiponów) i Żydów.

Streszczenie

28stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Aleksander Krzyżanowski, gubernator wiązowski [?], podał do oblaty oryginał uniwersału Nikodema Kazimierza Woronicza na Szumsku, chorążego owruckiego, marszałka konfederacji województwa kijowskiego, do obywateli województwa. Marszałek zawiadamia, że na sejmiku w Żytomierzu 16 stycznia, wobec buntów poddanych, rozlewu krwi i rabunków, postanowiono wystawić z każdego dymu po czterech pachołków na dobrych koniach według nowej taryfy ułożonej w Owruczu albo płacić 300 zł za każdego niewystawionego, a ponadto płacić szelężne i czopowe za sześć lat według laudum z 1726 r., młynowe, pogłówne od diaków, filiponów, Żydów i osób luźnych oraz hybernę z dóbr królewskich i duchownych. Zapowiada wyznaczenie terminu wpłat i egzekucję wojskową wobec opornych oraz poleca, by poddani w miastach i wsiach złożyli w cerkwiach przysięgę wierności panom i donosili o buntownikach. Uniwersał dany w Owruczu 28 stycznia 1734 r. z podpisem i pieczęcią marszałka.

Nr w rękopisie: 13 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 29v

1Oblata Uniwersału od Jasnie

2Wielmożnego Jmci P. Woronicza Chorąże-

3go Owruckiego Marszałka Konfede-

4racyi Wdztwa Kijowskiego na Sądy Confoe-

5derationis wydanego.

6[reklamant:] Roku

k. 30

1Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

2Miesiąca Januarij, Trzydziestego Dnia.

3Na Urzędzie Grodzk. w Miescie Jego Krolews. Mci Owruczu

4przedemną Wawrzyncem Małewskim [?] Leszkowskim [?]

5Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa y Vices Regen-

6tem Grodzkim, Ytu Wdztwa Kijowskiego, y Xięgami

7niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens Per-

8sonaliter Urodz. Jmsci Pan Alexander Krzyżanowski Guber-

9nator Niazowski [?] Oryginał Uniwersału od JW Jmci Pana

10Nikodema Kazimierza na Szumsku Woronicza Chorążego

11Owruckiego, Starosty Ostrzskiego, Podwoiewodzego Sądowe-

12go Ytu Wdztwa Kijowskiego, Pułkownika Woysk Korons.

13y Rzeczypltey Marszałka Konfederacyi Woiewodztwa Ki-

14jowskiego, z podpisem Ręki własney tegoż JW Jmci Pana

15Marszałka Konfederackiego przy Pieczęci przycisnioney na

16Sądy Konfederackie wydanego dla wpisania do Xiąg

17niniejszych ratione intro contentorum per oblatam po-

18dał detenere sequenti: Nikodem Kazimierz na Szumsku

19Woronicz Chorąży Owrucki, Starosta Ostrzski, Podwoiewo-

20dzy Sądowy Generału Wdztwa Kijowskiego Pułkownik

21Woysk Koronnych Marszałek Konfederacyi Wdztw. Kijow.

22Wszem w Obec y kozdemu z ozobna, osobliwie iednak

23Jasnie Wiell. Wiell. Jchm Cion PP. Senatorom, Urzednikom

24Ziemskim Grodzk. y wszytkim Jchmciom Panom Oby-

25watelom Przeswietnego Wdztwa Kijowskiego Mm

26Panom y Braci przy zaleceniu życzliwych chęci moich

27do Wiadomosci donoszę: Jż lubom chciał ex vi własney

28na Osobę mnie Marszałkowskiey funkcyi iesscze do ia-

29kiego czasu differre Sądow Marszałkowskich Celebra-

30cyą, iednak gdy Silentes Sprawiedliwosci Swiętey dono-

31szą mi in limitabilem necessitatem przekładaiąc Wiell.

32Jchmm PP. Konsyliarzom od Wdztwa obranym exigen-

33tiam z doniesieniem, że gdy mnie by Sądy determinacyi

34niewzięli niezgłosili się to pewnie mera fient łotrocinia

35et celites vindictam clamarent w teraznieyszych Zagęsz-

36czonych Swywolach, ktore de lege scripta et justitia di-

37stributiva rekwiruią ukrzywdzonym Sprawiedliwosci,

38a na Swywolnych Kary. Dla czego zażywaiąc pozwoloney

39Sobie Jurisdykcyi ktora hac in re fungor, y Prawo ze

40zwyczaiem pozwolity circa indispensabilem Rzeczypltey

41y consequenter Wdztwa każdego necessitatem Sądow

42moich Marszałkowskich z Wiell. Jchmi Pany Konsy-

43liarzami od Wdztwa obranemi Czas y Termin ne fu-

44[reklamant:] giento

k. 30v

1gienti et pæno pro delicto poscenti detur ignorantia na dzień

2Dwudziesty drugi, Miesiąca Lutego w Zytomierzu naszna-

3czam y upewniam że zechce omnino wraz z Wiell. Konsylia-

4rzami Sądzić, Winnych karać et unicuiq[ue] justitiam pro

5qualitate distribuere. A aby każdemu do wiadomości doszło,

6nietylko ten Uniwersał moy in originali ad valvas in lo-

7co judiciorum w Zytomierzu Solito przybić, aletesz per

8Copias po Parafiach rozgłosić y porozsyłać zalecam. In

9meliorem fidem przy zwykłey pieczęci Ręką własną

10podpisuiący się w Owruczu Dnia Trzydziestego Mie-

11siąca Styczna, Tysiącznego, Siedmsetnego, Trzy-

12dziestego, Czwartego Roku. U tego uniwersału Rę-

13ki podpis w te słowa: Nikodem Kina [?] Szumski [?] Wo-

14źnicz [?] mpp. (Locus Sigilli) Ktory że to Uniwer-

15sału Oryginał za podaniem y prozbą wyż mianowa-

16ney osoby podawaiącey, à za moim urzędowym przyię-

17ciem wszytek z początku aż do końca słowo w słowo

18do Xiąg niniejszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Sądy Confoederationis – sądy konfederackie (konfederacji generalnej 1733–1734).

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum per oblatam podał detenere sequenti – z powodu treści do oblaty podał o następującym brzmieniu; differre – odkładać; Silentes – milczący (zapewne pokrzywdzeni czekający na sąd); in limitabilem necessitatem – nieograniczoną potrzebę; mera fient łotrocinia et celites vindictam clamarent – nastaną same łotrostwa i niebiosa wołać będą o pomstę; de lege scripta et justitia distributiva – z prawa pisanego i sprawiedliwości rozdzielczej; hac in re fungor – którą w tej sprawie sprawuję; circa indispensabilem necessitatem – ze względu na nieodzowną potrzebę.

Konfederacja woj. kijowskiego 1734 – związana z bezkrólewiem po śmierci Augusta II.

pæno pro delicto poscenti detur ignorantia – „żądającemu kary za przestępstwo niech będzie dana [?]”; omnino – całkowicie; unicuique justitiam pro qualitate distribuere – każdemu wymierzyć sprawiedliwość stosownie do rzeczy; ad valvas in loco judiciorum solito – na drzwiach w zwykłym miejscu sądów; in meliorem fidem – dla lepszej wiary; mpp. – manu propria; Locus Sigilli – miejsce pieczęci.

Data uniwersału: 30 I 1734, Owrucz; termin sądów: 22 II [1734], Żytomierz.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

30stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Małewskim [?] Leszkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim województwa kijowskiego, Aleksander Krzyżanowski, gubernator [?], podał do oblaty oryginał uniwersału Nikodema Kazimierza Woronicza na Szumsku, chorążego owruckiego, starosty ostrzskiego, marszałka konfederacji województwa kijowskiego, w sprawie sądów konfederackich. Marszałek, choć zamierzał jeszcze odłożyć sądy marszałkowskie, wobec potrzeby wymierzenia sprawiedliwości pokrzywdzonym i kar dla swawolnych wyznaczył termin sądów wraz z konsyliarzami obranymi przez województwo na 22 lutego [1734 r.] w Żytomierzu i polecił przybić uniwersał w oryginale na drzwiach w miejscu sądów w Żytomierzu oraz rozesłać kopie po parafiach. Uniwersał dany w Owruczu 30 stycznia 1734 r. z podpisem (odczytanym niepewnie) i pieczęcią.

Nr w rękopisie: 14 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 30v

1Oblata Intercyzy Szlubney

2Między Wiell. Ichmi PP. Trzecia-

3kami Mostownikiemi Rzeczyckiemi

4z iedney, à Urodz. Imcią P. Łazar-

5skim z drugiey Strony stałey y Spi-

6saney.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca Januarij Trzydziestego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Kr. Mści

10Owruczu, przedemną Janem Walewskim Lewkow-

11skim Namiesnikiem Podwoiewodztwa Grodzkim

12Generału Wodztwa Kijowskiego y Xięgami Niniey-

13szemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens Per-

14sonaliter Urodz. Jmści Pan Kazimierz Łazarski

15Intercyzę Szlubną między soba podawaiącym z

16iedney à Ichmi PP. Trzeciakami Matt: z dru-

17giey Strony stałą y spisaną ratione intro con-

18tentorum dla wpisania do Xiąg Niniejszych per

19oblatam podał de tenore tali: Między Wiell.

20Ichmi Pany Piotrem y Zofią z Epimachowiczów

21Trzeciakami Mostownikiemi Rzeczyckiemi

22[reklamant:] Matt.

k. 31

1Matt: ziedney, à Urodzonym Imścia Panem Kazimie-

2rzem Lazarskim zdrugiey strony stanoł pewny y

3wniwszym nieodmienny Kontrakt y postanowienie w

4tenniżey opisany Sposob y oto. Iż Wiell. Ichmść PP.

5Trzeciakowie Matt: idąc primario Za-wolą nayuyż-

6szego Boga, tudziez za godnym Staraniem Urodzł.

7Jmći Pana Kazimierza Lazarskiego przez godnych

8Ichmciw PP. Przyiacioł pozwolili Corkę swoią Jeymść

9Pannę Elzbietę Trzeciakowną w Stan Swięty Matt:

10po ktorey z przyrodzoney swoiey miłosci Rodziciel-

11skiey deklaruią takowy Posag gotowemi Złł: Poll.

12Cztyrysta przed Szlubem, z ktorego odebrania p[rae]sen-

13ti Contractu kwituie, à Złł Poll. Sześćset na wsi Sze-

14metycy [?] et aliis własnych y Dziedzicznych Dobrach

15zapisuiemy, y wszytkie dokumenta y Proces na tez

16Summę Dobra przy zeznaniu Zapisu naszego w

17Grodzie Owruckim w kilku Niedziel po weselu

18mamy y powinni będziemy oddać, przy ktorym od-

19daniu y odebraniu tychże Zapisow y Dokumentow

20in recompensam tego Sobie danego Possagu in vim

21Reformationis super omnibus Bonis habitis

22et habendis według zwyczaiu y reformacyi Zapi-

23suie Imść Pan Lazarski Złł Poll Dwa Tysiące

24w tymze Grodzie, ktorych to Zapisow skutek p[rae]sen-

25ti Contractu stwierdza się, et p[rae]senti Contractu

26obligantur, na co dla lepszey na zawsze wagi

27przy podpisach Ichmciw PP. Przyiacioł z obydwoch

28Stron uprószonych Rękoma Swemi własnemi pod-

29pisuiemy się. Datt w Jędrzejowce Octava Octobris

30Anno Millesimo, Septigentesimo, Trigesimo, Tertio.

31U tey Intercyzy podpis Rąk temi słowy: Piotr Trze-

32ciak Mostł. Rzeczł. Zofia Trzeciakowa, Kazimierz

33Lazarski, y ia iako proszony Przyiaciel zoboch stron

34do tey Intercyzy Ręką moią własną podpisuię się Stefan

35Władyszewski [?], Kazimierz Mickiewicz [?]. Iako proszony

36Przyiaciel z oboch Stron podpisuię się X. Andrzey Bie-

37niecki [?] Archimandryta Owrucki y officiał Metropolij Kijows. mp

38Praesens będąc przy tych Intercyzach z oboch Stron Ręką

39moią własną podpisuię się Xiądz Anselman [?] Piątkow-

40ski

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum – co do treści w niej zawartych; per oblatam de tenore tali – do oblaty w takim brzmieniu; Matt. – małżonkami; Mostownik rzeczycki – urzędnik ziemski (mostowniczy) powiatu rzeczyckiego.

„Matt:” – matrymonialny (małżeński); „primario” – przede wszystkim; „praesenti Contractu kwituie” – niniejszym kontraktem kwituje; „et aliis” – i innych; „in recompensam … in vim Reformationis super omnibus Bonis habitis et habendis” – w zamian … tytułem przeciwzapisu (wiana) na wszystkich dobrach posiadanych i przyszłych; „et praesenti Contractu obligantur” – i niniejszym kontraktem się zobowiązują; „Datt … Octava Octobris Anno Millesimo Septigentesimo Trigesimo Tertio” – dan 8 X 1733; „Mostł. Rzeczł.” – prawdopodobnie Mostowniczy Rzeczycki; „mp” – manu propria (ręką własną); Archimandryta Owrucki – przełożony monasteru w Owruczu, oficjał metropolii kijowskiej (unickiej).

Streszczenie

30stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, Kazimierz Łazarski podał do oblaty intercyzę ślubną zawartą między nim a Piotrem i Zofią z Epimachowiczów Trzeciakami, mostownikami rzeczyckimi. Trzeciakowie wydali za Łazarskiego swoją córkę Elżbietę i zadeklarowali jej posag: 400 zł pol. gotowizną przed ślubem (pokwitowane) oraz 600 zł pol. zapisane na wsi Szemetycze [?] i innych dobrach dziedzicznych, zobowiązując się zeznać zapis i oddać dokumenty w grodzie owruckim w kilka niedziel po weselu. Łazarski w zamian zobowiązał się zapisać żonie tytułem przeciwzapisu (reformacji) 2000 zł pol. na wszystkich swoich dobrach w tymże grodzie. Intercyzę spisano w Jędrzejówce [?] 8 października 1733 r.; podpisali ją strony oraz Stefan Władyszewski [?], Kazimierz Mickiewicz [?], ks. Andrzej Bieniecki [?], archimandryta owrucki i oficjał metropolii kijowskiej, i ks. Anselm [?] Piątkowski. Tekst kończy się na podpisach, bez końcowej formuły oblaty.

Nr w rękopisie: 15 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 31v

1Roborata Kontraktu między Urodzonymi

2Piotrem Sochackim a Antonim Mankowieckim

3zawartego y spisanego.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Januarii Trzydziestego Dnia.

6Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

7przedemną Janem Walewskim Lewkowskim [?] Namiesnikiem Podwoie-

8wodztwa Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ni-

9nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparentes personaliter Uro-

10dzeni Ichmć Panowie Piotr Jana syn a Samuela wnuk Sochacki

11z iedney y Antoni Karola syn a Wincentego wnuk Mankowiec-

12ki z drugiey strony, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

13Juryzdykcyi Prawa forum Powiatu y Woiewodztwa a pod teraz-

14nieysze dobrowolne Zeznanie swoie, quo ad Actum praesentem attinet

15cale się poddaiąc iawnie ustnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg

16Niniejszych zeznali. Iż Ichmć Panowie Recognoscentes Kontrakt

17perpetuae ac nunquam irrevocabilis Donationis mocą ktorego

18Urodzony Imć Pan Piotr Sochacki Dobra swoie dziedziczne po

19przodkach y antecessorach swoich spadłe w Wsi Bolaczowa-

20ku [?] w Woiewodztwie Kijowskim sytuowane odprzedał y na wie-

21czność rezygnował Urodzonemu Imć Panu Antoniemu Mankow-

22ieckiemu między sobą spisany y stały ręk[a]mi stron obydwuch

23y Ichmć Panow Przyiacioł oczewisto uproszonych podpisany we

24wszystkich iego punktach klauzulach y ligamentach stwier-

25dzaią, approbuią, roboruią, ratyfikuią y onego wiecznie dotrzy-

26mać deklaruią mocą terazniejszego dobrowolnego Zeznania

27swoiego ktorego Actis connotari prosili co y otrzymali. Piotr Socha-

28cki mp. Antoni Mankowiecki mpp.

29Menışs. [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Roborata – zatwierdzenie; Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; quo ad Actum praesentem attinet – co do niniejszego aktu; Recognoscentes – zeznający; perpetuae ac nunquam irrevocabilis Donationis – wieczystej i nigdy nieodwołalnej darowizny; Actis connotari – wpisać do akt. Owrucz – Owrucz (Ukraina). Ostatni wiersz to zapewne podpis/parafa kancelaryjna.

Streszczenie

30stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Janem Walewskim, Piotr Sochacki i Antoni Mankowiecki zeznali i zatwierdzili spisany między nimi kontrakt, na mocy którego Sochacki sprzedał i wieczyście zrzekł się na rzecz Mankowieckiego swoich dóbr dziedzicznych we wsi Bolaczowak [?] w województwie kijowskim. Strony zobowiązały się dotrzymać kontraktu i podpisały zeznanie.

Nr w rękopisie: 15a (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 32

1Oblata Prorogacyi od Urzę-

2du Grodzkieg. Zytomierskieg.

3w Sprawie Wiell. Imci Xiędza

4Bienieckiego Archimand. Owrucz.

5wydaney.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

7Miesiąca Februarij, Trzynastego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKr Mci Owruczu,

9Przedemną Antonim Kozłowskim Namiesnikiem pro

10tunc Podwoiewodztwa Grodzkim Mtu Wwa Kijowskiego y

11Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Compa-

12rens personaliter Przewielebny w Bogu Imsc Xiądz Sylwe-

13ster Sasinski [?] Ordinis Divi Basilij Magni Namiesnik

14Archymandryi Owruckiey Oryginał Prorogacyi od Urzędu

15Grodz. Zytomierskiego w Sprawie W. Imci Xiędza An-

16drzeja Bienieckiego Archimandryty Owruckiego, Offici-

17ała Metropolij Kijowskiey, z Wiell. Imscią Panem Ierzym

18Olszanskim Starostą Owruckim y innemi wydaney z

19podpisem Ręki własney tegoż Wiell. Urzędnika ratione in-

20tro Contentorum dla Wpisania do Xiąg Ninieyszych per

21oblatam podał de eo verbotenus qui sequitur tenore: Michał

22na Wielkim Szczeniowie y Pokalewie Szczeniowski Pod-

23czaszy Trębowelski, Sędzia Grodzki Zytomierski. Oznay-

24muię tym moim Prorogationis Listem. Iż ia będąc re-

25quisitus od Wiell. Xiędza Andrzeja Bienieckiego Opa-

26ta Owruckiego, Officyała Metropolij Kijowskiey vigore de-

27kretu Sądow Kapturowych Wwa Kijowskiego Roku te-

28razniey szego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwar-

29tego, Dnia Piętnastego Januarij Między Imscią Re-

30quiruiącym z iedney, a Wiell. Imscią Panem Ierzym Ol-

31szanskim Starostą Owruckim y Innemi pozwanemi z

32drugiey Strony pro expedienda Condescensione ad Fundum

33Bonorum Oppidi Owrucz pro Die Decima Secunda Fe-

34bruarij Anni praesentis Millesimi, Septigentesimi, Trigesimi,

35[reklamant:] Quarti

k. 32v

1Quarti stałego dla wkroczenia Moskwy w tę Woiewodztwo

2y Wielkiego ztąd Zamieszania wtymże Woiewodztwie

3ex munere Officy mei ziachać niemogę, więc actum hunc

4Condescensionis ad Diem Vigesimam Nonam Kwietnia

5anni nunc currentis Millesimi, Septigentesimi, Tri-

6gesimi, Quarti, differo proroguo, Na co dla lepszey wia-

7ry Ręka moia własna podpisuię się Datt w Pokalewie

8Anno Millesimo, Septigentegentesimo, Trigesimo, Quar-

9to Die Decima February. U tey Prorogacyi Podpis

10Ręki wtę słowa: Na tę Prorogacyą podpisuię się wigo-

11re Dekretu Die Decima Quinta January stałego Mil-

12lesimo, Septigentesimo, Trigesimo, Quarto Anno

13Michał Szczeniowski mp. Ktoraźto Prorogacya za

14podaniem y prośbą wyż mianowaney osoby, poda-

15waiącey, a za moim Urzędowym Przyięciem słowo w

16słowo wszystka z początku aż do końca iak się w

17sobie ma do Xiąg ninieyszych iest ingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiając się osobiście; Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); ratione intro contentorum – z powodu rzeczy w nim zawartych; per oblatam – do oblaty; de eo verbotenus qui sequitur tenore – słowo w słowo tej treści; requisitus – wezwany; vigore – na mocy; pro expedienda condescensione ad fundum bonorum oppidi Owrucz – dla odbycia zjazdu na grunt dóbr miasta Owrucz; pro die decima secunda Februarii anni praesentis 1734 – na dzień 12 lutego roku bieżącego 1734.

Skróty: JKr Mci – Jego Królewskiej Mości; Mtu Wwa – Mostu [?]/Województwa; Wiell. – Wielmożny/Wielebny; Opata – opata (archimandryty).

ex munere officii mei – z racji mojego urzędu; actum hunc condescensionis ad diem vigesimam nonam Kwietnia anni nunc currentis 1734 differo, proroguo – czynność tę zjazdu odkładam i przedłużam do 29 kwietnia bieżącego 1734 roku; Die decima Februarii 1734 – 10 lutego 1734; vigore Dekretu die decima quinta Januarii – mocą dekretu z 15 stycznia; mp. – manu propria, ręką własną.

„Septigentegentesimo” – dittografia pisarza w rękopisie.

Streszczenie

13lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Antonim Kozłowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, ks. Sylwester Sasiński [?], bazylianin, namiestnik archimandrii owruckiej, podał do oblaty prorogację wydaną przez urząd grodzki żytomierski w sprawie ks. Andrzeja Bienieckiego, archimandryty owruckiego i oficjała metropolii kijowskiej, z Jerzym Olszańskim, starostą owruckim, i innymi. Michał Szczeniowski na Wielkim Szczeniowie i Pokalewie, podczaszy trembowelski, sędzia grodzki żytomierski, oznajmia, że z powodu wkroczenia wojsk moskiewskich do województwa i wielkiego zamieszania nie może przybyć na wyznaczoną dekretem sądów kapturowych województwa kijowskiego z 15 stycznia 1734 r. kondescensję na grunt dóbr miasta Owrucza w dniu 12 lutego 1734 r., i odracza ją na 29 kwietnia 1734 r. Prorogację wystawiono w Pokalewie 10 lutego 1734 r. z podpisem Szczeniowskiego.

Nr w rękopisie: 16 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 32v

1Oblata Prorogacyi od Urzę-

2du tegoż w Sprawie tegoż

3Wiel.go Archimandryty Owrucz.

4wydaney.

5Roku, Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

6Miesiąca February, Trzynastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMci Owruczu,

8Przedemną Antonim Kozłowskim Namiesnikiem

9protunc Podwoiewodztwa Grodzkim Urzędu Woda Kijo.

10y Xięgami Nunieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Compa-

11rens Personaliter Przewielebny w Bogu Jmść Xiądz

12Sylwester Jasinski Namiesnik Archyman-

13dryi Owruckiey Zakonu S.go Bazylego Wielkiego

14Oryginał Prorogacyi od Urzędu Grodzkiego Żytom.

15w Sprawie Wielm. Jmci Xiędza Andrzeja Bieniec-

16kiego [?] Archymandryty Owruckiego, Officyała Metro-

17polij Kijowskiey z Wielm. Jmcią Panem Jerzym Ol-

18szanskim Starostą Owruckim y Innemi wydaney

19z podpisem Ręki własney tegoż Urzędnika ratione

20intro contentorum per Oblatam podał, tenoris se-

21quentis: Michał na Wielkim Szczeniowie y Po-

22kalewie Szczeniowski Podczaszy Trębowelski

23[reklamant:] Sędzi

k. 33

1Sędzia Grodzki Zytomierski. Oznaymuię tym

2moim Prorogationis Listem. Iż Iabędąc requisitus od

3Wiel.ᵒ Jmci Xiędza Andrzeia Bieniekiego [?] Opata Owruc.

4Officyała Metropolij Kijowskiey vigore Dekretu Sądow Ka-

5pturowych Woiewodztwa Kijowskiego Roku teraznieg-

6szego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego, Dnia

7Piętnastego Januarij, między Jmścią Iekomniącym [?]

8z iedney, a Wielm. Jmścią Panem Ierzym Olszanskim

9Starostą Owruckim y Jnnemi z drugiey Strony pro

10expedienda Condescensione ad Fundum Bonorum Wsi

11Korczowki [?] pro Die Decima Secunda Februarij Anni

12praesentis Millesimi, Septigentesimi, Trigesimi,

13Quarti Stałego dla wkroczenia Moskwy w te Woiewodz-

14two y wielkiego ztąd Zamieszania w tymże Woiewodz-

15twie ex munere Officij mei ziachać niemogę, Więc

16Actum hunc Condescensionis ad Diem Trigesimum

17Kwietnia Anni nunc Currentis Millesimi, Septi-

18gentesimi, Trigesimi, Quarti differo, prorogo Na co

19dla lepszey Wiary Ręką moią włsną podpisuię się

20Datt w Pokalewie Anno Millesimo, Septigentesimo

21Trigesimo, Quarto Die Decima, Februarij. U tey

22Prorogacyi podpis Ręki w te Słowa: Na tę Prorogą-

23cyą Dekretu Die Decima Quinta Januarij Millesi-

24mi, Septigentesimi, Trigesimi, Quarti Stałego pod-

25pisuię się Michał Rzeniowski [?] mp Ktora że to

26Prorogacya za podaniem y prozbą wyż mianowa-

27ney osoby podawaiący a za moim Vrzędowym przy-

28ięciem wszytka z początku aż do konca słowo w

29słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

30iest ingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; protunc – wówczas; Woda Kijo. – Województwa Kijowskiego; ratione intro contentorum per oblatam podał, tenoris sequentis – ze względu na treść podał do oblaty, o następującym brzmieniu.

JKMci – Jego Królewskiej Mości; Wielm. – Wielmożny; Officyał Metropolii Kijowskiej – sędzia duchowny metropolity unickiego.

requisitus – wezwany; pro expedienda condescensione ad fundum bonorum – dla odbycia zjazdu na grunt dóbr; pro die decima secunda Februarii anni praesentis 1734 – na dzień 12 lutego bieżącego roku 1734; ex munere officii mei – z obowiązku mego urzędu; actum hunc condescensionis ad diem trigesimum Kwietnia... differo, prorogo – czynność zjazdu odkładam i prolonguję na 30 kwietnia 1734; Datum ... die decima Februarii 1734 – dano 10 II 1734; mp – manu propria; Sądy Kapturowe – sądy bezkrólewia; „wkroczenie Moskwy” – wkroczenie wojsk rosyjskich w 1733/1734; Correctum et originale recepi – poprawiono i oryginał odebrałem.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Antonim Kozłowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, ks. Sylwester Jasiński, namiestnik archimandrii owruckiej zakonu św. Bazylego Wielkiego, podał do oblaty drugą prorogację wydaną przez urząd grodzki żytomierski w sprawie ks. Andrzeja Bienieckiego [?], archimandryty owruckiego i oficjała metropolii kijowskiej, z Jerzym Olszańskim, starostą owruckim, i innymi. Michał Szczeniowski, podczaszy trembowelski, sędzia grodzki żytomierski, oznajmia, że z powodu wkroczenia wojsk moskiewskich i zamieszania w województwie nie może przybyć na wyznaczoną dekretem sądów kapturowych z 15 stycznia 1734 r. kondescensję na grunt dóbr wsi Korczówka [?] w dniu 12 lutego 1734 r., i odracza ją na 30 kwietnia 1734 r. Prorogację wystawiono w Pokalewie 10 lutego 1734 r.; podpis wystawcy odczytano jako Michał Rzeniowski [?].

Nr w rękopisie: 17 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 33

1Oblata Kontraktu Arendownego między

2JW. JmPanem Czosnowskim [?] Woiewodzicem [?] Wołyń.

3z iedney a Wielm. JmPanem Woroniczem [?] Starostą

4Owruckim z drugiey Strony stałego

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Februarij Trzynastego Dnia

7NA Vrzędzie Grodz. w Miescie JKMci Owruczu Prze-

8demną Antonim Kostowskim [?] Namiesnikiem na ten

9czas Podwoiewodztwa Grodzkiego Generałem Woźnym

10Kijowskiego y Aktami niniey[szemi] Grodzkiemi Kijows.

k. 33v

1Comparens per[sonaliter] Urodz. JmPan Alexander Jerzyanowski [?]

2Gubernator Woranski [?] Oryginał Kontraktu Arędownego

3między JW. JmPanem Franciszkiem z Czerwi [?] Cetnerem

4Woiewodą Smoleńskim Kamioniackim [?] Werbskim etc. Starostą

5z iedney, a Wiel. JmPanem Kilodymem [?] Kazimierzem na Wra-

6nku [?] Woroniczem Chorążym Owruc. Staros. Ostrzeckim Podwo-

7iewodzym Sądowym Grodz. Ctus [?] Wdztwa Kijows. Pułkownikiem

8Woysk Ilmsci [?] y Rzeczypltey z drugiey Strony Stałego y spisa-

9nego rękoma Stron obudwoch podpisanego, Ktory Castrensi Leo-

10poliensi [?] mutuo roborowanego, rna [?] entro contentow [?] dla

11wpisania do Xięgi ninieyszych per Oblatam podał de tenore

12tali: Między Jaśnie Wiel. JmPanem Franciszkiem z Czerwi

13Cetnerem Woiewodą Smoleńskim Kamioniackim Werbskim

14etc. Starostą z iedney a Wiel. JmPanem Kilodymem [?] Kazimie-

15rzem Woroniczem Starostą Ostrzeckim Podwoiewodzym Sądo-

16wym Ctus Wdztwa Kijows. Pułkownikiem Woysk Ilmsci y

17całey Rzeczypltey z drugiey Strony Stanoł takowy Kontrakt

18y wniczym nieodmienne postanowienie w ten niżey opisany

19Sposob. Iż JW. JmPan Woiewoda Smoleński Dobra swoie wła-

20sne dziedziczne Konstantynow nowy nazwany cum Attinentiis

21w Wdztwie Podols. a Powiecie Latyczowskim leżące wolne

22y niezawiedzione ze wszystkimi tych Dobr Prowentami Pan-

23stwem własnoscią ze wszystkiemi pożytkami dochodami

24Intratami Polami ornemi y pustemi, Łąkami y Sianoże-

25ciami Pastwiskami Lasami gaiami Rzekami y Strumienia-

26mi Arędą Karczemną Sadami y Ogrodami poddanemi y

27ich powinnosciami robociznami dziesięcinami daninami

28Pasiekami, dziesięcinami pszczelnemi pożytkami y wszel-

29kiemi należytosciami y przynależytosciami nic sobie ani

30Sukcessorom swoim niezostawuiąc ani excypuiąc ale tak

31iako Dobra pomienione w swoich Miedzach y Granicach

32zostaią iako sam JW. JmPan Woiewoda trzyma y zażywa

33Wiel. JmPanu Staroscie Ostrzeckiemu w trzyletnią Aręd-

34ną puszcza Possessyą. Wte tym Kontraktem Summa

35niewyrazaiąc iakowa ma bydz dana przez Wiel.go JmPane

36[reklamant:] Starostę

k. 34

1Starostę in vim Arędy Dobr wyżey wyrażonych, przeto

2JOJmPan Woiewoda ma Kommissarza do weryfikowania In-

3wentarzy [?] Dobr wyżey wyrażonych Nowego Konstantynowa ze-

4słać, ktory ma zostany weryfikować. A ocokolwiek in su-

5per possessią nad Summę Trzech Tysięcy Złł Polsk ktorą

6WiellJmPan Starosta in vim Arędy Nowego Konstantynowa

7dał y odliczył z ktorey Czterech [?] quietatą Transactione, ma

8WiellJmPan Starosta temuż Kommissarzowi lub specyalne-

9mu Plenipotentowi oddać y wyliczyć restantem Summam

10według weryfikacyi Inwentarza przy weryfikacyi oraz qui-

11etatione przez tegoż od JOJmPana Woiewody Komparen-

12ta, et sic per consequens na drugie Lata ma WiellJmPan Sta-

13rosta według weryfikacyi Inwentarza Summę JOJmPa-

14nu Woiewodzie lub Plenipotentowi Feria Secunda

15post Dominicam Conductus we Lwowie sub rehabitione [?]

16Bonorum przez JOJmPana Woiewodę. Possessya zaś tych

17Dobr zaczynać się powinna w Poniedziałek po Krzewo-

18dney [?] Niedzieli, w Roku teraźnieyszym Tysiącznym Siedm-

19setnym Trzydziestym tak kończyć się ma otakowymże

20że czasie w Roku Tysiącznym Siedmsetnym Trzy-

21dziestym Trzecim. Ktore to Dobra wyżey mianowane

22Jasnie WiellJmPan Woiewoda Kontrowersyi [?] wolney y spokoyney

23dopuściwszy, ani sam przez się ani przez subordynowane Oso-

24by przeszkadzać nie ma y owszem od wszelkich impedymen-

25tow prawnych y nieprawnych od kogokolwiek na te Dobra za-

26chodzących wszelkimi Sądzie y Urzędzie bronić y zastępować

27powinien będzie. Lawet [?] to sobie WiellJmPan Starosta praesenti

28Contractu przez znaczne odeyście Bydła by nie było Rekodzien [?]

29uczynszach od Ludzi należących, tudzież Prawet [?] chowany [?] to

30że piorunowego ognia lub Inkursyi nieprzyiacielskiey

31za co tenże JmPan Woiewoda innemi Dobrami rekompen-

32sować Korrespondencyi [?] Summy. JOJmPan Woiewoda ca-

33vet aby Chłopi nie byli stante Possessione angaryzowani

k. 34v

1iezeliby ktoren miał z Okazyi WJmPana Starosty prze-

2posc za takowego powinien odpowiedzieć, sensus non

3tenebitz. Zasiewy ozime takowe prolatygii [?] takowe circa

4expirationem WJmPan Starosta powinien na Grunciech [?]

5stawić y oddać. Rumacya po expiracyi Possessyi przez Nie-

6dziel Dwie, Ane [?] expeditione wiosiennych czasow z wolnym

7wywiezieniem rzeczy ruchomych za Mil Cztery, przelimo-

8waniem bydła do Lurzgego [?] Woycieka [?] z Czeladzią Kekar-

9mano [?] WJmsc Possessorowi pozwala się postępowania [?] expi-

10rationi ieżeliby zakowe inter Contrahentes znaydowac się

11mogły pretensye, te wszystkie Lokacya przyiacielska mo-

12derabit et decidet. Stawy poniewasz WJmPan Possessor ich

13akceptowac niechce, więc na Ile JmPana Dziedzica excypu-

14iące, ktorych konserwacyi szarwarkami wszystkie-

15mi, a podczas Wod wielkich ruszeniem ludzi wszystkich

16Wsiow konserwacya być powinna. Stawek zas ten kto-

17ry JmPan Kietawski [?], Antecessor Arędowny Possessor

18miał, WJmPanu Staroscie, JWJmPan Woiewoda towrze-

19nie [?] tylko na pełnym Stawie na Arendę pozwala.

20Reparacya takowa się pozwala przez ktorey żadną miarą WJm

21JmPan Starosta obeysc się niemoże y to cum Scitu JWJmPana

22Dziedzica. Dobra zas inquo statu WJmPan Starosta odbiera

23in eodem powinien oddać. Zaorki, Oborki, Zażynki, Obżynki

24Zakoski Obkoski, według dawnego zwyczaju tamtych włości

25te JWJmP Dziedzic WJmP Possessorowi pro Consolatione

26pozwala, podwody za Mil Cztery bez Pansczyzny raz w Roku

27pozwalaią się, ktory to Kontrakt y wszystkie w nim opisa-

28ne Punkta y Kondycye Strony obiedwie wcałości sobie

29dotrzymać y ziscić submittuią się sub vadio Similis Summae

30Złł Polsk Szesc Tysięcy. Oco in Casu Contraventionis Forum

31Grodu Łatyczowskiego [?] Sobie y Sukcessorom swoim ad re-

32spondendum peremptorie naznaczaią ten Kontrakt dla le-

33pszey wagi rękami własnemi podpisuią y Pieczęciami [?]

34autentycznemi roboruią. Datt we Lwowie Dnia Trzyna-

35[reklamant:] stego

k. 35

1stego January Millesimo Septingentesimo Trygesimo.

2V tego Kontraktu podpisy rąk temi Słowy. Franciszek Ce-

3tner mp. Nikodem Kazimierz na Szumsku Woroniecz Starosta

4Ostrzeckj Generału Woźstwa Kijow. Podwoiewody Sędowy Puł-

5kownik Woysk Krolewskich. Na tymże Kontrakcie Roboracya

6eiusdem tali methodo: Sabbatho ante Festum Sanctae Priscae

7Virginis et Martyris proxima Anno Domini Millesimo Septin-

8gentesimo Trygesimo Contractus praesens Actis Castrensibus Leopoli-

9ensibus mutuo est roboratus. Ktory że to Kontrakt za poda-

10niem y prozbą wyż mianowaney Osoby podawaiący, a za mo-

11im Urzędowym przyięciem wszystek z początku aż do koń-

12ca Słowo w Słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

13iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odczytany z wyblakłego atramentu, nazwiska stron niepewne.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per Oblatam – przez oblatę; de tenore tali – tej treści; cum Attinentiis – z przynależnościami; Castrensi Leopoliensi [?] – (w aktach) grodzkich lwowskich [?].

Konstantynów Nowy – dziś Nowokostiantyniw (obw. chmielnicki, Ukraina), pow. latyczowski, woj. podolskie.

in vim Arędy – tytułem arendy (dzierżawy); in super possessią – ponad posesję; quietatą Transactione – pokwitowaną transakcją; restantem Summam – resztującą sumę; et sic per consequens – a zatem w konsekwencji; Feria Secunda post Dominicam Conductus – w poniedziałek po Niedzieli Przewodniej (po Białej Niedzieli); sub rehabitione Bonorum – pod rygorem odebrania dóbr [?]; praesenti Contractu – niniejszym kontraktem; cavet – zastrzega; stante Possessione angaryzowani – obciążani dodatkowymi powinnościami w czasie posesji. JOJmPan – Jaśnie Oświecony Jegomość Pan; WiellJmPan – Wielmożny Jegomość Pan; Złł Polsk – złotych polskich.

sensus non tenebitur – nie będzie zobowiązany; circa expirationem – przy wygaśnięciu (posesji); Rumacya – ustąpienie z dóbr; inter Contrahentes – między stronami kontraktu; moderabit et decidet – złagodzi i rozstrzygnie; cum scitu – za wiedzą; in quo statu … in eodem – w jakim stanie … w takim samym; pro consolatione – dla pocieszenia, gratyfikacji; sub vadio similis summae – pod zakładem takiejż sumy; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum – sąd; ad respondendum peremptorie – do zawitego odpowiadania; roboruią – umacniają, uwierzytelniają. Szarwark – powinność robocizny przy naprawach. Zaorki, zażynki, zakoski itd. – zwyczajowe daniny/robocizny przy orce, żniwach, koszeniu.

eiusdem tali methodo – tegoż w następujący sposób; Sabbatho ante Festum… – w sobotę przed świętem św. Pryski Dziewicy i Męczennicy najbliższą (św. Pryski 18 I; 1730: sobota 14 I), roku Pańskiego 1730 niniejszy kontrakt został wzajemnie potwierdzony w aktach grodzkich lwowskich; mp. – manu propria, własnoręcznie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Antonim Kostowskim [?], Aleksander Jerzyanowski [?] (Krzyżanowski [?]), gubernator, podał do oblaty kontrakt arendowny zawarty między Franciszkiem Cetnerem, wojewodą smoleńskim, starostą kamioniackim [?] i werbskim, a Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, chorążym owruckim, starostą ostrzeckim, podwojewodzym sądowym grodzkim kijowskim. Cetner wydzierżawił Woroniczowi na trzy lata swoje dziedziczne dobra Nowy Konstantynów z przynależnościami w powiecie latyczowskim województwa podolskiego, od poniedziałku po Niedzieli Przewodniej 1730 do 1733 r.; wysokość arendy miała ustalić weryfikacja inwentarza przez komisarza wojewody, przy czym starosta wpłacił już 3000 zł pol., a resztę miał dopłacić według weryfikacji, a w kolejnych latach płacić we Lwowie. Kontrakt reguluje m.in. obronę posesji, rekompensatę szkód od ognia i najazdu, zakaz obciążania chłopów, zwrot zasiewów, dwutygodniową rumację, wyłączenie stawów z dzierżawy, reparacje i zwyczajowe daniny, pod zakładem 6000 zł pol. i z forum w grodzie latyczowskim. Kontrakt spisano we Lwowie 13 stycznia 1730 r. i potwierdzono w aktach grodzkich lwowskich w sobotę przed św. Pryską 1730 r. Tekst wyblakły, odczyt w wielu miejscach niepewny (m.in. nazwiska w tytule).

Nr w rękopisie: 18 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 35

1Oblata Kwitu ręcznego od Urodz. JmPana Nietawie-

2ckiego[?] Plenipotenta y Kommissarza JW. JmPana

3Cetnera Woiewody Smoleń. Wiel. JmPanu Woroni-

4czowi Chorążemu Owruc. Staroś. Ostrz. danego

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca February Trzynastego Dnia.

7NA Urzędzie Grodzkim, w Mieście JKMci Owruczu Prze-

8demną Antonim Koziowskim[?] Namiesnikiem natenczas

9Podwoiewodztwa Grodzkim, Generału Woźstwa Kijowskiego

10y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

11persona[liter] Ur. JmPan Alexander Krzyżanowski Gubernator

12wrazowski[?] Oryginał Kwitu ręcznego od Urodz. JmPana Wi-

13Nietawieckiego[?] Plenipotenta y Komissarza JW. JmPana Fran-

14ciszka Cetnera, Woiewody Smoleń. z podpisem ręki wła-

15sney tegoż JmPana Kommissarza, W. JmPanu Nikodymowi

16Kazimierzowi na Szumsku Woroniczowi Chorążemu Owruc.

17Staroś. Ostrz. Podwoiewodzemu Gro. Gen. Woźstwa Kijow.

18Pułkownikowi Woysk JKMci y Rzpltey danego y służące-

19[reklamant:] go

k. 35v

1go rnē intro Contentow dla wpisania do Xiąg ninieyszych

2ꝑ oblatam podał de tenore tali. Ia niżey na podpisie wyra

3żony Specyalny Plenipotent y Kommissarz od JOWPana Czetne

4ra [?] Woiew. Smoleń. do podania Dobr Konstantynowa No

5wego ze Wsiami Dziedzicznemi iako y Krolewszczyznami WJM

6JmPanu Nikodymowi Kazimierzowi na Kumsku [?] Woronickowi [?]

7Staroscie Ostrz. uformowawszy Inwentarz, wyprowadziwszy

8w Dobrach pomienionych Intratę y wyredukowawszy na Sum

9mę Złł Poll. Dziewięc Tysięcy Szesc Set Szesdziesiąt y Jeden

10Groszy Dwanascie zapatrzywszy się na Kontrakt Spisany

11we Lwowie między JOW JmPanem Woiewodą a WJmPanem

12Starostą Ostrz. o dzierżawę Arędowną Konstantynowa

13w ktorym wyrażono iest, iż Summę Złł Poll. Szesc Tysięcy

14tenże WJmPan Starosta ad rationem pomienioney dzierża

15wy do Skarbu JOW JmPana Woiewody oddał y zapłacił,

16Tedy Ia odebrawszy Summę Trzy Tysiące Szescset Szes-

17dziesiąt y Jeden Złł Poll. groszy Dwanascie, od tegoż WJM

18JmPana Starosty a odłożywszy pretendowaną po Mnie

19Prowizyą od Summy Dziewięciu Tysięcy Szesciuset Szesciu

20dziesiąt y Jednego Złł Poll. groszy Dwunastu tażże pre:

21tensyą wytrącenia pensyi na Gubernatora zapłaty, trzem

22Pasiecznikom Dworskim do Samego JOW JmPana Woie

23wody z ktorych maią byc Kompensowane odsyłam, dyspozy

24cyi tegoż WJmPana Starosty z wyż wyrażoney Summy

25Trzech Tysięcy Szesciuset Szescdziesiąt y Jednego Złł

26Poll. groszy Dwunastu y przezemnie odebraney rzetel:

27nie Kwituię, y na to się podpisuię. Datt w Konstanty

28nowie nowym Die Decima Septima Aprilis Millesi

29mo Septingentesimo Tricesimo Anno Trzydziestego Czwartego [?] pod

30pis ręki temi słowy. Wł. Niestawiecki [?] SWm. Ktory

31to kwit słowo w słowo do Xiąg ninieysz. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Owruc. – owrucki; Ostrz. – ostrzecki; Woźstwa – Województwa; Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina). Nazwisko plenipotenta (Nietawiecki?) niepewne.

rnē intro Contentow – „treść zawartą wewnątrz”; de tenore tali – „tej treści”; ad rationem – „na poczet”; Die Decima Septima Aprilis Millesimo Septingentesimo Tricesimo… – 17 IV 1734 (forma roku w rękopisie zniekształcona, odczyt niepewny).

Woiew. Smoleń. – wojewoda smoleński; Staroscie Ostrz. – starosta ostrzeszowski [?]; Złł Poll. – złotych polskich; WJmPan – Wielmożny Jegomość Pan; SWm. – prawdopodobnie skrót urzędu podpisującego.

Kwit plenipotenta na 3661 zł 12 gr odebrane od starosty za dzierżawę Konstantynowa (ogólna intrata 9661 zł 12 gr, z czego 6000 zł zapłacone wcześniej według kontraktu lwowskiego).

Streszczenie

13lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Antonim Koziowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, Aleksander Krzyżanowski, gubernator wrazowski [?], podał do oblaty oryginał kwitu ręcznego wystawionego przez Władysława [?] Niestawieckiego [?], plenipotenta i komisarza Franciszka Cetnera, wojewody smoleńskiego, Nikodemowi Kazimierzowi Woroniczowi na Szumsku, chorążemu owruckiemu i staroście ostrzeckiemu. Plenipotent, po sporządzeniu inwentarza dóbr Nowy Konstantynów ze wsiami dziedzicznymi i królewszczyznami i wyliczeniu intraty na 9661 zł 12 gr, uwzględniwszy wpłacone wcześniej według kontraktu lwowskiego 6000 zł, kwituje starostę z odebranych 3661 zł 12 gr, a swoje pretensje o prowizję, pensję gubernatora i zapłatę trzem pasiecznikom odsyła do samego wojewody. Kwit dany w Nowym Konstantynowie 17 kwietnia (rok zapisany niejasno: 1730 / „trzydziestego czwartego” [?]).

Nr w rękopisie: 19 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 36

1Oblata Kwitu ręcznego od JW JmPana Cetnera

2Woiewody Smoleńs. WJmPanu Woroniczowi Cho-

3rążemu Owruc. Staros. Ostrs. danego y służącego

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Februarij Trzynastego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim, w Mieście JKMci Owruczu

7przedemną Antonim Kozłowskim Namiesnikiem

8natenczas Podwoiewodztwa Grodzkiego, Generału Woiewodztwa

9Kijows. y Xięgami niniey̆szemi Grodzkiemi Kijowskiemi

10Comparens per[sona]l[ite]r Ur. JmPan Alexander Krzyżanowski [?]

11Gubernator Owrucki [?] dla wpisania do Xiąg niniey̆s.

12Kwit od JW JmPana Franciszka Cetnera Woiewody Smo-

13leńs. z podpisem ręki tegoż JW JmPana Woiewody WJmPanu

14Nikodemowi Kazimierzowi na Szumsku Woroniczowi Cho-

15rążemu Owruc. Staroś. Ostrs. Podwoiewodzicowi [?] Grodz.

16Kijows. dany y służący ratione intro Contentorum ad oblatam

17podał de tenore tali. Przyznaię tym Skryptem moim

18iż z rąk JmPana Nikodema Kazimierza Woronicza Staro-

19sty Ostrs. ex vi Kontraktu względem dzierżawy Nowego

20Konstantynowa odbieram Czerwonych Złł. in Specie Dwie-

21ście do dalszego między nami porachowania, a z odebra-

22nia kwituię, y na to się podpisuię. w Lublinie Vigesima

23Tertia Junij Millesimo Septingentesimo Trigesimo Primo

24Anno. U tego Kwitu podpis rąk temi słowy Franciszek

25Cetner mp. Który że to Kwit za podaniem y prozbą wyż

26mianowaney osoby podawaiącey, a za moim Urzędowym

27przyięciem wszystek z porządku aż do końca słowo

28w słowo iak się w sobie ma do Xiąg niniey̆szych iest

29ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum – co do rzeczy wewnątrz zawartych; ad oblatam – do oblaty; de tenore tali – tej treści; in specie – w gotowiźnie (w monecie); Vigesima Tertia Junij Millesimo Septingentesimo Trigesimo Primo Anno – 23 czerwca 1731 r.; mp. – manu propria, własnoręcznie; Ostrs. – Ostrski (starosta ostrski, Ostr/Oster); Złł. czerwone – dukaty.

Streszczenie

13lutego 1734 r. w grodzie owruckim przed namiestnikiem Antonim Kozłowskim Aleksander Krzyżanowski [?] podał do oblaty kwit Franciszka Cetnera, wojewody smoleńskiego, dany Nikodemowi Kazimierzowi Woroniczowi, chorążemu owruckiemu i staroście ostrskiemu. W kwicie z 23 VI 1731 r. (Lublin) Cetner potwierdza odbiór 200 czerwonych złotych z tytułu kontraktu dzierżawy Nowego Konstantynowa, do dalszego rozliczenia.

Nr w rękopisie: 20 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 36v

1Oblata Cessyey od Ur. Wrodzinskiey in rem Mm.

2Kochanowskich Służącey

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

4Miesiąca Februarij Trzydziestego Dnia

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JK Mci Owruczu przede

6mną Antonim Kozłowskim Namiesnikiem na ten czas Podwoie[?]

7Grodz. Gener. Wwa Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijows.

8Comparens personaliter Ur. Jan Kaminski tę Cessyą od Ur. Wro-

9dzinskiey Matki y Synow swoich na rzecz Mm. Kochanowss-

10kich ad Acta castren. Kijovien. per Oblatam podał de tenore

11sequenti. Actum in curia Regia Varsovien. Sabatho in Crasti-

12no Festi Dnae Annae Matris Gloriosissimae Virginis Mariae

13Anno Dni Millesimo Septingentesimo Vigesimo Magnifica

14Anastasia Wrodzinska olim Magnifici Joannis Dębek[?]

15Wrodzinski Consortis relicta Dnia Reformatis[?] et ad Vitalitis[?]

16Suo et Generosorum Alexandri et Ignatij Wrodzin-

17skich Filiorum suorum pro quibus cavet

18Une Jana Fstre[?] cedendo recognovit quia ipse

19Gener. Theodor Gryff Dębicki et ejus Omni Jure

20totali et Integro Jure in personam olim Magnifici

21Mariti Sui recognoscens per olim Generosorum

22Joanni patri et Josephi Filio a cie[?] Korwin Kochanows-

23kim Actis praesentes Sabatho pro die Festi Sancti Pauli

24primi Eremitae Millesimo Septingentesimo Decimo

25Secundo Anno super sortes in bonis Skibinka[?] […]

26que Juribus Suae Mtis[?] subiecto[?] iuxta Eandem Cessio-

27nem una Resati[?] Possesione et Intromissione et

28plena Satisfactione cedit. Omneque et Integrum Jus ad

29pmissa servire[?] in personam Ejusdem Cessionis Transfert

30et Transfundit plenarie recognitionis poena[?] Virtute

31Ex protocolo Coronae Capitanealis[?] Varsovien. Reg. Dębkowski[?] Lo-

32cus Sigilli. Ktora do Cessya przez w słowo za poda-

33niem y prozbą a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg

34Grodz. Wwa Kijows. iest Ingrossowana

35[reklamant:] Oblata

Objaśnienia i tłumaczenia

Rękopis wydaje się późniejszą kopią; data „30 lutego” jak w rękopisie (prawdopodobnie błąd kopisty). Actum in curia Regia Varsovien. – działo się na dworze królewskim w Warszawie; Sabatho in Crastino Festi Dnae Annae – w sobotę nazajutrz po św. Annie (27 VII) 1720. Festum S. Pauli primi Eremitae – 15 I 1712. Mm. = Mości; Ur. = Urodzony; Wwa = Województwa. Łaciński tekst miejscami zepsuty, czytanie niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

30II [!] 1734 w grodzie owruckim Jan Kamiński oblatował cesję z 1720 r., w której Anastazja Wrodzińska, wdowa po Janie Wrodzińskim, w imieniu własnym i synów Aleksandra i Ignacego ceduje Kochanowskim prawa do sum na dobrach Skibinka, wynikające z zapisu Teodora Gryfa Dębickiego i aktu z 1712 r. na rzecz Jana i Józefa Korwin Kochanowskich.

Nr w rękopisie: 20a (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 37

1Oblata Kopij Dekretu Działowego

2Sądu Ziemskiego Kijowskieg. Między

3Między JmPany Trypolskiemi z iedney

4a między Resztemi JmPany Ławsza-

5mi [?] Matf. y Innemi z drugiey Strony

6stałego y ferowanego

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

8Miesiąca Februarij Dwudziestego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Iego Krolewskiey Mści Owruczu

10Przedemną Wawrzyncem Walewskim [?] Lewkowskim [?] Vices Regen-

11tem y Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa Grodz-

12kiego Generatu Woiewody Kijowskiego y Xięgami Ninie-

13yszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens pté Urodz.

14JmPan Karzimierz Trypolski te Kopią Dekretu Działo-

15wego stylem Ruskim pisanego między Stronami

16nizey mianowanemi stałego y ferowanego ratione

17intro Contentor. dla wpisania do Xięg Ninieyszych

18per Oblatam podał ktorego series iest takowa, Wy-

19pis z Xięg Potocznych Ziemskich Woiewodztwa Ki-

20iowskiego Roku Tysiąc Szesćset Czterdziestego Pier-

21wszego Miesiąca Marca Osmego Dnia Działosię

22w Dorohyniu [?] w Domu Pana Matfeia Trypolskiego

23na Terminie z Dekretu Sądu Głownego Trybunal-

24skiego y Dekretu Posteḋnieyszego Sądu Ziemskiego

25Kijowskiego przy podtym, My Łukasz Witowski [?]

26Podsendek, á Fedor Ruszczański [?] Proskura Pi-

27sarz Urzędnicy Sądowi Ziemskie Woiewodztwa

28Kijowskiego Zasiadszy Iurisdykcyą swą sądową

29ufundowali y oną przez woznego Ziemskiego

30Przysięgłego [?] Wasyla Serafinowicza obwołac

31y publikowac rozkazaliśmy iako z publiko-

32wat y oczewiście, przed nami Zernat [?], á potym

33Stron Obydwoch toiest Panow Trypolskich

34[reklamant:] Pawo[?]

k. 37v

1powodow y Panow Pawszow Pozwanych temuż woznemu do sprawy

2w tey Sprawie przywołać wskazalismy, za ktorym przywołaniem obie

3Strony oczewisać postanowiwszy się, oświadczalisię z tym, że niekon-

4tradycuią niczym Dekretowi Sądu Ztnego Trybunału Dział albo

5raczey narozebranie tych gruntow pozwalaią. Tedy my Sąd przy-

6chylaiącsię do pierwszych Dekretow, tak Sądu Ztt. Trybunalskie-

7iako y Sądu naszego Ziemskiego Kiiowsk., a mianowicie do Dekretow

8naszych na gruncie tak w Roku Tysiąc, Szescset, Dwudziestym, Siod-

9mym, miesiąca Maia, piętnastego dnia. Jako y w roku, Tysiąc Szes-

10set, Trydziestym, Dziewiątym, Miesiąca Marca, Szesnastego, Dnia

11uczynionych, widząc też to że attestacyi Przyiacioł z obopolnych nie

12są zgodne, poszlakuiące y na ostatku Dekret Sądu Ztnego Trybunału

13w Roku przeszłym Tysiąc Szescset, Czterdziestym, Miesiąca Se-

14ptembra Siedmnastego, Dnia, między temiż Stronami ferowany

15ktorym ostrzeżono, że Dwor y Siedliska Stare obydwoch Stron

16niemaią być ruszone, ale kozdy przy Swoiey Possessyi zostawać

17ma, Owszem że y to tymże Dekretem warowano iesliby się Przyiaciele

18Stron obydwoch niezgodzili przynas finalnie Sądzie Decyzya

19zostawać ma do tego że się Strony obiedwie, ante Latam Senten-

20tiam nostram narozebranie tych gruntow zgodzili y nas abysmy

21ich tei zgodę approbowali prosili: takowesmy ich wedle zdania

22samychże podzielili, że na tey Stronie. Korzyni [?], gdzie Dwory Pa-

23now Trypolskich siedzą, poczowszy od Uroczyska Stawiska Dorohyn-

24skiego, aż do Granicy Kordyszkiey [?] rozcielismy wpoł na dwie Sztu-

25ki po Dwunastu Włok kozdey Stronie, tak Powodom iako y Pozwa-

26nym Powodom ku Stawiszu Dorohynskiemu w Włok Dwanascie, a Poz-

27wanym ku Kordyskiey Granicy, gdzie y Dom Pana Jwana Pawszy

28Stoi, także Włok dwanascie, ktore Sztuki poczowszy od Rzeki Kory-

29ni, aż poki gruntu staie, maią zaraz skoro Ziemia puści osypać kopca-

30mi y dzierżeć te Sztuki y ten Dział przez nas uczyniony czasy wieczne-

31mi, A iż w Sztuce ktorasię została Panom Trypolskim we Wsi Dorohyniu

32iest kilkanascie Poddanych Panow Pawszow, Tedy Panowie Pawszowie ma-

33ią y powinni będą te swe Poddane na swoią Sztukę przenieść nayda-

34ley do Swięto Jana Krzciciela Swięta Ruskiego blizko przyszłego, waru-

35iemy, y to za te Poddane Panow Pawszow na tym gruncie na ktorym Sie-

36dzieli y ktorego

37[reklamant:] ktorego [?]

k. 38

1Siedzieli y ktorego zażywali niemaią na te wiosnę Jarzyn żadnych ani

2ogrodow zasiewać, ale Panowie Trypolscy y poddani ich te Grunta

3zasiać maią bez żadney przeszkody Panow Pawszow [?] y Poddanych ich

4także Ieśliby ktory Poddany Panow Trypolskich miał grunty al-

5bo Siedliska w Sztuce Panow Pawszow [?] niemaią tych Gruntow

6swych na te Wiosnę zasiewać bez żadney przeszkody od Panow Trypol-

7skich y Poddanych ich, Zboża zaś ozime na te Teraznieyszą Zime

8zasiane każdy z nich tak Panowie iako y Poddani bez żadney

9przeszkody ieden od drugiego zebrać maią, a zebrawszy iuż każdy

10swego gruntu używać powinien bez żadney przeszkody czasy wie-

11cznemi: Co się zaś tknie Gruntow na drugiey stronie Rzeki Noryni

12takeśmy ich według dobrowolnego ich zezwolenia podzielili-

13śmy, że od Gruntu Kłoczkowskiego [?] Granicy Żywowskiey [?], aż do

14Gruntu ktory pierwiey należał Panom Steplowskim [?] y Sławińskim [?]

15Matki: a teraz ten Grunt wieczności należy JmPanu Alexandrowi

16Sołtanowi y Matce iego poczowszy od Rzeki Noryni; aż do Gościńca

17Chabeńskiego [?], także rozcięliśmy na dwie, albo dwie Sztuki rachuiąc

18w każdy sztukę po pułiedynasty włoki, toiest sztukę iedną, ktorą od

19Granicy Żywowskiey [?], gdzie Dwor Panow Pawszow [?], y trzy Wsi ich sie-

20dzą odzieliliśmy Panom Pawszom [?] czasy wiecznemi, a drugą Sztu-

21kę ktorą od Gruntu Pana Sołtanowego wyżey pomienionego odzie-

22liliśmy Panom Trypolskim, także czasy wiecznemi ktore Sztuki tak-

23że poczowszy od Rzeki Noryni aż do Gościńca Chabeńskiego [?] y daley

24za Gościniec poki Włok stawa powinni także osypać Kopcami ia-

25ko y z drugiey Strony Norynia Rzeki. Co się tknie włok w Boru pod

26Bołochim [?] y Zahrzetskim [?] ktorych włok wydział po Osimnaście

27y pułwłok w tymże Ostrowie wpoprzek po Dziesięciu włok, Tedy po-

28winni będą, obie Strony tak Powodowie iako y Pozwani wstąpić Pa-

29nu Sołtanowi Włok puł siodmy według pierwszego Dekretu naszego,

30w Roku przeszłym, Tysiąc, Sześćset Trzydziestym Dziewiątym

31Miesiąca Marca, Szesnastego, Dnia, Między temiż Stronami

32ferowanego. A co się tknie Lasow y Borow za Gościńcem Chabeń-

33skim, y Bawłokami [?] tych Obie Strony, iako niezdzielnych używać ma-

34ią. Także Ziem Bartnych, każdy po swoim Znamieniu, lubo y w cu-

35dzey sztuce na cudzym Gruncie, Jako y Lasow na popioły z których

36także tonieme [?] wszelkiego Zwierza y Ptakow, y Drzewa na

k. 38v

1nakordę Budowanie obie strony spolnie uzywai maią bez zadney pre-

2szkody. ieden od drugiego czasy wiecznemi. A cosię tknie Młyna Do-

3rohyńskiego [?] na Rzyce ktorym zbudowanego, ten Młyn lubo iest wo-

4bydwoch sztukach Panow Ławszow [?] z Groblą y obodwa [?] brzegami, y gra-

5nicami, ytego iednak Młyna obie strony spolnie uzywai maią tak

6uzymaru, iako yinnych Pozytkow młynowych y Grobelnych y łowie-

7nia Ryb spolnie zazywai maią czasy wiecznemi bez preszkody Pa-

8now Ławszow y Potomkow ich ktory młyn iednakze Groblę obie

9strony spolnym kosztem naprawowai powinni czasy wiecznemi bio-

10rąc chrusty Ziemie, na naprawe tey Grobli z sztuk y Gruntow Pa-

11now Ławszow, ale Dekretami Trybunalskiemi y naszemi pierwsze-

12mi nakazano iest aby Panowie Trypolscy Panom Ławszom popołowice

13nakładu na zasypowanie Grobli y zbudowanie Młyna przez Panow

14Ławszow warownego Panom Ławszom oddali y słusznie zapłacili.

15Tedy my przychylaiące się do pomienionych Dekretow uważaiąc koszt

16Panow Ławszow na zasypanie Grobli Młyna zbudowanie warowny

17nakazuiemy aby Panowie Trypolscy Panom Ławszom Złł. poll. Trzysta

18od daty Dekretu niniejszego za tydzień duże zapłacili. Ktorą Summę

19Panowie Ławszowie odebrawszy powinni będą ex nunc popołowie

20tego Młyna Dorohyńskiego, ze wszystkiemi pozytkami Młynowemi

21y Grobelnemi y łowieniem spolnym Ryb w stawie ex nunc ustą-

22pić y do realney Possessyi bez zadnych zwłok puścić; A że JmPan Soł-

23tan pretenduie że w tey sztuce ktora była wymierzona Antecessorom

24JmPanom Stepkowskim [?] y Stanisławskim [?] Mórg [?] nie zupełna Siedm

25włok y dwa Sznury, iako według relacyi mierniczowey nakazało

26wydzielono, Tedy ieslibysię to ukazało żeby co Gruntow Panom Try-

27polskim do Gruntu Pana Sołtanowego odeszło, tedy Panowie Ław-

28szowie, tak wiele gruntu Panom Trypolskim w dwoiey Sztuce odmie-

29rzyć y ustąpić powinni. Droga też wolna kozdemu do swego Grun-

30tu przez cudzy grunt ma y będzie czasy wiecznemi, według ktorego

31wydziałku naszego teraz przez nas za zgodą obydwoch stron uczy-

32nionego maią y powinni będą obie stronie ten Dział przez nas

33za zgodą ich zeznawaiących we wszystkich Punktach tego Dekretu

34naszego trzymai czasy wiecznemi bez preszkody ieden od drugiego

35także Potomkow y Sukcessorow ich pod Zakładem Dziesięciu Ty-

36sięcy Złł. poll. y pod ciężarem w Dekretach tak Sądu Ełnego [?] Trybunał-

37skiego iako y naszego Ziems. Kijows. na Gruntach założony co wszystko w

38niedosyć uczynieniu y nie utrzymaniu tego Działu naszego zaraz

39[reklamant:] na stronie sprzeci-

k. 39

1naktorie sprzeciwiaiącey się temu Dekretowi nakazuiemy y na Exekucyię do

2Sądow należnych odsyłamy, co wszystko powinni uczynić zwinami Dwo-

3ga Czternastu grzywien Stronie a Sądowi totidem stronie podwiększeniu wi-

4nami a Sądowi pod Banicyią, naktorych wskazanie y publikacyią zaraz Po-

5zwanych, wniedosyć uczynieniu temu Dekretowi na Trybunał Lubelski

6między sprawy konserwatne, Woiewodztw Kijowskiego, Wołynskiego, Bra-

7cławskiego y Czernihowskiego odsyłamy, y Rok zawity bez przypozwu

8zachowuiemy. Co się tknie gruntow ktorych wszędzie przyległe mierzyć

9niedopuścili tych obie strony spolnym kosztem dochodzić powinni Gdyż

10iednak ktory tylko Suderewny spolnie nieodrębny z Inszemi Uczestni-

11kami strona Powodowa przyznawa, ztego wymuiąc Hlumow, Karabli ka-

12Ulitwin [?] rzeczyprzem w Baranowe [?] zokoliey do Granicy Laskowskiey, tak

13Dobra nazwane Kłaczylowszczyzna [?], naktorą osobną kuple Prod-

14ka swego produkował, Pan Hryhory Maximowicz Trypolski, w Roku

15Tysiąc, Pięćset Osimdziesiątym Wtorym Miesiąca Maia, Dwudziestego

16Czwartego, Dnia, u Pana Bołuia [?], także od Filona Siemoszka [?] y Syna

17iego, w Roku Tysiąc, Sześćset, Trzydziestym, Pierwszym, Miesiąca

18Oktobra, Trzeciego, Dnia, Także od Heliasza Saczka [?], w Roku Ty-

19siąc, Sześćset, Szesnastym, Miesiąca, Octobra trzeciego Dnia, w-

20Ten pomiar niemaią bydź wkładane wcale, Jednak teraz Powo-

21dzym Panom Pawszom [?] y Uczęsnikam ich zostawuiemy Prawo w Sądzie

22należnym do dochodzenia należnośći tych Gruntow iako onym z Pra-

23wa należeć będzie niepreiudukuiąc miczego żadney stronie wy-

24zwania spolnego w Gruncie Suderewnych. Co się zas tknie Pana Par-

25fena Haponowicza, Iwana Fedora y ostafiego Fedorowiczow Trypol-

26skich, ktore znależnośćią do tychże Gruntow przypowiadali się. Je-

27dy iż Dekret Trybunalski ktore znależnośćią do tychże gruntow

28przypowiadali się, Jedy iż Dekret Trybunalski wszystkich Intruzo-

29row odciął, zachowuiąc Im Prawo w Sądzie należnym, My też przy-

30chylaiąc się do Dekretu Trybunalskiego, y onych iako na ten czas do-

31tey sprawy nie należących odcinamy, zostawuiąc Im iednak według

32Dekretu Trybunalsk: wolne Prawo do dochodzenia należności w Sądzie

33należnym, Ile im z Prawa płyneło [?] będzie należało, Co wszystko dla

34Pamięci do Xiąg potocznych Ziemskich iest zapisano. z ktorych

35y ten Wypis pod Pieczęciami naszemi, iest wydany pisany w Dorohy-

36niu. U tego Dekretu podpisy Rąk temi słowy. Łukasz Witowski

37Podsędek Kijowski infra Fedor Suszczański [?] Proskura Pisarz

38Ziemski

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens pté (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum – z racji rzeczy w nim zawartych; per oblatam – przez oblatę; series – treść; Vices Regens – zastępca regenta. Dekret działowy z 8 III 1641 pisany po rusku, tu w przekładzie polskim.

Fragment dekretu Sądu Ziemskiego Kijowskiego (oblatowanego) w sprawie podziału gruntów wsi Dorohynia między Trypolskich (powodów) a Pawszów (pozwanych); odwołania do dekretów z 15 V 1627, 16 III 1639 i dekretu Trybunału z 17 IX 1640 (lata według odczytu). „Ztnego” = Zacnego (Trybunału); „ante latam sententiam nostram” – przed wydaniem naszego wyroku. Święto Jana Chrzciciela według kalendarza juliańskiego („ruskiego”) – 24 VI st. st.

Fragment dekretu (kompromisowego lub komisarskiego) o podział gruntów między Trypolskimi a Pawszami [?], przywołujący wcześniejszy dekret z 16 III 1639; dział wzdłuż rzeki Noryń (Норинь, dopływ Uborci, okolice Owrucza).

pułiedynasty = dziesięć i pół; puł siodmy = sześć i pół; czasy wiecznemi = na wieczność.

Fragment dekretu (zapewne ziemskiego kijowskiego, „Działu”) w sprawie podziału gruntów i młyna między Ławszami [?] a Trypolskimi. ex nunc (łac.) – od teraz; Złł. poll. – złotych polskich; Trybunał – Trybunał Koronny Lubelski; Ziems. Kijows. – ziemskiego kijowskiego. Nazwisko „Ławsz” niepewne (możliwe Ławszow/Ławrow).

totidem – tyleż; infra – niżej; Rok zawity bez przypozwu – termin ostateczny bez ponownego pozwu; Dorohyń – Dorohinka [?] koło Kijowa; dekret Sądu Ziemskiego Kijowskiego z XVI–XVII w. w sprawie gruntów Trypolskich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], wiceregentem i namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, Kazimierz Trypolski podał do oblaty kopię pisanego po rusku dekretu działowego sądu ziemskiego kijowskiego. Dekret wydali 8 marca 1641 r. w Dorohyni [?], w domu Matfieja Trypolskiego, podsędek Łukasz Witowski [?] i pisarz Fedor Ruszczański (Suszczański [?]) Proskura w sprawie Trypolskich (powodów) z Pawszami (w tekście też Ławszami [?]; pozwanymi), na podstawie wcześniejszych dekretów ziemskich z 1627 i 1639 r. oraz Trybunału z 1640 r. i za zgodą obu stron. Sąd podzielił grunty po obu stronach rzeki Noryń (Koryń [?]) – po 12 włók po stronie dworów Trypolskich i po 10,5 włóki za rzeką aż do gościńca chabeńskiego – nakazał Pawszom przenieść swoich poddanych z działu Trypolskich do św. Jana Chrzciciela, wydzielić 6,5 włóki Aleksandrowi Sołtanowi, a Trypolskim zapłacić Pawszom 300 zł pol. za połowę nakładu na młyn dorohyński i groblę, po czym młyn, groblę i połów ryb mają użytkować wspólnie; lasy, bory i ziemie bartne pozostawiono we wspólnym użytkowaniu. Dział zabezpieczono zakładem 10 000 zł pol. z odesłaniem do Trybunału Lubelskiego, a pretensje do innych gruntów (m.in. Suderewnych [?]) oraz roszczenia Parfena Haponowicza, Iwana, Fedora i Ostafiego Fedorowiczów Trypolskich odesłano do sądu właściwego. Kopia kończy się podpisami urzędników ziemskich, bez końcowej formuły oblaty; liczne nazwy odczytane niepewnie.

Nr w rękopisie: 21 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 39v

1Oblata Extraktu z Xiąg Grodzkich

2Zytomirsk. z wpisaniem w niem Regestru

3Pomierzenia Gruntow, Między Ichmć Pany

4Trypolskiemi, przez JmPana Rakow-

5skiego Mierniczego Ziemskiego Krze-

6mienieckiego;

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

8Miesiąca Februarij, Dwudziestego, Dnia.

9Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolew. Mści Owruczym przede-

10mną Wawrzyńcem Waleryanem [?] Lewkowskim [?], Namiestnikiem natenczas

11Podwoiewodztwa y Vices Regentem Grodzkim Generatu Woiewodztwa

12Kijowskiego, y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Compa-

13rens psonaliter Urodzony Jmść Pan Kazimirz Trypolski; ten Extrakt z

14Xiąg Grodzkich Zytt: Authentyce wydany z wpisaniem w niem Rege-

15stru pomierzenia Gruntow, między Ichmć Pany Trypolskiemi, przez

16Komornika Ziemskiego Krzemienieckiego spisanego, rże [?] inter Con-

17tentorum, dla wpisania do Xiąg niniejszych per oblatam podał,

18ktorego series takowa. Wypis z Xiąg Grodzkich Zamku Jego Krolew.

19Mści Zytt: Roku Tysiąc, Sześćset, Czterdziestego, Siodmego, Miesiąca Febru-

20arij, Dwudziestego, Wtorego, Dnia. Na Vrzędzie Grodzkim w Zamku Jego Krolew.

21Mści Zytomirskim, Przedemną Krzysztofem Krzeczonowiczem [?] Namiesz-

22nikiem Zytomirskim. Stanąwszy Oczewisto Urodzony Pan Stanisław

23Radwan Rakowski Miernik Graniczny Powiatu Krzemienieckie-

24go, opowiadał iż będąc przydanym Dekretem Sądu Głnego Koronnego

25Trybutt. Lubelskiego. z Konserwat Wdztwa Bracławskiego, w Roku Tysiąc,

26Sześćset, Czterdziestym, Piątym, Sądzona w sprawie Pana Parcho-

27ma Haponowicza [?] Trypolskiego, tako actora z Pozwanych Panow Trypol-

28skich, wszystkich w Procesie mianowanych, ktorym nakazano Grunta

29Ichmściow spolne w Maiętnosciach Oyczystych na Włoki Sprawiedliwie

30rozmierzyć według Dekretow Ziemskich, y Trybunalskich, Gdzie Ja

31Miernik wyż[…]

k. 40

1Mierniki wyżej mianowany czyniąc dość Urzędowi swemu, maiąc przy

2sobie stronę szlachtę, Ludzi dobrych na grunt ziechałem, gdzie mnie

3Pan Serchom [?] Trypolski zaprowadził y postawił. mianowicie od Granicy Czer-

4nihowskiey, Tedy Ja Sznur rozpusciwszy, poczołem mierzyć, przeciw cze-

5mu wszyscy Panowie Trypolscy nieprzeczyli; dawszy mnie wolność, za-

6ktorym takowym zgodnym pozwoleniem, bez przestanku maiąc ku pomo-

7cy Poddanych wszystkich Panow Trypolskich, wszystkie grunta, gdzie

8mnie zawiedziono rozmierzyłem, tylko mi Uthoryna [?] Uroczyskiem

9za Mostkiem ku Hładkiewiczom [?], Pan Cieklinski [?] niedopuscił, y zabro-

10nił, ktory to pomiar skonczywszy we wszystkich Gruntach Panow

11Trypolskich, obapuł Rzeki Noryni [?], y pod Miastem Owruczym, y wo-

12strowie [?] Kisielowskim, y Regestr pomiaru swego połtadał [?], y oczą-

13wistą przyznał prosząc mnie Urzędu abym onych przyiowszy do Xiąg

14Urzędowych zapisać rozkazał. ktory taksię w sobie ma. Regestr Pomia-

15ru w Bohdanowszczyznie [?], w Mamczu [?], y Worzowie [?], y w Kłocznach [?], z ie-

16ney strony Rzeki Noryni, w Maiętnosci Ichmsciow Panow Trypolskich. Na-

17przod poczołsię pomiar od Czernihowszczyzny, y od Granicy Suderewney [?]

18tyże [?] Czernihowiei, Pierwsza Międza, Włok [nad wierszem: …] poczynasię od Rzeki No-

19ryni, ktora idzie wzdłuż przez Pole Miedziackie [?] y przez Zatoczną [?] Zay-

20muiąc Wierbiłowskiego Błota, y Zaymuiąc Dąbrowy Suderewney przez

21Rzekę Ichorynkę [?], w konu [?] tych włok, za Ichorynką, przypowiadansię

22z Hładkiewicz [?] od Jmści Pana Cieklinskiego, do Suderewszczyzny, a z boku od Czer-

23nihowiei, Na pierwszey Włoce, Pan Słipor [?], Takżesię przypowiadał, y koły

24powyrzucał, a podle pierwszey między, iest Zascianek, ku drodze, ktora

25idzie z Czernihowiei do Mamcza na Polu Miedziadzkim y Zatocznym [?]

26na Starych Polach, ktoryto Zascianek rozdzieliłsię natroię, pomorgow

27put [?] siodma, a od pierwszey między zasciankowey, wpoprzek do La-

28sku Płoskiego [?] wymierzyłsię włok rownych y gruntu rownego trzy-

29dziesci na kożdą częsć, po włok Dziesięciu, we wszystkich trzech

30Stawach [?], a dłużey na tych Włok od Rzeki Noryni do Gosinca Chaben-

31skiego, po Sznurow Czterdziestu Sześciu, a wpoprzek po trzy Sznury.

32A od tego Lasku Płoskiego, do Wsi Kłoczkow [?], iest włok czteryczy-

33ści [?] podleyszego, te maią przez Włokę, podzieloną, od tych Włok,

34Czterech, Poczynaiąsię Włoki, w ktorych Włokach, Wies Kłoczki tych

35włok, iest dziewięć, Co wies Obiedi [?] Kłoczki, na kożdy częsci połtołk [?] try-

36le [?] Włoki rowne, iednakim gruntem, A od tych Włok, Dziewięciu, Sel-

37skich, do Granicy Dorohynskiey [?], Włok Dwadziescia, Czterzy w tych

38[reklamant:] Włokach

k. 40v

1włokach Dwudziestu Cztyrech, iest Ostrow Zyrowszczyzna, do ktorego

2Ostrowu, przypowiadał się Pan Marko y Pan Fedor, y Panowie Hermano-

3wiczowie, y Panowie Iendrzeiowiczowie Trypolscy, ci maią na ten Ostrow

4Prawo Zastawne, ktore powinni ukazać, czasu słusznego, grunt nie-

5rowny, więcey Dąbrow y Błot, niemogą bydź inaczey dzielone, tylko

6przez włokę wtym Działe wszystkich Włok, Sześćdziesiąt y siedm

7a czwarta Włoka, iednakowa, iako się wyzey pomieniło, ktore Włoki wz-

8szystkie, Idą od Rzeki Horyni, Grunt Suderewny [?], z Pany Stawec-

9kiemi, y z Panem Sliporem [?]; Naprzod na Kwasznicy [?] Klubaczowce

10na Niwach Panow Trypolskich, y Poddanych Ichmościow, na trzydzieści

11Pomorgow, Siodmy po prętow, Dwadzieścia, na tychze Niwach w kon-

12cu ku Błotu Klubaczowskiemu Pomorgow półtora. na trzy części Aw [?]

13Werbiłowskiego [?] Błota, na Niwach Kondratowey Kutowey [?], y Chomor-

14skiego Pomierłow [?], Trzy Pomorgu iednemu, y prętow iedynaście, w-

15Pieczyskach [?], na Niwach Panow Trypolskich, Bohdanowskich, za dro-

16gą, ktora idzie z Czerniłowicz [?], przez tęż Niwę po lewey Stronie

17drogi tey Morgow Siedm na iedną część; a że niestało na drugiey

18Stronie drogi po Siedmi morgow, na dwie Części przydałem, do ied-

19ney części, niwę Iurczykow [?] pod Klubaczowem, a do Drugiey części

20przydałem Niwę Powtuchowę [?], z Michałem podle teyże Niwy w-

21tychze Pieczyskach, Niwa Kutowa na Dwie części, a na trzecią

22Część, Niwa Szczerbaczowa, y Kirylkowa, po Dwudziestu, y po pię-

23ciu, prętow, na czwartą Część wtychże Pieczyskach, Niwa Pana Parfe-

24na Trypolskiego, ktora się rozdzieliła na Trzy pomorgu, iednemu; A-

25Sianożęci po półtora Morga wtychże Pieczyskach. Niwa Iwaszkowa

26Pieczyskowa ktorey niwy Morg ieden y Prętow dwa na iedną część,

27Od teyże Niwy drogą idąc, ku Mamczu [?] po lewey Stronie drogi, Niwa

28Makarowa, podle tey Niwy Niw dwie, a te trzy Niwy na dwie części

29przeciwko Niwie Iwaszkowey po iednemu Morgu, y po dwa pręty na

30teyże Drodze ku Mamczu nad Iehorynką [?] podle miedzy włoczney

31na Niwach Mameckich po iednemu Morgu, y po Sześciu Prętow, na

32trzy części, na Olexiowszczyznie po ćwierćkow [?] Sześć, po Morgu

33Sześć z przypaszą, a w innego Pola po dwa Morgi. na trzy części

34Tamże Pan Paweł Stawecki przyiechawszy z Synem, mowił Panie

35Mierniku orane pola wolno mierzyć, ale Dąbrowy bronimy, a na

36cystey Dąbrowie poczowszy od drogi Niwa z przypaszą, a do doliny

37Krasidui [?], a do Pieczyskiei po osmi morgow z Dąbrową na trzy czę-

38ści, a na drugiey Stronie drogi po iednemu pola (po iednemu) Morgu

39y po trzy pręty

40[reklamant:] 6 [?]

k. 21 [?]

1y po trzy pręty. na trzy częsci podle Niwy Hryszkowskiey, między Niwami

2Panow Stawieckich Niwa Sewrykowska [?], po pięciu prętow na trzy częsci

3za Kłobucowem [?] Niwa Sewrykowska [?], na Mostkowskiey drodze po prętow,

4Siedm, na trzy częsci, w ktorey to Suderewney [?] Dąbrowie, iako się wyzey po-

5mieniło, Tylkom same Pola ktore Poddani Ichmsciow Panow Trypolskich, Iwa-

6na, Fedora y Ostafiego, powiadali; ze to Panowie, nasi; przez Panow Pa-

7ny Stawieckiemi, w Dąbrowie Suderewney, przeto były pomierzyłem [?], a sa-

8mey Dąbrowy przypaszy, do tych Pol Panowie Stawieccy Zabronili; A pod

9Owruczem, Klin Pola Kmitynskiego [?] na trzy częsci rozdzieliłem, po-

10morgow Trzech, Prętow Dziesięciu, Podle teyze Niwy, na Kwerysz-

11czu [?] Hunniszcza [?]; iest Niwa, ktorą Pan Parfen [?] Trypolski mianuie

12swoię kupną, tey Niwy, Morgow Trzy, na kozdą częsci po morgu ie-

13dnemu, na Rudnickiey Niwie, po dwa Morgi; Na trzy częsci, na Kisie-

14lowszczyznie; Niwa, Kisielowey Morgow Siedm, Podle teyze Ni-

15wy, Niwa Baraniakowa [?], w teyze Niwie, po Morgow pięc, y prętow

16Dwadziescia, do teyze Niwy przydałem; Niwę krzywą [?], podle Za-

17lewaki [?], w tey Niwie Morgow połtora; Na drugą częsc: A trzecia

18Niwa Juszczymowska [?] podle tychze Niw, w ktorey Morgow cztery

19do tey Niwy przydałem, pod Hładkiewiczami [?] Niwę Urazysz-

20czem [?] Sieliszcza [?], w tey Niwie Morgow dwa, Trzecią Niwę pod

21Kisielowym Ostrowem, do teyze Niwy, na Trzecią częsc, A w Kisie-

22lowym Ostrowie. Ostrowie Sianożęci, na trzy częsci, a Las kozdemu wol-

23ny, Za Mamczem [?] w Boru Zachabeskim [?] Lesancem [?], podle tey Drogi; Co

24do Hoła [?] Idzie po swey stronie, Niwa Własowa Bielanowa; Druga

25Haponowa, Trzecia Ostapiowa, w ktorych Niwach po dwa Morgi,

26y po iednemu Prętu na trzy częsci w tymze Boru, podle Rudnicko-

27wego Gumna Niwa, Badmierzenkowa [?] Druga, Sierenkowa [?] po dwa Mor-

28gi, y po dziesięciu Prętow, na trzy częsci, Podle Czortowego Błota

29Jedna Niwa Danilikowa, Druga Zotofowa [?]. po iednemu Morgu

30na dwie częsci; A na trzecią częsc, Wiertobinszczach [?] Niwa Prody-

31mowa [?] Morg Jeden. A to na trzecią częsc na częsci Niwa Lukianowa y

32Chomina Niwie u tey, Morg ieden, y prętow Dwadziescia, podle tey Ni-

33wy, Niwa Kutczykowa [?] Waskowa [?], ty Moi na drugą częsc, tamze y trze-

34cia, podle tychze Semenowa Bryzina [?], na trzecią częsc Zalusciankami [?],

35Niwa Haponowa Kutkiewicza Morgow dwa, prętow Dwadziescia, na-

36trzy częsci; Za Krzynkami [?] Niwa Kutkiewicza Umiesna [?] na trzy czę-

37sci się rozdzieliła w Czernikowskim Ostrowie, Sianożęci po trzy

38morgi na trzy częsci, przestąpiwszy, na drugą Stronę Rzeczki Kory-

39[reklamant:] nio [?]

k. 41v [?]

1Noryni, Gdzie Wieś Kaczowszczyzna [?], począwszy od kopców Baranow-

2skich, aż do Stawinia Dorohynskiego [?], nad Rzeką Norynią, wymie-

3rzyło się Włok Czterdzieści, ale Włoki, końcami iednemi pod Rze-

4kę Noryni, a drugiemi końcami, do Doliny Hlumowskiey [?], Pan Wa-

5syl Pawsza [?] Starszy przy posiadał się, do ialieyszey [?] Części, na ktorą

6żą część Prawa nieukazywał. Potym Panowie Trypolscy Pan Wa-

7syl, z Krewnemi swemi Prawo Miedzwiedziowskie [?] Ukazywali

8kupno Oyca Swego, tak też y potwierdzenie Prawa Swego od Pa-

9na Hapona [?] y Pana Fedora Trypolskich, y przytym Oświadczyli się

10że Działu niebroniemy, ale abyśmy kupna Oyca Swego nietra-

11cili; na ktorą kupno czasu swego pokazemy Prawo Snowa [?],

12od Jeymści Paniey Potockiey, Stanowszy Pan Mikulinski [?] z Pa-

13nem Pawszą, za Doliną Hlumowską, po Miarze Zabromili [?]

14Grunt Sudereuny [?] w Baranowszczyźnie, z Inną Panią Potocką

15w tymże Grunćie Sudereunym [?] Baranowskim, Schmje [?] Panowie

16Pan, Teodor, y Ostafi Trypolscy, kupną od Melecha [?] Barana

17na Niw kilkanaście Prawa w Zapisie mianowanych pokazy-

18wali, ktory to Grunt począwszy, od kopcow, z Kaczowszczyzną aż

19do Doliny Hlumowskiey, od doliny Hlumowskiey, do Granicy La-

20skowskiey [?], W tym Grunćie Włok Dziesięć, po morgow, Trydzie-

21ści, podle tych Włok na Hlumowie po Miarkow trzy, po Morgow, Czter-

22naście, na trzy części tamże, za Niwą kupną Panow Trypolskich kupno

23od doliny Hlumowskiey po Miarkow trzy, po prętow Dwadzieścia

24y Dwa na kożdą Część, a w Sosowych [?] Łozi [?] podle Niwy Baranowskiey

25po miarkow trzy, po morgow cztyry, na trzy części tamże, za tąż Niwą od

26Granicy Laskowskiey, po Miarkow trzy po prętow dwadzieścia na

27trzy części, posrzodku tejże Niwy Baranowskiey, Niwa Niedbay-

28łowa, na trzy części, po puł morga, za też Niwą Baranowską

29kupną Panow Trypolskich, do Granicy Laskowskiey, po Miarkow

30trzy części, po puł Szostu [?] Morga, Niwa Iaśkowa, y Haśkowa

31y Szewcowa, na trzy części po Dwadzieścia Prętow, Niwa

32Sawina Trykoszyna [?], Dwadzieścia prętow y Sześć, na iedne

33Część. Druga Romanowa Rusakowa, y Waśkowa na dru-

34gą część Niwa Sawina, podle Niwy Pana Marka Trypol-

35skiego tylko iż na trzecią część, Niwa Pilipowa, na trzy c[…]-

36ści, Po morgu iednemu, y prętow dziesięciu, Niwa Pana

37[reklamant:] Marka Try

k. 42

1Pana Marka Zypolskiego [?] Uroczyszczem Weresowszczy-

2zna podwa morgi y Prętow Dwadziesta natrzy częsci

3Ucytowego [?] Gumna Pomiarkow trzy natrzy częsci popuł-

4trzecia morga, Utegoż Cytowego [?] Gumna pomiarkow trzy

5po morgow Siedmi, natrzy częsci tamże podle Niwy Bara-

6nowskiey, pomiarkow trzy, poiednemu morgu, natrzy czę-

7sci, podle tychże pomiarkow, Na Niwach Demidowey Iwa-

8nowey Worpiowey [?] Wołynowey [?] Sachymowey [?] natrzy czę-

9sci po morgow połtora Niwa Oczesłowa [?], druga Prochy-

10mowa trzecia Miszczukowa [?] połtora morga, naiedne częsci

11Fedorowa Niedbaytowa połtora morga, nadrugą częsci

12Niwa Prochymowa, druga Haraskowa, wtych połtora Mor-

13ga, natrzecią częsci w Peretokach [?] pomiarkow trzy po-

14pięciu morgow, natrzy częsci, na Sieliszczach podle ka-

15cowszczyzny [?] pomiarkow trzy, Pomorgow trzyna-

16scie, nabstronie [?] Baranowskim Sieliszcza w Cerkow-

17szczach [?] natey Niwie Pomiarkow trzy, po morgow dwa,

18Stanorzec [?] do Rzeki Noryni. Pisan wkacowszczyznie [?]

19Roku Panskiego, Tysiąc, Szescsetnego [?], Czterdzieste-

20go, Szostego, Miesiąca Iulij Osimnastego Dnia. Ute-

21go Regestru, pomierzenia Gruntow podpis ręki te-

22mi Słowy. Stanisław Radwan Kalinowski [?] Miernik

23Ziemski Krzemieniecki; Ktory zato Regestr Pomie-

24rzenia Gruntow Zapodaniem y Oczewistym przyzna-

25niem wyszrzeczoney osoby, a za przyięciem mym U-

26rzędowym do Xiąg Ninieyszych Grodzkich Zyto-

27mirskich iest wpisany, z ktorych y ten wypis, pod

28Pieczęcią Grodzką Zytomirską, iest wydany

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; inter contentorum – (prawdopodobnie „inter contenta”) wśród zawartości; series takowa – treść następująca; Głny Koronny Trybunał Lubelski – Trybunał Główny Koronny w Lublinie; Vices Regens – wicerejent. Akt oblatuje wypis z 22 II 1647. Krzemieniec – dziś Krzemieniec (Kremenec) na Wołyniu; Trypole – Trypilla nad Dnieprem.

Fragment relacji (zapewne mierniczego/komornika) z pomiaru gruntów Trypolskich nad rzeką Norynią pod Owruczem; Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina), rzeka Noryń; włoka – jednostka powierzchni; sznur – miara długości; Ichmsciow – Ichmościów.

Fragment opisu pomiaru i działu włók (dział gruntów rodziny Trypolskich) nad rzeką Horyń; „Pomorgow” – połowy morgów; „przypasza” – przyległy pas gruntu/pastwisko; „miedza włoczna” – granica włóki.

Numer karty na marginesie górnym „40v” [?] dopisany ołówkiem.

Fragment relacji (zapewne mierniczego/komornika) z podziału gruntów między Trypolskich i Stawieckich pod Owruczem; miary: morg, pręt; „Sianożęci” – łąki.

Fragment opisu rozgraniczenia (wymiaru włók i niw) dóbr nad rzeką Noryń; „włok” – włóka, „miarek”, „morg”, „pręt” – miary gruntowe. Liczne nazwiska i nazwy terenowe niepewne.

Zakończenie oblaty regestru pomiaru gruntów (z r. 1646, 18 VII) przy rzece Noryni; „Uroczyszcze” – nazwa terenowa; „miarek/pomiarkow” – jednostki pomiaru gruntu; „Miernik Ziemski Krzemieniecki” – geometra ziemi krzemienieckiej; „Iulij” – lipca.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walerianem [?] Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Kazimierz Trypolski podał do oblaty wypis z ksiąg grodzkich żytomierskich z 22 lutego 1647 r., zawierający regestr pomiaru gruntów Trypolskich. Przed namiestnikiem żytomierskim Krzysztofem Krzeczonowiczem [?] Stanisław Radwan Rakowski, mierniczy graniczny powiatu krzemienieckiego, przydany dekretem Trybunału Lubelskiego z 1645 r. w sprawie Parchoma Haponowicza [?] Trypolskiego z innymi Trypolskimi, zeznał, że za zgodą wszystkich Trypolskich rozmierzył na włóki ich wspólne grunty po obu stronach rzeki Noryń, pod Owruczem i w ostrowie Kisielowskim; pomiaru części gruntów zabronili sąsiedzi Cieklinski [?] i Stawieccy, a do niektórych gruntów zgłaszali pretensje m.in. Słipor [?], Pawsza i inni. Regestr szczegółowo wylicza włóki, niwy, morgi i pręty przypadające na poszczególne części (m.in. w Bohdanowszczyźnie [?], Mamczu [?], Kłoczkach [?], Kaczowszczyźnie [?], Baranowszczyźnie) i został spisany w Kaczowszczyźnie [?] 18 lipca 1646 r.; pod regestrem podpis odczytano jako Stanisław Radwan Kalinowski [?]. Tekst kończy się formułą wydania wypisu, bez końcowej formuły oblaty; liczne nazwy terenowe odczytane niepewnie, drobne ubytki papieru.

Nr w rękopisie: 22 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 42v

1Oblata Kopij Dekretu międzi

2Ichmść Pany Stępkowskiemi y Sta-

3ninskiemi Matt. a Ichm PP. Trypol-

4skiemi y Pawszami od Dziat stałego

5y otrzywanego [?].

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

7Miesiąca February, Dwudziestego, Dnia.

8Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie Iego Krolewskiey,

9Mści Owruczym przedemną Wawrzyncem Wałaskim [?]

10Lackowskim [?], Namiesnikiem natenczas Podwoie-

11wodztwa, y Vices Regentem Grodzkim Generałłu Wo-

12iewodztwa Kyowskiego, y Xięgami Ninieyszemi

13Grodzkiemi Kyowskiemi. Comparens personaliter

14Urodzony Imść Pan Kazimirz Trypolski tę kopię De-

15[reklamant:] kretu ziems.

k. 43

1te kopią Dekretu Ziemskiego Kijowskiego, między stronami

2intro wszyż kopij Dekretu inserowaney, o Dział Stałego,

3y ferowanego, ratione intro contentorum, dla zapisania

4do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich, per oblatam

5podał. Ktorego iest tenor sequitur [?]. Wypis z Xiąg Ziemskich

6Roczonych Woiewodztwa Kijowskiego, Roku Tysiąc

7Sześćset, Trydziestego, Dziewiątego, Miesiąca Mar-

8ca, Szesnastego, Dnia. Działo się w Dorohyni, w Do-

9mu Jmści Pana Matysa [?] Trypolskiego. My Zacheusz [?]

10Kitowski [?], Podsędek, a Feder Suszczanski [?] Pisarz

11Urzędnicy Sądowe Ziemskie Woiewodztwa Kijow-

12skiego, na Terminie, z Innotescensyi naszey przy-

13padłym zasiadszy Jurysdykcyą swoią sądową ufun-

14dowali y one przez Woznego Ziemskiego Szlachetne-

15go Bartosza Omieczynskiego [?], obwołać y publikować

16roskazaliśmy. Ktoryto wszystko z roskazania nasze-

17go uczyniwszy ocewisto [?] przed nami zeznał. A potym

18stron obudwu Jchmściów Panow Trypolskich Powodow, a Jchmściów

19Panow Pawszow [?] Pozwanych do uczynienia dosyć Dekretowi tak

20Sądu Ztłego [?] Trybunalskiego, iako y Sądu naszego przy-

21wołać roskazaliśmy, za ktorym przywołaniem Obie Stro-

22ny stanowszy, naprzod Powodowa Pozwanym Dekretu

23Sądu naszego Przysięgę nakazaną dopuściła od ktorey

24y Sąd Pozwanych wolnemi czyni; A iż się tego Dnia

25spozniło, tedysmy te sprawę, pod też mocą do Dnia

26Iutrzeyszego, temuż Woznemu, Limitować roskaza-

27liśmy, a Dnia Siedmnastego Marca, Znowu

28[reklamant:] nałysz [?]

k. 43v

1natymże Mieyscu zasiadszy, stron pomienionych Powo-

2dow y Pozwanych temuż Woznemu przywołać roskaza-

3lismy; Zaktorym Przywołaniem, Stanowszy Powodowa

4strona, nakazania Ciężarow Dekretami założonych

5na Pozwanych, domawiali się, a Pozwani ukazawszy

6to iż się Dekretom Sądowym niwczym niesprze-

7ciwili, y owszem te pomiarę, gdzie mierzyć dopuszczo-

8no, sypczyi [?], y wrzebać [?] kopcy [?], czego probuiący pokazali

9Relacyę miernika, y tegoż Miernika osobiście przednami

10stawili, ktory Relacyę swą osobistym Zeznaniem, approbo-

11wał, a Powodowie tey pomiary aby miała bydź uczyniona

12nieprzyznawali, y owszem o zmowę z Panem Solta-

13nem [?] Panem Potockim y Panami Trypolskiemi na

14Pozwanych swiadczyli się, a Strona Pozwana przy Re-

15lacyi Mierniczowey do Przysięgi brali się My Sąd

16bliższych Pozwanych przy Relacyi Mierniczowey do

17przysięgi bydź zeznawamy, y nakazuiemy aby Poz-

18wane teraz zaraz przysięgli. Iż te pomiarę Spra-

19wiedliwie iako Miernik zeznał gdzie te pomiary

20Sąsiady przyległe niezabronili odprawili, y iakoż

21Sąsiady przysięgłymi na szkodę Powodow nie zma-

22wiali, Coż Pozwani te Przysięgę wykonali, Tedy ich

23od ciężarow w Dekretach założonych wolnemi czy-

24niemy; a przychylaiące się do Pierwszych Dekretow

25tak Sądu Głownego Trybunału Lubelskiego

26[reklamant:] iako y Sądu

k. 44

1iako y Sądu naszego Ziemskiego Kijowskiego, a Miano-

2wicie do Dekretu naszego, na Grunt, w Roku Tysiąc, Trzy-

3set [?], Dwudziestym, Siodmym, Miesiąca, Maia, Piętna-

4stego, Dnia, uczynionego, nakazuiemy, aby według Dekre-

5tu Przerzeczoney Strony Powodowey y Pozwaney, ten Grunt

6według rozmiary Mierniczowey, przez niego Strony

7Pozwane stwierdzone, między siebie rozebrali, toiest od

8Granicy Pani Sołtanowey Kordyskiey [?], aż do Stawi-

9nia [?] Dorohynskiego [?], po Dwunastu Włok, a po drugiey

10Stronie Rzeki Korczni [?], od Granicy Byrowskiey [?] od Urocz-

11yska Sidrickiego [?] do Pohrebow, od Pohrebow do Krzy-

12nego [?] Błota, po put [?] Pędynastu [?] Włoki, z ktorych Dwu-

13dziestu y połtory Włoki, tak Powodom iako y Pozwanym

14przychodzących powinni Powodowie y Pozwani wydzie-

15lić Włok Siedym y Dwa Sznury Panom Krzyszto-

16fowi Stęplowskiemu [?] y Panowi Stawinskiemu [?] y Mał-

17żonkom Ich, a w Boru pod Łętochim [?] po Osimnaście [?]

18Włok, znowu w tymże Ostrowie wpoprzek po dziesię-

19ci Włok w ktorym ostrowie ci Powodowie powinni

20ustąpić tymże Panom Stęplowskim y Stawinskie-

21mu y Małżonkom Ich Włok pułsiodmy; A co się

22tknie Bora y Lasow na popioł z korych tych oboia

23Strona tak Powodowie iako y Pozwane społecznie

24zażywać maią bez wszey Szkody ieden drugiego,

25Y co się tknie Młyna Dorohynskiego ktory ko-

k. 44v

1Pozwani swym kosztem zrobili, Tedy Powodowie we-

2dług pierwszych Dekretow, a mianowicie według

3Dekretu, Roku Tysiąc Szesćset, Dwudziestego Siod-

4mego, Miesiąca Maja Piętnastego, Dnia na Gruń-

5cie uczynionego, Zawytarkami [?] Spolnych Przyja-

6ciół przy rozebraniu Działu popołowicie Samptu [?]

7nało zażonego [?] pozwanym zapłacić powinni będą, co-

8zas tkmie [?] Poddanych przez obie strony na tych

9Gruntach osiedzonych, tych kiedy swych bez żadney

10przeszkody ieden od drugiego na swoy grunt zmie-

11na [?], Co zaś się tknie naprawowania Grobli te oboia

12strony tak Powodowa iako y Pozwana spolnym kosztem

13naprawować powinni appellowali Pozwani z tey Re-

14lacyi [?] gdzie spolnym kosztem Groble naprawować naka-

15zano, My sąd baczący y Dekretem Sądu Głownego

16Trybunalskiego bez dopuszczenia appellacyi Stro-

17nie Pozwaney ten dział koniecznie nakazano te ap-

18pellacyą niedopuściliśmy, a oni o pacie [?] tey świad-

19czyło się Sąd się tez Swiadczył, Iz niczego nad De-

20kret Trybunalski nieczynili, Ktoremu rozebraniu

21tego Gruntu, naznaczamy [skreślone: Termin] Zaieżdzy [?] od Dnia

22y Daty Dekretu Ninieyszego za Niedziel Szesć do-

23iętego [?] Działu kożdey Stronie Powodem y Pozwanym

24także Stepkowskiemu Stanisławowi [?] y Małżonce

25J.J. po dwoch Przyiaciół, Ktorych sobie sposobić mogą

26[reklamant:] także Woźnego

k. 45

1takie Woznego przydaią, ktorego wzbrania zadnym spo-

2sobem Pozwane sami przez siebie ani przez Subordyno-

3wane Osoby bynie ani zadnym praetextem przeszka-

4dzac niemaią, ato pod winą Banicyi wieczney, y

5wszystkiemi ciężarami, w Delictach założonemi, kto-

6rey umiedozyi [?] wszystkiemi zaraz na Pozwanych Dyska-

7zuie y na Exekucyą do Vrzędu należnego odsyła. Co się

8tknie Gruntow ktory sąsiedzi przyległe mierzyc

9niedopuscili tych Obiedwie Strona spolnym kosztem do-

10chodzic powinni Grunta iednak ktorych tylko Dzie-

11rew spolna, anie obrembny z Inszemi Vczestnika-

12mi co y strona Powodowa przyznawa, ztego wymuiąc

13Hlamow [?], Karablika [?], Witniny [?] Vroczyszczem w Baranowe-

14Wolę [?] do Granicy Zarkowskiey [?], Tak też Dobra na-

15zwane Hrazykowszczyzna [?] na ktore osobne kuple

16Prodka [?] swego produkował Pan Hrehory Maximowicz

17Dzypolsky [?], w Roku Tysiąc, Pięcset, Osmdziesiątym, Wto-

18rym, Miesiąca Maja, Dwudziestego, Czwartego Dnia

19u Pana Bolkija [?] takze od Filona Siemaszka y Syna iego

20w Roku, Tysiąc, Szesset, Szesnastym, Miesiąca Octobra

21Trzeciego, dnia, w ten Pomiar niemaią byc wkładane

22w cale iednak teraz Pozwanym owszem y do Vczestnikom

23zastawnym Praw wszędzie należnym dochodzenia na-

24leznosci tych Gruntow iako im sprawa należec będzie

25nieprejudykuiąc y niczego zadney stronie wzywa-

26nia spolnego w Gruntach Suderewnych [?]. Co się zas tknie

k. 45v

1skie. Pana Parfena Hapanowicza [?] Iwana Fedora y

2Ostafiego Fedorowiczow Trypolskich, znależnością

3do tych Gruntow przypowiadali się. Tedy iz Dekret

4Trybunalski wszystkich Intruzorow od ciot Zacho-

5wniczey [?] do Prawo w Sądzie należnym, My tez przy-

6chylaiącsię do Dekretu Trybunalskiego, onych iako

7na teraz do tey Sprawy nienależnych odcinamy,

8zostawuiąc onym iednak według Dekretu Trybunal-

9skiego wolne Prawo dodochodzenia należnosci y

10w Sądzie należnym, y ktoryjm do Prawa pospolitego

11będzie należało. y to wszystko dla Pamięci do Xiąg

12Potocznych iest zapisano. z ktorych y ten wypis pod

13Pieczęciami naszemi iest wydan. Pisan w Dorohyniu [?]

14Korygowany z tey kopiey Dekretu pod pis rąki Pisar-

15skiey ztemi słowa Fedor Suszczanski [?] Proskura [?] Pisarz

16Ziemski Kiyowski. Ktoraz to kopia Dekretu za poda-

17niem y prozbą wysz-mianowaney podawaiącey osoby

18do mego Urzędowego przyięciem wszystek z początku az

19do konca słowo w słowo iako się w sobie ma do Xiąg

20Niniejszych Grodzkich Kiyowskich, iest Ingrossowa-

21no y zapisano.

Objaśnienia i tłumaczenia

Matt. – zapewne „małżonkami”; Vices Regens – zastępca regenta grodzkiego; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście.

per oblatam – przez oblatę (do wpisania do akt); ratione intro contentorum – z racji treści wewnątrz zawartej; tenor sequitur – brzmienie następuje; Innotescensya (innotescentia) – zawiadomienie o terminie; limitować – odroczyć. Data wpisu do ksiąg ziemskich: 16 III 1639 (termin sądu w Dorohyni), kontynuacja 17 III.

Fragment dekretu sądowego (sprawa graniczna, pomiar przez miernika) wpisanego do księgi; urwany początek i koniec. „Sąd Główny Trybunału Lubelskiego” – Trybunał Koronny w Lublinie. Odczyty „sypczyi”, „wrzebać kopcy” niepewne (sypanie/wkopanie kopców granicznych).

Ciąg tekstu dekretu Sądu Ziemskiego Kijowskiego w sprawie podziału gruntu; data dekretu w rękopisie „Tysiąc, Trzyset [?], Dwudziestym, Siodmym” – zapewne błąd kopisty za 1727 (15 V 1727).

„pułsiodmy” = sześć i pół; „po put” – odczyt niepewny.

Fragment dekretu sądowego (prawdopodobnie oblata dekretu w sprawie granicznej/działu gruntów i naprawy grobli), z odwołaniem do dekretu z 15 V 1627 wydanego na gruncie oraz do dekretu Trybunału Głównego; „Samptu” zapewne „sumptu” (kosztu); „J.J.” = Jejmościom/Ichmościom.

Fragment dekretu (wyroku) w sprawie granicznej o pomiar gruntów; „Banicyi wieczney” – kara banicji wieczystej; „Delicta” – przestępstwa, tu kary w nich określone; „Exekucya” – wykonanie wyroku; „Dzierew spolna” zapewne „dzierżawa wspólna”.

Daty dokumentów przywołanych: 24 V 1582 i 3 X 1616.

Koniec oblaty kopii dekretu (sądu ziemskiego kijowskiego?) w sprawie gruntów; „Intruzorow” – osób wdzierających się bezprawnie w dobra; „Ingrossowano” – wciągnięto do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Wałaskim [?] Lackowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Kazimierz Trypolski podał do oblaty kopię dekretu sądu ziemskiego kijowskiego o dział gruntów. Dekret wydali 16–17 marca 1639 r. w Dorohyni [?], w domu Matysa [?] Trypolskiego, podsędek Zacheusz Kitowski [?] i pisarz Fedor Suszczański [?] Proskura w sprawie Trypolskich (powodów) z Pawszami (pozwanymi). Sąd dopuścił pozwanych do przysięgi na rzetelność pomiaru mierniczego i po jej złożeniu uwolnił ich od kar, a następnie, opierając się na dekretach Trybunału Lubelskiego i dekrecie ziemskim z 15 maja 1627 r., nakazał podział gruntu według pomiaru (po 12 włók od granicy Sołtanowej do Stawinia Dorohyńskiego [?] i po 10,5 włóki za rzeką), z wydzieleniem 7 włók i 2 sznurów oraz 6,5 włóki Krzysztofowi Stęplowskiemu [?], Stawińskiemu [?] i ich żonom, wspólnym użytkowaniem borów, zwrotem połowy kosztów młyna dorohyńskiego i wspólną naprawą grobli; apelacji pozwanych nie dopuszczono, a na przeprowadzenie działu wyznaczono sześć niedziel pod karą banicji. Roszczenia do innych gruntów oraz pretensje Parfena Haponowicza, Iwana, Fedora i Ostafiego Fedorowiczów Trypolskich odesłano do sądu właściwego. Liczne nazwy własne odczytane niepewnie.

Nr w rękopisie: 23 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 45v

1Possessya Wielk. JmPana Trzeciaka Miecz.

2Czernihowskiego Pisarza Grodz. Zytt. w Dobra Klucz [?]

3Potapowicze Kurzyca [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Februarij Dwudziestego Dnia

6[reklamant:] Na Vrzę-

k. 46

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMści Owruczu prze-

2demną Wawrzyńcem Walenty[?] Lewkowskim [?] Namiesnikiem

3na ten czas Podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woiewodztwa

4Kijows. y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

5Stanowszy oczewiscie Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego

6y Innych Opatrzny Jakim Omelanczuk [?] in vim suae verae fi-

7delis Relationis palam publice libereq ac per expressum

8recognovit. Iz on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzy-

9dziestego Czwartego, Dnia Dwudziestego February, Na affekta-

10cyą y prawną Rekwizycyą Urod. JmPana Andrzeia Trze-

11ciaka [?] Mieczn. Czernihow. Pisarza Grodz. Zyto. maiąc przy

12sobie Stronę Szlachtę ludzi wiary godnych UU. JchMościow Panow

13Mikołaia Zarczyńskiego [?] y Stanisława Głuchowskiego [?] ad maio-

14rem ac evidentiorem Testimony gratia sibi adhibitos był w Dobrach

15Wsi Potapowiczach [?] tu w Woiewodztwie Kijows. a Powiecie Owru-

16czkim leżących, gdzie wszelkie vigore Zapisu simplicis debiti, de

17Actu et Data eius w Owruczu, Die Vigesima Septima Februarii Mil-

18lesimo Septingentesimo Vigesimo Sexto Anno pisanego, a

19zas eodem Anno Mense et Die coram Actis Castren. Owruc.

20od Wiel. recenter de hac reszty [?] zeszłey [?] Paniey Teressy z

21Pruszyńskich primo voto Zgarskiey [?] secundo Joachimowey

22Niemierzyckiey Stolnikowey Smoleń. tertio ad praesens Andre-

23iowey Trzeciakowey [?] Miecznikowey Czernihow. Pisarzowey

24Grodzk. Zyto. in rem et Personam tegoż wyż pomienionego Urod.

25JmPana Andrzeia Trzeciaka Miecz. Czernihow. Pisarza

26Grodz. Zyto. Małżonka swego a teraznieyszego Requirenta

27na Summę Sześć Tysięcy Złotych Pols. personaliter zeznanego

28y Innych Praw y Dokumentow Wielmożnemu Requirentowi

29służących, też wyż specyfikowane Dobra Wieś Potapowicze

30cum omnibus Attinentiis et Pertinentiis do Spokoyney real-

31ney y Aktualney podał possessyi y officiose nemine impu-

32gnante et contradicente wspomnionego Requirenta post

33fata Magnificae Consortis eius iusta legem w Possessyą po-

k. 46v

1mienionych Dobr intromittował. Po ktorey Intromis-

2syi mianowany Woźny tęż Stroną Szlachtą przy So-

3bie będącą oswiadczywszy się z tam tąd tu ad Acta

4przybywszy te swoią Prawdziwą Possessyi Rela-

5cyą przedemną Urzędem uczynił y zeznał

6prosząc eam Actis connotari co y

7otrzymał. Jakim [?] Omelan-

8czuk [?] Woźny pisać nie

9umieiący

10[ozdobnik kaligraficzny zamykający wpis]

11[reklamant:] Mensis

Objaśnienia i tłumaczenia

Miecz. Czernihowskiego – miecznika czernihowskiego; Grodz. Zytt. – grodzkiego żytomierskiego; possessya – wwiązanie w posiadanie dóbr.

intromittował – wwiązał w posiadanie (intromisja = wwiązanie w dobra).

ad Acta – do akt (urzędu); eam Actis connotari – aby ją wpisano do akt.

Possessyi Relacya – relacja woźnego o wwiązaniu w posiadanie (possesji).

Reklamant „Mensis” – początek następnego wpisu (formuła daty: „Mensis …” – miesiąca …).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20lutego 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walentym [?] Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, woźny generał województwa kijowskiego Jakim Omelanczuk [?] złożył relację o wwiązaniu Andrzeja Trzeciaka [?], miecznika czernihowskiego i pisarza grodzkiego żytomierskiego, w posiadanie wsi Potapowicze [?] w powiecie owruckim. 20 lutego 1734 r., w obecności szlachty Mikołaja Zarczyńskiego [?] i Stanisława Głuchowskiego [?], woźny wprowadził go w spokojne posiadanie tej wsi ze wszystkimi przynależnościami na mocy zapisu prostego długu na 6000 zł pol., sporządzonego w Owruczu 27 lutego 1726 r. i zeznanego tegoż dnia w aktach grodzkich owruckich na jego rzecz przez jego zmarłą żonę Teresę z Pruszyńskich (1° v. Zgarską [?], 2° v. Niemierzycką, stolnikową smoleńską), oraz innych dokumentów. Nikt się nie sprzeciwił; woźny, niepiśmienny, złożył relację do akt.

Nr w rękopisie: 24 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 47

1Zapis Zastawny od Urodzonego JmPana

2Demiana Zurkowskiego in rem et personam

3Urodzonego Michała Suskiego S.ędzi [?] danego y słu-

4zącego

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Marca Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

7Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolewskiey Mosci Owruczu

8przedemną Wawrzyncem Walewskim [?] Lewkowskim [?] Namiesnikiem

9pro tunc Podwojewodztwa y Vices Regentem Grodzkim Generału Wo-

10iewodztwa Kijowskiego y Xięgami nineyszemi Grodzkiemi Kijow-

11skiemi Comparens personaliter Urodz. Demian Zurkowski Ory-

12ginał Zapisu Zastawnego z podpisem ręki swey własney takze

13z podpisami ręk JmPanow Przyiaciot in rem et personam Urod. JmĆ

14Pana Michała Suskiego Sędzica [?] Lomzenskiego danego y służącego

15ratione intro Contentorum dla wpisania do Xiąg ninieyszych li-

16bere ac benevole oddał prosząc aby przyięty y w Xięgi wpisany

17był. Ktory Ja Vrząd annuendo affectationis JmCi Pana Zeznawa-

18iącego pomieniony Zapis do Xiąg przyimuiąc czytałem ktoren

19tak się w Sobie ma. Ja Demian Iozefa syn Zurkowski zdrowy na

20ciele y umysle odstąpiwszy Swey własney y nalezney Ziemskiey Ju-

21rydykcyi Prawa forum Powiatu y Woiewodztwa a pod ten List

22dobrowolny Zapis Zastawny y iego nizey wszystkie wyrazone

23Kondycye Sałe [?] się poddaiąc y wcielaiąc iawno czynię dobrowolnie

24zeznawam y oznaymuię. Iz Ja będąc potrzebny summy pienięzney

25Złotych Trzytysiące Dwiescie Szterdziesci ktorą Ur. JmPan Michał Suski

26Sędzic [?] Lomzenski syn Ur. JmPana Michała Suskiego Lowczego Lom-

27zenskiego do ręk moich pozyczył y rzetelnie wyliczył przeto Ja zez-

28nawaiący z takowego wypłacenia mi pomieniony Summy Ur. Michała Su-

29skiego kwituię a w summie tey dobra moie dziedziczne części we Wsi Nirgu-

30rzec [?] tu w Woiewodztwie Kijowskim sytuowane po Oycu moim Iozefie

31Zurkowskim vigore iuris naturalis spadłe ze wszystkiemi poddany-

32mi ciągłymi y pieszymi z polami lasami Wodami Zabudowaniami

k. 47v

1mianowanemi y niemianowanemi pozytkami Intratami y dochodami na lat

2Trzy nierozdzielnie po sobie idące temuz Ur. Michałowi synowi Michała Suskie-

3mu [?] Sędziemu Łomzen. zawiodłem y zastawiłem Zaczynaiące tey Zastawy

4roki y termin od dnia Dwunastego Decembra w roku teraznieyszym Ty-

5siącznym Siedemsetnym Trzydziestym Czwartym. która to Zastawa aż do

6iey wykupna za poprzednią dwunastoniedzielną Awizacyą w spokoyney

7Possessyi Ur. Jmści Pana Michała Suskiego trwać ma. A iesliby w terminie okupu

8niebyło. tedy Ur. Pan Michał Suski w dalsze trzyletne iey dzierzenie

9wpada y tak od trzech do trzech lat aż do czasu okupienia przeze

10mnie zeznawaiącego lub przez Sukcessorow moich. Wolen tedy iest

11y będzie Ur. Jmć Pan Suski pomienioną Częścią Wsi Nizgurzec rządzić

12szafować wszelkich pozytkow y dochodow ciągnąć y wynaydywać

13komu innemu na tymże samem prawie ustąpić y iak naylepszemu po-

14żytkowi swemu obrocić. W czem ia sam przez się ani przez Subordy-

15nowane Osoby czynić y zadawać zadney prapedycyi niemam a po

16mnie moi Sukcessorowie aż do wykupna niemaią y niepowinni będą

17a to pod zakładem drugiey takowey Summy Trzytysiące Trzysta Czter-

18dzieści Złotych Poll. z wynagrodzeniem Szkod z tąd pochodzących.

19O ktory zakład y Szkody forum ubiquinarium et terminum peremp-

20torium amputatis omnibus beneficiis juris [?] quot sunt do odpo-

21wiadania sobie potomkom y Sukcessorom moim naznaczam y

22praefiguię. I na to dałem ten moy List dobrowolny zapis zastaw-

23ny z podpisem ręki mey własney tudziez z podpisami ręko

24Jmciow Panow Przyiacioł. Datt w Nizgurcach Dnia Dwunastego

25Januarii Tysiącznego Siedmsetnego Trzydziestego Czwartego ro-

26ku. U tego Zapisu podpisy rąk temi słowy. Demian Żurkowski. Pro-

27szony Przyiaciel od Jmć Pana zeznawaiącego podpisuię się Andrzey

28Laszkiewicz mp. Jako proszony Swiadek y Przyiaciel od Jmci

29Pana Zeznawaiącego podpisuię się Szymon Maiewski. Jako Swia-

30dek proszony od Jmć Pana zeznawaiącego Przyiaciel podpisuię

31Jozef Swiętosławski. Ktory to Zapis słowo w słowo iako się w sobie

32ma do Xiąg Mnieyszych Grodzkich Kijowskich iest Ingros-

33sowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Martius – miesiąc marzec; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intro contentorum – z racji treści w nim zawartej; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationis – przychylając się do żądania; vigore iuris naturalis – mocą prawa przyrodzonego; Vices Regens – zastępca regenta grodzkiego.

Odczyt urzędu Suskiego („Sędzic”/„Sędzi”) niepewny; nazwa wsi „Nirgurzec” niepewna.

forum ubiquinarium et terminum peremptorium – sąd w każdym miejscu i termin zawity; amputatis omnibus beneficiis juris – z odjęciem wszelkich dobrodziejstw prawa; praefiguię – wyznaczam; mp. = manu propria, ręką własną; Złotych Poll. = złotych polskich; Łomzen. = łomżyński.

Nizgurzec, Nizgurce – zapewne Niżhorce [?]; identyfikacja niepewna.

Streszczenie

29marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Demian Żurkowski, syn Józefa, zeznał zapis zastawny dany Michałowi Suskiemu, synowi Michała, łowczego łomżyńskiego (sam określony jako sędzic [?] łomżyński). Żurkowski, pożyczywszy od Suskiego 3240 zł, zastawił mu na trzy lata swoje dziedziczne części we wsi Nizgurzec [?] (Nirgurzec [?]) w województwie kijowskim, odziedziczone po ojcu, z poddanymi, polami, lasami, wodami i zabudowaniami, począwszy od 12 grudnia 1734 r., z dwunastoniedzielną awizacją przed wykupem i przedłużaniem zastawu z trzylecia na trzylecie do czasu wykupienia. Zastrzegł prawo Suskiego do odstąpienia zastawu innym, pod zakładem drugiej takiej sumy (zapisanej jako 3340 zł pol.) i z forum wszelkiego sądu. Zapis wystawiono w Nizgurcach [?] 12 stycznia 1734 r.; podpisali go Żurkowski oraz świadkowie Andrzej Laszkiewicz, Szymon Majewski i Józef Świętosławski.

Nr w rękopisie: 25 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 47v

1Possessya Urodzonych Jchmciow Panow Czerskich

2Cześnikow Mińskich wniesiona w Dobra Częstowiec [?] Klone-

3lerz [?] należąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Marca Trzydziestego [?] Dnia

6Na Urzędzie

k. 48

1Na Vrzędzie Grodzkim, w Miescie Jego Krolewskiey Mości Owruczu, prze-

2demną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim, Namiesnikiem na ten-

3czas y Vices Regentem Grodzkim Generatu Wtwa Kijowskiego, y Xięgami

4nineyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiscie Woźny Ge-

5neral Wtwa Kijowskiego y Jnnych Opatrzny Bazyli Pieszczanicki,

6w moc prawdziwey, wierney, y skuteczney Relacyi swiey, iawnie,

7ustnie, y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg nineyszych zeznał.

8Jż on Roku teraznieyszego, Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwar-

9tego, Die Vigesima Quarta Martij, na affektacyą y prawną rekwi-

10zycyą Vrodzonych Jchmciow Panow Jerzego y Klary Pruszynskiego

11Czesnikow Czesnikow Minskich małł maiąc przy sobie Stronę Szlachtę

12ludzi wiary godnych, Vrodzonych Jchmciow Panow Andrzeja Donar-

13skiego, y Woyciecha Nowickiego, eo majoris ac evidentioris testi-

14monij gratiâ sibi adhibitos był w Dobrach Wsi Serebelicżach [?]

15w Woiewodztwie Kijowskim a Powiecie Owruckim leżących, gdzie

16będąc vigore Kontraktu per modum Obligationis między Jchmciami

17Rekwirentami z iedney, a Wiełł Jeymścią Panią Maryanną z Kosz-

18sakowskich primi Nuptûs Sewerynową Potocką Łowczyną Bełs.

19Secundi Alexandrową Zgłowską [?] Starościną Owrucką, tertij ad

20praesens post Contractum factum Alexandrową Leśnicką Sta-

21rosciną Zytomirską z drugiey, tudziesz Wiełł Jmcią Panem Mi-

22chałem Szczeniowskim [?] Podczaszym Derbskim z trzeciey Strony

23Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Wtorego Dnia Dziewię-

24tnastego Marca w Wieledniczach stałego y zgłowa Stron w Kon-

25trakt wchodzących podpisanego, tudziesz et in virtute Skryptu

26Assecurationis od Wielłch Jchmciow Panow Alexandra y Maryanny

27z Kossakowskich Leśnickich Starostow Zytomirskich małł Jchm.

28Rekwirentom Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Trzeciego

29Die Decima Octava Februarij w Wieledniczach danego y służą-

30cego, Część wyż pomienionych Dobr Wsi Serebelicż, z gruntami,

31polami, Oranemi y nieoranemi, nawozami, pognoiami, Dwor-

32skiemi Jchm. Rekwirentom osobliwie wydzielic maiącemi tudziesz

k. 48v

1y chłopskiemi oraz chłopami na nich osiadłemi będącemi to iest

2Wdową Maxymczukową [?], Jozypem Konunem [?], Zinkiem Zięciem Wasy-

3lowym, Olexiyem Maxymczukiem [?] poddaństwem y posłuszeństwem

4danią miodową, y innemi powinnosciami w Inwentarzu spisanym y

5JchmM Rekwirentom danym specyfikowanemi z wolnym w Wielodni-

6kich [?] młynach zboża bez miarki mełciem, nic naymnieyszey rzeczy

7nieexcypuiąc, ale tak iako WielM Jeymć Pani Zytowska [?] Starosciną

8Owrucka in antecessum, ad praesens verò Leśniczka [?] Starosciną Zyto-

9mirska trzymała, używała z tym wszytkim JchmM Rekwirentom w

10Summie Dwoch Tysięcy złł polł ewikcyonalney z Dobr Częsci Wsi

11Pieszczanicy [?] przez WielM JmPana Srzeniowskiego [?] Podczaszego

12przedtym Derbskiego [?], a teraz Trybowelskiego [?] Sędziego Grodz. Zy-

13tomirskiego iako Dziedzica deportowaney, a na Dobrach Częsci Wsi

14Skrebelich [?] przez WielM Jeymć Panią Zytowską [?] Starosciną Ow-

15rucką lokowaney, juxta eloquentiam wyż wyrażonego Kontraktu

16trzecioletniey possessyi podległą. Poddanych tameyszych zastaw-

17szy o Panach ich zastawnych, JchmMosciach Rekwirentach, opowie-

18dziawszy, powinnosc wszelką pełnic y należytosc odbywać przy-

19kazawszy nemine impugnante et contradicente w realną, aktu-

20alną zastawną trzecioletnią podał, potąpił [?], officiosè intromitto-

21wał Possessyą. A tak pomieniony Woźny JchmMw Rekwirentow przy

22spokoyney Possessyi zostawiwszy Stroną szlachtą sobie przytomną

23oswiadczywszy się ad Acta rediens przedemną Urzędem uczynił

24y zeznał Possessyi Relacyą, ktorą Actis connotari petiit co y otrzy-

25mał. Bazyli Pieszczanicki [?] Woźny pisać nieumieiący. +.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data: „Trzydziestego” lub „Trzeciego” Dnia – odczyt niepewny; nazwa dóbr w nagłówku niepewna.

Ciąg relacji woźnego, początek na poprzedniej stronie. „L. J. Ch.” – parafa na marginesie, zapewne inicjały kancelisty. „primi Nuptûs… secundi… tertij ad praesens post Contractum factum” – z pierwszego małżeństwa… z drugiego… z trzeciego, obecnego, zawartego po kontrakcie. „Die Vigesima Quarta Martij” – 24 III 1734. „eo majoris ac evidentioris testimonij gratiâ sibi adhibitos” – dobranych dla większego i oczywistszego świadectwa. „vigore Kontraktu per modum Obligationis” – na mocy kontraktu w formie zobowiązania. „in virtute Skryptu Assecurationis” – na mocy skryptu zabezpieczającego (asekuracji). Wieledniki, rej. owrucki. Serebelicze [?] – wieś w pow. owruckim. Owrucz – dziś Owruč (Ukraina). Skróty: Wtwa – Województwa; Jchmciow – Ichmościów; małł – małżonków; Wiełł – Wielmożny/Wielmożnych.

in antecessum – poprzednio; ad praesens verò – obecnie zaś; juxta eloquentiam – zgodnie z brzmieniem; nemine impugnante et contradicente – nikomu się nie sprzeciwiającemu; officiosè intromittowal – urzędowo wwiązał; ad Acta rediens – wracając do akt; Actis connotari petiit – prosił o wpisanie do akt. Relacja woźnego o wwiązaniu w trzyletnią posesję zastawną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Marca 1734 r. (dzień odczytany jako trzydziesty [?]) w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem i wiceregentem grodzkim, woźny generał województwa kijowskiego Bazyli Pieszczanicki złożył relację o wwiązaniu Jerzego i Klary Pruszyńskich, cześników mińskich, w trzyletnią posesję zastawną. 24 marca 1734 r., w obecności szlachty Andrzeja Donarskiego i Wojciecha Nowickiego, woźny wprowadził ich w część wsi Serebelicze [?] w powiecie owruckim, z gruntami, poddanymi (wdową Maksymczukową [?], Józefem Konunem [?], Zinkiem, zięciem Wasylowym, Oleksiejem Maksymczukiem [?]), danią miodową i prawem wolnego mlewa w młynach wieledniczskich, na mocy kontraktu zawartego w Wieledniczach 19 marca 1732 r. z Marianną z Kossakowskich (1° v. Potocką, 2° v. Zgłowską [?], 3° v. Leśnicką, starościną żytomierską) i Michałem Szczeniowskim [?], podczaszym derbskim, oraz skryptu asekuracji Aleksandra i Marianny Leśnickich z Wieledniczów z 18 lutego 1733 r. Posesja zabezpieczała sumę 2000 zł pol. Nikt się nie sprzeciwił; woźny, niepiśmienny, podpisał relację krzyżykiem. Nazwy miejscowości w dużej części odczytane niepewnie.

Nr w rękopisie: 26 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 48v

1Oblata Zapisu Zastawnego od Urodzonych Jchmw Panow

2Mokrzyckich [?] małżkow WielM JmPanu Bohdanowi-

3czowi [?] Miecznikowi Ziemskiemu, Pisarzowi Grodz.

4Kijowskiemu danego y służącego

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Marca Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7[reklamant:] Na Vrzędzie

k. 49

1Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście Iego Krolewskiey Mści Owruczu,

2przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?] Namiesnikiem

3protunc y Vices Regentem Grodzkim Generatu Woiewodztwa Kijowsk:

4y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens per:

5sonaliter Urodzony JmPan Iozef Bohdanowicz, Oryginał Zapisu

6Zastawnego od Urodzonych Ichmw Panow Antoniego y Anny Salo:

7wiczow [?] Mokrzyckich małł in rem et personam Wiell. JmPana

8Łukasza z Chodorowskich [?] Bohdanowicza Miecznika Ziem:

9skiego, Pisarza Grodzkiego Kijowskiego, brata swego rodzonego,

10danego y służącego, z podpisami rąk własnych tychże Ichmw tu:

11dziesz z podpisami rąk Ichmw Panow Przyiaciot, ustnie y oczywi:

12ście do podpisu tego Zapisu uproszonych ratione intra contento:

13rum dla zapisania do Xiąg niniejszych per oblatam podawszy, pro:

14sił mnie Vrzędu aby do Akt przyięty y wpisany był. ktorego za

15Urząd annuendo affektacyi, wyż pomieniony Zapisu Oryginał przy:

16iołem: in tenore sequenti. Ia Antoni y Ia Anna z Salowiczow [?]

17Mokrzyccy małł oboie społnie y iednostaynie zdrowi będąc na cia:

18łach y umysłach, swey własney należney Ziemskiey Iurisdykcyi,

19Prawa, Forum, Powiatu y Woiewodztwa odstępiwszy, a pod ten te:

20raznieyszy list dobrowolny Zapis Zastawny, y Iego niżey wyraż:

21ne kondycye, punkta, klawsuły y ligamenta, całość z Potombami y

22Sukcessorami naszemi poddaiąc y inkorporuiąc, iawno wiadomo czy:

23niemy. dobrowolnie zeznawamy y oznaymuiemy każdemu komu by

24o tym wiedzieć należało teraz y napotym. Iż my Zeznawaiące

25dogadzaiąc potrzebie naszey wzieliśmy, pożyczyli, y z gotowemi nasze:

26mi odliczyli Summy Sto Dwadzieścia złł pol: z rąk JmPana Łu:

27kasza Bohdanowicza Miecznika Kijowskiego, y Pisarza Grodzkiego

28Generału Wtwa Kijowskiego. w ktorey Summie Sta Dwudziestu

29złł poll Poddanego Nestrata [?] z Kupryiem [?] wraz mieszkaiących, y

30iedną powinność odbywaiących w Dobrach Wsi Zalisiu tu w Wtwie

31Kijowskim, a Powiecie Owruckim leżącey Prawu naszemu dziedzi:

32cznemu podległych ze wszystką powinnością, poddaństwem, pod:

33wodami na Wołyń lub Ukrainę odbywać pozwalaiącemi, pańszczyzną,

k. 49v

1Strożą, zaorkami, oborkami, danią, czynszem, y wszelkim posłuszeń:

2stwem, z polami, sianożęciami, których zdawna pomieniony poddany

3zażywał trzymał, y fruktyfikował nic nikogo niewyimuiąc

4ani excypuiąc, ale wszystko ogułem y pospolitością zawieraiąc, iako

5ta Częstczka Zalisia zdawna w sobie miała y zostawała wyż Rze:

6czonemu Wiel. Jm Panu Bohdanowiczowi Miecznikowi y Pisarzowi

7Kijowskiemu Potomkom y Sukcessorom Jmći sposobem zastawnym

8rocznym zawodziemy, zastawuiemy y oddaiemy, poczynaiąc ter:

9min tey Zastawy od Dnia Pierwszego Marca w Roku teraźnieyszym

10Tysiącznym, Siedmsetnym, Trzydziestym, Czwartym, a kończąc

11w Roku da Bog przyszłym, Tysiącznym, Siedmsetnym, Trzydzie:

12stym, Piątym, o takowymże Dniu y Terminie. Inquantum zaś na

13czas pomieniony niewykupiemy, tedy tey Zastawy termin od Ro:

14ku, do Roku iść y trwać ma, między Rokami okupywać niemamy, ow:

15szem circa expirationem Summę w Grodzie Kijowskim zapłacić Sto

16Dwadziescia złł. poll. obliguiemy się. Wolen tedy iest y będzie Wiel.

17Jm Pan Bohdanowicz Miecznik Kijowski pomienioną Część w possessyą

18swoią obiowszy ktorey exnunc dopuszczamy tąż Częścią Zalisia

19y poddanemi na niey mieszkaiącemi rządzić, szafować, dyspono:

20wać pożytkow przymnażać, podwodą raz na Rok na Wołyń lub

21Ukrainę zażywać, Prawa swego komu chcieć ustąpić, w czym my

22sami, a po nas nasi Sukcessorowie żadney przeszkody czynić, y

23zadawać niemamy, nadto od wszelkich impedymentow bronić, y

24zastępować Wiel. Jm Pana Miecznika Kijowskiego zapisuiemy

25się a to pod zakładem drugiey takowey Summy Sta Dwudziestu

26złł. poll., o ktory zakład in casu contraventionis Forum ubiqui:

27narium et Terminum peremptorium we wszelakim Sądzie y Urzędzie

28Grodzkim, Ziemskim, y Głownym Trybunale Koronnym Lubel. do

29odpowiadania naznaczamy y praefiguiemy, y na tośmy dali ten

30nasz Zapis z podpisami rąk naszych własnych, y z podpisami

31rąk Ichmw Panow Przyiacioł od nas ustnie y oczewiście do pod:

32pisu uproszonych. Działo się w Dorohiniu [?] Starym Anno

33Millesimo

34[reklamant:] […]

k. 50

1Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Quarto, Die Vigesima

2Septima Februarij. U tego Zapisu podpisy rąk temi słowy

3Antoni Mokrzycki. Anna Mokrzycka. Ustnie proszony Przy:

4iaciel do podpisu tego Zapisu podpisuię się Antoni Wrzeszew-

5ski mp. Iako Przyiaciel Michał Łaszkiewicz podpisuię się.

6Iako proszony Przyiaciel podpisuię się Marcin Gilewski [?] mp.

7Ktory że to Oryginał Zapisu za podaniem y prozbą wyż miano:

8wanego Jmci podawaiącego, á za moim Urzędowym przyięciem

9wszystek z początku aż do końca słowo w słowo do Xiąg niniejszych

10iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

małżkow – małżonków.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intra contentorum – z racji rzeczy w nim zawartych; per oblatam – przez oblatę; annuendo affektacyi – przychylając się do żądania; in tenore sequenti – w brzmieniu następującym; małł – małżonkowie; złł pol. – złotych polskich; Wtwo – województwo.

Strona zaczyna się formułą oblaty bez daty; nagłówek i data aktu na stronie poprzedniej.

inquantum – o ile; circa expirationem – przy upływie terminu; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium et terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity; praefiguiemy – wyznaczamy; exnunc – od teraz; złł. poll. – złotych polskich; Wiel. Jm – Wielmożny Jegomość.

Zastaw roczny od 1 III 1734 do 1 III 1735 za 120 złp, zakład drugie 120 złp.

„Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quarto, Die Vigesima Septima Februarij” – roku 1734, dnia 27 lutego (data wystawienia zapisu); „mp.” – manu propria, ręką własną; „ingrossowany” – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

31marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], namiestnikiem i wiceregentem grodzkim, Józef Bohdanowicz podał do oblaty oryginał zapisu zastawnego danego przez Antoniego i Annę z Salowiczów [?] Mokrzyckich jego bratu rodzonemu Łukaszowi z Chodorowskich [?] Bohdanowiczowi, miecznikowi ziemskiemu i pisarzowi grodzkiemu kijowskiemu. Za pożyczone 120 zł pol. Mokrzyccy zastawili Bohdanowiczowi na rok (od 1 marca 1734 do 1 marca 1735 r., a w razie niewykupienia z roku na rok) poddanego Nestrata [?] wraz z Kuprijem [?] w dziedzicznej wsi Zalesie [?] w powiecie owruckim, ze wszystkimi powinnościami, pańszczyzną, podwodami na Wołyń lub Ukrainę, danią, czynszem, polami i sianożęciami. Zobowiązali się zwrócić sumę w grodzie kijowskim i bronić zastawnika pod zakładem 120 zł pol. Zapis sporządzono w Dorohiniu Starym [?] 27 lutego 1734 r.; podpisali go Mokrzyccy oraz świadkowie Antoni Wrzeszewski [?], Michał Łaszkiewicz i Marcin Gilewski [?].

Nr w rękopisie: 27 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 50

1Oblata Oryginału Assekuracyi, od Wielm. Jm Pana

2Ponińskiego Starosty Nowomieyskiego, Wielm. Jm Panu

3Woronickowi Chorążemu Owruckiemu, Podwojewodze:

4mu Sądowemu Grodzkiemu Kijowskiemu daney y

5służącey.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

7Miesiąca Marca, Trzydziestego, Pierwszego Dnia.

8Na Vrzędzie Grodzkim, w Miescie Iego Krolewskiey Mości Owru:

9czu, przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?], Namie:

10snikiem pratuni [?] Podwojewodztwa y Vices Regentem Grodzkim

11Generału Wojewodztwa Kijowskiego, y Xięgami niniejszemi

12Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens personaliter Wielm. Jm Pan

13Felicyan Kierzynski [?] Miecznik Bidgoski [?] Oryginał Scryptu

14Assecurationis od Wielm. Jm Pana Antoniego Poninskiego Sta:

15rosty Nowomieyskiego z podpisem ręki iego własney przy pie:

16częci przyciśnioney, in rem et personam Wielm. Jm Pana Kazi:

17mierza Nikodema na Szumsku Woronicza Starosty Ostrskiego [?]

18Podwojewodzego Sądowego Grodzkiego Generału Wtwa Kijow.

19na summę niżey wyrażoną danego y służącego, ratione intracon:

20tentorum dla wpisania do Xiąg niniejszych per oblatam podał

k. 50v

1ktorego Skryptu iest series takowa. Niżey na podpisie wyrażony

2znam tym Skryptem moim, iżem w niżey pisanym sposobem na wła:

3sną y nagłą potrzebę moie od Wiell. JmPana Kazimierza Nikodema

4Woronicza Sędziego Kijowskiego złł. poll. trzy tysiące; dico trzy

5tysiące, ktore za pierwszą od tegoż Wiell. JmPana Sędziego re-

6kwizycyą oddać będę powinien fide bona, na co dla lepszey wagi

7ten Skrypt przy pieczęci mojey ręką własną podpisuię. Dan

8w Krzewicach [?] Die Undecima Januarij Millesimo, Septingente:

9simo, Vigesimo, Nono Anno. U tego Skryptu podpis ręki przy

10pieczęci przyciśnioney w te słowa. Antoni Laszyński [?] Starosta

11Nowomieyski [?], Pułkownik Jego Krolewskiey Mości mp. Locus

12Sigilli. Ktory że to Skrypt Assecurationis za podaniem y prośbą

13wyż mianowanego Jmci podawaiącego, a za moim urzędowym

14przyięciem, wszystek z początku aż do końca, słowo w słowo

15do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

„Comparens personaliter” – stawiwszy się osobiście; „Scriptum Assecurationis” – skrypt asekuracji (zabezpieczenia); „in rem et personam” – na rzecz i osobę; „ratione intracontentorum” – z racji treści w nim zawartej; „per oblatam” – przez oblatę; „Wtwa” – Województwa; „Wielm. Jm” – Wielmożny Jegomość; „pratuni” niepewne, może zniekształcone „przytomnym”; Nowe Miasto (Nowomiejskie starostwo) – zapewne Nowe Miasto nad Pilicą lub Nowe Miasto Lubawskie; Bidgoski – prawdopodobnie bydgoski.

series takowa – treść następująca; dico – mówię (powtórzenie kwoty); fide bona – w dobrej wierze; „Dan … Die Undecima Januarij Millesimo Septingentesimo Vigesimo Nono Anno” – dan dnia 11 stycznia 1729 roku; mp. – manu propria, ręką własną; Locus Sigilli – miejsce pieczęci; Skrypt Assecurationis – skrypt zabezpieczenia (dłużny); złł. poll. – złotych polskich.

Streszczenie

31marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Felicjan Kierzyński [?], miecznik bydgoski [?], podał do oblaty oryginał skryptu asekuracji danego przez Antoniego Ponińskiego, starostę nowomiejskiego, Kazimierzowi Nikodemowi Woroniczowi na Szumsku, staroście ostrskiemu [?], podwojewodzemu sądowemu grodzkiemu kijowskiemu. W skrypcie wystawca przyznaje, że pożyczył na własną potrzebę od Woronicza (nazwanego tu sędzią kijowskim) 3000 zł pol., które zobowiązuje się oddać na pierwsze żądanie. Skrypt dany w Krzewicach [?] 11 stycznia 1729 r. z pieczęcią; podpis wystawcy odczytano jako Antoni Laszyński [?], starosta nowomiejski [?], pułkownik JKM (rozbieżność z nazwiskiem Ponińskiego w tytule i formule oblaty).

Nr w rękopisie: 28 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 50v

1Oblata Oryginału Skryptu Assecurationis od Ś:

2P. Wiell. JmPana Potockiego Starosty Bełzkiego,

3Wiell. Jmci Panu Woroniczowi Chorążemu Owruc.

4Staroście Ostrskiemu, Podwoiewodzemu Grodzkiemu

5Kijowskiemu danego y służącego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego.

7Miesiąca Marca Trzydziestego Pierwszego Dnia.

8Na Vrzędzie Grodzkim, w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owru:

9czu, przedemną Wawrzyncem Walewskim Lichowskim [?], Na:

10miesnikiem pro tunc y Vices Regentem Grodzkim Generatu

11Wdztwa Kijowskiego, y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi.

12Comparens personaliter Wiell. JmPan Felicyan Bierzyński [?] Miecznik

13Bidgowski [?], Oryginał Skryptu Assecurationis od JW. JmPana Franciszka

14Ś. P. Potockiego Starosty Bełzkiego z podpisem Jego ręki własney, in rem

15et personam Wiell. JmPana Nikodema Kazimierza na Szumsku [?] Wo-

16ronicza Chorążego Owruckiego Starosty Ostrskiego Podwoiewodzego

17[reklamant:] Sądowego

k. 51

1Sądowego Grodzkiego Generału Woiewodztwa Kijowskiego, Pułko-

2wnika Woysk Koronnych na Summę intro speцyfikowaną danego y

3służącego, ratione intro contentorum, dla wpisania do Xięg niniejszych

4per oblatam podał de eo verborum qui sequitur tenore. Niżey na podpisie

5wyrażony przyznaię tym Skryptem moim wręcz Wiell. JmPana

6Nikodema Woronicza Chorążego Owruckiego danym; iż co niegdy

7JWiell. JmPan Stanisław Potocki Woiewoda Bełzki Stryi moy z pe-

8wnego porachowania się y pomiarkowania temuż Wiell. JmPanu Wo-

9ronieżowi Chorążemu Owruckiemu porostał winien Summę Dziesię-

10ciu Tysięcy złł. poll. y na to dał Skrypt ręczny de Actu et data

11ejus we Lwowie Die Duodecima Januarij Anno Millesimo, Se-

12ptingentesimo, Trigesimo, ręką swoią podpisany, a że in vita sui,

13teyże Summy niewypłacił, tedy Ja intercedendo, daię na się sponsyę

14temuż pomienionemu JmPanu Chorążemu Owruckiemu, iż na przy-

15szłe Srzodopoście w Roku da Bog przyszłym, Tysiącznym, Siedm-

16setnym, Trzydziestym, Czwartym przypadaiącą Summę pienię-

17żną Dziesięć Tysięcy, przytym y usury prowizyonalną Cztery Ty-

18siące należącą, ita ut efficiat Czternaście Tysięcy simul juncta

19Summa coram Officio Castrensi Latyczoviensi do rąk y za kwi-

20tem tegoż JmPana Chorążego Owruckiego wypłacić, lub Dobra

21ad extenuandum puścić będę powinien, a to sub vadio similis Sum-

22mae, Czternastu Tysięcy złł. poll. o ktore w niedosyć uczynieniu

23Forum Trybunału Koronnego Lubell. lub Grodu Latyczowskiego do

24odpowiadania naznaczaiąc, dla lepszey wagi y pewności, ręką się

25własną podpisuię Datt. w Warszawie Die Vigesima Secunda Maij

26Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Tertio Anno. U tego

27Skryptu Assecurationis podpis ręki temi słowy. F: J. Potocki

28Starosta Bełzki mp. Ktory że to Skrypt za podaniem y prośbą

29wyż mianowanego Jmci podawaiącego, a za moim Urzę-

30dowym przyięciem wszystek z początku aż do koń-

31ca słowo w słowo iak się w sobie ma

32do Xiąg niniejszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ś. P. – świętej pamięci; pro tunc – na ten czas; Vices Regens – zastępca regenta; Generatu – (urzędu) generalnego; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; Wdztwa – Województwa. Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina), obw. żytomierski; Bełz – starostwo bełzkie; Ostr – Oster (dziś Ostior).

Inicjały „L. J. Ch.” na marginesie – prawdopodobnie parafa pisarza/kancelisty.

per oblatam … tenore – w drodze oblaty, następującej treści; ratione intro contentorum – z powodu rzeczy w nim zawartych.

de Actu et data ejus we Lwowie 12 I 1730 – wystawiony we Lwowie 12 stycznia 1730; in vita sui – za życia swego; intercedendo – wstawiając się (jako poręczyciel).

Srzodopoście – półpoście, czwartek w połowie Wielkiego Postu (1734: ok. 11 III).

ita ut efficiat … simul juncta Summa – tak iż czyni łącznie 14 000 zł; coram Officio Castrensi Latyczoviensi – przed urzędem grodzkim latyczowskim; ad extenuandum – do wybrania długu z dochodów; sub vadio similis Summae – pod zakładem tej samej sumy.

Datt. w Warszawie 22 V 1733; Skryptu Assecurationis – skryptu zabezpieczenia; złł. poll. – złotych polskich; mp. – manu propria.

Inicjał „F:” przy podpisie Potockiego niepewny (może „P:” lub „Fr.”).

Streszczenie

31marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lichowskim [?], namiestnikiem i wiceregentem grodzkim, Felicjan Bierzyński [?], miecznik bydgoski [?], podał do oblaty oryginał skryptu asekuracji zmarłego Franciszka Potockiego, starosty bełzkiego, danego Nikodemowi Kazimierzowi Woroniczowi, chorążemu owruckiemu, staroście ostrskiemu, podwojewodzemu sądowemu grodzkiemu kijowskiemu. Potocki stwierdza, że jego stryj Stanisław Potocki, wojewoda bełzki, pozostał Woroniczowi winien 10 000 zł pol. na mocy skryptu danego we Lwowie 12 stycznia 1730 r. i nie spłacił ich za życia, wobec czego on sam poręcza zapłatę tej sumy wraz z 4000 zł prowizji, łącznie 14 000 zł, przed urzędem grodzkim latyczowskim na Środopoście 1734 r. albo puszczenie dóbr do wybrania długu, pod zakładem 14 000 zł pol. i z forum Trybunału Lubelskiego lub grodu latyczowskiego. Skrypt dany w Warszawie 22 maja 1733 r. z podpisem „F. J. Potocki, starosta bełzki”.

Nr w rękopisie: 29 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 51v

1Oblata Asekuracyi od Urodzonego JmPana

2Mołszyckiego [?] Wiett [?] JmPanu Cyrskiemu [?] Cze-

3śnikowi Mińskiemu daney y służącey.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

5Miesiąca Marca Trzydziestego Pierwszego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim, w Miescie Jego Krolewskiey Mości Ow-

7ruczu, przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?] Na-

8miesnikiem pro tunc y Vice Regentem Grodzkim Generału Wo-

9iewodztwa Kijowskiego, y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijow-

10skiemi. Comparens personaliter Wielmożny JmPan Jerzy Cyrski [?]

11Cześnik Miński Oryginał asekuracyi od Urodzonego JmPana

12Antoniego Mołszyckiego [?] in rem et personam sui Comparentis

13daney, z podpisem ręki własney tegoż Jmci ratione intus conten-

14torum dla wpisania do Xiąg niniejszych per oblatam podał

15in eo verborum qui sequitur tenore. Ja niżey na podpisie ręki

16mey wyrażony znam tym moim asekuracyinym Skryptem

17danym Jmci Panu Jerzemu Cyrskiemu [?] na to. Iż Ja będąc pilno

18potrzebnym pieniędzy wziąłem y pożyczyłem u Jmci złł. Piącdzie-

19siąt y Pięć. ktore to pieniądze mam y powinienem będę oddać

20y zupełnie wyliczyć w Roku teraźnieyszym, Tysiąc, Siedm-

21setnym, Trzydziestym, Trzecim w Dzień Swiętego Antoniego

22Padewskiego Swięta Rzymskiego nic tego terminu nieuchybia-

23iąc pod zakładem drugiey takowey summy ktorą ta karta

24takowey wagi mieć chce, iakoby przed Aktami Grodzkiemi

25Kijowskiemi zeznana. Na co dla lepszey wagi ręką moią włas-

26ną podpisuię się. Działo się w Owruczu Roku Tysiąc, Siedmset,

27Trzydziestego, Trzeciego, Miesiąca Stycznia Dnia Czternaste-

28go. U tego Oryginału Asekuracyi podpis ręki w te słowa

29Antoni

k. 52

1Antoni Stolecki [?]. Ktory ten oryginał assekuracyi za poda-

2niem y prozbą wyż mianowanego Jmści podawaiącego, za

3moim Urzędowym przyięciem wszystek z początku aż do koń-

4ca iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam sui Comparentis – na rzecz i osobę stawającego; ratione intus contentorum – co do treści wewnątrz zawartej; per oblatam – w drodze oblaty; in eo verborum qui sequitur tenore – w następującym brzmieniu.

Św. Antoniego Padewskiego – 13 VI 1733, termin zwrotu długu; asekuracja wystawiona 14 I 1733 w Owruczu.

Nazwisko dłużnika (Mołszycki?) i wierzyciela (Cyrski?) odczytane niepewnie; podpis urywa się na końcu strony.

Zakończenie aktu z poprzedniej strony (oblata assekuracji); podpis lub wzmianka o podającym „Antoni Stolecki [?]” – nazwisko niepewne.

Streszczenie

31marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], namiestnikiem i wiceregentem grodzkim, Jerzy Cyrski [?], cześnik miński, podał do oblaty oryginał asekuracji danej mu przez Antoniego Mołszyckiego [?]. Wystawca przyznaje w niej, że pożyczył od Cyrskiego 55 zł i zobowiązuje się je oddać w dniu św. Antoniego Padewskiego 1733 r., pod zakładem drugiej takiej sumy, z zastrzeżeniem, że asekuracja ma moc zeznania przed aktami grodzkimi kijowskimi. Asekurację wystawiono w Owruczu 14 stycznia 1733 r.; podpis odczytano jako Antoni Stolecki [?] (rozbieżność z nazwiskiem w tytule i formule oblaty).

Nr w rękopisie: 30 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 52

1Oblata Kwitu rzeczonego od Wiel.o JmPana Jełowieckiego

2Wiel. JchmmPanom Wilgom danego y służącego

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

4Miesiąca Marca Trzydziestego Pierwszego Dnia

5Na Vrzędzie Grodzkim, w Miescie JKMci Owruczu, Przedę

6mną Wawrzyńcem Wakuł [?] Lewkowskim, Namiesnikiem na

7ten czas Podwoiewodztwa, y Viceregentem Grodzkim, Generału

8Woiewodztwa Kiiows. y Xięgami niniey[s]zemi Grodzkiemi Kiiowskiemi

9Comparens persona Urodz. JmPan Antoni Łoźowski [?] Oryginał Kwi-

10tu rzeczonego od Wiel.o Jmści Pana Franciszka Korenca [?] Jeło-

11wieckiego z podpisem ręki iego Jmści własney Wielmożnym

12JchmmPanom Remigianowi Skarbnikowi Kiiows. y Krzyszto-

13fowi Podczaszemu Inflans. z Gorzymierza [?] Wilgom Braci

14między sobą rodzonym danego y służącego, ut intro con-

15tentorum dla wpisania do Xiąg niniey[s]zych per oblatam

16podał de tenore tali: Ja Franciszek Korenec [?] Jełowiecki y ni-

17żey ręką własną podpisany, znam tym Kwitem moim. Iż

18Ja za Komplanacyą Anno Millesimo Septingentesimo

19Vigesimo Primo Die Vigesima Tertia January w Zasła-

20wiu [?] z podpisem Wiel. JchMciow Panow Przyiacioł, do podpi-

21su uproszonych między Wiel. JmPanem Remigianem

22z Gorzymierza [?] Wilgą Skarbnikiem Kiiows. z iedney a mną

23Kwituiącym z drugiey strony stałą y ferowaną z preten-

24syi manifestacyami y Relacyami wyrażoney, będąc intoto,

25według Komplanacyi wyżey de loco et data wyrażoney y

26wspomnianey. od Wiel.o JmPana Krzysztofa z Gorzymie-

27rza [?] Wilgi Podczaszego Inflans. Brata rodzonego Wiel. satis-

28facienta Komplanacyi w Summie y Ilości Czterdziestu

29bitych Talerow tąż Komplanacyą naznaczonych sati-

k. 52v

1factus, z odebrania pomienioney Sumy Urodz. JmPana

2Zemigrana [?] z Gorzymierza [?] Wilgę Skarbnikowicza [?] iako Sa-

3tisfacienta Komplanacyi, Urodz. Krzysztofa z Gorzymie-

4rza Wilgę, iako oddaiącego należący Dług y Sumę, wie-

5cznemi czasy a nigdy nieodzownemi Kwituię. Relacye

6Manifestacye ktorekolwiek hac in Causa pochodziły

7przezemnie Kwituiącego poczynione temiczasy y Urodz.

8Satisfacienta Potomkow y Sukcessorow Jmsci meis cum

9Posteris annihiluię, perpetuum w ten samey sprawie

10impono Silentium. Że zas in Termino [?] przy dotym Complanatio-

11nis Decretem oddania, tey Summy Ja nieodebrałem,

12żadney pretensyi oto roscic niepowinienem, ponieważ

13y Ja ob Legalitates privatas circa Securitatem fortuny

14odbierać niemogłem, Urodz. zas satisfacient także będąc

15interesse publico zabawiony, niemogł natymże Terminie do-

16syć uczynić, Jako zas wyzey z odebrania przerzeczoney

17Summy kwitowałem, tak iteratis praesentibus kwituię, re-

18gressu do upomnienia się Juris gradibus sobie niezosta-

19wuię y pretendować iuż więcey nie mam, Ponieważ

20in toto według Komplanacyi satisfactus iestem. Na co sie

21dla tym lepszey wiary wagi y pewnosci ręką własną pod-

22pisuię. Działo się w Przemnie [?] Tysiąc Siedmset Dwudzie-

23stego Pierwszego Dnia Dwudziestego Wtorego Maja.

24U tego kwitu podpis ręki temi słowy: Franciszek Bereni [?]

25Zelowicki [?] mp. Ktory że to kwit za podaniem y

26prozbą wyż mianowaney osoby podawaiącey, a za moim

27Urzędowym przyięciem wszystek z wszytkiem, aż do

28konca słowo w słowo zapisuie się [?] do Xięgi

29ninieyszey iest ingrossowany.

30[reklamant:] Nonni [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

„Comparens persona” – stawiwszy się osobiście; „ut intro contentorum” – jak w treści zawartym; „per oblatam” – przez oblatę; „de tenore tali” – tej treści; „Anno Millesimo Septingentesimo Vigesimo Primo Die Vigesima Tertia January” – 23 I 1721; „de loco et data” – co do miejsca i daty; „intoto” – w całości; „satisfacienta” – zaspokajający; nota marginalna: „Correctum et cum originali concordat. Idem Offerens” – poprawiono i zgodne z oryginałem; ten sam podający.

factus – stał się/uczyniony (koniec formuły z poprzedniej strony); satisfaciens – strona zaspokajająca roszczenie; Complanatio – ugoda; hac in Causa – w tej sprawie; meis cum Posteris – wraz z moimi potomkami; perpetuum impono Silentium – nakładam wieczne milczenie; ob Legalitates privatas circa Securitatem fortuny – z powodu prywatnych formalności dotyczących zabezpieczenia majątku; interesse publico zabawiony – zajęty sprawami publicznymi; iteratis praesentibus – niniejszym ponownie; Juris gradibus – środkami prawnymi; in toto – w całości; mp. – manu propria, ręką własną; Urodz. – Urodzonego.

Data kwitu: 22 V 1721; miejsce wystawienia niepewne odczytu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31marca 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Wawrzyńcem Wakułem [?] Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wiceregentem grodzkim, Antoni Łozowski [?] podał do oblaty oryginał kwitu Franciszka Korenca [?] Jełowieckiego, danego braciom rodzonym Remigianowi, skarbnikowi kijowskiemu, i Krzysztofowi, podczaszemu inflanckiemu, Wilgom z Gorzymierza [?]. Jełowiecki kwituje, że na mocy ugody (komplanacji) zawartej z Remigianem Wilgą w Zasławiu [?] 23 stycznia 1721 r. otrzymał od Krzysztofa Wilgi należne 40 talarów bitych, anuluje wszelkie manifestacje i relacje wniesione w tej sprawie i nakłada sobie wieczne milczenie; zaznacza też, że nie wysuwa roszczeń z powodu niedotrzymania terminu zapłaty, gdyż obie strony miały ku temu przeszkody. Kwit wystawiono w Przemnie [?] 22 maja 1721 r.; podpis odczytano jako Franciszek Bereni [?] Zelowicki [?]. Odczyt nazwisk i miejsc niepewny.

Nr w rękopisie: 31 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 53

1Oblata Regestru rożnych rzeczy przez

2niegdy Wiellgo JmPana Wilgę [?] Podczaszego

3Smoleńs. u Wiell. JmPana Strybyla [?] Cze-

4śnika Nowogrodz. włożych [?] in vim Assekura-

5cyi spisanego y danego

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

7Miesiąca Aprilis, wtorego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMsci Owru-

9czu, Przedemną Antonim Kortowskim [?] Namiesnikiem

10na ten czas Podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woie-

11wodztwa Kijows. y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Ki-

12iowskiemi. Comparens pltr [?] WJmPan Mikołay Grow-

13ski [?] Sługa Wiellgo JmPana Michała Strybyla [?] Cześni-

14ka Nowogrodzkiego, Regestr rzeczy rożnych przez

15niegdy Wiellgo JmPana Stanisła Wilgę [?] Podczaszego

16Smoleńskiego, u Wiellgo Pryncypała Offerentis

17włożych [?] in vim Assecuracyi spisany y dany

18ręką własną tegoż Wiellgo niegdy JmPana Podcz.

19Smoleńs. podpisany ratione intro Contentorum

20dla wpisania do Xiąg ninieyszych per oblatam

21podał in tenore sequenti. Regestr włożych [?]

22rzeczy przezemnie na podpisie wyrażonego

23u JmPana Michała Strybyla [?] Brata mego.

24Miodu przasnego Beczy [?] pół Dziewięta, Becze

25po Złł Cztery, facit Trzydzieści Cztery. Na Iar-

26marku w Niemierowie wydał JmPan Strybył [?]

k. 53v

1na moie potrzeby tores [?] za Kitay Złł Osimnascie

2Item za Kitay Siedmnascie, Za Baranki Złł Czter

3nascie, za Sukmane Złł Dwa grosty [?] Pięć, tu w Łow

4kowi [?] Cerulikowi [?] za Haizkowskiego [?] Złł Pięć, Sa tu

5w Łowkowi [?] ktory u tego Imści Sun [?] Dziewiętnascie

6Kuna [?] po Złł Osim, Grzbietow Dwanascie Grzbiet

7po Złł Czteri, Starego futra Kunego Szmatow Trzy -

8Złotych Szesdziesiąt. facit Summa wszystkiego Złł -

9Trzysta Pięćdziesiąt dico Trzysta Pięćdziesiąt ktorą Sum

10mę iako y inne w kartach wyrażone obowiązuię się

11Sumnieniem żem winien y powinienem oddać

12nato się podpisuię. Datt w Łowkowi [?] Septima Octo-

13bris Anno Millesimo Septingentesimo Vigesimo Se:

14ptimo. U tego Regestru podpis ręki takowy Stanisław

15Gorzymirski [?] Wilga ktory zeto Regestr za podaniem

16y prozbą wyż mianowaney Osoby podawaiącey, A za moim

17Urzędowym przyięciem wszystek z początku aż do Konca

18słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

19iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Aprilis – miesiąc kwiecień (nagłówek działu). In vim Assecuracyi – na mocy (jako) zabezpieczenia; Comparens pltr (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum – z racji rzeczy w nim zawartych; per oblatam – przez oblatę; in tenore sequenti – w brzmieniu następującym; Offerentis – podającego (oblatę); facit – czyni (razem). Pół dziewięta = osiem i pół. Nazwiska Wilga, Strybył, Growski, Kortowski niepewne.

Datt = datum, dano. „Septima Octobris Anno Millesimo Septingentesimo Vigesimo Septimo” = 7 października 1727. Złł = złotych; facit = czyni; dico = mówię (powtórzenie kwoty słownie). Odczyt nazw osób i miejscowości w pierwszych wierszach (Łowkowi, Cerulikowi, Haizkowskiego) bardzo niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2kwietnia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed Antonim Kortowskim [?], namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego, Mikołaj Growski [?], sługa Michała Strybyla [?], cześnika nowogrodzkiego, podał do oblaty regestr rzeczy pozostawionych [?] u Strybyla przez zmarłego Stanisława Wilgę (Gorzymirskiego [?] Wilgę), podczaszego smoleńskiego, spisany jako asekuracja. Regestr wylicza m.in. 8,5 beczki miodu przaśnego po 4 zł, wydatki Strybyla na jarmarku w Niemirowie [?] na kitajkę, baranki i sukmanę, kuny i grzbiety kunie oraz stare futro kunie, na łączną sumę 350 zł, którą Wilga zobowiązał się sumieniem oddać. Regestr wystawiono w Łowkowie [?] 7 października 1727 r. z podpisem Stanisława Gorzymirskiego [?] Wilgi. Odczyt części pozycji i nazw bardzo niepewny.

Nr w rękopisie: 32 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 53v

1Oblata Skryptu od Wiell.nego Jm.Pana

2Wilgi Podczaż. Smoleń. Wiell.mu Panu Stry

3żykowi [?] Cześnikowi Nowogrodzkiego.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Aprylla Wtorego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMsci Ow

7ruczu, Przedemną Antonim Kozłowskim Namie

8snikiem na ten czas Podwoiewodztwa Grodzkim

9Generałow Wodztwa Kijows. y Xięgami ninieyszemi Grodz

10[reklamant:] Kiiow.

k. 54

1Ziemi Kijowskiemi. Comparens pthr Urodzony JmPan

2Mikołay Osowski Sługa WielJmPana Michała na

3Łowkowie [?] Strybyla Cześnika Nowogrodzkiego, Imie-

4niem tegoż Wielmożnego Pryncypała swego Oryginał Skryptu

5pewnego od niegdy WielJmPana Stanisława Wilgi

6Podczaszego Smoleńskiego z podpisem ręki własney tegoż

7Jmści y z Przypisami innemi Dwoma na tymże Skrypcie

8przy podpisach ręki pomienionego WielJmPana Podcza-

9szego Smolenskiego Wielmożnemu Pryncypałowi Offerentis

10danego y służącego, in re intro contentorum dla wpisania

11do Xiąg niniejszych per Oblatam podał cujus tenor ta-