Akty 81–120

Transkrypcja

k. 85v

1Relacya Poll. Poll. na Sądy Ziem. Kijow.

2od Wiell. Pawszy [?] Stoll. Owrucz. po Iaśnie

3Wiell. Steckiego Kasztell. Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego

5Miesiąca Decembra Dwudziest. Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Woiewodztwa Kijowskiego

7przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhow-

8skim Namiesnikiem na ten czas Akt Ziem. Ki-

9iowskich, y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Sta-

10nowszy osobiście Woźny Generał Woiewodztwa

11Kijow. y innych Opatrzny Stefan Horbaczenko w

12moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi

13swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on

14Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

15Ósmego Miesiąca Decembra Dwudziestego Dnia

16Pozew Ziem. Kijow. na Membranie Ziem. pisany

17odniosł do Dobr Wsi Warewicz [?] y tam ten Pozew

18we Dworze na stole położył o położeniu onego

19od kogo pokogo [?] y w iakiey by sprawie pisany

20był opowiedział y prawnie publikuiąc do wiado-

21mości podał, ktoregoż Pozwu był tenor takowy.

22August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski, Wielki

23Xiążę Litewski Ruski Pruski, Mazowiecki Żmu-

24dzki, Inflandzki Smoleń. Siewierski Kijowski Wo-

25łyński Podoll. Podll. Bracll. y Czerni. a Dziedziczny

26Xiążę Saski y Elektor. Iaśnie Wiell. Kazimierzo-

27[reklamant:] wi.

k. 86

1nowi na Steszkance Steckiemu Kasztellanowi

2Kijow. Dymirskiemu Dydowskiemu Starości.

3Pozwanemu z osoby y wszystkich generaliter

4Dobr W. J. iakichkolwiek ruchomych y Sum pienięznych

5przykazuiemy abyś W. J. przed Sądem naszym

6Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Generału Wdztwa

7Kijowskiego Anno Deo dante Millesimo Se-

8ptingentesimo Trigesimo Nono in Januario w

9Mieście Jego Krolewskiey Mości Owrucza lub tyk

10przypadaiących y sądownie odprawowac się ma-

11iących, vel his deficientibus in alijs proxime sub-

12sequentibus sam obliczni y zawicie stanął na

13Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora

14Wiel[mo]ż[ne]go Michała na Narodyczach y Dorohiniu Pa-

15nowy[?] Stolnika Owruc. Aktora ktory inhaerendo

16Legi publicae recedendo a Foro Tribun. in puncto

17solius met pretensionis ad bona Warewicze W.

18J. w sprawie y Akcyi pro reproductione Jurium

19quorum insistis Possessioni Bonorum Warewi-

20cze Actori Jure Legitimo et successivo servienti-

21um prout in Termino Termini Authenticis de

22ducetur Documentis et Possessione, a w niepo-

23kazaniu do ustąpienia z pomienionych Dobr

24faciendique calculum de perceptis proventibus

25restitutione eorumque ac compensatione Litis

26expensarum, necnon pro poenis ratione Crimi-

27num ex arbitrio Judicij inferendis, Nihil quidquam

28tangendo Pretensionem ad Bona Martinowicze

29et Pienieżewicze habitam, o ktore iuż Trybun.

30Protulerunt Decreta, Aktor W. J. na Termin

31wysz oznaczony pozywa. Sis pariturus Termi-

32num attentaturus et ad praemissa omnia aliaque ju-

33dicialiter responsurus. Datt w Owruczu Ro-

34ku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Osmego

35Dnia Szesnastego Decembris. De quo Pens

36ejusque Ministerialis Relatio + Woźny ut Sup.

37[reklamant:] Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Poll. Poll. – pozwów (relacja pozwów); Stoll. Owrucz. – stolnik owrucki [?]; Kasztell. Kijow. – kasztelan kijowski; Namiesnik Akt Ziem. – zastępca (namiestnik) urzędu ziemskiego; Membrana – pergamin; tenor – brzmienie.

Zakończenie tekstu pozwu (wpisanego zapewne w oblatę); dalej relacja woźnego – wpis trwa na następnej stronie.

Anno Deo dante Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – roku, da Bóg, 1739 w styczniu; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby się nie odbyły, na najbliższych następnych.

inhaerendo Legi publicae recedendo a Foro Tribun. in puncto solius met pretensionis ad bona Warewicze – trzymając się prawa publicznego, odstępując od forum Trybunału w punkcie samej tylko pretensji do dóbr Warewicze; pro reproductione Jurium quorum insistis Possessioni Bonorum … – o okazanie praw, na mocy których trzymasz posesję dóbr Warewicze, służących aktorowi prawem prawowitym i sukcesyjnym, jak w terminie zostanie wywiedzione autentycznymi dokumentami i posesją.

faciendique calculum de perceptis proventibus … – o uczynienie rachunku z pobranych dochodów, ich zwrot i zwrot kosztów prawnych, a także o kary za przestępstwa wymierzane z uznania sądu; nic nie naruszając pretensji do dóbr Martynowicze i Pieniężewicze, o które Trybunał już wydał dekrety.

Sis pariturus … responsurus – masz się stawić, termin pilnować i na wszystko powyższe i inne sądownie odpowiedzieć; De quo … Relatio – o czym relacja woźnego jak wyżej.

Data pozwu: Owrucz, 16 XII 1738; termin roków w Owruczu, styczeń 1739.

Streszczenie

24XII 1738 woźny generał Stefan Horbaczenko zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 16 XII 1738) z powództwa Michała Pawszy, stolnika owruckiego, przeciw Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, w sprawie dóbr Warewicze [?], Martynowicze [?], Pieniężewicze [?] (w związku z Narodyczami).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 86v

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiel. Cawicy [?] Stoln. Owruc.

3ko JWiel. Steckiego Kasztell. Kijow.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Osmego.

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Na-

8miestnikiem natenczas Akt Ziem. Kijowskich

9y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Stanowszy osobiście Woźny General Wdztwa Kijow.

11y innych Opatrzny Stefan Horbaczenko w moc praw-

12dziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey iawnie

13ustnie y dobrowolnie zeznał: Iż on Roku teraźn. Tysiąc Siedm-

14set, Trzydziestego, Osmego. Miesiąca Decembra Dziewię-

15tnastego Dnia Pozew Ziem. Kijow. na Membranie Ziem.

16Generału Wdztwa Kijow. pisany odniosł do Dobr Mia-

17steczka Didowszczyzny y tam ten Pozew we Dwo-

18rze na stole połozył, o połozeniu onego od kogo y kogo

19y w iakiey by sprawie pisany był opowiedział y pra-

20wnie publikuiąc do wiadomości podał de Tenore tali.

21August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże

22Litew. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Kijowski, In-

23flanski, Wołynski, Kijow. Podolski, Podlas. Smolens. Siewier-

24ski, Czernih. A Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Ja-

25snie Wiel. Kazimierzowi na Steczance Steckiemu

26Kasztell. Kijow. Dymirskiemu, Dydowskiemu &c

27Staroście. Z Osob y z wszystkich generaliter Dobr W.

28Twoiey. Lezących ruchomych y Summ pieniężnych przy-

29zywamy [?] abys W.T. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

30na Rokach Ziem. Gnalu [?] Wdztwa Kijow. Anno Decedenti [?]

31futuro Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Nono.

32in loco solito Judiciorum w Miesiącu [?] … Owrucku

33y Zyt. przypadaiących y sądownie odprawowac się m[aią]-

34cych vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus

35sam obliczne y zawicie stanął. Na Instancyą Instyga-

36tora Sądowego y Jego Delatora Wiel. Michała na Karo-

37dyszach [?] Cawicy [?] Stolnika Owruc. Aktora ktory przy-

38chilaiąc się do Prawa pospolitego W.T. w sprawie

39akcyi o wydanie zbiegłych Iwana Serhienka z Syner

40[reklamant:] Zonatym

k. 87

1Żonatym, Jendreja Serhienka z Synami, roboczego Par-

2choma Ławrynenka Synow trzech, roboczego kiedy Sa-

3wona Syna z Dobr Actoris Dziedzicznych Wsi Krukow [?]

4ad tractum Dobr Miasta Narodycz pertinentis do Dobr

5W. J. Didowszczyzny z Żonami, Dziećmi, Końmi, Woła-

6mi et cum omni eorumq supellectili domestica swywolnie

7zbiegłych y tam bytem osiadłych przez Aktora prawnie

8przypozwanych, przez W. J. adhucusq niewydanych, a

9w niewydaniu do zapłacenia za nich szkody seorsim za każde

10po Tysiącu Grzywien poll. wyz specyfikowany Aktor W.

11Twoię [?] Termino supra expresso citat. Sis pariturus

12Terminum attentaturus et ad praemissa judicialiter respon-

13surus. Datt w Owruczu Roku Tysiąc Siedmset Trzydzie-

14stego Osmego Miesiąca Decembris Dwudziestego Dnia.

15Lequo Pens [?] ejusq Ministerialis Relatio. + Stefan Horba-

16czenko Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rozwinięcia: Ziem. – Ziemskich, Kijow. – Kijowskiego, Stoln. Owruc. – Stolnika Owruckiego, Kasztell. – Kasztelana, Wdztwa – Województwa, W.T. – Wierność Twoja.

de Tenore tali – w takim brzmieniu; generaliter – ogólnie; Anno … futuro Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – w przyszłym roku 1739; in loco solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

Nazwisko stolnika owruckiego (Cawica?) i przydomek niepewne.

Sis pariturus… – masz się stawić, termin przestrzegać i na powyższe sądownie odpowiedzieć; supellectili domestica – z ruchomościami domowymi; ad tractum… pertinentis – należącego do obszaru dóbr; adhucusq – dotychczas; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; data pozwu 20 XII 1738, Owrucz.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1738 woźny generał Stefan Horbaczenko zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 20 XII 1738) z powództwa Michała Pawszy (w tytule „Cawicy” [?]), stolnika owruckiego, przeciw Kazimierzowi Steckiemu, kasztelanowi kijowskiemu, staroście dymirskiemu, w sprawie Didowszczyzny i Steczanki.

Transkrypcja

k. 87

118vo Relacya Poll. Poll. na Sądy Ziem. Kyow.

2od Wiell. Pawszy Stoll. Owrucz. po Wiell. Char-

3lenskich y innych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Osmego.

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kyowskiego, prze-

7demną Stefanem z Wypowa Wypowskim Namiesnikiem

8na ten czas Akt Ziem. Kyow. y Xięgami ninieyszemi

9Ziemskiemi Kyow. Stanowszy osobiście Woźny Gene-

10rał Wdztwa Kyow. y innych Opatrzny Stefan Horba-

11czenko w moc prawdziwey wierney y skuteczney

12relacyi swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał:

13Iż On Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset Trzydzie-

14stego Osmego Miesiąca Decembris Siedmnastego

15Dnia. Pozew Ziem. Kyow. autentyczny na Membra-

16nie Ziem. Kyow. pisany odniosł do Dobr Wsi Swiato-

17ckich [?] y tam ten Pozew u Woyta w Chałupie na Stole

18położył, o połozeniu onego od kogo pokogo [?] y w iakiey

19sprawie pisany był opowiedział, y pr[…]wnie publiku-

20iąc do wiadomości podał, ktorego Pozwu był tenor

21takowy. August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski,

22Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

23Zmudzki, Liwski, Inflanski, Wołynski, Kyowski,

24Podolski, Podlaski, Smolenski Siewierski Bra-

25[reklamant:] cławski

k. 87v

1czawski y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże Saski

2y Elektor. Wiell. Mateuszowi Józefowi, tudzież Xiędzu

3Dyoniziemu Charlenskim zeszłego niegdy Sw: pam:

4Franciszka Charlenskiego Łowczego Kijow. Synom

5Braci między sobą rodzonym, niemniey Janowi

6lub inszego Imienia y Izabelli z Charlenskich primi

7nuptus Zagurskiey, 2di ad Præns Biernackiey Bier-

8nackim Małł. Michałowi y Klarze itidem z Char-

9lenskich Skrzyńskim Małł. Corkom, y Siostrom mię-

10dzy sobą rodzonym, y innym si qui ad causam in-

11fra scriptam spectare videntur assistentia indi-

12gentibus cum assistentia de jure data. z Osob y ze

13wszystkich generaliter Dobr W: W leżących rucho-

14mych y Summ pienięznych przykazujemy abyście

15W: W: przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

16Ziem. Gnłł. Wdztwa Kijow. in loco solito Judiciorum

17w Mieście JKMci Owruczskim sub. Zyłł. Anno Deo

18dante futuro Millesimo, Septingentesimo Trige-

19simo, Nono. in Januario przypadaiących y Sądo-

20wnie odprawować się maiących, vel his deficien-

21tibus in alijs proxime subsequentibus sami oblicznie

22y zawicie staneli, na Instancyą Instygatora Sądo-

23wego y Jego Delatora Wiell. Michała na Narody-

24czach y Dorohiniu Ławszy [?] Stolnika Owruckiego

25Aktora, ktory insistendo Legi publicæ, inhæren-

26doq. Officiose Cessioni przez niegdy Wiell. Swiętey

27Pamięci Teofilę primo Tyszkiewiczowę, secundo

28Deręgowskę, tertio idenium voto Władysławowę

29Skiporowę [?] Podstolinę Mścisławską in rem et

30Personam sui factæ alijsq. Documentis W.W:

31in causa et actione do zapłacenia Summy

32Dwudziestu Pięciu Tysięcy Złł. Poll. y inney

33ktora ex Documentis patebit, wraz z prowizyą

34super Omnibus Bonis W: W: extendentis, y do

35Wiell. Sw: pam: ultimo thoro Skiporowe [?] Podstoli-

36nę Mścisławską Aktorowi in Actis Autentycznie [?]

37rzeczy zeznaney, et circa personalem compari-

38tionem ustąpioney, niemniey o komportacyą

39Munimentow wszelkich tam et rerum mobi-

40lium circa violentam invasionem Byszowa [?] per

41Antecessores vestri interceptarum, prout lucu-

42[reklamant:] tius [?]

k. 88

1tius ratione Emissorum incessanter ductus enar:

2rat process, y inne pretensye ktore circa inci-

3dentiam causae W: W: remonstrowane y Doku:

4mentami Dekretami y całym Processem pro:

5bowane będą. Aktor W: W: na Termin wyż

6otnaczony pozywa sitis parituri, Terminum

7attentaturi et ad emissa, aliaq judicialiter res

8sponsuri Dan w Owruczu. Roku Tysiąc Siedm:

9set, Trzydziestego, Osmego. Miesiąca Decem:

10bris Szesnastego Dnia. De quo Praesens ejusq

11Ministerialis Relatio +. Stefan Horbaczenko

12Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Poll. Poll. – pozwu (pozwów) ziemskiego; Wiell. – Wielmożnej; Pawszy Stoll. Owrucz. – zapewne Pawszy, stolnikowej owruckiej; Namiesnik Akt – zastępca regenta; tenor – treść.

Fragment pozwu (citatio) sądu ziemskiego kijowskiego w imieniu króla (Augusta III) – początek tytulatury na poprzedniej stronie.

si qui ad causam infra scriptam spectare videntur – jeśli którzy do niżej opisanej sprawy zdają się należeć; assistentia indigentibus cum assistentia de jure data – potrzebującym asysty z asystą prawnie daną; in loco solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów; Anno Deo dante futuro Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w przyszłym, da Bóg, roku 1739 w styczniu; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

insistendo Legi publicæ inhærendoque Officiose Cessioni – opierając się na prawie pospolitym i trzymając się urzędowej cesji; in rem et Personam sui factæ – uczynionej na jego rzecz i osobę; primo/secundo/tertio voto – z pierwszego/drugiego/trzeciego małżeństwa; ultimo thoro – z ostatniego małżeństwa; circa violentam invasionem … per Antecessores vestri interceptarum – zabranych przy gwałtownym najeździe przez waszych poprzedników.

Instygator sądowy – oskarżyciel publiczny przy sądzie; delator – donosiciel, rzeczywisty powód. sub. Zyłł. – zapewne „sub Zakładem” / „sub poena” [?].

ratione Emissorum incessanter ductus – z racji wydanych pism nieustannie prowadzony; circa incidentiam causae – w związku z okolicznościami sprawy.

sitis parituri, Terminum attentaturi et ad emissa aliaque judicialiter responsuri – abyście stawili się, termin odbyli i na pozew oraz inne sprawy sądownie odpowiedzieli; De quo Praesens ejusque Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja woźnego.

Streszczenie

24XII 1738 woźny generał Stefan Horbaczenko zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 16 XII 1738) z powództwa Pawszy, stolnika owruckiego, przeciw Charleńskim – m.in. Mateuszowi Józefowi, synowi Franciszka, i ks. Dionizemu – w sprawie dóbr Świątocze [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 88

1Relacya Pozw. Ziem. na Sądy Ziemskie Kijow. od

2Wiel. Pawszy Stolnika Owrucz. do Przewie:

3lebney Matachowskiey Ihumeniey Konwen:

4tu Koreckiego y Klinieckiego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Osmego.

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Na:

9miestnikiem na ten czas Akt Ziemskich Kijow.

10y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi Stanowszy

11Osobiscie Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Szlachty

12opatrzny Stefan Horbaczenko in vim verae ac fide:

13lis relationis suae palam publice liberéq ac per ex:

14pressum recognovit: Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm:

15set Trzydziestego Osmego. Dnia Dwudziestego

16Wtorego Decembris, Pozew Ziem. Kijow. na Mem:

17branie authentycznym pisany odniosł do Dobr

18Wsi Pawłowicz tu w Woiewodztwie Kijow. a Powie:

19cie Owrucz. leżących y tam ten Pozew we Dworze Iebie [?]

20na stole położywszy o położeniu y essencyi onego

21od kogo y komu y w iakiey sprawie pisany list Pod:

22danym na wsi y kogo tam pro tunc widzieć mogł

23prawnie opowiedział y publikował; ktorego Pozwu

24tenor sequitur ejus modi. August Trzeci z Bozey

25Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski,

26Mazowiecki Zmudzki Inflanski Kijowski, Wołyn.

27[reklamant:] Podolski

k. 88v

1Podolski, Podlaski, Bracł. y Czernihowski a Dziedziczny

2Xiążę Saski y Elektor. Przewielebney w Bogu Pannie

3Melentyi Matachowskiey Ihumeniy Konwentu

4Koreckiego y Klinieckiego Wielebnych Panien Bazy-

5lianek Ritus Graeci Dobr Wsi Klinca cum attinen:

6tiis z całym tymże Konwentem Dziedziczce te-

7dież Wiel. Stanisławowi na Przyborsku Niemi:

8ryczowi Kasztel. Podl. Miecznikowi Żytom. prze-

9rzonych Dobr Klinca cum attinentiis Tenutorio

10ad praesens Possessori pozwanym z Osob y ze

11wszystkich generalit. Dobr W: W: leżących rucho:

12mych y Summ pieniężnych Authoritate nostra

13Regia przykazuiemy abyście W: W: przed Sądem

14Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Grom. Wdztwa Kijow.

15Anno sequenti Millesimo, Septingentesimo,

16Trigesimo, Nono. in Januario przypadaiących

17y Sądownie w Owruczu lub Żytom. agitować

18się maiących vel his deficientibus in alys sub-

19sequentibus sami oblicznie y prawicie staneli na

20Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora

21Wiel. Michała na Narodyczach y Dorohiniu Pa-

22wszy Stolnika Owruckiego Aktora którzy rece-

23dendo a Foro Castr. Kijow. ad Judicia Terrestria

24Kijow. W: W: pozywa a to przychilaiąc się do Pra-

25wa pospolitego y arestu ea in re zaszłego

26w sprawie o wydanie Poddanego Dziedzicznego

27Actoris roboczego Semena z Synami Tremą

28quorumcunque Nomine z Dobr Dziedzicznych

29Wiel. Aktora z Miasta Narodycz do Dobr Wsi

30Pawłowicz Attynencyi Klinieckiey swywolnie

31zbiegłego y tam byłem osiadłego officioso Aresto

32inbodowanego, a o wydanie tegoż z Synami z

33Żonami, Dziećmi, Końmi, Wołami bydłem roga:

34tym y nierogatym, y całym ich sprzętem domo:

35wym libereque collectione Segetum sine exdecima:

36tione et cum poenis Juris ex Arbitrio Judicii de-

37cernendis aut solutione Taxae [?] quolibet scorsum [?]

38ve spectandae. Litis itaque parituri Termino attenta[?]

39turi et ad omissa Omnia judicialiter responsuri. Pisan

40w Owruczu Anno Millesimo, Septingentesimo,

41Trigesimo Octavo Die Decima Quinta Decembris

42[…] de quo Pleniusque Mthis Rltio. Woźny Ut Supra

Objaśnienia i tłumaczenia

Wiel. – Wielmożnego; Wdztwa – Województwa; Ihumenia – przełożona monasteru (prawosławnego/unickiego); Konwent Korecki i Kliniecki – klasztory w Korcu i Klińcu.

in vim verae ac fidelis relationis suae palam publice libereque ac per expressum recognovit – tytułem prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; pro tunc – wówczas; tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka.

Data pozwu w poprzednim wpisie: 16 XII 1738 (Owrucz); doręczenie 22 XII 1738; zeznanie relacji 24 XII 1738.

Tekst to końcowa część pozwu królewskiego (w imieniu Augusta III) przed sąd ziemski kijowski; początek na poprzedniej stronie.

Ritus Graeci – obrządku greckiego; cum attinentiis – z przyległościami; Tenutorio ad praesens Possessori – obecnemu posiadaczowi tenutą; generalit. (generaliter) – ogólnie; Authoritate nostra Regia – powagą naszą królewską.

Anno sequenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w następnym roku 1739, w styczniu; vel his deficientibus in aliis subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych.

recedendo a Foro Castr. Kijow. ad Judicia Terrestria – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego do sądów ziemskich; ea in re – w tej sprawie; quorumcunque Nomine – jakiegokolwiek imienia; officioso Aresto – urzędowym aresztem.

libereque collectione Segetum sine exdecimatione et cum poenis Juris ex Arbitrio Judicii decernendis – oraz wolnym zebraniem zbóż bez dziesięciny i z karami prawnymi według uznania sądu do orzeczenia; Litis itaque parituri… responsuri – stawicie się więc do sprawy w terminie i na wszystko sądownie odpowiecie.

Pisan w Owruczu 15 XII 1738; Ut supra – jak wyżej; Mthis Rltio (Magistratus? Relatio) – odniesienie do relacji woźnego, odczyt niepewny.

Foliacja w lewym górnym rogu „88/6” lub podobna, odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1738 woźny generał Stefan Horbaczenko zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 15 XII 1738) z powództwa Pawszy, stolnika owruckiego, przeciw Meletii Matachowskiej, ihumeni monasterów koreckiego i klinieckiego, w sprawie dóbr Pawłowicze.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 89

1[u góry strony:] #

2Relacya Poz. Poz. na Sądy Ziem. Kijow.

3od Wiel. Pawszy [?] Stoln. Owrucz. po Wiel.

4Pruszynskiego Stoln. Wielun.

5Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego Ósmego

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

9Namiesnikiem natenczas Akt Ziem. Kijow. y Xię-

10gami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy o-

11sobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y in-

12nych Opatrzny Stefan Horbaczenko in vim ve-

13ræ ac fidelis Relationis sed palam publice

14libereq. ac per expressum recognovit: Iż on

15Roku teraźn. Tysiąc Siedmset, Trzydziestego

16Ósmego. Dnia Dwudziestego Ćwartego Decem-

17bris Pozew Ziem. Kijow. na Membranie Au-

18tentycznym pisany odniosł do Dobr Wsi Bere-

19zowki w Wdztwie Kijow. a Powiecie Żyt. leżący

20y tam ten Pozew we Dworze w Izbie na stole

21położył, o położeniu y Essencyi onego od kogo

22po kogo y w iakiey sprawie pisany był pe-

23wnie opowiedział y publikował, ktorego Pozwu

24tenor sequitur eiusmodi. August Trzeci z Bo-

25zey łaski Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski Ru-

26ski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski

27Kijow., Wołyn., Podolski, Podl., Bracł. y Czern.

28a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urodz. An-

29toniemu vel alius Nominis Pruszynskiemu Stol.

30Wielun. Possessorowi Dobr Wsi Berezowki porwa-

31nemu z Osoby y ze wszystkich gł. Dobr W. T.

32leżących ruchomych y Sum pieniężnych Au-

33thoritate nostra Regia przykazuiemy abyś

34W. T. przed Sądem Ziem. Kijow. na Rokach

35Ziem. Generału Wdztwa Kijow. Anno sequenti

36Millesimo, Septingentesimo Trigesimo No-

37no in Januario przypadaiących y Sądownie

38w Owruczu lub Żytom. agitowaci się ma-

39iących, vel his deficientibus in alijs Subsequen-

40[reklamant:] tibus

k. 89v

1tibus sam oblicznie y zawicie stanoł. Na Instan-

2cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora W.

3Michała na Narodyczach y Dorohiniu Pawszy [?]

4Stolnika Owruc. Aktora ktory W. T. pozywa oto:

5Iż W. T. roboczych Parchoma y Teska Prędin-

6ka [?] Poddanych Dziedzicznych Actoris ze Wsi

7Szarnego [?] na zarob do Dobr W. T. Wsi Bere-

8zowki [?] zaszłych w Poddanstwo swoie ani-

9mowałes od ktorych deklarowaną Largicyą

10na ustną sponsyą przyscia tychze pomie-

11nionych Actoris Poddanych że mieli przyść

12na Słobodę do W. T. pociągaiące wyciągno-

13łes, obrenitentiam [?] ktorych niedoczekawszy

14się Ich sprowadzenia zboże zarobione na o-

15śmak [?] kilkanascie do Dworu zabrać kazałes

16na swoy pozytek obrociłes, ac ad saepissimas

17requisitiones restytucyi wspomnianego zbo-

18za nieuczyniłes y dotąd nieczynisz, a z tąd

19Wielm. Aktora do szkod y Expens prawnych

20przyprawiłes, przeto do oddania y przywro-

21cenia wspomnianych zboz, do nadgrodze-

22nia szkod z tąd pochodzących, tum persol-

23vendis poenis quae ex arbitrio judicij na

24W. T. pro hoc ausu wskazane będą Aktor W. T.

25na Termin wyz oznaczony pozywa. Sis

26pariturus Terminum attentaturus et

27ad Praemissa Omnia judicialiter responsurus

28Datt. w Owruczu Millesimo, Septingente-

29simo, Trigesimo Octavo Anno. Die

30Decima Quinta Decembris De quo

31praesens ejusdem Ministerialis

32Relatio. + Stefan Horbaczenko

33Wozny pisac nieumieiący

34Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Poz. Poz. – pozwu (relacja pozwu); Stoln. Owrucz. – stolnik owrucki; Stoln. Wielun. – stolnik wieluński; Namiesnik – zastępca regenta przy aktach.

in vim veræ ac fidelis Relationis sed palam publice libereq. ac per expressum recognovit – tytułem prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; tenor sequitur eiusmodi – treść jest następująca; Authoritate nostra Regia – powagą naszą królewską; Anno sequenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w roku następnym 1739 w styczniu; vel his deficientibus in alijs subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na innych następnych; vel alius Nominis – lub innego imienia.

Nazwisko powoda w tytule (Pawsza [?]) niepewne odczytem.

Fragment pozwu (z relacją woźnego) wniesionego na instancję instygatora sądowego i delatora W. Michała, stolnika owruckiego; dziedzica Narodycz i Dorohinia; pozwany oskarżony o zwabienie na swoją słobodę poddanych aktora i zatrzymanie zarobionego przez nich zboża.

obrenitentiam [?] – zapewne „ob renitentiam” – z powodu oporu; ac ad saepissimas requisitiones – a na najczęstsze upomnienia; tum persolvendis poenis quae ex arbitrio judicij … pro hoc ausu – a także do zapłacenia kar, które według uznania sądu za ten czyn zostaną zasądzone; Sis pariturus Terminum attentaturus et ad Praemissa Omnia judicialiter responsurus – staw się, pilnuj terminu i odpowiadaj sądownie na wszystko powyższe; Datt. … Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno Die Decima Quinta Decembris – Dan w Owruczu 15 XII 1738; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

Na marginesie lewym przy dwóch liniach znaki „6”; u góry znak „#”. Słowo „Relacya” u dołu – podpis/notka kancelaryjna.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1738 woźny generał Stefan Horbaczenko zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 15 XII 1738) z powództwa Pawszy, stolnika owruckiego, przeciw Antoniemu Pruszyńskiemu, stolnikowi wieluńskiemu, posesorowi Berezówki [?].

Transkrypcja

k. 90

1Relacya Poztt Poztt na Sądy Ziemskie

2Kijowskie od Wieltt Niemirycza Sędziego

3Ziem. Kijow. po Wieltt Pruszynskiego

4Skarbnika Mscisławskiego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego.

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

7[N]a urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskie-

8[g]o, przedemną Janem Zawiszą [?] Mokrskim [?]

9Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi

10Ziem. Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny Generał

11Woiewodztwa Kijow. y innych opatrzny Kondrat

12[?] Załachowski [?], w moc prawdziwey wierney y skute-

13czney Rell swoiey dla zapisania do Xiąg ninieyszych

14iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż On Roku teraz

15Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego. Dnia Dwu-

16dziestego Wtorego Decembris, Pozew Ziem. Kijow.

17Autentyczny na Membranie Ziem. pisany odniosł

18do Dobr Wsi Rokitna, y tam ten Pozew w Dwo-

19rze tameczym w Izbie na stole położył, o położe-

20niu onego od kogo po kogo y w iakiey sprawie by

21był pisany prawnie do wiadomości przywiodł,

22którego Pozwu iest series takowa. August Trzeci

23z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże Litewski

24Ruski Pruski Mazowiecki Zmudzki Inflantski,

25Smoleński Siewierski Kijow. Wołyn. Podolski,

26Podlaski Braclł y Czerni. a Dziedziczny Xiąże

27Saski y Elektor, Wieltt Wawrzyncowi Pruszynskie-

28mu Skarbnikowi Mscisłł. z osoby y z wszystkich

29generaliter Dobr W. T. leżących ruchomych y

30summ pieniężnych przykazuiemy abyś W. T.

31przed Sądem naszym Ziem. Kijow. od daty y po-

32łożenia tego Pozwu za Niedziel Dwie albo w ten

33czas gdy ta sprawa z Regestru sobie należytego

34do sądzenia przypadnie sam obliczno y zawiele

35stanoł. Na Instancyą Instygatora Sądowego

36y Iego Delatora Wieltt Alexandra na Olewsku

37Niemirycza

k. 90v

1Niemirycza Sędziego Ziem. Kyow. Aktora, ktory

2przychylaiąc się do Prawa pospolitego Dekretow

3y Assekuracyi od W. T. daney pozywa, do odda-

4nia y zapłacenia Summy Tysiąca Sześćdzie-

5siąt y Dziewięciu Złł. Poll. wraz z Prowizyą od niey

6należącą tudzież pro contraventione assecuratio-

7ni y o inne pretensye citaris. Sic igitur paritu-

8rus Terminum attentaturus et ad praemissa Omnia

9judicialiter responsurus. Datt w Owruczu, Anno

10Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Octavo.

11Die Decima Octava Decembris. De quo Rens [?]

12ejusq Ministerialis Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Pozwu – relacja woźnego o doręczeniu pozwu; Wieltt – Wielmożny; W. T. – Wierność Twoja; Skarbnik Mscisławski – skarbnik województwa mścisławskiego; Braclł. y Czerni. – Bracławski i Czernihowski; Instygator Sądowy – oskarżyciel sądowy; Delator – donosiciel, powód prywatny. Ostatni wiersz „Niemirycza” stoi pod tekstem, przesunięty w prawo (kontynuacja lub kustosz).

pro contraventione assecurationi – za naruszenie asekuracji (zobowiązania); citaris – jesteś pozwany.

Sic igitur … responsurus – „Tak więc masz stawić się, termin podjąć i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć”.

Datt w Owruczu … – „Dan w Owruczu roku 1738, dnia 18 grudnia. O czym [następuje] relacja jego i woźnego”.

W. T. – Wasza Tożsamość / Wielmożność Twoja [?]; Złł. Poll. – złotych polskich.

Na lewym marginesie przy linii „Die Decima…” cyfra „6”.

Streszczenie

24XII 1738 woźny generał Kondrat Załachowski [?] zeznał przed komornikiem ziemskim Janem Zawiszą [?] relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 18 XII 1738) z powództwa Aleksandra Niemirycza na Olewsku, sędziego ziemskiego kijowskiego, przeciw Wawrzyńcowi Pruszyńskiemu, skarbnikowi mścisławskiemu, w sprawie dóbr Rokitno [?].

Transkrypcja

k. 90v

1Relacya Poll. Coll. na Sądy Ziem. Kyow.

2od Wiell. Niemirycza Sędziego Ziem.

3Kyow. po Wiell. Prusynskiego Skarbn.

4Mścisławskiego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Osmego

6Miesiąca Decembris Dwudziestego Czwartego Dnia

7Na urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Ki-

8iowskiego, przedemną Janem Zawialiczem [?]

9na Mozulni [?] Mozulskim [?] Komornikiem

10Ziem. Kyow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskie-

11mi Kyow. Stanowszy oczewisto Woźny Gene-

12rał Wdztwa Kyow. y innych opatrzny Kon-

13drat Tałachowski [?], in vim sui verae ac fidelis

14Relationis palam publice libereque recognovit.

15Iż On Roku teraźn. Tysiąc Siedmset Trzydzie-

16stego, Osmego Dnia Dwudziestego Wtorego De-

17cembris Pozew Ziem. Kyow. Autentyczny na

18Membranie Ziem. pisany odniosł do Wsi Rati-

19tna [?] y tam ten Pozew niżey mianowanemu

206 Porwanemu [?] we Dworze na stole położył, o położ-

21eniu onego odkogo pokoiu y w iakiey sprawie

22by był pizdany [?] prawnie do wiadomości przy-

23wiodł, ktorego Pozwu Series takowa. Augu[stus]

24[reklamant:] Trzeci

k. 91

1Trzeci z Bożey łaski Krol Polski Krol Polski, Wiel-

2ki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

3ki Inflanski Smolen. Siewierski Kijow. Wołyn.

4Podolski Podlaski Bracł. y Czern. a Dziedziczny

5Xiąże Saski y Elektor Wielm. Wawrzyncowi Pruszyn-

6skiemu Skarbnikowi Mscisł. pozywanemu z Oso-

7by y ze wszystkich generaliter Dobr W. T. leżących ru-

8chomych y summ pieniężnych przykazuiemy

9abyś W. T. na Sądach Ziem. Kijow. w Owruczu

10agitować się in Januario maiących Anno Mil-

11lesimo, Septingentesimo Trigesimo, Nono. vel

12his deficientibus in alijs proxime Subsequentibus

13od Daty y położenia tego Pozwu za Niedziel Dwie

14albo w ten czas gdy ta sprawa z Regestru so-

15bie należytego do sądzenia przypadnie samo-

16bliżnie y zawicie stanoł. na Instancyą Instyga-

17tora Sądowego y Jego Delatora, Wielm. Alexan-

18dra na Osieckie[?] Niemirycza Sędziego Ziemskie[go]

19Kijow. Aktora ktory przychilaiąc się do Prawa

20pospolitego y Arendu[?] W. T. recedendo a Foro Castri

21Kijow. iednak nie od samey sprawy pozywa do

22wydania Kiryłka Kuryłkowego[?] Syna, Parchoma

23Lisa[?] ze Czterma Synami z Snowidowicz[?] Osta-

24pa Kiryłkowego Zięcia, Iwana Demianowego Sy-

25na z Kisoczyc[?] Dziedzicznych Aktora, do Dobr

26Rokitna W. T. zbiegłych y tam byłem osiadłych

27z Zonami Dziećmi, Końmi Wołami, y całym

28sprzętem Domowym u W. T. znayduiących się

29y Areszrem officiose innodowanych, a w nie

30wydaniu onych do zapłacenia łady ad mentem

31Legis, do nadgrodzenia szkod z tąd pochodzących

32Litis[?] non percurentia[?] laboris y o inne pretensye

33citaris. Tu igitur pariturus Terminum

34attentaturus et ad praemissa omnia judi-

35cialiter responsurus. Dan w Owruczu Anno

36Millesimo Septingentesimo, Trigesimo, Octavo.

37Die Decima Octava Decembris. De quo, prae-

38sens ejusque Ministerialis Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Poll. Coll. – Pozwu (relacja pozwu) [?]; Wiell. – Wielmożnego; Skarbn. – skarbnika.

in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

Series – treść; Augustus Trzeci – początek intytulacji pozwu królewskiego.

Tekst pozwu królewskiego (Augusta III); początek na poprzedniej stronie; dalej zapewne relacja woźnego.

Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – roku 1739; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

recedendo a Foro Castri Kijow. – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego; innodowanych – obłożonych aresztem.

Tu igitur pariturus … responsurus – „Ty więc stawisz się, termin dopilnujesz i na wszystko powyższe sądownie odpowiesz”; Dan w Owruczu 18 XII 1738; De quo praesens ejusque Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja jego woźnego.

Streszczenie

24XII 1738 woźny generał Kondrat Załachowski [?] zeznał relację o doręczeniu drugiego pozwu (z 18 XII 1738) z powództwa Aleksandra Niemirycza, sędziego ziemskiego kijowskiego, przeciw Wawrzyńcowi Pruszyńskiemu, skarbnikowi mścisławskiemu (Rokitno, Snowidowicze [?], Kisorycze [?]).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 91v

1Relacya ad cassandam położonego

2Pozwu na Sądy Ziem. Kyow. od

3Wiell. Niemirycza Sędziego Ziem.

4Kyow. po Wiell. Pruszyńskiego

5Stka Mścisławskiego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Osmego.

7Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

8Na urzędzie xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kyowskiego

9przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim, Za-

10miesnikiem natenczas Akt Ziemskich Kyowskich

11y xięgami ninieyszemi Ziem. Kyow. Stanowszy

12oczewisto Woźny Generał Wdztwa Kyow. y inny[?]

13Opatrzny Kondrat Tałachowski[?], w moc prawdzi-

14wey wierney y skuteczney Relacyi swoiey dla zapi-

15sania do xiąg ninieyszych iawnie ustnie y dobrowo-

16lnie zeznał. Iż on Roku teraźn. Tysiąc, Siedmset Trzy-

17dziestego Osmego, Dnia Dwudziestego wtorego

18Decembris Pozew Ziem. Kyow. autentyczny na

19Membranie Ziem. pisany odniosł do Wsi Rokitna

20y tam ten Pozew we Dworze tameyszym w

21Izbie na stole położył o położeniu onego od ko-

22go po kogo y w iakiey sprawie by był pisany pra-

23wnie do wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu iest

24tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Pol-

25ski, wielki xiąże Litewski Ruski, Pruski, Mazo-

26wiecki, Zmudzki, Inflanski, Smolenski, Sie-

27wierski Kyow, Wołyn, Podolski, Podlaski, Bracł.

28y Czernihowski, a dziedziczny xiąże Saski y Ele-

29ktor. Wiell. Wawrzyńcowi Pruszynskiemu Star-

30bnikowi Mscisławskiemu z osoby y z rzeczy stąd

31generaliter Dobr W. T. leżących ruchomych y Sum

32pieniężnych przykazuiemy aby W. T. przed Są-

33dem Ziem. Kyow. w Owruczu Anno Millesi-

34mo, Septingentesimo Trigesimo Nono, in Ia-

35nuario agitowac się maiących sam Obliecznie

36y zawicie stanoł. na Instancyą Instygatora Ziem.

37do tego y Iego Delatora Wiell. Alexandra na[…]

38[reklamant:] Olewskiego

k. 92

1Olewsku Niemirycza Sędziego Ziem. Kijow. Aktora, kto-

2ry przychilaiącego się do Prawa pospolitego W. J. porywa

3a prima notitia do Skassowania y annihilowa-

4lowania iako wyżsi [?] mianowanych Kondemnat

5czyli Publikat non servatis Juris gradibus otrzy-

6manych y skwapliwie publikowanych, tudzież pro

7poenis respectu indebitae vexae ac refusione da-

8mnorum y o inne pretensye citatis sis igitur

9pariturus et ad ipsa Omnia judicialiter respon-

10surus. Datt w Owruczu Anno Millesimo, Se-

11ptingentesimo, Trigesimo, Octavo. Die Decima

12Octava Decembris. De quo Pens eius Mini-

13sterialis Relatio. Et incontinenti Comparens per-

14sonaliter Urodzony JmPan Stefan Zawalicz [?] na

15Moczulni [?] Moczulski, Skarbnik Czernihow[ski], No-

16mine et ex speciali commisso Wielm. JmPana Nie-

17mirycza Sędziego Ziem. Kijow. sanus mente

18et corpore existens recognovit. Iż Pozew ad Cas-

19sandam Kondemnat czyli publikat od Wielm.

20Prusinowskiego [?] na Wielm. Aktorze nastąpionych

21iest za własną wolą y wiadomością tegoż Wielm. Pryn-

22cypała swego wydany dla czego hac sua perso-

23nali recognitione approbat et ratificat mocą

24teraźn. dobrowolnego zeznania swego, ktorego o

25przyięcie tak Woźny Relacyi iako y moderny

26Comparens approbaty prosili co y otrzymali

27Woźny pisać nieumieiący. Stefan Moczulski

28Skarbnik Czernihowski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

ad cassandam – dla skasowania (unieważnienia); Stka – Stolnika [?] (w tekście „Starbnikowi”, prawdop. Skarbnikowi Mścisławskiemu); W. T. – Wierność Twoja; Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Ianuario – w roku 1739 w styczniu; Instygator – oskarżyciel sądowy; Delator – donosiciel; tenor – treść.

a prima notitia – od pierwszej wiadomości; non servatis Juris gradibus – bez zachowania stopni prawa; pro poenis respectu indebitae vexae ac refusione damnorum – o kary z powodu nienależnego najścia i zwrot szkód; citatis sis igitur pariturus et ad ipsa omnia judicialiter responsurus – jesteś więc pozwany, abyś stawił się i na to wszystko sądownie odpowiedział; Datt w Owruczu… – dan w Owruczu roku 1738, dnia 18 grudnia; De quo… Relatio – o czym relacja woźnego; Et incontinenti Comparens personaliter – i zaraz stawiwszy się osobiście; Nomine et ex speciali commisso – w imieniu i ze szczególnego polecenia; sanus mente et corpore existens recognovit – zdrów na umyśle i ciele zeznał; hac sua personali recognitione approbat et ratificat – tym swoim osobistym zeznaniem zatwierdza i ratyfikuje; moderny Comparens – obecny stawający.

Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina), siedziba grodu owruckiego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1738 woźny generał Kondrat Załachowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu ad cassandum z powództwa Aleksandra Niemirycza, sędziego ziemskiego kijowskiego, przeciw Wawrzyńcowi Pruszyńskiemu, skarbnikowi mścisławskiemu; relację zatwierdził osobiście Stefan Moczulski, skarbnik czernihowski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 92

1Relacya Poll. Poll. na Sądy Ziem. Kijow.

2od Urodz. Greków, po Urodz. Babinskich,

3Braci rodzonych,

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na urzędzie Xięgo [?] Ziemskich Woiewodztwa Ki-

7iowskiego, przedemną Stefanem z Wyhowa

8Wyhowskim Namiesnikiem na ten czas y

9[…] Regentem Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami

10[reklamant:] ninieyszemi

k. 92v

1ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobi:

2scie Woźny Generał Wdztwa Kijow. y innych

3opatrzny Leon Bobkowski w moc wierney pra:

4wdziwey y skuteczney Relacyi swoiey iawnie u:

5stnie y dobrowolnie zeznał. Iż On Roku teraźnieiy:

6szego Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego Dnia

7Dziewiętnastego Decembris Pozew Ziem. Kijow.

8autentyczny na Membranie Ziem. pisany

9odniosł do Dobr Wsi Zieliszcz [?] y tam ten Pozew

10niżey wyrażonym Pozwanym oddawszy, o

11oddaniu y położeniu onego od kogo y komu y

12w iakieyby sprawie pisany był prawnie opo:

13wiedział y do wiadomości przywiodł którego

14Pozwu tenor sequitur eiusmodi. August Trze:

15ci z Bożey łaski Krol Polski wielki Xiążę Litew.

16Ruski Pruski, Mazowiecki Żmudzki, Inflantski

17Smoleński, Siewierski, Kijow. Wołyński, Podol.

18Podl. Bracł. y Czernihowski, a dziedziczny

19Xiążę Saski y Elektor. Urodz. Franciszkowi y

20Łukaszowi Babinskim Braci międzysobą

21rodzonym pozwanym z Osob y ze wszystkich

22generaliter Dobr W. W. leżących ruchomych

23y Summ pieniężnych przykazuiemy abyście

24W. W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na

25Rokach Ziem. w Owruczu Anno venturo Mil:

26lesimo, Septingentesimo Trigesimo Nono

27in Januario Sądzić się mających, vel his

28deficientibus in alijs proxime subsequentib.

29sami osobiście y zawicie stanęli na Instan:

30cyą Instygatora Sądowego a Iego Delatorow

31Urodz. Eliasza, Samuela, Piotra Gabryela Bra:

32ci międzysobą rodzonych, y Alexandra Gre:

33[…]kow Aktorow którzy przychilaiące się do

34Prawa pospolitego y Manifestacyi hac

35in causa uczynioney tudzież Apekura:

36cyi na Summę intro wyrażoną sobie

37służący W. W. w sprawie y akcyi a to do

38oddania y zapłacenia Summy Trzech set

39[reklamant:] Zł. Poll.

k. 93

1JM Coll. wraz z Prowizyą odniey należącą, a

2w nieoddaniu do przysłuchaniasię winom

3prawnym ex arbitrio Iudicij super vos de-

4cernendis intentowaney W: W: na Termin

5wyż Oznaczony pozywaią na ktorym ia-

6ko na zawitym abyście W: W: stanowszy

7skutecznie się usprawiedliwili. Pisan w

8Owruczu Millesimo, Septingentesimo,

9Trigesimo, Octavo. Anno. Die Decima

10Quinta Decembris. De quo praesens ejus-

11dem Ministerialis Relatio. + Woźny ut su-

12pra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Poll. Poll. – pozwów (relacja o doręczeniu pozwów); numer marginalny częściowo nieczytelny (2? z dopisaną cyfrą nad nim), odczyt niepewny.

Wpis: relacja woźnego Leona Bobkowskiego o doręczeniu pozwu, z inserowanym pozwem królewskim (August III); początek wpisu na poprzedniej stronie.

tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; Anno venturo Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w przyszłym roku 1739 w styczniu; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentib. – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; generaliter – ogólnie; hac in causa – w tej sprawie; intro – niżej.

Data doręczenia pozwu: 19 XII 1738; roki ziemskie kijowskie w Owruczu.

Zł. Poll. – złotych polskich (reklamant).

ex arbitrio Iudicij super vos decernendis – (winom) według uznania sądu przeciw wam orzeczonym.

Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno, Die Decima Quinta Decembris – roku 1738, dnia 15 grudnia; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (znak krzyża zamiast podpisu).

JM Coll. – prawdopodobnie Jego Miłości Collatora [?].

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24XII 1738 woźny generał Leon Bobkowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 15 XII 1738) z powództwa Greków przeciw braciom rodzonym Babińskim, w sprawie dóbr Zieliszcz [?].

Transkrypcja

k. 93

1Manifestacya Wiell. JmPana Trypolskiego

2Podczaszego Wendyń. przeciwko Urodz. Jeymci Pani

3Hurkowey y innym.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Osmego.

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na urzędzie Xięgi Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego, przedemną Sta-

7fanem z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem naterazas Akt

8Ziem. Kijow. y Xięgami niniejszemi Ziem. Kijow. Comparens

9Personaliter Wiell. JmPan Konstanty z Trypola Dedowicz Try-

10polski Podczaszy Wend. niemogąc ustawicznych krzywd a

11prawie codziennych szkod y violencyi motivo et occasione

12niżey wyrażonych Ichmciow Obwinionych pochodzących ultro,

13na przeciwko Urodz. Ichmm.

14pati, Pentibus coram actis solenissime na przeciwko Urodz. Ichmm.

15Panom Helenie Hurkowey niegdy zeszłego Pawła Hurka

16Małł. Wdowie, Tomaszowi y Maryannie z Hurkow Biele-

17ckim Małł. tudzież robotnemu Andrzejowi Samuszenko-

18wi na usłudze tychże Obżałowanych będącemu świadczył

19manifestował y protestowałsię w ten sposob y o to: Iż Ichmc

20wyż wyrażeni Obżałowani wiedząc dobrze otym że Prawo

21pospolite neminem injuriari jubet owszem in contrarium

22idąc onemu nieukontentowawnysię dawnieyszemi Szko-

23dami w Gruntach, Polach y Sianożęciach violenter Szynione-

24mi, ale y teraz anteriora noviter renovando śmieli y wa-

25żylisię naypierwiey Zboza żytnego magnifici Comparen-

26ti w polu zeszłe na pniu będącego nakop kilkanaście

27[reklamant:] ziedyney

k. 93v

1z iedyney tylko złości swoiey końmi y bydłem swoim wypasc y

2funditus wytratować, a potym iescze in maius damnum ciż JchMc

3wyż wyrażeni Obwinieni Ludziom swoim w Ogrodach Msćis

4in practicato modo rożne szkody poczynić, łyski wozgę tra-

5wę do Domu dla koni swoich poskostywać kazali, niedosć

6natym ale chcąc in dies et horas Jmć Msćia skrzywdzić po-

7mienionego Andrzeja Samuylenka Parobka swego do

86 Poddanego Msći Comparentis upominaiące się ażeby o ia-

9kowyści długu Czterech ZłłPoll. przysłali, który przysłany

10jussu Panow swoich czyniący, niebędąc we dworze iako Zwy-

11czay dnie chce y kare y nierekwiruiąc uczynienia satisfakcyi

12z pomienionego Poddanego we dworze kłaść płową ze Źrzebię-

13ciem in valore talerow bitych Dwadziescia. vi et violenter

14pomienionemu Poddanemu Msćlis wziął, y do JchMćw wyż

15pomienionych Obwinionych iako Panow swoich zaprowa-

16dził Wrota do Stodoły y przyciemienka umyślnie na

17większą szkodę tegoż Poddanego Manifestantis po-

18wadzę kłaść kazał otwierać y wtymże przyciemięszkiem

19szkody bydłem w Zborze w storzkach stożkowym nie-

20mało naczynił. Deinde Magnificus Comparens

21ratione praemissorum Rzeczym iteratis mani-

22festowawszy się vicibus salvamque meliorationem

23zostawił, a teraznieyszą Actis connotari prosił

24co y otrzymał. Konstanty Trypolski Cześnik Wędyski

Objaśnienia i tłumaczenia

Wiersz „na przeciwko Urodz. Ichmm.” powtórzony mylnie przez pisarza – odczyt [?]; Pentibus – zapewne „Petentibus” [?]; Wend. – Wendeński (podczaszy wendeński, urząd inflancki tytularny).

motivo et occasione – z powodu i z przyczyny; ultro pati – dłużej znosić; coram actis solenissime – wobec akt najuroczyściej; neminem injuriari jubet – nakazuje nikogo nie krzywdzić; in contrarium – przeciwnie; violenter – gwałtem; anteriora noviter renovando – dawne (krzywdy) na nowo ponawiając; magnifici Comparentis – wielmożnego komparenta.

in maius damnum – na większą szkodę; in practicato modo – w zwykły (praktykowany) sposób; in dies et horas – z dnia na dzień i z godziny na godzinę; jussu – z rozkazu; vi et violenter – siłą i gwałtem; Manifestantis/Comparentis – manifestującego/stawającego; Deinde Magnificus Comparens ratione praemissorum ... iteratis vicibus manifestowawszy się salvamque meliorationem zostawił – następnie wielmożny stawający, z racji powyższego, wielokrotnie zamanifestowawszy się, zostawił sobie prawo poprawy (manifestu); Actis connotari – zapisać w aktach. Podpis i urząd podpisującego odczytane niepewnie.

Streszczenie

29XII 1738 Konstanty Dedowicz z Trypola Trypolski, podczaszy wendeński (cześnik [?]), zaniósł manifestację przeciw Helenie Hurkowej, wdowie po Pawle Hurku, Tomaszowi Bieleckiemu i innym o szkody i gwałty wyrządzone w jego dobrach.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 93v

1Relacya Poll. Poll. na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz.

2Lewkowskich, po Wielm. Steckiego Łow. Kijow.

3Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego, Osmego.

4Miesiąca Decembris Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego, przedemną

6Stefanem z Wyhowa Wyhowskim namiestnikiem

7na ten czas Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

8Ziemskiemi Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Gnał

9Wdztwa Kijow. y innych Opatrzny Ignacy Rozwadzki [?]

10w moc prawdziwey wierney y sumienney Relacyi

11swoiey iawnie, ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on Roku

12teraz. Tysiąc Siedmset Trzydziestego Osmego Dnia

136 Dwudziestego Dziewiątego Decembris Pozew Ziem. Kijow.

14autentyczny odniosł do Dobr Wsi Hunich [?] y tam ten

156 Pozew we dworze tameczym oddawszy o oddaniu,

16[reklamant:] położeniu

k. 94

1położeniu onego od kogo pokego y wiakieyby spra-

2wie pisany był opowiedział y prawnie publiku-

3iąc do wiadomości przywiodł którego Pozwu był

4tenor takowy. August Trzeci z Bożey łaski

5Krol Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pru-

6ski Mazowiecki, Żmudzki, Inflanski Smo-

7lenski, Siewierski, Kijowski Wołynski, Po-

8dolski, Podlaski, Bracławski y Czernihow-

9ski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

10Wielm. Adamowi Steckiemu Łowczemu Kijow.

11Pozwanemu z Osoby y ze wszystkich generalit

12Dobr W.T. leżących ruchomych y Summ pie-

13niężnych przykazuiemy abyś W.T. przed Są-

14dem naszym Ziem. Kijow. w Owruczu Anno

15Deodante Millesimo, Septingentesimo Tri-

16gesimo Nono sądzic się maiących vel his de-

17ficientibus in alys primo subsequentibus

18sam osobiście y prawnie stanął na Instan-

19cyą Instygatora Sądowego y Jego Delato-

20row Urodz. Antoniego y Ignacego Walewskiew-

21kowskich [?] Braci między sobą rodzonych A-

22ktorow ktory przychilaiąc się do Prawa po-

23spolitego Manifestacyi hac in re uczynio-

24ney tudzież assekuracyi na Summę intro

25wyrażoną Sobie służącey W.T. pozywaią o

26to Iż W.T. wiązawszy Summy Tysiąca Złł.

27Poll. u niegdy Wielm. Daniela Lewkowskiego

28Skarbnika Owruckiego modernorum Acto-

29rum Oyca na skrypt swoy assecurationis

30Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Pier-

31wszego. Dnia Dwunastego Julij w Sorocko-

32pieniach [?] spisany też pomienioną

33Summę erarando [?] in Bonis Wiem-

34wiec [?] Wm. Hunicze [?] w krotkim czasie

35[reklamant:] to iest

k. 94v

1to iest o Bożym Narodzeniu Ruskim An-

2ni Millesimi, Septingentesimi Trigesimi

3Primi Tymże Scryptem swoim Wierność

4Twoia asekurowałeś się in toto bez żadney

5exkuzy oddać na ktorym to Terminie przez

6asekuracyą Oznaczonym pomienioney Sum-

7my W. T. nieoddawszy asekuracyi sprzeciwi-

8łeś się y do tych czas ad sępissimas requisitiones

9Actorum uti legitimè et naturaliter post de fun-

10da fata zeszłego Oyca swego do pomienioney

11Summy należących, tak Originalney Summy

12na asekuracyą swoią wziętey, W. T. nie odda-

13iesz iako y Prowizyi od teyże wyrażoney Sum-

14my przez lat kilka nie płacisz y płacić nie chcesz

15tylko eludendo Aktorow expektatywą uwo-

16dzisz, do szkod y Expens Prawnych przywo-

17dzisz y przyprowadziłeś; A zatym moderni

18Actores tak do oddania unacum provisio-

19ne pomienioney Summy iakoteż pœ-

20nis ratione contraventionis Asecuratio-

21ni, kosztow prawnych nadgrodzenia Wier-

22ność Twoią futuro pro Termino po-

23zywaią Sis pariturus. Pisan w

24Owruczu Millesimo, Septingen-

25tesimo, Trigesimo, Octavo. Anno

26Die Vigesima Nona Decembris. De

27quo presens ejusdem Ministe-

28rialis Relatio. + Ignacy Romadzki [?]

29Woźny pisać nieumieiący.

30[reklamant:] Protestacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Pozwu – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Ł. Kijow. – łowczy kijowski (rozwinięcie niepewne); Woźny Gnał – woźny generał; data dzienna doręczenia pozwu odczytana jako 29 XII 1738, tak samo formuła wpisu.

Anno Deodante Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – roku z daru Bożego 1739; vel his deficientibus in alys primo subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na innych najbliższych następnych [rokach].

hac in re – w tej sprawie; intro – niżej; modernorum Actorum – obecnych powodów; assecurationis – asekuracji (zabezpieczenia); in Bonis – w dobrach.

Nazwisko powodów niepewne: w rękopisie zapewne „Lewkowskich” (synowie Daniela Lewkowskiego) – sprawdzić z poprzednią stroną.

Foliacja: w lewym górnym rogu ołówkiem „94 b” (?) – przyjęto k. 94v; nad tekstem znak „#”.

Anni Millesimi Septingentesimi Trigesimi Primi – roku 1731; ad saepissimas requisitiones Actorum – mimo bardzo częstych upomnień powodów; uti legitime et naturaliter post defuncta fata – jako prawnie i naturalnie po zgonie; eludendo – zwodząc; moderni Actores – obecni powodowie; unacum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); poenis ratione contraventionis Asecurationi – kar z powodu naruszenia asekuracji; futuro pro Termino – na przyszły termin; Sis pariturus – masz się stawić; Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno Die Vigesima Nona Decembris – 29 XII 1738; De quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego.

W. T. – Wierność Twoia (zwrot do pozwanego w pozwie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1738 woźny generał Ignacy Romadzki [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 29 XII 1738) z powództwa Lewkowskich przeciw Steckiemu, łowczemu kijowskiemu, o naruszenie asekuracji i zwrot kosztów prawnych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 95

1Protestacya Nomine Wiell. JmPana

2Trypolskiego Podsędka Ziemskiego

3Kijowskiego, przeciwko Urodz. JmPa:

4nu Zakusiłowi

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Osmego.

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa Kijowskie:

8go, przedemną Stefanem z Wypowa Wypowskim Na:

9miestnikiem natenczas y Vices Regentem Akt

10Ziemskich Kijowskich, y Xięgami ninieyszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi: Comparens persona:

12liter Urodz. JmPan Baryli [?] Łukaszewicz Nomine

13et ex commisso Wiell. JmPana Macieja Dedo:

14wicza z Trypola Trypolskiego Podsędka Ziemskiego

15Kijow. Pana swego, na przeciwko Urodz. JmPa:

16nu Dankowi Zakusiłowi świadczy y Mani:

17festuie się oto: Iż JmC obżałowany niewiedzieć

18quo prætextu Poddanego Pryncypała Compa:

19rentis roboczego Iwana Suchniaka [?] do Mły:

20na przybyłego przez po Dworze obżałowanego

21przechodzącego zatrzymawszy siekirę y czka:

22nice zabrał, a potym tegoż Poddanego o resty:

23tucyą pomienioney Siekiry y czkawic u:

24pominaiącego się deklaracyą przywrócenia

25do skupienia sobie gorzałki za szostaków

26bitych dwa przymusił, którą sobie podpi:

27wszy tegoż Poddanego o własność swoią

28upominaiącego się zaraz porwał y bić począł

29gdy żona obżałowanego obroniła, a Podda

30[reklamant:] ny

k. 95v

1ny Pryncypała Comparentis chcąc się salwa-

2wać bratsię [?] do ucieczki Obratowany zatem

3porwawszy tak tiraniter o raz pięcia ude-

4rzył że aż ziober kilka przetrącił y tam

5przez Dni kilka zatrzymawszy, widząc pro-

6pinquum mortis, na sanie włożywszy pod

7Bołotnię [?] podprowadził y tak puścił, któ-

8ry semivivus przez tak przywieziony

9do tych czas lethaliter choruie y ledwie

10się z tym niepożegna światem; o co tedy

11ut praemissum est Idem Comparens

12nomine quo supra Manifestowawszy

13się Offerendo Magnificum Principalem

14suum Jure agere, o przyięcie do Akt

15tey Manifestacyi prosił co y otrzymał.

16Barysz [?] Łukaszewicz mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nomine – w imieniu; comparens personaliter – stawając osobiście; nomine et ex commisso – w imieniu i z polecenia; quo prætextu – pod jakim pretekstem; Pryncypała Comparentis – mocodawcy stawającego.

Wiell. – Wielmożny; Urodz. – Urodzony; JmPan – Jegomość Pan; Vices Regens – wiceregent ksiąg.

Imię „Baryli” i nazwisko poddanego „Suchniak” niepewne; „czkanice/czkawice” – prawdopodobnie narzędzie (siekiera i …) – niepewne.

Comparentis – stawającego; tiraniter – okrutnie; propinquum mortis – bliskiego śmierci; semivivus – na pół żywy; lethaliter – śmiertelnie; ut praemissum est – jak wyżej powiedziano; Idem Comparens nomine quo supra – tenże stawający w imieniu jak wyżej; Offerendo Magnificum Principalem suum Jure agere – oświadczając, że jego Wielmożny mocodawca będzie dochodził prawem; mp. – manu propria, ręką własną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1738 Barysz [?] Łukaszewicz, plenipotent, w imieniu Macieja Dedowicza z Trypola Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, zaniósł protestację (manifestację) przeciw Dankowi Zakusile o krzywdy wyrządzone podsędkowi i jego ludziom (m.in. pobicie, po którym poszkodowany ledwie przeżył [?]).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 95v

1Relacya Coll. Coll. na Sądy Ziemskie

2Kijow. od JaśnieWielm. Trypolskiego

3Podkomorzego Kijow. po Wielm. Lesznic-

4kich [?] Starostów Żytom. Małł.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Ósmego.

6Miesiąca Decembris Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Woiewodztwa

8Kijowskiego Przedemną Stefanem z Wy-

9howa Wyhowskim Namiesnikiem pro

10tunc y Vices Regentem Akt Ziemskich

11Kijowskich

k. 96

1Kijowskich, y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi

2Kijowskiemi Stanowszy Osobiście Woźny

3Generał Woiewodztwa Kijowskiego y in-

4nych Opatrzny Szymon Rutkowski, w moc

5prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi

6swoiey dla zapisania do Xiąg ninieyszych

7zeznał: Iż on Roku teraźnieyszego, Tysiąc

8Siedmset Trzydziestego Ósmego Dnia Dwu-

9dziestego Dziewiątego Decembris Pozew

10Ziem. Kijow. authentyczny na Membra-

11nie Ziem. Pisany odniosł do Wsi Chlu-

12plan[?] y tam ten Pozew we Dworze tamecz-

13nym w Izbie na Stole połozył o połozeniu

14onego, odkogo, pokogo y wiakiey by sprawie

15był Opisany prawnie do wiadomości przywiodł

16ktorego Pozwu iest tenor takowy. August

17Trzeci z Bozey łaski Krol Polski Wielki Xiąże

18Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

19ki, Inflanski, Smoleński, Siewierski, Kijow.

20Wołynski, Podolł. Podl. Bracł. y Czerihow.

21a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiell.

22Alexandrowi y Maryannie z Kossakow-

23skich primi nuptus Sewerynowey Po-

24tockiey Łowczyney Owruckiey, Edi ad

25præsens Lesnickiey Lesnickiem Starostom

26Żytom. Mall. cum assistentia maritali

27de jure debita. Z osob y ze wszystkich ge-

28neraliter Dobr W.W. leżących, ruchomych

29y Summ pienięznych przypozywamy

30abyście W.W. przed Sądem naszym Ziem.

31Kijow. w Owruczu Anno Currenti Millesimo,

32Septingentesimo, Trigesimo, Nono. in Janu

33[reklamant:] ario

k. 96v

1ario agitowac się maiącym sami obli-

2nie y Fawicie standi. na Instancyą In-

3stygatora Sądowego y iego Delatora Ja-

4śnie Wiel. Antoniego Trypolskiego Pod-

5komorzego Kijow. Rechtowiniow. Chabers-

6kiego Starosty Pułkownika Woysk J. K.

7Mosci y Rzeczy pospolitey Aktora, ktory

8przychilaiąc się we wszystkim do Pra-

9wa pospolitego gotowych Protestacyi, Po-

10zwow, Relacyi, Dekretow, y całego Pro-

11cesu, ea in re toczącego się, tudziez Ces-

12syi od niewiernego Szlachcica Norynskiego

13in Anno Millesimo, Septingentesimo,

14Trigesimo Primo, Die Vigesima Quinta

15Junij in Castro Ovruc. in rem et Persona

16moderni Actoris na Summę Trzech

17Tysięcy wraz z prowizyą od niey nale-

18żącą subsecutae porywa do oddania y

19zapłacenia Summy Trzech Tysięcy

20Złł. Poll. wraz z Prowizyą od niey należącą

21tudziez p contraventione Decretis ac in-

22sublationem Processus y inne preten-

23sye citamini, Iitis parituri Termi-

24num attentaturi. Pisan w Owru-

25czu Millesimo, Septingentesimo,

26Trigesimo Octavo. Die Decima

27Octava Decembris. Dequo prae-

28sens eiusdem Ministerialis Re-

29latio. + Szymon Fiutkowski Wo-

30źny scribendi ignarus.

31[reklamant:] Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Coll. Coll. – relacja (woźnego) o pozwach (collationes, doręczeniach); Małł. – małżonków; pro tunc – na ten czas; Vices Regentem – zastępcą regenta.

odczyt „Na Urzędzie” niepewny – w rękopisie forma skrócona, możliwe „Na Urzędzie Xiąg”.

Relacja woźnego generała o doręczeniu pozwu (pozew w imieniu króla Augusta III).

primi nuptus – z pierwszego małżeństwa; ad præsens – obecnie; Mall. (Malżonkom) cum assistentia maritali de jure debita – przy należnej z prawa asystencji męża; generaliter – ogólnie; Anno Currenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w bieżącym roku 1739 w styczniu (rok 1739 nazwany „bieżącym”, choć doręczenie 29 XII 1738).

Data doręczenia pozwu: 29 XII 1738.

Podol. Podl. Bracł. Czerihow. – podolski, podlaski, bracławski, czernihowski; Elektor – elektor Rzeszy (Saksonia).

Na górze strony ołówkiem „96” i drugie oznaczenie „b/6” [?]; nad tekstem znak „ff”[?]; foliacja verso przyjęta według ciągłości.

Fawicie [?] – lekcja niepewna, może „Fawicie” = favete/dowolnie; standi – stawać (w sądzie); Instygator Sądowy – oskarżyciel publiczny; Delator – donosiciel, oskarżyciel wtórujący.

ea in re – w tej sprawie; in Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Primo, Die Vigesima Quinta Junij in Castro Ovruc. – w roku 1731, dnia 25 czerwca, w grodzie owruckim; in rem et Personam moderni Actoris – na rzecz i osobę obecnego powoda; p[ro] contraventione Decretis ac in sublationem Processus – za naruszenie dekretów i w celu uchylenia procesu; citamini – jesteście pozywani; Iitis [litis] parituri, terminum attentaturi – mający być posłusznymi sprawie i stawić się w terminie; Dequo praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Skróty: Wiel. – Wielmożnego; Kijow. – Kijowskiego; Rechtowiniow. Chaberskiego [?] – lekcja niepewna nazw starostw; Woysk J. K. Mosci – Wojsk Jego Królewskiej Mości; Złł. Poll. – złotych polskich; Owru. – Owruczu.

Pozew pisany w Owruczu 18 XII 1738.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1738 woźny generał Szymon Fiutkowski (Rutkowski [?]) zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 18 XII 1738) z powództwa Trypolskiego, podkomorzego kijowskiego, przeciw małżonkom Leśnickim, starostom żytomierskim.

Transkrypcja

k. 97

1Relacya Podł Pozwu na Sądy Ziem

2Kijow. od Urod Moczulskiego Komor.

3Ziem Kijow. po Wiell Lemeckich [?] Sta:

4rostow. Zyt. Matt y innych

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Osmego.

6Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7Na terenie [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskiem

9Namiesnikiem natenczas y Vices Regentem

10Akt Ziem Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem

11Kijow. Stanowszy osobisto Woźny Generał

12Wdztwa Kijow y innych Opatrzny Szymon

13Tiutkowski [?] w moc prawdziwey wierney

14y skuteczney Relacyi swoiey dla zapisa:

15nia do Xiąg ninieyszych iawnie, ustnie, y

16dobrowolnie zeznał: Iż On Roku teraznieysze:

17go Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Osmego

18Dnia Dwudziestego Dziewiątego Decembra

19Pozew Ziemski Kijow authentyczny, na Mem:

20branie Ziem pisany odniosł do Miasta Wie:

21lednik, y tam ten pozew w Zamku tamecz:

22szym w Izbie na stole położył, o położeniu

23onego od kogo pokogo y w iakiey sprawie

24by był pisany prawnie do wiadomości przy:

25wiodł. Ktorego Pozwu iest series takowa

26August Trzeci z Bozey łaski Krol Polski

27Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazo:

28wiecki, Zmudzki, Inflanski Smoleń Sie:

29wierski Kijow Wołyn Podoł Podlas Bracł y Czer:

30nihowski, a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

31[reklamant:] Wiell.

k. 97v

1Wiell. Alexandrowi y Maryannie z Kopakowskich

2Leśnickim Starostom Żytom. Małł. tudziesz nie-

3wiernym Jewnie y Szlomie Mieszczaninom

4Wiłednickim cum assistentia de jure debita

5z Osob y wszystkich generaliter Dobr W.W.

6leżących, ruchomych y Summ pienięzny ch

7przykazuiemy abyście W.W. przed Sądem

8naszym Ziem. Kijow. w Owruczu lub Żytom.

9przypadaiącym y sądzić się maiącym vel

10his deficientibus in alijs pro[x]ime subsequen-

11tibus od daty y położenia tego Pozwu za Nie-

12dziel Dwie albo wtenczas gdy ta Sprawa

13z Regestru sobie należytego do Sądzenia przy-

14padnie sami oblicznie stawili stanęli; na

15Instancyą Instygatora Sądowego y Jego

16Delatorow Urodz. Stefana Skarbnika Czer-

17nichow. y Jana Komorn. Ziem. Kijow. Za-

18wialiskow Mokulskich Aktorow, ktory

19ny przychilaiącesię do Prawa pospolitego y

20Membranow pozywaią do oddania y za-

21płacenia Summ wraz z Prowizyą od nich

22należącą, tudziesz pro poenis respectu contra-

23ventionis Inscriptionibus, lubtesz do stawie-

24nia Żydow, y oinne pretensye citamini

25sitis parituri Terminum attentaturi

26et ad praemissa omnia judicialiter re-

27sponsuri. Datt w Owruczu Millesimo, Se-

28ptingentesimo Trigesimo Octavo An-

29no Die Decima Octava Decembris.

30De quo praesens ejusdem Ministeria-

31lis Relatio. + Szymon Piutkowski Woźny

32scribendi ignarus.

33Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Data w formule: „Trzydziestego Pierwszego” – odczyt niepewny (31 XII 1738); doręczenie pozwu 29 XII 1738.

Podł. – podłożenia (pozostawienia) pozwu; Komor. Ziem. – komornik ziemski; Starostow. Zyt. – starostów żytomierskich; Matt – małżonków; Wdztwa – województwa; series – treść, brzmienie.

Namiestnik i vices-regent akt ziemskich kijowskich – zastępca regenta kancelarii ziemskiej.

Koniec pozwu (citatio) z relacją woźnego; nagłówek „Relacya” na dole zapowiada dalszą część wpisu (relację woźnego) na następnej stronie. Foliacja w lewym górnym rogu „97” (?) i ewentualnie druga cyfra – odczyt niepewny; u góry znak „#”.

cum assistentia de jure debita – z należną z prawa asystencją (męża); vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; pro poenis respectu contraventionis Inscriptionibus – o kary z tytułu naruszenia zapisów; citamini sitis parituri Terminum attentaturi et ad praemissa omnia judicialiter responsuri – pozywa się was, abyście stawili się, termin podjęli i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieli; Datt w Owruczu… – dan w Owruczu roku 1738 dnia 18 grudnia; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Małł. – małżonkom; Wiell. – Wielmożnym; Urodz. – Urodzonego.

Data wpisu: 31 XII 1738 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 30 XII 1738 [?], Żytomierz [?]).

Streszczenie

31XII 1738 woźny generał Szymon Fiutkowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 18 XII 1738) z powództwa Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw małżonkom Leśnickim (w tytule Lemeckim [?]), starostom żytomierskim, i innym – o naruszenie zapisów i stawienie Żydów.

Transkrypcja

k. 98

1Relacya Pott. Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Urodz. Mocbutskich [?] Komor.

3Ziem. Kijow. Matt. po Wiell. Potockich

4Podst. Kijow. y innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Ósmego.

6Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7Na Urzędzie Xięgo Ziemskich Woiewodztwa Kijow:

8skiego, przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhow:

9skim Namiesnikiem na ten czas Akt Ziem. Kijow:

10y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

11osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow:

12y innych Opatrzny Szymon Initkowski [?] w mocy

13prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swo:

14iey dla zapisania do Xiąg ninieyszych iawnie,

15ustnie, y dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraź:

16Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Ósmego Dnia

17Dwudziestego Dziewiątego Decembris, Po:

18zew Ziem. Kijow. odniosł do Dobr Wsi Nowa:

19kow [?] y tam ten Pozew we Dworze tameyszym

20oddał o oddaniu y położeniu onego od kogo

21po kogo, y w iakiey sprawie by był pisany o:

22powiedział, y prawnie do wiadomości przy:

23wiodł ktorego Pozwu seu potius przypozwu

24tenor sequitur eius modi. August Trzeci z

25Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski

26Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflan.

27Smoleński, Siewierski, Kijow. Wołyński, Po:

28dolski, Podlaski Bracł. y Czernihowski a Dzie:

29dziczny Xiąże Saski y Elektor. Wiell. Janowi

30Synu Podstolemu Kijow. Stefanowi Synowi Po:

31[reklamant:] tockim

k. 98v

1tockim Dobr Nowakow Dziedzicom, tudzież

2Wiell. Alexandrowi y Maryannie z Kossakowskich

3Leśnickiey Leśnickim Starostom Zytom. Małż.

4żonkom, tudzież Wiell. Ignacemu Wierzbickiemu Podcz.

5Chełm. quocunq Juris titulo Dobr Nowakow

6aktualnemu Posessorowi Pozwanym z osob y

7ze wszystkich Generaliter Dobr WW. leżących, ru-

8chomych y Summ pienięznych przykazujemy a-

9byście WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

10od tąd za Niedziel Dwie, albo w ten czas gdy ta

11sprawa do sądzenia przypadnie y przywołana

12będzie sami oblicznie y zawicie staneli. Na Instan-

13cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorow Wiell.

14Pana y Wiktoryi z Trypolskich Zawiaczkow [?]

15Mościckich [?] Komornikow Ziem. Kijow. A-

16ktorow, ktorzy inhaerendo anteriori Proces-

17sui WW. ad paratas inscriptiones et proces-

18sum pozywaią seu potius przypozywaią. et

19quidem WW. JJ. Wiell. Potocki z Synem wzglę-

20dem gwałtowney expulsyi z Dobr Nowa-

21kow od WW. JJ. in Possessionem arendatoriam

22modernis Actoribus puszczonych; tum pro

23poenis ratione contraventionis Kontrakto-

24wi arędownemu, o uczynienie z Dobr tych z

25Kalkulacyi y przywrocenia prowentow, onad-

26grodzenie szkod, y restytucyą circa violen-

27tam Expulsionem zabranych rzeczy y o in-

28ne pretensye in originalibus Terminis

29wyrażone. WW zaś Wasza Wiell. Starost.

30Zytom. y Wierzbicki Podczaszy Chełm. wzglę-

31dem invocationis in jus arendatoriam

32et Possessionem Dobr Nowakow moder-

33norum Actorum Juribus et praetensionibus

34[reklamant:] obnoxiorum

k. 99

1Obnoxiorum, o przyprowadzenie rzeczy y Summ wszel-

2kich o ktore rzecz iest in emundationem Pos-

3sessionis Bonorum Nowaki subsequi ma-

4xime: Sitis parituri Terminum attentaturi

5et ad praemissa omnia, ac alia fusius in Ter-

6mino Termini proponenda judicialiter re-

7sponsuri. Pisan w Owruczu Anno Millesi-

8mo, Septingentesimo, Trigesimo Octavo

9Die Decima Octava Decembris. De quo prae-

10sens ejusque Ministerialis Relatio. Woźny ut

11supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Pott. – pottwierdzenie? raczej „Pozwu” relacja; skrót niepewny. Matt. – maternum (po matce); Podst. – Podstolich; Komor. Ziem. – Komornikowi Ziemskiemu.

seu potius przypozwu tenor sequitur eius modi – czyli raczej przypozwu, którego treść jest następująca.

Rok 1738 w formule; regestr księgi zaczyna tu nowy rok – sprawdzić ciągłość.

quocunque Juris titulo – z jakiegokolwiek tytułu prawnego; inhaerendo anteriori Processui – trzymając się wcześniejszego pozwu; ad paratas inscriptiones et processum – na gotowe zapisy i proces; seu potius – albo raczej; et quidem – a mianowicie; in Possessionem arendatoriam modernis Actoribus – w posiadanie dzierżawne obecnym powodom; pro poenis ratione contraventionis – o kary z tytułu naruszenia (kontraktu); circa violentam Expulsionem – przy gwałtownym wyrzuceniu; in originalibus Terminis – w pierwotnych terminach (pozwach); invocationis in jus arendatoriam – wezwania do prawa dzierżawnego; modernorum Actorum Juribus et praetensionibus obnoxiorum – podlegających prawom i pretensjom obecnych powodów. Podcz. Chełm. – Podczaszy Chełmski; Starost. Zytom. – Starosta Żytomierski. Tekst stanowi część pozwu (procesu) wpisanego w akt.

Sitis parituri … responsuri – macie stawić się, termin podjąć i na powyższe wszystko oraz inne rzeczy szerzej w terminie przedstawione sądownie odpowiadać.

Pisan w Owruczu dnia 18 XII 1738; „De quo praesens ejusque Ministerialis Relatio” – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; „Woźny ut supra scribendi ignarus” – woźny jak wyżej, pisać nieumiejący.

in emundationem Possessionis Bonorum – w sprawie oczyszczenia (uwolnienia) posesji dóbr.

Streszczenie

31XII 1738 woźny generał Szymon Fiutkowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 18 XII 1738) z powództwa małżonków Moczulskich, komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Potockim, podstolim kijowskim, staroście żytomierskiemu i Wierzbickiemu, podczaszemu chełmskiemu, o naruszenie kontraktu arendownego, gwałtowne wygnanie z dóbr, zwrot dochodów i zabranych rzeczy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 99

1Relacya Poz. Poz. na Sędy Ziem. Kijowskie

2od Urodz. Zawaliszyna [?] Mocsulskiego [?] Komorn.

3Ziem. Kijow. po Wiel. Leśnickich [?] Starostów [?]

4Tyt. [?] y Innych,

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Ósme-

6Miesiąca Decembris Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7Za Urzędem Xiąg Ziemskich Wojewodztwa Ki-

8iowskiego, przedemną Stefanem z Wyhowa [?]

9Wyhowskim Namiesnikiem na ten czas

10Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninie-

11szemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stano-

12wszy Oczewisto Woźny Generał Wdztwa

13Kijowskiego y innych Opatrzny Szymon

14Pietkowski [?] in vim sui vera ac fidelis

15Relationis palam publice liberaque recogno-

16vit. Iż On Roku Teraźn. Tysiąc Siedmset, Trzy

17[reklamant:] dziestego

k. 99v

1dziestego, Ósmego Dnia Dwadziestego Dzie:

2wiątego Decembris, Pozew Ziemski Kijow.

3Authentyczny na Membranie Ziem. Kijow.

4pisany odniosł do Wsi Nowak y tam ten

5Pozew we Dworze tameczym w Izbie na

6stole połozył o połozeniu onego od kogo, po

7kogo y w iakiey sprawie był pisany do

8wiadomosci przywiodł, ktorego Pozwu te:

9nor iest takowy. August Trzeci z Bozey

10łaski Krol Polski, Wielki Xiąże Litew. Ruski

11Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflan., Smo:

12lenski, Siewierski, Kijow., Wołyn., Podol., Podlas.

13Bracł. y Czernihowski a dziedziczny Xiąże

14Saski y Elektor. Wiel. Alexandrowi y Mary:

15annie z Kopatkowskich primi nuptus Poto:

16ckiey Łowczyn. Owrucz. Secundi ad praesens

17Lesnickiey Lesnickim Starost. Tyl. Mał.

18Janowi seu alius Nominis Wierzbickiemu

19Podstarszemu Nowogrod. quovis Juris titulo Bo:

20norum Nowak Possessori cum assistentia

21de jure debita, tudziesz Niewiernemu Chaimo:

22wi Mendelowiczowi tychze Dobr Nowak cum

23attinentiis Arędarzowi. Z osob y z wszystkich

24generaliter Dobr W. W. leżących, ruchomy

25y dumm pienięznych przykazuiemy aby

26scie W. W. przed Sądem naszym Ziem.

27Kijow. w Owruczu Anno futuro Mil:

28lesimo, Septingentesimo, Trigesimo No:

29no. in Januario agitowac się maiącym

30oddaty y połozenia tego Pozwu z Nie:

31dziel.

k. 100

1dzień Dwie albo w ten czas gdy ta Sprawa z Re-

2gestru sobie należytego do Sądzenia przypadnie

3Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz. Jana Za-

4niewicza Mokuskiego [?] Komornika Ziem. Kijow.

5Aktora, ktory przychiłaiąc się do Prawa pospo-

6litego Arendu y Membranow od Niewiernego

7Chaima Mendelowicza moderno Actori danych

8pozywa do Oddania y zapłacenia Summy Trzech-

9set Złł. Poll. ceterarum Aktora gotowemi pienię-

10dzmi przez Niewiernego Chaima Mendelowi-

11cza wziętych y pożyczonych y dotąd nie odda-

12nych, a za tym p[ro] Solutione Summae una cum

13Provisione superius expressa citaris. W raz

14Wasza Wiell. Leszczycy [?] Starostowie Żyt. y Wierz-

15bicki p[ro] adactione tegoż Żyda ad Solvendum

16aut pro Statuitione onego y o inne pretensye

17citamini sitis parituri Terminum attenta-

18turi. Datt. w Owruczu Millesimo Septinge-

19tesimo Trigesimo Octavo Anno Die Deci-

20ma Octava Decembris. Deque Praesentis

21Ministerialis Relatio. + Szymon Kutkowski [?]

22Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Poz. Poz. – pozwów; Komorn. Ziem. Kijow. – komornik ziemski kijowski; Namiesnik Akt – zastępca urzędu aktowego.

in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice liberaque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

Tekst jest dalszym ciągiem relacji woźnego o doręczeniu pozwu do wsi Nowak; w pierwszych liniach końcówka daty (…dziestego Ósmego, 29 XII [1738?]).

primi nuptus … secundi ad praesens – „z pierwszego małżeństwa … z drugiego, obecnego”; seu alius Nominis – „albo innego imienia”; quovis Juris titulo Bonorum Nowak Possessori cum assistentia de jure debita – „z jakiegokolwiek tytułu prawnego posesorowi dóbr Nowak, z przysługującą prawem asystencją (męża)”; cum attinentiis – „z przyległościami”; generaliter – „w ogólności”; Anno futuro Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – „w przyszłym roku 1739 w styczniu”.

Skróty: Łowczyn. Owrucz. – łowczyna owrucka; Tyl. Mał. – Tylmanowski[?]/niepewne; Podstarszemu Nowogrod. – podstarościemu nowogrodzkiemu [?]; W. W. – Wielmożni/Wasze Wielmożności; „dumm” – odczyt niepewny (zapewne „summ”).

moderno Actori – obecnemu powodowi; ceterarum – (pozostałych); pro Solutione Summae una cum Provisione superius expressa citaris – pozywasz się o zapłatę sumy wraz z prowizją wyżej wyrażoną; pro adactione … ad Solvendum aut pro Statuitione onego – o przymuszenie tegoż Żyda do zapłaty albo o stawienie go; citamini sitis parituri Terminum attentaturi – jesteście pozwani, abyście stanęli i termin podjęli; Datt. … Die Decima Octava Decembris – dan w Owruczu 18 XII 1738; Deque Praesentis Ministerialis Relatio – a o doręczeniu relacja woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; Złł. Poll. – złotych polskich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1738 woźny generał Szymon Fiutkowski [?] zeznał relację o doręczeniu kolejnego pozwu (z 18 XII 1738) z powództwa Moczulskiego (Zawaliszyna [?]), komornika ziemskiego kijowskiego, przeciw Leśnickim, starostom żytomierskim, i innym.

Transkrypcja

k. 100

1Relacya Poll. Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Urodz. Jakubowskich Braci

3rodzonych po Wiell. Suryna Mie-

4cz[...] Czernihowskiego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego

6Miesiąca Decembra Trzydziestego Pierwszego Dnia.

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

9Namiestnikiem na ten czas Akt Ziemskich

10[reklamant:] iowskich

k. 100v

1Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

2Stanowszy oblicznie Woźny Generał Woiewództwa

3Kijowskiego y innych opatrzny Fedor Bolszeben[?]

4ko, w Mocy prawdziwey y skuteczney Relacyi

5swoiey zeznał: Iż on Roku teraźn. Tysiąc

6Siedmset, Trzydziestego Ósmego, Dnia Dzie-

7więtnastego Decembris. Pozew Ziemski Ki-

8iow. Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Hodo-

9temla[?] y tam ten Pozew w Izbie na stole od-

10dał, o położeniu onego od kogo potrzeba opo-

11wiedział, y do wiadomości przywiodł którego

12Series takowa. August Trzeci z Bożey łaski

13Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pru-

14ski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski Smoleński

15Siewierski, Kijow. Wołyński, Podolski, Podlaski Bra-

16cław. y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y

17Elektor. Wiel. Stefanowi Putiatyczowi[?] Suryno-

18wi[?] Miecznikowi Czern. pozwanemu, z osoby y

19ze wszystkich generaliter Dobr W. T. leżących ru-

20chomych y Summ pieniężnych przykazuiemy

21aby W. T. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

22na Rokach Ziem. Kijow. sam obliecznie y zawi-

23cie stanął: na Instancyą Instygatora Sądowego

24y iego Delatorow Urodz. Anny Surynowey[?]

25Matki, Michała, Karola, y Władysława Jakubo-

26wskich Aktorow ktorzy przychilaiąc się do Prawa

27pospolitego y Manifestacyi W. T. pozywaią oto

28Iż W. T. wiedząc dobrze o długu swoim u Urodz.

29Pana Jakubowskiego Rodzica Aktorow na ro-

30żne karty pożyczonym, iakoteż karty y Ma-

31nifest wraz cum Juramento uczyniony testat[…]

32y o drugim przez zeszłego Urodz. Stanisława

33Suryna Brata W. T. Stryiecznego Ułt[?] Put[?]

34Toraslo[?] zaciągnionych ktore Dobra

35[reklamant:] Wierności

k. 101

1Wierność Twoia possides et ad sufferenda onera

2teneris, prowizyi żadney niepłacisz, ani Summ

3zabranych nieoddaiesz, a ratym do zapłace-

4nia oraz z Prowizyą pomienionych [?]

5Summ W. T. na Termin wyż oznaczo-

6ny pozywaią, Sis pariturus. Pisan w

7Owruczu Dnia Dziewiętnastego De-

8cembris. Millesimo, Septingentesi-

9mo, Trigesimo, Octavo Anno. De quo

10praesens ejusdem Ministerialis Relatio

11Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rozwinięcie: Poll. – prawdopodobnie „Podanego/Położonego”; tytuł nazwiska „Suryna Mie…” niepewny.

W. T. – Wierność Twoja (tytulatura w pozwie królewskim); Ziem. Kijow. – ziemski kijowski; Czern. – czernihowski.

Decembris – grudnia; generaliter – ogólnie; cum Juramento – wraz z przysięgą; Instygator Sądowy – oskarżyciel publiczny przy sądzie; Delatorowie – donosiciele, strona wspierająca instygatora.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu dnia 19 XII 1738; nazwisko woźnego i pozwanego czytane niepewnie.

possides et ad sufferenda onera teneris – posiadasz i jesteś obowiązany do ponoszenia ciężarów.

Sis pariturus – masz się stawić (być posłusznym pozwowi).

Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno – roku 1738 (data pozwu: 19 XII 1738, Owrucz).

De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

W. T. – Wierność Twoia (tytulatura adresata pozwu).

Streszczenie

31XII 1738 woźny generał Fedor Bolszebenko [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 19 XII 1738) z powództwa braci rodzonych Jakubowskich przeciw Surynowi, miecznikowi czernihowskiemu, o zapłatę sum.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 101

1Relacya Położonego Pozwu

2na Sądy Ziemskie Kijow.

3Od Urodz. Puchnowskiego,

4po Wielebne Collegium Xa-

5wer. Owrus. Societatis JESU.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Ósmego

7Miesiąca Decembris Trzydziestego Pierwszego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodz-

9twa Kijowskiego przedemną Stefanem

10Z Wyhowa Wyhowskim Kamieni-

11ckim na ten czas y Vices Regentem

12Akt Ziemskich Kijowskich y Xięga

13mi Nineyszemi Ziemskiemi Kijow.

14Stanowszy Osobiście Woźny Ge-

15nerał Woiewodztwa Kijowskiego

16[reklamant:] y innych

k. 101v

1y innych Opatrzny Szymon Fiutkow:

2ski w Moc prawdziwey wierney y sku:

3teczney Relacyi swoiey ustnie y do:

4browolnie zeznał: Iż On Roku teraz w:

5Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Ósmeg:

6Dnia Trzydziestego Pierwszego Decem:

7bris. Pozew Ziemski Kijowski Auten:

8tyczny odniosł do Folwarku Ichmościow

9Xięży Iezuitow Collegium Xawerowsk:

10skiego w Mieście Owruczu za Rzeką Noryn

11nią bydącego y tam ten Pozew w Izbie

12na Stole położywszy o położeniu onego

13od kogo y w iakiey by sprawie pi:

14sany był opowiedział y prawnie publi:

15kuiąc do wiadomości przywiodł, ktorego

16Pozwu tenor takowy. August Trzeci

17z Bożey łaski Krol Polski Wielki Xiąże

18Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

19Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Sie:

20wierski, Kijowski, Wołyński, Podolski

21Podlaski, Bracławski y Czernihowski, a Dzie:

22dziczny Xiąże Saski y Elektor. Przewiele:

23bnemu w Bogu Xiędzu Felicyanowi Bia:

24łokurewiczowi Rektorowi Collegium Xawer:

25owsk. totiq communitati eiusdem Collegij

26Xaverovien. Societatis IESU cum assisten:

27tia Superiorum de jure incumbenti, tu:

28dzież quorumcunq nominum et cogno:

29minum Poddanym Niewhodowskim, z bez

30prawne roskazy Panow swoich pełniącym

31[reklamant:] quorum

k. 102

1quorum statuitio et maxime Principalium

2przed Sąd omnino urgetur, y innym

3Porwanym z Osob y Dobr W: W: lerzących [?] ruchomych y wszystkich generalit.

4niżeyszych przykazuiemy [?] y Sum pie

5Sądem Ziem. na Rokach Ziem. Kyow. w Ow:

6ruchu [?] Anno venturo Millesimo Septin:

7gentesimo Trigesimo Nono in Januario

8przypadaiących y sądzić się maiących vel his

9deficientibus in alijs proxime subsequen

10tibus sami osobiście y zawicie staneli.

11na Instancyą Instygatora Sądowego y

12iego Delatora Urodz. Barytego [?] Diechnow:

13skiego Aktora, ktory przychilaiącesię do Pra:

14wa pospolitego y Manifestacyi swoiey hac

15in re uczynioney W: W: porywa oto: Iż W: W:

16nie kontentuiącesię dawnieyszemi szkoda:

17mi y wioleneyami, ale idąc in contrarium

18Prawu pospolitemu y coraz renovando an:

19teriora noviter et vel maxime przez Pod:

20danych swoich Kiewhodowskich [?] rozne krzy:

21wdy y wiolencye w Grontach y Sianożę:

22ciach do Aktora należących violenter czy:

23nicie, Zboża rozne na własnym Grunćie A:

24ctoris rzynąc y zabieraiąc kazecie, iakoż

25y teraz nieyszego Roku Tysiąc Siedmset

26Trzydziestego Osmego w same Żniwa

27Żyta na kop kilkanaście, Owsa na kop

28Trzydzieścia na własnym Grunćie A:

29ctoris posianego zżąwszy [?] Poddanym

30swoich Kiewhodowskich rzęz [?] y do Fol

31[reklamant:] warku

k. 102v

1warku swego we Wsi Niewhodach będące:

2go vi et violenter zabrać kazaliście, Przeszło:

3sły tymże Poddanym swoim Niewhodow:

4skim podpatrywać y wydzierać, Łąki ko:

5sić, Siana zabierać porwaliście, Ruszniç

6valoris Złł. Poll. Czterdzieście przez tegoż R.

7ktora pewnym sposobem do Wsi WWW. R:

8natpola własną inmeram elusionem ejusq.

9Actoris WW. Porwani Odebraliście et ad sae:

10pissimas requisitiones Oddać recusastis et

11recusatis. A zatym modernus Actor W:

12Wasze, tam respectu patratarum violentia:

13rum pro summendis poenis ex arbitrio

14Iudicij super vos decernendis, iako też do:

15przywrocenia przez WW. zabranego Zbo:

16za, a w nieprzywroceniu valorem każdey

17kopy Zapłacenia szkod y Expens prawnych

18nadgrodzenia Futuro pro Termino

19pozywa sitis parituri Pisan w O:

20wruczu Millesimo, Septingente:

21simo, Trigesimo Octavo Anno

22Die Secunda Decembris. De quo

23praesens ejusdem Ministerialis

24Relatio + Szymon Piectkowski [?]

25Woźny pisać nieumiejący

26[zakrętas kancelaryjny]

27Rok 1739

Objaśnienia i tłumaczenia

Collegium Xawer. Owrus. Societatis JESU – kolegium (pod wezwaniem św. Franciszka Ksawerego [?]) owruckie Towarzystwa Jezusowego (jezuitów).

Vices Regens – zastępujący regenta (wicerejent) akt ziemskich kijowskich.

Numer marginalny odczytany jako „33tio” (cyfry 3 nadpisane/poprawione) – niepewny.

Datę pozwania (31 XII 1738) podaje relacja woźnego; data wpisu na wcześniejszej stronie.

Decembris – grudnia; tenor – treść.

totiq communitati eiusdem Collegij Xaverovien. Societatis IESU cum assistentia Superiorum de jure incumbenti – i całej wspólnocie tegoż kolegium Xawerowskiego Towarzystwa Jezusowego z asystencją przełożonych, z prawa należącą; quorumcunq nominum et cognominum – jakichkolwiek imion i przezwisk.

Collegium Xawerowskie – kolegium jezuickie św. Franciszka Ksawerego w Owruczu (Owrucz, dziś Owrucz/Ovruch na Ukrainie); rzeka Norynia (Noryn).

Odczyt foliacji w lewym górnym rogu niepewny („101” z dopiskiem); numer na stronie przyjęto orientacyjnie.

quorum statuitio et maxime Principalium… omnino urgetur – stawiennictwa których, a zwłaszcza pryncypałów, przed sądem koniecznie się żąda; si quis ad hanc causam spectare videmini – którzy zdajecie się mieć związek z tą sprawą.

Anno venturo Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono in Januario – w przyszłym roku 1739 w styczniu; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

in contrarium – wbrew; renovando anteriora noviter – odnawiając dawne krzywdy na nowo; violenter – gwałtem; Grunt Actoris – grunt powoda.

Fragment pozwu (citatio) instygatora sądowego z delacji Urodz. Diechnowskiego; data wewnętrzna: żniwa 1738.

vi et violenter – gwałtem i przemocą; valoris Złł. Poll. – wartości złotych polskich; inmeram elusionem ejusq. Actoris – na czyste wyszydzenie tegoż powoda; ad saepissimas requisitiones oddać recusastis et recusatis – na częste upominania oddać odmówiliście i odmawiacie; modernus Actor – obecny powód; respectu patratarum violentiarum pro summendis poenis ex arbitrio Iudicij super vos decernendis – z powodu popełnionych gwałtów o kary według uznania sądu na was orzec; Futuro pro Termino pozywa sitis parituri – pozywa na przyszły termin, abyście się stawili; Pisan w Owruczu 2 XII 1738; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

„Rok 1739” – nagłówek rozpoczynający wpisy z nowego roku, stoi pod końcem pozwu.

Ruszniç – zapewne „rusznicę”; nazwa „R:natpola” – odczyt niepewny (część nazwy wsi powoda).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31XII 1738 woźny Szymon Fiutkowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 2 XII 1738) z powództwa Duchnowskiego (Puchnowskiego [?]) przeciw kolegium jezuitów ksawerowskich w Owruczu o gwałty, zwrot zabranego zboża lub zapłatę jego wartości i nagrodzenie szkód. Pod wpisem dopisek „Rok 1739” (koniec serii 1738).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 103

1ROK 1739

2MENSIS JANUARII

3Relacya położonego Pozwu na Sądy Ziem:

4Kijow: cum appromissione od Urodz. Koby:

5linskich [?] po Wielebne Panny Konwentu Ko:

6reckiego Kinieckiego [?] y innych.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

8Miesiąca Januarii, Drugiego Dnia.

9Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich. Przedemną

10Stefanem z Mysłowa [?] Wyhowskim [?] Namiesnikiem

11na teraz y ViceRegentem Ziem: Kijow: y Xięga:

12mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stano:

13wszy osobiście Woźny Gnll Województw Kijowskich y in:

14nych Opatrzny Demko Bielakowski [?], umie prawdzi:

15wey, wierney, y skuteczney Relacyi Swoiey, dla Zapisa:

16nia do Xiąg Ninieyszych, iawnie, ustnie, y dobrowol:

17nie Zeznał, Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm:

18set Trzydziestego Dziewiątego, Dnia [...] Ianu:

19arii, Pozew Ziemski Kijowski Terminowy na Membra:

20nie Zydny [?] pisany, odniosł do Wsi [...]owiec [?], y tam

21ten Pozew [...] tameysze[mu] w Ręce oddał

22o położeniu onego od kogo po kogo, y w iakiey Spra:

23wie był by pisany, prawnie doniadomości przy:

24niosł, którego Pozwu iest Tenor takowy. August

25Trzeci z Bożey Łaski, Krol Polski, Wielki Xiąże Litew:

26ski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflanski, Smo:

27lenski, Siewierski, Kijowski, Wołynski, Podolski, Podlas:

28ki, Inflanski [?], Czerniechowski, a Dziedziczny Saski y Ele:

29ktor. Przewielebney w Bogu JMci Pa:

30nnie [...] Xieni [?] Koreckiey y Kinieckiey [?], y Ca:

31[reklamant:] Temu

k. 103v

1temu Zgromadzeniu tegoż Konwentu, tudzież Wiel.

2Stanisławowi Niemiryczowi Stolnikowi [?] Żytomir.

3cum assistentia de Jure debita, z Osob y Dzierżawcow [?] wszystkich

4gatki [?] Dobr WW. leżących, ruchomych y Summ Pie-

5niężnych przykazuiemy abyście WW. przed Są-

6dem Naszym Ziem. Kijow. od daty y położenia te-

7go Pozwu za Niedziel dwie, albo y teraz gdy ta

8Sprawa z Regestru sobie należytego do odsądzenia

9przypadnie, sami osobiście, y zawdzie [?] stanęli, na In-

10stancyą Instygatora Sądowego y Iego Delatorow, Urodzo-

11nych Andrzeia [?], Ierzego, y Baryłego Kobylin-

12skich, y Innych wszystkich Dziedzicow y Possesso-

13row Dobr Wsi Małego y Wielkiego Kobylina Aktoro-

14row, ktorzy pomykaiące się [?] Sobrania [?] etc., a

15prima Notitia do Skasowania y annihilowania ia-

16kowyści mniemaney Kondemnaty w Grodach Ziem.

17Kijow. non servatis Juris gradibus, nec editis Cita-

18tionibus otrzymaney, y przed tymże Sądem publiko-

19waney, citamini, sitis parituri Terminum attenta-

20turi, et ad omnia responsuri. Datt w Owruczu Anno

21Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono, Die Se-

22cunda Januarij. Et incontinenti comparentes per-

23sonaliter Urodzeni Ierzy y Baryło Kobylinscy, swym y In-

24nych Dziedzicow y Possessorow Wielkiego y Małego

25Kobylina Imieniem, zdrowi będąc na ciałach ktory

26Konszpekt [?], Zeznali, iż Pozew ten Capitularny [?]

27Aktorow nieyszych Aktorow, po Wielebnym Korecky [?]

28y Klinieckim [?] Ihumenie, y Innych wydany iest za

29własną wolą y wiadomością, dlaczego hanc suam per-

30sonalem comparitionem approbant, et ratificant, y pro-

31sili tak Comparentes Approbaty, iako y Woźny

32Relacyi Actis Praesentibus connotari, co y otrzymali.

33Ierzy y Baryło Kobylinscy pisać nieumieiące

34Demko Siekałowski [?] Woźny scribendi ignarus.

35[reklamant:] Requisycya

Objaśnienia i tłumaczenia

cum appromissione – z przyrzeczeniem (stawienia się / zaręczeniem); Woźny Gnll – woźny generał; ViceRegent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Membrana – pergamin (pozew pisany na pergaminie).

Foliacja: „103” w prawym górnym rogu, „111” u góry przy środku strony.

cum assistentia de Jure debita – z asystencją prawem należną; citamini, sitis parituri terminum attentaturi et ad omnia responsuri – pozywacie się, abyście stanęli, termin zachowali i na wszystko odpowiedzieli; non servatis juris gradibus nec editis citationibus – bez zachowania stopni prawnych i bez wydania pozwów; Datt w Owruczu 2 I 1739; et incontinenti comparentes personaliter – i niezwłocznie stawający osobiście; hanc suam personalem comparitionem approbant et ratificant – to swoje osobiste stawiennictwo zatwierdzają i ratyfikują; Actis praesentibus connotari – zanotować w niniejszych aktach; scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

odczyt wielu fragmentów (nazwiska duchownych, „Andrzeia”) niepewny; foliacja „103/6” odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2I 1739 woźny Demko Bielakowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 2 I 1739) z powództwa Andrzeja [?], Jerzego i Baryły Kobylińskich oraz innych dziedziców Wielkiego i Małego Kobylina przeciw ksieni i konwentowi panien zakonnych koreckich i kinieckich [?] oraz Stanisławowi Niemiryczowi, stolnikowi żytomierskiemu [?], o skasowanie kondemnaty otrzymanej zaocznie w grodzie kijowskim bez zachowania stopni prawnych. Jerzy i Baryło Kobylińscy osobiście zatwierdzili pozew (cum appromissione).

Transkrypcja

k. 104

1Requizycya Akty od Urodz.tto Trzypol:

2skiego Podczy Owrudzkiego [?] po Urodz.tto Pawszy [?]

3Akty Okrucił [?] Zapisaney, w Sprawie

4tegoż Urodz.tto Pawszy [?] Zapisana

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Januarij, Trzeciego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

8Stefanem z Wyhowa [?] Wyhowskim [?] Namiesnikiem

9natenczas y ViceRegentem Ziemskim Kijowskim

10y Xięgami Ninieyszemi Ziems. Kijowskiemi. Sta:

11nowszy osobiście Woźny Gen. Woiewodztwa Kijow.

12y Innych, Szlachetny Antoni Wielecki [?], który

13in vim veræ ac fidelis suæ Relationis, publicè

14liberèq. recognovit, Iż on Roku Teraznieyszego

15Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

16Dnia Trzeciego Januarij, ad affectationem vel ad in:

17stantiam [?] Requisitionem Urodz. Jabryela [?] Morzyn:

18skiego Specyalnego Plenipotenta Urodz.tto Michała

19Trzypolskiego [?] na Narodzeniach [?] y Dziedzinie Pawszy [?] Okrucił [?]

20ad omnes Causas postanowionego, maiąc przy

21sobie Stronę Szlachtę, Ludzi Dobrey godnych Uro:

22dzonych Stefana Synhaiewskiego [?], y Andrzeja

23Dedkowskiego [?], eo majoris evidentioris q. gratia

24testimonij ad hunc actum adhibitos sibi, był

25w Kancellaryi Ziemskiey Kijow. y tamże w Kancellaryi

26Owruckiey [?] gdzie będąc requirował, ieżeliby była

27Zapisana Relacya od Urodz.tto Konstantego Try:

28polskiego Podczy Owrudzkiego [?], po Urodz.tto Michała na

29Narodzeniach [?] y Dziedzinie Pawszy [?] Okrucił [?] Przy:

30cypała Lwigo [?], iakoteż od tegoż Podczy Owrudzkiego [?]

31po Urodzonych Tomaszu y Maryannie z

32[reklamant:] Staha [?]

k. 104v

1Tunkow [?] Bieleckich Possessorow Dobr Spitcowsz[?]

2czasu pewnego, przez Urząd tak Ziem. Kijow. iako

3y Grodz. Owruc. donnuendo [?] affectationi Requirentis

4diligenti studio, wrewizy Protokuły, tak Grodz.

5Owruc. iako y Ziem. Kijow. ab Anno Millesimo

6Septingentesimo Trigesimo Octavo, accuratis:

7sime usq[ue] ad Annum Modernum quirendu[?] iże

8wspomnianych Actow, ani videndi żadnych nie

9naleziono, w okkurencyi tylko Transakcyi nasta:

10stępujące Sądy Ziemskie Anni Millesimi Septin:

11gentesimi Trigesimi Noni in Januario sądzić się

12maiące, w czym też Urzędy dostateczną uczyni:

13wszy Atteztacyą, że się żadna Transakcya nie znayduie,

14przeto pomieniony Woźny, tyz Stronę Szlachtą

15przy sobie będącą Swiadczy Ja […] sprawdziwszy

16Requizycyi Strony y zupełną Relacyą, przyięte

17eam [?] actis Castri do […] trzymał. Antoni Bie:

18lecki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim veræ ac fidelis suæ Relationis, publicè liberèque recognovit – w moc prawdziwej i wiernej swojej relacji publicznie i swobodnie zeznał.

ad instantiam requisitionem – na żądanie, wezwanie; ad omnes Causas – do wszystkich spraw; eo majoris evidentiorisque gratia testimonij ad hunc actum adhibitos sibi – dla większej i wyraźniejszej wiarygodności świadectwa przybranych sobie do tej czynności.

Woźny Gen. – woźny generał; ViceRegent – wicerejent kancelarii ziemskiej.

Odczyt rubryki i nazw osobowych bardzo niepewny; nazwiska Trzypolski / Wielecki / Morzyński / Synhaiewski / Dedkowski do weryfikacji.

donnuendo affectationi Requirentis – zadośćczyniąc żądaniu proszącego (odczyt niepewny); diligenti studio – z pilnym staraniem; ab Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo accuratissime usque ad Annum Modernum – od roku 1738 najdokładniej aż do roku bieżącego; Anni Millesimi Septingentesimi Trigesimi Noni in Januario – roku 1739 w styczniu; scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

Streszczenie

3I 1739 woźny Antoni Bielecki (Wielecki [?]) zeznał relację o wykonaniu requizycji (poszukiwania aktu w księgach) na żądanie plenipotenta Jabryela Morzyńskiego [?] w imieniu Trzypolskich, podczaszego owruckiego [?], w sprawie Pawszy [?]; poszukiwanej transakcji nie odnaleziono, co woźny poświadczył wraz ze szlachtą Stefanem Synhaiewskim [?] i Andrzejem Dedkowskim [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 104v

1R[elac]ya powtornego Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wielm[?] Trypolskiego Podczas[?]

3Wydanego po Wielm[?] Zawiszyński [?] Owruc.

4Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Januarij Trzeciego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, Przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiestnikiem

8na ten czas y Vice Regentem Ziem. Kijow. y Xięga:

9mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy

10osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow. y Inszych

11Szlachetny Antoni Bielecki, in Vim sui

12veri, ac fidelis Relationis, publice libereq[ue] recogno:

13vit. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

14Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Drugiego Ja:

15nuary

k. 105

1nuary, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny, odniosł

2do Dobr Wsi Kaczurowczyzny [?] y tam ten Pozew, Poddane:

3mu Jmci [?] nizey wyrażonego Pozwanego oddawszy, od:

4daniu y położeniu onego, od kogo y po kogo, y o iakiey

5Sprawie był pisany, opowiedział, y do wiadomości

6przyniosł, którego Pozwu series sequitur [?] talis. Augu:

7stus Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiążę Litew.

8Ruski, Pruski, Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleński

9Siewier. Kijow. Wołyń. Podol. Podlas. Braclaw.

10Czernichows. Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

11Wielm. Michałowi [?] Lanczy [?] Stolnikowi Owruc. [?] z Dobr y

12Wszystkich Dobr W. T. leżących, ruchomych, y Summ

13pieniężnych przykazuiemy, abyś W. T. przed Sądem

14Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Ży:

15tomierzu in Januario sądzić się maiących od Daty y po:

16łożenia tego Pozwu za Niedziel Dwie, albo w ten czas

17gdy ta Sprawa z Regestru sobie należy tego do sądze:

18nia przypadnie, sam oblicznie y zawicie stanął

19na Instancyą Ingra [?] Sądowego y tego Delatora Wiel.

20Konstantego Trypolskiego [?] Kolerasz [?] Owrucz. [?] Akto:

21ra, który przeciwko tobie przystępuiącego do Prawa pilnego W. T. pozy:

22wa o to, iż W. T. niedawno intentowanej z wiecznemi [?] wieczności [?]:

23ney krzywdzie swoiey od aktora teraźnieyszego prze:

24ciwko sobie na Sądy Kijow. Anno non pridem

25elapso in Majo celebrowane, niemniey na Sądy

26Ziem. Kijow. in simili Negotio Aktorem, convellen:

27do Legem de administranda Justitia positivam

28in prothelationem Causae decernendae, sam się

29dząc w Domu swoim na Wołyniu w Skobytinie [?]

30per subordinatas Personas, eludendo Ziemiey [?] y

31Trybunału Sprawy majoris Ducie [?], in Causa parvali [?]:

32mi momenti, Fori Castrensi, et Terrestri competen:

33ti (o czym furius [?] Allegatur [?] Process) wyprotku:

34rowałeś, y przeto Aktora Summopere damni:

35ficasti, ratione quibus pro decernendis poenis Sta:

36tuti Sis pariturus, et ad Praemissa Omnia Judicialiter

37[reklamant:] Responsurus

k. 105v

1Pisan w Owruczu, Roku Tysiąc Siedmset Trzydzie-

2stego Ósmego Dnia Pierwszego Decembris. Idem quo

3Supra qui Supra Antoni Bielecki Ttis Generalis.

Objaśnienia i tłumaczenia

in Vim sui veri ac fidelis Relationis publice libereque recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej.

series sequitur talis – którego treść następuje taka; pod tekstem zamaszysty paraf/zakrętas.

Nagłówek tytulatury: August III, król polski; skróty tytułów ziem (Mazow., Żmudz., Inflan., Smoleń., Siewier., Kijow., Wołyń., Podol., Podlas., Braclaw., Czernichows.).

Fragmenty łacińskie: Anno non pridem elapso in Majo celebrowane – odprawiane w maju niedawno minionego roku; in simili Negotio – w podobnej sprawie; convellendo Legem de administranda Justitia positivam – naruszając obowiązujące prawo o wymierzaniu sprawiedliwości; in prothelationem Causae decernendae – dla przewleczenia sprawy, która miała być rozstrzygnięta; per subordinatas Personas – przez podstawione osoby; eludendo – wymykając się; in Causa parvi momenti, Fori Castrensi et Terrestri competenti – w sprawie małej wagi, podlegającej sądowi grodzkiemu i ziemskiemu; Summopere damnificasti – bardzo poszkodowałeś; ratione quibus pro decernendis poenis Statuti Sis pariturus, et ad Praemissa Omnia Judicialiter Responsurus – z tego powodu masz się stawić na wyznaczenie kar statutowych i sądownie odpowiedzieć na wszystko powyższe. Odczyt wielu słów niepewny (zatarcia).

Idem quo supra qui supra – ten sam, co wyżej, który wyżej; Ttis Generalis – zapewne „Terrestris Generalis” (woźny generał) [?].

Foliacja w rękopisie „105/6” – odczyt niepewny; strona lewa bez własnego numeru.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu powtórnego pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 1 XII 1738) z powództwa Konstantego Trypolskiego [?], podczaszego, przeciw Michałowi Lanczy [?], stolnikowi owruckiemu [?], o przewlekanie sprawy (prothelatio causae) o krzywdę wieczystą, wytoczonej już na sądach kijowskich w maju ubiegłego roku – z żądaniem orzeczenia kar.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 105v

1Relatia położonego Pozwu na Sądy Ziemskie Kijow[skie]

2od tegoż Woźnego po Wieleb. Xiędza Bie-

3nieckiego Opata Owruckiego y innych

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Januarii Trzeciego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Stefa-

7nem Dzyhowa Wyhowskim Namiesnikiem na ten

8czas y Vice Regentem Ziemskim Kijowskim y Xięga-

9mi Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi Stanowszy osobi-

10ście Woźny Gen[era]l Woiewództwa Kijow. y innych Szlachet-

11ny Antoni Bielecki, w moc prawdziwey wierney

12y skuteczney Relacyey swoiey, dla Zapisania do Xiąg

13Ninieyszych, iawnie, ustnie, y dobrowolnie zeznał.

14Iż on Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego

15Dnia Trzydziestego Pierwszego Decembris Pozew

16Ziem. Kijow. autentyczny, zaniósł do Monasteru

17Zadnieprskiego [?] Owruckiego, y tam ten Pozew Chłopowi

18na Dzwonnicy Monasterskim mieszkaiącemu w Ręce

19oddał, oddaniu y położeniu onego, od kogo y o co

20y w iakiey sprawie był pisany, Prawnie do

21wiadomości przywiodł, którego Pozwu tenor taki:

22My August Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wiel-

23ki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki,

24Inflantski, Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski,

25Podlaski, Bracławski y Czerniechowski, a dziedziczny Xią-

26żę Saski y Elektor. Wieleb. Xiędzu Andrzejowi Bie-

27nieckiemu Opatowi Owruckiemu y przytem Zgroma-

28dzeniu tegoż konwentu Ordinis Divi Basilii Magni,

29cum assistentia de iure debita, z Osoby y Ce-

30[reklamant:] Zoryńskich [?]

k. 106

1wszystkich gruntów Dóbr W. T. leżących, wiecznemi

2czasami [?] Dziedzicznych przypozywamy, abyś W. T.

3przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. w Żytomierzu tub

4Currencu [?] agitowac się maiącym, vel eo deficien:

5ti, in alio tandem primo subsequenti, od Daty y po:

6łożenia tego Pozwu, za Niedziel Dwie, albo w ten

7czas, gdy ta Sprawa z Regestru sobie należytego

8do Sądzenia przypadnie, sam Osobiście y Zawi[?]sie

9stanął, na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delato:

10ra, Wielm. Konstantego Trzypolskiego Podcz. Owruc[kiego?]

11Aktora, który przyczyny [?] się do tego pozywa W. T.

12pozywa o to: Iż W. T. nullum Jus et Interesse

13maiący do Słanowszczyzny [?] na Borsukach będących, Ar:

14bitrio Modo, cum Factione hominum licentio:

15sorum, na Słanowszczyźnie [?], własne z Antenatów Acto:

16ris Dziedziczne, nikomu żadnym Prawem nie [obli]go:

17rowane naiachałeś, Siana kop więcey iak Sześć:

18set zabrałeś, Ludzi Actoris bić kazałeś, wiecznie

19Chłopów deklarowałeś, y inne odpowiedzi, tak na

20Chłopów, iako y samego Aktora uczyniłeś. A za tym

21o spełnienie pro tali processu suspensię ex quo Legibus

22Regni descriptos [?], y o same Prezentye Citarios [?] sie

23idsitur [?] parituri, et ad Omnia Judicialiter, ac

24tella [?] [Te]tri proponenda responsuri. Datum w Owruczu

25Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo

26Die Decima Nona Decembris, de quo Scens [?] Sitter [?]

27Sigillum [?] + Woźny ut Supra scribendi ignarus.

28Akta położoney Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

29Przez JmPana Podcz. Owruc. po Urodz.

30Bielskich [?] Mości y Innych.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ordinis Divi Basilii Magni, cum assistentia de iure debita – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianów), z asystencją według prawa należną.

Data relacji z formuły: 3 I 1739; pozew doręczono 31 XII 1738.

Zadnieprskiego [?] – odczyt niepewny; Monaster Owrucki – klasztor bazyliański w Owruczu.

Pozew (przypozew) w sprawie najazdu na grunty Słanowszczyzny [?] na Borsukach z instancji instygatora sądowego i delatora Konstantego Trzypolskiego, podczaszego owruckiego; datowany w Owruczu 19 XII 1738.

vel eo deficienti, in alio tandem primo subsequenti – albo gdyby ten (sąd) nie doszedł, na innym, pierwszym następnym; nullum Jus et Interesse – nie mając żadnego prawa ani interesu; Arbitrio Modo, cum Factione hominum licentiosorum – samowolnie, z gromadą ludzi swawolnych; ad Omnia Judicialiter … responsuri – mający odpowiadać sądownie na wszystko, co zostanie przedłożone; Datum … – dano w Owruczu roku 1738 dnia 19 grudnia, o czym woźny jak wyżej, pisać nieumiejący (+).

Notka „5tus” i dopisek o położeniu pozwu przy końcu – adnotacja kancelaryjna; odczyt częściowo niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 19 XII 1738) z powództwa Konstantego Trypolskiego, podczaszego owruckiego, przeciw ks. Andrzejowi Bienieckiemu, opatowi owruckiemu, i konwentowi bazylianów o najazd na dziedziczną Słanowszczyznę [?] na Borsukach, zabranie ponad 600 kop siana i pobicie ludzi powoda. Pod wpisem tytuł następnego aktu (pozew po Bielskich [?]).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 106

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

2Miesiąca Januarij Trzeciego Dnia.

3Na Zezwoleniu [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Stefanem

4Strzyżowa [?]

5[parafa]

k. 106v

1Wyższym Namiestnikiem natenczas y Vice Regen[tem]

2Ziem. Kijows. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijowski[e]mi

3Stanowszy osobiście Woźny Ienerał Woiewodztwa Kijowskiego

4y Inszych Szlachetny Antoni Bielecki, wmoc urzę:

5dowey prawdziwey y Rzetelney Relacyi swoiey, ustnie y

6dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc

7Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Wtórego

8Januarij, Pozew Ziem. Kijow. Actoreczny, oddiał [?]

9w Dobr Wsi [...] y tam ten Pozew niżey wy:

10razonym Pozwanym oddawszy, oddaniu y położeniu

11onego, od kogo y o co y w iakiey sprawie był dany:

12ny, prawnie do wiadomości przywiódł, którego Po:

13zwu był tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski

14Król Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazow., Żmudz., Inflan.,

15Smolen., Siewier., Kijow., Wołyń., Podol., Podlas., Brac[ławski]

16y Czerniechow. y Dziedziczny Xiąże Saski y Elector.

17Urodzonym Helenie Hurkowey, niegdy Urodzonego Kanuta [?]

18Hurka pozostałey Matronie Wdowie, Tomaszowi y Mary:

19annie z Hurków Bieleckim Małżonkom, samey cum assisten:

20tia de iure incumbenti, tudzież Szlachetnemu Andrzejo:

21wi Samoylenkowi [?] na usługach WW. zostaiącemu, cu:

22ius stabilito, Ukazuiąc y nakazuiąc naszego Wit [?] prawnych

23przed Sąd omnino urzędnie, Pozwanym, o Osoby y Państwo

24tych gdy Dobr WW. Leżących, ruchomych y summ

25pieniężnych przykazuiemy, abyście WW. przed Są:

26dem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. w

27uwiązu [?] ex Termino venturo in Januario sądzić się maią:

28cych, vel his deficientibus, in aliis subsequentibus,

29sami Obliczne y Zawicie Staneli, na Instancyą Instygatora

30Sądowego, y Iego Delatora Wielm. Konstantego Szy:

31pczyńskiego [?] Podczaszego [?] Woiewodztwa Aktora, który in Inhaerendo

32Legi Positivae, atque Iuri sub haeriore facta [?]

33WW. pozywa o to: Iż WW. nie ukontentowani

34uczynieniem dawnieyszemi Szkodami, w Gruntach,

35Polach y Sianożęciach Aktorowi violenter uczynio:

36nemi, ale y teraz renovando coraz anteriora

37noviter, wszelkie wszystkie nayprzednieysze zboża rożne

38[reklamant:] Actoris

k. 107

1Actoris ieszcze na Kłosiu stoiącego na kop kilkana:

2scie Bydłem swoim wypaść, y spasłszy wystra:

3tować, a potym in maius Opprobrium eiusdem

4Actoris, Ludzie y Poddani WW. in practicato au:

5su et modo, w Ogrodach do Actora należących

6Szkody rozne y uszczypliwe poczynili, Zgłi [?], ow:

7ze [?] Iarzyny tak Własnymi WW. iako też y Swoich

8poskoszywali [?], nie dość na tym, ale chcąc in dies

9et horas WW. Actora laedere et iniuriare, pomie:

10nionego Andreja Samoylenka Parobka swego

11do Poddanego Actoris, upominaiące się o iakowyści

12Dług Czterech Złł. Poll. przysłali sie, ktory przy:

13szedszy, nie wiedząc czyli Sprio sui ausu, czyli z

14iussu WW. iako Panow swoich, nie będąc we Dwo:

15rze Actoris iako Zbyteczny [?] każe [?], y nie requiruiąc

16Satysfakcyi z pomienionego Poddanego Actoris

17Klaczy płowey ze Zrzebięciem stare [?], Valoris Talerow

18Bitych Dwadzieścia Poddanemu Actoris Za:

19grabił, y tęż klacz do WW. prowadząc, Wrota

20do Stodoły y Przygumieńku umyślnie na szko:

21dę tegoż Poddanego poostwierał, gdzie w tym

22Przygumieńku Szkody w Zbożu w Stożkach

23Stoiącym niemało naczynił, A za tym Wielmożny

24Actor tam prestitutione Zagrabioney Klaczy

25quam respectu Omissorum omnium Expensis ex

26Arbitrio Iudicii super hos decernendis, futuro

27Termino pozywa: Sitis Parituri. Pisan w Owru:

28czu Dnia Trzydziestego Pierwszego Decembra

29Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ósmego Roku

30Sequ. Ipsius eiusdem Sublitto [?] + Woźny W[…] supra

31scribendi ignarus.

32Iza położonego Pozwu na Czysły [?] Z […]

33od WW. Ich Trypolskich

34[…] Evendyn [?] […] po Wrotach [?] […]

35wszystkich, Iakdziewicki [?] y Innych

36[podpis nieczytelny]

Objaśnienia i tłumaczenia

Wpis rozpoczęty, niedokończony – po formule daty jedynie początek zeznania i podpis/parafa urzędnika.

cum assistentia de iure incumbenti – z asystencją (małżonka) prawem należną; in Termino venturo in Januario – w przyszłym terminie styczniowym; vel his deficientibus in aliis subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych; inhaerendo Legi Positivae – trzymając się prawa pisanego; renovando anteriora noviter – ponawiając na nowo dawniejsze (krzywdy); violenter – gwałtownie.

Relacja woźnego z datą doręczenia pozwu 2 I 1739; nazwa wsi w 8. wierszu nieczytelna.

W.X.L. – Wielki Xiążę Litewski; Ziem. Kijow. – Ziemski Kijowski.

Fragment pozwu (dalszy ciąg z poprzedniej strony); ostatnie wiersze to dopiska marginalna/relacja o położeniu pozwu, odczyt bardzo niepewny.

in maius opprobrium eiusdem Actoris – na większą zniewagę tegoż powoda; in practicato ausu et modo – niepraktykowanym zuchwalstwem i sposobem; laedere et iniuriare – krzywdzić i znieważać; proprio sui ausu – z własnego zuchwalstwa; ex iussu – z rozkazu; valoris – wartości; tam pro restitutione … quam respectu omissorum omnium expensis ex arbitrio iudicii super hos decernendis – tak o zwrot zagrabionej klaczy, jak i o wszystkie pominięte koszty do zasądzenia według uznania sądu; futuro termino – na przyszły termin; sitis parituri – macie się stawić; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

WW. – Wielmożni; Złł. Poll. – złotych polskich; Owrucz – Owrucz (Owruch, Ukraina).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 31 XII 1738) z powództwa Konstantego Szypczyńskiego [?] przeciw Helenie Hurkowej, wdowie po Kanucie [?] Hurku, Tomaszowi i Maryannie z Hurków Bieleckim oraz ich słudze Andrzejowi Samoylence [?] o szkody w gruntach, polach i sianożęciach – wypasienie bydłem kilkunastu kop zboża powoda – i o dalsze krzywdy. W tytule wpisu przy końcu wzmianka o pozwie od Trypolskich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 107v

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

2Miesiąca Januarii Trzeciego Dnia.

3Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Grodzkich [?] Kijow. Przedemną

4Stefanem Rzyszkowskim [?], Namiestnikiem [?] na ten

5czas y Vice Regentem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieysze-

6mi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Gene-

7ralny [?] Kijow. y Innych, Szlachetny Antoni Bielec-

8ki, [?] wmoc wierney, prawdziwey, y skuteczney Rela-

9cyi swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on

10Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

11Dziewiątego, Dnia Wtorego Januarii, Pozew Ziem.

12Kijow. Autentyczny odniosł do Dóbr Wsi Dorohinia [?] Sta-

13rego, części niżey wyrażonych Pozwanych, y tam

14ten Pozew Jednemu z Pozwanych we Dworze położy-

15wszy, o położeniu Onego odkogo pokogo y w Jakiey

16Sprawie pisany był, opowiedział y doniadomości przy

17niosł, którego Pozwu był tenor takowy. Augustus Wtóry [?]

18z Bożey Łaski Król Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazow.,

19Zmudzki, Inflanski, Smoleński, Siewierski, Kijow., Wołyński,

20Podol., Podlask., Czerniechowski y Saski, a Dziedziczny

21Xiąże Saski, y Elektor. Urodzonym Stanisławowi y Zu-

22zannie z Szymanowskich [?] Rożyńskim [?] Małż., Tomaszowi

23Zmysłowskiemu [?], Michałowi y Salomei z Rożyńskich

24Jakowieckim [?] Małż. cum apâ de iure debita, z

25Dóbr wszystkich gdziekolwiek Dóbr WWV. leżących rucho-

26mych, y Summ pieniężnych, przykazuiemy

27abyście WWV. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

28na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu [?] in Januario

29Anno Dato data [?] ventura sądzieć maiącego, od daty

30y położenia tego Pozwu za Niedziel dwie, albo w ten

31czas gdy ta Sprawa, z Regestru Woli [?] Należytego, do

32sądzenia przypadnie, sami osobiście Prawem Stano-

33li, na Instancyą Instygatora Sądowego, y Delatorów

34Niebosz. [?] Konstantego z Hypola [?], y Katarzyny z Rożyń

35[reklamant:] Szyńskich [?]

k. 108

1rzyńskich Trypolskich Podczasz. Swendyny [?] Miłł. cum

2assistentia de iure debita aktorow, ktorzy Dobr po-

3siadaiąc oto. Iz Ichm. pozwani, przestępuiąc Prawo pospolite, nie

4dbaiąc na przysięgę Sąsiedzką, wiedząc zas o tym

5że etiam proprium mantile [?] w respectore [?] non stat,

6effrenato ausu, niemaiąc zadnego do Dobr Gruntow

7Zołotyńskich [?] Dziedzicznych Aktorow, Prawa, pre-

8textu y Interessu, violenter abusive wspomnio-

9ne Grunta z dawna y teraz do Dobr Wsi Zołotyiow [?] na-

10leżące wdzieraiecie, do swoiey niesłuszney Possessyi

11appropriuiecie, Nowo [?] Inneratyzacie [?], etiam in me-

12dietatio [?] Łanu Dworskiego karczę oraé Zawie-

13wai [?] pozytki bierzecie, Zyta y Inne Zboza Actorow

14własne gwałtownie zabieraiecie, końmi y Bydłem

15stratuiecie, Sianożęci wypasaiecie, Drwa koląc pu-

16ściecie y owszem [?] obracaiecie, w Lussarny [?] Aktorow Drze-

17wo spuszczacie, wszelką wygodę z Gruntu cudze-

18go, iakoby z twego własnego dla siebie robicie,

19owo zgoła gwałtowną Aktorom z Dobr czynicie

20Expulsyą, co in Termino Termini deducetur [?] Inquisitione,

21o co wszystko citamini, sitis parituri, et ad Processa

22Omnia Iudicialiter responsuri. Pisan w Berezie [?], Roku

23Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Osmego, Dnia Pierw-

24szego Decembra, de quo Census eiusdem Relatio.

25+ Antoni Bielecki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

cum apâ (cum attinentia) de iure debita – z należnym z prawa przyległym przedmiotem (formuła pozwu).

in Januario Anno Dato data ventura – w styczniu roku bieżącego, w terminie przypadającym.

W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski; WWV. – Wierności Wasze.

cum assistentia de iure debita – z asystencją prawem należną; effrenato ausu – z nieokiełznaną zuchwałością; violenter abusive – gwałtownie i bezprawnie; appropriuiecie – przywłaszczacie; in Termino Termini deducetur Inquisitione – na terminie zostanie wykazane inkwizycją (śledztwem); citamini, sitis parituri, et ad Processa Omnia Iudicialiter responsuri – jesteście pozwani, macie stawić się i sądownie odpowiedzieć na wszystkie zarzuty; scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

Pozew datowany 1 XII 1738.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 1 XII 1738, pisanego w Berezie [?]) z powództwa Konstantego Hypola [?] i Katarzyny z Rożyńskich [?] przeciw Stanisławowi i Zuzannie z Szymanowskich [?] Rożyńskim [?], Tomaszowi Zmysłowskiemu [?] oraz Michałowi i Salomei z Rożyńskich Jakowieckim [?]; przedmiot sprawy w transkrypcji nieczytelny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 108

1Rella na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz. JPe-

2rzego [?] Załeckiego po Wsiach Lewnickich [?]

3Staroś. Zytomir. y Innych roznych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Ianuarii, Trzeciego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Kijow. Przedemną Michałem

7Złotowskim [?] Wypełniającym Namiestnikiem natenczas y Vi-

8ce Regentom Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

9Kijow.

k. 108v

1Stanowszy osobiście Woźny Gen. Woiewodztwa Kijowskiego y in:

2nych Szlachetny Paweł Brzeziński [?], in vim sui Relacyi

3ze Sidło [?] Mnis, publice liberéq̃ recognovit. Iż on Ro:

4ku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dzie:

5wiątego, Dnia Trzeciego Januarij, Pozwow Ziemskich

6Kijow. autentycznych, in Numero Dwa pisanych;

7et quidem pierwszy Pozew, do Dobr Wsi Sier:

8koszczyzny, a Drugi do Dobr Wsi Olenicz [?], y tamże

9Pozwy, po niżey wyrażonych Pozwanych pisane

10oddał, oddawszy y położeniu onych, od kogo, y po kogo

11w iakiey Sprawie były pisane opowiedział, y do

12wiadomości przynosił, ktorych Pozwow iest Tenor

13takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wiel:

14ki Litt. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński

15Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflantski,

16Siewierski, Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wiel.

17y Szczerbiec [?] … Aleksandrowi y Maryannie z Kopaczewskich primo

18Potockiey, secundo voto Leszczyńskiey Starościney

19Owruckiey, tertio ad Sp. Leszczyńskiey Lesnickim [?]

20Starostom Żytomirskim y Inszym, ktorzy ad hanc Cau:

21sam ex vi Dispositionis aut Administrationis

22do Wsi Wiełednickiey [?] spectare videmini, princi:

23paliter vero Wiel. Jakubowi Lubienieckiemu Pisarzowi [?]

24Nowogrodz., z Dobr y ze wszystkich gatunków Dobr WW. leżą:

25cych, ruchomych y Summ Pienięznych przykazu:

26iemy, abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

27na Rokach Ziem. Kijow., na każdeyże Swięto Trzech Krolow

28w miesiącu Styczniu przypadaiących, y sądzić się ma:

29iących, vel his deficientibus in aliis primo subse:

30quentibus, sami osobiście stanęli, na Instancyą

31Instygatora Sądowego, y iego Delatora, Urodz. Jerzego [?]

32Zatockiego [?] Aktora, ktory in Interesso Rei publicae

33Instancyi hac in Causa facta, Constitutionibus Regni

34de Violentis Expulsionibus Sancitis rigorose WW.

35pozywa oto; et principaliter WJ. Wiel. Lubieniecki.

36[reklamant:] Że Dwora

k. 109

1Inja[?] postpositis Legis rigoribus, wiedząc dobrze

2o tym, że modernus Actor dawno pleno Jure titulo

3cessione[?] maiąc Dobra ad Eviolentam[?] […] dostawał Kozi-

4nych[?] Ludzi y Poddanych Włości Wielednickiey Wier-

5nosci Waszey Wiel. M. Starostwie Żytomir. Smiałeś y

6ważyłeś się pomienione Dobra Wieś Sierkowszczyznę[?]

7naiachać, modernum actorem de pacifica et munda

8Possessione[?] Vi et violenter expellere et extrudere y

9y Dobra pomienione forti et violenta manu z Za-

10siewami y całą Substancyą odebrać, y w Onych ro-

11żnych Violencyi naczynić, Siana pozabierać, Lu-

12dzi fomentować, y innych różnych, contra omne

13Jus et Aequum excedendo dispositioni Legi peregi-

14sti ausus, W. zas Wasza, Wiel. M. Starosta Żytomir.

15nescio quo ausu et Praetextu, nulla habita Conditi-

16one et ratione, Ludzi Włości Wieledni[c]kiey, de No-

17minibus et Cognominibus W.W. znaiomych, quorum

18statuitio, przed Sąd omnino umotury[?] ad Invasionem

19et Expulsionem Actora, z Dobr Wsi Sierkowszczyzny[?]

20ważyliścieście[?] dodać, których statuitione ratione

21decernendarum poenarum super Vos[?] tali ausu, tum

22super Omnibus ratione Pozywa na Termin wyznacza-

23czony Idem Actor WW. pozywa. Sitis parati[?]. Dat.

24w Owruczu[?] Anno Millesimo Septingentesimo Trige-

25simo Octavo, Die Vigesima Nona Decembris. Legio

26Praesens ejusdem Mensis[?] et Anni. Woźny ut supra Sti[?] ignarus.

27Akta połozonego Pozwu na Sądy Ziem.

28Kijow. Trypolskiego[?] Woźnego [?] Ziem. po

29Urodz. Pańka[?] Zakusik[?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Rella – relacja (zeznanie woźnego); Staroś. Zytomir. – starostwa żytomierskiego.

in vim sui Relacyi – w moc swojej relacji; publice liberéque recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał; Tenor – brzmienie; ex vi Dispositionis aut Administrationis – z tytułu rozporządzenia lub zarządu; vel his deficientibus in aliis primo subsequentibus – albo, gdyby się nie odbyły, na pierwszych następnych; in Interesse Rei publicae – w interesie Rzeczypospolitej; Constitutionibus Regni de Violentis Expulsionibus Sancitis rigorose – na mocy konstytucji Królestwa o gwałtownych wyrzuceniach surowo uchwalonych.

Data doręczenia pozwów: 3 I 1739. Odczyt wielu nazwisk i tytulatury niepewny.

postpositis Legis rigoribus – zlekceważywszy surowość prawa; modernus Actor – obecny powód; pleno Jure – z pełnym prawem; de pacifica et munda Possessione Vi et violenter expellere et extrudere – ze spokojnego i czystego posiadania przemocą wyrzucić i wypędzić; forti et violenta manu – silną i gwałtowną ręką; contra omne Jus et Aequum – wbrew wszelkiemu prawu i słuszności; nescio quo ausu et Praetextu – nie wiem z jaką śmiałością i pod jakim pretekstem; Sitis parati – bądźcie gotowi; data 29 XII 1738; Woźny … ignarus – woźny niepiśmienny. Odczyt wielu fragmentów niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3I 1739 woźny Paweł Brzeziński [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 29 XII 1738) z powództwa Jerzego Załęckiego [?] przeciw Jakubowi Lubienieckiemu [?] i Maryannie z Kopaczewskich, 1° v. Potockiej, 2° v. Leszczyńskiej, starościnie owruckiej, oraz starostom żytomierskim o gwałtowne wyzucie (de violentis expulsionibus) z dóbr, do których powód miał prawo z cesji, i o krzywdy poddanym włości wielednickiej [?] starostwa żytomierskiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 109

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

2Miesiąca Stycznia Ósmego Dnia.

3Na Roki Sądowe Ziemskie Kijow. Przedemną Micha-

4łem z Zapusta[?] Dedowiczem[?] Trypolskim Komornikiem

5[reklamant:] Ziem.

k. 109v

1y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewi:

2ście Woźny Ghał Wdztwa Kijow. y Innych Opatrzny

3Fiedor Kirijenko [?], in instanti [?] vero, ac fidelis Obłto [?], recognovit

4gnovit, iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzy:

5dziestego Dziewiątego, Dnia Drugiego Januarij Pozew

6Ziem. Kijow. ad[?]ertyzny [?] na Wembraniu [?] Ziem. Pisa:

7nym, odniosł do dobr Wsi Zakusił [?], y tam ten Pozew niżey

8wyrażonemu Pozwanemu położył, o położeniu onego

9od kogo, po kogo, y w jakiey Sprawie był Pisany, opo:

10wiedział, którego Pozwu tenor talis. Augustus Trzeci

11z Bożey Łaski Król Polski, Wielkie Xiąże Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie,

12Żmudzkie, Kijowskie, Wołyńskie, Podolskie,

13Podlaskie, Inflanckie, Smoleńskie, Siewierskie y Czerniechowskie, a Dziedziczny Xiąże

14Saski y Elektor. Urodz. Dankowi Zakusiłowi [?] Poprzy:

15nemu [?], z Osoby y dobr Wm. leżących ruchomych y sum

16pieniężnych przykazujemy, aby Wm. przed Sądem

17Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Owru:

18czu [?] przypadających, sam osobliwie y za wiele sta:

19nął, na Instancyą Jngra Sędowski [?] y tegoż Delatora Niejakiego

20Maciejka Dedowicza [?] w przytomności Podsędka Ziem. Kijow.

21aktora, który przychylając się do Prawa przeciwko Wm. po:

22żywa o to: iż Wm. Poddanego Actoris Kobiecego [?]

23Łucka Suchaniaka [?] przyjachałego w Interessie

24swoim do Młynarza do Młyna Zakusiłskiego

25będącego, nulla tibi data occasione, sed suo placen:

26do malevolo animo, wziowszy mu Siekirę y Kie:

27lnicę [?], wprzod mu gorzałkę kupować przymu:

28siłeś, obiecując mu przywrócić Zabraną Siekirę

29y Kielnicę, a potym popiwszy sobie, a nie chcąc

30przywrócić Zabranych rzeczy, maiąc iakowyś

31rankor do Poddanych Actoris, bie za Łeb wzie:

32wszy powrotes, a gdy Żona Wm. obroniła, a Podda:

33ny actoris uciekać chciał się salwować, porwa:

34łeś go za Łeb, y tak tyrannice uderzyłeś go o

35Ławę [?] Pieca, że aż Ziober kilka przetłukłeś, y za:

36[reklamant:] tłukłszy [?]

k. 110

1Dni w Załuszakach [?] Zatrzymałeś, potym go na

2konie włożywszy pod Wieś Bołotnicę [?] Actorio[?]

3Żywego do Domu przyprowadził, który Sędzi-

4wie Lethaliter, y Boznie [?], iezeli się z tym niepo-

5żegna Swiatem, quapropter […] [?] […] […]

6Datt w Owruczu [?] Die Tricesima Decembris, Milles[i]-

7mo, Septingentesimo Trigesimo Octavo, Anno.

8[…] [?] Pensejutte [?] Mło Mło [?] [nazwisko nieczytelne] […]

9Woźny Jen. [?] […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł wpisu stoi nad numerem jako „Akta położonego Pozwu…” (nawiązuje do pozwu przepisanego wyżej) – układ niepewny.

in instanti [?] – na rozprawie; Woźny Ghał – woźny generał; Obłto – zapewne „oblato”.

nulla tibi data occasione, sed suo placendo malevolo animo – bez żadnej danej ci przyczyny, lecz według swego upodobania, złośliwym umysłem; Actoris – powoda; tyrannice – okrutnie.

Pozew datowany: doręczony 2 I 1739.

Lethaliter – śmiertelnie; quapropter – dlatego; Datt … Die Tricesima Decembris Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo – dano … dnia 30 grudnia 1738 roku; Woźny Jen. – woźny generał.

Fragment końcowy (relacja woźnego lub manifestacja o pobiciu); końcowe wiersze z podpisem w dużej części nieczytelne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

8I 1739 woźny Fiedor Kirijenko [?] zeznał przed Michałem Dedowiczem Trypolskim, komornikiem ziemskim kijowskim, relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 30 XII 1738) z powództwa Maciejka Dedowicza [?] przeciw Dankowi Zakusiłowi [?] o napaść na poddanego powoda Łucka Suchaniaka [?] przy młynie zakusilskim, odebranie mu siekiery i zmuszanie do kupowania gorzałki.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 110

1Relacya [?] Woźnu na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz.

2Paszkiewiczow [?] […] po […] […]

3[…]przyńskich [?] Braci Rodzonych.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Januarii Osmego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Janem Za-

7wiałłowem [?] Pocruskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow.

8y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

9osobiście Woźny Gen. Woiewodztwa Kijow. y Inn[ych] Szla-

10chetny Antoni Bielecki, w moc prawdziwey Wier-

11ney y skuteczney Relacyi swoiey, ustnie y dobrowolnie

12zeznał. Iż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

13Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Osmego Januarii,

14Pozew Ziem. Kijow. autentyczny, odniosł do Dob-

15r[…] Swaboń [?], y tam ten Pozew, na częsci […]

16rzeczonego Pozwanego, w Izbie na stole położył, opo-

17wiedział onego, od kogo położy[ł], y […] […]

18był pisany opowiedział y do wiadomości przywiódł

19którego Pozwu Series takowa. August Trzeci z Bożey

20Łaski Krol Polski Wielki X[iąże] L[itewskie] Ruski Pruski Mazowiecki

21Żmudzki Inflantski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński

22Podolski Podlaski Inflantski y Czernichowski a Dziedziczny

23Xiąże Saski y Elektor. Wielm. Starszemu Skarbu

24[reklamant:] Debito

k. 110v

1y Panowi Łapczyńskim [?] Bracie między sobą rodzo:

2nym Rodzonym [?], z osob y ze wszystkich gattt [?] Dobr Wie-

3czystych ruchomych y Summ pieniężnych, przypadaie:

4my, abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

5na Rokach Ziem. Kijow. w Turnie Sądzie się maiących

6sami osobiście y pewnie stanęli, na Instancyą Urod. Ie:

7dowiga [?] y Iego Delatorow, Urodz. Doroty y Maryanny

8z Łapczyńskich [?] Stańkiewiczow [?], samey in Instantia

9mandati de Iure incumbenti Aktorow, ktorzy przy dy:

10latiey [?] do Prawa tego y Wszystkich Dziedzictw co one poczynio:

11nych, recedendo Foro Castrensi Kijoviensi, ad Iudicia

12Terrestria Kijoviensia WW. o osobliwie WW. Dziedz. Bazyli

13Łapczyński [?] Skutki Dobr porywaią oto, że WW. nie:

14dawno dobrze obrawiem [?] wszystkie, ktore cuilibet, Sua sponte [?]

15sorte kontentowaćsię każe, a nieuważaiąc na to,

16lubo wiedząc o tym, że Czwarta część dla teraźnieyszey

17Aktorki iako na należytą Sukcessorkę materię spo:

18dziewana, wszystkie Dobra y Grunta pod siebie podbi:

19łeś, y od Lat kilkunastu usum fructum bierzesz, Akto:

20rom ani Czwartey Części nie wydzielasz, ani też Posa:

21gowey Summy Złł. [?] ad saepissimas Requisitiones

22amicabiles nie oddaiesz, iezcze przechwałki y odpo:

23wiedzi na Zdrowie y Życie Aktorow czynisz, iakoż

24Ano Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Octavo [?]

25samego Aktora nic niewinnego, o Część należytość

26wspominaiącego, Kijem [?] stukłeś, zekrwawiłeś [?]

27[…] [?], eodem Ano cum Eductione wyg:

28nania [?] z Strzechy Sąsiadow [?]) tylko dla Zubożenia y zniszcze:

29nia Fortuny rozne pretensye niesłuszne wy:

30nayduiesz, iakowemiśię Obligami y Assekuracya:

31mi od Aktorow danemi niesłusznemi y nieuwa:

32żonemi szczyciszsię, iezcze quod maius Zapis

33od Oyca swego na Osobę tylko swoię zmyślony

34Dobra Używasz et in suum commodum obracasz

35nawet za prace y usługi Aktorowi przez Lat kilka

36usługuiącemu nic nie Dałeś, a zatym że Aktor

37[reklamant:] ani owych

k. 111

1wydzielenie Czwartey Części, lub Zapłacenie za

2nię, iako też de Nullitate Zmyślonego Zapisu ac

3Variabl[?] Pensionis in Toto Juri Contrario Legitto re-

4monstrandas, tum in debita vendo[?] Ultro[?] na Termin wyż

5oznaczony pozywaią, Citatis pari[?] tui[?]. Datt w Owruczu

6Die Vigesima Prima Decembris, Millesimo, Septingen-

7tesimo Trigesimo Octavo Anno, de quo Citans eiusque Inlis[?]

8Ultio[?]. Y Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Series takowa – brzmienie (treść) takie; Woźny Gen. – woźny generał; Debito – należnie (początek dalszej formuły).

Fragment pozwu (citatio) przed sąd ziemski kijowski w sprawie o dział dóbr i zwrot sumy posagowej; odczyt wielu wyrazów niepewny.

recedendo Foro Castrensi Kijoviensi, ad Iudicia Terrestria Kijoviensia – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego do sądów ziemskich kijowskich; cuilibet sua sponte – każdemu z własnej woli; usum fructum – użytek, pożytki; ad saepissimas Requisitiones amicabiles – na bardzo częste polubowne upomnienia; Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo [?] – roku 1738 [?]; eodem Anno cum Eductione – tegoż roku z wyprowadzeniem; quod maius – co więcej; et in suum commodum – i na swoją korzyść.

Dolna część strony po tekście zakończona kreskami wypełniającymi.

de Nullitate – o nieważność (zapisu); Juri Contrario – prawu przeciwnemu; remonstrandas – do wykazania; Citatis – pozwanym.

Datt w Owruczu Die Vigesima Prima Decembris, Millesimo, Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno – Dan w Owruczu dnia 21 grudnia 1738 roku.

ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać (woźny).

Owrucz – dziś Owruč, obwód żytomierski, Ukraina.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

8I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 21 XII 1738) z powództwa Doroty i Maryanny z Łapczyńskich [?] Stańkiewiczowych przeciw ich braciom Łapczyńskim [?], zwłaszcza Bazylemu, o wydzielenie czwartej części dóbr ojcowskich należnej siostrom; sprawa przeniesiona z grodu kijowskiego do ziemstwa.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 111

1Relata na Roki Ziem. Kijow. od tychże Ultimu[?]

2do tychże dobrze[?] Ultimu[?] Lapczyńskich[?].

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego,

4Miesiąca Januarij Ósmego Dnia.

5Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. w Owruczu na tenczas

6przypadłe y sądownie odprawowacsię zaczęte. Prze-

7demną Jarem[?] Janjaliczem[?] Pocześniku[?] Komorni-

8kiem[?] Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy oczewisto Woźny Gnlł Woiewodztwa Kijow. y Inszych

10Szlachetny Antoni Bielecki, zmocą zieznany praw-

11dziwey y skuteczney Relacyi Swoiey, iawnie, listnie, y

12dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

13Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Ósmego

14Januarij, Rokow Ziem. Kijow. autentyczny o-

15niosł do Dóbr Wsi Krasabow[?], y Imnie[?] ten Pozew we

16Dworze niżey wyrażonego Pozwanego oddawszy o

17oddaniu y położeniu onego, odkogo, po kogo, y w da-

18lieyszym sprawie pisany był, opowiedział, którego

19Pozwu był tenor takowy. August Trzeci z Bożey

20Łaski Król Polski W. Xiąże Litt. Ruski Pruski Mazowiecki Zmudz.

21Inflanty, Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyń. Podol. Podlas.

22Inflant. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski y E-

23lektor. Urodz. Baptyście Skarbku[?] Deboj[?], y Jano-

24wi Lapczyńskim Braci między sobą rodzonym

25Pozwanym. Z Osob y wszystkich gnlt[?] Dobr Wsi te:

26[reklamant:] Zgych

k. 111v

1ruchomych y Summ pieniężnych, przykazuiemy, a-

2żeby ście przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Ro-

3kach Ziem. Kijow. w Owruczu na Kadencyi Krzto[?] dzy-

4kotskiey [?] Sądziey maiących, vel his deficientibus in ali-

5is subsequentibus, sami osobliwie y zaraz stanęli na

6Instancyą Urzędu Sądowego y Jego Delatorów, Urodz. Józefa

7y Maryanny z Łaprzyńskich Stanisławskich [?]

8Małż. Aktorów, którzy in adherendo Legi positivae et

9Aequitati Justitiae WW. ze sprawą y Akcyą, a to

10ad Comportanda quaevis Documenta Massam Sub-

11stantiae Domus Łaprzyńsciane enucleantia, ia-

12ko to Zapisów, Donacyi, Oblig, Apekuracyi, Przy-

13wilejów, y wszelkich prawnych Transakcyi, do For-

14tuny tak WW. iako y ninieyszych Aktorów attine-

15ntes [?], Sukcessorom należących, w WW. iako Naturalnych Suk-

16cessorow Nieboszczyka Urodz. Jana Łaprzyńskiego Oy-

17ca WW. zostaiących intentowaney, Ridem Actores

18na Termin wspomniony pozywaią. Sitis parituri,

19Ano attentaturi; Documenta omnia Comportaturi.

20Pisan w Owruczu, Millesimo Septingentesimo Trige-

21simo Nono Anno Die Trigesima Prima Decembris

22de quo Census [?] Grodz. Kijow. kłomych supra[?] signavi[?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Relata – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Gnlł – generał (woźny generał); tenor – treść.

Tytulatura Augusta III: Król Polski, Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflancki, Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflancki i Czernihowski, dziedziczny książę saski i elektor.

Owrucz – dziś Owruč, obw. żytomierski; tu miejsce roków (nietypowo zamiast Żytomierza).

Sitis parituri, Ano attentaturi – stawicie się, nie postąpicie inaczej; Documenta omnia comportaturi – przyniesiecie wszystkie dokumenty.

in adherendo Legi positivae et Aequitati Justitiae – trzymając się prawa stanowionego i słuszności; ad comportanda quaevis Documenta Massam Substantiae Domus Łaprzyńscianae enucleantia – o złożenie wszelkich dokumentów ujawniających masę majątkową domu Łaprzyńskich.

Data: 31 XII 1739, Owrucz (data pozwu). Fragment końcowy (wiersz „de quo…”) odczytany niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

8I 1739 relacja woźnego o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 31 XII 1738) z powództwa Józefa i Maryanny z Łapczyńskich Stanisławskich [?] przeciw braciom Łapczyńskim (m.in. Janowi), naturalnym sukcesorom Jana Łapczyńskiego, o złożenie (komportację) wszelkich dokumentów masy majątkowej domu Łapczyńskich – zapisów, donacji, oblig, przywilejów i transakcji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 111v

1Relacya położonego Pozwu na Sądy Z.K.

2od Urodz. Obiyów Dyrkiewiczów

3po Nieb. Suynow Braci rodzonych.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarij Ósmego Dnia

6Na Rokach Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Janem

7Zawiatiszem [?] Mozyrskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow.

8y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi Stanąwszy

9oczewiście Woźny Gen. Woiewództwa Kijow. y Innych, Sta-

10cheiny [?] Maciey Nawrocki, w moc zwierny prawdziwey

11y skutecżney Relacyi zeznał, iawnie, iasnie, y dobrowolnie

12[reklamant:] zeznał

k. 112

1zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

2Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Ósmego Januarii, Po:

3zew Ziemski Kijow. autentyczny, z dóbr […] do

4dotemczas, y tamten Pozew wedlug niżey wyrażo:

5nego Pozwanego oddałby, o oddaniu y położeniu one:

6go od kogo y w którey sprawie pisany był

7opowiedział y do wiadomości przyniosł, którego Pozwu

8był tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Król

9Polski, W. X. Lit. Ruski, Prus. Mazow. Zmudz. Inflantski,

10[…] Siewierski, Kijow., Wołyń., Podol., Podlaski, Smoleński

11y Czernichowski, a Dziedziczny Książę Saski y Elektor

12Urodz. Michałowi, Jerzemu, y Stefanowi, Mieczni:

13kiewiczom [?] Surynom, Braci między sobą rodzonym

14Pozwanym, z Osób y wszystkich ogółem Dóbr Waszych

15leżących ruchomych y sumach pieniężnych przy:

16kazuiemy, abyście Wy przed Sądem Naszym Ziem:

17skim Kijow. w Owruczu lub Żytomierzu na nay pierwszy

18Kadencyi Sądowey maiącey, osobiście y zawi:

19ście Staneli, na Instancyą Instygatora Sądowego, y od

20Delatorów Urodzonych Jerzego Oyca y Jana

21Syna Ohijów [?] Bystrzkiewiczów [?] Aktorów, którzy

22przychylaiąc się do Prawa [?] […] Relacyi, De:

23kretów y całego Processu, Ordiny Apelacyi od

24[…] Urodz. Stefana Suryna [?] danej, na rzecz w

25tey Apelacyi wyrażoney sobie służącey, recu:

26sando a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa

27Causa et Negotio, ad Forum Terrestre Kijoviense Was

28pozywaią etc. Iż Wy temere sprzeciwiaiącemi

29Dekretom tak w Grodach [?] Grodzkich, iako y Ziem.

30między Aktorami y Wami następionym, ani Sum:

31my Originalney, ani też Adiudykat temiż Dekreta:

32mi naznaczonych nie płacicie y płacić niechcecie

33Gratyfikacyi [?] Moderni Actores pro satisfactione ijsdem

34Decretis, nec non ratione contraventionis, poenis

35in Processu Lege positis decernendis et ex Arbitrio Ju:

36dicii super Vos decernendis, Wy na Termin

37[reklamant:] Aby

k. 112v

1wyrażonych pozywaią, na którym iako naj-

2lepiey et Ipsis WW. stanowszy nawszystko Są-

3downie odpowiadaiąc skutecznie się usprawiedli-

4wili. Pisan w Owruczu Millesimo Septingente-

5simo Trigesimo Nono Anno Die Secunda Januarij.

6Deque [?] Wensierzyński [?] Złło. + Woźny ut supra Assignavit [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok 1739 a strona po pozwie z 31 XII 1739 – możliwe, że w rękopisie „Czterdziestego” albo błąd pisarza; sprawdzić.

Komornik ziemski – zastępca podkomorzego, tu przyjmujący zeznanie przed księgami.

recusando a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa Causa et Negotio, ad Forum Terrestre Kijoviense – uchylając się od sądu grodzkiego kijowskiego, nie jednak od samej sprawy, do sądu ziemskiego kijowskiego.

temere – lekkomyślnie, bezprawnie; Moderni Actores pro satisfactione ijsdem Decretis, nec non ratione contraventionis, poenis in Processu Lege positis decernendis et ex Arbitrio Judicii super Vos decernendis – obecni powodowie o zadośćuczynienie tymże dekretom, a także z racji przeciwdziałania, o kary w procesie przez prawo ustanowione oraz według uznania sądu na was nałożone.

Data pozwu: 8 I 1739. Fragment relacji woźnego z wpisanym pozwem króla Augusta III.

Skróty: W. X. Lit. – Wielkiego Xięstwa Litewskiego; Urodz. – Urodzonym.

Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno Die Secunda Januarij – roku 1739, dnia 2 stycznia.

ut supra – jak wyżej; Złło. – Złotego (formuła przy znaku krzyża woźnego, odczyt niepewny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

8I 1739 woźny Maciej Nawrocki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 2 I 1739) z powództwa Jerzego (ojca) i Jana (syna) Ohijów Bystrzkiewiczów [?] przeciw braciom Surynom (m.in. Jerzemu i Stefanowi) – z apelacji od grodu kijowskiego do ziemstwa – o niewypłacenie sumy głównej i adiudykatów przysądzonych dekretami grodzkimi i ziemskimi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 112v

1Relacya położonego Pozwu na JmPP. Zakrzewskich [?] od Wiel. Jmci

2Trypolskiego Podczasz. Zk. po Wiel. Jmci Szcze-

3rzyńskiego Sędziego Grodz. Żytom.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Januarij, Dziesiątego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. natenczas w Owruczu przy-

7padłe y Sądzące. Przedemną Janem Zangaliczem [?]

8Poczułskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninie[y]-

9szemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny

10Jenerał Woiewództwa Kijowskiego, y Innych Opatrzny Teodor Ki-

11rzowski [?], w moc prawdziwey, wierney, skuteczney Rely-

12iacyey ustnie y dobrowolnie Zeznał, Iż on Roku teraźnieysze-

13go Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Dzie-

14wiątego Januarij, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny odniosł

15do dóbr Wsi Pieszczanicy [?], y tamże ten Pozew Wozno[?] tamecz-

16nemu rzece oddał, o oddaniu y położeniu onego, od kogo

17y do kogo, y w iakiey sprawie był pisany, opowiedział y

18do wiadomości przywiodł, którego Pozwu tenor talis est. Au-

19gust Trzeci z Bożey Łaski Król Polski, W. Xiążę Litt. Ruski, Prusk.

20Mazowiecki, Żmudz. Inflanc. Smolens. Siewiers. Kijows. Wołyńs.

21Podolski, Podlas. Inflanc. y Czerniechows. a Dziedziczny Xią-

22żę Saski y Elektor. Wiel. Michałowi Szczerzyńskiemu

23nu Podczaszemu [?] Trypolskiemu Sędziemu Grodz. Żytom. Rozpa-

24nemu z Dóbr y wszystkich gatki [?] Dóbr WW. ruchomych

25ruchomych et rzeczy pieniężnych przysłanych [?],

26aby WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na

27[reklamant:] Terminy Sądów

k. 113

1deneyi Sądzie się maiącey, sam osobliwie y zaraz [?] się

2stanął, na Instancyi Instygatora Sądowego, y tegoż Delatora Wielm.

3Macieja Dedowicza [?] Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow. Akto-

4ra, który przyłączaiący się do Prawa itd., y dla innych przyczyn hac

5inre wyrażoney, Wm. Pana pozywało. Iż Wm. Pan wiedząc dobrze

6tym że Summa Tysiąc Złł. Poll. przez Zeszłego Wielm. Ka-

7zimierza Kruszyńskiego Podstarościego Grodz. Żytomir. Konwen-

8towi [?] Ordinis Predicatorum na Dobrach Wsi Skorod-

9nym [?] pierwiey była Zapisana, a potym przy pomiarkowa-

10niu Działowym między Wielm. Kruszyńskiemi Braciey

11rodzoną, a Synami tegoż Wielm. Podstarościego Grodz. Żytom., na

12Dobra Sz[…] Wsi Pieszczaniec [?] Urodz. Piotra Kruszyńskiego

13Jurisdatora Wm. Pana przypadła przeniesiona, ad praesens w

14Posesyi Wm. Pana będącey, consentiente Conventu eodem, ia-

15ko o tym Dział sonat in actis Castren. Ovrucen. roborowa-

16ny, Wiernosci Zas Gnora [?] tey Summy y daniu Prowizyi oddawny [?]

17należącey niewypłacasz, przeco Aktor wielką ponosi

18krzywdę y szkodę, a zatym pro regulatione Oneris ad

19Bona Pieszczanica uti cum eodem onere acquisita, pro

20restitutione Summae provisionalis, ab Actu Ind. Pos-

21sessionis super Bonis Pieszczanica extendentis, per

22Actorem exolutae, które Aktor na Termin wyż oznaczo-

23ny pozywa, his parituro. Pisan w Owruczu Die Octava

24Januarii, Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono

25Anno. de quo sens ejusd. Ministerialis [?] + Woźny ut supra Sui ignar[us].

Objaśnienia i tłumaczenia

tenor talis est – brzmienie jest takie; Woźny Jenerał – woźny generalny; Ziem. Kijow. – Ziemski Kijowski; Grodz. Żytom. – Grodzki Żytomierski.

tytuł i nazwiska w znacznej części odczytane niepewnie.

Fragment końcowy pozwu (wpis rozpoczęty na poprzedniej stronie).

consentiente Conventu eodem – za zgodą tegoż konwentu; Ordinis Predicatorum – zakonu kaznodziejskiego (dominikanów); sonat in actis Castren. Ovrucen. – brzmi w aktach grodzkich owruckich; pro regulatione Oneris… – o uregulowanie ciężaru na dobrach Pieszczanica, jako nabytych wraz z tym ciężarem, o zwrot sumy prowizyjnej od aktu intromisji… wyłożonej przez aktora; his parituro – temu się podporządkuje; Die Octava Januarii… – dnia 8 stycznia 1739 roku; Sui ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1739 woźny Teodor Kirzowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 8 I 1739) z powództwa Macieja Dedowicza Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Szczerzyńskiemu [?], sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, w sprawie sumy 1000 zł zapisanej niegdyś przez Kazimierza Kruszyńskiego, podstarościego żytomierskiego, konwentowi dominikanów na wsi Skorodne [?], a przy działach między Kruszyńskimi przeniesionej na inne dobra (Pieszczaniec [?]).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 113

1Acta [?] na Kobi Z. K. od Wielm. Stockiego [?]

2Łowczyka Owruckiego [?] Wielm. Sadowskiego [?]

3na Mieszczan Czerniechow. [?] y Innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Januarii, Dziesiątego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. w Owruczu na teneczas

7przypadłe y sądzące się. Przedemną Janem Zaiąkiewskim [?]

8Mierzyckim [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey[szemi]

9Ziem. Kijow.

k. 113v

1Stanowszy osobiście Woźny Gen. Woźtwa Kijow. y Innych O-

2patrzny Fedor Dotszczenko [?], invim sui veri ac fidelis Rela-

3tam publice libereq recognovit. Iż on Roku teraznieyszego Ty-

4siąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Dziesiątego Januarii

5Pozew Ziem. Kijow. od Wsi do Dobr Wsi Hodotemla [?] spomienio-

6nego w Jdzie [?] niżey Pozwanych na Złote położył, o położeniu

7onego, ktorego po tey ymiankowaney Sprawie by był pisany, opo-

8wiedział y publikował, ktorego Pozwu iest tenor takowy

9August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski, W. X. L. Ruski Prus.

10Mazowiecki, Żmudz. Inflan. Smoleń. Siewier. Kijow. Wo-

11łyń. Podol. Podlas. Brac. y Czerniechow, a Dziedziczny

12Xiąże Saski y Elektor. Wielm. Stefanowi Suryn Cześnikowi

13Oycowi, y Floryanowi Synowi Łukiatyczom [?] Suryna Na-

14zwanym, z osob y z wszystkich gruntow Dobr WW. leżących ru-

15chomych y sum pieniężnych przykazuiemy, abyście Wło

16przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach w Owruczu po

17Nowym Lecie przypadaiących y agituiących się, sami Oso-

18biście y prawnie staneli, na Instancyą Generała Sądowego y Jego

19Delatora Wielm. Tomasza ze Stezarskich [?] Steckiego Cześnika

20Smoleń. Aktora, ktory przychylaiąc się do Prawa pełnego Mani-

21festacyi tak teraznieyszey, iako y dawnieyszych w czasie

22poczynionych, tudzież Procesu do Sądow Kapturowych

23Woźtwa Kijow. zaczętego y nieza konkludowanego, Was

24pozywa o to, iż WW. nie maiąc żadnego Prawa y Prae-

25textu do Aktora teraznieyszego, tylko chcąc dalsze semi-

26nare discordias, śmiałoście y waży[ś]cie się Poddanych

27w Dobrach Wsi Hodotemlu [?] mieszkaiących, Zapisem Obliga-

28tionis Moderno Actori onerowanych y puszczonych, i Pos-

29sessionem sui odebrać, Pańszczyznę y Inne Robocizny

30sobie robić kazać, a gdy Wielm. Aktor na Pańszczyznę do

31Dobr swoich dziedzicznych Wsi Stjeniec [?] przyieżdżać ka-

32zał, W. T. Urodz. Floryanie Suryn z rozkazu y Namowy

33Wielm. Stefana Suryna Oyca swego, Chłopow w drodze

34będących na Pańszczyznę do Stjeniec idących na Koniu

35dogoniwszy, onych zawracaiąc, bites [?], kułakes [?], tak czyniąc

36y Inne Oppressye y Extorsye z Wielm. Surynem Cześnikiem

37[reklamant:] Oycem

k. 114

1Oycem swoim czyniliście, Aktorowi Panszczyzny

2robić zakazaliście, owszem do Posessyi spokoyney nie

3dopuściliście, Expulsyą uczyniliście, y nie kontentuiąc

4się dawnieyszemi krzywdami, oppressyami, y widencyi[?]:

5ami, ut fusius in se Manifesta przeszłemi czasy po:

6czynione obloquuntur, Zaczym pro Expulsione de Sor:

7te Bonorum in Possessione actoris w ztądo temtu existenti,

8iakoteż o krzywdy, oppressye, widencye, tudzież pod:

9danym angaryi[?] y extorsyi czynienie przez

10wypędzanie Poddanych na zaorki, oborki, zako:

11ski, obkoski, zażynki, obżynki, y inne robocizny, gwał:

12townie robić sobie kazanie, niemniey o szkody y ex:

13pensa Prawne złożone przychodzące, na Termin oznaczo:

14ny pozywa, sitis paritur[?]. Pisan w […] Dzie:

15ciątego[?] Januarii, Millesimo, Septingentesimo Trigesimo

16Nono Anno de quo [?] eiusdem […] + Fedor […]

17czenko woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odczytany bardzo niepewnie.

invim sui veri ac fidelis Relatam publice libereque recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał zamiast swej prawdziwej i wiernej relacji (formuła relacji woźnego); w tekście pozwu wpisanym do relacji.

seminare discordias – siać niezgody; Zapisem Obligationis Moderno Actori onerowanych – obciążonych zapisem obligacyjnym na rzecz obecnego powoda; Possessionem – posiadanie; Oppressye y Extorsye – uciski i wymuszenia.

Woźny Gen. – woźny generał; WW. – Wielmożni; W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski; Cześnik – urząd ziemski.

Pozew datowany 10 I 1739 (słownie „Trzydziestego Dziewiątego”); roki w Owruczu.

ut fusius in se Manifesta … obloquuntur – jak szerzej mówią o tym manifesty; pro Expulsione de Sorte Bonorum in Possessione actoris … existenti – o wyrzucenie z części dóbr będącej w posiadaniu powoda; Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – 1739; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; zaorki, oborki, zakoski, obkoski, zażynki, obżynki – rodzaje robocizn rolnych.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1739 woźny Fedor Dotszczenko [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie w Owruczu (z [?] I 1739) z powództwa Tomasza Steckiego [?], cześnika smoleńskiego, przeciw Surynowi, cześnikowi (ojcu), i Floryanowi (synowi) [?] o zagarnięcie poddanych we wsi Hodotemle [?], obciążonych zapisem obligacyjnym na rzecz powoda; nawiązanie do manifestacji i niezakończonego procesu przed sądami kapturowymi.

Transkrypcja

k. 114

1Akta położonego Pozwu na Trybunał

2Koronny Lubelski od Urodz. Silenkow[?]

3Wyhowskich [?] Urodz. Dydkowskich[?]

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarii, Trzynastego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Michałem z Dry:

7pela Dedniczem[?] Chrzypskim[?] Zawrzynem[?] Miastay[?] komornikiem[?]

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow.

9Stanowszy oczewisćie woźny Gen. Wdztwa Kijowskiego y inszych

10Szlachetny Maciey Nawrocki, w moc wierney prawdziwey

11autentyczney Relacyi swoiey, ustnie y dobrowolnie zeznał,

12Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

13Dziewiątego, Dnia Siódmego Januarii, Pozew […] na Trybunał

14Koronny Lubelski autentyczny, odniosł do Dóbr […]

15Kożuchowsk[i][?]

k. 114v

1ystam ten Pozew, w Dobie niżey wyrażoney Pozwanych

2oddaży, oddaniu y położeniu onego, od kogo po kogo y w iakiey

3by Sprawie pisany był, opowiedział y doniadomości przy:

4niosł, ktorego Pozwu był tenor takowy. August Trzeci z Bo:

5żey łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litew. Ruski, Pruski, Mazow.

6Żmudz. Inflan. Smolen. Siewier. Kijow. Wołyń. Podol.

7Podlaski Brac. y Czernichow. a Dziedziczny Saski Xiąże

8y Elektor. Urodzonym Alexandrze z Wyhowskich Matce

9Wdowiey Łukaszowi y Maryannie iż [?] tidem z Wyhowski [?]

10WW. Andrzejowi, Teodorowi, Maciejowi y Michałowi

11Synom, a Braci między sobą rodzonym Didkowskim, As:

12systencyi niepotrzebuiącym, samym przez się, a potrzebuią:

13cym cum Assa de Jure debita, Pozwanym, z Osob y Dobr

14WW. Leżących, ruchomych y summ pieniężnych przy:

15kazuiemy, abyście WW. przed Sądem Naszym Trybun.

16Koron. Lubel. na ten czas gdy tu Sprawa, z Regestru Ziemi

17Kijowskiego [?], do sądzenia przypadnie, y przywołana będzie

18sami osobiście y zawicie stanęli, na Instancyą Jnstigatora [?] Sądo:

19wego, y iego Delatorow, Urodzonych Jana, Andrzeia y Te:

20rzego [?] Silenkow [?] Wyhowskich Braci między sobą rodzonych

21Aktorow, ktorzy przyznaiąc się do Krewności [?], y Successyi [?]

22swoich variis temporibus poczynionych WW. po:

23zywaią oto. Jż WW. et quidem W. T. Urodz. Łukaszu

24Didkowski, captato consilio Przyiacioł twoich, unius

25Cointelligentiae z WW. T. będących, nay pierwiey per ad:

26inventa media, donacyą pewney Części we wsi Kozu:

27chowce [?], od Urodz. Andrzeja Wyhowskiego Aktora teraźniey:

28szego na Osobę twoię, czyli też Oyca twego ad presens de:

29functi Subdole wyprokurowałeś, a potym wymowiwszy

30tylko na iedne Dworzysko, tegoż Aktora dla zeznania te:

31yże Donacyi do Grodu Owruc. sprowadziłeś, gdzie moderny

32Actor, lubo nulla sibi data et accepta Sattisfactione, no:

33lens volens, iako Jmperitus Juris, y niewiedzący quo in

34fundamento była napisana, pomienioną Donacyą do przyz:

35[reklamant:] Zeznania [?]

k. 115

1twierdził, po którey Donacyi, gdy WWJmć Dydkow-

2scy violenter ac illegitime, Postępuię sobie, aesi in

3virtute nabytey Donacyi, Grunta wszystkie do Szkody [?]

4actoris należące poodbieraliście, rożne Violencye

5poczyniliście, na Dom y mieszkanie actoris nachodzi-

6liście, interea consulendo sobie, ne in sacrario Ju-

7stitiae pro demerito Luatis poenas, Kompromiss

8aesi in mutuis Praetensionibus, między teraźniey-

9szym aktorem, a WWJmć Pozwanemi (: do którego ani

10komparenter ani Zeznawaiącym Actor modernus

11był ) vetante Lege et Justitia, wyprokurowawszy

12Zapisaliście, y nie czekaiąc Żadney dyiudykacyi te-

13goż Kompromissu, tako subdole et inscio actore Zapi-

14sanego, naszedłszy na Dom actoris, tak Papiery wszyst-

15kie Mapam Substantiae Actor wyrażaiące, iako też

16rożne rzeczy osobliwszym Regestrem spisane ze Skrzy-

17ni zabraliście, y inne szkody y Violencye poczyniliście,

18A zatym Moderni actores, tam pro Cassatione Donationis

19superius Nominatae, uti ex nullo dato et accepto, imo

20subreptitie subsecutae, quam de Nullitate Inscriptionis

21Compromissorialis, per actorem non recognitae solummodo

22ad placitum Vestri procuratae, ac Comportatione Munimen-

23torum, per Vos interceptorum, tum pro poenis in qualitate

24facti, ex arbitrio Judicii Nostri super Vos decernendis

25WWJmć futuro Termino pozywaią. Datum pariter Actum w

26Lublinie Die Secunda Januarii, Millesimo Septingen-

27tesimo, Vigesimo Nono Anno, de quo praesens ejusdem Ministerialis

28+ Macieiy Nawrocki Woźny scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Pozew na Trybunał Koronny Lubelski – wezwanie do sądu najwyższego Korony w Lublinie; Gen. – generał (woźny generał); zapis przy marginesie dolnym „Kożuchowski” może być podpisem lub kustoszem.

Fragment pozwu (citatio) trybunalskiego, oblatowanego w relacji woźnego; początek na poprzedniej stronie.

cum Assa (Assistentia) de Jure debita – z przysługującym prawnie asystentem (opiekunem); variis temporibus – w różnym czasie; et quidem – a mianowicie; captato consilio – zasięgnąwszy rady; unius cointelligentiae – jednego porozumienia; per adinventa media – wymyślonymi sposobami; ad praesens defuncti – obecnie zmarłego; subdole – podstępnie; modernus actor – obecny powód; nulla sibi data et accepta satisfactione – bez danej i przyjętej żadnej zapłaty; nolens volens – chcąc nie chcąc; imperitus juris – nieobeznany w prawie; quo in fundamento – na jakiej podstawie.

Trybun. Koron. Lubel. – Trybunał Koronny Lubelski; Grod Owruc. – gród owrucki.

violenter ac illegitime – gwałtownie i bezprawnie; in virtute – na mocy; interea consulendo sobie, ne in sacrario Justitiae pro demerito luatis poenas – tymczasem zabezpieczając się, abyście w przybytku sprawiedliwości nie ponieśli zasłużonych kar; aesi in mutuis praetensionibus – jakoby we wzajemnych pretensjach; vetante Lege et Justitia – wbrew prawu i sprawiedliwości; subdole et inscio actore – podstępnie i bez wiedzy powoda; mapam substantiae – obraz majątku.

Moderni actores … pozywaią – obecni powodowie pozywają WWMościów na przyszły termin zarówno o kasację wspomnianej donacji jako bez żadnej wzajemności, owszem podstępnie uzyskanej, jak i o nieważność zapisu kompromisarskiego, przez powoda nie zeznanego, sporządzonego tylko według waszego upodobania, i o zwrot dokumentów przez was przejętych, a także o kary stosownie do czynu, do orzeczenia przez sąd.

Datum pariter Actum … – dano i zdziałano w Lublinie 2 stycznia 1729, przy czym obecny był tenże woźny; scribendi ignarus – nie umiejący pisać. Rok 1729 – data dokumentu oblatowanego.

Streszczenie

13I 1739 woźny Maciej Nawrocki zeznał relację o doręczeniu pozwu na Trybunał Koronny Lubelski (z 2 I 1739, Lublin) z powództwa Jana, Andrzeja i Jerzego [?] Silenków [?] Wyhowskich przeciw Aleksandrze z Wyhowskich, wdowie, i jej synom Didkowskim (Łukaszowi, Andrzejowi, Teodorowi, Maciejowi, Michałowi) o podstępne uzyskanie przez Łukasza Didkowskiego donacji części wsi Kożuchowce [?] od Andrzeja Wyhowskiego.

Transkrypcja

k. 115

1Ussa [?] na Roki Ziem. Kijow. cum appellatione

2oddł [?] Komanentom [?] Niemirzyckich [?], po [?] lz-

3nowych [?] Bechow [?] Mtrum [?] y Innych

4Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarii, Trzynastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. Przedemną Michałem

7Strzyżewskim [?] Pisarzem [?] Trypolskim [?] Zonery [?] Mścisław[?]

8[reklamant:] Comand.

k. 115v

1Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

2Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Gen. Woiewodztwa Kijow.

3y innych Opatrzny Demko Bielakowski [?], wmoc prawdzi-

4wey, wierney, y sprawiedliwey Relacyi swoiey, iawnie, ustnie, y

5dobrowolnie, dla zapisania do Xiąg Ninieyszych Zeznał.

6Iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

7Dziewiątego, Dnia Dwunastego Januarij, Pozew Ziem.

8Kijow. autentyczny odniosł do Dobr Wsi Niewmirzycach [?]

9y tam ten Pozew, na Szczeście niżey mianowanych Pozwanych

10w Izbie na Stole połozył, opołozeniu onego od kogo y o co

11y wiakiey Sprawie pisany był, prawnie publikuiąc do

12wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu tenor takowy.

13August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski W.X.L. Ruski,

14Pruski, Mazow. Zmudz. Inflan. Smolen. Siewier. Kijow.

15Wołyn. Podol. Podlas. Bracław. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąz:

16że Saski y Elektor. Urodzonym Maryannie z Lenkowskich [?]

17Niewmirzyckiey [?] Wdowie Matce, Teodorowi y Anastazyi

18z Niewmirzyckich Bechom [?] Małżonkom Zięciowi y Corce, tymze

19Urodz. Bechowey cum Assa Maritali de Iure debita Cauan-

20dae et Negotij Principalis, Pozwanym, z Osob y Dobr ich

21wszystkich W.W. ktorych ruchomych y Summ pieniężnych

22przykazuiemy, abyście W.W. przed Sądem Naszym Ziem.

23Kijow. na Rokach Ziem. w Dwunastu po Nowym Lecie

24Sądzić się maiących vel his deficientibus in alijs proxime Sub-

25sequentibus, sami Osobliwie y Zawsze Staneli, na Instancyą

26Instygatora [?] Sądowego, y iego Delatorow, Urodz. Barszczego [?] y Doma-

27ra Pryców [?], a mianowicie między Urodzonych, Iacente-

28go [?], Mikołaia, Iana y Iakoba Synowców Romanenkow [?]

29Niewmirzyckich, Assystencyi niepotrzebuiących przy się assy-

30strebuiących cum Assa de Iure debita, Cauandae et Ne-

31gotij principalis Aktorow, ktorzy inhaerendo Legi pu-

32blicae W.W. a prima Notia, do Skassowania y Antikito-

33wania pieiakowey [?] Mniemaney Kondemnaty y Dey

34Publikaty, wszystko zaocznie, niesłusznie, nienaleznie, nul-

35lo innego [?] tko [?], Skwapliwie, non servatis Iuris gradibus od

36W.W. Cauandi Pozwani, nateraznieyszych Cauandi

37[reklamant:] Rach otrzymany

k. 116

1otrzymaney y publikowaney. In negotio vero principa:

2li, do przysłuchania się dniom Prawnym, ratione indebi:

3tae, iniustaeq[ue] Praeoccupationis, ac indus involutionis, nie

4mniey do Zapłacenia Zakładow w Dekretach y apeku:

5racyach (ktore in Termino Iuri reprodukowane będą)

6wyrażonych, do nadgrodzenia Szkody y expens prawnych

7na Termin wyż oznaczony, pozywaią, Sitis paribus,

8Datt w Dworcu Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo

9Octavo Anno Die Undecima Decembris; Z ktorym to po:

10to woźnym Pozwem, on Woźny, list y termin, Stronom po:

11Zanity złożył y naznaczył, o czym swoią Relacyą woźnł.

12y przyznał. Et incontinenti, comparens pltr Urodz Pan

13Bazyli Romanenko Nieumirzycki, wyż pomienionych wy:

14żey wyrażonych Capanda Aktorow imieniem, zdrowy

15będąc na ciele y umysle, iawnie, wolnie, y dobrowolnie,

16zeznał. Iż Pozew ad Capandum pisany od wyżey wy:

17rażonych Capande Aktorow, po wyż pomienionych

18Capande pozwanych, za wolą y wiadomoscią tychże Akto:

19row iest wydany, ktorego Relacyą in omnibus Punctis

20znaczenia, roboruie y approbuie, mocą teraznieyszego

21Zeznania swego, y prosili Oba, tak comparens o swoy

22approbaty, iako y woźny Relacyi, o przyięcie do akt, co y otrzy:

23mali + Bazyli Nieumirzycki. + Demko Bielakowski

24Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

cum appellatione – z apelacją; tytuł i początek wpisu odczytane bardzo niepewnie.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu, z insertem pozwu królewskiego; odczyt wielu nazwisk niepewny.

cum Assa Maritali de Iure debita – z należną z prawa asystencją męża; Cauandae et Negotij Principalis – (w sprawie) zabezpieczenia i głównej rzeczy; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; inhaerendo Legi publicae – trzymając się prawa pospolitego; a prima Notia – od pierwszego zawiadomienia; non servatis Iuris gradibus – bez zachowania stopni prawnych.

Data doręczenia pozwu: 12 I 1739.

In negotio vero principali – w sprawie zaś głównej; ratione indebitae iniustaeque praeoccupationis ac indus involutionis – z powodu nienależnego i niesłusznego zajęcia oraz bezprawnego uwikłania (odczyt „indus” niepewny); in Termino Iuri – na terminie sądowym; Sitis paribus – bądźcie obecni (formuła pozwu, właśc. „sitis parati”?).

Datt w Dworcu Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno Die Undecima Decembris – dan w Dworcu 11 XII 1738; Dworzec – miejscowość niepewna.

Et incontinenti comparens pltr – i niezwłocznie stawający osobiście; ad Capandum – „na kapturowanie”/do wzięcia; Capande Aktorow – powodów (sprawy); scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Streszczenie

13I 1739 woźny Demko Bielakowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie z apelacją z powództwa Mikołaja, Jana, Jakuba i innych Romanenków [?] Niewmirzyckich przeciw Maryannie z Lenkowskich [?] Niewmirzyckiej, wdowie, oraz Teodorowi i Anastazji z Niewmirzyckich Bechom [?] o skasowanie zaocznej kondemnaty i publikaty oraz o niesłuszne zajęcie dóbr i zapłatę zakładów z dekretów. Bazyli Niewmirzycki osobiście zatwierdził pozew.

Transkrypcja

k. 116

1Areszt Szesciu Czerwonych Złłt.

2a Urodz. Pawła Duminskiego w Spra:

3wie Urodz. Duminskich.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Ianuarij, Czternastego Dnia

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. Przedemną Ianem Zawialiczem [?]

7Podczaszym [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Nineyszy:

8mi Ziemskiemi Kijowski. Stanąwszy oczewiscie Woźny Ienerał

9Woiewodztwa Kijow. y innych Szlachetny Antoni Bielecki, in iure

10[reklamant:] Zeznał [?]

k. 116v

1ac fidelis Relationis, palam publice libereq[ue] recognovit:

2Jż on Roku teraznieyszego, Tysiąc, Siedmset, Trzydzie:

3stego Dziewiątego, Dnia Trzynastego Januarij, na affe:

4ktacyą y prawną Requizycyą Urodzonych Bazylego y

5Jana Duminskich Braci między sobą Rodzonych, maiąc

6przy sobie Stronę Szlachty, ludzi wiary godnych, Urodz.

7JchMciow PP. Jana Ledrzyca [?] y Jakuba Stopolskiego [?], co maio:

8ris ac evidentioris testimonij, gratia sibi adhibitos, był

9w Dobrach Części Wsi Ozernia [?] w Woiewodztwie Kijowskim [?] Koniecie [?]

10Owruckim [?] leżących, gdzie będąc u Urodz. Pawła Duminskiego

11affectantis Brata Rodzonego Summy od Urodz. JmP. Łukasza [?]

12Wiszniowskiego Sześć Czerwonych Złł. przysądzoną, arresz:

13tował, y do rozprawy Prawney przypowiedział, ktory to arrest

14JmPan Paweł Duminski benevole przyiąwszy, wyż wspo:

15mnioną Summę do rozprawy prawney dotrzymać de:

16klarował, w czym on woźny tę Stronę Szlachty przy

17sobie będącą consyderuiąc, z tamtąd tu do Ziemstwa

18przybywszy, o tym że uwiązą [?] prawdziwą Arrestu Re:

19lacyą uczynił y zeznał, prosząc hoc totum actis commo:

20tari, co y otrzymał. + Antoni Bielecki Woźny Scriptor ignarus [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Złłt. – złotych; Woźny Ienerał – woźny generalny; in iure – przed sądem.

ac fidelis Relationis, palam publice libereq[ue] recognovit – i wiernej relacji, jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; maioris ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; affectantis – domagającego się; benevole – dobrowolnie; hoc totum actis commotari (= connotari) – aby to wszystko zapisano do akt; Scriptor ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem).

Koniec poprzedniego wpisu (relacji woźnego o areszcie sumy) zaczyna się na poprzedniej stronie; relacja z 13 I 1739.

Streszczenie

14I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał przed Janem Zawialiczem [?], komornikiem ziemskim kijowskim, relację o aresztowaniu 13 I 1739, na requizycję braci Bazylego i Jana Dumińskich, w części wsi Ozernia [?] w powiecie owruckim u ich brata Pawła Dumińskiego sumy 6 czerwonych złotych przysądzonej od Łukasza [?] Wiszniowskiego; Paweł przyjął areszt i zobowiązał się dotrzymać sumy do rozprawy prawnej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 116v

1Rlla na Aresztu Grody Kijowsk. od Urodz. Du:

2minskich Braci Rodzonych, do Wielm. JmP.

3Wiszniowskiego Czesz. Wiskiego [?].

4Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarij, Czternastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijowsk. Przedemną Janem Zawiali:

7cem [?] Moczulskim [?] Komornikiem Ziem. Kijowsk. y Xięgami

8Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi. Stanowszy osobiście Woźny

9Gnłł Woiewództwa Kijow. y Innych Szlachet. Antoni Bielecki

10iuris iuverat [?] ac fidelis Relationis, publice libereq[ue] recogno:

11vit. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset, Trzydzie:

12stego Dziewiętego, Dnia Czternastego Januarij, Pozew Grodz.

13Kijowski autentyczny na Membranie Pargaminie [?] pisany

14[reklamant:] odniosł

k. 117

1odniosł do Dobr Miasta JegoKrolewskiey Mci Czarnecza [?], y tam

2ten Pozew niżey mianowanemu Pozwanemu, iako

3Osobie nie natenczas carenti, wręce oddał, oddaniu

4Onego, od kogo, y o co, y niakiey Sprawie pisany był,

5Prawnie opowiedział, y publikował, pisany ten Pozew

6de tenore sequenti: Jozef Potocki na Potoku y Stanisławowie [?]

7Kasztelan [?] Zbaraski, na Brodach y Niemirowie Potocki [?]

8Woiewoda y Generał Ziem Kijowskich, Hetman Wielki Koronny,

9Warszawski, Sniatynski, Lezaynski etc. Starosta. Wielmożne-

10mu Panu Antoniemu Wiszniowskiemu [?] Cześnikowi [?], z

11Osoby y Dobr Wmci leżących, ruchomych y summ pienię-

12żnych, powagą J.K.Mci a władzy moiey Woiewodzinskiey

13przykazuię, abyś Wmść przedemną samym lub Sędzią

14Moim Grodzkim Kijowskim, na Roczkach Grodzkich Generału Wdztwa

15Kijowskiego, in Loco Judiciorum Solito w Żytomirzu lub Owru-

16czu przypadaiących y sądzących się vel his deficientibus

17in alijs proxime subsequentibus, samoblicznie y zawicie sta-

18nął, na Instancyą Instygatora Sądowego, y przy Delatorow Urodz.

19JchmPanow Baryłego [?], Pawła, y Jana Duminskich

20Braci między sobą rodzonych Aktorow, ktorzy in herendo le-

21gi publicae, et ex ratione sua, hac in Cathegoria facta Wmci

22pozywaią o to: Iż Wmść postposita Lege publica, de Invasi-

23one, Oppressione, et Laesione honoris Nobilitaris serio cir-

24cumscripta, śmiał y ważył się, Nulla habita ratione

25do Aktorow, na własnym Gruncie onychże w Kobylinie [?]

26na Kurenie [?] orzących ni o czym niewiedzących, Nume-

27rosa caterva ludzi, w strzelbę y orężę rożne dobrze przy-

28sposobionych, hostili modo naiachać, do Aktorow nic so-

29bie niewinnych strzelać goniące, na zdrowiu y życiu o-

30nychże bić y zabić usiłowałeś, w ktorym strzeleniu

31Urodz. Baryłego Duminskiego w Brodę [?] kryiamiś [?] pi-

32ore [?] postrzeliłeś, po Polu za drugiemi Braćią actoris

33cum adscitis sibi complicibus ze Spisami uganiałeś się,

34haec formalia mowiące, bij zabij takich owakich, da za to

35odpowiem, a gdy Actores chroniąc się od tak zawzięty

36Impreszy Wmść do Domu powchodzili, Wmść niebędąc

37tym satiatus, ale peiora malis addendo, continuo per-

38severando w swoim przedsięwzięciu, chcąc ad effectum

39przyprowadzić

k. 117v

1insubsequens zastąpiwszy w Niedziel kilka, po wyż

2wspomnionych niegodziwych akcyach, na dobrowolney

3Drodze, Urodz. Jana Duminskiego [?], nic sobie nie winnego

4z Owrucza iadącego, pod Monasterem Oyców Bazylia:

5now, z konia zrzuciwszy, sine żeto [?] misericor:

6dia, bites Nahites [?], razow kilk[…], spuchłych, siney ocie:

7kłych, po twarzy y głowie niemało pozadawałeś, konia

8valoris Złł. Osimdziesiąt od onego z Kulbaką, Uzdecz:

9ką y z inszym porządkiem należytym wziąłeś, et

10ad multas Requisitiones nieoddałeś y oddać recu:

11sas, przez co Aktor szkody plus minus na Złł.

12Sto Dwadzieścia, ienerze [?] na Zdrowiu y Życiu aktorow przez

13chwatki [?] uczyniłeś, co wszystko ubi de Iure venerit,

14Inquisitione probabit, a za tym respectu Omissok [?], nec

15non poenis ex arbitrio Iudicij Super te Decernendis,

16ac prefusione damnoẞ [?], exinde causatoẞ, tum prestitu:

17tione Equi, ac rerum interceptarum, ac Laesione honoris

18Nobilitaris, Wmci Iidem actores, futuro Iudicio prawnie pozy:

19waią. Sis itaq[ue] paritury. Pisan w Owruczu die Decima

20Quarta Januarij Millesimo Septingentesimo Trigesimo

21Nono Anno. de quo praesens ejusque talis Relatio Woznylub [?] supra

22Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rlla – Relacya (relacja woźnego); Gnłł – generał; Czesz. – Cześnik; iuris iuverat (iurisiurati?) ac fidelis Relationis – przysięgły i wiernej relacji; publice libereq[ue] recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał.

carenti – nieobecnej; de tenore sequenti – następującej treści; in Loco Judiciorum Solito – w zwykłym miejscu sądów; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; inhaerendo legi publicae – trzymając się prawa pospolitego; hac in Cathegoria – w tej sprawie; postposita Lege publica de Invasione, Oppressione et Laesione honoris Nobilitaris serio circumscripta – zlekceważywszy prawo pospolite surowo zakazujące najazdu, ucisku i obrazy czci szlacheckiej; Nulla habita ratione – nie mając żadnego względu; Numerosa caterva – z liczną gromadą; hostili modo – po nieprzyjacielsku; cum adscitis sibi complicibus – z przybranymi wspólnikami; tym satiatus – tym nasycony; peiora malis addendo, continuo perseverando – dodając gorsze do złego, ciągle trwając; ad effectum – do skutku. Wpis to relacja woźnego z wpisanym pozwem grodzkim z urzędu wojewody kijowskiego (Józef Potocki, hetman wielki koronny). Pod tekstem kreski zamykające stronę.

insubsequens – następnie; sine … misericordia – bez miłosierdzia; valoris Złł. – wartości złotych; ad multas Requisitiones – na liczne upomnienia; recusas – odmawiasz; ubi de Iure venerit, Inquisitione probabit – gdzie prawnie przypadnie, inkwizycją (śledztwem) dowiedzie; respectu omissionis [?] … poenis ex arbitrio Iudicij Super te Decernendis – co do kar według uznania sądu na ciebie nałożyć się mających; prefusione damnorum exinde causatorum – zwrotu szkód stąd wyrządzonych; prestitutione Equi, ac rerum interceptarum – zwrotu konia i rzeczy zabranych; Laesione honoris Nobilitaris – obrazy honoru szlacheckiego; Sis itaque pariturus – bądź więc posłuszny; Pisan w Owruczu dnia 14 stycznia roku 1739; supra Scribendi ignarus – nie umiejący pisać (formuła przy podpisie woźnego). Tekst w dużej części nieczytelny w szczegółach; odczyt przybliżony.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu grodzkiego kijowskiego (z 14 I 1739, w imieniu wojewody Józefa Potockiego) z powództwa braci Dumińskich przeciw Wiszniowskiemu, cześnikowi [?], o zbrojny najazd z gromadą ludzi na powodów orzących na własnym gruncie w Kobylinie [?], strzelanie do nich i naruszenie czci szlacheckiej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 117v

1Rta [?] na Pozwie Ziem. Kijow. od […]

2y […], po Urodz. JchMM Panow Spy:

3chalskich [?] Matki y Synow.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarij, Czternastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziemskich Kijow. Przedemną

7Janem Pauzalicem [?] […] Podsędkiem [?]

8Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi

9Stanąwszy osobiście Woźny Gen. Woiewodztwa Kijow. y innych

10[…] Kondrat Żukowski [?], ktory iurium suo vero, ac

11fidelis Relatio, palam publice libereq[ue] recognovit, że on

12w Roku teraznieyszym, Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego

13Dziewiątego, Dnia Czternastego Januarij, Pozew prawny […]:

14[…] [?]

k. 118

1autentyczny, odniosł do Dobr Miasta Durdera [?], y tam ten

2Pozew na częsci niżey mianowanych Pozwanych, w Izbie na

3Stole połozyłzy [?], o połozeniu onego, od kogo położo, y w iakiey

4Sprawie pisany był, opowiedział y do wiadomosci przywiadł,

5którego Pozwu tenor iest takowy. Józef Potocka na Potoku [?] y Pisarz [?]

6Hrabia [?] na Brzeżanach [?] Zbaraży, Brodach y Niemirowie Potocki Wo-

7iewoda y Gn[?] Ziem Kijowskiey, Hetman Wielki Koronny, Barski [?]

8Kniaszyński [?] Leżayski [?] etc. Starosta. Urodz. JchmPanom Maryannie

9z Skiporów [?] Matce pozostałey Wdowie, Bazylemu, Stefanowi,

10y Jakubowi Synom, a Braci między sobą rodzonym Syn-

11hajeńskim [?] Pozwanym, z Osob y zenszystkich [?] gatt[?] Dobr

12Wmciow Leżących, ruchomych y Summ pieniężnych, z Wła-

13dzy mojey Woiewodzinskiey przykazuię, abyście Wmc przede-

14mną samym, lub Sądem moim Grodzkim Kijowskim na Rokach

15Grodzkich Kijowskich, na naypierwszey każdey po Podaniu

16tego Pozwu w Durdeczu [?] lub Zytomierzu sądzić się maiącey

17vel ea deficiente in alia proxime dessequenti, sami osobiście

18y z prawicie [?] staneli, na Instancyą y Skargę Strony Powodowey y Dela-

19torow, Urodz. JchmWPW Eufrozyny z Kederyców [?] Matki

20pozostałey Wdowy, Bazylego, Pawła, y Jana Synow, a Bra-

21ci między sobą rodzonych Duminskich Aktorow, którzy in-

22haerendo Legi [?] przeciw Wmciow pozywaią, a to o komporta-

23cyą roznych Papierow, Dokumentow Aktorow służących,

24które Urodz. JmPan Prokop Duminski Oyciec Aktorow

25niegdy Urodz. JmPanu Michałowi Synhajeńskiemu Po-

26dzikowi [?] Wmciow, ad fidele depositum oddał, które ninieyszo u

27Wmciow zostaią, iako tez o pokazanie Praw, z iakiemi Wmc

28Sortow w Dobrach Wsi Spniu [?] trzymacie, a w niepokazaniu

29onych, do ustąpienia z Dobr, y do uczynienia kalkula-

30cyi zebranych prowentow, niemniey do nadgrodzenia

31Szkod, y Expens prawnych, z tąd pochodzących, na termin

32wyz wyznaczony pozywaią, sitis itaque paribus [?], Termino at-

33tentatur [?], et ad Omissa hic atque etiam fusius in Termino Termini orethus [?]

34proponenda Judicialiter responsuri. Datt w Zytomierzu, Millesimo

35Septingentesimo Trigesimo Nono Anno, Die Decima

36Januarii; de quo Pozwu eiusdem Ministerialis Relatio

37Woźny uti suprascribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

iure suo vero ac fidelis Relatio … palam publice libereque recognovit – z prawa swego prawdziwą i wierną relacją jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; numer marginalny „1800” [?] wygląda raczej na znak/nr nietypowy – sprawdzić; nazwiska urzędnika i woźnego niepewne.

inhaerendo Legi – trzymając się prawa; ad fidele depositum – w wierny depozyt; vel ea deficiente in alia proxime subsequenti – a gdyby ich nie było, na następnych najbliższych; sitis itaque paribus… – stawcie się zatem i na pominięte tu oraz szerzej w terminie przedstawione sądownie odpowiecie; Datt… – dan w Żytomierzu roku 1739, dnia 10 stycznia; de quo Pozwu… – o tym pozwie relacja tegoż woźnego; woźny jako pisać nie umiejący.

Pozew grodzki wydany w imieniu Józefa Potockiego, wojewody kijowskiego i hetmana wielkiego koronnego (staroście przysługiwała jurysdykcja grodzka) – odczyt tytulatury częściowo niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14I 1739 woźny Kondrat Żukowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu grodzkiego kijowskiego (z 10 I 1739, Żytomierz) z powództwa Dumińskich przeciw Spychalskim [?] (matce i synom) o zwrot dokumentów oddanych w depozyt przez Prokopa Dumińskiego, ojca powodów, Michałowi Synhajewskiemu [?], o okazanie praw do wsi Spniu [?], a w razie ich braku o ustąpienie z dóbr i rozliczenie prowentów.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 118v

1Rlla [?] na Roczki Ziem. Kijow. od Szlachetnych [?]

2Szl. Dumińskich [?], po Swobodnego Semen:

3czuka Bojara Owruckiego

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Januarij Piętnastego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Janem Zawiszą [?]

7czem [?] Pocztarskim [?] Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Ni:

8nieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny

9Gen. Wdztwa Kijow. y Innych opatrzny Kondrat Zbroiński [?]

10ktory iniunctae [?] vera, ac fideli [?] Rlis [?] publice liberè reco:

11gnovit, iż on Roku teraznieyszego, Tysiąc, Siedmset, Trzydzieste:

12go Dziewiątego, Dnia [?] Piętnastego Januarij, Pozew Grodz. Kijowski

13autentyczny, odniosł do Dobr Miasta Owrucza y tam ten Pozew

14w Chałupie, niżey mianowanego, na Stole położyły, oznaymiwszy

15o Expediencyi onego, od kogo, po kogo, y w iakiey Sprawie, pisany

16był, ustnie opowiedział, ktorego Pozwu Series takowa: Józef

17z Potoka na Stanisławowie, Krystynopolu [?], Zbarażu, Brodach, y Niemiro:

18wie Potocki Wda y Gen. Ziem. Kijow., Hetman Wielki Koronny,

19Warszawski, Śniatyński [?], Leżayski etc. Starosta. Swobodnemu Iwa:

20nowi [?] Semenczukowi Boiarowi Jego krolewskiey Mści Miasta

21Owrucza, cum Assistentia Wielm. JmPana Olizarowskiego [?]

22Starosty Owruc. de Jure debita Pozywaniu [?], z Osoby, y

23Dobr Wmci leżących, ruchomych y w Summie pieniężney, gdzie

24kolwiek w Inszych y maiących Władzy Mocy Woiewodzińskiey

25przykazuię, aby Wmć, przedemną Samym, lub Sędziem

26Moim Grodz. Gen. Wdztwa Kijow., na nay pierwszey kaden:

27cyi, po Podaniu y położeniu tego Pozwu, w Owruczu lub Żytom.

28przypadaiącey y Sądzić maiącey, vel ea deficiente in

29alia proximè Subsequenti, sam Osobiście y Zawcie stanął,

30Instancyi Ingra [?] Sądowey y Jego Delatorom, Urodz. dotkniętym [?] Wkiey

31Eufrozyny z Kędryców [?] Matki pozostały Wdowy, Bazylego,

32Pawła, y Jana Synow Dumińskich [?] Aktorom, ktorzy przy

33chylaiący do Prawa Mtzo [?], Pozywaią, oto że Wmć nie

34maiąc żadney

k. 119

1Zadney pretensyi do Aktorow, Smiałeś y waryacie dio:

2lato Modo Szkapę valoris Złł. Pol. Osmdziesiąt z Mła:

3niczyszych Aktorow zagrabił, ktorą y dotychczas u siebie

4trzymasz, y oddać onrey recusas, iednoże his male per=

5actis niebędąc satiatus, ale gdyś na szczegulną zgu:

6bę y ruinę Aktorow Gubernatora Owruckiego Wielm.

7JmPana Kotyrskiego [?] informowałeś, aże y Siano

8własne Aktorow zabrał, ktory dućtu informacyi twoiey

9Siana kopic trzydzieści Aktorow tumultuose

10zabrał, przeco Ninieyszi Aktorowie magnum Detrimentum

11ponieść muszą, ratione quorum przypozywaią do ciebie,

12Abyś na termin wyżoznaczony pozywaiąc się, sis itaque

13paritury, Krzywd attentatum et ad omnia omnia iudi:

14cialiter responsurus. Datt w Zytomirzu, Millesimo,

15Septingentesimo, Trigesimo Nono Anno, Die Decima Janua:

16rij, Ad quo Ipsius eius Mlis Officio Woźnego supra Sdi ignarij [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rlla/Rlis – relacya/relationis (relacja woźnego). iniunctae vera ac fideli relationis publice libere recognovit – w ramach powierzonej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał. Series – treść. cum assistentia … de iure debita – z należnym z prawa przy boku (asystencją) starosty owruckiego. vel ea deficiente in alia proxime subsequenti – albo, gdyby ta nie doszła do skutku, na następnej najbliższej. Kadencja – sesja sądu grodzkiego. Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina). Odczyt nazwisk Dumińskich i woźnego niepewny.

valoris Złł. Pol. – wartości złotych polskich; recusas – odmawiasz; his male peractis niebędąc satiatus – nie nasyciwszy się tymi złymi czynami; tumultuose – gwałtownie; magnum Detrimentum – wielką szkodę; ratione quorum – z powodu czego; ad omnia iudicialiter responsurus – aby na wszystko sądownie odpowiedzieć.

Data pozwu: Żytomierz, 10 I 1739. Ostatni wiersz odczytany niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15I 1739 woźny Kondrat Zbroiński [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu grodzkiego kijowskiego (z 10 I 1739, Żytomierz) z powództwa Dumińskich przeciw Semenczukowi, bojarowi owruckiemu, o zagrabienie szkapy wartości 80 zł i zabranie siana powodów przy poparciu gubernatora owruckiego Kotyrskiego [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 119

1Relat. połoźonego Pozwu na Sądy Ziem.

2od Wielm. Łuko [?] Iliego [?] Podcz. Kijow.

3po Wielm. Kniaźnińskiego [?] Stoln. Kijow.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Januarij, Siedmnastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. Przedemną Michałem z Try:

7polia Dedoniczem [?] Trypolskim Zarey [?] Wielk. komornik

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Sta:

9nąwszy Ziem. Kijow., Przy Xięgach ninieyszych Ziem. Kijow., Jmość

10nostry [?] osobiście Woźny Generał Woiewództwa Kijow., Szlachetny

11Opatrzny Andrzey Zagurski, zmoc prawdziwey, wierney

12y skuteczney Relacyi swoiey, iawnie, ustnie, y dobrowolnie

13dla Zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał, iź on Roku teraz

14ninieyszego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego, Dnia

15Czternastego Januarij, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny

16na Membranie Ziem. pisany, od Wielm. de Dobr Wri [?] Kro:

17pliwney [?], w Wdztwie Kijow. a Rowiecie Zytomir. leżącej

18po Niżey Mianowanych Pozwanych, y tamten Pozew u Woy:

19[reklamant:] ta w sobie

k. 119v

1w sobie na Stole położył, ktory to Pozew iest tenoris sequentis.

2Augustus Wtory z Bożey Łaski Krol Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazow.

3Żmudzki, Inflan., Kijow., Wołyn., Podol., Podlas.,

4Smoleński, Siewier., y Czerniechow., Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

5Tobie Alexandrowi Bruczanowi na Strycowie Kniahinin:

6skiemu [?] Skarbnikowi Kijow., z Dobr y Osob W. T. Leżących, ruchomych

7y Sum Pienężnych, Władzy Naszey Urzędowey przyskarżo:

8ny, abyś W. T. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. in Loco

9Judiciorum solito, w Miesiącu Naszym Dwunastym Lub Żytom.

10Anno Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Nono, przypa:

11daiących y sądzić się maiących, vel his deficientibus indilate

12proxime subsequentibus, sam osobliwie y zawicie stanął,

13na Instancyą Urodz. Żydowski [?] y Jego Dzierżawca Michała

14na Lisowczyźnie [?] Jaskolskiego [?] Podczaszego y Sędziego

15Pogranicz. Woiewodztwa Kijow., y Urodz. Starościca Kulików:

16skiego Aktorow, ktorzy in herendo Legi, Manifesta:

17tioni, Aresto in Anno Millesimo, Septingentesimo,

18Trigesimo Septimo, Die Sexta Julij in Actis Castren.

19Kijowskich uczynionym, W. T. pozywaią, o Statuicyą

20naprzod Szynkownego [?] Pana Jana Szowaczewskiego [?]

21Szafarza Budy Kropiwienskiey, Dzierżawcy Dobr

22Budy Lisowskiey, tudziesz y Jego Pomocnikow Podda:

23nych Kropiwianskich y Budnikow, Roboczych Sabina

24Starego, Andrzeja Kosenka, Pilipa, Zawryna, Niczy:

25pora, Iwana Cieślowego Brata, ktory za poręką Brata

26swego Cieśli, winien actori Złł. Trzysta, Fedora

27Kosenka, Hryszczenka Kowala, Iwana, Ostapa, Omel:

28ka, Michałka, Hryszka Budnika, Piotra Kozyłkę,

29Łukjana, Wasyla, oraz na teneyas [?] violenter z Budy Lisow:

30skiey przyprowadzonych do Kropiwney, Jakuba Gaba:

31tego z Żoną wychowankę actoris, Łuka Nieczypora,

32kazdego seorsive, wedle Trzymaiących aresztow inne:

33dowanych, iako y Urodz. Bazylego Ostapskiego Podstaro:

34ściego y Pisarza Kropiwianskiego, tudziesz Roboczych

35Iwana Bubryska [?], Łukjana Diaka, Dzierżawcow Zamku

36Lisowskiego, in Anno Millesimo, Septingentesimo, Trige:

37simo Quinto, Die Decima Sexta Septembris, także Are:

38[reklamant:] stow innych

k. 120

1inrodowanych, ktorzy, iako to Licentiosus Pan Sto:

2waczewski [?] Sam źe wyrażonemi Pomocnikami Swoiemi

3in Anno Millesimo, Septingentesimo, Vigesimo Septimo,

4Die Vigesima Maij, czy z swoiego swywolnego umysłu

5czy z Instynktu czyiego, zebrawszy Ludzi Kropiwian:

6skich Poddanych Budzikow, rożnych Ludzi swawolnych

7ze Strzelbą Dzidami, y rożnym orężem, ad Numerum

8więcey Piędziesiąt koni, w Nocy wpierwsze Sny, napadszy

9na Dobra Dziedziczne Actoris Lisowszczyznę y Budę

10Lisowską, obskoczywszy Chałupę Dworską, gdzie Woźnicy

11Dworscy byli, Zapaliwszy kul Słomy, włożyli oknem

12do Izby wołaiąc, gdzie Pan Kulikowski Pisarz nie bę:

13dziemy go żywić, drudzy obskoczyli Chałupę Wasyla

14Skrypczenka, Zaczęli go bić rąbać, Iwana Skrypczen:

15ka, y Innych wszystkich Ludzi na Budzie będących

16iako w Sobie Obductio et Visio w Grodzie Kijowskim Zapi:

17sana Sonat, bili, katowali, iednych powiązawszy z Sobą

18Zabrali, drugich rozpędzili, y pustą Budę uczynili, przy

19ktorymto gwałtownym Naieździe, rożnych fant, Su:

20kien, Żelaz, koni, iako y Ludzi z Długami na Kilkadzie-

21siąt Pięćset Dwadzieścia Sześć, iako w Sobie ma Regestr

22Manifestaciy wyrażony Zabrali, przyczem Buda spu:

23stoszona, Niedziel Sześć wakuiąc Złłch Sześćset Szko:

24dy miała, wraz skomputowaney wszystkiey Summy

25na Złłch Tysiąc Sto Dwadzieścia Sześć y Groszy Osim:

26naście uczynili, y nie kontentuiąc się temi Naiazdami

27y Szkodami w przeszłych Miesiącach, tenże wyż rzeczo:

28ny Szafarz Pan Stowaczewski, Onyska Budzika z Te:

29ny [?] Szafarz Pan Stowaczewski [?], Onyska Budzika z De:

30nyszow [?] Złłch Kilka Dziesiąt odmowił z Bu:

31siecz [?] y z Długami Złłch Kilk Dziesiąt odmowił z Bu:

32dy Lisowskiey na Kropiwniańską, y tenże Rzeczony

33wyrzeczony Pisarz Kropiwniański, Człowieka Li:

34sowskiego Myszczenka na dobrowolney Drodze udwa:

35na Tkaczenka, konia y Pieniądze wziął. Dalsze ostatni:

36ieyszy Urzędy Pana Strabskiego Szafarza WW. Budy

37Kropiwniańskiey, ktory etiam czy sam z Siebie, czy z In:

38formaciy WW. niemaiąc dosyć narzeczonych Swawolnych

39[reklamant:] iquicinAno [?]

k. 120v

1Millesimo, Septingentesimo, Tricesimo Octavo, Die

2Decima Julij, Zastąpiwszy na Drodze dobrowolney w U-

3rocisku [?] Barskiego [?] Pisana [?] Budy Lisowskiey [?] zbił, ska-

4leczył, y tenże pomieniony Arabski [?] in peius postę-

5puiąc in Año Millesimo, Septingentesimo, Tricesimo

6Octavo, Vigesima Sexta Augusti raz grożąc, drugi

7raz bonis verbis namowił, Odawszy Pieniądze, Łuko-

8wi [?] Iszczenkowi [?] Budnikowi Kropiwnianskiemu, aże-

9by szedł na Budę Lisowską, y wszystkich Budni-

10kow z Budy Lisowskiey przemowił y wywiodł, kto-

11ry to actu, na tym niegodziwym postępku złapany

12z ktorego fomentu, aż to Dwanaście Budnikow, y u-

13czynili na Dwa Tysiące Szkody, także owyięcie

14Lasu Lutohoskiego [?] do Possessyi actoris należącego, na Zło-

15tych Trzysta do Budy Kropiwnianskiey wyciętego, nie

16mniey tenże aktor, o oddanie Długu Złł. Trzysta

17Sześćdziesiąt una cum provisione, ktory Zeszły pie[…]

18mowił [?] Xiądz Jakub Kniahininski [?] Scholastyk Łucki

19in Año Millesimo, Septingentesimo, Vigesimo Se-

20cundo apud actorem zaciągnął, a WJ. Pan Chorąży tegoż

21po Bracie swoim rodzonym Zeszłym Xiędzu Scho-

22lastyku, zabrawszy mobilem et immobilem omnem fortu-

23nam, ad tot Requisitiones actoris satisfakcyi nieu-

24czynił, na ostatek in Año Millesimo, Septingentesi-

25mo Tricesimo Nono, Die Decima secunda Januarij

26Roboczego Parobka z Lisowszczyzny [?] na dobrowolney Dro-

27dze idącego z końmi y Sięgiem [?] zabrał, y tegoż Dnia

28Wołow Trzynaście Wielkich actoris, in valore każdy

29Wół po Talerow bitych Dziewiętnaście idących pod Podwo-

30dą potaszową na Drodze dobrowolney w Kropiwney

31po konfundowawszy [?] Urodz. Mikołaja Buderackiego [?] ma-

32iącego dozor tych Wołow, violenter zabrałeś, y w samych

33zagrabionych Wołach, na Złł. Tysiąc, Siedmset, Dwana-

34ście uszkodził, krom przy zaległe w podroży Potaszu

35Złł. Trzysta, in summa skomputowanych violenter

36[reklamant:] Szkod

k. 121

1szkód uczynionych na Złł. Siedm Tysięcy Czterysta

2Dwadzieścia Cztery, y Groszy Osimnaście, na wyż opna:

3czony Termin WW. pozywaią. O stanienie obwinio:

4nych wyrażonych Violatorow, do przysłuchania się

5Winom Karnym pincontinentia Servos [?] Czaro:

6res [?], to iest Wiell. Woiewodztwa Kijow. o satisfakcyą Summ

7skomputowanych, a szkody kątliwszy [?], Szukaiąc [?] Secu:

8ritatem Zdrowia swego od Inwadorow, na ktorym iako

9na zawistym [?], abyś WW. stanowszy na wszystko sądo:

10wnie odpowiadaiące skutecznie się usprawiedliwił. Pi:

11san w Owruczu Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo

12Nono Anno Die Decima Quarta Januarij. de quo Censer[?]

13juxta Mlis [?] Relatio + Woźny ut supra Signavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł i nazwiska z tytułu odczytane bardzo niepewnie (skróty: Podcz. – podczaszy, Stoln. – stolnik).

tenoris sequentis – następującej treści; in Loco Judiciorum solito – w zwykłym miejscu sądów; vel his deficientibus indilate proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, niezwłocznie na najbliższych następnych; in herendo Legi, Manifestationi, Aresto – trzymając się prawa, manifestacji i aresztu; in Actis Castren. – w aktach grodzkich; actoris/actori – powoda/powodowi; seorsive – każdego osobno; violenter – gwałtem; Anno 1737 die sexta Julij – 6 lipca 1737; Anno 1735 die decima sexta Septembris – 16 września 1735.

Pozew króla Augusta III (w tekście „Wtory”? – odczyt niepewny) wpisany w dalszym ciągu wpisu; termin roków na rok 1739.

Licentiosus – swawolny; in Anno Millesimo Septingentesimo Vigesimo Septimo, Die Vigesima Maij – w roku 1727, dnia 20 maja; Actoris – powoda; Obductio et Visio – obdukcja i wizja (oględziny woźnego); Sonat – brzmi; WW. – Wielmożnych.

Linie 27–28 odczytu powtórzone przez niepewność czytania; w rękopisie prawdopodobnie jeden wiersz „ny Szafarz Pan Stowaczewski, Onyska Budzika z De:” oraz „siecz [?] y z Długami Złłch Kilk Dziesiąt odmowił z Bu:” – wymaga weryfikacji.

Millesimo Septingentesimo Tricesimo Octavo, Die Decima Julij – roku 1738, dnia 10 lipca; in peius – na gorsze; bonis verbis – dobrymi słowami (namową); actor – powód; una cum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); apud actorem – u powoda; mobilem et immobilem omnem fortunam – całą fortunę ruchomą i nieruchomą; ad tot Requisitiones – na tyle upomnień; in valore – w wartości; violenter – gwałtownie; in summa – w sumie.

Fragment pozwu/manifestacji o gwałty i szkody (Buda Lisowska, Kropiwna); początek wpisu na poprzedniej stronie.

Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno Die Decima Quarta Januarij – roku 1739, dnia 14 stycznia; de quo … Relatio … ut supra signavit – o czym relacja woźnego, jak wyżej podpisał.

Odczyt końcowych linii pozwu niepewny (silne skróty, ligatury).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17I 1739 woźny Andrzej Zagurski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 14 I 1739) z powództwa Ilinicza [?], podczaszego kijowskiego [?], i innych przeciw Aleksandrowi Druczaninowi Kniahinińskiemu [?], skarbnikowi kijowskiemu, w nawiązaniu do manifestacji i aresztu z 6 VII 1737 w grodzie kijowskim, o stawienie (statuicję) Jana Szowaczewskiego [?], szafarza budy kropiwieńskiej i dzierżawcy budy lisowskiej, oraz jego pomocników – poddanych kropiwieńskich i budników.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 121

1Rella położonego Pozwu na Roki Z. K. od Uro:

2dzonego Sypkajskiego [?] po Urodzonego

3Wiszniowskiego

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Januarij, Siedmnastego Dnia.

6Na Roki Sądowe Ziemskie Woiewodztwa Kijow. Przedemną

7Janem Dawidowiczem [?] Moczulskim Komornikiem [?]

8Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi.

9Stanowszy oczewiście Woźny Woiewodztwa Kijow. y Inszych

10Szlachetny Antoni Bielecki, ktory w moc prawdziwey

11wierney, y skutaczney Rzeczy Swiey, dla zapisania do

12Xiąg Niniejszych, ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż ow

13Roku teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dzie:

14wiątego, Dnia Siedmnastego Januarij, Pozew Ziemski

15Kijow. autentyczny, na Termin teraznie Ziem. Kijow. pisany

16do Rąk Urodz. Antoniego Wiszniowskiego Rozwarteł [?]

17oddał, o oddania onego, od kogo pokoio [?], y zwaliczy [?] spra:

18wie był pisany, prawnie opowiedział, ktorego Pozwu

19tenor sequitur eiusmodi. August Trzeci z Bożey Łaski

20Krol Polski W. X. Lit. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflan:

21Smoleń., Siewier., Kijow., Wołyń., Podol., Podlas., Czernich.

22y Dziedziczny [?]...

k. 121v

1a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Urodz. Antonie

2mu Wiszniowskiemu, z Dobr y zewszystkich gatun[ków]

3Dobr W.T. rzeczy ruchomych y Summ pieniężnych

4przykazuiemy abyś W.T. przed Sądem Naszym Ziem[skim]

5Kijow. sam osobiście y zaraz się stawił, na instancyą Gra-

6Szlachet. y iego Delatora Urodz. Bazylego Synhajewskie-

7go Aktora, który przychylaiąc się do Prawa pltzo [?] W.T. w

8sprawie y akcyi, ato respectu indebite y exa[…] tudzież in-

9dus evocationis, causationisq[ue] Damnoh [?], y o inne preten-

10sye, na Termin wyznaczony pozywa, Sis pariturg [?] Dat[um]

11w Owruczu Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Nono

12Anno, Die Decima Sexta Januarij, de quo Ziens [?] ejusdem

13Mis [?] Lttio [?]. + Antoni Bielecki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

tenor sequitur eiusmodi – treść jego następująca.

W tytule nazwisko powoda słabo czytelne (Sypkajski/Szymkajski [?]).

Koniec pozwu królewskiego (Augusta III, „Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor”) – fragment poprzedniego wpisu (relacji/oblaty pozwu).

Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo Nono Anno, Die Decima Sexta Januarij – roku 1739, dnia 16 stycznia; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; „ato respectu indebite” – zapewne „a to respectu indebite…” – z powodu bezprawnego…; „causationisque damnorum” – i spowodowania szkód (odczyt niepewny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17I 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 16 I 1739) z powództwa Sypkajskiego [?] przeciw Antoniemu Wiszniowskiemu o niesłuszne pozywanie (indebita evocatio), spowodowane tym szkody i inne pretensje.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 121v

1Rel[aci]a położonego Pozwu na Roki Z.K. od Wiel[moż]n[y]ch

2Steckich Kasztell[anów] Kijow. Suk[cessorów] po

3Wiel[moż]n[y]m Xiędzu Kozubskim Officyale

4Metropolii Kijow. y Innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Januarij, Dziesiątnastego [?] Dnia.

7Na Rokach Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Michałem z Bry-

8pola [?] Jedowiczem [?] Trypolskim Zawrz.[?] Mieszkay. [?] Komornik[iem]

9Ziem. Kijow. y Xięgami Nineyszemi Ziemskiemi Kijowsk[iemi]

10Stanowszy osobiście Woźny Wdztwa Kijow. y Innych

11Opatrzny Jerzy Kotkowski [?], iuxta sui verum, ac fide-

12lis Relationis, palam, publice, libereq[ue] acpe[…]su recogno-

13vit. Iż on Roku, Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Ósmego,

14Dnia Siedmnastego Decembris, Pozew Ziem. Kijow. auten-

15tyczny, niżey wyrażonym Pozwanym, in una eademq[ue]

16essentia pisany, odniósł do Dobr Wsi Jędrzejówki, y tam

17ten Pozew Woytowi na zgubie [?] Wielebnych Oyców Ba-

18zylianów Monasteru Krasnohorskiego należący

19oddał, o oddaniu onego, wszystkim Posesorom Dobr

20Jendrzejówki, do którego Interessu regulującymi się

21oponiował, y prawnie publikował, Którego Pozwu

22[reklamant:] Seriestalis [?]

k. 122

1August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski W. X. L. Ruski Prus[ki]

2Mazowiecki Żmudz. Inflan. Smolen. Siewiers. Kijow. Wołyński

3Podol. Podlas. Liwons. y Czernichows. a Dziedziczny Xiąże Saski

4y Elektor. Wielebn. Xiędzu Dedeonowi [?] Korubskiemu [?] Officya:

5łowi Metropolij Kijow. Archimandrycie [?] Bielilow. [?] Krasno:

6horskiemu, tudzież wszystkim Wielebnym Zakonni:

7kom Monastera Krasnohorskiego Reguły Ritus Græco

8uniti Divi Basilij Magni cum assistentia Superiorum de

9Jure debita, iakoteż Urodz. Alexandrowi y Ewie [?] z Szczenie:

10kich seu alijs Nnis Szczeniowskim Małż. Jerzemu y Ma:

11ryannie seu alius Nnis z Szczeniowskich Hudzickim [?]

12Małż. quorumcunq. Nnis Kuszelom [?] Małż. Zięciom

13y Corkom Urodzonych Szczeniowskich, Piotrowi y Zu:

14zannie seu alijs Nnis seu alijs Nnis z Epimachowiczow

15Orzechowskim [?] Małż. Hrodnickim [?] wszystkim, assystencyi

16potrzebuiącym cum assistentia, a nie potrzebuiącym sa:

17mym przez się, Dobr Jendrzejowki Posessorom, z Do[br]

18y z Dobr W. W. Ich ruchomych, y Summ pieniężnych

19W. W. przykazuiemy, abyście W. W. na Sądach Ziem. Kijow.

20w Owruczu w Roku da Bog Tysiąc Siedmset Trzydzie:

21stym Dziewiątym po Świętych Trzech Krolow

22Rzymskich przypadaiących y sądzić się maiących, sami

23osobiście y zaraz stanęli, na Instancyą y do Prawa Sądowego

24y dozo [?] Delatorow, Wielm. Kazimierza y Antoniny

25z Lopatkowskich [?] na Steczance [?] y Kustynie [?] Steckich [?]

26Kasztellanow Kijow. Dymir. Dydowskich [?] Romanowskich [?]

27Kasztellanow Kijow. … Starostow Małż. tudzież Wielm. Alexandra y Ma:

28ryanny z Łopatkowskich na Ordynatyczach [?] Leśnic:

29kich Starostow Żytomir. Małż. Wielm. Jozefa na Wo:

30łoszynie [?] Łopatkowskiego Stolnika Czernichows. Anto:

31niowi Łopatowskiego Dzierżowców [?] Starościców Perlerzyn[?]:

32skiego y Jozefa Dintowskow [?] Starościców …

33Actorow, ktorzy przypozwaią się do Prawa wszelkiego W. W. do

34pokazania Praw Swoich na Dobra Jendrzejowkę słu:

35żących, za ktoremi Dobr tychże Jendrzejowki do Klu:

36cza Makarowskiego należącey insistitis Possessioni

37a w niepokazaniu do ustąpienia z onych, y uczynie:

38nia Kalkulacyi zbranych prowentow, nagrodzenia

39[reklamant:] szkod

k. 122v

1ztąd pochodzących, Summy zas iezeliby się iakowe

2słuszni być należące pokazać miały do podniesie-

3nia Onych, respektem zas angaryzacyi Podda-

4nych, y Onymże Oppresyi uczynienia y Szkod, do

5przysłuchaniay Ziemi prawnych, uczynienia

6satisfakcyi, y Jnne pretensye, iako in Trno Dni-

7krzey [?] oretenus [?] proponowano, tędie pozywaią Sitis

8paribus. Pisan w Owruczu [?] Die Decima Quinta Decem-

9bris, Millesimo, Septingentesimo Trigesimo Octavo

10Anno. de quo pieniężnym [?] Mło Dńo [?] Woźny […] prawdziwego […]

Objaśnienia i tłumaczenia

Dziesiątnastego – odczyt niepewny (zapewne „Dziesiątego” = 10 I 1739 lub inny dzień); sprawdzić.

iuxta sui verum ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – zgodnie ze swoją prawdziwą i wierną relacją jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; in una eademque essentia – w jednej i tej samej treści.

Officyał Metropolii Kijowskiej – sędzia duchowny metropolii (unickiej); Bazylianie – zakon św. Bazylego.

Pozew królewski Augusta III (wpis w toku). Ritus Græco uniti Divi Basilij Magni – obrządku grecko-unickiego św. Bazylego Wielkiego; cum assistentia Superiorum de Jure debita – z należną prawnie asystencją przełożonych; seu alijs Nnis – czyli innymi imionami; quorumcunque Nnis – jakichkolwiek imion; insistitis Possessioni – trwacie w posiadaniu. Wiele nazwisk w środkowej części odczytanych niepewnie.

Tekst końcowy pozwu częściowo łaciński: Die Decima Quinta Decembris, Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo Anno – dnia 15 grudnia 1738 roku; sitis paribus – stawcie się pospołu (formuła pozwu); oretenus – ustnie.

Ostatnia linia z formułą o woźnym odczytana bardzo niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10I 1739 woźny Jerzy Kotkowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 15 XII 1738) z powództwa sukcesorów Steckich, kasztelanów kijowskich, przeciw ks. Gedeonowi [?] Kozubskiemu [?], oficjałowi metropolii kijowskiej, i zakonnikom monasteru o okazanie praw do dóbr Jędrzejówka należących do klucza makarowskiego, a w razie ich braku o ustąpienie z nich, rozliczenie prowentów i nagrodzenie szkód.