Akty 161–200

Transkrypcja

k. 157

1MENSIS MARTIUS

2Relacya na Sądy Grodzkie

3Kijowskie od Wiel. JmPana

4Trzeciaka Pisarza Grodzkie[go]

5Żyt. po Wiel. JmPana Skore:

6niowskiego [?] Podczasz. Trębowel. [?]

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

8Miesiąca Marca Wtorego Dnia.

9Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich

10Przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

11Namiesnikiem protunc Akt Ziemskich Kijowsk.

12y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi

13Stanowszy oczewiście Woźny Generał woie:

14wodztwa Kijow. y Innych Opatrzny Chwedor

15Dowczenko [?] wmoc prawdziwey wierney y

16skuteczney relacyi dla zapisania do Xiąg

17ninieyszych zeznał. Iż on Roku teraźnieysz

18szego Tysiąc, Siedmset Trzydziestego Dzie

19wiątego die Secunda Martij Pozew Grodzki

20autentyczny odniosł do dobr wsi Pokalewa

21y tam ten Pozew we dworze tameyszym

22położył, o położeniu onego od kogo przeciw kogo [?]

23y wiakiey sprawie by był pisany opowie

24dział y prawnie publikuiąc do wiadomości

25przywiodł którego Pozwu tenor iest takowy

26[reklamant:] Joret [?]

k. 157v

1Josef z Potoka na Stanisławowie Zygstwie [?] Za:

2rarkim [?] Brodach y Niemirowie Potocki Woie:

3woda y Generał Ziem Kijowskich Warszawski

4Matyński [?] Leżayski etc. Starosta Wiell. Imci

5Panu Michałowi Szczeniowskiemu [?] Podczaś[...]

6Drzewowell. [?] Sędziemu Grodz. Żytt. z osoby y ze

7wszystkich generaliter Dobr wmci leżących rucho:

8mych y Summ pieniężnych przykazuię powa:

9gą Mnie i władzą moią Woiewodzińską aby ś:

10wmc przedemną samym lub Sądem moim

11wmc przedemną samym lub Sądem moim [?]

12Grodzkim Gett. Wdztwa Kijow. na Rokach

13Grodz. Kijow. w Żytomierzu przypadaiących vel

14his deficientibus in aliis proxime subsequen:

15tibus Sam osobiście y zawicie stanoł, na In:

16stancyą Instygatora Sądowego y Iego Delatora

17Wiell. Andrzeia Trzciańskiego [?] Miecznika Czernichows.

18Pisarza Grodz. Żytt. Aktora ktory przychyla:

19iącsię do Prawa Postto Asekuracyi od wmci

20daney y samey słuszności iak prędko zna:

21lezc mogł wyżey wyrażoną Asekuracyą

22o ktorey wmc bardzo dobrze wiesz wypu:

23ściwszy [?] z rąk Actoris wiedziałeś a tak zaraz

24pozywa na termin wyznaczony do odda:

25nia wyrażoney specifice Summy w Asseku:

26racyi od wmci Actori daney wraz z prowi:

27zyą, tudzież do nadgrodzenia szkod z tąd

28pochodzących na ktorym terminie aby ś

29wmc stanoł y na wszystko sądownie odpo:

30wiadaiąc skuteczniesię usprawiedliwił Pisan

31[reklamant:] w Żytt.

k. 158

1w Żytomi[rzu] Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestę:

2go Dziewiątego Die Vigesima Prima Februarij

3za ktorym to Pozwem on mianowany Woźny

4Rok y Termin Stronom obom Powodowey y

5Pozwaney według prefixij w pozwie wyrażoney

6Stanowie[nia] się ku rozprawie prawney zawitÿ

7złożył y naznaczył de quo praesens ejusdem mittis

8Relatio X Chwedor Dowżenko woźny pisac

9nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Martius – miesiąc marzec; protunc – podówczas; die Secunda Martij – dnia 2 marca; tenor – brzmienie.

Numer marginalny trudny do odczytania („63tio”?); tytuł mówi o sądach grodzkich, choć wpis w księdze ziemskiej.

Pokalew – wieś w pow. owruckim, woj. kijowskie (dziś Pokaliw, obw. żytomierski) [?].

Fragment pozwu (citatio) wojewody kijowskiego Józefa Potockiego przed sąd grodzki; linia „wmc przedemną samym lub Sądem moim” w rękopisie występuje raz – druga linia to w istocie „Grodzkim Gett. Wdztwa Kijow.”; zapis wyżej uproszczony – por. obraz.

vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; Actoris – powoda; Actori – powodowi; specifice – szczegółowo; generaliter – ogólnie; Postto (Postanowienia?) – skrót niepewny.

Gett. – Generalnym [?]; Wdztwa – Województwa; Żytt. – Żytomierskiego; Wiell. Imci – Wielmożnemu Jegomości.

Die Vigesima Prima Februarij – dnia 21 lutego (1739).

de quo praesens ejusdem mittis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż (woźnego) jest przesłana; „X” – znak krzyżyka woźnego niepiśmiennego.

Żytomi[rzu] – skrót w rękopisie „Żytom.”, Żytomierz.

Streszczenie

2III 1739 woźny Chwedor Dowżenko (Dotszczenko [?]) zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie z powództwa Andrzeja Trzeciaka, pisarza grodzkiego żytomierskiego, przeciw Skoreniowskiemu [?], podczaszemu trembowelskiemu [?], o oddanie sumy wyszczególnionej w asekuracji danej powodowi, wraz z prowizją i nagrodzeniem szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 158

1Relacya na Sądy Grodzkie Kijowskie:

2od Wiel. JchmWw Panow Woynow

3Sędziow Rzeczyckich Matt y Innych

4po Wielebny Konwent Czarnobyl:

5ski y Owrucki,

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego,

7Miesiąca Marca Piątego Dnia,

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Prze:

9demną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

10Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem. Genera

11łu Wdztwa Kijowskiego, y Xięgami ninieysze

12mi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy ocze:

13wiscie Woźny Generał Wdztwa Kijowskiego

14y Innych Szlachetny Antoni Bielecki w moc

15prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi

16swoiey iawne ustne y dobrowolne zeznał.

17Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset,

18Trzydziestego dziewiątego Miesiąca Februarij

19[reklamant:] Piątego

k. 158v

1Piątego Dnia Pozew Grodzki Kijowski na Membra:

2nie Grodzkim Zettu Wdztwa Kijowskiego pisany od:

3nosił do Dobr wsi Jaczkiewicz [?] y tam ten Pozew we

4Dworze na stole położył o położeniu onego od Ko:

5go po Kogo y wiaky [?] by sprawę pisany był opo:

6wiedział y prawnie publikując do wiadomości

7podał pisany ten Pozew był de tenore tali Jo:

8zef z Potoka na Stanisławowie Krystwie [?] Ba:

9rze [?] z Potoka na Stanisławowie Potocki Woie:

10waskim [?] Brodach y Niemirowie Potocki Woie:

11woda y Generał Ziem Kijowskich Warszawski

12Smatyński [?] Leżayski Żytomirski ettc Starosta

13Przewielebnemu w Bogu Imci Xiędzu Tomaszo

14wi Lazarowiczowi Przeorowi Konwentow Fran

15nobylskiego [?] y Owruckiego, niemniey Wielebne:

16mu w Bogu Imci Xiędzu Anzelmowi Rytkowskie:

17mu Wikaremu Konwentu Owruckiego totique

18communitati wyz specyfikowanych Konwen:

19tow ordinis Pdicatorum cum assa quanta cui com

20petierit de Iure debita, Powagą Iego Krolew. Mści

21a władzą moią Woiewodzinską qua in hac parte

22Fungor przykazuię abyście tomsc [?] przedemną

23samym lub Sądem moim Grodz. Kijow. na Ro:

24czkach Grodz. Zettu Wdztwa Kijow. Anno Pnti

25Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono

26w Żytomierzu in Martio przypadaiących y Są:

27dzić się maiących vel his deficientibus in alys

28proxime Subsequentibus sami osobiście y za

29wicie Staneli Na Żałobę y prawne poparcie

30Wielm. JchmPanow Konstantego y Bogumiły

31z Trypolskich primo Frechowskiey [?] Podstoliny

32Starodubowskiey secundo ad Pnens Woyniney

33Sędziny Rzeczyckiey Woynow Małż, Jana y

34Konstancyi de Trypolskie wierzeyskich [?] Komor

35[reklamant:] nikow

k. 159

1ników Granicznych Kiiow. Matt. Antoniny itidem

2de Trypolskie primo Krywickiey Komornikowey

3Graniczney y Horodniczyney Kiiow. Secundo in post

4voto Bartkowskiey Cześnikowey Wiskiey [?] porostu

5tey wdowy Jerzego y Maryanny z Trypolskich

6Liplanskich [?] Łowczych Latyczow. Matt. y Innych

7Sukcessorow między Wiełł. JmPana Jana Try-

8polskiego Miecznika Lidzkiego cum assistentia

9cuivis indigenti de iure incumbenti Aktorow

10ktorzy przychylaiąc się do Prawa Pospolitego

11y słuszności Wmw pozywaią oto Iż wmsc Bo-

12gliwie [?] wmść Wielebny w Bogu Pątkowski

13wikary Konwentu Owruckiego Ordinis Prędi-

14catorum wiedząc dobrze iż Jeden Przeor tak in

15antecessum iako et ad p[rae]sens Konwentow Czar-

16nobylskiego y Owruckiego extabat et existit

17ejusq[ue] dispositioni omnes causae adquemvis

18p[ro]ventus per quemvis satisfactio apud quemvis

19repetitio subiacebat et spectabat qua spe-

20ctata unius dictor[um] Conventuum prioris pote-

21state gdy Wiełł. Swiętey Pamięci JmPan Jan

22Trypolski Miecznik Lidzki moderno[rum] actor[um]

23Antecessor pia legata Testamentem między

24Wiełł. Michała Trypolskiego Pisarza Ziemskiego Kiiow.

25videlicet Summę Dwa Tysiące złł. na Obydwa

26Konwenty Czarnobylski y Owrucki naznaczoną

27subsecutus varias transactiones ad manus

28et quietationes Przewielebnego w Bogu JmXiędza

29Xiędza Waranowskiego [?] protunc Prioris p[rae]misso-

30rum Conventuum oddał rzetelnie wyliczył

31et stante vita sui in omni satisfecit cało Ka-

32[reklamant:] ż[?]

k. 159v

1ty mrem et Personam tegoż Wiell. między Imċi

2Pana Jana Trypolskiego Miecznika Lidzkiego

3od Imċi Xiędza Waranowskiego dane obszerniey

4edocent y gdy dyspozycya czyli percepstaci in

5Conventibus przez Przeorow y Wikaryuszow zosta

6wione [?] ktorych omnino urgetur Comportatio)

7dostateczniey remonstrabunt. A zatym A:

8ctores inhaerendo Quietationibus in causa prae

9missa Antecessori suo servientibus nec non Ma:

10nifestationi eo nomine factae Wmu ante omnia

11pro comportatione dyspozycyi czyli percepta:

12row konwentow obydwoch osobliwie sub ante

13prioratu Imċi Xiędza Waranowskiego z ktorych

14by satisfactio praemissae legationis patere mogła

15tum subsecutorum inter antecessores Vestri

16et actores in quovis subsellio Decretorum praecipue

17Tribunalitiorum aliarum transactionum nec non

18restitutione assecurationum per Antecessorem

19Actorum Religiosos et Admodum Reverendo

20Waranowski datarum in Conventu Czarnobylien

21si adveniendarum tum poenis ratione post

22acquietatum negotium indebitae vexae solutio

23nis mille Marcarum Pott. orestytucyi prze:

24branych summy wraz z prowizyą y o inne

25pretensye in Termino Termini oretenus

26remonstrowane wyspecyfikowani Akto

27rowie Wmu pozywaią albo raczey ad para

28tam Vestri inscriptionem inhaerendo re

29vera w pozostałych po Antecessorach swoich

30papierach wynaydzionym Dokumentom

31[reklamant:] przypozywaią

k. 160

1przypozywaią Actis parituri Terminum atten:

2taturi et ad Præmissa judicialiter responsuri

3Datum w Zytomierzu Roku Tysiąc Siedmset

4Trzydziestego Dziewiątego die Vigesima Tertia

5Februarij de quo præsens ejusdem ministerij

6lis Lett.o X Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny niepewny: odczyt „62do”, cyfra druga może być też inaczej – sprawdzić.

Matt – zapewne skrót nazwy (Matt[...]) lub „Matki”; JchmWw – Jaśnie/Jegomościów Wielmożnych; Wdztwa – Województwa; pro tunc – na ten czas; Akt Ziem. Generału – aktów ziemskich (namiestnik); Wiel. – Wielmożnych/Wielebny.

Sędziow Rzeczyckich – sędziów (ziemskich) rzeczyckich, pow. rzeczycki (woj. mińskie).

de tenore tali – tej treści; totique communitati – i całemu zgromadzeniu; ordinis Praedicatorum – zakonu kaznodziejskiego (dominikanów); cum assa quanta cui competierit de iure debita – z należną według prawa asystencją, jaka komu przysługuje; qua in hac parte fungor – którą w tej mierze sprawuję; Anno praesenti 1739 – roku bieżącego 1739; in Martio – w marcu; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo w razie ich niedojścia na następnych najbliższych; primo/secundo ad praesens – pierwszym/drugim obecnie (małżeństwem).

Pozew wystawiony w imieniu Józefa Potockiego, wojewody kijowskiego (jako starosty grodowego), na roczki grodzkie żytomierskie w marcu 1739.

Fragment pozwu (dalszy ciąg wpisu z poprzedniej strony); u góry strony nieczytelny znak (ołówkiem?) – pominięto.

Matt. – Mattonis/Matronae? (prawdopodobnie „Małżonków”); cum assistentia cuivis indigenti de iure incumbenti – z asystencją przysługującą prawnie każdemu potrzebującemu; Ordinis Praedicatorum – zakonu kaznodziejskiego (dominikanów); tak in antecessum iako et ad praesens … extabat et existit – tak dawniej, jak i obecnie był i jest [przeorem]; ejusque dispositioni omnes causae … subiacebat et spectabat – jego dyspozycji podlegały i należały wszystkie sprawy, dochody, zaspokojenia i dochodzenia; qua spectata unius … prioris potestate – zważywszy na władzę jednego przeora obu konwentów; moderni actoris antecessor – poprzednik obecnego powoda; pia legata – pobożne zapisy; subsecutus varias transactiones … et quietationes – w następstwie różnych układów i kwitów; protunc Prioris praemissorum Conventuum – ówczesnego przeora wymienionych konwentów; stante vita sui in omni satisfecit – za życia swego we wszystkim zadośćuczynił.

Fragment pozwu (citatio) zakonników przeciw osobie pozwanej („Wmu”), w sprawie legatu i rozliczeń konwentów, m.in. czarnobylskiego, z czasów przeorstwa ks. Waranowskiego.

edocent – wykażą; omnino urgetur Comportatio – usilnie domaga się złożenia (dokumentów); remonstrabunt – wykażą; Actores inhaerendo Quietationibus … – powodowie, opierając się na kwitach w tej sprawie służących ich poprzednikowi oraz na manifestacji w tej sprawie uczynionej.

ante omnia pro comportatione – przede wszystkim o złożenie; sub antiprioratu – za przeorstwa; satisfactio praemissae legationis – wypełnienie wspomnianego legatu; tum subsecutorum … Decretorum praecipue Tribunalitiorum aliarum transactionum – oraz zapadłych między poprzednikami Waszymi a powodami w jakimkolwiek sądzie dekretów, zwłaszcza trybunalskich, i innych ugód.

restitutione assecurationum … in Conventu Czarnobyliensi – zwrot zabezpieczeń danych przez poprzednika powodów, zakonnika i przewielebnego Waranowskiego, w konwencie czarnobylskim; poenis ratione … indebitae vexae – kary z powodu niesłusznego nękania po załatwieniu sprawy; mille Marcarum Pott. – tysiąc grzywien potocznych; in Termino Termini oretenus – w terminie ustnie; ad paratam Vestri inscriptionem inhaerendo revera – opierając się na gotowym zapisie Waszym.

Odczyt „percepstaci”, „zostawione [?]” i „sub ante prioratu” niepewny.

Actis parituri Terminum attentaturi et ad Præmissa judicialiter responsuri – aby stawić się przed aktami, pilnować terminu i na powyższe sądownie odpowiedzieć.

die Vigesima Tertia Februarij – dnia 23 lutego [1739].

de quo praesens ejusdem ministerii … ut supra scribendi ignarus – o czym obecny [dokument] tegoż urzędu …, woźny jak wyżej, pisać nieumiejący, [stawia] krzyżyk; „lis Lett.o” – odczyt niepewny, zapewne zniekształcone „literis” lub skrót podpisu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5III 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy grodzkie kijowskie (z 23 II 1739) z powództwa Wojnów, sędziów rzeczyckich, matki i innych przeciw konwentom dominikanów czarnobylskiemu i owruckiemu, zwłaszcza ks. Piątkowskiemu, wikariuszowi owruckiemu, wbrew temu, że oba konwenty miały jednego przeora, któremu przysługiwała dyspozycja we wszystkich sprawach.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 160

1Relacya Prorogacyi w Sprawie Uro:

2dzonego Jegomości Pana Jerzego

3Gałeckiego wydaney

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Marty Szóstego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijow

7skiego Przedemną Stefanem Zwyhowa [?] Wyhow

8skim Namiesnikiem protunc Akt Ziemskich

9Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi

10Stanowszy Oczewiście Woźny Generał Wdztwa

11Kijow. y Innych opatrzny Ignacy Romadzki [?]

12in vim sui veri ac fidelis Relationis palam

13publice libereq ac per expressum recognovit Iż on

14Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzydzie

15stego dziewiątego die Quinta Marty Prorogacyą

16od Urzędu Ziem. Kijow. wydaną odniosł do Dobr

17wsi Serkowszczyzny [?] y tam tę Prorogacyą Wiel.

18Imci Panu Lubienieckiemu Miecz. Nowogrodz.

19we dworze na stole położył o oddaniu y położe

20niu oney od kogo et in quo negotio pisana

21była opowiedział y dowiadomości przywiodł,

22ktorey est tenor takowy Maiący Dedowierz [?] 2

23[reklamant:] Tryp[olu] [?]

k. 160v

1Trypola na Łaskach y Skorodnym Trypolski Podsę:

2dek Ziemski Ztłu Wdztwa Kijowskiego Oznaymu:

3ię ninieyszym Listem moim Prorogationis Każ:

4demu komu o tym wiedzieć należy Iż Ja Vigore

5Decretu sądu swego Roku Tysiąc Siedmset Trzy-

6dziestego Dziewiątego Miesiąca Januarij Dwu:

7dziestego Trzeciego Dnia na Kadencyi w pierwszy

8poniedziałek po nowym Lecie reassumowaney

9ferowanego, na affectacyą y Prawną rekwizy:

10cyą Urodz JmPana Jerzego Gateckiego Strony

11Powodowey ad executionem pomienionego De:

12kretu między tymże Urodz JmPanem Jerzym Ga:

13teckim a Wiell JmPanem Janem Lubieniecki[m] [?]

14Miecznikiem Nowogrodzkim ferowanego pro expediendâ [?]

15Dobr wsi Sierkowszczyzny reinductione & [?] tra:

16ditione niemogąc niemogąc nullatenus dla na:

17stępuiących y tegoż samego czasu ex ultima Pro:

18rogatione odemnie przypadaiących Executio:

19nis Actus do Dobr wsi Sierkowszczyzny pro

20die sexta Martij exsicae [?], więc eundem Executio:

21nis Decreti Terminum ad diem octavam Apri:

22lis Anni Praesentis odraczam y Prorogacyę conser:

23vando Partibus Terminum peremptorium

24Praesentis prorogationis vigore in cujus melio:

25rationem ratihabitionem ręką moią włas:

26ną podpisuię. Datt w Bołotnicy [?] Roku Tysiąc

27Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego die secun:

28da Martij. U tey Prorogacyi podpis ręki włas:

29ney JmPana Macieja z Trypola Trypolskiego Podsędka

30Ziemskiego Wdztwa Kijowskiego mpp. Za ktorąto

31położoną Prorogacyą On mianowany Woźny

32[reklamant:] Roku

k. 161

1Rok y Termin Stronom obom Powodowey y

2Pozwaney według prefixyi w oney że wyraźo-

3ney złożył y naznaczył de quo praesens eidem

4Mittis Relatio x Woznego ut supra scribendi [?] wyznany [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Namiesnik protunc Akt Ziemskich – ówczesny namiestnik (zastępca) urzędu akt ziemskich kijowskich; Wdztwa – Województwa.

in vim sui veri ac fidelis Relationis palam publice libereq ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

die Quinta Marty – dnia 5 marca; et in quo negotio – i w jakiej sprawie; est tenor takowy – której treść jest taka.

Miecz. Nowogrodz. – Miecznikowi Nowogrodzkiemu.

Ztłu Wdztwa – zapewne „Ziemski Wojewódstwa”; Wdztwa = Województwa; Wiell. = Wielmożnym; mpp. = manu propria (własnoręcznie).

Prorogationis – prorogacji (odroczenia terminu); Vigore Decretu – na mocy dekretu; ad executionem – do wykonania; pro expediendâ … reinductione et traditione – dla przeprowadzenia ponownego wwiązania i przekazania dóbr; nullatenus – w żaden sposób; ex ultima Prorogatione – z ostatniej prorogacji; Executionis Actus – akt egzekucji; pro die sexta Martij – na dzień 6 marca; eundem Executionis Decreti Terminum ad diem octavam Aprilis Anni Praesentis – tenże termin egzekucji dekretu na dzień 8 kwietnia roku bieżącego; conservando Partibus Terminum peremptorium – zachowując stronom termin zawity; Praesentis prorogationis vigore – mocą niniejszej prorogacji; in cujus meliorationem ratihabitionem – dla lepszego tego potwierdzenia.

Data prorogacji: 2 III 1739; Kadencja z dekretem: 23 I 1739.

de quo praesens eidem … Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego (jak wyżej) do zapisania; zakończenie formuły niepewne.

relacja woźnego o doręczeniu pozwu i wyznaczeniu terminu stronom powodowej i pozwanej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6III 1739 woźny Ignacy Romadzki [?] zeznał relację o doręczeniu 5 III 1739 prorogacji wydanej przez urząd ziemski kijowski w sprawie Jerzego Gałeckiego; prorogację położył w dworze we wsi Serkowszczyzna [?] Lubienieckiemu, miecznikowi nowogrodzkiemu.

Transkrypcja

k. 161

1Manifestacya Wielebnego JmXię-

2xiędza Bokowskiego Namiesnika

3Archimandryi Owruckiey przeciwko

4Wiel. JmPanu Olizarowi Stol-

5nikowi Kyowskiemu.

6Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

7Miesiąca Marca Dziewiątego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kyowskie-

9go Przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

10Namiesnikiem protunc Akt Ziem. Kyowskich

11y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kyowskiemi,

12Comparens prsltr Wielebny w Bogu JmscXiędz

13Michał Bokowski ordinis Sancti Basilij magni

14Namiesnik y Prokurator causarum Archiman-

15dryi Zaruczayskiey Owruckiey suo et totius

16communitatis ejusdem Monasterij Owrucen-

17sis nomine na przeciwko Wiel. JmPanu Józefowi

18Wołczkiewiczowi Olizarowi Stolnikowi Ki-

19jowskiemu swiadczy y manifestuie się o to.

20Iż lubo Dekretem Sądu Ziemskiego Kyowskiego

21Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewią-

22tego die vigesima Sexta Januarij na Kaden-

23cyi w pierwszy Poniedziałek po nowym Le-

24cie w Owruczu agitującey się między Wiel.

25Jmscią Xiędzem Andrzejem Biernickim [?] Archi-

26[reklamant:] mandrytą

k. 161v

1mandrytą oworuckim Aktorem z iedney a Wiell.

2JmPanem Jozefem Olizarem Stoll. Kijowskim

3Pozwanym z drugiey strony stałym ytenowa:

4nym nakazano iest aczeby tak strona Pozwana

5Poddanych z dobr strony Powodowey zepe:

6lier y Litek do dobr strony Pozwaney ad Tra-

7ctum Korostessowa należących wsiow Sto:

8dorka [?] y Bilkowice Videlicet roboczych Osta:

9pa Pinczuka [?] Chwedora y Lewka Karpenkow

10zbiegłych tam byłem osiadłych y przez stronę

11Powodową Areßtem urzędownie innodowa

12nych na Terminie Dzisieyßym z Dekretu

13wyżey de actu specyfikowanego oznaczonym

14wydał lub tez super non existentiam onych

15in Tractu Korostessowa y iako areßt nie za

16szedł odprzysiągł się, że iednak wiell. JmPan

17Stoll. Kijow. contraveniendo in omni puncto

18wyz rzeczonemu Dekretowi ani poddanych,

19o ktorych orta quaestio podług Prawa in Ter.no

20hodierno Decreto praefixo nie wydał et sup. non

21existentiam nieprzysiągł Przeto Comparens

22insistendo Sententiae Judicij Terrestris Kijov.

23evincendo proprietatem pomienionych

24Poddanych prosił mnie Urzędu o przydanie

25Woźnego Generała ad rotulandam [?] Jura

26menti rotham, a tak Ja Urząd spectata su-

27pra specificati Decreti Sententia annuen

28do affectationi Comparentis Woźnego Genera-

29ła opatrznego Kondrata Zbrożewskiego [?] przyda

30[reklamant:] łem

k. 162

1Tem circa quam additionem Wielebny w Bogu

2JmPan Xiądz Bokowski [?] Prokurator Generalis causarum

3Monasterij Owrucens. proprietatem wyż mianowa

4nych Poddanych in eam Iuramenti Rotham Ja

5Michał przysięgam Panu Bogu wszechmogącemu

6w Troycy Swiętey Jedynemu na tym. Iż Sobodcy [?] O:

7stap Pniczuk [?] z Dóbr Repelicz [?] do wsi Biłkowice [?]

8Chwedor y Lewko Karpenki z Dóbr Liteł [?] y Osta:

9pów [?] do Dóbr Horodka zbiegli są własni dziedzi

10czni Dobr pomienionych y Monasterowi Owru

11ckiemu Zarudayskiemu [?] wydani bydź powin:

12ne na czym iako sprawiedliwie przysięgam

13tak mi Panie Boże dopomoż y niewinna mę

14ka Chrystusa Pana. po ktorym wykonanym

15Iuramencie tenże Comparens prosił mnie

16Urzędu do przydania woznego dla publiko

17wania winy Banicyi wieczney na Stronie

18to iest Wielm. Obrazce [?] Stolniku Kijow. Dekre

19towi wyż de actu wyrażonemu sprzeciwia

20iącey się y tak Ja Urząd annuendo affectatio

21ni Partis, a bardziey respiciendo Dekretu Sądu

22Ziemskiego Kijowskiego Woznego Generała

23Opatrznego Kondrata Skrolewskiego [?] przyda

24tem ktory additus satisfaciendo muneri suo

25in loco publicationum solito alta et sonora

26voce super Parte conniventa coram Actis Ca

27strensibus Kijoviensibus in praesentia Urodz.

28Joachima Kropowskiego [?] Jana Białockiego

29y Innych JchMciow ad acta eadem comparentium

30vigore Dekretu Sądow Ziemskich Kijowskich

31obwołał et de loco publicationis rediens

32o tym że swoią prawdziwą uczynił y zeznał

33[reklamant:] Relacyą [?]

k. 162v

1Relacyą y prosili, tak Comparens swoiey Ma:

2nifestacyi iako y Woźny swoiey Publikaty

3Relacyi o przyięcie y do akt zapisanie co y

4otrzymali Xiędz Michał Bokowski [?] ordinis

5Divi Basilij Magni Namiesnik Owrucki mp

6X: Kondrat Zbroiewski [?] Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

prsltr – personaliter, osobiście; ordinis Sancti Basilij magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); causarum – w sprawach; suo et totius communitatis ejusdem Monasterii Owrucensis nomine – w imieniu swoim i całego zgromadzenia tegoż monasteru owruckiego; protunc – natenczas; die vigesima Sexta Januarij – dnia 26 stycznia.

Archimandria Zaruczajska Owrucka – monaster bazyliański w Owruczu (dziś Owrucz, Ukraina).

Stoll. Kijow. – stolnikiem kijowskim; ad Tractum – do klucza (włości); videlicet – mianowicie; innodowanych – obłożonych (aresztem); de actu – wyżej określonego; super non existentiam – na to, że nie ma ich; contraveniendo in omni puncto – sprzeciwiając się w każdym punkcie; orta quaestio – powstał spór; in Termino hodierno Decreto praefixo – w dzisiejszym terminie dekretem wyznaczonym; insistendo Sententiae Judicii Terrestris Kijoviensis – opierając się na wyroku sądu ziemskiego kijowskiego; evincendo proprietatem – dla wykazania własności; ad rotulandam [?] Juramenti rotham – do odebrania roty przysięgi; spectata supra specificati Decreti Sententia annuendo affectationi Comparentis – zważywszy wyrok wyżej opisanego dekretu, przychylając się do żądania stawającego.

Korostessów – Korostyszów; nazwy wsi Stodorka [?], Bilkowice niepewne.

Tem circa quam additionem – przy tym zaś dodaniu (przydaniu); Prokurator Generalis causarum Monasterij Owrucensis – prokurator generalny spraw monasteru owruckiego; proprietatem – własność (poddanych); in eam Iuramenti Rotham – według tej roty przysięgi.

annuendo affectationi Partis – przychylając się do żądania strony; respiciendo – mając wzgląd na; satisfaciendo muneri suo – czyniąc zadość swemu obowiązkowi; in loco publicationum solito alta et sonora voce – w zwykłym miejscu ogłoszeń głosem donośnym i dźwięcznym; super Parte conniventa – na stronie uchylającej się (sprzeciwiającej się); coram Actis Castrensibus Kijoviensibus – przed aktami grodzkimi kijowskimi; ad acta eadem comparentium – stawających do tychże akt; vigore Dekretu – na mocy dekretu; de loco publicationis rediens – wróciwszy z miejsca ogłoszenia.

Banicya wieczna – kara banicji wiecznej ogłaszana przez woźnego na stronie niestosującej się do dekretu.

ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianin); Namiesnik Owrucki – namiestnik owrucki; mp. – manu propria (ręką własną); X: przed imieniem woźnego oznacza znak krzyża (podpis niepiśmiennego).

Streszczenie

9III 1739 ks. Michał Bokowski, namiestnik i prokurator archimandrii owruckiej, zamanifestował (woźny Kondrat Zbrożewski [?]) przeciw Józefowi Olizarowi, stolnikowi kijowskiemu, o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego z 26 I 1739, wydanego w Owruczu w sprawie archimandryty ks. Andrzeja Bienieckiego z pozwanym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 162v

1Manifestacya Urodzonego

2Imci Pana Rafała Hallera

3Pisarza Budy Hołubiowskiey

4de diligentia sui uczyniona

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego

6Miesiąca Marty Dziewiątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijow-

8skiego Przedemną Jerzym Gałeckim [?] Namie-

9snikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich

10y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskie-

11mi Comparens personaliter Urodz. ImPan

12Rafał Harler Pisarz Budy Hołubiowskiey

13prospiciendo integritati suae żeby ni futuro

14iakowe nienastąpiło Detrimentum et prae-

15judicium solenniter de diligentia sui świad-

16czy manifestuie y protestuie się in eum

17Sensum Iż co modernus Comparens maiąc

18sobie Konkredytowane Regestra Budy Hołu-

19biowskiey od Wielm. ImPana Wawrzyńca [?]

20Podkamera Stoł. Inflanskiego czas gene-

21ralna Dyspozycya y superintendencya

22[reklamant:] pomienioney

k. 163

1pomienioney Budy y Dobr Hołubijowicz [?] Wiell[mo]

2niegdy Swiętey Pamięci Franciszka Ianowicza Puł

3kownika Iego Krolewskiey Mości władzy podległa

4czyli per commissum od tegoz Wiell[mo] Stolnika

5Inflanskiego Pryncypała Comparentis zlecona

6ktory Wiell[mo] Imsc Pan Ianowicz ex divina prae:

7destinatione w Dobrach Xawerowie Ichmw

8Xięży Iezuitow Owruckich in provisis Datis de

9hac Luce anno nunc pridem elapso Millesimo

10Septingentesimo Trigesimo Octavo arreptus

11w odległych a sua natione kraiu mieniał exe:

12cutorem ktoryby ultimis według Chrześcian

13skich Obrządkow pio opere sepet obsequiis tylko

14modernus Comparens ex pio rectitudinis suae Cor

15de według obrządku Kościoła Bozego propossesui [?]

16w Kościele Wielebnych Ichmw Xięży Dominikanow

17ciało depozyt uczynił że zas pozostałe ruchomo

18ści zaraz po smierci Rejestrowane hucusq[ue] in de:

19posito sine ullius [?] niczyiego requisitione u ni

20nieyszego Comparenta zostawały te wszystkie

21ex tenerritudine [?] conscientiae suae żeby przez

22czas długi lezące corruptione non consumantur

23ad Acta praesentia komportowawszy prosił mnie

24Urzędu do przydania woznego do Prezenty y

25okazowania onych, a tak Ia Urząd obediendo

26Legi annuendoq[ue] affectationi Comparentis wo:

27znego Generała Spatnnego [?] Kondrata Ekro:

28lewskiego [?] do takowania [?] rzeczy Regestrem opi:

29sanych przydałem ktory in praesentia Urodzonych

30[reklamant:] Ichmw

k. 163v

1Jchmciów Panów Joachima Czopowskiego y Jana Bia-

2łockiego y Innych Jchmciów do Kancellaryi dla Spraw

3swoich przybyłych. Primo Sukmeń wierzchniy y Ku-

4ntusz [?] Ponsowy po francuzku robione przynoszone

5z guzikami Sukiennemi we zł. Poł. Czterdzie-

6stu, Secundo Parę sukien Turkusowych Starych

7z guzikami Sukiennemi we zł. Poł. Szesnastu

8Tertio Pludry zamszowe Stare we zł. Poł. Dwoch

9Quarto Sukmanę wierzchnią Karazyiową [?] Starą

10nicowaną barankami czarnemi wytarte-

11mi podszytą we zł. Poł. Osmiu Quinto Brzu-

12szkow [?] Szlaczkow białych dymowych dwa we zł. Poł.

13Czterech Sexto Czapkę zieloną Sukienną czarnym

14Piesakiem obłożoną Lisem podszytą ponoszoną

15we zł. Poł. Czterech Septimo Szpad dwie z gi-

16fesami mosiężnemi iedną z drotem srebrnym

17we zł. szesnastu, drugą z drotem mosiężnym

18we zł. Poł. osmiu, Kordelas Stary w skurę obszy-

19ty we zł. Poł. Pięciu, Kapelusz Stary prosty we zł.

20Poł. Jednym Butów parę Juchtowych niemi-

21eckich Starych we zł. Poł. Dwoch Pantofle sta-

22re w Groszach Trzech Pistoletow parę z ka-

23pturkami mosiężnemi pokrowcami y czap-

24prakiem zielonemi Turinkowemi we zł. Poł.

25Dwudziestu czterech Pierzynkę w drylich na-

26bypaną y poduszkę niewielką także we zł. Poł.

27Czterech Niedzwiednicę starą wytartą we zł.

28iednym Konia karego we zł. Poł. Trzydziestu

29Dwoch Kuferek skurą czarną obity z zamkiem

30wnętrznym zepsowanym bez klucza we zł. Poł.

31Dwoch Tłumoczek czarny skurzany sznurowa-

32[reklamant:] ny

k. 164

1ny we rtt Pott dwoch chustky Bayarowy [?] wgro

2szy dwieście in pręsentia tychże Szlachty otaxo

3wał, po ktorey Sadie y prezencie rzeczy wyżey

4wyrażonych Idem Comparens też same rzeczy

5wszystkie ex sequestro officij odebrawszy y wy

6rzeczywszy z odebranych onych [?] kwitowawszy

7prosił tak Comparens swey manifestacyi

8cum pręsentatione iako y Woźny swey Sady y pre

9zenty Relacyi actis pręsentibus connotari co y

10otrzymali Lafat [?] Harler [?]. X [?] Kondrat Zbro

11lewski [?] Woźny pisać nieumieiący

Objaśnienia i tłumaczenia

de diligentia sui – o swojej staranności (rzetelności); pro tunc – natenczas; prospiciendo integritati suae – dbając o swoją nieskazitelność; ni futuro – zapewne zamiast „in futuro”, na przyszłość; detrimentum et praejudicium – szkoda i uszczerbek; in eum sensum – w tym sensie; modernus comparens – obecnie stający; Konkredytowane – powierzone; Podkamera Stoł. Inflanskiego – podkomorzego stołowego (?) inflanckiego; nazwisko w tytule „Hallera”, w tekście „Harler”; numer marginalny trudny (6to/6mo).

per commissum – z polecenia; ex divina praedestinatione – z Bożego przeznaczenia; in provisis – zaopatrzony (sakramentami); Datis de hac Luce – zszedłszy z tego świata; anno nunc pridem elapso Millesimo Septingentesimo Trigesimo Octavo – w roku niedawno minionym 1738; arreptus – zmarły (porwany); a sua natione – od swego narodu/stron; ultimis... pio opere ... obsequiis – ostatnią posługę pogrzebową oddał; modernus Comparens – obecny stawający; ex pio rectitudinis suae Corde – z pobożnego i prawego serca; ad hucusque in deposito – dotąd w depozycie; sine ullius requisitione – bez czyjegokolwiek upomnienia się; ex teneritudine conscientiae suae – z delikatności sumienia; corruptione non consumantur – aby nie uległy zepsuciu; ad Acta praesentia – do akt niniejszych; obediendo Legi annuendoque affectationi Comparentis – posłuszny prawu i przychylając się do żądania stawającego; in praesentia – w obecności.

Wiell[mo] – Wielmożny; Ichmw – Ichmościów; Xawerów – dobra jezuitów owruckich (pow. owrucki); nazwiska Hołubijowicz i woźnego niepewne.

Primo, Secundo, Tertio, Quarto, Quinto, Sexto, Septimo – po pierwsze … po siódme; wyliczenie rzeczy z szacunkiem.

zł. Poł. – złotych polskich; we zł. – w złotych.

pludry – spodnie; czapraki – derki pod siodło; niedźwiednica – futro/kołdra z niedźwiedziej skóry; drylich – gruba tkanina lniana.

ex sequestro officij – z sekwestru urzędowego; in pręsentia – w obecności; cum pręsentatione – wraz z okazaniem; actis pręsentibus connotari – zapisać do akt niniejszych.

Odczyt nazwisk i części początkowych wyrazów niepewny; „X” przed imieniem woźnego to prawdopodobnie znak krzyża zamiast podpisu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9III 1739 Rafał Haller, pisarz budy hołubiowskiej, zamanifestował o swojej staranności (de diligentia): rejestry budy hołubiowskiej powierzone mu przez Wawrzyńca Podkamera [?], stolnika inflanckiego, prowadził należycie od czasu, gdy generalną dyspozycję sprawował zmarły Franciszek Janowicz, pułkownik królewski.

Transkrypcja

k. 164

1Manifestacya imie Wiel. Jmci

2X. Jędrza Bieniewskiego [?] Archiman

3dryty Owruc. przeciwko Wiel. JmPanu

4Podhorodyńskiemu Pisarzowi

5Ziem. Włodzimirskiemu

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego,

7Miesiąca Marca Dziesiątego Dnia

8Na zeszeniu [?] Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijow.

9Przedemną Jerzym Gałeckim [?] Namiesnikiem [?]

10protunc Akt Ziemskich Kijowskich, y Xięga

11mi niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

12Comparens personaliter Wielebny w Bogu

13Imść Xiądz Michał Bokowski Ordinis Divi

14Basilij Magni Namiesnik y Prokurator cau

15sarum generalis Monasteru Owruckiego

16Zaruckayskiego [?] suo et totius communitatis

17ejusdem Monasterij (ne ulterius patiatur

18detrimentum) pręcavendo integritati iuris

19[reklamant:] substantiae

k. 164v

1substantia naprzeciwko Wiel. JmPanu Ludwiko:

2wi Podhorodynskiemu Pisarzowi Ziem. Wło:

3dzimirskiemu swiadczy y manifestuie się o to

4Iż lubo Dekret Sądu Ziemskiego Kijow. Anni Mil:

5lesimi Septingentesimi Trigesimi Noni Die De:

6cima Quarta Januarij w Owruczu tempore La:

7dencyi w Pierwszy Poniedziałek po nowym Le:

8cie agitującey się między Wiel. JmXiędzem An:

9drzeiem Bienieckim Archimandrytą Owruc.

10Powodem z iedney a Wiel. JmPanem Ludwi:

11kiem Podhorodynskim Pisarzem Ziemskim

12Włodzimirskim Pozwanym z drugiey strony

13per serias controversias stały y ferowany na

14kazał ażeby JmSc Obżałowany za sprzeciwie:

15nie się Dekretowi Sądu Grodz. Kijow. Roku Tysiąc

16siedmset Trzydziestego Wtorego Dnia Dwudzie:

17stego Siodmego Marca in puncto niewydania

18Poddanych Monasterowi Owruckiemu Za

19ruczayskiemu należących iako też na znie

20sienie Publikaty ex inde na siebie otrzymaney

21Winę Dwoyga Czternastu Grzywien Insuper

22Poddanego Roboczego Semena Dudenka una

23cum Liberis et tota ejusdem Supellectili

24Domestica cum libera Collectione segetum

25Wiel. JmXiędzu Andrzejowi Bienieckiemu

26Archimandrycie Owruckiemu seu ejus Pleni

27potenti lub też Prokuratorowi una cum Poenis

28Lucris in sex ab actu Lati Decreti septimanis

29wydał a to sub Poena Banitionis perpetuae circa

30Instantem publicanda, Gdzie JmSc Obżałowany

31[reklamant:] nietylko

k. 165

1nietylko in Termino Decreti supraspecificato Expi-

2to ale etiam post Terminum ani Grzywien ante

3acto Decreto Judicij Castren Kijovien przysądzo:

4nych ani wyż de nomine et cognomine wyrażo-

5nego poddanego Juramentem juri in anteces:

6sum ewinkowanego y do wydania Monastero-

7wi Owruckiemu Zaruczayskiemu należącego

8nieoddał et circa extraditionem tak pier-

9wszych iako y posledniejszych Grzywien nieza-

10płacił Przeto Imść Obżałowany wyż de actu

11wyrażonym decretem osobliwie Ziem. Kijow.

12in omni puncto sprzeciwił się Poenasq con-

13traventionis in se ac Bona sua tradit et assum:

14psit per indeq comparentem seu potius

15totam communitatem Monasterij Owru-

16censis in Zaruczay haerentis summopere

17dannificavit in damna ulteriora et litis

18expensas induxit ratione quorum omnium

19et singulariter intuitu contraventionis

20Decreto Terrestri Kijovien in puncto ri extra-

21ditionis Robocizn Semeno Dudenko Idem

22comparens manifestatur et protestatur salva si exigerit

23necessitas melioratione hujusce brevis Ma-

24nifestationis sub connotationem actis praesen-

25tibus connotrari psit co y otrzymał X. Illi. Bokowski

Objaśnienia i tłumaczenia

Ordinis Divi Basilij Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); Prokurator causarum generalis – generalny prokurator spraw; protunc – na ten czas; suo et totius communitatis ejusdem Monasterij – w swoim i całej wspólnoty tegoż monasteru imieniu; ne ulterius patiatur detrimentum – aby dalszej nie poniósł szkody; pręcavendo integritati iuris – zabezpieczając całość prawa.

Wdztwa Kijow. – województwa kijowskiego; Archimandryta Owrucki – przełożony monasteru bazyliańskiego w Owruczu.

Wpis bez początku i końca; data roku z poprzedniej formuły.

Anni Millesimi Septingentesimi Trigesimi Noni Die Decima Quarta Januarij – roku 1739, dnia 14 stycznia; tempore Ladencyi – w czasie roków (sądów) przypadających w pierwszy poniedziałek po Nowym Roku; per serias controversias – po poważnym sporze.

in puncto – w sprawie; ex inde – stąd; Insuper – ponadto; una cum Liberis et tota ejusdem Supellectili Domestica cum libera Collectione segetum – wraz z dziećmi i całym jego sprzętem domowym, ze swobodnym zebraniem zbóż; seu ejus Plenipotenti – albo jego pełnomocnikowi; una cum Poenis Lucris in sex ab actu Lati Decreti septimanis – wraz z karami (winami) w ciągu sześciu tygodni od wydania dekretu; sub Poena Banitionis perpetuae circa Instantem publicanda – pod karą banicji wieczystej, ogłoszonej na wniosek strony.

Wiel. – Wielmożny; JmPan – Jegomość Pan; JmSc – Jegomość; Grodz. – Grodzkiego; Ziem. – Ziemskiemu.

Expirato – po upływie terminu dekretu wyżej określonego; ante acto Decreto Judicij Castren Kijovien – wcześniejszym dekretem sądu grodzkiego kijowskiego; de nomine et cognomine – z imienia i nazwiska; Juramentem juri in antecessum ewinkowanego – przysięgą uprzednio (w prawie) wygranego.

Poenasque contraventionis in se ac Bona sua traxit et assumpsit – kary za przekroczenie ściągnął i przyjął na siebie i swoje dobra; przez co stawającego, a raczej całą wspólnotę monasteru owruckiego w Zaruczaju, najwyżej poszkodował i w dalsze szkody i koszty procesu wprowadził; z tego tytułu, a szczególnie z racji naruszenia dekretu ziemskiego kijowskiego w punkcie wydania robociznianego (poddanego) Semena Dudenki, tenże stawający manifestuje się i protestuje, z zastrzeżeniem polepszenia, jeśli zajdzie potrzeba, tej krótkiej manifestacji; „X. Illi.” – prawdopodobnie Xiądz Illarion [?] Bokowski; odczyt formuły końcowej niepewny.

Monaster Owrucki Zaruczayski – monaster (bazyliański) na Zaruczaju w Owruczu.

Streszczenie

10III 1739 ks. Michał Bokowski, namiestnik i prokurator archimandrii owruckiej, w imieniu archimandryty ks. Andrzeja Bienieckiego zamanifestował przeciw Ludwikowi Podhorodyńskiemu, pisarzowi ziemskiemu włodzimierskiemu, o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego z 14 I 1739, wydanego w Owruczu w ich sporze. Wpis przyjął Jerzy Gałecki [?] jako namiestnik.

Transkrypcja

k. 165

1Rekwizycya w Sprawie

2Wielm. ImX. Jędrzeja Bienieckie-

3go [?] Archimandryty Owruckie[go]

4[reklamant:] Roku

k. 165v

1Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

2Miesiąca Marca, Dziesiątego Dnia

3Na Zlecieniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Prze-

4demną Jerzym Załęckim [?] Namiesnikiem

5protunc Akt Ziemskich Kijowskich, y Xięgami

6nineyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Sta-

7nowszy oczewiście Woźny Generał Wdztwa

8Kijowskiey y Innych opatrzny Kondrat Zbro:

9iewski [?] w moc prawdziwey wierney y skute:

10czney Relacyi swoiey iawnie ustnie y dobro-

11wolnie zeznał. Iż on Roku teraznieyszego

12Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

13Miesiąca Marca Dziesiątego Dnia na affe-

14ktacyą y Prawną Rekwizycyą Wiel. JegoMości

15Xiędza Andrzeia Bienieckiego [?] Archi-

16mandryty Owruckiego in Praesentia Urodz.

17Ichmw Panow Bazylego Korkoszki [?] y Jozefa Dar-

18czyńskiego [?] eo maioris ac evidentioris te-

19stimonij sibi adhibitorum personaliter

20coram Actis Terrestribus Kijoviensibus Stanow-

21szy podania per oblatam Commissyi oney

22Innotescensyi in subsequens następnie ma-

23iącego między Wiel. JmXiędzem Andrzeiem

24Bienieckim Archimandrytą Owruc. z iedney

25a Wiel. Jerzym Olszańskim Starostą Owru-

26ckim y Innemi z drugiey strony Dekretu

27rekwirował, gdzie Urząd Ziem. Kijowski

28[reklamant:] poczowszy [?]

k. 166

1począwszy a die Decima sexta Januarij anni p[rae]sentis

2annuendo affectationi Requirentis w Protokułach

3Kancellaryi Ziemskiey aż ad diem hodiernam

4diligenti Studio Rewerendował ktore ze ullateny [?]

5in actis p[rae]missis Terrestribus Kijoviensib[us] adin-

6veniuntur Przeto Ja Urząd Satisfaciendo mune-

7ri meo wyzmianowanemu Woznemu non exi:

8stentia oznaymić pluribus p[rae]tunc adstantibus

9kazałem ktory significando wraz szlachtą sobie

10przytomną o tym iawną przedemną Urzędem

11uczynił y zeznał Relacyą chcąc aby actis p[rae]sen-

12tibus konnotowana była co y otrzymał X Wozny

13ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rekwizycya – wezwanie, żądanie urzędowe; Archimandryta – przełożony monasteru (owruckiego).

protunc – wówczas, na ten czas; Wdztwa – Województwa; Wiel. – Wielebnego/Wielmożnego; Owruc. – Owruckim; Ziem. – Ziemski.

in Praesentia … – w obecności Urodzonych Ichmościów Panów … dla większego i wyraźniejszego świadectwa przybranych, osobiście stanąwszy przed Aktami Ziemskimi Kijowskimi; per oblatam – przez oblatę; in subsequens – w następstwie.

Tytuł wpisu prawdopodobnie na poprzedniej stronie; strona zaczyna się formułą daty.

a die Decima sexta Januarij anni praesentis – od dnia szesnastego stycznia roku bieżącego; annuendo affectationi Requirentis – przychylając się do żądania wnoszącego; ad diem hodiernam diligenti Studio – aż do dnia dzisiejszego z pilną starannością; in actis praemissis Terrestribus Kijoviensibus adinveniuntur – znajdują się w wymienionych aktach ziemskich kijowskich; Satisfaciendo muneri meo – czyniąc zadość mojemu urzędowi; non existentia – nieistnienie (brak wpisów); pluribus praetunc adstantibus – wielu wówczas obecnym; significando – oznajmiając; actis praesentibus konnotowana – zanotowana w aktach niniejszych; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

„ze ullateny [?]” – odczyt niepewny (może „żeby oblaty”).

Streszczenie

10III 1739 woźny Kondrat Zbroiewski [?] zeznał relację o requizycji wykonanej na żądanie ks. Andrzeja Bienieckiego, archimandryty owruckiego, w obecności Bazylego Korkoszki [?] i Józefa Darczyńskiego [?]: dekretu w sprawie archimandryty z Jerzym Olszańskim, starostą owruckim, i innymi poszukiwano w protokołach kancelarii ziemskiej od 16 I 1739 i nie odnaleziono, co ogłoszono obecnym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 166

1Manifestacya Nomine Wielm. Jm:

2Pana Miedzwiedzkiego Podst. Mo:

3zyrskiego przko Wielm. JchmmPanom

4Bohussom.

5Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Marca Dwunastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

8Janem Białockim Namiesnikiem pro tunc

9Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami ninieyszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens per-

11sonaliter Urodzony Jegomć Pan Stanisław

12Kurowski in virtute servientis sibi od Wielm.

13JmPana Franciszka Bat [?] Miedzwiedzkiego

14Podstoll. Mozyrskiego ad attendandum infra

15scriptum Actum Specialis Plenipotens pro-

16cavendo cuivis integritati substantiae eiusdem

17Principalis sui nomine et ex singulari Commisso

18[reklamant:] na przko

k. 166v

1na przeciwko Wiell. Ichm Panom Antoniemu Kazimie-

2rowi Stoll. Parnawsk. Stryiowi y Janowi Miecznikowi[?]

3wi Minskiemu Synowi Bohuszom świadczy y

4Manifestuie się o to Iż co Dekretem Sądu Kon-

5descensoryalnego Roku Tysiąc Siedmset Trzy-

6dziestego Dziewiątego Dnia Dwudziestego Szo-

7stego Februarij w Uszomierzu między Wielmo-

8żnym Panem Franciszkiem Balem Miedzwiedz-

9kim Podstoll. Mozyrskim Pryncypałem Compa-

10rentis z iedney a Wiell. Ichmi Pany Bohusza-

11mi Stryiem y Synowcem z drugiey strony sto-

12tym ufferowanym nakazano iest aby Wiell.

13ImPan Bohusz Stoll. Parnawsk. tak res mobiles

14in supra Specificato D[ecre]to de Actu Condescen-

15sionali expressas ab actu promissi Decreti za Tydzień

16w Uszomierzu oddany et Ductatione[?] Wiell. Im

17Pana Miedzwiedzkiego Podstoll. Mozyrsk. Pryncypała

18Comparentis seu ejus Plenipotentis oddać ia

19Złotych Lub[elskich] Czternastu Grzywien wraz Sie-

20dmią Grzywnami za Woz etc. Trzy tudzież Sum-

21my ex moderamine Iudicij Condescensorialis

22przysądzoną Iuramentem przez Wiell. Pryncy-

23pała Comparentis in Termino ejusdem Conde-

24scensionis ewinkowany videlicet etc. Pół Trzy-

25sta za niedobraną powinność etc. Trzydzie-

26ści Cztery y groszy Trzy Poddani de nomine

27et cognomine w Dekrecie Specyfikowani lub

28Wiell. ImPan Bohusz Stoll. Parnawsk. inter-

29cedendo za Poddanych swoich ab actu prae-

30[reklamant:] memorati

k. 167

1memorati Decreti w niedziel Dwie przed Aktami

2Ziemskiemi Kijowskiemi do rąk y za kwitem

3Wiel. Pryncypała Comparentis lub Iego Pleni

4potenta toiest na dniu y Terminie dziśiey

5szym Dekretem oznaczonym zapłacił y zu

6pełnie wyliczył a to pod winą Banicyi wie

7czney na stronie sprzeciwiaiącey się przyrze

8mieniu Manifestacyi publikowaniu pod

9ległey. Insuper tymże wyrzeczonym De

10kretem sub eodemq[ue] rigore injunctum

11by y Wiel. Pryncypał Comparentis die

12hodierna in actu contenta Decreto praefixa

13prodecessu w Intraciie z Rudni etc. Dziewię

14dziesiąt Wiel. Bohuszom lub ich Plenipo

15tentowi cum Quitatione per eosq[ue] zapła

16cit na ktorym Terminie lubo li Jmc Com

17parens nomine Principalis sui satisfacien-

18do wyrzeczonemu dekretowi Wielmy

19Bohuszom eorumq[ue] Plenipotentis summę

20do zapłacenia nakazano liczyc y oddac

21iako tez y dobra gotow był ze iednak a

22parte suprafata nemo quisquam comp-

23parte suprafata nemo quisquam comparuit

24[?] sam satisfactionem ostendebat tzeto

25ne videatur Wiel. Pryncypał Comparen

26tis alicui subjacere contraventioni wyz

27specyfikowaną summę y Dobra in se

28questro Actorum Terrestrium reponowat

29wat reponowaną wyznczył y do siebie

30rursus bierąc tez Akta Ziem. Kijowskie

31[reklamant:] kwitowat

k. 167v

1[…]witował ze zas Wiell. Ichmc Panowie Bohu-

2szowie wraz z Innemi ani sami przez się ani per

3suũ Plenipotentem na Terminie dzisieyszym De-

4kretem oznaczonym niestaneli żadney satis-

5fakcyi tak na pierwszym Terminie w oddaniu

6rerum mobilium, iako y na teraznieyszym w

7zapłaceniu wyżey wzmianowanych summ Wiell.

8Pryncypałowi Comparentis Ipsimet tuti Pleni-

9potenti nieuczynili, res mobiles nieoddali

10summ Dekretem przysądzonych iako y Innych

11Iuramentem ewinkowanych niezapłaci-

12li y wyż rzeczonemu Dekretowi Kondescen-

13sorgalnemu [?] in omni puncto sprzeciwili

14się, przeto Comparens nomine cujus et contra

15quos supra ratione contraventionis prae-

16insso Decreto in puncto non restitutionis

17in primo Termino rerum mobilium in

18suo alterno vero non persolutionis summa-

19rum iterum iterumque manifestatur et

20protestatur salvam Principali suo zosta-

21wiwszy in exigentia Iuris meliorationem

22Kancactis [?] connotari prosiit co y otrzy-

23mał. Stanisław Kurowski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nomine – w imieniu; Podst./Podstoll. Mozyrskiego – podstolego mozyrskiego; przko – przeciwko; JchmmPanom – Ichmościom Panom; Namiesnik pro tunc Akt – ówczesny namiestnik (zastępca regenta) akt.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in virtute servientis sibi … ad attendandum infrascriptum Actum Specialis Plenipotens – na mocy służącego mu (pełnomocnictwa) do dopilnowania niżej opisanej czynności pełnomocnik szczególny; procavendo cuivis integritati substantiae eiusdem Principalis sui nomine et ex singulari Commisso – zabezpieczając wszelką całość majątku tegoż swego mocodawcy, w jego imieniu i ze szczególnego zlecenia.

„Bat” – odczyt niepewny (może skrót „Bat.” – Bartłomieja lub drugie imię).

Fragment manifestacji (świadczenia) Franciszka Bala Miedźwiedzkiego przeciw Bohuszom w sprawie wykonania dekretu kondescensyjnego z 26 II 1739 w Uszomierzu; początek wpisu na poprzedniej stronie.

res mobiles in supra specificato decreto de actu condescensionali expressas ab actu promissi decreti – rzeczy ruchome wymienione w wyżej określonym dekrecie z aktu zjazdowego, od daty wydania dekretu; ex moderamine Iudicij Condescensorialis – z orzeczenia sądu zjazdowego; Iuramentem ewinkowany – dowiedziony przysięgą; in Termino ejusdem Condescensionis – w terminie tegoż zjazdu; videlicet – mianowicie; de nomine et cognomine – z imienia i przezwiska; intercedendo – wstawiając się; ab actu praememorati – od daty wspomnianego.

Stoll. Parnawsk. – stolnik parnawski; Podstoll. Mozyrsk. – podstoli mozyrski; Złotych Lub. – złotych lubelskich (odczyt kwoty niepewny).

memorati Decreti – wspomnianego dekretu; Insuper … sub eodemq[ue] rigore injunctum – ponadto … pod tym samym rygorem nakazano; die hodierna in actu contenta Decreto praefixa – w dniu dzisiejszym, zawartym w akcie i wyznaczonym dekretem; cum Quitatione – za kwitem; nomine Principalis sui satisfaciendo – w imieniu swego mocodawcy czyniąc zadość; eorumq[ue] Plenipotentis – i ich pełnomocnikom; a parte suprafata nemo quisquam comparuit – ze strony wyżej wymienionej nikt się nie stawił; satisfactionem ostendebat – okazywał gotowość zadośćuczynienia; ne videatur … alicui subjacere contraventioni – aby nie wydawało się, że podlega jakiemukolwiek naruszeniu; in sequestro Actorum Terrestrium – w depozycie akt ziemskich; rursus – z powrotem.

Linie 21–22 w rękopisie: „parte suprafata nemo quisquam comp-/parte” – odczyt fragmentu niepewny; w rzeczywistości jedna linia „parte suprafata nemo quisquam comp-” i następna „sam satisfactionem ostendebat …”; zapis powtórzenia jest błędem transkrypcji do weryfikacji.

Fragment łaciński: „Comparentis Ipsimet tuti Plenipotenti” – samemu stawającemu pełnomocnikowi; „res mobiles” – rzeczy ruchome; „Iuramentem ewinkowanych” – dowiedzionych przysięgą; „Comparens nomine cujus et contra quos supra ratione contraventionis praeinsso Decreto in puncto non restitutionis in primo Termino rerum mobilium, in suo alterno vero non persolutionis summarum iterum iterumque manifestatur et protestatur” – stawający w imieniu tego, w czyim i przeciw komu wyżej, z racji sprzeciwienia się wyżej wpisanemu dekretowi w punkcie niezwrócenia na pierwszym terminie rzeczy ruchomych, a na drugim niezapłacenia sum, raz po raz manifestuje się i protestuje; „salvam … in exigentia Iuris meliorationem” – zastrzegając w razie potrzeby prawa możliwość poprawienia (manifestacji); „connotari prosiit” (zapewne „actis connotari petiit”) – prosił o zapisanie w aktach.

Kondescensorgalnemu [?] – zapewne „Kondescensyjnemu” (dekret kondescensyjny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12III 1739 Stanisław Kurowski, plenipotent Franciszka Bala Niedźwiedzkiego, podstolego mozyrskiego, zamanifestował przeciw Bohuszom (stryjowi i synowcowi) o niewykonanie dekretu sądu kondescensoryjnego z 26 II 1739, wydanego w Uszomierzu, który nakładał na Bohusza, stolnika [czarnobylskiego?], określone zobowiązania wobec mocodawcy.

Transkrypcja

k. 167v

1Manifestacya Urodz. JmPana

2Cropowskiego Namiesnika

3Grodzkiego owrudzk. [?] przeciwko Wiell. Wierzey-

4skim Komornikowi Granicznemu Kijowskiemu

5y Innym

6Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

7Miesiąca

k. 168

1Miesiąca Marty Siedmnastego Dnia

2Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Prze:

3demną Stefanem z Wykowa Wykowskim

4Namiesnikiem protunc Akt Ziem. Kijow:

5skich, y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Ki:

6jowskiemi comparens prsltr Urodz. JmPan Re:

7migian Czopowski Namiesnik Grodzki Owruc.

8naprzeciwko Wiell. Ichm. Panom Janowi y Konstan:

9cyi z Trypolskich Wierzeyskim Komornikom

10Granicznym Kijow. Małż. tudzież Wiell. Jeymci

11Pani Antoninie itidem z Trypolskich primi

12Kryzwickiey [?] Horodniczyney Kijow. secundi

13voti Bartkowskiey ad praesens Wdowie Sukces:

14sorom niegdy zeszłych Wiell. Trypolskich

15Miecznikow Lidzkich swiadczył y mani:

16festowałsię w ten niżey opisany sposob

17y o to Iż co Dekretem Sądu Ziem. Kijowskie:

18go w Owruczu na kadencyi po nowym Lecie

19w pierwszy Poniedziałek według Prawa

20zaczętey y agituiącey się Anno nunc currenti

21Millesimo Septingentesimo Trigesimo

22Nono die vigesima Januarij między teraz:

23nieyszym Comparentem a Sukcessorami

24pomienionych zeszłych Wiell. Trypol:

25skich Miecz. Lidzkich to iest Wiell.

26Woynami Sędziami Ziem. Rzeczyc. Małż.

27y Liplanskiemi [?] Zow. [?] Latyczow. Małżkami

28iako też y Ichmi Obwinionemi w tymże

29Dekrecie wyrażonemi stałym y fermowa:

30nym nakazano aby summę Sześcset Trzy:

31[reklamant:] dzieści

k. 168v

1dziesciu złł Poll wraz z prowizyą y Luitą ie-

2dny Czternastu Grzywien od Actu pomienione

3go Dekretu za Niedziel osm coram actis Terre

4stribus Kijovien. pod winą Banicyi wieczney

5y przy manifestacyi publikowaniu podlegtey [?]

6oddali y rzetelnie zapłacili ktoremu Dekreto

7wi pomienieni Wiell. JchMść Panowie Woy

8nowie Matt. y Liplansey [?] nihil contraveni

9endo y owszem zwaryuszy słuszność antici

10pando terminum ex parte sui medietatem

11pomienioney summy wraz z prowizyą y po

12towe Luity oddali oczym kwity od tego dnia

13Comparenta in personas pomienionych

14JchMw w Ziem. Kijow. zeznane fusius in se

15obloquuntur a Wiell. JchMść wyż wyraże

16ni obwinieni Panowie Wiczeyscy [?] Matt. y

17Bratkowska wdowa temere sprzeciwia

18iący się temuż wyż pomienionemu Dekreto

19wi y Prawu Pttemu na Termin ninieyszy,

20to iest pro Die Decima septima Martij Anni

21Praesentis do oddania nie zieszali [?] ani przez

22Plenipotenta swego żadney wiadomości

23urzędowi ninieyszemu nie uczynili Summy

24ex parte sui Manifestanti należącey y

25Dekretem pomienionym przysądzoney Dzwu [?]

26set Pięćnastu złł Poll wraz z prowizyą od niey

27należącą y put [?] Luity Grzywien nie oddali y

28nie zapłacili przez co pomienionemu De

29kretowi sprzeciwili się Prawo Pttne naruszy

30li winy na dobra y osoby swoie prawne [?] za

31ciągnęli Zatym modernus Comparens ore-

32[reklamant:] tenus

k. 169

1iąc aż do zapalenia świecy y żadney wiadomości

2nie maiący, przeco przychylaiący się do Prawa Rtte [?]

3y pomienionego Dekretu prosił mnie Urzędu

4o przydanie Woznego do publikowania winy

5Banicyi wieczney na strone sprzeciwiaią-

6cą się. Ja tedy Urząd annuendo affectationi

7Comparentis a bardziey przychylaiący się do Pra-

8wa Rttu [?] y pomienionego Dekretu Sądu Ziem.

9Kijow. Woznego Generała Wdztwa Kijow. y Innych

10opatrznego Kondrata Zbrożewskiego [?] do pu-

11blikowania pomienioney winy Banicyi

12wieczney na Ichmciach sprzeciwiaiących się

13przydałem, który ex munere officij sui in prae-

14sentia Szlachty Urodz. Ichmciów Panów Jana Niew-

15mirzyckiego [?] Nikodema Szpakowskiego [?] y In-

16nych wiela Ichmciów protunc w Kancellaryi

17Ziem. Kijow. będących na mieyscu publika-

18cyom zwykłym głosem wynosłym tę winę

19Banicyi wieczney obwołał y publikował

20y o tym tę swoią Relacyą Publykaty przede

21mną Urzędem uczynił y zeznał y prosili

22tak Comparens Manifestacyi iako y Wozny

23Publikaty Relacyi actis praesentibus connota-

24ri co y otrzymali. Remigian Cropowski [?] mp.

25Kondrat Zbrożewski [?] Wozny Ienerał mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Namiestnik grodzki owrucki [?] – zastępca starosty w grodzie owruckim (Owrucz, ob. Owrucz na Ukrainie); odczyt „owrudzk.” niepewny.

Komornik graniczny – urzędnik rozgraniczający dobra z ramienia podkomorzego.

prsltr (personaliter) – osobiście; protunc – wówczas, na ten czas; itidem – również; primi voti … secundi voti – z pierwszego męża … z drugiego męża; ad praesens – obecnie; Anno nunc currenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono die vigesima Januarij – w roku bieżącym 1739, dnia 20 stycznia; Owruc. – owrucki; Kadencja po Nowym Lecie – sesja sądu ziemskiego kijowskiego w Owruczu rozpoczynana w pierwszy poniedziałek po Nowym Roku; data wpisu prawdopodobnie 17 III 1739 (rok na poprzedniej stronie).

coram actis Terrestribus Kijovien. – przed aktami ziemskimi kijowskimi; nihil contraveniendo – w niczym się nie sprzeciwiając; anticipando terminum ex parte sui medietatem – uprzedzając termin, ze swej strony połowę; fusius in se obloquuntur – obszerniej w sobie mówią; temere – zuchwale; pro Die Decima septima Martij Anni Praesentis – na dzień 17 marca roku bieżącego; Manifestanti – manifestującemu; modernus Comparens oretenus – obecny stawający ustnie.

złł Poll – złotych polskich; Pttne/Pttemu – pospolite (prawo pospolite); Matt. – małżonkowie; Wiell. JchMść – Wielmożni Ichmościowie.

annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ex munere officii sui – z obowiązku swego urzędu; protunc – wówczas; actis praesentibus connotari – zapisać w niniejszych aktach.

Prawa Rtte/Rttu – skrót niepewny, prawdopodobnie „Prawa Rzeczypospolitej”; Ienerał = Generał (woźny generał).

Data wpisu: 17 III 1739 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 12 III 1739, Żytomierz [?] [wg poprzedniego wpisu]).

Streszczenie

17III 1739 Remigian Czopowski, namiestnik grodzki owrucki, zamanifestował (woźny Kondrat Zbrożewski [?]) przeciw Janowi i Konstantemu Wierzejskim, komornikowi granicznemu kijowskiemu, i innym o niewykonanie dekretu ziemskiego kijowskiego z 20 I 1739, wydanego w Owruczu między nim a sukcesorami zmarłych Trypolskich, mieczników lidzkich – Wojnami, sędziami ziemskimi rzeczyckimi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 169

1Relacya Prorogacyi od Urzędu

2Ziem. Kijow. w sprawie Wielm. JmPa-

3na Ireciaka [?] Pisarza Grodz.

4Żytom. z Wielm. JmPanem Sarynem [?] wydaney

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Marca Dwudziestego Dnia

7[reklamant:] Na Rzeczenia [?]

k. 169v

1Na Urzędzie y Xięgami Ziem. Kijowskich Przede-

2mną Stefanem Wykowskim Namiestni-

3kiem protunc Akt Ziemskich Kijowskich

4y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow-

5skiemi Stanowszy oczewiście Woźny Gene-

6rał Wdztwa Kijowskiego y Innych opa-

7trzny Kondrat Zbrożewski w moc praw-

8dziwey wierney y skuteczney Relacyi

9swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie

10zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Ty-

11siąc Siedmset Trzydziestego Dziewiąte-

12go Die Vigesima Marty, kopię Proroga-

13cyi od Urzędu Ziemskiego Kijowskiego, w

14Sprawie niżey wyrażoney wydaną, odniosł

15do Dóbr Wsi Hodorenka [?], y sam tę Prorogacyą

16Urodzonemu JmPanu Stefanowi Antiaty-

17czowi [?] Skrzyneckiemu [?] Miecznikowi Czerniechowskie[mu]

18we Dworze na Stole położył, o położeniu oney

19od kogo, y w iakiey Sprawie wydana y pisa-

20na była, opowiedział y do wiadomości przy-

21wiodł, którey był Tenor takowy. Maciey

22Dedowicz [?] z Trypola [?] na Skorodnym [?] y Za-

23łuskach [?] Sz[…]ski Podsędek Ziemski Wo-

24iewództwa Kijowskiego. Oznaymuię

25ninieyszym Listem moim Prorogati-

26onis każdemu komu by o tym wiedzieć

27należało, Iż da na affektacyę y Prawne

28Requizycyę, Urodzonego JmPana Andrzeia

29Czeczaka [?]

k. 170

1Mieczniks[?] Czerniechow. Pisarza Grodzkiego Żytomirs[kiego][?]

2Partis Requirentis, vigore Prorogaciey mocy

3pierwszey, pro die Vigesima Martij przemnie

4wydaney, za Dekretem Ziemskim Kijowskim

5między tymże wyż specyfikowanym Re:

6quirentem z iedney, a Dictt Stefanem y

7Zuzanną z Strzyżewiczów[?] Surynami[?]

8Mieczników Czernichow. Matt. Roku Tysiąc

9Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia

10Dwudziestego Szóstego Januarij w Okazyi[?]

11z Drugiey Strony, stałym otrzymanym[?], nie:

12mogąc ultatenus, ob multas Legalitates meas

13pro Termino supra memorato praefixo

14videlicet pro die Vigesima Martij, ad Funda

15Bonorum Bołotenki[?], pro recognitione varia:

16rum Violentiarum condescendere, za:

17czym hunc actum Condescensionis, concedi:

18te Lege, ad Diem Octavam Aprilis anni

19praesentis odracza[m][?], proroguię, y onymże[?] Re:

20czony Termin ziachał deklaruię, con:

21servando Partibus utrisq[ue] vigore Decreti

22Terrestris Kijoviensis Terminum infal:

23libilem[?] peremptorium. Datt w Bołotnicy[?] Die

24Decima Octava Martij, Millesimo Se:

25ptingentesimo, Trigesimo Nono. Anno

26de quo Ordinans[?] ejusdem Ministerialis Re:

27latio. Woźny ut supra sciendum[?].

28Relacya Prorogaciey od tego Aktu

29w sprawie Dictt Orzechowska[?]:

30ey z Dictt Ostrowskimi[?] Stanisławem[?] y

31inszemi in Instrumento wyrażonemi wydany.

32[podpis nieczytelny]

Objaśnienia i tłumaczenia

Prorogacya – odroczenie terminu sprawy; Pisarz Grodz. Żytom. – pisarz grodzki żytomierski.

protunc – ówcześnie, na ten czas; Die Vigesima Martii – dnia dwudziestego marca (20 III 1739); prorogacja – list odraczający termin sprawy; Requizycya – żądanie, prośba prawna; affektacya – usilne staranie.

Nazwiska i nazwy miejscowe w ostatnich wierszach słabo czytelne; ostatnie słowo „Czeczaka [?]” wpisane pod linią jako reklamant/kontynuacja.

Fragment końcowy relacji woźnego o prorogacji (odroczeniu) zjazdu kondescensyjnego; numer 3tio przy dopisanym tytule/notatce na dole strony.

nie mogąc ultatenus ob multas legalitates meas pro termino supra memorato praefixo videlicet pro die vigesima Martij, ad fundum bonorum … pro recognitione variarum violentiarum condescendere – nie mogąc dotąd z powodu licznych moich zajęć urzędowych w terminie wyżej wspomnianym, tj. na dzień 20 marca, zjechać na grunt dóbr … dla rozpoznania różnych gwałtów.

hunc actum condescensionis, concedente lege, ad diem octavam Aprilis anni praesentis – ten akt zjazdu, za pozwoleniem prawa, na dzień 8 kwietnia roku bieżącego (odraczam); conservando partibus utrisque vigore decreti terrestris Kijoviensis terminum infallibilem peremptorium – zachowując obu stronom na mocy dekretu ziemskiego kijowskiego termin niezawodny, zawity.

Datum … die decima octava Martij millesimo septingentesimo trigesimo nono – dano 18 marca 1739.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20III 1739 woźny Kondrat Zbrożewski zeznał relację o doręczeniu kopii prorogacji wydanej przez Macieja Dedowicza Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, na żądanie Andrzeja Trzeciaka (Czeczaka [?]), miecznika czernihowskiego i pisarza grodzkiego żytomierskiego, odraczającej termin 20 III w sprawie wynikłej z dekretu ziemskiego kijowskiego między nim a Stefanem i Zuzanną Surynami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 170v

1Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Dnia.

3Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Ki:

4iowskiego. Przedemną Stefanem Rzyhowskim [?] Ky:

5iowskim Namiesnikiem natenczas Aktt Ziemskich

6y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskie:

7mi. Stanowszy osobiście Woźny JKMci Woie:

8wodztwa Kijowskiego y Innych, Opatrzny Kon:

9drat Zbrodzki, vitam suae verè ac fideli

10Relationis, palam, publicè liberèq[ue] recogno:

11vit, y ex Roku terazniejszego Tysiąc Siedmset

12Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Dwudzieste:

13go Marca, kopię Prorogaciey od Urzędu Ziem:

14Kijow: w sprawie niżey wyrażoney wydaną

15odniosł do Miasta tego Krzemienskiey [?] Mci O:

16wruca [?] y tam tę Prorogacyę Sławetnemu

17Mitiukowi [?], w Izbie na Stole położywszy, o

18położeniu oney odkogo (y komu) y w jakiey

19Sprawie wydana była, opowiedział y do wia:

20domości przywiodł, ktorey iest tenor tako:

21wy. Maciey Dedowicz [?] z Trypola Try:

22polski [?] Podsędek Ziemski JKMci Woiewodztwa

23Kijowskiego. Oznaymuię Niniejszym

24Listem Meim Prorogationis, każdemu to:

25mu by o tym wiedzieć należało: Iż dana

26attestacya y Prawna Legitymacya, Dzieiach

27JchmPanów, Andrzeja Pisarza Grodz. Zytom:

28Jozefa Lone [?] Dersky [?], Stanisława Czesnika [?]

29Nowogrodz. [?] y Marcina Treciakow [?] Braci

30[reklamant:] między

k. 171

1między sobą zrobionych Requirentow, zigo:

2re Prorogacyi moiey pierwszey pridie Vigesi:

3ma Martij, odemnie daney, ad Decretum

4Ziemskie Kijowskie, między temiż wyż specy:

5fikowanemi Requirentami z Jedney, a Wiel.

6Ostrzanskim [?] Starostą Owruckim [?], y Innemi, tiż [?]

7Urodz. Rodzicielom, y Swobodnemi Mitu:

8kiem [?], y Innemi Bojarami Owruckiemi Rotu:

9teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzy:

10dziestego Dziewiątego, Dnia Dwudziestego

11Szostego Januarij w Owruczu z Drugiey

12Strony, stałych y ferowanych, niemogąc ult:

13latenus, ob multas Legalitates meas praeter:

14mino supra memorato praefixo, videlicet pro

15Die Vigesima Martij, Anni praesentis ad Fun:

16dum Bonorum Cerepin [?], pro recognitione

17vattarum [?] violentiarum ac praetensionum

18condescendere, Zaczym hunc actum Condes:

19cenzionis concedente Lege, ad Diem Deba:

20[…] Aprilis Anni praesentis, odraczam

21y prorogvię, conservando Partibus utrisq[ue]

22rigore Decreti Terrestris Kijoviensis Ter:

23minum inibidem perdinstoriali [?] Datum

24w Bołotnicy, Die Decima Octava Martij

25Millesimo, Septingentesimo Trigesimo Nono

26Ofo [?] de quo praesens ejusdem Ministerialis

27Relatio + Worny [?] ut supra Sendomir [?] ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

vitam suae verè ac fideli Relationis, palam, publicè liberèque recognovit – prawdziwie i wiernie zrelacjonował, jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Prorogacya – odroczenie terminu sprawy; Listem Prorogationis – listem odroczenia; tenor – brzmienie.

Odczyt wielu nazw niepewny (Rzyhowski, Krzemienskiey, Ówruca, Mitiuk, Dedowicz, Treciakow); „Ówruca” może oznaczać Owrucz.

prorogacja – odroczenie terminu zjazdu sądowego (kondescensji); fragment: „nie mogąc z powodu wielu moich przeszkód prawnych w wyżej wspomnianym terminie, mianowicie 20 marca roku bieżącego, zjechać na grunt dóbr Cerepin dla rozpoznania gwałtów i pretensji, przeto ten akt kondescensji, za pozwoleniem prawa, odraczam do dnia … kwietnia roku bieżącego, zachowując obu stronom moc dekretu ziemskiego kijowskiego … Dan w Bołotnicy 18 marca 1739”.

Relatio + … ignarus – relacja woźnego niepiśmiennego (krzyżyk zamiast podpisu); odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20III 1739 woźny Kondrat Zbrodzki (Zbrożewski [?]) zeznał relację o doręczeniu w Owruczu mieszczaninowi Mitiukowi [?] prorogacji Macieja Dedowicza Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, wydanej na żądanie braci Trzeciaków (Andrzeja, Józefa, Stanisława i Marcina) w ich sprawie ze starostą owruckim i bojarami owruckimi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 171

1Manifestacya Urodz. JchmPP.

2Sokołowskich Braci, przeciwko

3Urodz. JchmPP. Bobrenkom [?]

4Cyżowskim [?].

5[reklamant:] Roku

k. 171v

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

2[skreślone: Miesiąca] Marca Dwudziestego Trzeciego Dnia

3Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Grodzkich [?] Kijowskiego

4Przedemną Stefanem Olszynskim [?] Kijowskim [?]

5Namiesnikiem [?] na teraźnieyszy Akt Ziemski [?] y Xięga-

6mi ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Compa-

7rentes personaliter Urodz. Jchmość Panowie Piotr

8y Teodor Sokołowscy, Bracia między sobą rodze-

9ni, quam primum Acta praesentia adire mogli,

10tak zaraz przychylaiąc się do dawnieyszych Prote-

11stacyi Swoich, Pozwow, Relacyi y całego Processu

12z Jchmći niżey wyrażonemi Obżałowanemi Za-

13szłego [?] y twierdząc się, solenniter naprzeciwko Urodz.

14Jchm. PP. Danielowi Oycu, Danielowi y Jakubowi

15Synom y Braci między sobą rodzonym Bobrenkom [?]

16Wyhowskim [?], manifestowali y protestowali się w

17tem, iż pomieniony [?] Jchmći Obżałowani, nie kon-

18tentuiąc się dawnieyszemi Oppressyami, Ucie-

19miężeniem, Gwałtami [?] y wszelkim [?] zastępowaniem,

20o czym Manifestacye cum Obductionibus

21variis in Actis Grodzkich [?] Jchmć poczynione fusius

22in se sonant, y nieuważaiąc tak na Prawo Po-

23spolite, de Invasoribus Domorum et Calumniato-

24ribus Honorum Szlacheckich serio opisane,

25iakoteż y na Dekret polubowny Kompromisarski

26między teraźnieyszemi Komparentami Jchmći

27z Jedney, a Jchmći Obżałowanemi z Drugiey

28Strony, w Dobrach Ursi [?] Kopiszczach [?], Millesimo

29Septingentesimo Vigesimo Octavo Anno stały

30y expedyowany, ktorym ad observanda Jura [?] vi-

31cinitatis iniunctum, azeby Strona Która [?] pierwszy

32pierwszy miała ktorą Sadere [?], honorem [?] Nobilita-

33[reklamant:] tem [?]

k. 172

1rem tangere, ta ante omnia, ubi de Jure veneris

2Zakład Trzysta Złł Pols. Stronie uskarżaiącey się zapła-

3cita, iednakże wanyśli się violando Legem contraveniendoq

4pomienionemu Dekretowi częstokrotne Ichmć zastępowali,

5Słowami nieprzystoynemi Honorowi Szlacheckiemu szko-

6dzącemi będąc dyffamowali, rożne Szkody y Violentye

7w Gruntach czynie, iako etiam non pridem elapso po-

8mienionemu Obżałowanemu Krzosły [?] w Barci siadłe [?] Urodz. Pio-

9tra Skolowskiego [?] Ichmć, z iedyney tylko złości wypuszczyli,

10Ozdobnego [?] ze Dnia siódmy na Ulle pokrzczali [?], a

11Drugie Ulle z Pasieką pracą tegoż Ichmć wyrobione do sie-

12bie pozabierali, Owies Dworski [?] Kami [?] Zanerwali [?], Sia-

13na Kopie Dwadzieścia zabrali, Ryby y Kitłowe [?] w Sta-

14wku Ichmći pozabieraili [?], y inne Krzywdy niezmierne y szko-

15dy [?] Oteneye [?] poczynili, nawet gotowych Pieniędzy y Szy-

16kana [?] Fedora Skolowskiego Ichmć pożyczanych pozo-

17stała naczas krotki Pieniędzy Zytha Osmak [?] Dwie, valo-

18ris natenczas Złł Dwadzieścia, Owsa Miarek Siedm za

19Złł Siedm, dotychczas Requisitionesq

20Ichmći nieoddaią y oddać nie chcą, owszem in loco Rekom-

21pensy, odpowiedzi y przechwałki na zdrowie y Życie czynią,

22Zabiciem odgrażaią, iakoż Anno Currenti Jchmći Obwinieni

23bez dania sobie okazyi, nabiegłszy na Dom y Mie-

24szkanie Ichmć, pierwiey na Pocieszne [?] wypisywali,

25a potym Szturmuiąc do Izby, Słowami nieprzy-

26stoynemi, ktorych nec decet nec exprimere fas

27est, lżyli dyffamowali, offerendo te Słowa, kiedy

28z Izby nie wynidziecie, to Słomą do Was Skrzydy [?]

29zapalemy, y spaliwszy ad effectum swoiey zawziętości

30przyiedziemy, gdy z tym Jchmć Przyiaciele niepohamo-

31wali; de inde Jchmći Ichmć pridendo securitati ita-

32salutis [?], de omnibus omnibusq iteratis infringere [?]

33cibus [?] offerebant se Ichmć Obwinionym Jure agere a teraźnieysze

34y acti connotari [?] prosili czym zysku [?] t. Piotr Skolowski

35+ Fedor Skolowski

Objaśnienia i tłumaczenia

Koniec wpisu na skanie 0181P (podpisy Piotra i Fedora Skolowskich). Tekst ze skanu 0182 należy do nr 075 – usunięty 8 XI 2026 (na 0181P brakowało @@KONIEC przed @@AKT).

JchmPP. – Jegomościów Panów.

quam primum Acta praesentia adire mogli – skoro tylko mogli przystąpić do akt niniejszych; Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; solenniter – uroczyście.

cum Obductionibus variis … fusius in se sonant – z rozmaitymi obdukcjami … obszerniej w sobie brzmią; de Invasoribus Domorum et Calumniatoribus Honorum – o najeźdźcach domów i oszczercach czci (szlacheckiej).

Millesimo Septingentesimo Vigesimo Octavo Anno – roku 1728; ad observanda Jura vicinitatis iniunctum – nakazano przestrzegać praw sąsiedzkich.

Odczyt urzędnika i miejsca (Olszyński, namiestnik) oraz nazwisk Bobrenko, Wyhowski niepewny.

Strona zaczyna się dokończeniem formuły daty (rok na poprzedniej stronie; w relacji mowa o r. 1739).

Wpis to relacja woźnego generała o doręczeniu pozwu ziemskiego kijowskiego; w pozwie formuła remisji sprawy z sądu grodzkiego do ziemskiego.

recedendo a Foro Castrensi Kijoviensi ad Forum Terrestre Kijoviense – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego do sądu ziemskiego kijowskiego; in Loco Iudiciorum Solito – w zwykłym miejscu sądów; primi/secundi Nupta – w pierwszym/drugim małżeństwie; in Virginali Statu – w stanie panieńskim.

Datum … Die Vigesima Tertia Martii Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – dano dnia 23 marca 1739.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23III 1739 bracia Piotr i Teodor (Fedor) Sokołowscy (Skolowscy) zamanifestowali (woźny Teodor Kirdzieski [?]) przeciw Bobrenkom Wyhowskim (Cyżowskim [?]) o naruszenie dekretu kompromisarskiego z 1728 r. nakazującego przestrzegać praw sąsiedzkich pod zakładem 300 zł: znieważanie słowami, szkody w gruntach, wypuszczenie pszczół z barci Piotra, zabranie uli z pasieką, owsa, 20 kop siana i ryb ze stawku oraz niezwrócenie pożyczonych pieniędzy i żyta.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 172

1Relacya na Akcie Ziem. od Urodz. Ich[?] Wiel.[?]

2Pana Jakubowskiego, po Urodz. Ja-

3kubowskich y Inszych rożnych.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5[reklamant:] Miesiąca

k. 172v

1Miesiąca Marca Dwudziestego Piątego Dnia.

2Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Woiewodztwa Kijow. Przedemną Stefa-

3nem JW. Wyhowskim [?] Namiestnikiem [?] Pisarstwa [?] Ziem.

4y Xięgami Niniejszemi Ziems. Kijows. Stanowszy oczewi-

5ście Woźny Gen. Woiew. Kijow. y Inszych, Opałkowy [?] Teodor

6Kirdzieski [?], wmoc wierney prawdziwey y stateczney swey Re-

7lacyi Iawnie y dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraźnieyszego

8Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Dwudziestego

9Czwartego Marca, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny odniosł do

10Dobr Wsi Marenszczyzny [?] y tamże ten Pozew we Dworze

11tameyszym położywszy, o położeniu onego ad hoc [?] […] y […]

12tameyszym […] oznaymił [?] […] powiedział, którego Pozwu […]

13taki [?] Sprawie [?] […] […] Augusto III. Bożey łaski Król Polski W. X. L. […]

14[…] Mazowiecki [?] […] Teodor [?] Siemieński [?] Kijow. […] Sędzi [?]

15Ziem. Brackiey [?] y Wnuczey [?] Dziedziczny [?] […] Wiktor [?]

16Iadwidze [?] z Iakubowskich [?] Pani Matce [?]

17Ianowi z […] Iakubowskiey […] […] Michałowi, Karolowi y […] z Kostrzyckich [?] Karo-

18lowi [?] […] Michałowi, Karolowi y Annie [?] z […] Karo:

19lowey Iakubowskiey Iakubowskim, Stanisławowi y Ioannie

20z Iakubowskich primi Nupta Sobolińskiey Secundi Nupta […]

21z Iakubowskich primi Nupta Sobolińskiey in Virginali Sta-

22tu […] Wiktor [?] Iakubowskich […]

23[…] Ianowi y Maryannie z Iakubowskich […], y […]

24Michałowi y Katarzynie z Iakubowskich […] y […]

25y […] ad hanc Causam Spectare videntur […]

26[…] de Iure [?] niespotrzebuiących […] przez

27[…] z Dobr […] y Dobr WW. […] ruchomy y […]

28[…] […] y […] abyście WW. przed Sądem Na-

29szym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. in Loco Iudiciorum

30Solito w Żytomierzu [?] w […] Miesiącu […] na ten czas gdy

31ta Sprawa z Regestru […], przywołana będzie, […]

32[…] […] stanęli na instancyą Imć Pana Sędziego […] […]

33[…] Władysława Iakubowskiego, […] Wiktora […], który

34in […] publice et […] Persona sui Servientibus

35WW. recedendo a Foro Castrensi Kijov. ad Forum Terrestre Kijoviense […]

36productione [?] Iuris quod [?] […] Bonorum […]

37[…] alias Bołotkowszczyzna [?], et […], […]

38vatione Summa, quae et quanta apparebit […] in casu

39vero non [?] reproductionis, […] z Dobr pomienionych […]

40nienia Kalkulacyi zebranych […], […] na […]

41[…] Datum in Żytomierz [?] Die Vigesima Ter-

42tia Martii, Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno, de qua

43praesenti eius […] Relatio. Teodor Kirdzieski [?] Woźny […].

44Manifestuiący [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Ciąg na następnej stronie; poprzedni fragment to manifestacja Skolowskich – kontynuacja wpisu z poprzedniej strony, którego zakończenie formułą podpisów może być niepełne.

rem tangere – dotykać rzeczy; ante omnia – przede wszystkim; ubi de Jure veneris – gdzie wedle prawa wypadnie; violando Legem contraveniendoq – gwałcąc prawo i sprzeciwiając się; non pridem elapso – niedawno minionym; nec decet nec exprimere fas est – nie godzi się ani nie wypada wyrażać; ad effectum – do skutku; Anno Currenti – roku bieżącego.

Strona zaczyna się dokończeniem formuły daty (rok na poprzedniej stronie; w relacji mowa o r. 1739).

Wpis to relacja woźnego generała o doręczeniu pozwu ziemskiego kijowskiego; w pozwie formuła remisji sprawy z sądu grodzkiego do ziemskiego.

recedendo a Foro Castrensi Kijoviensi ad Forum Terrestre Kijoviense – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego do sądu ziemskiego kijowskiego; in Loco Iudiciorum Solito – w zwykłym miejscu sądów; primi/secundi Nupta – w pierwszym/drugim małżeństwie; in Virginali Statu – w stanie panieńskim.

Datum … Die Vigesima Tertia Martii Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – dano dnia 23 marca 1739.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25III 1739 woźny Teodor Kirdzieski [?] zeznał relację o doręczeniu 24 III 1739 we wsi Mareńszczyzna [?] pozwu na sądy ziemskie kijowskie – z przeniesieniem sprawy z grodu – z powództwa Władysława Jakubowskiego przeciw Jadwidze z Jakubowskich (matce), Janowi, Michałowi, Karolowi, Stanisławowi i innym Jakubowskim oraz ich zamężnym siostrom (m.in. Sobolińskiej) o okazanie praw do dóbr Bołotkowszczyzna [?], a w razie ich braku o ustąpienie z dóbr i rozliczenie prowentów; tekst w transkrypcji silnie uszkodzony.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 173

1Manifestacya Urodzonego JmCi

2Pana Pastawskiego przeciwko Wielebnemu

3JmCi Xiędzu Bienieckiemu Ar-

4chimandrycie Owruckiemu

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Marca Dwudziestego Piątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich, Woiewodztwa

8Kijowskiego, przedemną Stefanem z Wy-

9howa Wyhowskim Namiesnikiem na ten

10czas Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieysze-

11mi Ziemskiemi Kijow. Comparens persona-

12liter Urodzony JmPan Leon Pastawski przed

13Urzędem y Aktami ninieyszemi Ziemskie-

14mi Kijow. będąc tantis exacerbatus op-

15pressionibus vindicandoque sui summam

16iniuriam per Magnificum inculpatum

17infra expressum solenniter magnoque

18cum dolore animi sui swiadczy Mani-

19festuie na przeciwko Wielebnemu JmXiędzu Andrze-

20iowi Bienieckiemu Archimandrycie

21Owruckiemu et in hunc modum rum-

22penti querelas protestuie się: Iż JmC Ob-

23żałowany wprzod ninieyszego Compa-

24renta do usług swoich także na Admini-

25stracyą Kopelicką [?] seis[?] induxit mediis

26ktorey lubo recusabat oney iednakże ad

27saepissimas JmCi Obwinionego postula-

28tiones nolens volens musiał to uczynić,

29[reklamant:] y prze

k. 173v

1y przez lat Dwie JmcI Obwinionemu wiernie

2y nateryczie służył, y coby pro tantis suis

3laboribus, miał odebrać nadgrodę, to iescze

4swoię własność in sudore vultus zapraco-

5waną przez JmcI Obratowaną inwencyę

6musiał pozbyć, gdyż JmC nieuważaiące tak

7na Prawo Boskie, iakoteż y pospolite ktore ne-

8minem injuriare debet, nisi jure victum.

9a JmC Obwiniony dosiędze sobie iakowescyś [?] pre-

10tensye do Rodzica Matki Comparentis C. o kto-

11rego in responsione ninieyszy Comparens non

12debet esse et omnino negatur, a bardziey

13nemo:) ex ea tantum modo ratione, ażeby

14mogł Comparenta injuriare, śmiał y wa-

15żył się Omnes res mobiles (: niedawszy księ-

16ga Jurgieltu, ktoremu za pułtora Roku należa-

17to Złł. Poł. [?] Dwiescie:) to iescze bydło, konie,

18Suknie, Skrzyni, y inne ruchomości ktore

19[skreślone: …] Prawa seorsivo registro remonstro-

20wane będą zabrać y do Manastyru Owrucz:[?]

21przewozić kazał, przez co ninieyszy Compa-

22rens niemaiąc modum vivendi, tylko

23prawie mendicato pane życie sustento-

24wać się musi. A zatym Idem Compa-

25rens ratione Omnium praemissorum

26iterum iterumque Manifestowawszy się

27y protestowawszy salvam meliorationem [nad wierszem: …]

28vel per edendas citationes correctionem

29reservavit modernam autem breviter scriptam

30actis praesentibus connotari petiit eoque [?]

31mat. Sukatz [?] Leon Pastawski mp. Ex orig.

32[parafa]

Objaśnienia i tłumaczenia

tantis exacerbatus oppressionibus vindicandoque sui summam iniuriam per Magnificum inculpatum infra expressum – rozjątrzony tak wielkimi uciskami i dochodząc swojej najwyższej krzywdy wyrządzonej przez Wielmożnego obwinionego niżej wymienionego; solenniter magnoque cum dolore animi sui – uroczyście i z wielkim bólem ducha; et in hunc modum rumpenti querelas – i w ten sposób wybuchając skargami; induxit mediis – nakłonił środkami; recusabat – wzbraniał się; ad saepissimas postulationes nolens volens – na bardzo częste żądania, chcąc nie chcąc.

Namiesnik Akt Ziem. Kijow. – namiestnik (zastępca regenta) akt ziemskich kijowskich; Archimandryta Owrucki – przełożony monasteru w Owruczu.

pro tantis suis laboribus – za tak wielkie swoje trudy; in sudore vultus – w pocie czoła; neminem injuriare debet, nisi jure victum – nikogo nie powinno krzywdzić, chyba że prawnie pokonanego; in responsione – w odpowiedzi; non debet esse et omnino negatur – nie powinno być i całkowicie się zaprzecza; nemo – nikt; ex ea tantum modo ratione – tylko z tej przyczyny; omnes res mobiles – wszystkie rzeczy ruchome; seorsivo registro – osobnym rejestrem; mendicato pane – wyżebranym chlebem; modum vivendi – sposób do życia; ratione omnium praemissorum iterum iterumque – z powodu wszystkiego powyższego raz po raz; salvam meliorationem vel per edendas citationes correctionem reservavit – zastrzegł sobie prawo poprawienia (manifestu) lub uzupełnienia przez pozwy; modernam autem breviter scriptam actis praesentibus connotari petiit – obecną zaś, krótko spisaną, prosił zapisać do akt niniejszych; Ex orig. – z oryginału; Złł. Poł. – złotych polskich [?].

Wpis to manifestacja (skarga) przeciw obwinionemu, któremu manifestujący służył przez dwa lata; podpis manifestującego odczytany niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25III 1739 Leon Pastawski zamanifestował przeciw ks. Andrzejowi Bienieckiemu, archimandrycie owruckiemu: wciągnięty przez archimandrytę do służby i administracji kopylickiej [?], służył mu wiernie przez dwa lata, a zamiast nagrody utracił własny dobytek zarobiony w pocie czoła.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 174

1Relacya Poss. Pozwu na Sądy Ziem:

2Kijow: od Urodz. Sokołowskich

3Braci między sobą rodzonych po

4Urodz. Bobrenkow Wyhowskich,

5Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego Dziewiątego.

6Miesiąca Aprilis Pierwszego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Vices

9Regentem y Namiesnikiem protunc Akt Ziem:

10Kijow: y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow: Stano:

11wszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow: y in:

12nych Szlachetny Maciey Nawrocki w moc prawdziwey

13wierney y skuteczney relacyi swoiey iawnie, ustnie

14y dobrowolnie zeznał: Iż On Roku teraźn: Tysiąc Siedm:

15set Trzydziestego Dziewiątego, Die Sexta Aprilis. Po:

16zew Ziem: Kijow: Autentyczny odniosł do Dobr Wsi

17Kupiszcz[?] y tam ten Pozew w Izbie niżey wyrażone:

18mu Pozwanemu położywszy o oddaniu y położeniu

19onego, od kogo, przeciwko komu y w iakiey sprawie pisany był

20opowiedział y do wiadomości przywiodł, ktorego Pozwu

21tenor takowy: August Trzeci z Bożey Łaski Krol

22Polski, Wielki Xiążę Litew., Ruski, Pruski, Mazowiecki

23Żmudzki, Inflanski, Smoleń: Siewierski, Kijow: Woły:

24Podolski, Podlaski, Bracł. y Czernihowski a Dziedzi:

25czny Xiążę Saski y Elektor. Urodzonym Janowi Oycu

26Danielowi y Jakubowi Synom a Braci między sobą

27rodzonym Bobrenkom Wyhowskim pozwanym

28z Osob y wszystkich gruntu[?] Dobr W.W. leżących ru:

29chomych y summ pieniężnych przykazuiemy abyście

30W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow: na Rokach Ziem:

31Kijow: w Żytom: Anno Praesenti w Pierwszy Poniedzia:

32łek po Swiętych Trzech Krolach[?] przypadaiących y sądzie się

33maiących vel his deficientibus in alijs proxime sub:

34sequentibus sami osobiście y zawicie staneli. na In:

35stancyą Instygatora Sądowego y Ich Delatorow Urodz.

36Piotra y Teodora Sokołowskich Braci między sobą

37rodzonych Aktorow ktorzy przychilaiąc się do

38[reklamant:] Prawa

k. 174v

1Prawa pttkl, Manifestacyi Pozwow Relacyi varijs in

2Actis antecius poczynionych Dekretu Kompromissarskie:

3go Anno Millesimo, Septingentesimo Vigesimo Octavo

4w Kupiszczach expedyowanego, iakoteż Manifestacyi swo:

5iey teraz recenter uczynioney WW: pro summendis poenis

6ratione contraventionis pervos memorato Decreto

7pro solutione Vadij Trecentorum florenorum polonicalium

8restitutioneq[ue] rerum eoq[ue] decreto adjudicatarum iakoteż

9do przysłuchania się osobliwszym Zwinom prawnym w:

10zględem po drogach Aktorow zastępowania tyraniter

11Bicia, Katowania, na dom y mieszkanie tychże Aktorow

12częstokroć przez W: W: nabiegania, na poiedynek pra:

13wem zakazany wyzywania, słowami nieprzystoyne:

14mi zelżenia honoru szlacheckiego skrybowania, odpo:

15wiedzi in vitam et salutem Actorum czynienia, tu:

16dzież do nadgrodzenia szkod violenter et illegitime przez

17W: W: w Gruntach Actorum poczynionych, w ktorey zakop

18Dwadzieścia siana Urodz Piotrowi Sokołowskiemu

19zabranego zapłacenia, pieniędzy gotowych y zboża varij

20grani opisanym sposobem danego oddania, y o

21inne pretensye osobliwszym regestrem spisane, na

22termin wyż oznaczony pozywaią, na ktorym W: W:

23stanowszy na wszystko sądownie odpowiadaiące skute:

24cznie się usprawiedliwi. Pisan w Zytom: Die Decima

25Quinta Martij. Millesimo, Septingentesimo,

26Trigesimo Nono Anno. Dequo Pensis ejusq[ue] Mini:

27sterialis Relatio + Maciey Nawrocki Woźny, pisać

28nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wiceregent kancelarii ziemskiej; protunc – wówczas; Die Sexta Aprilis – dnia 6 kwietnia (data doręczenia późniejsza niż data wpisu 1 IV – sprawdzić); tenor – brzmienie; Anno Praesenti – roku bieżącego; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; zawicie – pod rygorem zawitym (ostatecznym); Instygator – oskarżyciel sądowy; Delator – donosiciel, faktyczny powód.

Numer marginalny słabo czytelny (2? 1mo, ew. 21mo).

Rozwinięcia: pttkl – pretensje/ponieważ [?] (skrót niepewny); WW – Wielmożny/Wasza Wielmożność (pozwany); Urodz – Urodzonemu; Zytom: – w Żytomierzu.

varijs in Actis antecius – w różnych aktach wcześniej; recenter – świeżo, niedawno; pro summendis poenis ratione contraventionis – o zasądzenie kar z powodu naruszenia; pervos memorato Decreto – wspomnianego przez Was dekretu; pro solutione Vadij Trecentorum florenorum polonicalium – o zapłatę wadium trzystu złotych polskich; restitutioneq[ue] rerum eoq[ue] decreto adjudicatarum – i zwrot rzeczy tymże dekretem przysądzonych; tyraniter – okrutnie; in vitam et salutem Actorum – na życie i zdrowie powodów; violenter et illegitime – gwałtem i bezprawnie; Die Decima Quinta Martij Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno – dnia 15 marca 1739; Dequo … Ministerialis Relatio – o czym relacja woźnego.

Pozew datowany 15 III 1739 w Żytomierzu; odczyt „zakop” (kop siana) i „Pensis” niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

1IV 1739 woźny Maciej Nawrocki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa braci Sokołowskich przeciw Bobrenkom Wyhowskim – Janowi (ojcu), Danielowi i Jakubowi (synom) – o kary za naruszenie dekretu kompromisarskiego z 1728 r., wydanego w Kupiszczach, o zapłatę wadium 300 zł i zwrot szkód.

Transkrypcja

k. 174v

1Relacya Post Coll: na Sądy Ziem: Kijow:

2od Urodz Kunickiego, po Urodz Rudnickich

3Matt: y innych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Dziesiątego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziem: Kijowskich, przedemną Stefanem

7z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem Pisarstwa Akt

8Ziemskich Kijow: y xięgami ninieyszemi Ziem: Kijow:

9Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow:

10y innych Opatrzny Jan Kasprowicz w moc wierney

11[reklamant:] prawdziwey

k. 175

1prawdziwey y skuteczney Relacyi swoiey, iawnie ustnie,

2y dobrowolnie zeznał: Iż On Roku teraźn: Tysiąc Siedmset

3Trzydziestego Dziewiątego Dnia Dziewiątego Aprilis Po-

4zew Ziem: Kijow: autentyczny odniosł do Dobr wsi Opana-

5sowki y tam ten Pozew we Dworze tameyszym położywszy

6o położeniu onego od kogo po kogo y w iakiey sprawie pisany

7był opowiedział y do wiadomości przywiodł. Ktorego Pozwu te-

8nor ejusmodi. August Trzeci z Bozey łaski Krol Polski,

9Wielki Xiąże Litewski Ruski Pruski, Mazowiecki, Żmudz:

10Inflan: Smoleń: Siewierski, Kijow: Wołyń: Podoll: Podlaski

11Braclł: y Czerni: a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

12Urodzonym Janowi y Anastazyi Rudnickim małł:

13Pawłowi y Annie lub innego Imienia Dąbrowskim itid[?]

14Małł: Dobr Opanasowki Possessorom cum assistentia Ma-

15ritorum de jure debita Pozwanym z Osob y Dobr W.W. leżą-

16cych ruchomych y Summ pieniężnych władzą naszą krolew:

17przykazujemy abyście W.W. przed Sądem Ziem: Kijow: na

18Rokach Ziem: Kijow: in loco Judiciorum solito w Mie-

19ście Zytom: sub Ourzędu przypadaiących y sądzić się

20maiących vel his desinentibus in alijs proximè subse-

21quentibus sami osobiście y zawicie staneli, na Instan-

22cyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urodz. Władysława

23Kunickiego[?] Aktora, ktory inhaerendo Legi tum consensui

24od J. Wiell: Xiędza Antoniego z Łohoyska na Białopolu

25Tyszkiewicza Sekretarza W.X.Litt: Dobr Białopola cum

26attinentijs Dziedzica W.W. pozywa do pokazania Prawa

27na Dobra Opanasowkę ex reproductis do podniesienia

28Summy quid et quanta pokaże się ex documentis

29y do ustąpienia z Dobr y nadgrodzenia szkod z tąd

30pochodzących na termin wyżey oznaczony pozywa na

31ktorym iako zawitym abyście staneli Summę

32odebrali si quid et quanta ex documentis liquida

33apparuerit, z Dobr ustąpili y na wszystko sądownie

34odpowiadaiąc skutecznie się usprawiedliwili. Pisan

35w Zytomirzu Anno Millesimo, Septingentesimo,

36Trigesimo, Nono. Die Septima Aprilis de quo Dens[?]

37ejusdem Ministerialis Relatio. + Woźny ut

38supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Post Coll: – post Collationem (po kolacji, tj. po doręczeniu pozwu); Matt: – Matthaei [?] (Mateusza) albo skrót „Małżonków”; Wdztwa – Województwa.

Namiestnik pisarstwa akt ziemskich kijowskich – zastępca pisarza ziemskiego przyjmujący wpisy.

ejusmodi – takiej treści; cum assistentia Maritorum de jure debita – z należną z prawa asystencją mężów; in loco Judiciorum solito – w zwykłym miejscu sądów; sub Ourzędu – zapewne „pod czas Urzędu” (w czasie sprawowania urzędu); vel his desinentibus in alijs proximè subsequentibus – albo gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; inhaerendo Legi tum consensui – trzymając się prawa oraz zgody; cum attinentijs – z przynależnościami; ex reproductis – z okazanych (dokumentów); quid et quanta – ile i jaka; si quid et quanta ex documentis liquida apparuerit – jeśli jakaś i ile okaże się z dokumentów jasna; Anno… – roku 1739, dnia 7 kwietnia; de quo… ejusdem Ministerialis Relatio – o czym relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

Pozew datowany 7 IV 1739, doręczony 9 IV 1739.

Streszczenie

10IV 1739 woźny Jan Kasprowicz zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 7 IV 1739) z powództwa Kunickiego, za zgodą ks. Antoniego Tyszkiewicza, sekretarza W. Ks. Lit., dziedzica Białopola, przeciw Janowi i Anastazji Rudnickim oraz Pawłowi i Annie Dąbrowskim, posesorom Opanasówki, o okazanie praw do tych dóbr, podniesienie sumy wynikającej z dokumentów, ustąpienie z dóbr i nagrodzenie szkód.

Transkrypcja

k. 175v

1Relacya Poll. Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiell. Skorupskiego Miecz.

3Kijow.; po Wiell. Aksakowę Stoll. Zytom.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego

5Miesiąca Aprilis Jedynastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Wdztwa Kijow. przedemną Ste:

7fanem z Wykowa Wykowskim Namiesnikiem Protune

8Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy Osobisto Woźny Gnll Wdztwa Kijow. y ynny

10szlachetny Jan Matulewicz w moc uierney prawdziwey

11y skuteczney Relacyi swoiey iawnie ustnie y dobro:

12wolnie zeznał Iż On Roku teraz w. Tysiąc Siedmset

13Trzydziestego Dziewiątego Dnia Dziesiątego Aprilis

14Pozew Ziemski Kijow. Autentyczny Odniosł do Dobr

15Wsi Tataryno[w]ki tu w Woiewodztwie Kijow. a Powi:

16ecie Zytom. leżących y tam ten Pozew we Dworze ta:

17mecznym położył, o oddaniu y położeniu onego odko:

18go pot[ym] oraz w iakiey sprawie pisany był opowi:

19dział y prawnie publikuiąc do wiadomości przy:

20wiodł, którego Pozwu tenor takowy. August Trze:

21ci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże Litewski

22Ruski, Pruski, Mazowiecki Zmudzki Inflan. Smo:

23len. Siewierski Kijow. Wołyn. Podoll. Podlaski Bracł.

24y Czerni. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Wiell.

25Katarzynie z Popielow primo voto Hrabiney Tar:

26nawskiey, 2do Marcianowey Aksakowey Stoln.

27Zytom. Matce Wdowie, tudziez Janowi, Gabryelowi,

28Kunegundzie y Helenie Aksakom Synom y

29Corkom niegdy zeszłego Wiell. Marcina Aksaka

30Stoln. Zytom. Sukcessorom Assistenciey potrze:

31buiącym cum ass[is]ta debita de iure, a nie potrzebu:

32iącym samym przez się pozwanym. Z osob y wszyst:

33kich gruntt. Dobr W.W. leżących ruchomych y sum

34pieniężnych przykazuiemy abyście W.W. przed Są:

35dem Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Anno

36praesenti w Zytom. po świętym Jerzym przypa

37[reklamant:] daiących

k. 176

1daiących y sądzić się maiących vel his defficientibus in

2alijs proxime subsequentibus sami osobliwie y zawicie

3staneli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego De-

4latora Wiel. Piotra Skorupskiego [?] Miecznika Parn.[?]

5Aktora, który przychilaiąc się do Prawa pospolitego

6Areszcie y całego Processu hac in re zaszłego W.W.

7ad paratos Terminos recedendo a Foro Castren. Kyow.

8non tamen ab ipsa causa w sprawie y akcyi do

9wydania Poddanego roboczego Artema z Czterma

10Synami, Pilipem, Artemem Romanem y Iwa-

11nem, z Dobr Actoris Wsi Kostiuszek [?] w Woiew.

12Kyow. a Powiecie Owruc. leżących do Dobr W.W.

13Wsi Tatarynowki z Żoną, Dziećmi, Końmi, Woła-

14mi y całym sprzętem domowym z biegłego y tam

15bytem osiadłego y iuż przez Aktora Iuramentem e-

16winkowanego, nie mniey do zapłacenia Liut, Grzy-

17wien Dekretem Grodz. Kyow. przysądzonych do nad-

18grodzenia szkód z tąd pochodzących Expens pra-

19wnych na Prawo erogowanych na Termin wyżey

20oznaczony porywa[?] estis parituri Terminum atten-

21taturi. Pisan w Żytomirzu Die Septima Aprilis

22Millesimo, Septingentesimo Trigesimo Nono Anno.

23De quo Pens eiusdem Ministerialis Relatio Jan Ma-

24tulewicz Woźny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Poll. – Pollicitationis [?]/Possessionis; tytuł częściowo niepewny. Gnll – Generał (woźny generał). primo voto – z pierwszego małżeństwa; cum assistentia debita de iure – z asystencją należną według prawa. Anno praesenti – roku bieżącego.

Tataryno[w]ka – Tatarynówka, pow. żytomierski.

vel his defficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych (rokach); ad paratos Terminos recedendo a Foro Castren. Kyow. non tamen ab ipsa causa – odstępując na gotowe terminy od sądu grodzkiego kijowskiego, lecz nie od samej sprawy; estis parituri Terminum attentaturi – macie stanąć, termin podjąć; Die Septima Aprilis Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno – dnia 7 kwietnia 1739 r.; Grodz. Kyow. – grodzki kijowski; Owruc. – owrucki; liut/grzywien – kary sądowe.

Streszczenie

11IV 1739 woźny Jan Matulewicz zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa Skorupskiego, miecznika kijowskiego, przeciw Katarzynie z Popielów, 1° v. hrabinie Tarnawskiej, 2° v. Marcjanowej Aksakowej, stolnikowej żytomierskiej, wdowie, i jej synom – z przeniesieniem sprawy z grodu do ziemstwa – o wydanie poddanego Artema z czterema synami, zbiegłego ze wsi Kostiuszki [?] w powiecie owruckim.

Transkrypcja

k. 176

1Relacya Pozwu na Sądy Ziem.

2Kyow. od Urodz. Wyhowskich y in-

3nych, po Urodz. Dunskiego Lew-

4kowskiego y innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego.

6Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kyowskiego,

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Na-

9miesnikiem pro tunc Akt Ziem. Kyow. y Xięgami

10Niniyszemi Ziem. Kyow. Stanowszy Osobiście Woź-

11ny Gnał Woiewodztwa Kyow. y innych Opatrzny Józef Le-

12larowski [?] w moc prawdziwey wierney y skutecz-

13ney relacyi swoiey iawnie ustnie y dobro-

14[reklamant:] wolnie

k. 176v

1wolnie zeznał, iż on Roku teraźn: Tysiąc, Siedm:-

2set Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Trzynastego A-

3prilis Pozew Ziem: Kijow: Autentyczny odniosł do

4Dobr Wsi Motrzonczyny [?], y tam ten Pozew we Dwo-

5rze JmPana Duńskiego położywszy o oddaniu y poło-

6żeniu onego od kogo y w iakiey sprawie był

7pisany opowiedział, którego Pozwu tenor takowy.

8August Trzeci z Bożey łaski Krol Polski, wielki

9Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz:

10Inflanski Smolenski, Siewierski, Kijow: Wołynski,

11Podol: Podl: Bracł: y Czerni: a dziedziczny Xiąże Saski

12y Elektor. Urodz: Samuelowi Duńskiemu y Bazylemu

13Lewkowskiemu originalit[er] pozwanym tudzież y

14Urodz: Jerzemu Ohijowi Tyszkiewiczowi Aktualnym Pos-

15sessorom Wsi Motrzonczyzny [?] Pozwanym z Osob y

16Generalnie wszystkich generalit[er] Dobr W.W. leżących ruchomych

17y Summ pieniężnych Powagą naszą Krolewską przyka-

18zuiemy abyście W.W. przed Sądem naszym Ziem:

19Kijow: na Rokach Ziem: Kijow: w Zytom: po swiętym

20Jerzym Anno Praesenti przypadaiących vel his defi-

21cientibus in alijs proxime subsequentib[us] sami obli-

22cznie y zaraz stanęli na Instancyą Instygatora

23Sądowego y Jego Delatorow. Urodz: Danieła Bur:-

24graby Grodz: Kijow: Symeona y Zofij Konstanto-

25wey Synhailewskiey [?] Wyhowskich Braci y Siostry

26między sobą rodzonych Aktorow ktorzy et quidem

27Urodz: Zofia z Wyhowa Synhailewska in assistentia Urodz:

28Konstantego Synhailewskiego Męża swego przy-

29siadaiące się do Prawa pospolitego y Manifestacyi

30swoiey hac in re uczynioney W.W. pozywaią ato

31dowydzielenia sobie Aktorom prawem naturalnym

32po zeszłey Swiętey Pamięci Urodz: Annie z Ohijow

33Romanowey Wyhowskiey Matce y Dobrodzice

34swoiey a Siostrze W.T. Urodz: Ohiju rodzoney w

35Dobrach Wsi Motrzonczyznie Summami pewne-

36mi przez niegdy Urodz: Alexandra Ohija Tyszkiewi-

37cza Dziada W.T. Urodz: Ohiju iedną Częścią y to bez

38[reklamant:] Potomnie

k. 177

1potomnie z tego swiata zeszłego maiącego na te Do-

2bra iako Zapisy y Possessye swiadczą wniesionemi

3obciążonych Aequalitter z W:W: należącey części, to

4iest Poddanych, Rol, Sianożęci, y innych attinencyi,

5oraz y do uczynienia Kalkulacyi zbranych z części

6Aktorom należącey prowentow, y o inne pretensye

7na Termin wyżey oznaczony intentowaney. Sitis pa-

8rituri Terminum attentatum. Pisan w Żytom: Die

9Quarta Aprilis. Deque Ptens eiusdem Ministeri-

10alis Relatio Jozef Żelarowski Woźny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Gnał – generał (woźny generał); pro tunc – na ten czas; Namiesnik Akt – zastępca regenta prowadzący księgi.

originaliter – pierwotnie; generaliter – ogólnie; Anno Praesenti – w roku bieżącym; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; et quidem – mianowicie; in assistentia – w asyście; ato – a to.

Fragment relacji woźnego z wpisanym pozwem z 13 IV 1739; nazwa wsi Motrzonczyzna/Motrzonczyna niepewna.

Aequaliter – po równo; attinencyi – przynależności; Sitis parituri Terminum attentatum – macie stawić się na wyznaczony termin; Die Quarta Aprilis – dnia czwartego kwietnia; Deque Praesentis eiusdem Ministerialis Relatio – a o niniejszym (pozwie) relacja tegoż woźnego.

Streszczenie

13IV 1739 woźny Józef Żelazowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 4 IV 1739, Żytomierz) z powództwa Zofii z Wyhowa Synhailewskiej (przy mężu Konstantym) i innych Wyhowskich przeciw Samuelowi Duńskiemu, Bazylemu Lewkowskiemu i Jerzemu Ohijowi Tyszkiewiczowi o wydzielenie powodom części spadku po Annie z Ohijów Romanowej Wyhowskiej, ich matce.

Transkrypcja

k. 177

1Relacya Pott Pott na Sądy Ziem. Kijowskie

2od Urod. Ohija[?] Tyszkiewicza, po Urod. Lew-

3kowskich Matt[?] y innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

6Na Terminie Xięgo Ziem. Wdztwa Kijow: przedemną Ste-

7fanem z Wyżowa[?] Wyhowskim[?] Namiestnikiem na ten czas

8Xięgo Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

9Stanowszy osobiście Woźny Gnłł Wdztwa Kijow. y inny[ch]

10Szlachetny Jozef Żelarowski in vim sui veri ac fide-

11lis Relationis patam publice libereq ac per expressum

12recognovit Iż on Roku teraz. Tysiąc Siedmset Trzydzie-

13stego Dziewiątego Dnia Trzynastego Aprilis Pozew Z.

14Kijow. na Membranie Ziem. pisany odniosł do Dobr

15Wsi Mokrennicżyszny[?] y tam ten Pozew we Dworze

16Urod. Bazylego Lewkowskiego w Izbie na stole położył

17o położeniu y oddaniu onego od kogo, po kogo y w iakiey

18Sprawie by był pisany, opowiedział y do wiadomości

19przywiodł którego Pozwu series talis. August Trzeci

20z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski,

21Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Inflan. Smolenski,

22Siewierski, Kijow. Wołynski, Podolski Podlaski Ba-

23chaż[?] y Czern. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor

24Urod. Samuelowi Dunskiemu[?], Bazylemu y Apollo-

25niey z Jankowskich Lewkowskim Matt. y innym Spa-

26dkobiercy[?] niepotrzebuiącey[?] samym przez się, a potrze-

27[reklamant:] buiącym

k. 177v

1bującym cum assistentia de jure debita pozwanym. Zo-

2sob y z wszystkich generaliter Dobr W.W. leżących ru-

3chomych y Summ pieniężnych powagą naszą Królew.

4przykazujemy abyście W.W. przed Sądem naszym Ziem.

5Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Żytom. lub Owruczu

6sądzić się mających vel his deficientibus in alijs proxime

7subsequentibus sami obliśnie y zawicie stanęli na

8Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatora Urod.

9Jerzego Ohija [?] Łopatkiewicza [?] Aktora, który przychila-

10jąc się do Prawa pospolitego y Manifestacyi swojey

11hac in re uczynioney W.W. pozywa ato w sprawie y akcyi

12do ustąpienia Dobr Wsi Mokrzec [?] z Summami

13pewnemi przez niegdy Antecessorow Actoris Jaśnie

14Wiel. Niemirycom Dziedzicom tych Dobr na Za-

15stawę onych że udanemi y poryczonemi obciążonych

16cyliter Części quod et quantum vigore Prawa ex mente

17Judicij nalerzec będzie przez W.W. niesłusznie y

18nienależycie gwałtownie do swoiey Possessyi y wo-

19czynienia Cum damno summo Actoris przywła-

20szczonych y do uczynienia kalkulacyi z branych

21przez lat kilkadziesiąt Prowentow tychże do przy-

22służania się winom Prawnym yne Actoris do wła-

23snych Dobr swoich concedente Lege interessującego

24się niedopuszczenia, takteż względem nieuważające

25na szędziwości Actoris przez W.W. osoblywie Urod.

26Lewkowskiey [?] dyffamowania przechwałek czynie-

27nia co in termino Termini inquisitione

28deducetur na termin wyż oznaczony inten-

29towaney Datt Owrutij Millesimo Septingen-

30tesimo Trigesimo Nono Anno Die secunda

31Aprilis Deque praesens ejusdem Ministeri-

32alis Relatio. Józef Zelażowski [?] Woźny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui veri ac fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; series talis – brzmienie takie; Gnłł – generał; Matt. – zapewne Małżonkom; Pott Pott – zapewne pozwu (skrót niepewny).

cum assistentia de jure debita – z asystencją (małżonków/opiekunów) prawem należną; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na innych najbliższych następnych; hac in re – w tej sprawie; Actoris – powoda; quod et quantum vigore Prawa ex mente Judicij – co i ile mocą prawa wedle uznania sądu; cum damno summo – z największą szkodą; concedente Lege – za pozwoleniem prawa; in termino Termini inquisitione deducetur – w terminie zostanie wykazane inkwizycją; Datt Owrutij … – Dan w Owruczu roku 1739 dnia 2 kwietnia; Deque praesens ejusdem Ministerialis Relatio – i niniejsza relacja tegoż woźnego.

Streszczenie

13IV 1739 woźny Józef Żelazowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 2 IV 1739) z powództwa Ohija Tyszkiewicza przeciw Samuelowi Duńskiemu, Bazylemu i Apolonii z Jankowskich Lewkowskim i innym o ustąpienie z dóbr wsi Mokrzec [?], obciążonych sumami zastawnymi zapisanymi przez przodków powoda Niemiryczom, dziedzicom tych dóbr.

Transkrypcja

k. 177v

1Relacya Poll. Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od Urod. Wyhowskiego [?] na Wielebny

3Konwent Berdyczowski Oycow Karmeli-

4tow Bosych.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

7[reklamant:] Na Urzędzie

k. 178

1Na Terenie Xiąg Ziem: Kijowskich przedemną Stefanem z Wy-

2howa Wyhowskim Namiestnikiem pro tunc Akt Ziemskich

3Kijowskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziem: Kijow: stanowszy

4osobiście Woźny Gnłł Wodztwa Kijow: y innych opatrzny

5Demko Szczerbinowski w moc prawdziwey wierney y skut-

6kowney Relacyi swoiey zeznał: Iż on Roku teraźn: Tysiąc Siedm-

7set Trzydziestego Dziewiątego Dnia Trzynastego Aprilis

8Pozew Ziem: Kijow: autentyczny odniósł do Dobr Wsi Sko-

9morochach, y tam ten Pozew we dworze tameyszym położy-

10wszy o położeniu y oddaniu onego odkogo y komu y w iakiey

11sprawie był pisany opowiedział którego Pozwu tenor ta-

12kowy August Trzeci z Bożey łaski Król Polski Wielki

13Xiąże Litewski Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz: In-

14flantski, Smoleń: Siewierski Kijow: Wołyń: Podoll:

15Podlaski, Bracł: y Czerniechow: a Dziedziczny Xiąże Sa-

16ski y Elektor. Przewielebnemu w Bogu Xiędzu Ferdy-

17nandowi a Sancto Spiritu Ordinis Carmelitar: Discal-

18ceator: Przeorowi Konwentu Berdyczowskiego y całemu

19Konwentowi temuż cum assa Superiorum de iure de-

20bita pozwanym z osob swoich wszystkich generalit: Dobr

21W: W: leżących ruchomych y Summ pieniężnych przy-

22kazuiemy abyście W: W: przed Sądem naszym Ziem:

23Kijow: na Rokach Ziem: Kijow: po Świętym Jerzym w

24Roku teraźn: przypadaiących sądzie się maiących a

25his deficientibus in alys proxime subsequentibus sami o-

26sobiście y zawicie staneli, na Instancyą Instygatora

27Sądowego y Jego Delatora Urod: Teodora Wyhowskiego

28Syna Zeszłego Urod: Ostafiego Wyhowskiego Aktora kto-

29ry przychylaiąc się do Prawa pospolitego y Processu Kau-

30inne zaszłego reassumando causam morte Urod: Jana Wy-

31howskiego Brata swego rodzonego interruptam et hucusque

32indecise pendentem vacedendo a Iuro Castri nontamen ab

33ipso negotio ad paratos Terminos paratam Relationem

34W: W: pozywa seu potius przypozywa do wydania robocz:

35Iakowa z Żoną, Synami na Grunci Aktora w Dobrach

36Wsi Dawidkach spłodzonemi Ziemstwo tamże zasiedzia-

37łego ad Pens w Dobrach Skomorochach osiadłego aren-

38tem a prima notitia innodowanego y wszystkiego iego

39chudobą y do nadgrodzenia szkód z tąd pochodzących na Ter-

40min wyszoznaczony Sibi itaque partium Terminum alter

41tabuli Pisan w Żytomierzu die Secunda Aprilis Mil-

42lesimo Septingentesimo, Trigesimo Nono Anno. De quo Prae-

43sens eiusque Ministerialis Relatio et. Demko Szczerbinowski W.

44pisać nie umieiący

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Poll. – relacja (woźnego) o podaniu pozwu.

pro tunc – wówczas; Gnłł – generał; Ordinis Carmelitarum Discalceatorum – zakonu karmelitów bosych; cum assistentia Superiorum de iure debita – z należnym prawem udziałem przełożonych; his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; reassumando causam morte … interruptam et hucusque indecise pendentem – podejmując sprawę przerwaną śmiercią i dotąd nierozstrzygniętą; a Iure Castri – od sądu grodzkiego; non tamen ab ipso negotio – nie odstępując jednak od samej sprawy; ad paratos terminos paratam relationem – do gotowych terminów gotową relację; seu potius – albo raczej; a prima notitia – od pierwszej wiadomości; de quo praesens eiusque Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja woźnego. Wpis datowany: pozew wydany 2 IV 1739 w Żytomierzu, doręczony 13 IV 1739. Kilka wyrazów (np. „Kau inne”, „ad Pens”, „alter tabuli”) odczyt niepewny.

Streszczenie

13IV 1739 woźny Demko Szczerbinowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa Wyhowskiego przeciw ks. Ferdynandowi a S. Spiritu, przeorowi, i konwentowi karmelitów bosych w Berdyczowie – z podjęciem sprawy przerwanej śmiercią Jana Wyhowskiego, brata powoda – o wydanie poddanego Jakowa z żoną i synami, zbiegłego z gruntu powoda.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 178v

1Relacya Poł. Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiell. Rzeszyckiego [?] Stoln.

3Wołyn. y innych po Wiell. Gołeckiego

4y innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego.

6Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

7Na urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijow. przedemną

8Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem pro

9tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

10Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Enał Wdztwa Kijow.

11y innych szlachetny Iozef Dobrowolski, w moc praw.

12dziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey iawnie, u-

13stnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych

14zeznał. Iż On Roku teraźń. Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego

15Dziewiątego, Dnia Trzynastego Aprilis, Pozew Ziem.

16Kijow. autentyczny zaniosł do Dobr Miasta Leszczyna

17y tam ten Pozew Wiell. JmPanu Gołeckiemu w ręce od-

18dał od kogo, pokogo y w iakiey by sprawie był pisa-

19ny prawnie publikuiące do wiadomości przywiodł, któ-

20rego Pozwu series takowa, August Trzeci z Bozey ła-

21ski Krol Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski,

22Mazowiecki Zmudz. Inflan. Smoleń. Siewier. Kijow.

23Wołyn. Podol. Podlaski, Bracł. y Czerń. a dziedziczny

24Xiąże Saski y Elektor, Wiell. Stanisławowi Gołeckiemu

25Dzierzawcy Dobr Klucza Leszczynskiego Wasilowi vel a-

26lius nominis Woytowi, Teszkowi [?] Cieszyńcowi [?] y Omelkowi

27Poddanym ze Wsi Łuki do Klucza Leszczynskiego nale-

28żącym quorum statuitio przed przyszły Sąd dla wskaza-

29nia na nich win prawnych omnino urgetur, Pentiq [?] cita-

30tione arestantur cum ipsa de iure incumbenti, Z Osob y

31Dobr W.W. Enał. wszystkich leżących ruchomych y Summ

32Pienięznych powagą naszą Krolewską przykazuiemy

33byś W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

34Ziem. Wdztwa Kijow. napierwiey podacie się potorze-

35nia tego Pozwu Sądzie się maiących vel his deficientibus

36in aliis proxime subsequentibus sami osobiście y prawie

37stanęli na Instancyą Instygatora [?] Sądowego y Iego Delato-

38row Wiell. Woyciecha Rzeszyckiego [?] Stolnika Wołyn.

39tudzież Urodz. Doroteusza Kotowskiego [?] Administra

40[reklamant:] tora

k. 179

1tora Dobr Wsi Minyjek Aktorow, ktory przystępowa-

2iąc się we wszystkim do Prawa pospolitego y Protesta-

3cyi ea in re uczynioney W:W: pozywa, ażeby to W:P: Urod

4To Teski convenendo Prawo pospolite ktore etiam rem

5propriam non vi sed jure legitimo repellere kaze, gdy

6wysz wyrażeni Poddani Omelko y Iusko ze wsi Zuki Woyta

7cie [?] tego Dnie, za Talerow bitych Siedm z przystaniem

8targowali, y Talerow bitych Trzy Spondendo resztę na

9miejscu oddać dali, ktory Dziegciu Urod. Kotowski Ni-

10staniu [?], W:P: informowawszy Woyta, tegoż Aktora o Ni-

11ngdzie [?] upominaiącego się kontemptowac Woły y wozy

12zabrać y zagrabić y ludzi w schwestr [?] wziąć kazałeś, w

13czym gdy Aktor do W:P: concurrebat W:P: zamiast

14uczynienia Sprawiedliwości non parcendo etiam miey-

15scu Świętemu tegoż Aktora bitęś kaleczyłeś y lekce o śmier-

16co Inquizycyą dowiedzioną byc nieprzyprawiłeś, Ten Wo-

17ły to iest Par Dwie y Wozow ktoremi, y na ktorych Dzie-

18gciu przyprowadzony nullo justo merito zagrabiłeś

19ludzi przy worach Dziegciu prowadzących w detencyą

20wziąć kazałeś, szablę Urod. Kotowskiego Aktora ktorego

21onego wyrwawszy z pochew bić płazować y ranić zatrzy-

22małeś y inne dyzgusta nierespektuiąc na stan szla-

23checki ani na godność samego Pryncypała uczyniłeś. A

24zatym pro iumonendis [?] poenis respectu [?] omissorum do

25przywrocenia wołow, wozow do nadgrodzenia szkod

26z tąd pochodzących y o inne pretensyę ktore W:P: in

27Termino Termini proponowane y Inquizycyą dowie-

28dzione będą na Termin wysz oznaczony pozywaią. Si-

29bis pariturus [?] Pisan w Zytomirzu Millesimo, Septingen-

30tesimo, Trigesimo, Nono. Anno. Die Undecima Aprilis

31De quo extens ejusq. Ministerialis Relatio. Iozef Dobro

32wolski Woźny ma.

Objaśnienia i tłumaczenia

quorum statuitio … omnino urgetur – których stawiennictwo jest koniecznie wymagane; vel alius nominis – albo innego imienia; cum ipsa de iure incumbenti – wraz z tym, co z prawa przynależy; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych.

Enał – generał (woźny generał); Wiell. – Wielmożny; Stoln. – stolnik.

Fragment pozwu wpisany w relację woźnego (początek na poprzedniej stronie).

etiam rem propriam non vi sed jure legitimo repellere – nawet własną rzecz nie siłą, lecz prawną drogą odzyskiwać; spondendo – tytułem zadatku; non parcendo etiam miejscu Świętemu – nie oszczędzając nawet miejsca świętego; nullo justo merito – bez żadnej słusznej przyczyny; in Termino Termini – w terminie rozprawy; Pisan w Żytomirzu 1739, dnia 11 kwietnia; De quo extens ejusq. Ministerialis Relatio – o czym obszerna relacja tegoż woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1739 woźny Józef Dobrowolski zeznał relację o doręczeniu w Leszczynie [?] pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 11 IV 1739) z powództwa Rzeszyckiego [?], stolnika wołyńskiego, i innych przeciw Stanisławowi Gołeckiemu, dzierżawcy klucza leszczyńskiego, oraz poddanym ze wsi Łuki o napad, pobicie i zranienie płazem, zatrzymanie wołów i wozów oraz o zwrot wołów i wozów i nagrodzenie szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 179

1Relacya Pozw Coll na Sądy Ziemskie Kyow.

2od Urod. Dunskiego, po Urod. Lewkowskich

3Matrontcow [?].

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia.

6Przy Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kyow. przedemną

7Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem ptnie [?]

8[reklamant:] Akt Ziem

k. 179v

1Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

2Kijow. Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdztwa Kijow.

3y innych Szlachetny Józef Zełarowski [?] w moc prawdziwey

4y skuteczney relacyi swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie

5zeznał, że on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzydzieste

6go Dziewiątego Dnia Trzynastego Aprilis Pozew Ziem.

7Kijow. na Membranie Ziem. pisany odniosł do Dobr

8Wsi Motrzonczyszny [?] y tam ten Pozew Pozwanym odda

9wszy o oddaniu y położeniu onego odkogo, pokogo y w ia-

10kiey sprawie był pisany prawnie opowiedział którego

11Pozwu tenor takowy: August Trzeci z Bożey łaski Krol Pol-

12ski, Wielki Xiążę Litew. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz.

13Inflan. Smolen. Siewierski Kijow. Wołyn. Podolski Podla-

14ski, Bracł. y Czernihow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Ele-

15ktor Urodz. Bazylemu y Apolloniy z Iankowskich Lewkow-

16skim Małż. samey cum assa mariti de jure debita po-

17zwanym, z Osob y z wszystkich gntt. Dobr WW leżących

18ruchomych y Sum pieniężnych powagą naszą Krolewską

19przykazuiemy, áby WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

20na Rokach Ziem. Kijow. w Żytom. w Poniedziałek po Swiętym

21Ierzym Anno Pnti przypadaiących y sądzić się maiących

22vel his deficientibus in alijs pximè subsequentibus sami

23oblicznie y zawicie stanęli na Instancyą Instygatora

24Sądowego y Iego Delatora Urodz. Samuela Duńskiego Akto-

25ra który przychilaiąc się do Prawa pospolitego y Manife-

26stacyi swoiey hac in re uczynioney W. W. pozywa oto

27Iż WW. Urodz. Lewkowski nieuważaiąc na to, że Urodz. A-

28ktor własnym swoim staraniem y kosztem z znaczney

29spezy Dobra ptne puste Siedlisko Motrzonczyszczę [?] w Sum

30mie pewney niegdy Urodz. Alexandrowi Ohijowi [?] zastawio-

31ne wyrabiaiąc pola, oczyszcząc sianożęci, Poddanych osa-

32dzaiąc wcale zapomnawszy ad Statum przyprowadził, WW.

33z edukacyą należytą daiąc do nauk applikuiąc in

34spem nagrody wdzięczney znaczne na to łożył koszta,

35o czym szerzey Manifestacya hac in re uczyniona opiewa

36śmiałeś y ważyłeś się non attento rigore super expul-

37sores lege positiva ac sup ingratos lege Divina sancito

38ac descripto y owszem tych Legibus postpositis post fata

39Urodz. Katarzyny Ohijowny [?] Imo Lewkowskiey 2do voto

40Duńskiey Matki WW. a Małż. Aktoria z tychże Dobr

41Wsi Motrzonczyszny przez Aktora proprio sui dza-

42cura cum notabili dispendio zdrowia osparowanych [?]

43poddanemi osadzonych zapomnianowny [?] beneficio WW.

44[reklamant:] Ptilo [?]

k. 180

1Bonorum eorundemque będąc niewdzięcznym Aktora wygnała

2rzeczy własne Actoris niektóre dispersisti, a inne iako to

3Pałasz pozłocisty, Rzędzik, Turzę [?], Musułbas [?], skrzynkie ze

4smakiem [?] pobitą, Szable y inne in Termino Terminali Re-

5gestrem specyfikowane, tudzież Membran od Żydawiele-

6dnickiego [?] Aktorowi na Summę Dwiechset Złł Poll nulla

7penitus satisfactione wcale [?] osiadszy przez swoią

8nieco płoche skłonność y akkomodacyą gratam in post

9memoriam Suo cognomodo [?] applicasti, tym wszystkim

10niekontentuiąc się, śmiałeś loco gratitudinis debitae Stan-

11dum [?] przez Manifest Swoy niedawno in Actis znayduiący

12się, iuż post fata zeszłey Matki swoiey et cineribus eandem

13do odpowiadania na pretensye iakowe ści do niey [?] miane pro-

14wokuiąc irrealia et nunquam deducenda, bo veritati per o-

15mnia dispona [?] obiicere. Zatym Idem Aktor ante omnia

16pro reinductione in Bona Mokrzeszyńska [?] violenter adem-

17pta, ac poenis ratione violentae expulsionis de Bonis, pro

18faciendoque calculo de perceptis proventibus, tudzież do po-

19wrócenia y nadgrodzenia Expens na reparacyą pomienio-

20nych Dobr iakoteż y na Edukacyą W. P. łożonych, do

21oddania y przywrócenia rzeczy różnych na Terminie Re-

22gestrem spisanych przez W. P. pozabieranych niektórych

23potraconych y Membranu pomienionego, oraz Bydła, koni

24y innego dobytku Gospodarskiego iako własnego Actoris, nie-

25mnieyteż pro poenis nullo habito respectu Actoris ratio-

26ne dyffamowania przez W. W. dysgustowania y odpowia-

27dzi czynienia, tum quoque pro seorsiviis poenis przez Ma-

28nifest niesłusznie opisania y o inne pretensye na Termin

29wyż oznaczony pozywa, na którym iako na zawitym aby-

30ście stanowszy skutecznie się usprawiedliwili. Pisan

31w Żytomirzu Die Undecima Aprilis, Millesimo, Septin-

32gentesimo, Trigesimo, Nono Anno. De quo praesens

33Ministerialis Relatio. Józef Żelazowski [?] Woźny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Pozw Coll – prawdopodobnie „pozwu kollacyjnego/kolligowanego” [?]; Wdztwa Kyow. – Województwa Kijowskiego; Namiesnik – zastępca pisarza ziemskiego przy aktach.

Foliacja „179/6” widoczna w lewym górnym rogu (raczej k. 179 strony poprzedniej/oznaczenie archiwalne) – odczyt niepewny.

cum assa mariti de jure debita – z należną z prawa asystencją męża; Anno Pnti (praesenti) – roku bieżącego; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; hac in re – w tej sprawie; ad statum – do stanu (użytecznego); in spem – w nadziei; non attento rigore super expulsores lege positiva ac super ingratos lege Divina sancito ac descripto – nie bacząc na surowość ustanowioną prawem stanowionym przeciw wyzuwającym i prawem Bożym przeciw niewdzięcznym; Legibus postpositis – zlekceważywszy prawa; post fata – po śmierci; Imo/2do voto – z pierwszego/drugiego męża; proprio sui dispendio – własnym kosztem.

Relacja woźnego z doręczenia pozwu 13 IV 1739.

Bonorum eorundemque – tychże dóbr; Actoris – powoda; dispersisti – rozproszyłeś; nulla penitus satisfactione – bez żadnego zadośćuczynienia; loco gratitudinis debitae – zamiast należnej wdzięczności; post fata – po śmierci; irrealia et nunquam deducenda – rzeczy nierzeczywiste i nigdy nie do udowodnienia; ante omnia pro reinductione in Bona violenter adempta – przede wszystkim o ponowne wprowadzenie do dóbr gwałtem odjętych; ac poenis ratione violentae expulsionis – i o kary z racji gwałtownego wyrzucenia; pro faciendo calculo de perceptis proventibus – o rachunek z pobranych dochodów; tum quoque pro seorsiviis poenis – a także o osobne kary.

Data pozwu: Żytomierz, 11 IV 1739; De quo praesens Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja woźnego. Złł Poll – złotych polskich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1739 woźny Józef Żelazowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa Duńskiego przeciw Bazylemu i Apolonii z Jankowskich Lewkowskim o to, że Lewkowski wkracza w pustą siedlibę Motrończyszcze [?], zastawioną niegdyś Aleksandrowi Ohijowi, którą powód własnym kosztem zagospodarował (wyrobienie pól, oczyszczenie sianożęci, osadzenie poddanych).

Transkrypcja

k. 180

1Relacya Położonego Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiel. Potockich Sukcessorów [?] Owdo[?]

3Matt. po Wiel. Jenichinieckiey [?] Chorążey [?] Kijow.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

k. 180v

1Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego, prze-

2demną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem

3na ten czas Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami ninieyszemi

4Ziemskiemi Kijow. Stanowszy Osobiście Woźny Gnał

5Wdztwa Kijow. y innych opatrzny Jan Makowski, w

6moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey

7iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraźn.

8Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego Dnia

9Iedynastego Aprilis Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny

10na membranie Ziem. pisany odniosł do Dobr Wsi

11Kropiwney w Woiewodztwie Kijow. a Powiecie Żytom.

12leżących y tam Pozew in Ne Dworze tameyszym

13na Stole tameyszym położył o oddaniu y położeniu

14onego odkogo y komu y w iakiey sprawie był pisany

15opowiedział y prawnie publikuiąc do wiadomości przy-

16wiodł ktorego Pozwu tenor taki: August Trzeci

17z Bożey łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litew. Ruski,

18Pruski, Mazowiecki, Żmudz. Inflan. Smoleń. Siewiers.

19Kijow. Wołyń. Podolski Podlaski Bracław. y Czernich.

20dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Wiełn. Alexan-

21drowi Drużbaninowi Leniakiewiczowi [?] Chorążemu

22Kijow. z osoby y Dobr W. T. leżących ruchomych y

23summ pieniężnych władzy naszey Krolewskiey przy-

24kazuiemy abyś W. T. przed Sądem naszym Ziem.

25Kijow. na Sądach Ziem. Kijow. in loco solito Judi-

26ciorum w Mieście Żytomirzu lub Owruczu An-

27no praesenti Millesimo Septingentesimo Trige-

28simo Nono przypadaiących y sądzić się mających

29vel his deficientibus in aliis proxime sub-

30sequentibus sam obliczne y zawicie stanął.

31Na Instancyą Instygatora Sądowego y Iego Delato-

32row Wiełn. Jana z Potoka y Alexandry z Kostockich [?]

33Imi voti Pawszyney [?] Podstoliney Nowogrodz. ad praesens

34Potockiey Cześnikowey Owruckiey Cześników Owruc.

35matt. samey Wiełn. Cześnikowey Owruc. cum assa

36mariti de iure debita Aktorow ktorzy przy-

37chilaiąc się do Prawa et Manifestationibus sua-

38rijs in Actis factis W. T. wzywaią oto. Iż

39[reklamant:] W. T.

k. 181

1W.T. Wiell. Chorąży Żyto[?]. Summy Czterech Tysięcy

2Posagowey niegdy resztey Maryannie z Kniehin:

3skich Rostockiey Matce ninieyszey Aktorki una

4cum provisione od niey należącey deklaruiące usta-

5wicznie uczynić satisfakcyą, nie oddaiesz y nie wy-

6płacasz, iescze niesłuszne pretensye do Aktorow

7względem windykowania Summy na Korosto-

8wcy będącey wynayduiesz, fruktyfikuiące przez lat

9kilka prowizyą od teyże Summy Dziesięciu Tysię-

10cy na Korostowcy będącey, iako to nomine Ma:

11nifest zaniesiony testatur, iescze Papiery y Do-

12kumenta ad massam Substantiae Rostocianae concer:

13nentia u siebie trzymasz Aktorom służące zaczęsto-

14krotnemi requizycyami nie oddaiesz, zaczym Akto:

15rowie tak do zapłacenia Summy Czterech Tysię:

16cy Złł. Poll. wraz z Prowizyą y zapłacenia Prowizyi

17od Summy Dziesięciu Tysięcy w nie pokazaniu kwi-

18tow przez wszystkie lata, iakoteż do pokazania kwi:

19tow z wypłacenia Prowizyi od Summy Dziesięciu Ty:

20sięcy ab origine do oddania onych z Innemi Do-

21kumentami na Summę wyż wspomnianą nale-

22żących ktore circa quietationem oddane bydź po-

23winne od W.T. Aktorom, a W.T. Wiell. Chorąży Żyto[?].

24affiduiące nie oddałeś y nie oddaiesz ale u siebie za:

25trzymuiesz przez co Aktorowie in ermes będące

26szkoduią, tudzież do komportowania Munia-

27mentow y dokumentow ad Fortunam Rostocci-

28anam należących y odsądzenia nienależney preten-

29syi W.T. Wiell. Chorąży do Aktorow względem kom-

30pensacyi erogowanych kosztow od Summy wspo-

31mnianey Dziesięciu Tysięcy przez W.T. Wiell. Cho-

32rąży sobie kompensowaney y inne pretensye

33na termin wyż oznaczony pozywaią na ktorym

34iako na zawitym abyś W.T. stanoł y na wszystko

35sądownie odpowiadaiąc skutecznie się usprawie-

36dliwił. Pisan w Żytom. Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

37Dziewiątego. Dnia Osmego Aprilis. De quo Citationis

38Mentio Relatio + Jan Makoski [?] Woźny piszę nieumieiący

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł częściowo niepewny; nazwisko po „Wiel.” odczytane z wątpliwością.

Gnał – Generał (woźny generał); Wdztwo – województwo; W. T. – Wierność Twoja; in loco solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów; Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – w roku bieżącym 1739; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – lub gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; Imi voti – pierwszego małżeństwa; ad praesens – obecnie; matt. – matki (?); cum assa mariti de iure debita – z należną prawem asystencją męża; et Manifestationibus suis in Actis factis – i do swoich manifestacji w aktach uczynionych.

Foliacja odczytana „1806” lub podobnie u góry – niepewna; relacja woźnego z 11 IV 1739.

Fragment pozwu (citatio) wpisanego w relację woźnego; datowanie pozwu: Żytomierz, 8 IV 1739.

una cum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); nomine – imiennie; testatur – poświadcza; ad massam Substantiae Rostocianae concernentia – dotyczące masy majątku Rostockich; circa quietationem – przy kwitowaniu; ab origine – od początku; ad Fortunam Rostoccianam – do majątku Rostockich; De quo Citationis Mentio Relatio – o którym pozwie relacja.

Wiell. Chorąży Żyto[?] – Wielmożny Chorąży (prawdopodobnie żytomierski); Złł. Poll. – złotych polskich; „in ermes” – zapewne „in immensum” lub zniekształcone, odczyt niepewny.

Streszczenie

14IV 1739 woźny Jan Makowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 8 IV 1739) z powództwa Potockich, sukcesorów, przeciw Aleksandrowi Druczaninowi Kniahinińskiemu, chorążemu kijowskiemu, o niewypłacenie reszty sumy posagowej 4000 zł z prowizją, należnej Maryannie z Kniahinińskich Potockiej, matce powódki.

Transkrypcja

k. 181v

1Relacya Poztu Poztowraczedi [?] Ziem. Kyow.

2od Wiell. Potockich Czesnikow Owrud. MM.

3po Wiell. Kniehininskiey Chorązyney

4Kyow. y innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

6Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. [?] Ziem. Kyow. przedemną Stefanem z

8Wyhowa Wyhowskim Namiesnikiem natenczas Akt Z[iem.]

9Kyow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kyow. Stanowszy

10osobisto Woźny Gen. Wdztwa Kyow. y innych opatrzny

11Jan Makowski w moc prawdziwey wierney y skuteczney Rela-

12cyi swiey iawnie ustnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg

13ninieyszych zeznał iż on Roku teraz. Tysiąc Siedmset Trzy-

14dziestego Dziewiątego Dnia Jedynastego Aprilis Pozew Ziem.

15Kyow. na Membranie Ziem. pisany doniosł do Dobr Wsi Kro-

16piwny [?] leżącey w Wdztwie Kyow. a Powiecie Zytom. leżących

17y tam ten Pozew w Izbie na stole położył y dowiadomo-

18sci doniosł pisany ten pozew in tenore sequenti. August

19Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski

20Pruski Mazowiecki Zmudz. Inflan. Smolenski, Siewierski

21Kijow. Wołyn. Podolski Podlaski Brac. y Czern. a Dziedzicz-

22ny Xiążę Saski y Elektor Wiell. Alexandrowi Drużbani-

23nowi [?] Kniehininskiemu Chorążemu Kyow. y Jerzemu Za-

24leskiemu ad presens Dobr Kropiwny Possessorowi, z Osob y

25Dobr W.W. leżących ruchomych y Summ pieniężnych

26władzy naszey Krolewskiey przykazuiemy abyście W.W. Wara

27przed Sądem Ziem. Kyow. in loco Judiciorum solito w Zytom[ierzu]

28lub Owruczu Anno Currenti Millesimo Septingentesimo Trige-

29simo Nono przypadaiących y sądzie się maiących vel his

30deficientibus in aliis primo subsequentibus sami osobiście

31z prawicie [?] stanęli na Instancyą Instygatora Sądowego y Je-

32go Delatorow Wiell. Jana z Potoka y Alexandry z Ko-

33stockich [?] Potockiey Czesz. Owrud. Potockich Czesnikow

34Owrud. Malż. samey Wiell. Czesnikowey Owrud. cum

35assa Mariti de iure debita Aktorow ktorzy in hac

36Vendo Legi et Manifestationibus porywaią o to prima-

37rio do Komportowania dokumentow, pieniędzy rzeczy

38Urodz. Maryannie Jurewiczowey, iakoteż na Dobra Kro-

39piwna Equalit. Aktorom służących a W.W. Jp. pozo-

40stałych, tudzież do wydzielenia rowney części w Do-

41brach Wsi Kropiwney y gdziekolwiek z dokumentow

42komportowanych wynikaiącey Aktorce należącey post

43sterilem decessum Urodz. Maryanny z Kniehinin-

44[reklamant:] skich

k. 182

1skich Iurewiczowey Babce Aktorki, iakoteż po Ciotce niegdy

2zeszłey Urod. Anastazyi z Trypolskich Z…skiey [?] Ciotce

3także bez potomnie zeszłey ninieyszey Aktorce iure suc-

4cessivo æqualiter z W. J. Wiell. Chorążym należącey, una

5cum faciendo calculo ab actu apprehensionis Opatow [?]

6Bonorum Krupiuna [?] cum attinentijs, y nadgrodzenia Szkod

7z tąd pochodzących na Termin wyż oznaczony powoła-

8ią. Na ktorym iako nazawitym abyście W. W. stanęli, Częs-

9ci rowne wydzielili, Kalkulacyą z branych prowentow

10uczynili y na wszystko Sądownie odpowiadaiąc skute-

11cznie się usprawiedliwili. Datt w Żytom. Anno Mil-

12lesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Die Octa-

13va Aprilis. De quo Pens [?] eiusque Ministerialis Relatio

14+ Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in tenore sequenti – w następującym brzmieniu; in loco Judiciorum solito – w zwykłym miejscu sądów; Anno Currenti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – w roku bieżącym 1739; vel his deficientibus in aliis primo subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; cum assa Mariti de iure debita – z należną z prawa asystencją męża; Equalit. (aequaliter) – po równo; post sterilem decessum – po bezpotomnej śmierci.

Gen. – Generał (woźny generał); Wdztwa – Województwa; MM./Malż. – małżonków; Czesz./Czesn. Owrud. – cześnik owrucki.

Streszczenie

14IV 1739 woźny Jan Makowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 8 IV 1739) z powództwa Potockich, cześników owruckich, przeciw Aleksandrowi Druczaninowi Kniahinińskiemu, chorążemu kijowskiemu, i Jerzemu Zaleskiemu, posesorowi Kropiwny, o złożenie dokumentów, pieniędzy i rzeczy po Maryannie Jurewiczowej i dokumentów do Kropiwny oraz o wydzielenie powódce równej części we wsi Kropiwna.

Transkrypcja

k. 182

1Relacya Pott. Pozwu na Sądy Ziem. Kyow.

2od Wiell. Sieleckiego [?] po Wiell. Kłoczkow-

3skiey [?] Cześn. Czern. y innych

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xięg. Ziem. Kyow. przedemną Stefanem z Wy-

7howa Wyhowskim Namiesnikiem na ten czas Akt Ziem. Kyow-

8skich [?] y Xięgami Niniyszemi Ziem. Kyow. Stanowszy Osobiście Wo-

9źny Gen. Wdztwa Kyow. y innych Opatrzny Jan Makowski w

10moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey iawnie

11ustnie y dobrowolnie zeznał, iż On Roku teraźn. Tysiąc Siedm-

12set Trzydziestego Dziewiątego, Miesiąca Aprilis Iedynastego

13Dnia Pozew Ziemski Kyow. na membranie z Ziem. pisany od-

14niosł do Dobr Gurowiec [?] y tam ten Pozew we Dworze tamey-

15szym niżey wyrażoney Pozwaney oddawszy o oddaniu y

16położeniu onegoż od kogo, ko[…] y w iakieyby sprawie był

17pisany prawnie Publikuiąc do wiadomości przywiodł, Któ-

18rego Pozwu tenor takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Kroli

19Polski, wielki Xiążę Litew. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmuyd.

20Inflan. Smoleń. Siewier. Kyow. Wołyń. Podol. Podl. Bracł. y

21Czern. a dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urod. Kataryniez

22Kunickich [?] Kłoczkowskiey Cześn. Czern. pozostałey Małż.

23Wdowie, tudzież Urod. Władysławowi y Ianowi Kunickim

24Braci między sobą rodzonym pozwanym z Osob y Dob. W. W.

25leżących ruchomych y Summ pienięźnych władzę naszą

26Krolewską przykazuiemy abyście W. W. przed Sądem na-

27szym Ziem. Kyow. na Rokach Ziem. in Majo przypadaiących

28y Sądzić się maiących, vel his deficientibus in alijs proxime

29[reklamant:] Subsequentibus

k. 182v

1subsequentib[us] sami Osobiście y zawicie staneli, na Instancyą Iyra

2Sądowego y Jego Delatora Wiell. Michała Sieleckiego [?] Towarzysza Zna-

3ku Pancernego J. W. Strażn. W. Koron. niegdy Wiell. Macieja

4Kłoczkowskiego Czesn. Czern. Brata Ciotecznorodzonego Aktora

5który in hærendo Legi tum Protestationibus ac Manifesta-

6tionib[us] varys in Actis factis cum Adsione Inscriptionum W. W.

7et quis[?] W. J. Wiell. Kłoczkowska pozywa oto Iż W. J. vciando [?]

8jura si quæ possunt reperiri a merito tuo emunctorie subscau-

9ta [?], cobyś miała dla Dzieci swoich w utrzymaniu Fortuny y

10daniu dobrey Edukacyi Maternum Præstare Beneficium, to tym

11bardziey dla zniszczenia y ubliżenia Substancyi onym wymog-

12szy przez Przyiaciół contra omnem justitiam pro libitu suo cum

13summo detrimento Pupillorum Testament (który ante egressum

14de hac luce skasował Wiell. Kłoczkowski Czesn. Czern. Mąż W. J. Pana)

15którym oddałaszy opiekuna ninieyszego Aktora motivo W. J. Iure

16naturæ et naturali Successione do Opieki należącego, tylo do dożywocia [?]

17mimo wiadomość Urodz. Kunickich Braci swoich nullo modo

18należących porostałą Fortunę y ruchomość rozpraszasz y rujnu-

19iesz, iakoż de facto że ledwo co Dusza z Ciała wyszła tak zaraz

20W. J. rożne rzeczy varyi generis zabierać y ludziom oddawać po-

21częłaś potym post decessum obiowszy tak znaczną Substancyę

22z Wiell. Kunickiemi in manus et protectionem sui nienależy-

23cie rujnuiesz derelictos Successores krzywdzące, y tak W. J. zabra-

24wszy wszystek moderunek Żołnirski porozdawałaś; takie res

25mobiles iako to Konie y inne mobilia in sui commodum et utile

26dispersisti, Summy pieniężne w gotowiźnie, z Arend, y nadługach bę-

27dące nie dając duszy żadnego ratunku odbierasz et in sui obra-

28casz participationem, Lasy, Grunta y sianożęci postronnym Ludziom

29pustoszyć, wycinać, y derolować dopuszczasz. Insuper Minoren-

30nes non modicum w tym ponoszą detrimentum że W. J. ut juris

31et moris est Regestru porostałych rzeczy, sprzętów y Fortuny Cum

32Juramento ad Acta niepodałaś, w Termina Prawne, Kompromis-

33sa y Komplanacye Przyiacielskie cum dispersione Fortuny Pupil-

34lorum bez żadney potrzeby wchodziś [?] quod maximum że tuis mo-

35tivo niegdy Wiell. Maciey Kłoczkowski Czesnik Czern. Mąż W. J.

36fata consumpsit o czym Manifestacye y Protestacye w ro-

37żnych Grodach poczynione fusius in se sonant, co W. J. przez

38Inquizycyą dowiedzione będzie. A zatym modernus Aktor W.

39Twoy ratione Præmissorum omnium do przysłuchania się wyrokom

40Prawnym na Termin oznaczony pozywa, na którym iako

41na zawitym abyś W. J. stanęła y na wszystko Sądownie

42odpowiadaiąc skutecznie się usprawiedliwiła. Datt w

43Żytomirzu Anno Millesimo Septingentesi-

44mo Trigesimo Nono. Die Octava Aprilis. De

45quo præsens ejusdem Ministerialis Relatio. + Jan

46Makowski Woźny pisać nieumieiący. Relacya

47Położoney.

Objaśnienia i tłumaczenia

iure successivo aequaliter – prawem dziedziczenia w równych częściach; una cum faciendo calculo ab actu apprehensionis – wraz z uczynieniem obrachunku od aktu objęcia (dóbr); cum attinentijs – z przynależnościami.

Datt w Żytom. Anno … Die Octava Aprilis – dano w Żytomierzu 8 IV 1739; De quo … Ministerialis Relatio … ut supra scribendi ignarus – o czym relacja woźnego, jak wyżej, pisać nieumiejącego.

in Majo – w maju; vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; membrana – pergamin.

Numer marginalny trudny do odczytania (może „8vo” lub „7mo”).

Fragment pozwu (oblata relacji woźnego) z dalszego ciągu wpisu; data pozwu: Żytomierz, 8 IV 1739 („Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Die Octava Aprilis”).

Skróty: Wiell. – Wielmożny; J. W. Strażn. W. Koron. – Jaśnie Wielmożnego Strażnika Wielkiego Koronnego; Czesn. Czern. – Cześnik czernihowski; W. J. – Wasza Jejmość.

Łacina: subsequentibus – następującymi; in hærendo – trzymając się; cum summo detrimento Pupillorum – z największą szkodą małoletnich; ante egressum de hac luce – przed zejściem z tego świata; post decessum – po śmierci; res mobiles – rzeczy ruchome; dispersisti – rozproszyłaś; Insuper Minorennes non modicum detrimentum – nadto małoletni niemałą szkodę; ut juris et moris est – jak wymaga prawo i zwyczaj; cum Juramento – pod przysięgą; fata consumpsit – zmarł; fusius in se sonant – obszerniej w sobie brzmią; ratione præmissorum omnium – z powodu wszystkiego powyższego; De quo præsens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego.

Streszczenie

14IV 1739 woźny Jan Makowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa Sieleckiego [?] przeciw Katarzynie z Kunickich Kłoczkowskiej, cześnikowej czernihowskiej, wdowie, oraz Władysławowi i Janowi Kunickim o zaniedbanie przez wdowę obowiązków macierzyńskich w zarządzie majątkiem i wychowaniu dzieci, wbrew zapisom.

Transkrypcja

k. 183

1Relacya Woźn. Pozwu na Sądy Ziem. Kijow.

2od Starozakonnego Samuela Markiel-

3ewicza, po Urodz. Zakrzewskiego Guber-

4natora Kodeńskiego y innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

6Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

7Na urzędzie Xiąg Ziemskich Wojewodztwa Kijow.

8przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

9Namiestnikiem natenczas Akt Ziem. Kijow.

10y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow.

11Stanowszy Osobiście Woźny Gen. Wdztwa

12Kijow. y innych Opatrzny Grzegorz Rogalski[?]

13primum sue vere ac fidelis Relationis pa-

14lam publice libere ac per expressum reco-

15gnovit, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc,

16Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego Dnia

17Czternastego Aprilis Pozew Ziem. Kijow. od-

18niosł do Dobr Miasteczka Kodni y tam ten

19Pozew we Dworze samemu Panu Guberna-

20torowi oddał o oddaniu onego od kogo pokogo[?]

21y w iakiey sprawie był pisany prawnie

22publikując do wiadomości przywiodł, ktore-

23go Pozwu tenor sequitur ejusmodi. August

24Trzeci z Bożey łaski Krol Polski, Wielki Xiąże

25Litewski, Ruski Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

26ki, Inflanski, Smolenski Siewierski Kijow.

27Wołynski Podolski Podlaski, Bracławski

28y Czernihowski. A Dziedziczny Xiąże Saski

29y Elektor. Urod. cujus vis nominis Zakrzew-

30skiemu Gubernatorowi Kodenskiemu, tu

31[reklamant:] dzież

k. 183v

1dził Niewiernemu Morduchowi Doktorowi w tym

2że Miasteczku Kodni przebywaiącemu y pro-

3tekcyą W. T. Urodz. Gubernatorze maiącemu

4qui apud vos p[rae]senti citatione arestatur, nie

5mniey y Kozakom do Osob kilku na opressyą

6ninieyszego Aktora Subordynowanym Porwa-

7nym. Z Osob y wszystkich generaliter Dobr

8W. W. leżących ruchomych y summ pienię-

9żnych władzą y powagą naszą Krolewską

10przykazuiemy aby W. W. przed Sądem na-

11szym Ziemskim Kijow. na Rokach Ziem. Kijow.

12w Zytom. Anno p[rae]senti po Swiętym Jerzym

13przypadaiących y sądzić się maiących vel

14his deficientibus in alijs p[rae]ximi subsequen-

15tibus sami osobiście y zawicie staneli na

16Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delato-

17ra Starozakonnego Samuela Markiewicza [?]

18Obywatela Miasta Owrucza Aktora in as-

19sistentia Wielm. Jerzego Olszanskiego Starosty

20Owruckiego Pana swego, ktory przychylaiąc

21się we wszystkim do Prawa pospolitego y Ma-

22nifestacyi ea in re uczynioney W. W. pozy-

23wa oto. Iz W. T. Urodz. Gubernatorze inito con-

24dictamine forsitan z tymże niewiernym

25Morduchem przeieżdżaiącego Aktora przez

26Dobra Kodnie za swoim Interessem ktory

27z dawna z przezwiska swego vulgo nazywa

28się Doktorem, niewiedzieć ex quadam ra-

29tione Kozakow kilku z spisami y kijami ac-

30cepta notitia subordynowałeś, ktorzy sub-

31ordynowani parendo Mandatis suis o mi-

32le Aktora dogoniwszy onegoż tak słowy

33iakoż y verberibus disgustowali, sukmanę

34na nim poszarpali y wrocie się nazad do Ko-

35[reklamant:] dni

k. 184

1dni przysiłowali który innocens będąc za takowym przymuszonym roskazem wrócił się do

2Łodzi gdzie temuż Aktorowi tali modo przy:

3prowadzonemu do Miasta iako Złoczyńcę [?] pa:

4łkowy [?] niepozwoliwszy exkuzy przed W. J. za:

5raz subordynowani ludzie od W. J. przyskoczywszy do Woza szkatułę, Cardia [?] y inne mo:

6bilia Xięgi, Perły, Korale Białe y cokolwiek było

7usq[ue] ad ultimam ruinam przyprowadzaiące

8Aktora zagrabić kazałeś y przez Trzy Dni

9sub privata detentione trzymałeś, a za tym

10Idem Actor Innocens respectu Praemissorum

11Omnium nec non pro compensatione Cau:

12satorum Damnorum przez W. J. y o inne

13pretensye które szerzey a dostatecźniey in

14Foro Fori remonstrowane będą na Termin

15wyż Oznaczony pozywa Sitis itaq[ue] paritu

16ri Datt w Żytomirzu Die Decima Aprilis

17Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo

18Nono Anno. De quo Pens [?] ejusdem Mini

19sterialis Relatio t. Grzegorz Kozalski [?] Woźny

20pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

primum sue vere ac fidelis Relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – najpierw swojej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał.

tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka; cujus vis nominis – jakiegokolwiek imienia.

Gen. – generał; Woźn. – woźnego; Urodz. – Urodzonemu.

Na lewym marginesie ślady po otworach w papierze; przy wierszu „Pozew we Dworze” na marginesie litera „6”[?].

Fragment pozwu (citatio) królewskiego w imieniu sądu ziemskiego kijowskiego; początek i koniec na sąsiednich stronach.

qui apud vos praesenti citatione arestatur – który u was niniejszym pozwem zostaje zaaresztowany; generaliter – ogólnie; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo w razie ich niedojścia na następnych najbliższych (rokach); in assistentia – w asyście; ea in re – w tej sprawie; inito condictamine forsitan – zawarłszy zapewne zmowę; vulgo – potocznie; ex quadam ratione – z jakiejś przyczyny; accepta notitia – powziąwszy wiadomość; parendo mandatis suis – słuchając jego rozkazów; verberibus disgustowali – pobiciem znieważyli.

W. T. Urodz. – Wasza Tu (?) Urodzoność / Urodzony Gubernatorze; W. W. – Wasze Wielmożności / Wy; Zytom. – Żytomierz; po Swiętym Jerzym – roki po św. Jerzym (23 IV).

innocens – niewinny; tali modo – w taki sposób; exkuza – wymówka, usprawiedliwienie; usque ad ultimam ruinam – aż do ostatecznej ruiny; sub privata detentione – w prywatnym areszcie; Idem Actor Innocens respectu Praemissorum Omnium nec non pro compensatione Causatorum Damnorum – tenże niewinny powód z powodu wszystkich powyższych, a także o wynagrodzenie wyrządzonych szkód; in Foro Fori – przed właściwym sądem; Sitis itaque parituri – bądźcie więc posłuszni (stawcie się); Datt w Żytomirzu Die Decima Aprilis 1739 – dan w Żytomierzu 10 kwietnia 1739; De quo … ejusdem Ministerialis Relatio – o czym relacja tegoż woźnego.

Streszczenie

14IV 1739 woźny Grzegorz Rogalski (Kozalski [?]) zeznał relację o doręczeniu w Kodni pozwu na sądy ziemskie kijowskie z powództwa Samuela Markiewicza [?], Żyda, obywatela Owrucza, przy asystencji Jerzego Olszańskiego, starosty owruckiego, przeciw Zakrzewskiemu, gubernatorowi kodeńskiemu, i innym o napad na powoda przejeżdżającego przez Kodnię w zmowie z Żydem Morduchem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 184

1Relacya Pott Pozwu Czapanda [?] na

2Sądy Ziem. Kijow. od Wiell. Gosiewskiey [?]

3Stoln. Inflan. po Przewielebnemu

4w Bogu Jędrzeia Białokurowicza [?]

5Rektora Xavier Owruckiego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, dziewiątego.

7Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

8Na urzędzie Xięg Ziemskich Województwa Kijowskiego

9przedemną Stefanem z Wyhowa Wyhow:

10skim Namiesnikiem na ten czas Akt Ziem.

11[reklamant:] Kijow.

k. 184v

1Kijowskich y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijow:

2Stanowszy Osobiscie Woźny Generał Województwa

3Kijow: y inych Opatrzny Jan Makowski, ktory

4Ze mocy prawdziwey wierney y skuteczney

5Relacyi Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie

6zeznał: Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedm

7set, Trzydziestego Dziewiątego. Miesiąca Apri:

8la Iedynastego Dnia. Pozew Ziem: Kijow: au-

9tentyczny na Membranie Ziem: pisany ad

10cassandam wydany odniosł do Dobr Mia:

11steczka Xawerowa y tam ten Pozew we Dwo-

12rze tameyszym w Izbie na stole położył, o

13położeniu onego odkogo pokogo y w iakiey

14sprawie był pisany prawnie publikuiąc do

15wiadomości przywiodł ktorego Pozwu tenor

16takowy August Trzeci z Bożey Łaski Krol

17Polski, Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski

18Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Smoleń:

19Siewierski Kijow: Wołynski Podolski Podlaski

20Bracławski y Czerniechowski, adziedziczny Xią-

21że Saski y Elektor, Przewielebnemu Xiędzu

22w Bogu Felicyanowi Białokurowiczowi Re-

23ktorowi Collegium Xawer Owruckiego Societa-

24tis JESU y całemu zgromadzeniu tegoż Zako-

25nu cum assistentia Superiorum de iure

26debita cassandi pozwanym z Osob y Dobr

27W.W. leżących ruchomych y Summ pieniężnych

28władzą naszą Krolewską przykazuiemy a-

29byście W.W. przed Sądem naszym Ziem:

30Kijowskim na Rokach Ziemskich Gnu Wo-

31iewodztwa Kijowskiego w Zytomirzu lub

32Owruczu przypadaiących y sądzić się ma-

33iących sami oblicznie y zawicie staneli

34na Instancyą Instygatora Sądowego y Iego

35[reklamant:] Delatorki

k. 185

1Delatorki Wiell. Anastazyi Gorzyckiey [?] Stol.

2Inflanskiey, pozostałey Wdowy Cassandae [?] ob-

3latorki, Ktora in hcerendo [?] Legi positi [?] od W.

4W. wsprawie y akcyi do skassowania y an-

5nihilowania niejakowcześci Kondemnaty

6y iey publikaty wtym zaocznie y bezprawnie

7w Sądzie naszym otrzymaney y skwapli-

8wie non servatis Juris gradibus publiko-

9waney, niemniey dla ukarania win pra-

10wnych na W. W. respectu indebitae vocae [?]

11ac evocationis in Jus, tudziez y do nadgro-

12dzenia Szkod y Expens prawnych z tąd po-

13chodzących na termin oznaczony pozywa

14sitis parituri Datt w Zytomirzu Millesimo

15Septingentesimo Trigesimo Nono Anno

16Die Octava Aprilis. De quo praesens ejusce

17Ministerialis Relatio. + Jan Makowski Wo-

18zny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Pott. – prawdopodobnie „pottia”/skrót; Stoln. Inflan. – stolnikowa inflancka; Xavier – kolegium (jezuickie) Owruckie, rektor; Namiesnik Akt Ziem. – namiestnik (zastępca regenta) akt ziemskich.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu, 11 IV 1739; ad cassandam – do kasacji (unieważnienia); cum assistentia Superiorum de iure debita – z asystencją przełożonych należną z prawa; Societatis JESU – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); Gnu – prawdopodobnie „Generalnych”/„Grodu” [?]; Collegium Xawer Owruckie – kolegium jezuickie w Owruczu.

Foliacja w rogu odczytana niepewnie („184/6”); karta verso.

non servatis Juris gradibus – bez zachowania stopni (porządku) prawa; respectu indebitae vocae ac evocationis in Jus – z powodu niesłusznego pozwania do sądu; sitis parituri – macie stanąć; Datt w Zytomirzu Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno Die Octava Aprilis – dan w Żytomierzu 8 kwietnia 1739; De quo praesens ejusce Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

Stol. Inflanskiey – stolnikowej inflanckiej; Wiell. – Wielmożnej. Krzyżyk przed nazwiskiem woźnego zamiast podpisu (niepiśmienny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14IV 1739 woźny Jan Makowski zeznał relację o doręczeniu 11 IV 1739 w Ksawerowie pozwu kasacyjnego na sądy ziemskie kijowskie (z 8 IV 1739) z powództwa Anastazji Gorzyckiej [?] (Gosiewskiej [?]), stolnikowej inflanckiej, wdowy, przeciw ks. Felicjanowi Białokurowiczowi, rektorowi kolegium ksawerowskiego jezuitów w Owruczu, i kolegium o skasowanie kondemnaty i jej publikaty otrzymanych zaocznie bez zachowania stopni prawnych.

Transkrypcja

k. 185

1Relacya Oblati Pozwu na Sądy Ziem.

2Kijow. od Wiell. Bala Niedzwiedzkiego

3po Niewiernego Mewsze Samsono-

4wicza Arędarza Uszomirskiego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego

6Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich prze-

8demną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim

9Namiesnikiem natenczas Akt Ziemskich

10Kijowskich y Xięgami nieiszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy

12[reklamant:] Osobiście

k. 185v

1osobiście Woźny Generał Woiewodztwa

2Kijowskiego y innych Szlachetny Ma:

3ciey Nawrocki in vim sui verae ac fide-

4lis Relationis palam publice libereque ac

5per expressum recognovit. Iż On Roku

6teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzy:

7dziestego Dziewiątego, Dnia Iedynaste

8p[?] Aprilis Pozew Ziemski Kijowski au-

9tentyczny na Membranie Ziemskim

10pisany odniosł do Dobr Miasteczka Uszo:

11mirza y tam ten Pozew Starozakonne:

12mu Mowszy Samsonowiczowi w Karczmie

13tameyszey oddał; o oddaniu y położeniu o:

14nego od kogo, po kogo y w iakiey sprawie

15by był pisany opowiedział y prawnie pu-

16blikuiąc do wiadomości przywiodł ktorego

17Pozwu tenor sequitur eiusmodi. August

18Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki,

19Xiąże Litewski, Ruski Pruski, Mazowie[cki]

20Żmudzki, Inflanski, Smolenski Siewier:

21ski, Kijowski, Wołynski, Podolski Podlaski,

22Bracławski y Czernihowski a Dziedzi:

23czny Xiąże Saski y Elektor. Starozakon

24nemu Mowszy Samsonowiczowi Arenda:

25rzowi Uszomirskiemu, z Osoby y z ewszyst

26kich generaliter Dobr Twoich ruchomych

27Sum, hendlow y chudoby cum assisten

28tia de iure debita Panow Twoich [ubytek papieru]

29Bohuszow przykazuiemy abyś Niewiernes:

30[reklamant:] Twoi

k. 186

1#

2Swoia przed Sądem naszym Ziemskim Kijow:

3na Kadencyi po Swiętym Seryum [?] Anno

4præsenti w Miescie Zytomirzu przypa-

5daiącey vel hac deficienti in alia proxi-

6mè subsequenti sam oblicznie y zawsze

7stanąć, na Instancyą Instygatora Sądo-

8wego y Iego Delatora Wiel. Franciszka

9Bala Niedźwiedzkiego Aktora, ktory ci-

10bie in hærendo Prawu do pokazania Kwi-

11tow z Arendy Mohilanskiey Pięciuset

12Złł. Poll. y do oddania Kun Dwoch w Kon-

13trakcie wyrażonych, a w nie pokazaniu

14Kwitow y nie oddaniu Kun do zapłace-

15nia, iakotez do oddania Czerwonego Zło-

16tego Aktorowi należącego y o inne pre-

17tensye in Termino Termini propono-

18wane, do nadgrodzenia Szkod y Expens

19prawnych z tąd pochodzących na Termin

20wyz oznaczony pozywa sis pariturus

21Terminum attentaturus et ad præmis

22sa omnia judicialiter responsurus. Dat

23w Zytomirzu Millesimo, Septingentesi-

24mo, Trigesimo, Nono, Anno. Die Septi-

25ma Aprilis. De quo præsens ejusdem

26Ministerialis Relatio. Woźny ut

27supra scribendi ignarus.

28Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Oblati Pozwu – relacja (woźnego) o oblatowanym pozwie; Namiesnik Akt Ziemskich – zastępca urzędnika prowadzącego księgi ziemskie.

Uszomirz – dziś Ушомир, obwód żytomierski.

Foliacja w lewym górnym rogu: „185” z dopisaną cyfrą „6” (prawdopodobnie poprawa 185/186); u góry krzyżyk „#”.

in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Aprilis – kwietnia; data doręczenia pozwu: 11 IV 1739. tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; cum assistentia de iure debita – z przynależną z prawa asystencją (pomocą prawną) panów.

Uszomierz – dziś Uszomyr (Ушомир) koło Korostenia, obwód żytomierski.

Na górze strony znak „#” (odsyłacz). Foliacja: „156” wpisane na skreślonej liczbie (prawdopodobnie 155), obok „190”.

Tekst jest pozwem (z relacją woźnego) przepisanym we wpisie; data pozwu: 7 IV 1739, Żytomierz.

Seryum [?] – odczyt niepewny, prawdopodobnie nazwa święta wyznaczającego kadencję.

in alia proxime subsequenti – na najbliższej następnej; in hærendo Prawu – trzymając się prawa; in Termino Termini – w terminie zawitym; sis pariturus, terminum attentaturus et ad præmissa omnia judicialiter responsurus – masz się stawić, termin uszanować i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; Datum … Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Anno Die Septima Aprilis – dan … roku 1739, dnia 7 kwietnia; De quo præsens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym obecna relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Złł. Poll. – złotych polskich; Wiel. – Wielmożnego; Kun – kun, czyli daniny w skórkach kunich zastrzeżonej w kontrakcie dzierżawnym.

Wyraz „Relacya” pod tekstem może być początkiem dalszej części wpisu albo podpisem rubrycznym.

Streszczenie

14IV 1739 woźny Maciej Nawrocki zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 7 IV 1739) z powództwa Franciszka Bala Niedźwiedzkiego przeciw Mowszy Samsonowiczowi, arendarzowi uszomirskiemu, o okazanie kwitów z arendy mohylańskiej [?] na 500 zł i oddanie dwóch koni wyrażonych w kontrakcie (a w braku – o zapłatę) oraz o oddanie czerwonego złotego.

Transkrypcja

k. 186v

1Relacya Położonego Pozwu

2na Sądy Ziemskie Kijow:

3od Iaśnie Wielm. Steckiego

4Kasztell. Kijow: po Wielm.

5Mokrzańskiego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego.

7Miesiąca Aprilis Piętnastego Dnia.

8Na urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa

9Kijowskiego przedemną Stefanem

10z Wyhowa Wyhowskim Namiestni:

11kiem natenczas Akt Ziem. Kijowskich

12y Xięgami ninieyszemi Ziemskie:

13mi Kijowskiemi. Stanowszy oczewisto

14Woźny Generał Woiewodztwa Kijow.

15y innych Opatrzny Danila Włodzi:

16mirowicz in vim sui vero ac fidelis

17Relationis palam publice libere ac per

18expressum recognovit. Iż On Roku te:

19raźnieyszego Tysiąc, Siedmset Trzy:

20dziestego Dziewiątego, Dnia Iedyna:

21stego Aprilis Pozew Ziemski Kijowski

22Autentyczny odniosł do Dobr Wsi Iur:

23czynowki [?] y ten tam Pozew w Izbie

24na stole położywszy o położeniu onego

25od kogo y na kogo y w iakiey sprawie był

26pisany prawnie publikując do wiado:

27mości przywiodł którego Pozwu series tako

28[reklamant:] wa

k. 187

1wa, August Trzeci z Bożey Łaski [skreślone: …] Pol-

2ski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski,

3Mazowiecki, Żmudzki, Inflanski, Smo-

4lenski, Siewierski, Kijowski, Wołynski, Po-

5dolski, Podlaski, Bracław, y Czernihowski

6y Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor Wielm.

7Janowi vel alterius nominis Mokrzanskiemu

8z Osoby y ze wszystkich generaliter Dobr

9W. T. leżących ruchomych y Summ pie-

10niężnych powagą naszą Krolewską przy-

11kazuiemy aby[ś] W. T. przed Sądem naszym

12Ziem. Kijow. na Rokach Ziemskich Wdztwa

13Kijowskiego od daty y położenia tego Pozwu

14za niedziel Dwie w Owruczu lub Żytom.

15Sądzie się maiących vel his deficientibus

16in alijs Paime[?] subsequentibus sam obli-

17cznie y zawicie stanął na Instancyą In-

18stygatora Sądowego y iego delatora Jaśnie

19Wielm. Kazimierza na Stecu Bance[?] y Kusty-

20nie Steckiego Kasztellana Kijowskiego

21Dymirskiego, Dydowskiego, Romanowskie-

22go etc Starosty Aktora, ktory przychila-

23iącesię we wszystkim do Prawa pospolitego

24y Aresztu officiose zaniesionego W. T. a

25prima Notia do wydania Poddanych robo-

26czych Iwana Wowczaja, Borody Iwana Ży-

27cia y Wasyla Rewca Pasierba tegoż Wowcza-

28ia, iako y Lewka Dziegciarza z Dobr Wotyn-

29skich Jaśnie Wielm. Aktora do Dobr W. T. Ubi-

30tyrczynowki[?] z Żonami Dziećmi Inwentarza-

31mi y całym sprzętem Domowym

32swywolnie zbiegłych y tam będąc Osiadłych

33[reklamant:] y Arestowanych

k. 187v

1y aresztowanych, a w niewydaniu onych do

2zapłacenia za nich Taxy w Prawie pospoli:

3tym opisaney, tudzież do nadgrodzenia

4szkod z tąd pochodzących na terminie wyż

5Oznaczony pozywa, sis pariturus Datt w

6Żytomirzu Millesimo, Septingentesimo,

7Trigesimo, Nono, Anno. Die Decima

8Aprilis. De quo praesens ejusdem Mi:

9nisterialis Relatio. Woźny ut supra.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui vero ac fidelis Relationis palam publice libere ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; series – treść.

Numer marginalny zapisany nietypowo („9tmo”?) – sprawdzić; foliacja w lewym górnym rogu „186/6” niepewna.

Kasztell. Kijow. – kasztelan kijowski; Wielm. – Wielmożny.

Fragment pozwu królewskiego Augusta III (w ingrossacji). Foliacja: „187”, obok przy brzegu ślad drugiej cyfry („0”); nad tekstem znak „#”.

vel alterius nominis – albo innego imienia; generaliter – ogólnie; vel his deficientibus in alijs [terminis] subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych; officiose – urzędowo; a prima Notia – od pierwszej wiadomości (?).

Wdztwa – Województwa; W. T. – Wierności Twojej; Jaśnie Wielm. – Jaśnie Wielmożny.

sis pariturus – masz stawić się (być posłusznym wezwaniu); Datt[um] w Żytomirzu… – dano w Żytomierzu roku 1739, dnia 10 kwietnia; De quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra – jak wyżej.

Odczyt foliacji „187v [?]”: w lewym górnym rogu ołówkowa liczba „1876” lub „187b” – sprawdzić; u góry skreślony znak „tt”.

Streszczenie

15IV 1739 woźny Danila Włodzimirowicz zeznał relację o doręczeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (z 10 IV 1739) z powództwa Kazimierza Steckiego, kasztelana kijowskiego, przeciw Janowi Mokrzańskiemu o wydanie poddanych Iwana Wowczaja, Iwana Borody [?], Wasyla Rewca (pasierba Wowczaja) i Lewka Dziegciarza, zbiegłych z dóbr wołyńskich [?] powoda z żonami, dziećmi i dobytkiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 187v

1Relacya simul cum Aresto od W[?].

2Bała[?] Niedźwiedzkiego po Wiell.

3Gołeckiego Skta[?] Kaliskiego[?].

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Dziewiątego.

5Miesiąca Aprilis Szesnastego Dnia.

6Na urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa

7Kijowskiego, Przedemną Stefanem z Wy:

8howa Wyhowskim Namiesnikiem na ten

9czas Akt Ziemskich Kijowskich y Xię:

10gami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijow:

11skiemi Stanowszy Osobiście Woźny Gene:

12rał Wdztwa Kijowskiego y innych Opatrzny

13Demko Szczerbinowski, ktory in vim suae

14verae ac fidelis Relationis palam publice

15libereque recognovit Iż On Roku teraźn.

16Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiąte:

17go Dnia Szesnastego Aprilis na affektacyą

18[reklamant:] y prawny

k. 188

1y prawną requizycyą Wiel. JmPana Francisz-

2ka Antoniego Bala Miedźwiedzkiego Podst.

3Mozyrskiego y Jana Gorskiego, niegdy zeszłego

4Sebestyana Gorskiego Sukcessora pozostałego

5Requirentow maiąc przy sobie Stronę Szlachtę

6ludzi wiary godnych Urodz. JchmPanow Fran-

7ciszka Garzynskiego y Jana Chodakowskiego

8majoris ac evidentioris testimonij gratia

9sibi adhibitos był w Miasteczku Leszczynie

10gdzie będąc zobooczyłem [?] Andryia Prymaka z

11Dobr Ich Wsi Litek z Żoną Dziećmi Końmi Wo-

12łami y całym sprzętem domowym do Dobr

13Miasteczka Leszczyna swywolnie zbiegłego

14y tam bytem osiadłego u Wiel. JmPana Sta-

15nisława Goleckiego Skarbnika Kaliskiego

16y całey Gromady tameyszey w Tysiącu

17Grzywien Poll. do rosprawy prawney areszto-

18wał y przypieczętował, ktory to Aresz pomie-

19niony Wiel. JmPan Golecki benevole przy-

20iowszy do rosprawy prawney dotrzymać

21deklarował y Submittował się, w czym on

22woźny Szlachtą sobie przytomną oświad-

23czywszy się tegoż czasu Pozew Ziemski Kijow-

24ski autentyczny we dworze tameyszym po-

25łożył o położeniu onego od kogo po kogo

26y w iakiey sprawie pisany był opowie-

27dział, ktorego Pozwu tenor eius modi:

28August Trzeci z Bożey łaski Krol Pol-

29ski Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski

30Mazowiecki Żmudzki Inflanski, Smolenski

31[reklamant:] Siewiersk.

k. 188v

1Siewierski, Kijow, Wołynski, Podol. Podl. Bracławski

2y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Ele-

3ktor. Jaśnie Wiel. Iozefowi Potockiemu Woiewodzie

4Kijowskiemu Hetmanowi Wielkiemu Koronne-

5mu Dziedzicowi, tudziesz Wiel. Stanisławowi Po-

6tockiemu Skarbnikowi Kaliskiemu Dobr Mia-

7steczka Leszczyna [?] Possessorowi porwanym z Osob

8y wszystkich generalit. Dobr W.W. leżących rucho-

9mych y Summ pieniężnych przykazuiemy abyście

10W.W. przed Sądem naszym Ziem. Kijow. na Rokach

11Ziem. Kijow. w Żytom. anno pnti Sądzić się ma-

12iących vel his deficientibus in alijs subsequen-

13tibus na ten czas gdy ta sprawa przypadnie y

14przywołana będzie sami osobiście y zaraz się stawili

15na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatorow Wiel.

16Xiędza Andrzeja Bienieckiego Archimandryty Ow-

17[?] y Franciszka Bała Miedzwiedzkiego [?] Podstolego Ow-

18ruckiego Dobr Wsi Litek na tenczas Possessora

19albo [?] Jana Gorskiego in minorennitate będące-

20go Opiekuna Aktorow ktorzy przychilaią się do

21Prawa pospolitego y Areszcie [?] na W.W. zaszłego

22W.W. do wydania roboczego Andrija Prymaka

23z Zoną Dziecmi Końmi Wołami y całym sprzę-

24tem domowym z Dobr Wsi Litek do Dobr Miastecz-

25ka Leszczyna [?] zbiegłego y tam bytem osiadłego Arez-

26tem innodowanego, a w niewydaniu do zapłacenia

27tady [?] Prawem opisaney szkod z tąd pochodzących

28nadgrodzenia futuro pro Termino pozywa

29ią Sitis parituri Pisan w Zytomierzu Mil-

30lesimo Septingentesimo Trigesimo No-

31no Anno: Die Decima Quarta Aprilis

32De quo praesens ejusdem Ministerialis

33Relatio t. Demko Szczerbinowski Wo-

34zny pisać nieumieiący.

35Mensis Augusti. Relacya.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya simul cum Aresto – relacja (woźnego) wraz z aresztem; in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał.

W. – zapewne „Wielmożnego”/„Wielebnego”; Wiell. – Wielmożnego; Skta – może „Skarbnika”; nazwiska w tytule odczytane niepewnie.

majoris ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; benevole – dobrowolnie; tenor eius modi – brzmienie takie.

Podst. Mozyrskiego – podstoli mozyrski; Poll. – polskich; Skarbnik Kaliski – skarbnik kaliski.

Relacja woźnego o areszcie zbiegłego chłopa i doręczeniu pozwu; wyraz „zobooczyłem” niepewny (może „zoboczyłem”).

Koniec pozwu (z relacją woźnego) wpisanego w relację; początek na poprzedniej stronie.

anno pnti (praesenti) – roku bieżącego; vel his deficientibus in alijs subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na następnych; futuro pro termino – na przyszły termin; sitis parituri – macie się stawić; Pisan w Żytomierzu dnia 14 kwietnia 1739 r.; de quo praesens ejusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

innodowanego – obłożonego aresztem; „Mensis Augusti. Relacya.” – dopisek na dole, prawdopodobnie odnośnik do relacji z sierpnia.

Uwaga redakcyjna: po tym wpisie (16 IV 1739) następny wpis serii pochodzi z 17 VIII 1739 (nagłówek „Mensis Augusti”) – luka IV–VIII 1739.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16IV 1739 woźny Demko Szczerbinowski zeznał relację o doręczeniu pozwu wraz z aresztem z powództwa Bala Niedźwiedzkiego przeciw Józefowi Potockiemu, wojewodzie kijowskiemu i hetmanowi wielkiemu koronnemu, Stanisławowi Gołeckiemu i innym o wydanie poddanego Andrija Prymaka z żoną, dziećmi, końmi i wołami, zbiegłego ze wsi Litki do miasteczka Leszczyn [?]. Na końcu nagłówek „Mensis Augusti” – w księdze luka między 16 IV a 17 VIII 1739.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 188

1Mensis Augustus

2Relacya na Roki Z. K. od JWiell.

3Xiążęcia Szuyskiego po JWiell.

4JP. Bienieckiego Archimandrytę [?]

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Augusti, Siedmnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego

8przedemną Janem Zaniaticzem [?] Moczulskim [?]

9Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście Woź-

11ny Generał Województwa Kijow. y Innych Opatrzny Marcin Bara-

12nski [?] in vim sui vera ac fidelis Relationis, dalej publice libe-

13reque recognovit, Iż on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset

14Trzydziestego Dziewiątego, Miesiąca Augusta Siedmnastego [?]

15Dnia, Pozew Ziem. Kijowski autentyczny, od mosc. [?] do Dobr […]

16Łuh[…] [?], y tam ten Pozew, przytomnie tamecznie [?] W[…] P[…] oddał,

17co oddaniu y położeniu onego, od kogo y w jakiey Sprawie

18był pisany, pozwanie opowiedział, y do wiadomości przywiodł,

19którego Pozwu ust Tenor taki iest: August Trzeci z Bożey Łaski Krol

20Polski, Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Prus., Mazow., Żmudz., Infl., Smoleń.,

21Siewiers., Kijow., Wołł., Podol., Podl., Inflan., Czerniechow., Dziedziczny

22Xiąże Saski y Elektor. Wiell. Urodz. Andrzejowi Bienieckiemu

23Archimandrycie Owruckiemu [?] Pozwanemu, z Osoby y z ewszyst-

24kich generaliter Dobr W. Ur. leżących, ruchomych, y ruchliw-

25szych przywiązanych [?], abyś W. Ur. Przed Sądem naszym Ziem.

26Kijowskim, na Rokach Ziem. Kijow., w Owruczu, lub Żytomierzu

27przypadających, y sądzić się mających, vel his deficientibus,

28aliis proxime subsequentibus, sam osobiście zawsze sta-

29nął, na Instancyą Instygatora Sądowego, y Jego Delatora JWiell. Jmci

30Pana [?] Xiążęcia Szuyskiego Chorążego Brzeskiego Wielkiego

31Xięstwa Litewskiego Aktora, który przy tychże [?] […]

32[reklamant:] […]

k. 189v [?]

1stem do Prawa Pospolitego, w tey Sprawie y Akcyi, ato do sta-

2wienia Woznego Opatrznego Kondrata Zbrolewskiego [?], ktory nie

3oddawszy Pozwu od W. T. przez JWAktora na Sądy Ziem. Kijowskie

4Kitt [?] w Środe Ostatnią [?] dla iedyney tylko kapcyi zeznał, w

5ktorey niesłysznych y onym [?] wzmiankowanych teraznieyszego

6Aktora ponad Kudaki [?] punktow, Zadaiąc te iż iakoby JWielm.

7Aktor nie takowych sie Kozakow, od W. T. miał kazać pood-

8mawiać [?], czego nigdy in rerum natura nie było, ani W. T. donieść

9możesz, bo tako przedtym JWielm. Aktor żadney wiadomości

10niemiał, ani miec, tak i niczego niema, y niewięcey probare goto-

11tego [?], a W. T. indebite inito vexatione [?], a bardziey niesłyszney

12Twoiey opiniy, in innocentem Actorem przywaz [?], do ex-

13pens y kosztow Prawnych przyprowadzasz, Sposobow rożnych

14absolute captionem et evocationem in Jus na Aktora

15wynayduiesz. A za tym idem Aktor, tam pro statutione to [?] mie-

16nionego Woznego, dla ukarania onegoż [?] w in Prawem opi-

17sanych, iako też pro poenis scorsis [?] super te decernendis

18ratione indebite vexa, ac pro compensatione litis expen-

19sarum, W. T. na Termin wyż oznaczony pozywa. Sis pa-

20ritura, Terminum attentatura, et ad praemissa omnia

21haec ac alia tibi oretenus proponenda, Judicialiter respon-

22sura. Datt w Owruczu, Anno Millesimo, Septingen-

23tesimo, Trigesimo Nono. Die Decima Septima Augu-

24sti, de quo Pens [?] ejusdem Ministerialis Relatio.

25+ Marcin Urans [?] Woźny scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui vera ac fidelis Relationis – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji; publice libereque recognovit – publicznie i dobrowolnie zeznał.

vel his deficientibus, aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; generaliter – ogólnie.

Odczyt wielu miejsc (nazwisko komornika, woźnego, dobra) niepewny.

Sis paritura… – „bądź posłuszna, stań na termin i na wszystko powyższe oraz inne ustnie przedłożone sądownie odpowiedz”; indebite vexatio – bezprawne nękanie; compensatio litis expensarum – zwrot kosztów procesu.

Data pozwu: Owrucz, 17 VIII 1739; scribendi ignarus – nie umiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1739 woźny Marcin Urański zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 17 VIII 1739) z powództwa księcia Szujskiego przeciw ks. Andrzejowi Bienieckiemu, archimandrycie owruckiemu, o stawienie woźnego Kondrata Zbrożewskiego [?], który nie doręczywszy pozwu powoda zeznał relację z nieprawdziwymi zarzutami wobec powoda.

Transkrypcja

k. 189v [?]

1Manifestacya Wielebnego Kon-

2wentu Owruckiego y Klimieckiego [?]

3iako Wielm. Nieznanych [?] [?]

4Mieczników Żytomirskim [?]

5Roku Tysiąc, Siedemset, Trzydziestego Dziewiątego,

6Miesiąca Augusta Siedemnastego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego,

8Przedemną Janem Zarzeckim [?] Miecznikiem Żyto-

9mierskim [?] Ziemskim Kijowskim, y Xięgami ninieyszemi

10[reklamant:] Ziem.

k. 190

1mi Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter Prze-

2wielebny w Bogu Imc Xiądz Sylwester [?] Chyrowski [?] Or-

3dinis Divi Basilij Magni Prokurator Konwentu Horeckiego [?]

4y Klimieckiego [?] od Przewiel. Imc Xiędza Episkopa Łuckiego

5y Ostrogskiego ad omnes Causas rite et legitime na-

6znaczony, protestuiąc tychże Konwentow Cathedralnych [?] So[…]

7ne [?] iako Urodz. Ichmościom Panom Stanisławowi na Przyborow-

8sku [?], y Teresie z Paszkow [?] Kamienskiem [?] Miecznikom Ż[…]

9Matthieu [?], referuiąc się do dawnych Manifestacyi,

10Relacyi, y Sprawy conne [?] intentowaney zaniosł Mani-

11festacyą in hunc modum. Iż Pomienieni Ichmć bez po-

12zwolenia Przewiel. Imc Xiędza Episkopa wymogły [?] kon-

13trakt arendowny, na Dobra Pomienione Klimiec [?] z przy-

14ległemi Wioskami u Przewielebney Panny Malachowskiey [?]

15Ihumeniey Pomienionych Konwentow ad Jura se arenda-

16torios Possessores concernere non valentia, interessowa-

17ć się zaczęli, na przod w Dekret iakowyści in Judicio Ter-

18restri Kijoviensi o Poddanych Horodyszczych [?] y Dziedzicz-

19nych Dobr Klimiec z Urodz. JmPanem Pawłem Kotto [?] Oyc[…]

20Oycem Stryiecznym [?], o ktorych to Poddanych iako Dzie-

21dzicznych Klimieckich ani od Urodz. zeszłego Oyca Imci,

22ani od Samego per tam longum Annorum Interstitium

23żadney nie było rekwizycyi; Drugi itidem Dekret, do

24rozgraniczenia w tymże Sądzie, z Ichmć PP. Kobylinskiemi

25między ktoremi relacyi Kobylinscy [?] Rzecz znayduią się Kla-

26sztorne nienależnie otrzymali; z ktorym Gruntowie

27mało Klasztornych y do Klimca antiquitus należących

28Ur. Jchmć Panowie Kobylinscy uczynili [?] y debatą […]

29super pomienionych Kontraktem się nie kontentuiąc Kontrakt

30nad Inwentarz wyż namieniony [?] Judiciose [?] zapisy [?], Podda-

31nych do powinności pociągać, ciemiężyć, rozkazywać y do

32ruyny przywiedli. Za tym Idem Comparens de multis [?] po-

33mienionych Dekretow, et quoris [?] actionum in damnum Po-

34mienionych Konwentow subsequi habitor [?] Manifestuiąc

35się [?] Manifestat, prawnie de [?] Jure […] postępić in […] […]

36ruiąc się, teraźnieyszey Manifestacyi przerzeczyć mieli [?] […]

37[…] przez Woźnego wolna zostawuie przy Protestacyey Landt […]

38ktora [?] […] przez to otrzymał Sylwester [?] Chyrowski

Objaśnienia i tłumaczenia

Data 17 VIII 1739 (Siedemnastego).

Streszczenie

17VIII 1739 ks. Sylwester Chyrowski [?], prokurator bazylianów, zamanifestował w imieniu konwentów owruckiego i klimieckiego [?] przeciw Nieznanym [?], miecznikom żytomierskim, o to, że bez zgody biskupa wymogli od ihumeni Małachowskiej [?] kontrakt arendowny na dobra Klimiec [?] z przyległymi wsiami i zaczęli się w nie wtrącać, m.in. przez dekret ziemski kijowski o poddanych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 190v

1Relacya [?] Pozwu Ziem. Kijow. od

2Urodzoney Alexandrowey Mie-

3żeryńskiey [?] Wdowy y Innych przeciwko

4Urodzonemu Chwedorowi [?] Łaskowi [?]

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

6Miesiąca Augusta Siedmnastego Dnia

7Na Akt Teraznieyszych Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Janem Zawiałłzem [?] Mocznikiem [?] Re-

9gentem [?] Ziemskim Kijowskim y Xięgami ninieysz-

10emi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy oczewisto Woźny

11Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opatrzny Den-

12ko [?] Bielakowski [?] w moc prawdziwey wierney y skuteczney

13Relacyi Swoiey dla zapisania do Xiąg ninieyszych iawnie

14ustnie y dobrowolnie zeznał, Iż On Roku Teraznieyszego

15Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego Dnia Siedm-

16nastego Miesiąca Augusta Pozew Ziem. Kijow. Autenty-

17czny admonit [?] do Dom[…] Wsi Petkalewa [?] y tam Ten Pozew we

18Drzwiach teraznieyszym w Izbie nasteple [?] położył Oddaniu się

19y położeniu Onego od kogo y w iakiey Sprawie [?]

20był pisany prawnie oświadczył y doświadczył [?] u przy-

21wodzi [?] którego Pozwu ten Sensus [?] takowy, August Trze-

22ci z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiążę Litewski

23Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyn.

24Podol. Podl. Inflant. Czernich. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

25Urodzonemu Chwedorowi [?] Łaskowi [?] Cześnikowi [?] Pozwanemu

26z Osoby y z Dobr wszystkich generaliter Dobr, Dobr Nas y Prawa […]

27nych y Stron pomienionych Regia Nostra potestate przykazu-

28iemy abyś […] Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach

29Ziem. […] w Owruczu [?] lub Żytomierzu od tego […]

30[…] Dnia przypadaiących y Sądzić się zaczynaiących ex de-

31lationem […] Status [?] y prostrem [?] w […] […]

32[…] […] […]

33[…] Relatorch [?] Urodz. Mieżeryńskiey [?] […]

34[reklamant:] […]

k. 191

1Sandrowey Niewmirzyckiey Matki wdowy, y Anastazyi

2z Niewmirzyckich Teodorowey Bechowey itidem wdowy

3Corki, Aktorek, ktory przychyliwszy się we wszystkim do Prawa

4Pospolitego y Manifestacyi swoich, pro nunc uczynionych

5WW. pozywaią o to, iż WW. Pozwani nie maiąc żadney pretensyi

6do Męża Urodzonego Teodora Becha Małżonka teraźnieyszey Aktor-

7ki Urodzoney Anastazyi Bechowey Pozostałey wdowy zostaiący w

8mieszkaniu Starozakonnego [?] ktory Mieszczanina Owruckiego [?]

9nie wiadoma data [?] okazyonie do bywszy Sesyi [?] w tey kilka razy

10Jesłonnego [?] zaciotes [?], a potym iuż i Rumi [?] prostratum [?] y koma składa-

11daiącego się Rzez porąbał y połaczył [?], ktory lat kilka [?] przez

12niedziel kilka [?] umyślnie z WW. okazyi, z tym się pożegnał świa-

13tem. A zatym Item Actrices WW. pro poenis tam Criminali-

14bus respektu tyrańskiego zabicia Męża Urodzonego Becha

15iako też pro poenis Criminalibus respektu Invasionis ho-

16spicij Ejidemque [?] variarum perpetratarum violentiarum, co wszystko

17Inquisitione probabitur et deducet futuro pro Termino

18pozywaią. Sis itaque [?] ponturus [?] Terminum attentaturus et

19ad Omnia omnia Judicialiter responsurus. Pisan w Owru-

20czu Die Decima Quarta Augusti, Millesimo Septingen-

21tesimo Trigesimo Nono Anno de quo Census ejusdem

22ministerialis Relatio Woźny ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt dolnej części strony (od „Urodzonemu Chwedorowi”) bardzo niepewny – atrament wyblakły; nazwiska w tytule wymagają weryfikacji z kolejną stroną.

Regia Nostra potestate – Naszą królewską władzą; generaliter – ogólnie.

Foliacja: w górnym rogu widoczne „192” i „6” (ew. 196); karta lewa – verso.

Fragment pozwu; Actrices – powódki; pro poenis tam Criminalibus respektu tyrańskiego zabicia – o kary kryminalne z powodu tyrańskiego zabicia; Invasionis hospicij – najścia na dom; variarum perpetratarum violentiarum – rozmaitych popełnionych gwałtów; Inquisitione probabitur et deducet – zostanie udowodnione i wykazane śledztwem (inkwizycją); terminum attentaturus et ad omnia judicialiter responsurus – stawi się w terminie i odpowie sądownie na wszystko; Pisan w Owruczu dnia 14 sierpnia 1739 roku; relacja woźnego, pisać nieumiejącego. Odczyt wielu fragmentów niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1739 woźny Demko Bielakowski [?] zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie z powództwa Anastazji Bechowej, wdowy po Teodorze Bechu, i Aleksandrowej Mieżeryńskiej [?], wdowy, przeciw Chwedorowi Łaskowi [?], cześnikowi [?], o napaść na Teodora Becha w domu Żyda, mieszczanina owruckiego [?]; tekst w transkrypcji niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 191

1Relatia na Roki Ziem. Kijow. od Urodz.

2Niewmirzyckiey y Innych po

3Urodzonych Niewmirzyckich

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Augusta Siedmnastego Dnia

6NA Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow. Prede-

7mną Janem Moczulskim Kawalerem [?] Komornikiem Ziem.

8Kijowskim y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

9Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego

10y Innych opatrzny Demko Bielakowski in vim sui verdae [?] ac

11fidelis Relationis, Palam, publice, liberéque, ac per expressum

12recognovit. Iż On Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Trzy-

13dziestego Dziewiątego Dnia Siedmnastego Miesiąca Augusta

14Pozew Ziem. Kijow. autentyczny na Monitramie [?] Ziem. Kijow.

15pisany odniosł do Dobr ich Niewmirzyckich y tam ten Po-

k. 191v

1rew Jednemu z Pozwanych w Szlachcie y w Szlachciance [?] y Sąsiedztwie [?] zamieszkałemu położył o położeniu onego

2od koło po kogo [?] y w takiey Sprawie byłby pisany prawnie opowie-

3dział y do wiadomości przywiódł Którego Pozwu Ext Generała [?] tako-

4wy August Wtóry z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xiążę Li-

5tewski Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Inf. Kijow. Wołyń. Podol. Podlas.

6Liwon. Smoleń. Siewier. Czernich. a Dziedziczny Xiążę Saski

7y Elektor Urodzonym Bazylemu y Romanowi Braciom między sobą

8Rodzonym Teodorze Matce Wdowie Jacentemu [?] y Mikołajo-

9wi Synom Annie z Bechów [?] tedem Matce Wdowie Jano-

10wi y Jakubowi Synom Romanenkom Newmirzyckim

11Pozwanym z Osób y Dóbr wszystkich generaliter Dobr wszel. leżących

12ruchomych y Sum pieniężnych przykazujemy abyście WW.

13Przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijowskich

14w Owruczu lub Żytomierzu od tąd za Niedziel Dwie przypa-

15daiących y Sądzić się maiących vel his deficientibus in

16aliis proxime Subsequentibus sami Osobiście y zawicie sta-

17neli na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorek Urodz.

18Maryanny z Lewkowskich Alexandrowey Newmirzyckiey

19Matki Wdowy y Anastazyi z Newmirzyckich Teodorowey Bech-

20owey Córki tedem Wdowy Aktorek które przychylaiąc się do Pra-

21wa Pospolitego Mocy Pozwu Lett Dekretów Kondemnat

22y całego Processu Nec non toties quoties revificando Causam

23post fata Olim Generosi Theodori Bech ZZ do gotowego Proces-

24su pozywaią y przypozywaią a to respektem Sądu Wotowey [?]

25teraźnieyszych Aktorek wyięcia y wyrąbania y natym Ma-

26iętności Sadzib Wiernow Stawen [?] pobudowania ogrodów porzą-

27mowania Drugiego Siedliska nazwiskiem Zawrocie [?] wszystkiego

28pod Lesie pod garmienia [?] y rożnych Niw violenter w Orygina-

29lnych Pozwach y teraźnieyszych wyrażonych poodbierania z Onych

30usum fructum przez lat kilkanaście brania y na swoy po-

31żytek obracania Sianożęci koszenia Pszczoły [?] lezier [?] poodbierania

32Aktorek bicia przez co Aktorki Ac Szkodę w Sierocstwie Dar-

33emnym nec modicum ponoszą y ponosić muszą A za tym też

34Aktorki WW do przysłuchania się Wskazanym respe-

35ctu poodbierania rożnych Części y pul [?] y o przywrócenie tychże

36Części y o inne Szkody y Violencye w Oryginalnym Terminie

37wyrażone futuro pro Termino pozywaią y przypozywaią Si-

38bi utrique Partium Terminum attentatum et ad Compare-

39ndum [?] Quae vobis in Termino Terminis praeponendo Iudicia-

40liter responsuri Datt w Owruczu Anno Millesimo Septin-

41gentesimo Trigesimo Nono, Die Decima Quarta Augusti

42[reklamant:] Regni

k. 192

1deque praesens eiusdem ministerialis Relatio deservit ut

2siepia[?] scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis, palam, publice, liberéque ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; relacja woźnego o doręczeniu pozwu.

Fragment oblaty pozwu (z relacją woźnego) z poprzedniej strony; pozew wydany w Owruczu 14 VIII 1739.

revificando Causam post fata Olim Generosi Theodori Bech – wskrzeszając sprawę po śmierci niegdyś Urodzonego Teodora Becha; vel his deficientibus in aliis proxime Subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych; nec modicum – niemałą; Sibi utrique Partium Terminum attentatum – obu stronom termin zawity; Datt w Owruczu Anno … – dan w Owruczu roku 1739, dnia 14 sierpnia; violenter – gwałtem; usum fructum – pożytki.

Inf. Kijow. itd. – tytulatura króla Augusta III (w rękopisie „August Wtóry” [?] – sprawdzić; w 1739 panował August III); ZZ – prawdopodobnie „Ziemi/Ziemianina” [?].

deque praesens eiusdem ministerialis Relatio deservit ut … scribendi ignarus – i o tym służy niniejsza relacja tegoż woźnego, jako [osoby] nieumiejącej pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1739 woźny Demko Bielakowski zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 14 VIII 1739) z powództwa Niewmirzyckiej i innych powódek – z wznowieniem sprawy po śmierci Teodora Becha – przeciw Bazylemu i Romanowi Niewmirzyckim, Teodorze (matce), Jacentemu [?] i Mikołajowi oraz Annie z Bechów o wycięcie i wyrąbanie (lasu?) oraz pobudowanie się i założenie ogrodów na gruncie powódek.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 192

1Manifestatia Wiel. JmPana Raszkiewi-

2cza przeciwko Urodzonym JchMość Panom Woł-

3kowskim.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego.

7Przedemną Stefanem Zrzytkową Zrzytkowskim[?] Vices Regen-

8tem y Namiesnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich

9y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Compa-

10rens Personaliter Wiel. JmPan Antoni Raszkiewicz Skarb-

11nik Winnicki, Sub veniendo integritati Bonorum Cyhirin[?] vin-

12dicandoque znacznych krzywd y oppressyi przez niżey wyrażo-

13nych JchMościow obwinionych Poddanym swoim Cyhirow-

14skim poczynionych, praesentibus coram Actis naprzeciwko

15Urodzonym JchMość Panom Semenowi, Alexandrowi, Piotro-

16wi, Stefanowi, Alexandrowi, Janowi, Danielowi Wołkowskim,

17tudzież quorumcunque nomine Bołsunowskim braci między sobą

18Rodzonym, we Wsi Pasżynach mieszkaiącym manifestował

19y protestował się w ten Sposob y o to: Iż JchMść wyż wyrażeni

20obżałowani mniey sobie ważąc Prawo o przywłaszczeniu

21gruntow cudzych opisane, osobliwie vilandoż [?] onego, y nie kon-

22tentuiąc się dawnieyszemi szkodami, wiolencyami, w Grun-

23tach Cyhirowskich in antecessum czynionemi, ale coraz

24renovando anteriora noviter, wtey Grunta Cyhirowskie

25bez prawnie, imo vi, et violenter wdzierają się, Pola własney

26pracey Poddanych Manifestantis nawlasnym Grun-

27cie swoim wyrobione odbieraią, Zboża Bydłem tratuią,

28y zabieraią, Czerepie y Bortnicy przywłaszczaią, iakoż temu

29praesenti Brzosty w Gruncie Cyhirowskim podcięli, Drzewo

30ścięli, y Inne szkody y wiolencye czynili y czynić nie

31przestaią, a co większa Poddanych Magnifici Comparen-

32tis po Drogach y Lesienach zastępują, biią kaliczą, iakoż

33Łosowego[?] Pasta Sierocza Cyhyrowskiego za Interessem

34do Dobr Wsi Paszyn przybyłego, JmPan Semen Woł-

35kowski Obwiniony z Inszemi JchMość Stapaszyn[?] Ruszynskiemi[?]

36Paszynach na Prosbę JmPana Brzezickiego do sobie

37[reklamant:] zaprowadzili

k. 192v

1zaprowadzili, gdzie bez respektu y politowania na bliznim,

2tegoż Pomienionego Szewca mieszkańca obżwinionym [?] niewinnego,

3pięściami, Drągami, bili kaleczyli, do Dzwonicy Cerkiewney

4odebrawszy Klucze od Kapłana tameyszego, in Carceres

5zbitego y skrwawionego zasadzili, y tegoż Kapłana per-

6swaduiącego, Jego za obwinionym niewinnego Szewca uwol-

7nie, y wszystkownadmin niecznie [?], verbis inhonestissimis

8bysi [?], dyffamowali, a potym Matkę Pomienionego Szewca

9wypraszaiącą z więzienia syna swego non parcendo Senili

10et foemelli [?] sexui horrendissime zbili, że vix sermone [?] respi-

11rare może, et certo certius orbi valedicere musi, niedość na

12tym, ale accumullando peiora malis tenże obwiniony

13JmPan Semen Wolkowski zastawszy we młynie [?] [...]

14Roboczego Hryća Czyżiowskiego [?], nulla sibi data occasione

15bił, kaleczył et de facto nie żyłby, gdyby zbiegszy się ludzie

16na ten hałas [?] od umartego [?] nie ratowali, y inne nie-

17znośne krzywdy y oppressye czynili, y czynić nie przestaią,

18od powiedzi y przechwałek na tychże Poddanych Czyżiow-

19skich w Gruntach [?] locorum czynią, a zatym Manifestans

20de Oppressionibus [?] iteratis manifestowawszy się viciibus [?]

21salvam meliorationem zostawił, a teraźnieyszą Actis

22conntotari prosił co y otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens et Namiesnik pro tunc – wicerejent i namiestnik ówczesny; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; praesentibus coram Actis – niniejszym wobec akt; in antecessum – uprzednio; renovando anteriora noviter – odnawiając na nowo dawniejsze; imo vi et violenter – owszem siłą i gwałtem; Magnifici Comparentis – Wielmożnego stawającego.

Odczyt nazwiska wicerejenta, nazwisk niektórych osób i nazwy wsi Cyhiry/Paszyny niepewny.

in Carceres – do więzienia; verbis inhonestissimis – słowami najbardziej nieuczciwymi; non parcendo senili et foemelli sexui – nie oszczędzając starości i płci niewieściej; horrendissime – najstraszliwiej; vix respirare – ledwie oddychać; certo certius orbi valedicere – najpewniej pożegna się ze światem; accumullando peiora malis – dodając gorsze do złego; nulla sibi data occasione – bez żadnej danej mu przyczyny; de facto – faktycznie; salvam meliorationem – z zastrzeżeniem poprawienia (manifestu); Actis connotari – zanotować w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 Antoni Raszkiewicz, skarbnik winnicki, zamanifestował przeciw Semenowi, Aleksandrowi, Piotrowi, Stefanowi, Janowi, Danielowi i innym Wołkowskim o znaczne krzywdy i opresje wyrządzone jego poddanym z dóbr Cyhiry [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 192v

1Relatia na Roki Ziem. Kijow. od

2Wozn. Dzieciakow [?] po Lett. Koto-

3zinskich [?] Podleszyck [?] [...]

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

5Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

7Przedemną Stefanem Zwyhowa [?] Wyhorskim [?] Vices

8Regentem y Kommissarzem protunc Akt Ziemskich

9Kijowskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijow.

10Stanowszy oczewisto Woźny Generał Woiewodztwa Kijow.

11y Jnnych Opatrzny Teodor Kirijowski [?] in vim sui veri

12ac fidelis Relationis, Palam, publice, liberéq, ac per

13expressum recognovit. Iż On Roku Teraźnieyszego

14Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego, Miesiąca

15Augusta Siedmnastego Dnia, Pozew Ziem. Kijow. Au-

16tentyczny, na Membranie Ziemskim Kijowskim pi-

17sany, odniosł do Dobr Wsi Kotelskich [?], tu w Woiewodztwie

18[reklamant:] Kijow.

k. 193

1Kijowskim a Powiecie Owruckim leżących, y tam ten Pozew

2we Dworze teraznieyszym zostawiwszy na Stole położył, o położe-

3niu onego, od kogo y w iakiey Sprawie był pisany pra-

4wnie opowiedział y do wiadomości przywiodł, którego Pozwu

5Tenor iest takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Król Polski

6Wielki Xiążę Litewski Ruski Pruski Mazowiecki Żmudzki Inflan-

7ski Smoleński Siewierski Kijowski Wołyński Podolski Podlaski Inflantski y Czernih[owski]

8a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodzonym Franciszko-

9wi y Franciszce z Krosnowskich Hołowińskim Podczaszy-

10cowi Mozyrskiemu [?] Małżonkom Samey cum assistentia Mariti de iure

11debita Pozwanym z osób y wszystkich Dóbr generali-

12ter wzwyż wyrażonych ruchomych y Sum pieniężnych przy-

13kazuiemy abyście sie wzwyż przed Sądem naszym Ziemskim Kijowskim

14na Rokach Ziemskich Województwa Kijowskiego od daty y położenia

15tego Pozwu za Niedziel Dwie in loco Judiciorum solito Anno

16praesenti sądzić się maiących, vel his deficientibus in aliis

17proxime subsequentibus, sami osobiście y zaraz stawi-

18li, na Instancyą Instygatora Sądowego y iego Delatorów Urodzonych

19Andrzeja Pisarza Grodzkiego Żytomirskiego [?] Józefa

20Łowczego Owruckiego [?], Stanisława Cześnika Nowogrodzkiego [?]

21y Marcina Trzeciaków [?] Braci między sobą Rodzonych

22Aktorów, którzy przychylaiące się do Prawa Pospolitego

23y Manifestacyi swoiey niżey wyrażoney wzwyż

24cedendo a Foro Castrensi Kioviensi, non tamen ab ipsa Causa

25ad Forum Terrestre Kioviense do przysłuchania się sprawie

26Prawnym Zakazem niesłusznie y nie prawnie Aktorom

27de Bonis [?] Kotelnie [?] uczynienia Expulsyi, bidemu [?] przez

28Ludzi cum vario armorum genere przysposobionych, w recy-

29tacyach w Manifeście y osobliwszym Regestrem Specyfi-

30kowanych pozabierania, Ludzi Actorum pokaleczenia,

31skąd poczyniono, także ne quorum praemissorum ac aliorum

32in Termino Causae inidentium [?] oresenius [?] wzwyż exprimendorum [?]

33tum pro Reinductione in eadem Bona violenter ademta

34atque pro faciendo Calculo de perceptis proventibus ex ipsis

35Bonis provenientibus na Termin wyżey oznaczony pozywa-

36ią na który iako na zawitym abyście wzwyż stanowszy

37na wszystko sądownie odpowiadaiące skuteczniej y uspra-

38wiedliwili. Pisan w Owruczu Anno Millesimo Septingen-

39tesimo Trigesimo Nono Die Decima Quarta Mensis

40Augusti. De quo Praesens eius dem ministerialis Relatio

41+ Teodor Klymowski [?] Woźny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui veri ac fidelis Relationis – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji; palam, publice, libereque ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; vices regens – zastępca regenta; protunc – wówczas; na membranie – na pergaminie.

cum assistentia Mariti de iure debita – przy asystencji męża, prawem należnej.

in loco Judiciorum solito Anno praesenti … vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – w zwykłym miejscu sądów w roku bieżącym … a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

cedendo a Foro Castrensi Kioviensi, non tamen ab ipsa Causa ad Forum Terrestre Kioviense – ustępując od sądu grodzkiego kijowskiego, nie od samej sprawy, do sądu ziemskiego kijowskiego.

cum vario armorum genere – z różnym rodzajem broni; pro Reinductione in eadem Bona violenter ademta – o ponowne wprowadzenie w te dobra gwałtem odjęte; pro faciendo Calculo de perceptis proventibus – o rozliczenie pobranych dochodów.

Pisan w Owruczu 14 VIII 1739; De quo praesens eiusdem ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem). Środkowe partie (formuły przewinień i nazwiska delatorów) odczytane niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 woźny Teodor Kirijowski [?] (Klymowski [?]) zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z VIII 1739) – z przeniesieniem sprawy z grodu do ziemstwa – przeciw Franciszkowi i Franciszce z Krosnowskich Hołowińskim, podczaszycom mozyrskim [?], o bezprawne wyzucie (ekspulsję) powodów z dóbr Kotelnia [?] przy pomocy uzbrojonych ludzi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 193v

1Relatia na Roki Ziem. Kijowskie

2od Urodz. Zygmunta [?] Podczaskiego [?]

3wendyc. [?] przeciwko Urodz. Pawłowi [?] Hlad. [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

5Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Województwa Kijowskiego

7Przedemną Stefanem z Rykowa Rykowskim Viceregen

8tem y Namiestnikiem prothune Akt Ziemskich Kijowskich

9y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy

10osobiście Woźny Generał Województwa Kijowskiego y Innych

11Opatrzny Makar Chrapanowicz, ktory in vim suae

12verae, ac fidelis Relationis Palam publice libereq ac

13expresse recognovit, Iż On Roku Teraźniejszego Tysiąc

14Siedmset Trzydziestego Dziewiątego Dnia Osmnastego Au-

15gusta, Pozew Ziemski Kijow. Autentyczny na Membra

16nie Ziem. Kijow. pisany odniosł do Dobr Wsi Hladkie

17wicz [?] y tam ten Pozew w tejże we Dworze tameczym po-

18łożył, o położeniu onego od kogo y komu, ustnie opowie

19dział, y prawnie publikując do wiadomości przywiodł,

20ktoren Pozew był pisany de Tenore sequenti. August

21Trzeci Z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litew.

22Ruski Pruski Mazow. Zmudz. Inflan. Smoleń. Siewer. Kijow.

23Podolski [?] Podlas. Braclaw. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę

24Saski y Elektor Urodz. Mikołaiowi [?] na Hladkiewiczach [?] Bo

25rotinskiemu [?] Panu [?] Stolnikowi Owruc. Wiernemu Urodz.

26cujus vis amis [?] Rubikowskiemu [?] Andreae [?] Zyznar [?]

27ad patrata in ferius expressa [?] przez ordynowanemu, tudzież

28Robociznym [?] Poddanym Dobrach [?] Wsi Dradkiewicz [?] Smyr [?]

29czanskim, y Innym dla takowey oppressyi impli

30kuiącym się, samemuż w 3 [?] Imionach y przesię

31skaeh [?] znaiomym Cyteo [?] Statutio [?] przed Sądem

32wskazania naszych Win Prawnych omnino uiszczenia

33Pozwanym z Osob y z Wszystkich generaliter Dobr

34Waszych leżących ruchomych y Sum pieniężnych man

35damus Regia nostra potestate abyście w 2 [?] Przedsię

36dem naszym Ziemskim Kijowskim na Rokach Ziem.

37Generalnych Województwa Kijowskiego in loco solito

38Judiciorum w Owruczu in Augusto przypadaiących y

39[reklamant:] sądzi[…]

k. 194

1sądzie się maiących vel his deficientibus in aliis pro

2ximé subsequentibus samoistnie y zawicie stanie lica

3Instancyi Instygatora Sądowego y Iego Delatora Urodz. Konstan

4tego Trypolskiego Podczaszego [?] wedyrznskiego [?] Aktora, który insi=

5stendo legi positivae, manifestationibus atq. integro Processo

6si, ca in se zawierającemu, w przeciwne W. Urodz. Stolnikowi Owruc[kiemu]

7pozywa o to, iż WW nie kontentuiąc się dawniey pewnemi krzywda-

8mi szkodami szkodami, y opressyami nietylko Poddan

9nym Łotoszowskim, ale y Urodz. Aktorowi variis tempo

10ribus czynionemi, teraz y teraz świeżo Roku Teraznieyszego

11Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Piętnastego

12Januarii, z rad z Subordynacyi W. Urodz. Stoln. Owruckiey

13iiane na Wołyn odiechanego, czyli propriotu [?] licenczyoso

14ausu, czyniąc wbrew Prawu Pospolitemu de securitate

15publica opisanemu, a na osoblswą zemstę Aktoris

16postpozycyą, Poddanych Robocznych Hrytska [?] y Tereszka po

17swemu Interessie Drogą Pokoiem Prawa Pospolitego obwa

18rowaną we wsi Krzeszkach [?] idących nic złego na się nie

19spodziewaiących W. Pomienionej Kulikowskiej [?] neseit quali

20in censu [?] affectione bez dania żadney naymnieyszey okka

21zyi z Boku od Chrustow [?] Jerzykiem y Natusem [?] przeczbieżywszy

22pod dręczyć napadszy, do Kabli porwawszy się, zarad

23bez borozni Borec [?] rąbać, y kaleczyć począteś, iako z Roboczemu

24Hrytskowi Brodę Trzy tylem przebiteś czyli zwróciłeś szablą,

25y ranę niemiłosierdną zadateś, takze Roboczemu Tereszko

26wi Głowę porąbateś y wiele ran razow simich spuchłych [?]

27krwią ociekłych nazadawateś z Szyi [?] iako do tego na

28szczylateś iako o tym Manifestacya cum obductione

29fusius in se obloquitur. Nie mniey insistendo po dawniey

30szych Wiolencyach W. Urodz. Stoln. Owruckiey uslugę [?]

31Ukredytania Fortuny Dziedzicznej Aktora pertionesspoli

32are ausus es et temere praesumpsisti, z kilkuset tumult Lu

33dzi Poddanych swoich do Osob kilkudziesięciu na Grunt

34Dziedziczny Wsi Łotoszowską nazwaną, z orzym [?] cum [?]

35iako to Łupnicami, Cepami, Kosami, Kijami, Dzidami, Grunt

36Pomienionej zaresty violento modo, wykopać y poorać, circi

37ca quidam tumultum, superiminiss [?] na Urodz. Aktora za

38biciem odgrażali się, gdyby Aktor defendendo własnosi

39swoiey był wyiechał, mógłby proclamatum cerneposse [?] offe

40[reklamant:] [nieczytelny]

k. 194v

1tymi Sianożęć Szoło[?] Pani Dworskiego Łotoszowskiego[?] nad

2Doliną nazywaiącą się u Wierzbinka czyniąc in contemptum

3Actoris et despectionem na wszystkie y na swoie potrzeby

4wozić kazałes, Drugą Sianożęć tamże na drugiey stronie Drogi

5narodyckiey[?] Rożwego[?] Leska[?] Dzięgnarza[?] bydłem y końmi

6wytratować, a drugą na woz wykosić kazałes na ostatek iako

7mogąc exercendo odium malevolentiae, z końmi Poddanym

8swoim na Noc y na Pola Łotoszowskie gdzie Zboże Actoris zasia-

9ne iezdzić kazałeś, ktory Poddani znac explendo swoiey przy-

10kaz[?] w. J. Owies, Pszenicę, Hreczkę funditus wytratowali, Także Sia-

11nożęc u Sowczykowey[?] Łęzki[?] na woz wykosić y do Swiętyszego[?]

12poprzewozić kazałes y iescze ulteriorem ad implendo nimium[?]

13Stado swoie końskie w Sianożęci y Zbożu Actoris każąc pasać

14Deklarujesz w Gruncie Łotoszowskim Sianożęć Poddanych

15Actoris, iedną na Dwor sobie pokosić, a drugą nazywaiącą się uro-

16czyskiem Ostrow Babiniec Drogą Dorohinską wytratować przy-

17kazałes, na ktorym uroczysku zastawszy Poddanego Actoris

18na Imie Iwana Syna Pawlikowego Podstarości Nowodorohin-

19ski z Pistoletami za nim ganiaiąc z Sieki[?] uniżowal[?], Siano-

20żęci Łotoszowskie w uroczysku nazywaiącym się Lepnikach[?]

21tak Dworskie iako y Poddanych Actoris, Poddanym Swiętys-

22zańskim, nie pozwalaiąc wcale Actorowi de propria gleba

23etiam minimonti[?] fructus pozyskać kazałes, tanquam

24in servitute quadam Actoratus[?] maiąc wyrządzasz opresssio-

25nes, ktorym niemogąc resistere na Fortunie y Substancyi Swo-

26iey, Damna et detrimenta (crescente[?] sancte sancienda[?] sententia

27decidendam iustitiam) pati musi, A zatym Idem Actor

28pro poenis omnibus ac aliis[?] latius tibi oretenus proponen-

29dis na Termin wyznaczony pro decernendis super te[?]

30tantis[?] poenis pozywa, Sis[?] parituris Termino[?]

31attentaturus et ad Iniuncta[?] judicaliter responsurus Datt

32w Owruczu Die Decima Quarta Augusti Millesimo Sep-

33tingentesimo Trigesimo Nono de quo Posens[?] y oddania[?]

34Kltio[?] woźny ut supra pisać nieumieiący

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque ac expresse recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; de Tenore sequenti – następującej treści; mandamus Regia nostra potestate – nakazujemy naszą władzą królewską; in loco solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów.

prothune – zapewne „pro tunc”, na ten czas; Owrucz – miasto w woj. kijowskim (dziś Owrucz, Ukraina). Wiele odczytów w wierszach o stronach pozwu niepewnych.

vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby ich (sądów) zabrakło, na innych najbliżej następujących; insistendo legi positivae – opierając się na prawie stanowionym; manifestationibus atque integro processui – na manifestacjach i całym procesie; proprio licentioso ausu – z własnej swawolnej śmiałości; de securitate publica – o bezpieczeństwie publicznym; nescit quali in censu affectione – nie wiadomo, z jakiej pobudki; cum obductione fusius in se obloquitur – wraz z obdukcją obszerniej mówi; spoliare ausus es et temere praesumpsisti – ośmieliłeś się złupić i zuchwale się poważyłeś; violento modo – gwałtem; circa quidam tumultum – przy pewnym tumulcie; defendendo – w obronie.

Pozew instygatora sądowego z delacji Konstantego Trypolskiego przeciw stolnikowi owruckiemu o napad na poddanych i zajęcie gruntu łotoszowskiego (15 I 1739); odczyt wielu miejsc niepewny.

in contemptum Actoris et despectionem – na wzgardę i lekceważenie powoda; exercendo odium malevolentiae – dając upust nienawiści i złej woli; tanquam in servitute quadam – jakby w jakiejś niewoli; damna et detrimenta pati musi – musi ponosić szkody i straty; pro poenis… – o kary i inne rzeczy szerzej ustnie przedstawione; Datt w Owruczu Die Decima Quarta Augusti 1739 – dano w Owruczu 14 VIII 1739.

Tekst pozwu (wpisanego w relację woźnego) bardzo kursywny; liczne odczyty niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 woźny Makar Chrapanowicz zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie z powództwa Zygmunta Trypolskiego [?], podczaszego wendeńskiego [?], przeciw Mikołajowi [?] Borotyńskiemu [?], stolnikowi owruckiemu (w tytule: Pawszy [?]), o dawne i świeże krzywdy wyrządzane poddanym łotoszowskim [?] (żołoszeckim [?]) i samemu powodowi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 194v

1Relacya[?] Roki Ziem. Kijow. od Urodz.

2Lucenskiego[?] woźnego[?] Rybinskiego[?] Służ.[?]

3Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego.

4Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia.

5Na Aktach[?] Grodzkich[?] Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego.

6Przedemną Stefanem z Wyhowskim[?] Vices Regentem y

7Namiesnikiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ni-

8[reklamant:] nieyszemi

k. 195

1nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy oczewiście Woźny

2Generał Woiewództw Kijowskiego y innych, Szlachetny Anto-

3ni Bielecki [?], który mocą swego urzędu ac fidelis Relationis, Relatę

4publicè, którey ac per expressum recognovit, iż on Roku teraźniey-

5szego Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Miesiąca Au-

6gusta Siedmnastego Dnia Pozew Ziem. Kijow. Autentyczny od-

7niosł do Dobr Wsi Wysokiego [?], y tam ten Pozew na Ścianie Rozwod[…] [?]

8u Woyta w Izbie na Stole położył, a położeniu onego, odłoże-

9niu onego, y wołaniey Strony, by był pisany prawnie opowiedział

10y do wiadomości przywiodł, którego Pozwu Tenor sequitur

11estque talis. August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wiel-

12ki Xiąże Litewski Ruski Pruski Mazow. Żmudz. Kijow. Inflant. Wołyń.

13Kijow. Podol. Podlas. Smoleń. Siewier. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski

14y Elektor, Urodz. [nad wierszem: Erazmowi] Rybińskiemu Stolnikowicz [?] Kij. y innym

15wszystkim Sukcessorom Urodz. Rybińskich, którzy by do tey

16Sprawy należące mieli cum assistentia debita de jure

17Pozwanym z osoby y z wszystkich generaliter Dobr Ziem-

18skich nieruchomych y Sum pieniężnych przykazuiemy, abyś

19WP. przed Sądem naszym Ziem. Kijowskim na Rokach Ziem. Kijow.

20w Owruczu Anno Praesenti in Augusto przypadaiących y

21agitowac maiących vel his deficientibus in aliis proxime

22sub sequentibus sam osobiście y Zawicie stanął, na Instan-

23cyą Instygatora [?] Sądowego, y iego Delatorow Urodzonych Stani-

24sława y Józefa [?] z Dołżkiewiczow [?] Rudanskich [?] Matki Akto-

25row, ktorzy przychylaiąc się we wszystkim do Prawa Rze-

26czypospolitey, takoż y konsensu od niegdy Urodz. Alexandra

27Dołżkiewicza Woyskiego Owruckiego do wykupna Części pa-

28mieniey we Wsi Wysokim leżącey Aktorom danego recedendo

29a Foro Castrensi Kijowskim ad Forum Terrestre Kijow. WP. pozywa-

30ią o to, że WP. Pozwany idąc in contrarium Prawa Rzeczypospolitey

31a wiedząc dobrze o tym, że teraźnieyszym Aktorom Część pewna

32we Wsi Wysokim w Woiewództwie Kijowskim a Powiecie Owruc.

33iest należąca, przez niegdy Urodz. Jmci [?] Wielkiego Miecznika

34Lit. [?] Urodz. niegdy Alexandrowi Dołżkiewiczowi Woyskiemu

35Owruckiemu w Sumie Trzech tysięcy Złł. Pol. zastawnym

36sposobem puszczona, a przez Urodz. Alexandra Dołżkie-

37wicza Woyskiego Owruckiego Aktorom teraźnieyszym kon-

38sensem Część pomieniona we Wsi Wysokim do wykupna

39iest pozwolona, którzy Actores tak sami personaliter, ia-

40koteż przez Przyiaciół Sumę za Część pomienioną we Wsi Wy-

41sokim będącą Trzy tysiące Złł. Pol. WP. oddawali a WP. Pozwany

42alleborando [?] diffugia [?] za Część pomienioną Sumy Złł. Pol.

43[reklamant:] wziąć [?]

k. 195v

1Trzechset ochrne[?] miechcesz[?] y z Pomienioney Częsci Aktorom

2należącey nieustępuiesz do Szkody y expens Prawnych nie

3słusznie przyprowadzasz Rzetyni[?] Cię Actores do ustąpie-

4nia z oney Częsci y uczynienia Rationem z branych prowen-

5tow tudzież do nadgrodzenia Szkod y Expens prawnych fu-

6ture pro Termino Wł.[?] przypadłym[?] Ibi partes[?] Terminum

7attendaturas et ad Ompia omnia iudicialiter responsuros[?]

8suros Pisan w Owruczu Roku Tysiąc Siedmset Trzy-

9dziestego Dziewiątego Miesiąca Augusti Czternastego

10Dnia de quo Pozew czyli dekret[?] mihi Relatio + Antoni

11Bielecki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regentem – wiceregentem; pro tunc – na ten czas.

ac fidelis Relationis – i wiernej relacji; per expressum recognovit – wyraźnie zeznał; Tenor sequitur estque talis – treść następuje i jest taka; cum assistentia debita de jure – z należną z prawa asystencją; Anno Praesenti – roku bieżącego; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych; recedendo a Foro Castrensi ad Forum Terrestre – odstępując od sądu grodzkiego do ziemskiego; in contrarium – wbrew; Actores – powodowie; personaliter – osobiście.

Pozew datowany 17 VIII 1739 (odniesienie do dóbr); rok termin w Owruczu.

pro Termino – na termin; Ibi partes Terminum attendaturas et ad omnia iudicialiter responsuras – tamże strony termin przypilnują i na wszystko sądownie odpowiedzą; scribendi ignarus – nieumiejący pisać; mihi Relatio – relacja mnie (woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 woźny Antoni Bielecki zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 14 VIII 1739) – z przeniesieniem sprawy z grodu do ziemstwa – przeciw Erazmowi Rybińskiemu, stolnikowiczowi kijowskiemu [?], i innym sukcesorom Rybińskich w sprawie wykupu części we wsi Wysokie, do którego powodowie mieli konsens zmarłego Aleksandra Dołżkiewicza, wojskiego owruckiego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 195v

1Relatia na Roki Ziem. Kijow. od Wielebney

2w Bogu Melentyey Małachowskiey

3Ihumeney Konwentu Owruckiego y

4Klimiechcego[?] y Inszych przeciw

5Osobie Sołt.[?] Owruckiego.

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

7Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia

8NA Urzędzie Xięg Ziem. Woiewodztwa Kijowskiego Przedemną

9Stefanem Włodkowskim[?] VicesRegentem y Namiesnikiem

10protunc Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi

11Ziem. Kijowskiemi Stanowszy osobiście Woźny Generał Woiewodz.

12Kijowskiego y Jnnych Opatrzny Kondrat Zgoleński[?] w moc pra-

13wdziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey ciwnie ustnie

14y dobrowolnie zeznał Iż On Roku Terażnieyszego Tysiąc Sied-

15mset, Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Osmnastego Augusta Po-

16zew Ziemski Kijow. autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Włod-

17niewicz[?] y tenże Pozew, we Dworze tameyszym położył przy od-

18daniu y położeniu onego, od kogo przeciwko kogo y w iakiey sprawie

19był pisany prawnie opowiedział y do wiadomosci przy-

20wiodł ktorego Pozwu de verbo ad verbum taki sens: August Trze-

21ci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiąże Litew. Ruski

22Pruski Mazow. Żmudz. Inflant. Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyń.

23Podlas. Podol. Inflant. y Czerniechow. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elek.

24Wielm. Michałowi Pszczy[?] Stolnikowi Owruc. Pozywanemu z Oso-

25by y z rzeczy wszystkich generaliter Dobr Dziedzicznych ruchomych

26y Sum pieniężnych przykazuiemy abyś przed Sądem Ziem-

27skim Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Woiewodztwa Kijowskiego

28Dla oddania y położenia tego Pozwu za mieśce Dnie w Owruczu

29Anno Domini agitowac się maiących vel his deficientibus

30alijs proxime Subsequentibus Sam osobliwie y Zaraz sta-

31nął na Instancyą Jnstygatora Sądowego y Jego Delatorki Wieleb.

32ney w Bogu Melenty Małachowskiey Ihumeney Mo-

33[reklamant:] nastyrow

k. 196

1nastyrow Korceckiego y Klimieckiego y całego Zgromadzenia tegoż

2Konwentu Koreckiego Aktorki iako też Wielebnego w Bogu Ojca

3Sofroniusza Chytrowskiego [?] Zakonu S. Bazylego Wielkiego ad

4praecavendam integritatem Bonor. Klimieczyzny dispositione

5Superioris zestanego Komisarza Aktora, Którzy in Attendo Ligi [?]

6aty Manifestationi sui, Iuż in se facta [?] p[…] przywaiąc [?] taż

7że Dziedzicze dobra o tym że Poddani Semen Pokus Chwedor y

8Iwan Dziedziczni [?] z tey Klimieckiey Których Haereditatem in

9Termino futuro in Evidenti terazniey sza Aktorka gotowa

10comprobare iednak o wydanie tychże Samych Poddanych nie

11Słusznie imo vexatorie przypozywa pretensye scitu ac consen

12su teyże Pozwaney Aktorki że Urodz. Niemirycza Mecznika [?]

13Zyto Zycień [?] w Polnie Klimieczyzny actualnym possesso

14rem Dekret in Judicium Ziemiskiego [?] Kijowskiego przypa

15sites [?] a z tym non obstante illo in Judicium Subsecuto

16Decreto attentatione super haereditatem Commemoratos

17Subditos, Arenament tum pro indebita v[…] atque refusio

18ne Damnorum eadem de causa […] y o inne […] ten się in Termino

19Causa ores [?] […] wyrażone futuros Termino przywaią

20sis parituros [?] Pisan w Owruczu Anno Millesimo Sep-

21tingentesimo Trigesimo Nono Die Decima Quarta

22Augusti de quo I […] eiusdem [?] Actis […] Kondrat

23Zbolewski Woźny Generalis

Objaśnienia i tłumaczenia

VicesRegens – wiceregent kancelarii ziemskiej; protunc – wówczas; de verbo ad verbum – słowo w słowo; generaliter – ogólnie; Anno Domini agitowac się maiących vel his deficientibus alijs proxime Subsequentibus – mających się odbywać w roku pańskim, a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

Fragment końcowy pozwu (oblatowanego) wydanego w Owruczu 14 VIII 1739; czytanie łaciny w wielu miejscach niepewne.

ad praecavendam integritatem Bonorum – dla zabezpieczenia całości dóbr; dispositione Superioris – z rozporządzenia przełożonego; comprobare – udowodnić; imo vexatorie – a nawet dla szykany; scitu ac consensu – za wiedzą i zgodą; non obstante – mimo; Subditos – poddanych; refusione Damnorum – zwrot szkód; Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono Die Decima Quarta Augusti – roku 1739 dnia 14 sierpnia.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 woźny Kondrat Zbrolewski zeznał relację o doręczeniu 18 VIII 1739 we wsi Włodniewicze [?] pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 14 VIII 1739) z powództwa Melentii Małachowskiej, ihumeni monasterów koreckiego i klimieckiego, oraz o. Sofroniusza Chytrowskiego [?], komisarza dóbr klimieckich, przeciw Michałowi Pawszy [?], stolnikowi owruckiemu, o niesłuszne przypozywanie o wydanie poddanych Semena Pokusa, Chwedora i Iwana, dziedzicznych z dóbr klimieckich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 196

1Relatia na Roki Ziem. Kijows. od Wielebn.

2Konwentu Koreckiego y Klimieckiego

3przeciwko Niemiryczowi Mecznikowi [?]

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego,

5Miesiąca Augusta, Osmnastego Dnia

6NA Urzędzie Grodz. Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego Prze-

7demną Stefanem z Lipowa Lipowskim [?] Vice Regentem

8y Namiestnikiem […] Akt Ziems. Wdztwa Kijows. y Xięga

9mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Stanowszy oso-

10biscie Woźny Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

11Opatrzony Kondrat Zbolewski in vim sui veri ac fidelis

12Relationis Palam publice liberecque ac per expressum recogno

13vit Iz On Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydzie

14stego Dziewiątego dnia Osmnastego Augusta Pozew Ziem.

15Kijows. autentyczny od mnie [?] do Dobr […] Chwaw [?] y tam

16ten Pozew we Dworze […] wymienowanego Pozwanego poło

17żywszy do oddania y położeniu onego według porządku y nale-

18żnego by sprawie był wpisany oprowadził [?] y Uwiadomienie […]

19iako Którego Pozew był […] Augus[…] […]

20[…] Rok […] […] Ziemski […] Literas [?] […]

k. 196v

1Pruskie Mazowieckie Żmudz. Inft. Smoleń. Sewer. Kijow. Wołyń. Podol.

2Podlas. Liwoń. y Czerniho. a Dziedziczny Szwedzki y Elektor Saxoń.

3Stanisławowi na Przybersku [?] Kaminyczowi [?] miłemu Wiern. Rozka-

4zuiemy, abyś Osoby y Dziedzicznych generaliter Dobr W. leżących ruchomych

5y Sum pieniężnych przykazuiemy abyś W. przed Sądem naszym

6Ziemskim Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. od teraz za trzeciem Dnie

7w Owruczu agitowac się maiących vel his deficientibus in aliis

8proxime subsequentibus sam osobiście y zaraz stanął na in-

9stancyą Instygatora Sądowego y iego Delatorki Wielebney w Bogu Ma-

10lentyj [?] Małachowskiej Ihumenij Monastyrow Koreckiego y Kelimie-

11ckiego y całego Zgromadzenia tychże Monasterow in persona

12Superiorum Aktorek iakotesz Wielebnego w Bogu Ojca Sofro-

13niusza Chytrowskiego Ordinis Divi Basilij Magni ad tuendam

14integritatem Dobr Manastyrow Koreckiego y Kelimieckiego

15dispositione Superiorum Wielebnego Jemu poruczona Aktora, ktory

16in arendo Legi W. przywaszczasz, iż W. lubo klucz Kelimiecki

17od Wielebney w Bogu Melentyj Małachowskiej arendowny po kon-

18trakten trzymasz, iednak conceptam sobie potestatem wrosne

19judicata et concitationes cum Collatoralibus in praejudicium

20Bonorum Kelimieczyzny wchodzic niemasz a W. czyniąc in praeju-

21dicium et summum damnum Dobr tychże wszelkie przyszła-

22ta przypisazates [?] Ludzi y Poddanych Wieleborzyńskich [?] Kam-

23miąpore [?] wprowadziłeś karwanski [?] przez Zimę zatrzymawszy

24w Lecie za pańszczyznę odbywać kazałeś, a potym kiedy te-

25raźnieysza Aktorka subveniendo integritati praememoratorum

26Bonorum Manifest yako W. Kąd Acta Castrensia Owrucensia poda-

27ła W. imputando to sobie quasi procrium [?] scriptowanie Car-

28dzey chcąc podobno in Juris Litigia a tey expensas wprowa-

29dzić Pozew na Sądy Ziem. Kijow. nulla habita praetensione so-

30lum ad meram vexam et oppressionem cum lucro nec summa

31wydałeś, do szkod y Expens prawnych przyprowadziłeś. A

32zatym teraźnieysze Aktorki non obstantibus quibusvis Cassa-

33tis quibusvis tum quietationibus quam et aliis transactio-

34nibus praejudiciose in minimum Bonorum Kelimieczyzna in pos-

35sessione W. existentium notabiliter desolatorum subsecutis

36summum damnum Aktorkom inferentibus pro poenis

37ratione [?] in debito vexatione in Jus evocatione [?] pro refusione

38damnorum exinde causatorum y inne pretensye in Termino Cas-

39su incidenti oretenus wyrażone pozywaią. Eris parituri

40Pisan w Owruczu Millesimo Septingentesimo Trige-

41simo Nono Anno Die Decima Quarta Augusti. De quo

42praesens eiusdem mensis Relatio + Kondrat Zbrolewski [?] Woź-

43ny Scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim sui veri ac fidelis Relationis palam publice liberecque ac per expressum recognovit – w mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Data relacji w rękopisie „Osmnastego” Augusta 1739; data doręczenia pozwu podana także jako 18 VIII – odczyt niepewny.

Kontynuacja pozwu (formuła tytulatury królewskiej) z wpisu z poprzedniej strony. Ordinis Divi Basilij Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianie); ad tuendam integritatem – dla obrony nienaruszalności; in praejudicium – ze szkodą; ad meram vexam et oppressionem – dla samego dokuczenia i uciśnienia; Eris parituri – będziesz posłuszny; Pisan w Owruczu roku 1739 dnia 14 sierpnia; De quo praesens eiusdem mensis Relatio – o czym relacja z tegoż miesiąca; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (woźny podpisał krzyżykiem). Odczyt wielu fragmentów niepewny z powodu pisma.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18VIII 1739 woźny Kondrat Zbrolewski zeznał relację o doręczeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (z 14 VIII 1739) z powództwa konwentu koreckiego i klimieckiego przeciw Stanisławowi Niemiryczowi [?], miecznikowi, o to, że trzymając klucz klimiecki w arendzie od ihumeni Melentii Małachowskiej, wdaje się na szkodę tych dóbr w sprawy sądowe z sąsiadami i działa na ich szkodę.