Akty 361–400

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 361v

1Oblata Testimonium od Wielebnego w Bogu

2JmXiędza Samoela Krasockiego Ordi-

3nis Divi Basilii magni Wielebnemu

4Collegium Xawerskiemu S.I. danego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Januarii Dziewiątego Dnia.

7Na Lerencii [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskie-

8go. Przedemną Janem Zawiałłem [?] na Mocrulni [?] Mo-

9crulskim [?] Komornikiem Ziemskim Woiewodztwa Ki-

10jowskiego y Xięgami Nineyszemi Ziemskiemi Kijow-

11skiemi. Comparens pttr Przewielebny w Bogu JmX

12Xiądz Ignacy Baranowicz Procurator generalis Causar.

13Collegii Xaveroviens. Societtis Jesu te Testimonium

14z podpisem Xiędza Krasockiego Ordinis Divi Basilii

15magni, in rem tegoż Collegium Xawerowieńs. Societtis

16Jesu służące, ratione introcontentor. ad Acta Terre-

17stria Palatinatus Kijovien. per Oblatam podał, prosząc

18mnie Urzędu aby do Xiąg nineyszych przyięte y wpisa-

19ne było, a tak Ja Urząd annuendo affectationi Compa-

20rentis pomienione Testimonium ad Acticandum przy-

21muiąc [?] dytatim [?] ktore tak się w sobie ma. Niżey

22podpisany Świadczę tym naffektacyą Wielebnego

23JmXiędza Felicyana Białokurowicza Rektora

24Collegii Xawerowskiego ac totius Communittis ejusdem

25Collegii, Iż Ja attenduiąc nauk Szkolnych, a będąc

26na Dyrekcyi:

k. 362

1[…]a Dyrekcyi u Synow Urodzonego JmPana Jozefa Wer-

2[…]ra protunc Komissarza Dobr Wielm. JmPana Kasztell.

3[…]ijowsk. z dyspozycyi tegoz JmśćiPana Wernera, a nie

4[…]wiem z iakiego Kontraktu, albo umowienia z Wielebn.

5[…]nieyszym Xiędzem Rektorem dicti Collegii, bylismy na

6[…]szkacie tegoz Collegium, y mieszkanie mielismy cum

7[…]ommoditate per Dziennicum Scholasticum wyiez-

8[…]zaiąc interdum na Wakacye y Swięta, tam gdzie

9[…]as JmPan Werner wzywał in Specie et numero

10[…]sob Pięc, to iest Synow JmśćiPana Wernera Trzech

11[…] Czwarty qua Director, a Piąty Chłopię, co Fide

12[…]ecta et Religiosâ attestor, y na tosię dla uwier-

13[…]zenia tego Testimonium Ręką własną podpisuię

14[…]Datt w Owruczu in Abbatia Divi Basilii Magni

15[…]Anno Millesimo Septingentesimo Quadrage-

16[…]simo Primo. u tego Testimonium podpis ręki

17[…]takowy. Xiądz Samoel Krasocki [?] Ordinis Divi

18[…] Basilii Magni mpp. ktore to Testimonium za

19[…]rodaniem y prozbą wyz wyżmianowaney Oso-

20[…]y podawaiącey, da zamoim Urzędowym przyię-

21[…]ciem z początku az do konca Słowo w Słowo

22[…] iak się w Sobie ma do Xiąg Ninieyszych Ziems.

23[…]woiewodz. Kijowsk. Jest Ingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ordinis Divi Basilii magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianin); S.I. / Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego; Collegium Xawerskie (Xaveroviense) – jezuickie kolegium św. Franciszka Ksawerego (prawdopodobnie w Żytomierzu [?]).

pttr – personaliter (osobiście); Procurator generalis Causarum – generalny prokurator spraw; in rem – na rzecz; ratione introcontentorum – z racji treści w nim zawartej; ad Acta Terrestria Palatinatus Kijoviensis per Oblatam – do akt ziemskich województwa kijowskiego przez oblatę; annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad Acticandum – do wpisania do akt; ac totius Communitatis ejusdem – i całej wspólnoty tegoż; attendując – uczęszczając.

Pierwsze słowo formuły („Lerencii”) i nazwisko/przydomek komornika niepewne; wpis przyjęty przez komornika ziemskiego, a nie na rokach sądowych.

protunc – ówczesnego; dicti Collegii – rzeczonego Kolegium; cum commoditate per Dziennicum Scholasticum – z wygodą (utrzymaniem), jako uczniowie dochodzący; interdum – niekiedy; in Specie et numero – imiennie i w liczbie; qua Director – jako opiekun (prefekt); Fide [Per]fecta et Religiosâ attestor – poświadczam z pełną i sumienną wiarą; Testimonium – świadectwo; in Abbatia Divi Basilii Magni – w opactwie św. Bazylego Wielkiego (bazylianie w Owruczu); Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – roku 1741; Ordinis Divi Basilii Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego; mpp. – manu propria, własnoręcznie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9I 1742 ks. Ignacy Baranowicz, prokurator generalny kolegium jezuitów w Owruczu [„Collegii Xaveroviens.”], podał do oblaty świadectwo ks. Samuela Krasockiego [?], bazylianina, wystawione w opactwie bazyliańskim w Owruczu w 1741: jako guwerner synów Józefa Wernera, komisarza dóbr kasztelana kijowskiego, mieszkał z trzema synami Wernera i chłopcem (razem 5 osób) w konwikcie kolegium, z utrzymaniem, z dyspozycji Wernera, nie wiedząc, na jakich warunkach umówionych z rektorem.

Transkrypcja

k. 362

1Oblata Skryptu od Wielm. JmPana Koto-

2winskiego, Urodz. JmPanu Janowi Łysz-

3kiewiczowi danego.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Januarii, Dziesiątego Dnia

6Na Lezeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7Przedemną Janem Zawialiczem [?] Mocarskim [?] Komor-

8[…]nikiem Ziemskim Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami

9[…]niniey[sz]emi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparens

10pltr.

k. 362v

1pttr Urodz. JmPan Jan Ohy[?] Tyszkiewicz ten Skrypt

2od Wiett. JmPana Hołowinskiego, Sobie Comparentowi

3na Złłch Pott. Sto Szesdziesiąt y Sześć z podpisem rę-

4ki Jmci własney, tudzież z podpisem ręki Przyiaciela

5dany y Służący dla wpisania do Xiąg ninieyszych

6Ziem. Kijow. per Oblatam podał, prosząc mnie

7Urzędu aby do Xiąg ninieyszych przyięty y wpisany

8był; atak Ja Urząd annuendo affectationi Compa-

9rentis pomieniony Skrypt ad Acticandum przyi-

10muię, Tytułem który taksię w Sobie ma. Ja ni-

11żey podpisany Znam tym Skryptem moim, iż Ja będąc

12pilnie, a prawie gwałtownie potrzebny pieniędzy Złłch

13Pottch Sta Szescidziesiąt y Sześciu, które w ziołem[?]

14y rękoma moiemi odliczywszy z rąk Urodz. JmPana

15Jana Ohyia[?] Tyszkiewicza odebrałem y rzetelnie wyli-

16czyłem y tę Summę mam y powinien będę da Bóg

17Roku przyszłego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

18Drugiego w Pierwszy Poniedziałek po Nowym Lecie

19oddać y rzetelnie do rąk Urodz. JmPana Jana Ohya

20Tyszkiewicza wyliczyć, a in quantum by tey Sumy

21Złł. Pott. Sta Szescidziesiąt y Sześciu na wyrze-

22czonym Terminie Urodz. JmPanu Ohyiowi nieoddał

23y rzetelnie niewyliczył, tedy iuż nie Sto Szesdzie-

24siąt Sześć, ale Trzysta Trzydzieście y Dwa oddać za

25naypierwszą Requizycyą mam y powinien będę

26y nato się ręką moią własną podpisuię. Datt.

27w Żytomirzu Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

28dragesimo Primo Die Decima Octava Maij. u tego Skry-

29ptu podpisy rąk tę w te słowa. Franciszek Hołowinski m.p.

30Proszony Przyiaciel od JmPana Hołowinskiego do tego

31Skryptu Assecurationis podpisuię się Jakób Urot-

32makiewicz[?] m.p. Który że to Skrypt za podaniem y prośbą

33wyż mianowaney osoby podawaiącey a za moim Urzędo-

34wym przyięciem słowo w słowo, iaksię w Sobie ma do Xiąg

35ninieyszych Ziem. Kijow. iest Ingrossowany.

36[reklamant:] Zapis

Objaśnienia i tłumaczenia

Na Leżeniu Xiąg – w czasie, gdy księgi były otwarte poza rokami sądowymi; Comparens pltr. (personaliter) – stawając osobiście; nazwisko komornika niepewne, lewy brzeg ucięty.

pttr – pomienionego/praenominatus [?]; Złł. Pott. – złotych polskich; per Oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad Acticandum – do wpisania do akt; in quantum – o ile; Requizycya – wezwanie; Datt. ... – Dan w Żytomierzu roku 1741 dnia 18 maja; Skrypt Assecurationis – skrypt zabezpieczenia (obligacja dłużna).

Dług 166 zł do zwrotu w pierwszy poniedziałek po Nowym Roku 1742; w razie niezapłacenia podwójnie (332 zł).

Streszczenie

10I 1742 Jan Ohyj [?] Tyszkiewicz [w tytule: Jan Łyszkiewicz] podał do oblaty skrypt Hołowińskiego [w tytule: Kotowińskiego], który w pilnej potrzebie pożyczył od niego 166 zł i zobowiązał się je oddać w pierwszy poniedziałek po Nowym Roku 1742.

Transkrypcja

k. 363

1Zapis Simplicis Debiti cum Advitalitte

2od Wiell. JmPana Niemirycza Sędziego Ziem.

3Kijows. Urodzonemu JmPanu Janowi Za-

4walidrowi Moculskiemu Komornikowi

5Ziem. Kijows. dany y służący.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

7Miesiąca Januarij, Dziesiątego Dnia.

8Na Aktach Xiąg Ziemskich Generału Województwa

9Kijowskiego Przedemną Jerzym z Gatek Gateckim

10Namiestnikiem p[ro]tunc Ziemskim Kijowskim, y Subdele-

11gatem adhunc actum Wrytym, y Xięgami Ninieysze-

12mi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparens p[e]rs[ona]l[ite]r Wiell.

13JmćPan Alexander na Olewsku Niemirycz Sędzia

14Ziemski Kijowski, ten Oryginał Zapisu Obligationis

15una cum Advitalitate, na Dobra Wieś Dyblin [?] od

16Wiell.to Comparenta Urodzon. JmPanu Janowi Zawa-

17lidrowi Moculskiemu Komornikowi Ziem. Kijows.

18z Podpisem ręki Swey własney, tudzież z Podpisa-

19mi JchMmw Panow Przyiaciół, libere et benevole

20podawszy przyznał, prosząc mnie Urzędu aby do

21Xiąg Ninieyszych Ziemskich Wojewodz. Kijowsk.

22przyięty y wpisany był, a tak Ja Urząd ex munere

23Officij mei annuendo affectationi Comparen-

24tis pomieniony Zapis ad Acticandum przyimuiąc

25Cytatem, ktory tak się w Sobie ma. Ja Alexan-

26der na Olewsku Niemirycz Sędzia Ziemski Kijows.

27Zdrowy będąc na ciele y umyśle, odstąpiwszy Swey

28własney należney Ziemskiey Jurisdykcyi, Prawa Sąd[u]

29Powiatu y Województwa, a pod teraźnieysze dobro-

30wolne Zeznanie Swoie całe się podaiąc y wcielaiąc

31iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż Ja

32Zeznawaiący ku potrzebie moiey własney wziąw-

33szy od tego pożyczytem y rękoma memi własnemi odli-

34czytem Summę Dwa Tysiące Złotych Polskich

k. 363v

1z Rąk Urodzonego JmPana Jana Mokulskiego Komor:

2Ziem. Kijow. z ktorego odebrania ninieyszym Zapi:

3sem moim Obligationis JmPa kwituię, a że tenże JmP.

4Pan Mokulski Komornik Ziemski Kijowski tey Summy

5Dwoch Tysięcy Złł Poll. był pewnieyszy y bezpiecznie[y]

6szy na Dobrach moich Dziedzicznych Folwarku y

7Wiosce Dywlinie w Woiewodztwie Kijow. Powiecie Owru[cz.]

8w Possessyi aktualney, vigore Iuris Iurisdi[c]:

9à w Possessyi aktualney, vigore Iuris Iuris Ser[?]

10vientis, tegoż JmPana Komornika będących loku:

11ię, wnoszę, y te Dobra mianowane Summą inone:

12ruię aż do oddania y Skutecznego wyliczenia

13mianowaney Summy, czyli przezemnie Samego czyli

14Sukcessorow moich Jemu Samemu czyli też Sukcesso:

15row JmPa, à nadto doznaiąc dla Siebie w prawnych

16Terminach JmPana Komornika Ziem. Kijow.

17szczyre applikacye bliższą co raz od Olewska chcąc

18mieć korrespondencyą na tychże Samych Dobrach Fol

19warku Dywlinie y Wioscce tameczney cum Omnibus

20Attinentijs et pertinentijs, z Dworem Budynkami,

21Gumnami, Siedliskami, Polami Zasianemi y nie

22zasianemi, oranemi y nieoranemi, Zarosłami, Szer

23tezami, Dąbrowami, Sianożęciami, z Borami,

24Lasami, Drzewem bartnym y niebartnym ze Błoto

25tami y bez Błot, z Rzekami Rzeczkami i Stawa

26mi, Młynami Stawiszczami, wolnym Młynow

27y Ruden na Siedlisku Złotynie, na Rzece Zerewi

28budowaniem, braniem Rudy, paleniem węgla,

29łowieniem Ryb y Wiunow, z Karczmami Urzędami

30Mytami, z Poddanemi wszystkiemi y Ich powin:

31nosciami, Daniami Czynszami Osypami, Pan

32szczyzną Strożą Dworską, y Inemi wszystkiemi

33y wszelakiemi generaliter mianowanemi y nie

34należytosciami, pożytkami dochodami y przy

35Dzięgciow; nic niewyimuiąc ani uymuiąc y ow:

36[reklamant:] szem

k. 364

1owszem wszystkę ogułem y pospolitoscią, zawieraiąc

2żeby mianowane niemianowanemu, a niemiano:

3wane mianowanemu nic nieszkodziło y nieu:

4bliżało, z tym wszystkim iakosię ta Wioska w swo

5ich Granicach Miedzach y okolicznosciach z dawna

6miała y teraz ma, Dożywocie temuż JmciPanu

7Janowi Modzelskiemu [?] Komornikowi Ziem. Kijow.

8Zapisuię. Wolen tedy iuż iest y będzie tenże JmćPan

9Pan Komornik Ziem. Kijow. te Dobra naprzod

10vigore Kontraktu odemnie daney wytrzymawszy

11potym Zapisu Simplicis Debiti y Dożywotniego

12w tez Dobra Possessyą zapisawszy, trzymać zaży

13wać, rządzić dysponować, pożytkow przywłasz

14czać, bez wszelkiey przezemnie Samego Potomkow

15y Sukcessorow moich przeszkody, a choćby z woli

16Bożey blizkiey tak na mnie, iako y na JmciPana

17Komornika Ziem. Kijow. Smierci, tedy Sukcesso

18rowie moi, nieoddawszy Sukcessorom Jmci Sumy

19Impedymentu żadnego czynić niepowinni, y owszem

20od wszelakich Impedymentow odkogo inszego za

21chodzących, tueri et evincere mam y powinien

22będę, a pomnie Potomkowie y Sukcessorowie moi

23tenebuntur, co ziscić y otrzymać mam pod za

24kładem drugiey takoweyże Sumy y Szkodami

25Ziemskiemi słownie krom Przysięgi Cielesney ozna

26czowanemi. In Casu zaś Contraventionis Forum

27Ubiquinarium et Terminum peremptorium we

28wszelakim Sądzie y Urzędzie Grodzkim Ziemskim

29y Głownym Trybunale Koron. Lubelskim sobie sa

30memu Potomkom y Sukcessorom moim naznacz

31cam y prefiguię, y nato dałem ten moy List

32dobrowolny Zapis Simplicis Debiti unacum Ad

33vitalitate z podpisem Ręki mey własney, y

34z Podpisami Ręki JchMciow Panow Przyiacioł do tego

35Zapisu.

k. 364v

1Zapisu odemnie uproszonych. Działo się w Owruczu

2Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Pierwszego

3Miesiąca Februarij Dwudziestego Piątego Dnia. U

4tego Zapisu Podpisy, Rąk temi Słowy. Alexander

5na Olewsku Niemirycz Sędzia Ziem. Kijow. mp.

6Proszony Przyiaciel od Wiel. JmPana Alexandra na

7Olewsku Niemirycza Sędziego Ziem. Kijow. do pod

8pisu tego Zapisu Obligationis una cum Aditalitate

9in rem Wiel. JmPana Jana na Mochulni [?] Mochul-

10skiego Komornika Ziem. Kijow. Służącego podpisu

11ię się Piotr z Ateranki [?] Atecki [?] Regent Grodz. Owr. mp.

12Za ustną proźbą od Wiel. JmPana Niemirycza Sędziego

13Ziem. Kijow. do podpisu tego Zapisu Obligatio

14nis una cum aditalitate in rem Wiel. JmPana Za

15wialicza [?] Mochulskiego Komornika Ziem. Kijow.

16Służącego Przyiaciel podpisuię się Antoni Kru-

17zewicz [?] mpp. Proszony Przyiaciel od Wiel. JmPana

18Niemirycza Sędziego Ziemskiego Woiewodztwa

19Kijowskiego, do Podpisu tego Zapisu Obligatio

20nis, una cum Aditalitate in rem Wiel. JmPana

21Jana Mochulskiego Komornika Ziemskiego

22Kijowskiego Danego y Służącego podpisuię się

23Jakub Antoni Korycinski [?] Burgrabia Grodz.

24Drohicki mpp. Który że to Zapis za podaniem,

25y oczewistym Zeznaniem wyzmianowanego JMci

26Zeznawaiącego, a za moim Urzędowym przyięciem

27wszystek z początku aż do końca Słowo w

28Słowo iak się w sobie ma do Xiąg Ninieyj-

29szych Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijow-

30skiego iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis simplicis debiti cum advitalitate – zapis prostego długu wraz z dożywociem; obligationis una cum advitalitate – zobowiązania razem z dożywociem.

protunc – wówczas; adhunc actum – do tej czynności; personaliter – osobiście; libere et benevole – swobodnie i dobrowolnie; ex munere officii mei annuendo affectationi comparentis – z obowiązku mego urzędu przychylając się do żądania stawającego; ad acticandum – do wpisania do akt.

„pożyczytem”, „odliczytem”, „Cytatem” – odczyt wg rękopisu (prawdopodobnie zamierzone „pożyczyłem”, „odliczyłem”, „czytałem”).

Oleśsk – Olewsk (dziś Olewśk, obw. żytomierski).

Obligationis – z zobowiązania; vigore Iuris – na mocy prawa; inonerować – obciążać (sumą); cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; generaliter – ogólnie; Komor. Ziem. Kijow. – komornik ziemski kijowski; Złł Poll. – złotych polskich.

Linie 8–9 w rękopisie częściowo powtórzone/niepewne; „Dzięgciow” [?] – dziegieć.

tueri et evincere – bronić i ewikować (zabezpieczać przed roszczeniami osób trzecich); tenebuntur – będą obowiązani; In Casu Contraventionis – w razie naruszenia; Forum Ubiquinarium et Terminum peremptorium – sąd właściwy w każdym miejscu i termin zawity; Simplicis Debiti unacum Advitalitate – prostego długu wraz z dożywociem.

Kijow. – Kijowski; Ziem. – Ziemski; Koron. – Koronnym.

Obligationis una cum aditalitate – zapisu dłużnego wraz z dożywociem (aditalitas = dożywocie); in rem – na rzecz; mp./mpp. – manu propria, własnoręcznie.

Data 25 II 1741 w Owruczu dotyczy podpisania/zeznania zapisu oblatowanego (data aktu oblaty na poprzedniej stronie).

Imię „Zawialicza” w jednym podpisie niepewne – w pozostałych wystąpieniach Jan Mochulski.

Streszczenie

10I 1742 Aleksander Niemirycz na Olewsku, sędzia ziemski kijowski, zeznał zapis prostego długu z dożywociem na rzecz Jana Zawalicza [?] Moczulskiego, komornika ziemskiego kijowskiego: pożyczył od niego 2000 zł, z czego go kwituje, i zabezpieczył dług dożywociem na jego rzecz.

Transkrypcja

k. 364v

1Oblata Assekuracyi

k. 365

17mo [?] Oblata Assekuracyi alias Kontraktu od Urod. JMci

2Pana Konstantego Potępskiego Urod. JchMMci

3Panom Bousunowskim danego y służącey

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Januarii, Siedymnastego Dnia.

6Na Urzędzie [?] Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Je-

7rzym z Gałek [?] Gałeckim Vices Regentem y Namiestni-

8kiem pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey[szemi]

9Ziem. Kijow. Comparens perso[naliter] Urod. JegoMć Pan Leon-

10ty Bousunowski tę Assekuracyą alias Kontrakt od

11Urod. JMci Pana Konstantego Potępskiego Gubernatora Owr-

12uckiego Imieniem Jasnie Wiel. Ostrowskiego [?] Starosty Owruck.

13Pana Swego Urod. JchMMciPanom Bousunowskim na rzecz

14niżey wyrażoną dany, z podpisem ręki JMci Pana

15Potępskiego Gubernatora Owruckiego per Oblatam podał

16ad Acta Terrestria Palatinatus Kijovien[sis], prosząc Mnie

17Urzędu aby do Xiąg Niniejszych przyjęty y wpisany

18był. A tak Ja Urząd annuendo affectationi offeren-

19tis tę Assekuracyą alias Kontrakt ad acticandum przyj-

20muię, który takowy w Sobie ma. Ja Niżey

21na podpisie wyrażony znam tym Skryptem moim

22iż Imieniem Pana mego JWielJMPana Jerzego na Ru-

23dnie [?] y Czarnkowie [?] Ostrowskiego [?] Starosty Owruck.

24zkontraktowawszy u Urod. JchMMci Panów Bousunow-

25skich Las Czarny do Starszu [?] Robienia y Budy po-

26stanowienia na Lat trzy. Według Kontraktu od Urod.

27JchMMciWyż wyrażonych Złł. Pol. Pięćset [?] Złł. Pol. Pięć-

28płacić ile może być onych in complementum Summy, Złł.

29przy odebraniu wszystkiego Lasu powinienem Złł. Pol.

30[reklamant:] pięćdziesiąt

k. 365v

1niedziesiąt Cztery oddać JchMci Wysz. Wyrażonym to tesz

2się warując y assekuruiąc że co Roku iesię po kaźde Rata

3płacić bez żadney dyskuzyi od każdey Raty po Złł.

4Pięć Lic Roku do Roku tak tesz y to cavetur iezeliby

5JchMcm nie podobało się tedy po wyściu kontraktu to

6iest trzech Lat powinien będzie Pan moy z Dobr JchM

7Mcw to iest Lasa z Budą ustąpić bez żadney dys:

8kuzyi y processu prawnego na co się ręką moią włas:

9ną podpisuię Datt w Bołsunach [?] Die Vigesima

10Septima Augusti Millesimo Septingentesimo Vigesi

11mo Nono Anno ktorey assekuracyi podpis ręki tamiesz:

12ey Konstantyi Kotkowskiey [?] ktora ztą assekuracyą

13do kontraktu Za podaniem wysz mianowaney osoby podawaiącey

14a Za moim urzędowym przyięciem wszystka de verbo

15ad verbum aż do konca słowo w słowo wpisane do

16Xiąg ninieyszych iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

per Oblatam podał ad Acta Terrestria Palatinatus Kijoviensis – podał do oblaty do akt ziemskich województwa kijowskiego; annuendo affectationi offerentis – przychylając się do żądania podającego; ad acticandum – do wpisania; in complementum Summy – na dopełnienie sumy.

Numer marginalny słabo czytelny (podkreślone słowo przy tytule); nazwisko starosty owruckiego i nazwy dóbr niepewne.

Cavetur – zastrzega się; Die Vigesima Septima Augusti Millesimo Septingentesimo Vigesimo Nono Anno – dnia 27 sierpnia 1729 roku; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wpis dotyczy assekuracji (zobowiązania) do kontraktu dzierżawnego z ratami rocznymi; początek na poprzedniej stronie.

Streszczenie

17I 1742 Leonty Bołsunowski podał do oblaty asekurację (kontrakt) Konstantego Potępskiego [?], który w imieniu swego pana Jerzego Ostrowskiego [?], starosty owruckiego, wydzierżawił od Bołsunowskich na 3 lata Czarny Las do robienia potażu [?] i postawienia budy, za 500 [?] zł, płatne ratami; zobowiązał się do dopłaty 54 zł przy odbiorze lasu i kar za zwłokę.

Transkrypcja

k. 365v

1Oblata Skryptu Pewnego od Wielm. JegoMci

2Pana Byliny Stolnika Wiskiego in rem

3et Personas Urod. JchMcPanow Benedykta

4y Rozalij Rzeczyckich Małżonkow danego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

6Miesiąca Januarij Iedinastego Dnia.

7Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Kijowsk. Przedemną

8Seweryn z Gałek Gałeckim Namiesnikiem pro tunc

9Grodzkim [?] Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi

10Kijow. Comparens oblatus Urod. JmPan Karol Dunaiewski [?]

11Ten Skrypt od Wielm. JgoMci Pana Macieja Byliny Stol:

12nika Wiskiego in rem et Personas Urod. JchMcPanow

13Benedykta y Rozalij z Woiciechowskich [?] Rzeczyckich Małż.

14[reklamant:] naprzod

k. 366

1na rzecz wnim że wyrażone dany Zapisem rękiprzy

2Pieczęci WaćPana Mci Pana Bystrzyny [?] ratione ultro Con-

3tentu [?] per Oblatam podał prosząc mnie Urzędnika

4do Xiąg Ninieyszych przyięty y wpisany był a tak

5Ja Urząd Annuendo affectationi Comparentis pomie-

6niony Skrypt ad Acticandum przyimuiąc czytałem który

7y taksię w sobie ma: Ja niżey na podpisie wyrażony

8daię tę asekuracyą moię którą takowey wagi y walo-

9ru mieć chcę iakoby iż przed Aktami Grodzkiemi Per-

10sonaliter Stanowszy autentycznie zeznał. Iż ia kon-

11traktem Zastawnym między mną z iedney a Urodzonemi

12Pany Benedyktem y Zofią z Woiewódzkich Rzeczyckie-

13mi Małżonkami z drugiey Strony Anno Praesenti de

14Data Vigesima Martii w Filipowiczach Stałym y spi-

15sanym Uroczysko Borsukowka [?] Filipowska Siedlisko

16nazwane pusciłem w Posessyą Pięcioletnią Więc asse-

17kuruię teraźnieyszym Skryptem że po wyściu pięcio-

18letniey Possessyi według wspomnianego Kontraktu ad In-

19gennium [?] pierwsze do Trzech lat powinienem z Exempcyą

20z pomienionych dóbr Ostawać [?] y w Possessyi do pierwszych

21Trzech lat Ich Mciów Panów Rzeczyckich Cire omni Li-

22tigio Juris Konserwowac. Czego dla lepszey wiary

23wagi y pewności Swoię ręką podpisuię. Dział [?] się

24w Filipowiczach Dnia Dwudziestego Pierwszego Mar-

25ca Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

26Primo. U tego Skryptu podpis ręki temi Słowy Maciey

27Bystrzyna Szlachcic Kijowski [?] który zatem Skrypt za podaniem

28wyż mianowaney Osoby a za moim Urzędowym przyię-

29ciem od Słowa do Słowa wcale się w sobie maiąc do Xiąg Ninieyszych

30iest Ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

in rem et Personas – na rzecz i dla osób; Stolnik Wiski – stolnik wiski (ziemia wiska); pro tunc – natenczas; comparens oblatus – stawiwszy się, podał do oblaty; Na Leżeniu Xiąg – w czasie, gdy księgi są otwarte poza rokami.

Odczyt imienia/nazwiska namiestnika (Seweryn z Gałek Gałecki) i komparenta niepewny.

ratione ultro Contentu [?] – z racji (zawartej) treści; per Oblatam – przez oblatę; Annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad Acticandum – do wpisania do akt; Anno Praesenti de Data Vigesima Martii – roku bieżącego z datą 20 marca; cum omni litigio iuris (zapis „Cire”) – bez wszelkiego sporu prawnego; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Primo – roku 1741; Personaliter – osobiście.

Asekuracja datowana w Filipowiczach 21 III 1741; data oblaty na wcześniejszej stronie.

Streszczenie

11I 1742 Karol Dunajewski podał do oblaty skrypt Macieja Byliny, stolnika wiskiego, zeznany w grodzie, w którym potwierdził kontrakt zastawny z Filipowicz z 20 III [1741?] z Benedyktem i Zofią [w tytule: Rozalią] z Wojewódzkich Rzeczyckimi, małżonkami, którym puścił w posesję uroczysko Borsukówka [?] zwane siedliskiem filipowskim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 366v

19no Oblata Skryptu Reversionis od Urod. JmĆi Pana

2Antoniego Wołynieckiego in rem et Personam

3Wiel. JmĆi Pana Benedykta Pruszynskiego Podcz.

4Owruc. danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego,

6Miesiąca Januarij Osimnastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym

8z Gałek Gałeckim Subdelegatem Przysięgłym Urzędu [?] Re-

9gentem y Namiesnikiem pro tunc akt Ziemskich Kijow.

10y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens pers. Urod. JmĆi Pan

11Stefan Synkiewicz [?] ten Skrypt Reversionis od Urod. JmĆi

12Pana Antoniego Wołynieckiego in rem et Personam WJmP. Benedykta

13z Pruszyna Pruszynskiego Podcz. Owruc. z podpisem tegoż JmĆi Pana

14Wołynieckiego ratione ni[…] contentorum dany y służący ad Acta

15Ziem. Palatinatus Kijovien. ad oblatam podał, prosząc mnie Urzędu

16aby do Xiąg ninieyszych przyięty y wpisany był, a taki Ja Urząd

17ten Skrypt ad Acticandum przyimuię czytałem który takie

18w sobie ma. Janiżey na podpisie wyrażony Znaczno [?]

19tym rewersem Moim każdemu komu by o tym wiedzieć

20będzie należało. Iż Ja dziś nie dziedzic ani spokrewniony [?]

21ze wszystkiemi w Zapisie Superiorie [?] wymie-

22nionej części skowanego [?] którą teraz mam w Possessyi

23swoiej, przeto nikomu puścić nie mam tylko dzie-

24dzicz [?] chyba by wykupić mieli tedy Teneor do usta-

25pienia y na to ręką moią własną podpisuię

26Datt w Burnaszu [?] Die Decima Secunda Januarij Mille-

27simo Septingentesimo Quadragesimo Anno. U tego

28go Skryptu podpis tymi termi słowy Antoni Sta-

29nisław Wołyniecki mp. Który ten Skrypt za poda-

30niem wyż mianowanej osoby podawaiącej a za przy-

31ięciem Urzędowym przyięty wszystek z porządku z Dokumentu

32słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest wpisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Skrypt reversionis – rewers, zobowiązanie; in rem et personam – na rzecz i osobę; Podcz. Owruc. – podczaszy owrucki; Comparens pers. – stawiwszy się osobiście; ad Acta Ziem. Palatinatus Kijovien. ad oblatam – do akt ziemskich województwa kijowskiego do oblaty; ad Acticandum – do wpisania; Teneor – jestem zobowiązany.

Datt … Die Decima Secunda Januarij Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno – dan dnia 12 stycznia 1740 r.

Formuła daty: „Czterdziestego Wtorego” = 1742; odczyt częściowo niepewny, tekst miejscami słabo czytelny.

Data wpisu: 18 I 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 11 I 1742, Żytomierz [?] [wg poprzedniego wpisu]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18I 1742 [wg poprzedniego wpisu] Stefan Synkiewicz [?] podał do oblaty skrypt rewersalny Antoniego Wołynieckiego dla Benedykta Pruszyńskiego, podczaszego owruckiego, wystawiony w Burnaszu [?] 12 I [1741?]: nie będąc dziedzicem trzymanej przez siebie części dóbr, zobowiązał się nikomu jej nie odstępować poza dziedzicami, a w razie wykupu – ustąpić.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 367

1Mensis Aprilis 25ta

2Oblata Testamentu Zeszłego Urodz. Wiel. Pana

3Jana Niedaszkowskiego na rozporządzenie Substan:

4cyi Swiey uczynionego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Aprilis: Dwudziestego Piątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną Jerzym z Gą:

8tek Gątecki[?] Vice Regentem y Namiestnikiem pro tunc Akt

9Ziem. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparens

10per[?] Urodz. JmPan Andrzey Niedaszkowski Testament Urodzo-

11ney Woli S.P. zeszłego z tego Swiata Urodz. Jana Niedaszkowski-

12go na rozporządzenie Substancyi Swoiey uczyniony z Podpi-

13sem ręki Przyiaciela na mieyscu tegoż JmWiel. Pana Niedaszkow-

14skiego iako pisać nieumieiącego przy krzyżyku ręką[?] własną

15Contentor[?] Ruskim pismem pisany ad Acta Terrestria Palatus[?]

16Kijoviensis per Oblatam podał prosząc mnie Urzędu aby do

17Xiąg Ninieyszych przyięty y wpisany był. A tak Ja Urząd

18acticandum przyimuiąc czyta się który tak się w sobie ma.

19W Imie Oyca y Syna y Swiętego Ducha Amen Ja Jan Nie-

20daszkowski będąc od Pana Boga chorobą a ponieważ przy

21rozumie zostaiąc y Testament czyniąc komu co mam od-

22kazać a ktoby mógł inakszym sposobem przepisać albo od-

23mienić Testament moy którym ia Sam sobą będę co komu zech-

24ce Legować Grunta moie Oycowskie w Niedaszkach excepto Bra-

25ta swego Starszego Daniela część swoye odkazuię y zapisuię

26Andrzeiowi Niedaszkowskiemu y Siestrze mey swoiey y Potomko-

27wi ich także u Ichmw Panow Maleńskich Dobra swoie Babizne

28które nieprzedane y żadnym sposobem niezawiedzione także y te

29Dobra Daię temuż Panu Andrzeiu Zięciowi Swemu Niedaszkow-

30skiemu wiecznemi czasy daię y Daruię. Żenie swoiey także odka-

31zuię Szkapę z Lisicą[?] tak roczną także Leguię Żenie swoiey Teo-

32dorze Bołsonowie[?] mieszkaiąc też po tym mnie wiek Swoy tak:

33że odkazuię krow trzy y Woła Ryżego a także Ruchomości

34[reklamant:] Zbytku[?]

k. 367v

1zbytku swego na Siebie [skreślone: także] zostawuie Czworo, krowa

2Cielica, Jałowka y Byków Dwa tak że to Bydło y Teszcza, tak:

3że z tey Części ktorą na Siebie zostawuię y Sukcessorowie

4lub na Sorokoust lub na Cerkiew dać aby za mego Świata

5Duszy moiey nie zarpali, potym ze owiec Osmioro po Połowi:

6ey y z Żoną Moią, także Swin Pięcioro y Dwie Swinie Że:

7nie Moiey a trzecia także na Mnie Roku Tysiąc Siedmset Dwu:

8dziestego Szostego Miesiąca Nowembra Dnia Dwudziestego Siod:

9mego, u tego Testamentu przy trzech kozykach postawiłem Krzy:

10żyk, gdy w te Słowa przy kozykach nieumieiąc pisać JegoMć

11Pan Konstanty dla lepszey wiary podpisuię ręką Moią własną

12Ja Jan Niedaszkowski Hrydkowiczy Części Danie na tym

13Testamencie podpisuię ręką Moią własną Dla toż y u Do:

14mu Jego Mći Pana Jana Niedaszkowskiego przy Jego Mci Panu

15Konstantym Weliczanskim. Ktory zatym Testament Za podaniem

16wyszmianowaney osoby a za Moią urzędową przyięciem

17wszystko z początku aż do końca słowo w słowo w Xięgi

18Ziemskie do Xiąg Ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vice Regens – wiceregent, zastępca regenta kancelarii; pro tunc – podówczas; comparens – stawający; ad Acta Terrestria Palatus Kijoviensis per Oblatam – do akt ziemskich województwa kijowskiego przez oblatę; excepto – z wyjątkiem; S.P. – świętej pamięci.

Odczyt imienia i nazwiska wiceregenta niepewny.

Sorokoust – czterdziestodniowe nabożeństwo żałobne w obrządku wschodnim; „nie zarpali” – prawdopodobnie „nie zaprzepaścili/nie zapomnieli”, odczyt niepewny.

Rok w testamencie 1726 (data dokumentu oblatowanego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25IV 1742 Andrzej Niedaszkowski podał do oblaty testament zmarłego Jana Niedaszkowskiego, pisany pismem ruskim i podpisany za niepiśmiennego testatora przez przyjaciela. Testator zapisał swe grunty ojcowskie w Niedaszkach (z wyjątkiem części starszego brata Daniela) zięciowi Andrzejowi Niedaszkowskiemu i swojej siostrze [córce?], a także dobra babizny u Maleńskich – Andrzejowi wieczyście; żonie Teodorze z Bołsunowskich [?] przekazał dożywotnie mieszkanie, konia, krowy, wołu i część inwentarza.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 367v

1Oblata Skryptu alias Zapisu obligationis

2od Urodz. JmPana Konstantego Brzyelskiego [?] Urodz.

3JmPanu […] Kendzierskiemu [?]

4danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Aprilis Dwudziestego Trzeciego Dnia

7Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Kijowskich Przedemną Antonim [?]

8Z […] Gedeonem [?] Viceregentem y Namiestnikiem Grodz[?]

9Ziemskich Kijowskich Urzędnikiem y Xięgami niniejszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter Urodz. JmPan

11Jan Zamelicz [?] Chocimski [?] Regent Ziemski Kijowski Ten

12Skrypt alias zapis obligationis od Urodz. JmPana Konstantego

13Brzyelskiego [?] Podczaszego [?] Wendenskiego [?] Ur. Podczaszemu

14Podkoszyc[?] [?] w nim wyrażonego z podpisem ręki Urodz. JmPana

15[…] Ratione intra Contentorum dany per oblatam ad

16Acta terrestria Palatinatus Kijoviensis podał prosząc mnie

17Urzędu, aby do Xiąg Skrypty zapisywany był. Ktory ia Urząd ad

18[reklamant:] Actica [?]

k. 368

1a Accandis [?] w Skrypcie ninieyszym, który tylko się w słowa. Iż niżey

2napisany [?] Szlachetny [?] zeznam tym Skryptem moim, iż zostaię

3winien y oddać mam w roku teraźnieyszym urodzonemu Jm

4Panu Janu Zamoyskiemu [?] Cześnikowi [?] Komornika Ziemskiego

5Kijowskiego Złł. poll. Dwieście, które to Złł. polskich dwieście

6mnie y Powinien Będę oddać w Roku Tysiąc Siedmset Trzydzies-

7tym Dziewiątym [?] … Ruskiey [?], a ieżeli tedy w umówiony

8przy Jmć Panu … Komorniku Ziem. Kijow.

9Dwieście Złł. poll. tedy … mego Dziedzicznego …

10… we wsi … zostawić z powin-

11ności tegoż oddanego, który …

12z … …, groszy sto, … w powinien

13… powinnego …

14… Jmć Pan Komornik Ziem. Kijow., tedy …

15powinien … Złł. Dwadzieścia, … mnie czas … -

16… y powinien Będę y … …

17… Działo się w … Roku Tysiąc Sied-

18mset Trzydziestego Ósmego Dnia Trzynastego … u tego

19Skryptu podpis … Konstanty Szypelski [?]

20… mp. który to Skrypt …

21y … wyż mianowaney Osoby … ad acta

22tym … wszystek … słowo w słowo

23tylko się w słowa do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

obligationis – zobowiązania; ratione intra contentorum – z powodu rzeczy w nim zawartych; per oblatam ad Acta terrestria Palatinatus Kijoviensis – przez oblatę do akt ziemskich województwa kijowskiego; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście.

Ucięty początek wpisu ze strony poprzedniej; odczyt bardzo niepewny. Dokument (skrypt dłużny) z r. 1738, na 200 zł pol.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23IV 1742 Jan Zawialicz [?] [„Zamelicz Chocimski”], regent [komornik?] ziemski kijowski, podał do oblaty skrypt obligacyjny Konstantego Brzyelskiego [?], który przyznał się do długu 200 zł wobec [Jana Zawialicza Moczulskiego?], komornika ziemskiego kijowskiego [w tytule: Antoniego Kendzierskiego [?]], płatnego w 1739 [?]. Odczyt bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 368

1MENSIS MAIUS Dies 2da

2Zeznanie Zapisu Perpetuae Donationis od Wielebnego

3Collegium Warszawskiego S. JESU … Litew-

4skiego Jmć Panu Alexandrowi … Sędziemu

5Sędziemu Ziemskiemu Kijowskiemu Służący

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

7Miesiąca Maia Drugiego Dnia

8Na Zeznaniu Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Janem

9Zamoyskim [?] na urzędzie … Komornikiem

10Ziemskim Kijowskim y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow.

11Comparens Personaliter Wielebny … Ksiądz

12Jan Stryjecki [?] S. JESU … Procurator [?] et Plenipo-

13tens Specialiter zapisany Collegium Warszawskiego …

14… Litewskiey, ten Zapis perpetuae Donationis od

15siebie zeznawaiącego y tegoż Collegium nomine et perso-

16nam Wielm. JmPana … Sędziego Ziem. Kijow. … w Ruskim

17pisaniu …, … JESU … …

18… Contentis … ad acta …

19… Liberè et Benevolè … przyznał …

20mnie urzędu aby do Xiąg ninieyszych przyięty, wpisany Był

21… ad ingrossandum … przyimuię, Którego słowo w sło-

22wo tylko się w słowa. … Jan Stryjecki [?] Ksiądz Societatis JESU …

k. 368v

1rator Causarum et Plenipotens specialiter zapisany, tak od nay:

2przewielebnieyszego Oyca w Bogu Xiędza Adama [?] Bazyl.[?]

3Do Prowincyała Generalnego Prowincyi Wielkiego Litewskiego

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego Die […]

5[…] wyrażonej, Jakoteż od Przewielebnego w Bogu Imci

6Xiędza Andrzeia Szczawińskiego [?] Rektora Collegii Owruckiensis [?]

7ad eandem Provinciam pertinentis Roku tegoż Dnia Dzies[?]-

8tego Stycznia w Warszawie [?] in virtute, których danych Komis-

9siów y plenipotencyi ad negotium infra Scriptum danych, zdrowy

10Będąc na ciele y umyśle od skompiuszy [?] mocy własney na-

11leżney Ziemskiey Juryzdykcyi […] Zeznaniem wiecznym

12[…] aktu teraznieyszy List Dobrowolny Zapis perpetuae Dona-

13tionis y iego wszystkie w nim wyrażone kondycye, punkta, klau-

14zuły, y ligamenta caleśmy [?] wydając y transfuduiąc tym y

15całego Collegium Owruckiego [?] Prowincyi Litewskiey Imieniem

16Swym Akademiczym [?] wolney y Dobrowolnie każdemu komu o tym

17wiedzieć Będzie należało, teraz y potym zawsze y w potomne

18Czasy zeznawam, Iż Ja zeznawaiący cum Collegio Owruciensi [?]

19et tota Communitate maiący wydanych […] Dziedzicznych

20praefati Collegii z Dobr […] wsi […] Ośnik [?]

21[…] Dobr […] Obywatelskich […] y tam Byłem

22osiadłych po Imionach y przezwiskach […] Mieszkańcy:

23delices Iwana […], Iwana Basiora, […]

24[…] Antona […] do […]

25[…] Hryłka Brata […] Tymoszka […]

26[…] Andrzeia Kuzmicza, […] Iosypa

27[…] Sawka, […] Demiana […]

28Basiora […], Iwana […] z synem Ro-

29manem, […] z […]

30[…] w Dobrach […] Demiryczów [?]

31Sędziego Ziemskiego Kijowskiego, y […]

32[…] z prawa pospolitego et concessa Supremi […]

33bo […] Wydanemi Dziedzicznemi, iako Swemi własnemi

34rządzić y Dysponowac, komu chcieć dać Darować przedać […]

35[…] w tym lepsze y pożyteczniejsze praefato Collegio de una-

36nimi Supremum Consensu […] tych wyżey […] wy-

37wspomnionych wydanych z Żonami z synami Żonatemi y nie-

38żonatemi Dziećmi, […], […] wszytkiemi

39[…] y […] wszytkiemi ich Dobrami […]

40Alexandrowi na […] Demiryczowi Sędziemu Ziemskie-

41mu Kijowskiemu daię Daruię wiecznym prawem […]

42y Sukcessorom Imci […] iakoż y teraznieyszym […]

43[…] Dobrowolnym zapisem Donationis praefata potestate

44[…] Daruię ustępuię do spokoyney possessyi, mocy władzy,

45[…] wiecznego dzierżenia y używania […]

46[…] tota Collegio et cuncta Communitate cum posteris et

47Successoribus eiusdem Collegii Dziedzictwa na mnie […]

48[reklamant:] wydan[?]

k. 369

1podległych y do nich prawa należącego wcale y w zupełności[?]

2Ażeby iuż tedy iest wszędzie Wielm. Imcia Xiędza cum Suc-

3cessoribus Suis wyż wspomnionych oddanych [...] y

4utendi Suis [...], który ex nunc depurowałem iako Sa-

5mi własnemi rządzić, używać, komu chcąc dać darować, za-

6pisać, zamienić, y wiecznie rezygnować, według woli y upodo-

7bania swego dyspozycyi, a Ja zeznawaiący od daty teraźniey-

8szego Listu, Zapisu wieczystey Rezygnacyi cum omni Successo-

9ribus et Succedaneis żadney przeszkody y impedymentu [...]

10[...], ani przez subordynowane osoby czynić nie mam y

11[...] Sommemites[?] należyć[?] mają y owszem od wszelkich impedy-

12mentów prawowych od wszystkich [...] wolnić, ewinko-

13wać y zastępować, [...] cum Successoribus. In casu Con-

14traventionis tenu[?] Dobrowolnego Zapisu na Stronę perpetuae

15Donationis Poenam ubiquinarium[?] [...] Sądzie y

16urzędzie Grodz. Ziem. Głównym Trybunalskim [...]

17[...] y [...] amputatis omnibus Beneficijs iuris

18do odpowiadania naznaczony y [...] [...] [...]

19[...] [...] Dobrowolny Zapis perpetuae

20[...] y [...] Dla czego ten List Dobrowolny Zapis perpetuae

21Resignationis z podpisem Ręki mey własney [...] y od

22pieczęci Ręk [...] [...] do podpisu [...] [...]

23[...] Podpisuiący dla [...] Anno Millesimo

24Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die [...] [...]

25Ustnego Zapisu perpetuae Donationis Podpisy Rąk [...]

26Według Xiądz Jan [...] [...] Prokurator Causarum

27[...] et Plenipotens Venerabilis Collegij Varsaviensis mp. ustnie

28[...] perpetuae Donationis [...]

29[...] Przyiaciel [...] Zapisu perpetuae Donationis [...]

30[...] Litewskiego et personam Wielm. Imci Pana Kazimi-

31[...] nomine intro Contentonem

32[...] Sądu Ziemskiego Kijowskiego [...] [...] Wielm.

33[...] Podpisuiący Jan z [...] [...] Wielm.

34[...] Regent Grodzki [...] [...] Rotmistrz

35[...] Przyiaciel Wielebnego [...] [...]

36Jako zaustny y [...]

37Imci [...] Prokuratora [...] y Plenipotenta

38Collegij Varsaviensis Prowincyi Litewskiey [...] Zapisu perpetuae

39Donationis [...] [...] [...] [...]

40gent y [...] Ziemski Kijowski mp. [...]

41ni z [...] Zapisu perpetuae Donatio-

42nis [...] mp. [...] Zapis zeznany y [...]

43nis podpisany mp. [...]

44tym zeznaniem [...] wyrażoney osoby [...]

45[...] Przyiacielem [...] [...] do [...]

46[...] do Xiąg ninieyszych iest ingrossowany

47[...]

Objaśnienia i tłumaczenia

Perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Procurator et Plenipotens specialiter – prokurator i pełnomocnik specjalnie ustanowiony; liberè et benevolè – dobrowolnie; ad ingrossandum – do wpisania; S. JESU – Societatis Jesu (jezuici). Odczyt nazwisk niepewny.

Odczyt bardzo niepewny ze względu na kursywę i stan skanu; liczne luki.

Procurator Causarum et Plenipotens specialiter – pełnomocnik spraw i specjalny plenipotent; ad eandem Provinciam pertinentis – należącego do tejże prowincji; perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; cum Collegio … et tota Communitate – wraz z kolegium i całą wspólnotą; cum posteris et Successoribus – z potomkami i następcami.

Wpis: darowizna poddanych przez kolegium (prawdopodobnie bazyliańskie w Owruczu [?]) na rzecz sędziego ziemskiego kijowskiego.

Odczyt bardzo niepewny: pismo kursywne, liczne wyrazy nieodczytane; całość wymaga kolacji z oryginałem.

cum Successoribus Suis – wraz ze swymi następcami; perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; In casu Contraventionis – w razie naruszenia; amputatis omnibus Beneficijs iuris – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo – roku 1742; Collegij Varsaviensis – Kolegium Warszawskiego (jezuitów).

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: w tekście rok „1739”, ale plenipotencja oblatowana w serii 1742 wśród wpisów z V 1742 – prawdopodobnie 2 V 1742 (sprawdzić na skanie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V [1742; w tekście „1739”] ks. Jan Skrzynecki SJ, prokurator i plenipotent kolegium warszawskiego jezuitów prowincji litewskiej, zeznał zapis wieczystej darowizny na rzecz Aleksandra Niemirycza, sędziego ziemskiego kijowskiego: odstąpił mu poddanych kolegium z dóbr Wysock [?] (powiat piński), zbiegłych do jego dóbr olewskich (m.in. Iwana Basiora i innych).

Transkrypcja

k. 369

1Zeznanie Kwitu od Wielebnego Collegium Warszaw-

2skiego S.I. Prowincyi Litewsk. Wielm. Imci Panu

3[...] Podsędkowi[?] Ziemskiemu Kijowskiemu

4Danego y Służącego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego[?]

6Miesiąca [...] [...] Dnia

k. 369v

1Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowsk. przedemną Janem Zawiali-

2liczem [?] na Moczulni Moczulskim Komornikiem [?] Ziem. Woiew. Kijowsk. y Xięga-

3mi ninieyszemi Ziem. Kijowsk. Comparens personaliter Przewielebny

4w Bogu Jegmść Xiądz Jan Skrzynecki Sotis JESU Procurator

5causarum et Plenipotens specialiter zapisany tak od nayPrzewielebniey-

6szego w Bogu Jegmści Xiędza Karola Bartotta [?] Provinciała Pro-

7wincyi Litewskiey Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dziewią-

8tego Die Septima Februarij w Pinsku Plenipotentią daną tegoż Ro-

9ku Die Decima Tertia Octobris w Grodzie Owruckim Oblatowaną

10iakoteż od Przewielebnego w Bogu Jegmści Xiędza Andrzeia Po-

11żarskiego Rectora Collegium Warszawskiego do teyże Prowincyi

12należącego Roku tegoż Dnia Dziesiątego Stycznia w Warszawie

13datowaną Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secun-

14do Die Secunda Maij w Grodz. Ziem. Kijowsk. oblatowaną invirtute

15których danych Kommissow y Plenipotencyi zdrowy będąc na cia-

16le y na umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziem. Iu-

17rysdykcyi prawa, forum, Powiatu y Woiewod. a pod teraznieysze Do-

18browolne zeznanie swoie quo ad Actum Praesentem attinet całe

19się poddaiąc y wcielaiąc iawnie ustnie y Dobrowolnie dla zapi-

20sania do Xiąg ninieyszych suo et totius eiusdem Collegij Varsa-

21viensis Nomine zeznał iż co Wielb. Collegium Varsaviense

22intentowawszy actionem do Sądu Grodz. Pinsk. o Poddanych swoich

23Dziedzicznych z Dobr Wysocka y Innych do Dobr wsosi [?] Olewsk. zbie-

24głych po Imionach y Przezwiskach nazywaiących się Iwana, Mich-

25nowicza Iwana Basicza, do wsi Kiszyna, Waska Antona Sydo-

26rowiczow, do Łopatych, Ihnata Weleszkiewicza, Hrycka Brata

27Ihnatowego Tymocha Koladycza, Maxyma Weleszkiewicza, An-

28dryia Koźmicza, Leśka Iesypa, Mikołaia Sawke Łopuszczow

29do Snowidowicz, Demiana Pakate [?] Basicza, do Olewska Iwana

30Ralkiewicza, Niczypora z Synem Romanem, Sachna Łohwina,

31Kotolwi [?] do Białokurowicz y Innych którzy się tylko znayduią

32w Dobrach Jegmści Pana Nieminycza Sędziego Ziem. Kijowsk. o

33których już Proces zaszedł temuż Wielb. Imśći Panu Sędziemu qua

34intentata actione y Proces Prawny to iest Kondemnaty Dekreta Kon-

35tumacialne też wielebne Collegium na Wielb. Sędzicach Matżakach [?]

36perduxit invirtute którego Processu y exekucyie Prawne ut nor-

37ma Litwani Iuris sonat Porządy super bonis Sechi [?] odprawowa-

38ne były deinde praescindendo litem modernus recognoscens z Wiel-

39możnemi Jchmściami Pany Sędziami Matżakami per com-

40planationem amicabilem de actu eius Roku Tysiąc Siedmset

41Trzydziestego Dziewiątego Miesiąca Kwietnia Trzydziestego

42Dnia w Sechach spisany tegoż Roku Miesiąca Nowembra Trze-

43ciego Dnia do Grodz. Pinsk. per oblatam podaną. Non attran [?]

44[reklamant:] do

k. 370

1do Iuris Litigia tak o poddanych iako y Procesu onich ad huc usq[ue]

2zaszły in pretium et quantitatem Dwoch tysięcy pięciuset

3złotych Polskich zgodzili się y opisali a poniewaz Ichmść Pa-

4nowie Sędziowie Ziem. Kijow. satisfaciendo tak sponsioni ia-

5ko amicabili compositioni in termino Hodierno coram actis Prae-

6sentibus terrestribus Kijow. wysz wspomnianą summę dwa

7tysiące Pięć set Złł. Polskich do rąk Iegomści Zeznawaiące-

8go oddali y rzetelnie wyliczyli więc modernus recognoscens

9tak z pretensyi o Poddanych maney iako y całego Procesu

10Dekretow, Kondemnat, Manifestow, y wszelkich Generaliter tran-

11sactyi aż podziś Dzień zaszłych Wiel. Ichmściow Panow

12Alexandra y Aniela z Wyhowskich Na Olewsku Niemiryczow

13Sędz. Ziem. Kijow. cum posteris et successoribus eorundem

14perpetuis temporibus suo et nomine Collegij Varsaviensis Kwi-

15tuie y wieczne o tych Poddanych y procesu zaszły wiecznie umil-

16czenie y tenże proces y Dekreta kasuie, psuie, anihiluie, prae-

17sentis recognitionis sub et data a superioribus sibi potestatis

18ad id negotium vigore praesentem vero recognitionem actis

19connotari petit co y otrzymał Xiądz Ian Skrzynecki Soc[ieta]tis

20Iesu procurator causarum et plenipotens generalis podpisu-

21ie się mp

Objaśnienia i tłumaczenia

S.I. – Societatis Iesu, Towarzystwa Jezusowego; rok w formule odczytany niepewnie (Czterdziestego Drugiego = 1742).

Sotis JESU = Societatis Iesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuita); Procurator causarum et Plenipotens specialiter – prokurator spraw i pełnomocnik szczególny.

Die Septima Februarij – 7 lutego; Die Decima Tertia Octobris – 13 października; Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo Die Secunda Maij – 2 maja 1742.

quo ad Actum Praesentem attinet – co do niniejszej czynności; suo et totius eiusdem Collegij Varsaviensis Nomine – w imieniu swoim i całego Kolegium Warszawskiego; intentowawszy actionem – wytoczywszy sprawę; qua intentata actione – w wytoczonej sprawie; perduxit – doprowadziło; ut norma Litwani Iuris sonat – jak brzmi norma prawa litewskiego; super bonis – na dobrach; deinde praescindendo litem – następnie ucinając spór; modernus recognoscens – obecny zeznający; per complanationem amicabilem – przez ugodę polubowną; per oblatam – drogą oblaty.

Początek strony jest początkiem wpisu bez tytułu (tytuł prawdopodobnie na poprzedniej stronie); foliacja odczytana „369” z dopiskiem „6”, niepewna.

ad huc usque – aż dotąd; in pretium et quantitatem – w cenie i wysokości; satisfaciendo tak sponsioni iako amicabili compositioni – czyniąc zadość tak przyrzeczeniu, jak i ugodzie polubownej; in termino Hodierno coram actis praesentibus terrestribus – w dniu dzisiejszym przed niniejszymi aktami ziemskimi; modernus recognoscens – obecnie zeznający; cum posteris et successoribus eorundem perpetuis temporibus – z ich potomkami i następcami po wieczne czasy; suo et nomine Collegij Varsaviensis – w swoim i Kolegium Warszawskiego imieniu; praesentis recognitionis sub et data a superioribus sibi potestatis ad id negotium vigore – mocą władzy do tej sprawy daną mu przez przełożonych; praesentem vero recognitionem actis connotari petit – prosi o zapisanie niniejszego zeznania do akt; procurator causarum et plenipotens generalis – prokurator spraw i pełnomocnik generalny; Soc[ieta]tis Iesu – Towarzystwa Jezusowego; mp – manu propria, własnoręcznie.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: jak nr 12: w tekście rok „1739” – prawdopodobnie 1742 (sprawdzić na skanie).

Streszczenie

2V [1742; w tekście „1739”] ks. Jan Skrzynecki SJ, prokurator kolegium warszawskiego prowincji litewskiej, w imieniu kolegium kwitował Aleksandra i Anielę z Wyhowskich Niemiryczów, sędziów ziemskich kijowskich: w sprawie o poddanych z dóbr Wysock [?], zbiegłych do Kiszyna, Łopatych, Snowidowicz, Olewska, Białokorowicz i innych dóbr Niemiryczów, wytoczonej w grodzie pińskim (kondemnaty, dekrety kontumacyjne, egzekucje), strony zawarły ugodę w Sechach [?] 30 IV 1739 (oblatowaną w Pińsku 3 XI 1739) na 2500 zł; po wypłacie tej sumy kolegium zrzekło się pretensji i skasowało proces.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 370

1Zeznanie Zapisu Perpetuae donationis od Wielebnego

2Collegium Warszawskiego Soc[ieta]tis Iesu Prowincyi Litew.

3in rem Wielebnego Collegium Owruckiego Soc[ieta]tis IESU

4danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Maja Drugiego Dnia.

7Na Leżeniu Xiąg Ziem. Kijow. przedemną Ianem Zawialiczem [?]

8na Moczulni Moczulskim Kom. Ziem. Woiew. Kijow. y Xięga-

9mi nineyszemi Ziem. Kijow. Comparens personaliter Wiele-

10bny Xiądz Ian Skrzynecki Prokurator y Plenipotens Generalis

11Collegij Varsaviensis Soc[ieta]tis Iesu Prowincyi Litew. ten Zapis per-

12petuae donationis od siebie zeznawaiącego y całego Collegium

13Warszawskiego in rem et Personam Przewielebnego w Bogu

14Imści Xiędza Feliciana Białokurowicza Rectora Collegij Xavor [?]

15Ovrucensis et toti Communitati dany y służący z podpisem

16ręki swey własney także z podpisami rąk Ichmściow Panow Przy-

17iacioł ratione istius contentorum ad acta terrestria Palatina-

18[reklamant:] tus

k. 370v

1tus Kijovia podawszy libere et benevole przyjmuią-

2cego mnie Urzędu aby do Xięgy ninieyszych przy-

3ięty y wpisany był. a tak Urząd annuendo

4affectationi comparentis ad acticandum przyimu-

5iąc czytałem. który tak się w sobie ma. Jax.

6Jan Skrzynecki [?] Societatis JESU Procurator Cau-

7sarum generalis et plenipotens Specialiter

8tak od Nayprzewielebnieyszego w Bogu JmX

9Xiędza Karola Bartolta [?] Prowincyała Prowin-

10cyi Litewskiey przez plenipotencyę Roku Ty-

11siąc Siedmset Trzydziestego Dziewiątego

12Die Septima Februarij w Pinsku dany, a zaś

13tegoż Roku die decima tertia Octobris w Gro-

14dzie Owruckim [?] oblatowano iako też od Przewiele-

15bnego w Bogu JmX Xiędza Andrzeia Pétarskie-

16go [?] Rektora Collegium Warszawskiego teyże

17Prowincyi Roku tegoż dnia dziesiątego Lu-

18tego [?] w Warszawie datowaną Roku teraźniey-

19szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtóre-

20go dnia Drugiego Maja w Grodzie Ziem. Kijow.

21oblatowany zapisany in Virtute których danych

22Kommissów y Plenipotencyi. Zdrowy będąc

23na ciele y umyśle odstąpiwszy mney własney

24należney Ziem. Jurisdykcyi prawa ferum

25Powiatu y Woiewodztwa a pod teraźnieyszy list

26dobrowolny zapis perpetuæ Donationis y iego

27wszystkie niżey wyrażone kondycye, puncta,

28Klawzuły y Ligamenta cum toto præfato

29Collegio całe się poddaię y inkorporuię iawnie

30wiadomo czynię, ustnie y dobrowolnie zeznawam

31teraz na potym zawdy, y wpotomne czasy, y zza

32zeznawaiący vigore datæ a Superioribus pote-

33statis maiąc poddanych Dziedzicznych Collegij

34Varsaviensis Dobr Wysocka [?] w Powiecie Pin-

35skim leżących do Dobr rożnych Jchmciów Woie-

36wodztwa Kijowsk. zbiegłych, maiąc też wolność pra-

37wa Pospolitego poddanemi swemi Dziedziczne-

38mi iako chcieć rządzić, dysponować, komu chcieć

39[reklamant:] dać

k. 371

1dać, darować, przedać, y wiecznie rezygnować re

2conciliando eandem Legem upatruiąc wtym lepsze

3y pożyteczniejsze Collegio praedicto Varsavien

4si [?] praefata potestate umysliłem za mienionych

5poddanych po Imieniach y Przezwiskach to

6iest: Prokopa Kaszkiewicza [?], Iwana Waszka

7Semena, y Mikity Kirytowicza [?] Kozł Tomi

8łowicza, Stepana, Semena y Ihnata Koła

9dyczow [?], Semena Abramowicza do Laukowa [?]

10Kiryppa [?] Demidowicza, Chwedora, Petra Ko

11dryszczyłkow [?] do Iwankowa. Demiana Kli

12ma [?] Szewskiego do Wsi Szerychłowki [?]. Roma

13na Kowalek z trzema Synami do Wsi Lebedy

14nie [?]. Mikity Charkiewicza y Jacka Bży [?] dy

15nie [?] do Wsi Torokowa [?]. Ochrima [?] Lebiedy [?]

16cza do Wsi Torokowa [?]. Ochrima Lekszy [?]

17Danila Pilipowego Petra Hawrina [?] do Bezowa [?]

18Wakuły Szewca, Andrya Hreczyca, Proko

19pa Kotarza [?], Omelka Supronowicza do Wsi

20Czernichowskiey [?]. Charka Charkiewicza

21Ohyia [?] Koladycza, Iwana Basicza [?], Semena

22Opanasowicza, Hauma [?] Mielnikowego, do Wsi

23Wyszkiego [?]. Andryia Senka [?], Radka Hor

24dyienkowego [?] Sawki Perzylycza [?] do Litanscz [?]

25[…]. Chwedora y Waszka Abramowiczow

26Tarasa Przybyszka [?] do Wsi Dawidowki. Miko

27łaia y Stepana Szczurowcow [?] do Iwanowicz [?]

28Lewka Borodycza, Lewka Maleia [?] z dwoma

29Synami Ozymycha [?] Bednarza Ochrima Ka

30łuicznego [?] z Synem Chwedorem Iwana Bo

31baszka [?] do Wsi Waholowki [?]. Iwana Tatarzyna [?]

32do Wsi Czeretianki [?]. Lewka Borysz [?] do

33Kaciłowki [?]. Semena Bondara Demiana

34Szpenika do Rupalec [?] Hryćka Szpenika

35do Serbow [?]. Marka y Semena Kryzkie [?]

36wiczow, Ułasa Browka Dawida Ostapowi

37cza, Dawida Jaszka Stepana Kirytowicza [?]

38Iwana Kuźły [?] do Wsi Kniażey zesztyt dać

39darować, przedać y wiecznie rezygnować in

40[reklamant:] rem

k. 371v

1rem Przewielebnego w Bogu JmX. Felicya[?]

2na Białoszurowicza[?] Rektora Collegij Xaver[?]

3Ovrucensis Soc. Jesu et totius Communitatis

4ejusdem Collegij cum Succedaneis, iakosz tera

5znieyszym Listem dobrowolnym zapisem

6wiecznym resignationis daię daruię, y w cie

7łnym Prawem wyz pomienionych poddanych

8rezygnuię, a sam się cum toto Collegio et Succe

9daneis ejusdem Collegij Varsaviensis[?] ze

10wszelkiego prawa mocy y władzy wyzuwa

11my y zrzekamy Possessyi mocy władzy,

12y wiecznego Prawa dicto Collegio Ovrucensi

13ex nunc dopuszczamy. Wolny tedy iuz iest

14y będzie Przewielebny JmX. Rektor Xaver[?]

15Ovrucensis cum sua Communitate ac Succe

16daneis pomienionych poddanych w swoię

17Possessyą dziedziczną moc y władzę odebraw

18szy onemi iako swemi własnemi dziedziczne

19mi rzędzie dysponować komu chcieć ustępo

20wać, darować przedać, zamieniać y według

21lepszemu pożytkowi swemu obrócić, a ia

22zeznawaiący od Aktu teraznieyszego Listu

23wieczystey rezygnacyi cum Prima[?] Commu

24nitate et Succedaneis zadney przeszkody

25y impedymentu sam przez się ani subordy

26nowane osoby czynić niemam y cała Com

27munitas nie będzie mogła y owszem od

28wszelkich impedymentow prawnych y nie

29prawnych od kogo kolwiek zacho[?] dzących bro

30nić ewinkować y zastępować cum Succedaneis

31tenebimur. in casu contraventionis temu dobro

32wolnemu zapisowi naszemu perpetuae donatio

33nis forum ubiquinanum we wszelakim

34Sądzie y Urzędzie Ziems. Grodz. Stołowym

35Trybunalskim tak Koronnych iako

36y Litewskich amputatis omnibus beneficijs

37Juris do odpowiadania cum Succedaneis na

38znaczamy y prefigujemy y na to dawszy

39[reklamant:] Ten

k. 372

1ten list dobrowolny Zapis perpetuae resigna-

2tionis z podpisem ręki moiey własney tu dzie-

3Zpodpisami Rąk JmPanow Przyiacioł do podpi-

4su ustnie proszonych podpisuię Działo się w O-

5wruczu Anno Millesimo Septingentesimo Qua-

6dragesimo Secundo die Secunda Maij u tego

7zapisu podpisy rąk temi słowy. Xiądz Jan

8Strzynecki [?] Procurator causarum et Plenipo-

9tens generalis Collegij Varsaviensis. Ustnie

10proszony Przyiaciel do tego Zapisu perpetuae do-

11nationis od Wielebnego Collegium Warszaw-

12skiego Societatis JESU Prowincyi Litewskiey

13in rem Collegij Xaver. Owruckiego Societatis JESU

14służącego Podpisuię Leon z Szczanki [?] Szecki [?]

15Subdelegat Przysięgły Owrucki Kiiowskiego Vice

16Regent Grodzki Owrucki mp. Także proszony

17przyiaciel do podpisu tego Zapisu perpetuae

18Donationis od Wielebnego Collegium Warszaw-

19skiego Societatis JESU Prowincyi Litewskiey

20in rem Wielebnego Collegium Owruckiego

21Societatis JESU danego y służącego podpisuię się

22Jerzy z Gałek [?] Gałecki [?] Vice Regent y Namie-

23snik Ziemski Kijowski mp. Franciszek Antoni

24z Dzielun [?] Dzielunski [?] proszony do tey dona-

25cyi przyiaciel podpisuię się mp. Ktory to

26Zapis za podaniem y oczywistym przyzna-

27niem wyż mianowaney osoby per oblatam

28a za moim Urzędowym przyięciem wszystek

29z początku aż do końca słowo w słowo zawieraiący

30w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest ingros-

31sowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Perpetuae donationis – wieczystej darowizny; in rem – na rzecz; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Kom. Ziem. – komornik ziemski (Moczulski, z Moczulni); Collegij Xavor[iani] Ovrucensis et toti Communitati – Kolegium (Ksawerianskiego?) Owruckiego i całej wspólnocie; ratione istius contentorum ad acta terrestria Palatinatus – co do jego treści do akt ziemskich województwa; notka marginalna: oryginał i wypis odebrał ks. Felicjan Białokurowicz SJ, rektor kolegium owruckiego.

libere et benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationi comparentis ad acticandum – przychylając się do żądania stawającego o wpisanie do akt; Societatis JESU Procurator Causarum generalis et plenipotens Specialiter – prokurator generalny spraw Towarzystwa Jezusowego i pełnomocnik specjalny; Die Septima Februarij – dnia 7 lutego; die decima tertia Octobris – dnia 13 października; in Virtute – na mocy; perpetuæ Donationis – wieczystej darowizny; cum toto præfato Collegio – wraz z całym wspomnianym kolegium; vigore datæ a Superioribus potestatis – na mocy władzy danej przez przełożonych; Collegij Varsaviensis – Kolegium Warszawskiego.

JmX – Jegomość Ksiądz; plenipotencje z 1739 r., oblata w Grodzie Kijowskim 1742 r.

reconciliando eandem Legem – „godząc to samo prawo”; Collegio praedicto Varsaviensi – „Kolegium wyżej wspomnianemu warszawskiemu”; praefata potestate – „wyżej wspomnianą mocą”.

Wyliczenie poddanych z przypisaniem do wsi; większość nazw osobowych i miejscowych odczytana niepewnie; nad tekstem odbity przebitek pisma z drugiej strony karty utrudnia odczyt. W wierszach z Torokowem prawdopodobnie powtórzony/różnie odczytany fragment – sprawdzić z oryginałem.

Soc. Jesu (Societatis Jesu) – Towarzystwa Jezusowego; Collegium Ovrucense – kolegium jezuickie w Owruczu.

cum Succedaneis – z następcami; resignationis – rezygnacji (zrzeczenia); ex nunc – od teraz; in casu contraventionis – w razie naruszenia; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; forum ubiquinanum – sąd wszędzie właściwy; amputatis omnibus beneficiis Juris – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa; tenebimur – będziemy zobowiązani.

Nazwisko rektora (Białoszurowicz?) i imię (Felicjan?) niepewne; „Varsaviensis” w w. 9 niepewne, kontekstowo raczej Ovrucensis.

perpetuae resignationis / perpetuae donationis – wieczystej rezygnacji / wieczystej darowizny.

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Secundo die Secunda Maij – roku 1742, dnia 2 maja.

Procurator causarum et Plenipotens generalis Collegij Varsaviensis – prokurator spraw i pełnomocnik generalny Kolegium Warszawskiego; Societatis JESU – Towarzystwa Jezusowego; in rem – na rzecz; per oblatam – przez oblatę; mp. – manu propria, ręką własną.

Druga linia transkrypcji („tu dzie-”) i trzecia mogą zawierać zniekształcenie w rękopisie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1742 ks. Jan Skrzynecki SJ, prokurator generalny kolegium warszawskiego prowincji litewskiej (z plenipotencji prowincjała ks. Karola Bartolta [?] z Pińska 7 II 1739 i rektora ks. Andrzeja Piekarskiego [?]), zeznał zapis wieczystej darowizny na rzecz kolegium owruckiego SJ i jego rektora ks. Felicjana Białokurowicza: przekazał mu poddanych kolegium warszawskiego z dóbr Wysock [?] w powiecie pińskim, zbiegłych do różnych dóbr w województwie kijowskim (m.in. do Iwankowa, Szerychłówki [?], Lebedyna [?], Torokowa [?], Bezowa [?]), wymienionych z imienia.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 372

1Oblata plenipotencyi rzeczney od Prze-

2wielebnego w Bogu JmX. Xiędza Andrzeia

3Pękarskiego [?] Rektora Collegij Var-

4saviensis Wielebnemu w Bogu JmX.

5Xiędzu Janowi Strzyneckiemu dany

6y służący

k. 372v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Maja drugiego dnia

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich, prze-

4demną Janem Zawadzkim na Moczulni [?] Mo-

5czulskim [?] Komornikiem Ziems. Kijowskim y

6Xięgami nineyszemi Ziems. Kijows. compa-

7rens personaliter Wielebny w Bogu JmX.

8Jan Skrzynecki Societ. Jesu Procurator

9causarum et Plenipotens generalis Collegi-

10um Warszawskiego Prowincyey Litewskiey

11y Plenipotencyą sobie od Wielebnego JmX.

12Pezarskiego Rektora Collegii Varsavi-

13ensis daną z podpisem Ręki tegoż JmX. Księdza

14Rektora ratione introcontentorum per oblatam

15podał prosząc mnie Urzędu aby do Xiąg ninie-

16yszych przyięta y wpisana była a ia ten Urząd

17ad acticandum przyimuię y czytałem, ktora

18de eo verborum sequitur [?] pisana tenore. Ja Xiądz

19Pezarski Proboszcz y Rektor Collegium War-

20szawski Societ. Jesu Prowincyey Litewskiey wszy-

21stkim obecnie y każdemu z osobna komu tylko tym

22wiedzieć należało, oznaymuię, że Plenipoten-

23cyą moię Specialiter daię Wielebnemu X.

24Janowi Skrzyneckiemu Societ. Jesu Proku-

25ratorowi Wysockiemu [?] którema skutkiem

26wszelkich Dobr naszych Wszeteckich [?] ad-

27ministracyą zaczym aby poddanych zbiegłych

28albo dla inszey iakiey racyi uszłych po Wo-

29iewodztwach Ziemiach Powiatach iuż zwi-

30wat [?] znalezionych odbierać, zamieniać, prze-

31dawać, Tenutoriow zaś y Detenterow nie-

32wydaiących poddaństwa pozywać na Try-

33bunał Koronny albo na Trybunał Wiel-

34kiego Xięstwa Litewskiego na Sądy Ziems.

k. 373

1pozwalamy y Prokuratorem Generalnym

2tak Dobr naszych Wyszeckich [?] iako y tak[?]

3roznych czyniemy In cuius Fidem piecze

4przy podpisie ręki naszey kładziemy Datt

5w Warszawie Dnia dziesiątego Styczia Mil-

6lesimo Septingentesimo Trigesimo nono

7Anno u tey Plenipotencyi podpis ręki Jm

8Xiędza Rektora Warszawskiego temi

9słowy X. Andrzey Lezarski [?] Societ. Jesu

10Proboszcz Domow Professow y Rektor Colle-

11gium Warszawskiego mp. Ktora to pleni-

12potencya za podaniem y prozbą wyz mianowa-

13ney osoby a za moim urzędownym przy[…]

14dem wszystka z porządku aż do konca słowo

15w słowo iako się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

16iest ingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Collegium Varsaviense – Kolegium Warszawskie (jezuitów).

Data ze strony bez tytułu; prawdopodobnie tytuł na poprzedniej stronie – początek wpisu nie jest pewny.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Procurator causarum et Plenipotens generalis Collegium – prokurator spraw i pełnomocnik generalny kolegium; ratione introcontentorum – z racji rzeczy w niej zawartych; per oblatam – do oblaty; ad acticandum – do wpisania do akt; de eo verborum … tenore – brzmiąca słowami następującymi; Collegii Varsaviensis – Kolegium Warszawskiego; Societ. Jesu – Towarzystwa Jezusowego; Specialiter – szczególnie; Tenutoriow, Detenterow – posiadaczy, przetrzymujących.

Notka marginalna: „Porrectum et Originale recepit Joannes Skrzynecki S. J.” – podane i oryginał odebrał Jan Skrzynecki SJ.

In cuius Fidem – na dowód czego; Millesimo Septingentesimo Trigesimo nono Anno – roku 1739; Societ. Jesu – Towarzystwa Jezusowego; mp. – manu propria, ręką własną; Collegium – kolegium (jezuickie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2V 1742 ks. Jan Skrzynecki SJ podał do oblaty plenipotencję od ks. Andrzeja Piekarskiego [?], rektora kolegium warszawskiego SJ, upoważniającą go do prowadzenia spraw kolegium (zob. nr 12–14).

Transkrypcja

k. 373

1Oblata scriptu pewnego od Swobodnych Iwa-

2na Oyca y Michała Syna Perszkow Osuninkow [?]

3Bojar Owruckich Wiel. JegoMści Panu Moczul-

4skiemu Kom. Ziem. Kijow. danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Maja Czwartego Dnia

7Na Leżeniu Xiąg Ziem. Kijow. przedemną Stefanem

8Czopowskim Subdelegatym przysięgłym Woiew. y Namiestni-

9kiem protunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

10Kijow. Comparens Personaliter Wiel. JegoMść Pan Ławren-

11ticz [?] na Moczulni Moczulski Komornik Ziem. Kijow. ten

12skrypt od Swobodnych Iwana Oyca y Michayła Syna

13Perszkow Osuninkow [?] Bojar Owruckich sobie podawaiącemu

14na rzecz w nim wyrażoną dany y służący z Podpisem Rąk

15Przyiacioł na mieyscu ich iako pisać nieumieiących przy krzy-

16żykach Rąk położonych ad Acta terrestria Kijoviensia per

17oblatam podam podał prosząc mnie Urz. aby do Xiąg ninie-

18yszych przyięty y wpisany był a tak Ja Urząd ten skrypt ad

19acticandum przyimuiąc czytałem. Ktory tak się w sobie ma.

20My Iwan Oiec y Michayło Syn Perszkowie Osuninkowie [?] Bo-

21[reklamant:] iarowie

k. 373v

1iarowie Miasta Jego Krolewskiey Mosci Owrucka znamy tym

2scriptem naszym ktory ejusdem roboris et valoris mieć chcemy

3iakobyśmy go przed Aktami Autentycznemi oczewiście stanowszy

4przyznali: Iż my Lubo za wolą y pozwoleniem Wielm. Jegomści

5Pana Jana Moczulskiego Komornika Ziem. Kijow. Plac

6Jegomsci Pana własny, Dziedziczny pod Miastem Owruczym

7za wałem y za Dworem Wielm. Jegomści Pana Strzypolskiego [?]

8Podsędka Ziem. Kijow. Leżący po Orali y prosa posieli, żad-

9ney nieformuie do Niego pretensyi; przy zebraniu Prosa Dzie-

10więcinę tego Prosa oddać będziemy powinni; y Owsa Osmak dwie;

11y ogrodzenie tego placu wcałości około tego Placu zostawić po-

12winniśmy y Płoty wcałości konserwować będziemy y onych o-

13bierać niebędziemy y nikomu niedamy na co dawszy ten nasz skrypt

14assekuracyiny przy krzyżykach Rękoma naszemi położonych

15iako pisać nieumieiące. namieyscu swoim Ichmościow Panow

16Przyiacioł do Podpisu uprosiliśmy Datt w Owruczu Roku Tysią-

17ce Siedmset Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Augusta

18dwudziestego Siodmego Dnia. U tego Scriptu przy dwoch Krzy-

19żykach położonych podpisy rąk Przyiacioł temi Słowy. Za

20ustną y Oczewistą prozbą wyz wyrażonych ten Skrypt da-

21iących Sturinkow [?] Boiarow Owruckich; przy Krzyżykach

22Rąk ich własnych położonych namieyscu ich iako pisać nie-

23umieiących do tey assekuracyi proszony podpisuię się Przyiaciel

24Jerzy z Gatek Gatecki mp. Jako proszony przyiaciel do te-

25go skryptu podpisuię się od zeznawaiących Konstanty Strzy-

26polski Pod. Wend. mp. ktory że to skrypt za podaniem y

27prozbą wyz mianowaney Osoby a za moim Urzęd. Przyięciem

28wszystek z początku aż do końca słowo w słowo iak się w so-

29bie ma do Xiąg niniejszych iest ingressowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Kom. Ziem. Kijow. – komornik ziemski kijowski; Woiew. – województwa; protunc – podówczas; ad Acta terrestria Kijoviensia per oblatam – do akt ziemskich kijowskich przez oblatę; ad acticandum – do wpisania do akt; Leżenie Xiąg – okres otwarcia ksiąg poza rokami; Bojarowie Owruccy – bojarzy (drobna szlachta służebna) owruccy.

ejusdem roboris et valoris – tej samej mocy i wagi; ingressowany = ingrossowany (wpisany).

Pod. Wend. – zapewne Podstoli lub Podczaszy Wendeński [?]; Datt – datum, dano.

Owrucz – dziś Owrucz (Ovruch) na Ukrainie; osmak – miara zboża; Ziem. Kijow. – Ziemski Kijowski.

Streszczenie

4V 1742 Jan [w tekście „Ławrenticz” [?]] Moczulski, komornik ziemski kijowski, podał do oblaty skrypt bojarów owruckich Iwana (ojca) i Michała (syna) Perszków Osuninków [?], podpisany za nich krzyżykami: za zgodą komornika zaorali i obsiali prosem jego dziedziczny plac pod Owruczem, za wałem, koło dworu Strzypolskiego [?], podsędka ziemskiego kijowskiego; zobowiązali się oddać mu dziesięcinę prosa i dwa osmaki owsa, utrzymać ogrodzenie i nie rościć sobie praw do placu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 373v

1Zeznanie Zapisu Fideiussionis

2Od Wielm. JmPana Hołowinskiego Pod-

3czaszego Derpskiego Wielm. JmPanu

4Pawszy [?] Chorążemu Żyt. służący

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Maja Piątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną

8Jerzym z Gatek Gateckim Vice Regentem y Na-

9miestnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich

k. 374

1Kijowsk. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijows. Comparens Per-

2sonaliter Urodz. JmP. Franciszek Hołowiński [?] Podczaszy Derski [?] ten Zapis

3Fideiussioni od siebie podawaiącego in rem [?] [...] Urodz. JmP. Michała na

4Nadolny [?] [...] Pacosty [?] Chorąż. Żyt. z podpisem Ręki swey własney, Tudzież z podpi-

5sami Urodz. JchMPP. Przyiacioł [...] contentowo dany y Służący, ktore

6[...] wolę podawszy przyznał, Prosząc Mnie Urzędu aby do Xiąg Niniey-

7szych Przyięty y wpisany był. A tak Ja Urząd ad Acticandum przyimuię Brzmi

8ten [...] który taki się w Sobie ma. Ja Franciszek Hołowiński Podczaszy derski [?] zdro-

9wy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy mey własney Należney Iurysdyk-

10cyi Prawa Fori Powiatu y Woiewództwa a pod teraznieyszy List dobrowolny

11Zapis moy y Jego wszystkie Niżey wyrażone Kondycie, Rygory, klauzuly y liga-

12menta, z Dobrami y Sukcessorami Memi całkiem poddaiąc y Incorpo-

13ruiąc Wiadomo Iawno czynię Dobrowolnie Zeznawam y Oznaymuię Każde-

14mu Komu by o tym wiedzieć Należało teraz y Napotomnie czasy, Iż Poniewaz

15Pan Gabriel Mozyński [?] Zostaiąc na Usłudze Urodz. JmP. Michała Na Narody [?]

16czach [?] y Dorohynie [?] Pacosty [?] Choraż. Żyt. iako Nakierczas [?] plenariam Maiący potes-

17tatem Omnes cuiusvis promovendi Causas [...] in Congruo dedit

18avit obrębie [...], co Nietylko Conditio [...] nowella [?] Acceptabat, czy Iudicio

19sui Principali Decreta, ale y Papiery rozne dokumenta od maiąc Sobie powie-

20rzone Parti adversae Nieraz [...] [...], A Nad to Actu doloso oręż y porwa-

21wał, Co Sam ore effrenato Audacia podrozsza [?] przed roznemi ludzmi przyznawał y w

22Innych Nieprzystoynych [...] Suspectus Actiach [?] [...] Dekretami Ziem. Kijows. y Con-

23descensyonalnym pro illo Delicto będąc Osądzony [...] przez Comprassią [?]

24Urodz. JmP. Chorąż. Żyt. Nieodebrał deservitam Paenam [?], Iż tandem Postępki [?] w Dekre-

25tach pomienionych [...] Contradicia [...] Nietylko adiudicat Nieoddał lecz

26[...] tegoż Urodz. JmP. Choraż. Żyt. Niesłusznie [...] [...] publikował Dein [...] Ca-

27lado [...] Urodz. JmP. Chorąż. Żytt. y Innych w [...] Żyt. Circumscripsit, potym pochwał-

28ki Publicane odgrażaiąc Niegodziwie [...] Zaco wszystko Teraz In Deten-

29tione Zostaie Privata y Ja Fideiussor Mnie Zeznawaiącego omnino uprzeyżaiąc

30Ja Zeznawaiący Zelo Christianitatis Compulsus. Tudzież do JmPana Chorąż. Żyt.

31do Wydania z Detencyi Widząc powolny [?] na Fideiussya mię tegoż Pana [...] ala [...]

32skiego biorę y onego puty sub Custodia mea deklaruię [?] po [...] omnis Securitas dla Urodz. JmP.

33Pana Chorąż. Żyt. nienastąpi: Inquantum by zas tenze Pan Mozyński [?] w Zniesz-

34do tego takowego Niegodziwego Procesu Regres, tak o Inkarcerację [?] [...] czy tez

35[...] rzeczy [...] y [...] [...] Kowencyi Niquomin [?] [...]

36[...] Sprawę [...] Urodz. JmP. Pana Chorążemu Żyt. [...] y [...]

37[...] a [...] y [...] mię potrzebny JmPana Chorąż. Żyt. [...] expens tedy Ja Zeznawa-

38iący Widząc [...] Kondycye [...] o Fideiussorach opisane, temu

39[...] Widząc [...] Kondycye [...] JmPani [?] Rozwiązuię wszystkie Rigorowe ruiny, [...]

40[...] Prawu Za [...] [...] [...] wszystkie [...] de Fideius-

41sorie Sądu y Prawa wracać powinienem [...] [...]

42cessione [?] [...] y Prawa [...] Sponte et libere Zakazan [?], y pod [...] Cierparlumz [?]

43[...] opisane [...] Dziedziczna [...] y Summy Pieniężne tak w Woiewódz. Kijow-

44skim y [...] Kijow. osobliwie Dobra Wieś [...] [...] y na nich [...]

45[...] y [...] Wspolecznie [?]. Co do tey mocy mam y powinien będę pod Zakładu

46[...] [...] [...] Złł. y pod Nadgrodą Szkod [...] [...] Rownie [...]

47[reklamant:] przypisi [?]

k. 374v

1przywileiach Warowanych: In Casu zaś Contraventionis temu Dobrowolnemu Za:

2pisowi mnie Forum Ubiquinarium et Terminum Peremptorium we wszelakim Są-

3dzie y Urzędzie Duchow. Ziem. y Grodz. Trybunale Kor. Lubelskim [?] […] […] [?] omni

4z beneficijs Juris tot Exceptionibus quot quot sunt do odpowiadania sobie Samo:

5mu Potomkom y Sukcessorom moim naznaczam; y na to się y teraz mną Własną podpisuię

6y Ichmościów Panów Przyiaciół do Zapisu uprosiłem. Działo się w Owruczu Roku Ty:

7siąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Miesiąca Maia Wtorego Dnia. U tego Zapisu

8podpisy rąk temi Słowy Franciszek Hołowiński [?] Proszony Przyiaciel

9do tego Zapisu od JmPa Zeznawaiącego Fideiussionis podpisuię się Konstanty

10Dzipolski [?] Pod. Wendeński. Proszony Przyiaciel do tego Zapisu Fideiussionis

11podpisuię się Jakub Antoni Koryciński Burgr. Grodzki Owrucki [?] mp. który

12zto Zapis wszystek z Początku aż do końca do Xiąg ninieyszych Grodzkich iest wpisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Fideiussionis – poręczenia (zapis poręczycielski); pro tunc – na ten czas; Derpski – dorpacki (Dorpat, dziś Tartu); Żyt. – Żytomierski.

Odczyt bardzo niepewny ze względu na kursywę; wiele miejsc nieczytelnych.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acticandum – do wpisania do akt; fideiussio – poręczenie; plenariam potestatem omnes cuiusvis promovendi causas – pełną moc prowadzenia wszelkich spraw; ore effrenato audacia – niepohamowanymi ustami, zuchwale; pro illo delicto – za ten występek; zelo Christianitatis compulsus – powodowany gorliwością chrześcijańską; sub custodia mea – pod moją pieczą; sponte et libere – dobrowolnie i swobodnie.

In Casu Contraventionis – w razie naruszenia; Forum Ubiquinarium et Terminum Peremptorium – sąd wszelki i termin zawity; cum omni beneficio iuris tot exceptionibus quot sunt – z wszelkim dobrodziejstwem prawa i wszystkimi zarzutami.

Pod. – Podczaszy; Burgr. – Burgrabia.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5V 1742 Franciszek Hołowiński, podczaszy derpski, zeznał zapis poręczenia (fideiusji) na rzecz Michała Pawszy na Narodyczach i Dorohiniu, chorążego żytomierskiego, w sprawie Gabriela Murzyńskiego [w tekście też „Mozyński”], dawnego sługi i plenipotenta chorążego (zob. nr 18).

Transkrypcja

k. 374v

1Zeznanie Zapisu fide-iussionis od Urod. Murzyńskiego W. JPanu

2Hołowińskiemu Pod. Derż. danego y służącego.

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

4Miesiąca Maja piątego Dnia

5Na Urzędzie Xiąg Ziem. Kijow. przedemną Jerzym z G. Gałeckim [?] Vices Regentem

6y Nam. pro tunc Akt Ziem. Kijow. y Xięgami ninieysz. Ziem. Kijow. Compars prt Urod. Jm.

7Pan Gabriel Murzyński ten skrypt alias Zapis Fideiussionis od siebie zeznawaiącego in rem

8et personam W. JmPana Franciszka Hołowińskiego Pod. Derż. dany y służący ratione intro

9contentor z podpisem Ręki swoiey własney y z pod pisami rąk Ichmów PP. Przyiaciół adacta

10Gener. Kijow. podawszy libere et benevole przyznał: który taki się w sobie ma. Ja Gabriel Mo-

11rzyński zdrowy będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy mey własney należney Ziem. Jurisdykcyi Prawa,

12forum, Powiatu y Woiew. a pod teraznieyszy List dobrowolny Zapis mey Fideiussionis alias

13assecurationis, y iego niżey wyrażone kondycye, punkta, klawzuły, y Ligamenta, całe się

14poddaiąc y wcielaiąc widomo iawnie czynię ustnie y Dobrowolnie zeznawam y

15oznaymuię, iż Ja zeznawaiący wszystkie y wszelakie Granżakcye Jurydyczne

16odemnie zeznawaiącego w Grodach Woiew. Kijow. przeciwko Wielm. Jmści

17Panu Michałowi na Narodyczach y Dorohiniu Pawszy Chorąż. Zyt. w rożnych oko-

18licznościach zaszłe presentibus zkasowawszy y anihilowawszy za które byłem y In-

19karcerowany w Narodyczach ze Eliberacyą przez Zapis Fideiussionis Wielm. Jmści Pa-

20na Franciszka na Pruszkach Kotelich [?] y Kremnyen [?] Hołowińskiego Pod. Derż. ex vinculis

21pozyskałem więc rzetelnie Affiduię y zeznawam temuż Wielm. Jmści Panu Derż. że żad-

22ney pretensyi do Wielm. Jmści Pana Chorążego Zytt. iak niemam tak y mieć nie powi-

23nienem proces zaczęty kassuię annihiluię y więcey iego ponawiać niemam pod za-

24kładem y szkodami Ziem. słownie krom przysięgi Cielesney oszacowanemi o który

25zakład y szkody forum ubiquinarium et terminum peremptorium in omni officio et

26judicio Regni sobie naznaczam y podsiguię y na tom dał ten List dobrowolny Fi-

27deiussionis Zapis z podpisem Ręki moiey własney tudzież z podpisami Rąk

28Ichmościów Panów Przyiaciół ustnie odemnie Uproszonych. Działo się w Owru-

29czu Dnia piątego Maj Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego Roku u tego Zapisu

30podpisy Rąk temi Słowy Gabryel Morzyński mp. proszony Przyiaciel do te-

31go Zapisu Fideiussionis od Jegomości Zeznawaiącego podpisuię się Konstanty

32Dzipolski [?] Podczaszy Wendenski mppria. Proszony do tego Zapisu Przy-

33iaciel podpisuię się Jakob Antoni Koryciński Burgrabia Grodzki

34Dorohicki [?] mp. który że to zapis Fide-iussionis za podaniem y oczewi-

35stym przyznaniem wysz mianowaney Osoby a za moim Urzędowym przy-

36ięciem wszystek słowo w słowo iak się w sobie ma Do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

37[reklamant:] Ike ni poty [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

fide-iussionis – poręczenia; comparens personaliter (Compars prt) – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intro contentorum – co do treści; libere et benevole – swobodnie i dobrowolnie; presentibus – niniejszym; ex vinculis – z więzienia; forum ubiquinarium et terminum peremptorium in omni officio et iudicio Regni – sąd wszelki i termin zawity w każdym urzędzie i sądzie Królestwa.

Pod. Derż. – podstoli [?] derżawski/podczaszy (skrót niepewny); Chorąż. Zyt. – chorąży żytomierski; Gener. – woźny generał; mppria – manu propria.

Nazwisko wystawcy zapisane w tytule Murzyński, w podpisie Morzyński.

Streszczenie

5V 1742 Gabriel Murzyński zeznał zapis poręczenia (fideiusji) na rzecz Franciszka Hołowińskiego, podczaszego derpskiego: skasował wszystkie swoje akty sądowe w grodach województwa kijowskiego przeciw Michałowi Pawszy, chorążemu żytomierskiemu, za które był więziony w Narodyczach, a z więzienia uwolniono go za poręczeniem Hołowińskiego (zob. nr 17).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 375

1Plenipotencya Urod. Ich. Mc. Panow Patec-

2kich Ich. Mc. Panom Patronom do Spraw

3dana

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Maji, Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziemskich Kijow. Przedemną

7Stefanem z Wyszowa Wyszowskim Subdelegatem

8pro tunc ad hunc actum będącym y Xięgami Ni:

9nieyszemi Ziem. Kijow. Comparentes ptes Urod.

10Ich Mosc Panowie Dorota z Kipszow [?] Matka [?] Ma-

11dam [?] y Jerzy Synowie Pateccy Zdrowi będąc na

12ciele y umyśle odstępuiąc Swoiey własney należ-

13ney Ziemskiey Jurysdykcyi Krzemienieckiey [?], Łuc-

14kiey y Włodzimierskiey [?], a pod tutejszą [?] Jurysdykcyą dobrowolnie

15Zeznali Oświadczali [?] quod actum praesentem spectat

16Całość [?] poddaiąc y Wkluczaiąc, iż one ustnie y do-

17browolnie dla zapisania do Xięg Ninieyszych Zez-

18nali, Iż Ich Mosc Zeznawaiące mając różne

19sprawy Swoie tak z Aktoratu Swego iako y reatu

20Swego kożdych [?] w różnych Sądach Ziem. Grodz.

21y w Głownym Trybunale Koronnym Lubelskim, a

22nie mogąc onych Sami ob multas legalitates

23personaliter attentować, Tedy na mieysce

24y w osobach Swoich, Za Prawdziwych nie-

25omylnych y umocowanych Swoich Ple-

26nipotentow [skreślone: …] y Urod. Ich Mc.

27[reklamant:] Panow

k. 375v

1Panow Adama Myszky Chodkiewskiego [?] Pi-

2sarza [?] Regenta Grodz. Owruc. y Leona Stecckich [?] Woy-

3ciecha Dubowskiego [?] Walentynusa [?] Zagorskiego

4Jana Kurowskiego Namie. Grodz. Kijow. Stefana

5Dydkowskiego Michała Zakrzewskiego [?] Stefana

6Morackiego [?] Skarbnika Czerni[?]hows. Antoniego

7go Lasockiego Michała Drzewickiego [?] Jana Mela-

8niewskiego [?] Kazimierza Dachowskiego [?] y innych Jch

9Mościow ktorych by cię Jch Mość Panowie Pleni-

10potentes na mieysca swoie substytuowali y po-

11stawili [?] Panowie Ordynuie y zapisuie daiąc Jch Mość

12Panom Plenipotentom lub Jch Substytutom

13Plenariam facultatem omnimodam absolutamq[ue] potes-

14tatem we wszelakim Sądzie y Urzędzie stawać, Prawa

15kontrowertować, Dekreta Juste lata akceptować, a mino-

16ri ad majus Subsellium appellować, wszyscy summy y Dekre-

17ty Dekretami przysądzone odbierać, w kompromissa y com-

18planacye przyiacielskie wchodzić, przysięgi słuchać na-

19nieść [?] y nikomu tey [?] Zabierać y we wszystkie podług Pra-

20wa postępować, a co kolwiek przez Jch Mość Panow Ple-

21nipotentow lub Jch Substytutow Prawnie uczynione

22y postanowiono będzie, to wszystko pro rato firmo

23et grato przyiąć deklaruię y submittuię się. Zawie-

24raiąc tey Plenipotencyi robur et validitatem do lat

25Trzech y Miesięcy Trzech consequenter po sobie idących

26mocz Teraznieyszego Dobrowolnego Zeznania

27swego ktorego o przyięcie do akt prosiłem wystąpi-

28ła [?] Dowta [?] Ze skiperow [?] Jatecka [?] pisać nieumieiąca. Adam

29Jatecki m.p. Jerzy Jatecki m.p.

30[reklamant:] Plenipoten-

Objaśnienia i tłumaczenia

Pro tunc ad hunc actum – wówczas do tej czynności; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; quod actum praesentem spectat – co dotyczy niniejszej czynności; ex actoratu et reatu – z powództwa i z pozwania (jako powód i pozwany); ob multas legalitates – z powodu wielu przeszkód prawnych; attentować – popierać (sprawy) w sądzie.

Subdelegat – zastępca urzędnika sądowego przyjmujący zeznania do ksiąg. Odczyt nazwiska rodowego matki i nazw jurysdykcji niepewny.

Plenipotentes – pełnomocnicy; plenariam facultatem omnimodam absolutamque potestatem – pełne uprawnienie i wszelką nieograniczoną władzę; juste lata – słusznie wydane; a minori ad majus subsellium – z niższego do wyższego sądu; pro rato firmo et grato – za ważne, mocne i przyjęte; robur et validitatem – moc i ważność; consequenter – kolejno. Grodz. Owruc. – grodzki owrucki; Namie. Grodz. Kijow. – namiestnik grodzki kijowski. Wiele nazwisk niepewnych odczytu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5V 1742 Dorota z Kipszów [?] Patecka [Jatecka?], matka, oraz synowie Adam i Jerzy Pateccy ustanowili plenipotentów do wszystkich swoich spraw w sądach ziemskich, grodzkich i w Trybunale Koronnym Lubelskim; za niepiśmienną matkę podpisał przyjaciel.

Transkrypcja

k. 376

1Plenipotencya Wiel. Jm̃ci Pana Piotra

2Skorupskiego Miecznika Parnawskiego

3Jchm̃ Panom Patronom do Spraw

4Dana

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Maij Piątego Dnia

7Na Sessyi [?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Jerzym z Patek Pateckim Vices Regentem y

9Namiestnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich y

10Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Compa-

11rens personaliter Wiel. Jm̃ Pan Piotr Skorupski Miecznyk

12parnawski, Zdrowy będąc na ciele y Umyśle od Szczypiorny [?]

13Swey własney naturney [?] Ziemi jurisdiccyi Prawa Forum

14Powiatu y Wdztwa a pod teraźnieysze dobrowolne Zeznanie

15Swoie całey podległszy [?] y wiedząc iawnie ustnie y dobro-

16wolnie zeznał. Iż Jchm̃ Zeznawaiący maiąc Sprawy Swo-

17ie rożne z rożnemi Jchm̃ w rożnych Sądach Ziemskich

18Grodz. Kijow. y Głownych Trybunale Koronnym Lu-

19belskiem tak z Aktoratu Swoiego iako y reatu czyiego

20kolwiek agituiące y agitowac się maiące a nie mogąc onych

21ob multas legalitates suas attentować, Tedy na mieysce y w

22Osobie Swoiey Z prawdziwych nie omylnych Plenipoten-

23tow y Umocowanych Swoich Wiel. y Urodz. Jchm̃ Panow,

24Adama Myszki Chotonieyskiego [?], Michała Maciewskiego [?],

25Mateusza Hraniewskiego [?], Stanisława Iaworowskiego, Piotra

26Steckiego, Woyciecha Sulkowskiego [?], Daniela y Stefana Wy-

27howskich [?], Stefana y Iana Modzelskich [?], Stanisława y

28Antoniego Bohdanowiczow, Iana Kurowskiego, Antoniego

29Lasockiego, Stefana vel alius Nominis Wyhowskiego, Bazylego

30y Stefana Sypniewskich [?], Ierzego Pateckiego, Michała y Ka-

31zimierza Trypolskich, Michała Wieciaka [?], Leona Steckiego,

32Iana Mielenowskiego [?], Michała Zahorskiego, Iana Ohija [?]

33Tyszkiewicza [?] ktorych by iż Jchm̃ Panowie Plenipotentis

34[reklamant:] na mysce Swoie

k. 376v

1na miesca swoie Substituowali uprasza stanowi Ordynnie

2daiąc Jchmć Panom Plenipotentom y ich Substytutom ple-

3nariam facultatem omnimodam absolutamq potestatē

4wewszystkich generaliter Sprawach swoich stawać wda-

5wać kontrowertować Decreta juste lata akceptować á

6minori ad majus Subsellium apellować Przysięgi Summy

7y Suity Dekretami przysądzone odbierać z odebranych

8nōmē Recognoscentis kwitować, przysięgi słuchać na oney

9y Inquizycye zabierać w Kompromissa y komplanacye

10wchodzić y wewszystkich podług Prawa Pospolitego

11postępować, aco kolwiek przez Jchmć Panow Plenipoten-

12tow y ich Substytutow prawnie postempuiące y postano-

13wione będzie zysk lub strata, to wszystko pro rato firmo

14et grato przyiąć deklaruie y submituie zawieraiąc

15tey Plenipotencyi robur et validitatem do Lat trzech

16y Miesięcy trzech consequenter poso[?] idących moię teraz-

17nieyszego dobrowolnego Zeznania swego ktorego Actis kon-

18notary prosit co y otrzymał Piotr Konopski [?] mppria

Objaśnienia i tłumaczenia

Jm̃ci – Jegomości; Wiel. – Wielmożny; Jchm̃ – Ichmościom; Wdztwa – Województwa; Grodz. Kijow. – Grodzkich Kijowskich; Urodz. – Urodzonych.

Vices Regens – wiceregent; pro tunc – na ten czas; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ob multas legalitates suas – z powodu licznych swych przeszkód prawnych; vel alius nominis – czyli innego imienia.

Miecznik parnawski – tytularny urząd ziemski inflancki (Parnawa, dziś Pärnu, Estonia).

plenariam facultatem omnimodam absolutamque potestatem – pełne uprawnienie i wszelką nieograniczoną władzę; decreta juste lata – dekrety słusznie wydane; a minori ad majus subsellium – od niższego do wyższego sądu; nomine recognoscentis – w imieniu zeznającego; pro rato firmo et grato – za ważne, trwałe i miłe; robur et validitatem – moc i ważność; Actis – do akt.

Streszczenie

5V 1742 [?] Piotr Skorupski [podpis: Konopski [?]], miecznik parnawski, ustanowił plenipotentów do wszystkich swoich spraw w sądach ziemskich i grodzkich kijowskich oraz w Trybunale Koronnym Lubelskim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 376v

1Plenipotencya Urodzonych Jchmć Panow

2Staszkiewiczow Niewmięszaiących [?] Jnnych

3Jchmć Panom Patronom do Spraw Dana

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Maij, Piątego Dnia

6Na Sessyi Xiąg Ziemskich Woiewodz. Kijowskiego Przedem-

7ną Jerzym z Pałek Paleckim Vice Regentem y Namiestni-

8kiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ni-

9nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparentes perso-

10naliter [?] Urodz. Jchmć Panowie Jan Staszkiewicz swym y Sy-

11now swoich Jmieniem, Jan, Stefan, y Paweł Niewmiey-

12ący [?] Jan y Alexander Redzyccy [?] tudziesz Jerzy y Mary-

13anna z Tądyńskich [?] Imi Voti Alexandrowa Staszkie-

14wiczowa Edi ad praesens Sokolinska [?] Sobylincy [?] Matt[...]

15swoim y wszystkich Sukcessorow ponieważ Urodz. świętey

16pamięci Jmci Panu Alexandrze Staszkiewiczu pozosta-

17[reklamant:] tyko [?]

k. 377

1tych Imieniem et quorum rati habitatione cavent et Sepra:

2Scriptibus in scribunt Zdrowi będąc na ciałach y umysłach

3od Stąpiwszy Swey własney należney Ziemskiey Iu:

4risdykcyi Prawa Foru Powiatu y Woiewodztwa podte

5rażniejsze dobrowolne Zeznanie swoie quoad prae:

6sentem spectat Actum całesz poddaiąc y wciąga:

7iąc sawnie ustnie y dobrowolnie dla Zapisania do

8Xiąg Niniejszych Zeznali: Iż Ichmć Uznawaiąc

9maiąc Sprawy swoie rożne z rożnemi Ichmściami w roż:

10nych Sądach Grodzkich Ziemskich y Głownym Trybunalskim Koronnym

11Lubelskim agituiące y agitowac maiące, aniż mogąc

12onych Sami pro multas legalitates suas atten:

13towac tedy namieyscu y w Osobach Swoich Zapraw:

14dziwych nieomylnych Plenipotentow y umocowanych

15Swoich Wielm. y Urodz. Ichmciow Panow, Adama Myszky [?]

16Chotoniowskiego [?], Ludwika Wirskiego [?], Zacharyasza Kos:

17sowicza [?], Daniela Wychowskiego, Stefana y Iana Za:

18wcalidow [?] Modlibskich [?] Bazylego y Stefana Syn[…]:

19inwskich [?], Wawrzynca Zagorskiego [?], Ierzego Paleckiego [?],

20Antoniego Lasockiego [?], Iana Iurowskiego [?], Iana Bia:

21łockiego [?], y Innych Ichmciow ktorychkolwiek Ichmć Pleni:

22potentes na mieysca swoie Substytuowali Uprasaią [?]

23stanowią ordynuią y Zapisuią, daiąc Ichmć Panom

24Plenipotentom y Ich Substytutom plenariam facul:

25tatem omnimodam absolutamque potestatem, wszyst:

26kich gdzie Sprawach swoich stawac w Zdawac kontro

27wertowac Decreta iusta lata akceptowac a minori ad

28Maius Subsellium apellowac Grzywny Summe y Kwity

29Dekretami przysądzone od biurac z odebranych Imie Re:

30cognoscientium kwitowac przysięgę słuchac na oneyże

31y Inquizycye zakuwac w Kompromissa y Komplanacye

32wchodzic y wszystkim podług Prawa Pospolitego postępowac

33co kolwiek przez tychże Ichmć Panow Plenipotentow lub

34[reklamant:] Ich

k. 377v

1ich Substytutow Prawnie uczyniono y postanowiono będzie

2to wszystko IchMć Recognoscentes pro rato firmo et grato

3przyięci deklaruią y Submittuią, zawieraiąc tey Pleni-

4potencyi robor et validitatem do Lat Trzech y Miesięcy

5Trzech consequenter po sobie y dzących vigore praesentis

6Recognitionis Sub quam actis connotari prosili co y

7otrzymali Jan Hasżkiewicz + Jan Niewmirzycki mp

8Stefan y Dawid Niewmirzyccy iako pisać nieumieiące

9krzyżyki stawiący + + Swym Małżonki Mey wyżey w

10tey parycyi wyrażoney iako pisać nieumieiącey y Succes-

11sorom po niey zeszłym Urodz. Alexandrze Hasz-

12kiewiczu pozostałych Imieniem podpisuię Jerzy

13Kobylinski mp Jan Rudnycki [?] mp + Alexander

14Rudnycki [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; pro tunc – wówczas; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; Imi Voti – pierwszego małżeństwa; ad praesens – obecnie.

quorum rati habitatione cavent – za których zatwierdzenie (ratyfikację) ręczą; se praesentibus inscribunt – zapisują się niniejszym; quoad praesentem spectat actum – w zakresie dotyczącym niniejszego aktu; pro multis legalitatibus suis – z powodu licznych swoich prawnych przeszkód; plenariam facultatem omnimodamque absolutam potestatem – pełne upoważnienie i wszelką zupełną władzę; decreta iuste lata – dekrety słusznie wydane; a minori ad maius subsellium – z niższego do wyższego sądu; recognoscentium – zeznających.

Rozwinięcia: Grodzkich Ziemskich – grodzkich, ziemskich; Głownym Trybunalskim Koronnym Lubelskim – Trybunale Głównym Koronnym Lubelskim; Wielm., Urodz. – Wielmożnych, Urodzonych.

pro rato firmo et grato – za ważne, trwałe i miłe (przyjęte); robor et validitatem – moc i ważność; vigore praesentis Recognitionis sub quam actis connotari – na mocy niniejszego zeznania, które do akt wpisać prosili; mp – manu propria, własnoręcznie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5V 1742 Jan Staszkiewicz (w imieniu własnym i synów Jana, Stefana i Pawła), Jan i Aleksander Rudniccy [?] oraz Marianna z Tądyńskich [?], primo voto Aleksandrowa Staszkiewiczowa, obecnie Kobylińska [?], z mężem Jerzym, w imieniu sukcesorów zmarłego Aleksandra Staszkiewicza, ustanowili plenipotentów do swoich spraw w sądach grodzkich, ziemskich i w Trybunale Koronnym Lubelskim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 377v

1Oblata Zapisu Sub Legationis od Wieleb. X.

2Szymona Pauszy [?] Wielebnemu Konwentowi Sza[…]-

3nickiemu [?] Ord. Praedicatorum danego y służącego

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Maji Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim [?] Kijow. Przedemną Jerzym z Ga-

7tek [?] Gatskim [?] Regentem y Namiestnikiem [?] […] akt

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Compa-

9rens pro […] Wielebny X. […] Antoni [?] […]

10Wikary […] Konwentu […ckiego] Ordinis Praedicatorum

11den Zapis Sub Legationis od Wieleb. X. Szymona Pauszy [?]

12temuż Konwentowi […] wyrażoney podpi[s]a-

13[…] Swey własney ręki […] […] przy [nim] […]

14[…] z podpisami ręki […] […] […]

15[…] do akt […] […] […] […] […]

16[…] podał ad acta […] Kijow. […] prosząc mnie Urzę-

17du

k. 378

1Urzędu aby do Xiąg ninieyszych przyięty y wpisany był, ac de In-

2nuendo affectationi Offerentis pomieniony Zapis ad Acta eadem

3przyimuiąc czytałem który tak się w sobie ma. Ja Zygmunt Pa-

4cha [?] czynię wiadomo y zeznawam tym Moim dobrowolnym

5Listem. Iż ia maiąc y trzymaiąc za prawem dawnym od Wszystkiego [?] dziedzi-

6ca [?] Świętey pamięci Jego Mci Pana Łukasza Sapiehy [?] pew-

7ne Dobra kilka Set [?] Ludzi y Siedlisk w Horoszkach [?] nazywaiące do

8Maiętności Krzemieńczyckiey [?] przynależące w Woiewodztwie Kijow-

9skim a Powiecie Owruckim leżące w pewney Summie w Czterech

10Tysiącach Złł Pol. Tedy ia z tych Dobr iedno Siedlisko nazwa-

11ne Koziewszczyzna pod Miasteczkiem Klińcem [?] leżące wy-

12łączone ze wszystkiemi do tego Siedliska należącemi z pola-

13mi Sianożęciami y Ogrodami y wszystkiemi przynależnościami te-

14mu Siedlisku przynależącemi: na którym to Siedlisku zapisu-

15ię z tey Summy wyż wymieniony Czterech Tysięcy

16Złł Pol. pięćset Złł Pol. Konwentowi Owruckiemu: także

17Sposobem gdyby te Dobra u mnie Samego albo Potomkowie Moi

18Dziedzicy [?] mieliby tych Dobr Dziedzictwo tych Dobr należałoby od-

19zyskać [?] chcieli tedy z tey Summy Czterech Tysięcy Złł Pol. moie

20y powinni będą oddać JchM. Oycom Dominikanom Summę

21wyż pomienioną pięćset Złł Pol. y Budowanie ieżeliby iakich

22Zakonnicy tam zbudowali według wynalezku przyiacielskiego [?]

23skiego zapłacić maią y powinni będą. A Oycowie pomienie-

24ni Wziąwszy tę Summę z tego Siedliska ustąpić Siedliska

25powinni: A nie oddawszy tey Summy z tych Czterech Tysię-

26cy Złł Pol. wyż pomienionych JchM. Oycom Domi-

27nikanom Sam po Mnie potomkowie Moi tego Siedli-

28ska z Dzierżenia pomienionych Zakonników rugować [?],

29A JchMość Oycowie ustępować nie będą powinni dotąd

30póki in Summa z tych Czterech Tysięcy Złotych, pięćset

31złotych od mnie zapisana nie będzie oddana na którym to

32[reklamant:] Siedlisku

k. 378v

1Siedliska y przynależności iego dawno się JchMć Oycowie Domi-

2nikanow budowac, folwark sobie sporządzic y gospodarstwo

3przystoyne prowadzic: aż do zupełnego Zapłacenia pomie-

4nioney Summy Pięciuset Złotych z tey Summy pomienioney

5Cztery Tysiące Złł. Pltt.: odemnie albo Potomkow Moich.

6ktore to się Siedlisko do Dzierżenia y Spokoynego Używania

7JchMć Oycom Dominikanom przez Woźnego podać y zapi-

8sać na co dla lepszey wiary y pewności Pieczęc moią z pod-

9pisem ręki mey własney przycisnąłem y z podpisami y Pie-

10częciami JchMć Panow Przyiacioł ustnie na podpisach

11mianowanych; ktorzy też JchMć za ustną prozbą

12moią ręce swe podpisali y pieczęcie swe przycisnąć raczy-

13li: Pisan w Owruczu [?] dnia Dziewiątnastego Miesiąca Ka-

14lendarskiego Tysiąc Siedmset Trzydziestego Pierwszego: Tego

15Zapisu [skreślone: Zapisu] podpisy rąk temi słowy. Syn mowiąc [?]

16się ręką swą mp. Stanisław Kowalewski ustnie proszony

17proszony Pieczętarz mp. Andrzey Kitowski [?] proszony

18Pieczętarz mp. Paweł Stawski [?] proszony Pieczętarz

19mp. ktory że to Zapis za podaniem y prozbą wyżey mia-

20nowaney podawaiącey osoby a za mnie Urzędowe przy-

21ięcie wszystkich w nim rzeczy aż do konca słowo w słowo

22iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Ord. Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów); Sub Legationis – zapis legatu (zapisu testamentowego); comparens – stawający; tekst dolnej części bardzo trudno czytelny.

ac de innuendo affectationi Offerentis… ad Acta eadem – a idąc za żądaniem podającego, ten zapis do tychże akt.

Odczyt wielu nazw niepewny; JchM. – Ichmościom; Złł Pol. – złotych polskich.

Mp. – manu propria, ręką własną; Złł. Pltt. – złotych polskich; mianowany na podpisach – wymieniony w podpisach.

Data dokumentu oblatowanego: rok 1731; nazwa miesiąca („Kalendarskiego”?) i miejsce wystawienia odczytane niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5V 1742 ks. Antoni [?], wikary konwentu dominikanów [owruckiego?], podał do oblaty zapis sublegacji ks. Szymona Pauszy [?]: trzymając od zmarłego Łukasza Sapiehy [?] w sumie 4000 zł dobra w Horoszkach [?] należące do majętności krzemieńczyckiej [?] w powiecie owruckim, zapisał z tej sumy 500 zł konwentowi dominikanów na wydzielonym siedlisku Koziewszczyzna pod miasteczkiem Klińcem [?], z polami, sianożęciami i ogrodami; w razie wykupu dóbr przez dziedziców sumę tę mają oni wypłacić dominikanom.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 378v

1Roboracya Wydanego Pozwu od Cassandy [?] na

2Sąd y Ziem. Kijow. od Urod. Synhaiewskich [?]

3po Urod. Synhaiewskich [?].

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Pierwszego

5Miesiąca Maja, Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijowskich Przedemną Je

7[reklamant:] Jey

k. 379

1oryi z Dolnych [?] Gatczkiew [?] Namiesnikiem pro tunc

2akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi

3szemi Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens perso:

4naliter Urodz. JegoMścPan Jan Synhaiewski [?] Zdro:

5wy będąc na ciele y umysle, iawnie ustnie y dobro

6wolnie dla Zapisania do Xiąg Ninieyszych Ziemskich

7y Urodzonych Konstantego y Bazylego Synhaiew

8skich Synow Swoich imieniem Zeznał Iż Po:

9dew albo raczey Przypozew Ziemski Kijowski od

10siebie Zeznawaiącego y wyszwspomnionych

11Synow Swoich po Urodzonych Maryannie z

12Skipowow [?] Matce Bazylego Stefana y Jakuba [?]

13ba Synow Synhaiewskich do skassowania

14tak Publikaty oraz y de contraventione decreto

15creto Compromissoriali iako y wszelkich kondem:

16nat Ziemskich y Grodz. in quocunque negotio na Po:

17ki Zeznawaiących otrzymanych Za iednostay

18ną Wolą y wiadomoscią iest wydany, ktory

19hac sua personali Comparitione approbat

20Confirmat et ratificat mocą teraz nieyszego

21Dobrowolnego Zeznania Swego ktorego Actis

22Connotari prosit co y otrzymał. + Jan Syn

23haiewski pisac nieumieiący krzyżykiem

24podpisuie się

25Zeznanie [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Roboracja – wpis (uwierzytelnienie) pozwu do ksiąg.

Rok „Czterdziestego Pierwszego” odczytany jako 1741; drugie słowo częściowo niepewne.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; de contraventione decreto Compromissoriali – o naruszenie dekretu sądu polubownego (kompromisarskiego); in quocunque negotio – w jakiejkolwiek sprawie; hac sua personali comparitione approbat, confirmat et ratificat – tym swoim osobistym stawiennictwem aprobuje, zatwierdza i ratyfikuje; Actis connotari prosit – prosi o zapisanie do akt; pro tunc – wówczas.

Czytanie nazwiska Synhaiewski oraz pierwszego wiersza niepewne; „Zeznanie” w prawym dolnym rogu to zapewne podkreślona notka końcowa.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: w formule rok 1741 (5 V 1741), a sąsiednie wpisy serii pochodzą z ok. 7 V 1742 – przyjęto rok 1742 jako prawdopodobny (błąd odczytu lub zapisu roku; sprawdzić na skanie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5V 1742 [?] Jan Synhajewski, w imieniu własnym i synów Bazylego, Stefana i Jakuba [?] (po matce Mariannie ze Skipowów [?]), zeznał roborację wydanego za jego wolą przypozwu do sądu ziemskiego kijowskiego o kasatę publikaty, kondemnaty za naruszenie dekretu kompromisarskiego i wszystkich kondemnat ziemskich i grodzkich, uzyskanych przeciw nim. Jako niepiśmienny podpisał krzyżykiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 379v

124to Zeznanie Zapisu Spolnego Dożywocia

2WWJchMściow Panstwa Macieja Dedowi:

3cza z Dryspola y Izabelli z Trzeciakow Dry:

4spolskich Podsędkow Ziem. Kijow. Małżonkow sobie

5danego y służącego

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego [?]

7Miesiąca Maia Dziesiątego Dnia.

8Na Czerniu [?] Xiąg Ziem. Kijow. Przedemną Jerzym

9z Gatch Gatczewskim [?] Vice Regentem y Namiestnikiem

10pro tunc akt Ziem. Kijow. Subdelegatem Przysięgłym

11Grodz. Wcieninski [?] Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem.

12Kijow. Comparentes ptes WWJchMściowie Panowie Maciej

13Dedowicz z Dryspola y Izabella z Trzeciakow Dryspolscy

14Podsędkowie Ziemscy Kijow. Małż. Ten Zapis Spolne:

15go Między sobą Dożywocia z podpisem rąk swych włas:

16nych y Pieczęcią z podpisami rąk JchMściow Panow Przyiacioł

17ad acta Terr. Palatinatus Kijovien. libere et benevole po:

18dany y przyznali prosząc Mnie Urzędu aby do Xiąg ninieysz:

19ych przyięty y wpisany był a tak Ja Urząd annuen:

20do affectationi Comparentium pomieniony Zapis ad

21Acticandum przyimuię Którego taki iest Osnowa[?] w Sło:

22wa. Ja Maciey Dedowicz z Dryspola Dryspolski Podsę:

23dek Ziemski Kijow. y Ja Izabella z Trzeciakow Dryspol:

24ska Podsędkowa Ziemska Kijow. Małż. Zdrowi będąc

25na ciałach y umysłach wszytkie [?] nasze teraznieyszey na:

26leżnej Ziemskiey Jurysdykcyi. Prawa Ziemi Kijowsk[?]

27y Wcienicz [?] a przy teraźnieyszy Czas Zapis nasz

28[reklamant:] Spolnego

k. 380

1społnego do Żywocia z dobrami y Sukcessorami naszy:

2mi całe się poddaie y wieczyście. Wiadomo czyniemy,

3my dobrowolnie Zeznawamy y Oznaymuiemy, każde-

4mu komu by o tym wiedzieć należało, teraz y napotom-

5ne czasy, iż my Zeznawaiące, dóznawszy własney ex-

6periencyi, że iest prevision Vita amicus Medi-

7camentum co evidentissime każdemu amor Praecep-

8tor podaie do uwagi, a zatym Annuendo Positiv Le-

9gi quod Conditur in Divina, widzę też to przed oczy[?]

10że wszystkie gratiarum Actiones Sorores sunt [?] hi-

11num[?], a żeby tedy omnes Promissiones et propensio:

12nes nieupłynęły z czasem, więc rekompensuiąc

13iedno drugiemu z obopolney Małżenskiey Przyiaźni

14et strictioribus affectu wzaiemnie Iungendo Lateris

15wzaiemnie sobie na dobrach naszych teraźnieyszych

16Zapisem czyniemy Dożywocie, A naprzód Maciey

17Dzypolski[?] Podsędek Ziemski Kijowski, Wielm. JeyMości Pani Iadwi[?]-

18gi z Orzeniaków[?] Dzypolskiey Podsędkowey Ziem. Kijow. Mi[?]łey

19Małżonce Moiey na dobrach Moich Dziedzicznych zostaiących wsze:

20lakich y wszystkich Praeiudicium pod Iakiemikolwiek Zapisy[?] Ru-

21chomych Summach Pieniężnych, srebrach, ieżdnych[?] Cugo:

22wych, Stadzie bydle Rogatym y nierogatym, tak że y nie [?] między

23Sukniach Rzędach y wszelakim in genere Sprzęcie domowym

24Wpodarstwie[?] do żywocie Zapisuię y onych ze wszelkiemi przynal:

25eżytościami, Dworami Budynkami Poddanemi wszystkiemi

26ich Powinnosciami Daniami, Czynszami Osypami Pańszczy:

27znami, robociznami Karczmami Myto Rudniami Młynami

28Stawami Rzekami Rzeczkami Iezioranmi Błotami Łowie-

29niem Ryb Ptaków Zwierza z Gruntami Polami Lasami Bara

30[reklamant:] ny

k. 380v

1-ami z Drzewem bartnym y nie bartnym, ze Stawami y bez

2Stawów y innemi wszystkiemi y wszelakiemi gruntami mianowane-

3mi y nie mianowanemi Użytkami, dochodami y intratami niczego

4nie wyłączaiąc ani wyimuiąc ale cale wszystko y spolito się

5Zawieraiąc wolne używanie ad vita tempora pozwalam y te-

6raznieyszym Zapisem Listem, a po moim długo zyciu daj Boże

7Zeyściu dopiero te Dobra wszystkie do Sukcessorow moich

8wracać się maią. Jakoż też y Ja Izabella z Drzewiankow Trypol-

9ska Podsędk. Ziem. Kijow. Także mnych [?] Opposito Wiel. Mości Panu Ma-

10ciejowi Dedowiczowi z D. Trypolskiemu Podsędkowi Ziem. Kijow.

11Mitemu Małżonkowi na wszystkich Dobrach Dziedzicznych Spadko-

12wych y Summach Pieniężnych po wszytkich Wiel. JchMościach Panach

13Janie y Giertrudzie z Zawiszeńskich [?] Drzewiankach wszytkich

14Kijowskich Małż. Rodzicach y Dobrodz. moich na Część per Medium [?] Sora [?]

15-ju należących y wszelkich Oftendowach [?] Ruchomościach do tego

16ciż Zapisie, y one za Pomiarkowaniem się z Wiel. Bracią moiemi

17czyli nastepnie maiącym Dekretem windykowanych Zażywać y do Zgo-

18nu Życia Swego daj Boże iak naydłuższego Zażywać pozwalam co Zyciu [?]

19y do trzymać mamy y powinni będziemy a po Nas Sukcessoro-

20wie Nasi tenebuntur sub Damnis Terrestribus [?] In Casu Contravent[ionis]

21temu Dobrowolnemu Zapisowi Naszemu Terminum Ubiquinarium et Termi-

22num Peremptorium we wszelakim głównym Sądzie y Urzędzie Grodz. Ziem. y Trib.

23Trybunał. Koron. Lubelskiego Amputatis omnibus beneficiis Juris quotquot

24sunt do odpowiadania Obligamy [?] y Sukcessorów naszych na przyznawany [?]

25y na to Daiemy ten nasz List Dobrowolny Zapis z Podpisami rąk Na-

26szych własnemi y z podpisami rąk JchMości Panow Przyiaciół ustnie

27od nas do podpisu uproszonych. Działo się w Burczaku [?] Roku Tysią[c]

28Siedmset Czterdziestego Pierwszego Miesiąca Decembra Pietnastego dnia

29u tego Zapisu podpisy rąk temi słowy: Maciej D. z T. Trypolski Podsędek

30Ziem. woiew. Kijow. Izabella z Drzewiankow Trypolska Podsędk. Ziem. Kijow.

31ręką. Za ustną y oczywistą prośbą od Wiel. JchMściów Panów Trypolskich Podsędkow

32Ziem. Kijow. Małż. do tego Zapisu Dovitalitatis proszony Przyiaciel podpi-

33suię się Michał Paweł [?] Chorążyc Żytom. [?] Jako proszony Przyiaciel od obu

34Strony do tego Zapisu Dovitalitatis podpisuię się Franciszek Jezierski [?]

35Skarbnik [?] … Podstarości Grodz. Owruc. [?] Jako proszony Przyiaciel od Obo-

36ga JchMości Zeznawaiących na tym Zapisie Mutuae Dovitalitatis podpi-

37suię się Stefan Zawiała [?] … Który to Zapis za oczywistą JchMość Zeznawaiących prośbą wszyst-

38kiem z początku aż do końca do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

39[podpis:] Oblata Dobrotn. [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok odczytany „Czterdziestego Wtorego” (1742) – niepewny, sprawdzić; nazwa urzędnika (Gatczewski?) i nazwa urzędu grodzkiego niepewne.

Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta Terrestria Palatinatus Kijoviensis libere et benevole – do akt ziemskich województwa kijowskiego dobrowolnie; annuendo affectationi comparentium – przychylając się do żądania stawających; ad acticandum – do wpisania do akt; Vice Regent – zastępca regenta kancelarii.

Zapis spólnego dożywocia – wzajemne zapisanie sobie przez małżonków dożywotniego użytkowania majątku.

Odczyt nazwiska małżonków niepewny (Dzypolski? Zbyszewski?); por. stronę poprzednią z tytułem wpisu.

prevision… – zniekształcone łacińskie maksymy: „przyjaciel jest lekarstwem życia”, „miłość nauczycielem”; Annuendo… Legi quod Conditur in Divina – przychylając się do prawa ustanowionego w (prawie) Bożym; gratiarum Actiones sorores sunt – podziękowania są siostrami; omnes Promissiones et propensiones – wszystkie przyrzeczenia i skłonności; et strictioribus affectu … Iungendo Lateris – i ściślejszym uczuciem łącząc się bokami (jako małżonkowie); Praeiudicium – szkoda; in genere – w ogólności.

Dożywocie – wzajemny zapis dożywotniego użytkowania dóbr między małżonkami.

ad vita tempora – dożywotnio; tenebuntur sub Damnis Terrestribus – będą zobowiązani pod rygorem szkód ziemskich; Terminum Ubiquinarium et Peremptorium – termin w każdym sądzie i zawity; Amputatis omnibus beneficiis Juris quotquot sunt – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ile ich jest; Mutuae Dovitalitatis – wzajemnego dożywocia.

Data dokumentu: 15 XII 1741; wiele odczytów w ostatnich wierszach niepewnych.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10V 1742 [?] Maciej Dedowicz Trypolski [w tekście „Dryspolski”, „Dzypolski”], podsędek ziemski kijowski, i jego żona Izabela [w tekście też „Jadwiga”] z Trzeciaków [?], zeznali zapis wzajemnego dożywocia: z miłości małżeńskiej zapisali sobie nawzajem dożywocie na wszystkich swoich dobrach dziedzicznych, sumach pieniężnych, srebrach, zaprzęgach, bydle, sukniach i całym sprzęcie.

Transkrypcja

k. 381

1Oblata Dekretu kupnego między Urodz.

2JmPanem Niewmirzyckim y Innemi

3z iedney, a Urodz. Bazylim Duminskim

4z drugiey Strony Stałego y ferowanego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Maii, Dziesiątego Dnia.

7Na Lezeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Vices Regentem

9y Namiestnikiem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich

10y Xięgami Niniеyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Com-

11parens pltr Urodz. JmPan Jan Niewmirzycki, ten De-

12kret kupny między Sobą podawaiącym y Innemi z iedney

13a Urodzonym Bazylim Duminskim z drugiey Strony Stały

14y ferowany z podpisami rąk tak JchmościPanow Szlach-

15ty Obywatelow Woiewodz. Kijows., iako y Gromad z

16rożnych wsiow do tego zgromadzonych, dla wpisania

17do Xiąg Niniеyszych Ziemskich Kijowskich per oblatam

18podał, prosząc mnie Urzędu aby do Xiąg Niniеyszych

19przyięty y wpisany był; a tak Ja Urząd annuendo affe-

20ctationi comparentis pomieniony Dekret ad actican-

21dum przyimuię i Wyrazem, ktory tak się w Sobie ma.

22Działo się na Ratuszu w Miescie JegoKrolewskiey Mości

23Owruczu Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dru-

24giego Dnia Pierwszego Maii. Przed nami Maxymem

25Burmistrzem, Janem Staszkiewiczem, Maciejem

26Moszkowskim [?] Michałem Bechem [?] Kazimierzem Mła-

27nickim [?], Andreiem Maciеszą [?], Jowchimiem Buhajem

28Zacharkiem Martyniukiem, Michałkiem Kostiuchen-

29kiem, Iwanem Teninką [?], Kupryanem Moysienkiem

30Prokopem Haponiukiem Iwanem Harapczukiem [?]

31Kornijem Łosinskim, Andreiem Zaliwanką [?] Konstan-

32tynowskim [?] Chwestkiem Kizyłem [?], Stefanem Nahornym

33Chwestkiem Uniatem y Kuźmą Zołonskim, gdy przy-

34padła Sprawa tak Urodz. JmPana Jana Niewmirzyckie-

35go, iako też Urodz. JchmPanow Alexandra Mło-

36dulskiego [?] Jakuba Staszkiewicza Jana Kedryca [?] Urza-

37[…] Onoszka, Iwana Makarewicza, Sawki Grenia [?]

38Iwana Czyczaka [?], y Innych Aktorów iako to Andreia

39Ryżunia [?].

k. 381v

1Ryżunca y Chwedka Cetiuka [?] do Sądu naszego kupy y gro-

2mad nato wysadzonych do rozsądzenia Aktorow z Urodzonym

3Bazylim Duminskim, ratione roznych krzdzieży a osobli-

4wie podarcia y podpatrywania Pszczoł przeto Sąd nasz

5kupy Ludzi tak Szlachty iako y gromad zebrany wysłucha-

6wszy kontrowersyi Strony Powodowey, a iednostaynie

7wszyscy zgodziwszysię, rozsądzaiąc Strony Powodowe

8z Stroną, oczewiście przed nas Sąd stawioną, tudzież

9Urodzonym Bazylim Duminskim, Przysięgę Urodzonę [?]

10JmPanu Janowi Niewmirzyckiemu, nakazuie, a ponie-

11waż Urodz. JmPan Jan Niewmirzycki oczewiście przed

12nami Sądem nato wysadzonym Jurament w dowodze-

13niu Duminskiemu o podpatrzenie powtorne Pszczoł

14iego własnych wykonał, tedy Sąd nasz zgromadzony

15kupy naiedno zgodziwszysię, Urodz. Bazylego Dumin-

16skiego iako w tey Sprawie podeyrzanego wziąć y na

17dobrowolne Konfessata przyprowadzić Sentency-

18aie; a że vergente Sole do finalney decyzyi ta Spra-

19wa Kryminalna przyść niemoże, do Jutreyszego

20Dnia odkłada, na Dniu tedy dzisieyszym tudzież Dnia

21Drugiego Maj reassumowawszy Akt Sądu Swego

22tak że dobrowolne konfessata skazuie, a poniewaz

23na dobrowolnych konfessatach mało do Excessu

24Swego przyznałsię, postąpił y ferowaney Sen-

25tencyi y zgodney naiedno, iterum niechcąc y nie

26pragnąc dłużni molestyi, powtornie na dobrowolne

27Konfessata, wprowadzić nakazuie; a poniewaz y na

28powtornych konfessatach dobrowolnych iszcze

29Sufficienter nieprzyznałsię, tedy Sąd nasz kupy

30zgromadzonych Ludzi na Sąd wysadzonych na kor-

31poralnę konfessatę skazuie; a poniewaz tak

32na dobrowolnych, iako korporalnych konfessa-

33tach, tak do podpatrzenia Pszczoł Urodz. JmPa-

34na Niewmirzyckiego, iako też Urodz. JmPana Ale-

35xandra Mokulskiego [?] Iwana Makarewicza Gre-

36sia Sawdi [?] Iwana Hycaka [?] Andryia Ryżunca

37przyznałsię, tedy Sąd nasz tak Urodz. JchmPanow

38Szlachty, iako y Pospolstwa kupy Ludzi nato wy-

39sadzonych uznawszy Urodz. Bazylego Duminskiego

40[reklamant:] winnym

k. 382

1winnym Sentencyiię, ażeby Urodz. Bazyli Dumiński, od

2bywaiąc winy per prawne Statutem w Rozdziele Czter

3nastym, Artykule Siedmnastym y Piętnastym Gardłem

4karać opisane, Jednakże uwalniaiąc Sąd nasz od

5Śmiertelney kary nakazuie, ażeby Urodz. Dumiński

6Szkody wszystkie przez niego popełnione iakoto Urodz.

7JmPanu Niewmirzyckiemu za podpatrzone Szkody

8vice versa swoie dał, tudzież Urodz. JmPanu Alexan

9drowi Mocrz[?]skiemu Szkody za Szkody, innym

10zas iakoto Iwanowi Makarewiczowi, Hreśkowi Sawce

11Iwanowi Cydzakowi[?], Andreiowi Kydunowi[?] oświad-

12mnieniem potwierdzy z Substancyi Swoiey nadgro-

13dzić nakazuie, a proximine[?] [...] że iednak przekawszy[?]

14w rzeczy w Swoich excessach nieprzestanie Gardłem

15zadowiedzeniem powtornym, żeby powinnym[?] powie

16siwszy krob[?] y Zeziwo[?] na Szyi, trzy razy koło Ratu-

17sza oprowadzić przy Sądzie Mocą teraznieyszego

18Dekretu. U tego Dekretu kupnego[?] Podpisy rąk

19takowe. + Maxym Burmistrz. Jan Staszkiewicz[?]

20Maciey Moszkowski mpp. Kazimierz Ustawski[?]

21mp. Michał Bech. Andrzey Maciusza[?] mp. Jowchim

22Buhay +. Zacharko Martynczuk + Michał Kostiu

23czenko +. Stefan Nahorny +. Moysiy Kupny[?] +. Pro

24kop Haponczuk +. Chwedor Kiziło[?] +. Korniy Sołka[?]

25Łopiński[?] +. Iwan Duminka[?] +. Chwedor Uniat +.

26Ktory że to Dekret za podaniem y prozbą wyż mian-

27owaney Osoby podawaiącey a za moim Urzędowym

28przyięciem wszystek z podpisami od początku aż do końca Słowo

29w Słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

30Ziemskich Generału Woiewodztwa Kijowskiego iest in

31grossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

comparens pltr (personaliter) – stawający osobiście; per oblatam – przez oblatę; Vices Regens – wicereGENT; annuendo affectationi comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad acticandum – do wpisania do akt.

Correctum et Originale recepit – poprawiono, oryginał odebrał (Jan Niewmirzycki).

Odczyty imion rajców i stron owruckich w dużej części niepewne.

ratione – z powodu; vergente Sole – gdy słońce chyli się ku zachodowi; iterum – ponownie; sufficienter – dostatecznie; konfessata dobrowolne/korporalne – zeznania dobrowolne/na torturach; sąd kupny (kopny) – sąd gromadzki szlachty i pospólstwa.

vice versa – nawzajem; mpp./mp. – manu propria, własnoręcznie; „+” – znak krzyża przy podpisach niepiśmiennych.

Fragment końca dekretu (prawdopodobnie sądu miejskiego) skazującego Bazylego Dumińskiego za ekscesy; zamiana kary śmierci na wynagrodzenie szkód i kary hańbiące. Odczyt wielu nazwisk niepewny.

Streszczenie

10V 1742 Jan Niewmirzycki podał do oblaty dekret sądu kopnego (zebranego z szlachty i gromad) wpisany na ratuszu owruckim 1 V 1742 w sprawie jego i innych (m.in. Aleksandra Moczulskiego [?], Iwana Makarewicza, Andrzeja Ryżunca) przeciw Bazylemu Dumińskiemu o różne kradzieże, zwłaszcza podbieranie pszczół. Po przysiędze Niewmirzyckiego i po zeznaniach Dumińskiego, najpierw dobrowolnych, a potem na mękach, w których przyznał się do winy, sąd uznał go winnym i skazał według Statutu (rozdz. 14, art. 7 [?]).

Transkrypcja

k. 382

1Plenipotencya Wielm. Ichmw Panow Pawszów[?]

2Chorążych Żytomirskich Wiell. Ichmw Pa-

3nom Patronom do Spraw dana.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Drugiego.

5Miesiąca Maj Dziewiątego Dnia

k. 382v

1Act. Zezeriu Akt Ziemskich Woiewodztwa Kijowskie[go]

2Przedemną Jerzym z Gałek Gałeckim Vice Regentem y Admi-

3nistratorem pro tunc Akt Ziemskich Kijowskich, y Xięgami ni-

4nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Comparentes perso[naliter]

5Wielmożni JchMć Panowie Michał na Narodyczach y Kata-

6rzyna z Głoskowskich Pawszowie Chorążowie Żytomir[scy]

7Małż. et quidem Wiel. JeyMć Pani Chorążyna in Assistentia

8Wiel. JmPana Chorążego Żytomirskiego Małżonka Swego de iure

9debita, obdwie Społnie y iednostaynie, Zdrowi będąc na cia-

10łach y umysłach, odstąpiwszy Swey własney, należney Ziem-

11skiey Jurisdykcyi Prawa Fforum Powiatu y Woiewodztwa

12a pod teraźnieysze dobrowolne Zeznanie Swoie, quod ad Actum

13praesentem Attinet, całe się poddaiąc y wcielaiąc, iawnie

14Ustnie y dobrowolnie Zeznali. Jż JchMć Zeznawaiące

15maiąc rożne Sprawy Swoie z rożnemi JchMćmi w Sądach Grodz-

16kich Ziemskich Kijowskich y Wołyńskich, iakoteż y Głownym

17Trybunale Koronnym Lubel. tak z Aktoratu Swego iako y reatu

18iakiegokolwiek, agituiące y agitować się maiące, a niemogąc onych

19ob multas Legalitates Swoie Sami personaliter attentować, te-

20dy na Mieyscu y w Osobie Swoiey Za prawdziwych nieomyl-

21nych y umocowanych Swoich Plenipotentow Wiel. y Urodz.

22JchMciow Panow Jana Pawsza Chorążyca Żytomir[skiego] Syna Swego

23Specialiter ad Omnes et Singulas causas et quaevis Juri-

24dica negotia et actus omnes Juridicos, Adama Myszke [?]

25Cholewiewskiego [?], Michała Maiewskiego, Franciszka y Do-

26minika Aut aliorum Nominum Zengowskich [?] Wawrzynca

27Zagorskiego, Woyciecha Juhowskiego [?], Tomasza Lechnickiego

28Jozefa Wilickiego [?], Antoniego Dąbrowskiego, Jakuba Kory-

29cinskiego, Stefana Lewkowskiego [?], Daniela Wyhowskiego, Za-

30charyasza Kossowicza, Stefana y Jana Zawialikow [?] Mo-

31czulskich, Jerzego Gałeckiego, Jana Jurowskiego [?] Stefa-

32na y Jana Czapowskich [?] Stanisława y Antoniego Bohda-

33nowiczow, Jerzego Liplanskiego [?], Antoniego Durzanskiego [?]

34Antoniego Łagockiego, Szymona Choynackiego, y Jnny[ch]

35JchMciow ktorych by Ciż JchMć Plenipotentes na Mieyscu

36Swoie Substytuowali, upraszaią Stanowią, Ordynuią y

37zapisuią daiąc tymże JchMm Panom Plenipotentom y Jch Sub-

38stytutom, plenariam facultatem omnimodam absolutam-

39que potestatem we wszelakich gdzie Sprawach Swoich

40Stawać wzdawać kontrowertować, Decreta iuste lata

41akceptować

42[reklamant:] akceptować

k. 383

1akceptowac, à minori ad majus Subsellium apellowac, przysięgi

2Summy y Listy Dekretami przysądzone odbierac, z odebranych

3one Recognoscentium kwitowac, przysięgi słuchac na onę

4y Inquizycye zabierac, w kompromissa y komplanacye wdaw-

5ci Łokie wchodzic y we wszystkim podług Prawa Oyczystego postę-

6powac, a cokolwiek przez tychże JchmP. Plenipoten-

7tow lub Ich Substytutow Prawnie uczyniono y postano-

8wiono będzie, to wszystko Jchm. Recognoscentes pro

9rato firmo et grato przyięc deklaruią y Submittu-

10ią się. Zawieraiąc tey Plenipotencyi Robor et valilita-

11tem do Lat Trzech y Miesięcy Trzech consequenter po sob-

12ie idących. Ipsorum praesentis Recognitionis Sed quam

13Actis connotari prosili co y otrzymali. Michał Pawsza [?]

14mp. Katarzyna Pawszyna [?] Chorążyna Żytomir.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny częściowo zakryty/poprawiony; odczyt „20to” niepewny. Patroni – adwokaci sądowi.

Act. Zezeriu [?] – początek wiersza niepewny, prawdopodobnie końcówka formuły z poprzedniej strony (urząd/akta ziemskie kijowskie).

comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; in Assistentia … de iure debita – przy asystencji męża, prawem należnej; quod ad Actum praesentem attinet – co do niniejszego aktu; ob multas legalitates – z powodu licznych przeszkód prawnych; specialiter ad omnes et singulas causas et quaevis juridica negotia et actus omnes juridicos – szczególnie do wszystkich i poszczególnych spraw, wszelkich czynności i aktów prawnych; aut aliorum nominum – lub innych imion; plenariam facultatem omnimodam absolutamque potestatem – pełną możność i wszelką, nieograniczoną władzę; decreta iuste lata – dekrety słusznie wydane; z aktoratu i reatu – jako powód i jako pozwany.

Wpis to plenipotencja (zeznanie przed wicerejentem akt ziemskich kijowskich).

à minori ad majus Subsellium apellowac – apelować od niższego do wyższego sądu.

pro rato firmo et grato – za ważne, trwałe i miłe; robor et validitatem – moc i ważność; consequenter – kolejno; Actis connotari – zapisać w aktach.

Ipsorum praesentis Recognitionis … – formuła zakończenia zeznania, odczyt niepewny (rękopis zapewne: „Quorum praesentis Recognitionis…”).

Streszczenie

9V 1742 Michał Pawsza na Narodyczach i Katarzyna z Głoskowskich Pawszowie, chorążowie żytomierscy, ustanowili plenipotentów do swoich spraw w sądach grodzkich i ziemskich kijowskich i wołyńskich oraz w Trybunale Koronnym Lubelskim.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 383

1Oblata Dekretu Kupnego Między

2Urodzonemi JmPani Urbanowskiemi

3z iedney, Urodzonemi Dumińskiemi

4z drugiey Strony Stałego y Ferowanego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

6Miesiąca Maij Dziewiątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Jerzym z Pałed Pałeckim [?] Vicesgerentem y Na-

9miesnikiem [?] Grodzkim [?] Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami

10ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Comparens persona-

11liter Urodzony JmPan Dymitr Urbanowski ten Dek-

12ret Kupny między Łokie [?] spadaiącym y nieydy [?] Ceditym [?]

13Urodzonych Bazylim Urbanowskim Rodzicem Swoim z iedney

14Urodzonemi Dumińskiemi z Drugiey strony Stały y fero-

15wany z podpisamy Rąk JmPanow Przyiaciół dla wpi-

16sania do Xiąg Ninieyszych Ziemskich Woiew. Kijow. per ob-

17latam podał, Prosząc mnie Urzędu aby do Xiąg Ninieyszych

18przyięty y wpisany był. a tak Ja Urząd annuendo

19affectationi comparentis pomieniony Dekret do acticandum

20przymuiąc [?] czytałem który takiey iest w sobie ma. Działo się w

21Cudnowie [?] w Miescie Jego Krolewskiey Mosci Roku Tysiąc

22[reklamant:] Siedmset

k. 383v

1Siedmset Trzydziestego Trzeciego Miesiąca Oktobra [?]

2Dwudziestego Piątego Dnia, My niżey na Podpisach wyra-

3żeni na afektacyą Urodzonych JmściPanow Urbanowskich [?]

4Oyca y Synow zebrawszy się na mieysce wyż wyrażone w bes-

5ności wiele Ludzi wiary Godnych tak z miast cało y Mias-

6teczek y Wsiow rożnych dla swey potrzeby zebranych do

7Miasta Owrucza Jego Krolewskiey Mości Strone naprzod poz-

8waną to iest Urodzonych Eufrozynę matkę Bazylego Sy-

9na Dumińskich przez Ludzi dwoch akwirowaliśmy a ci [?]

10podług Prawa Naszego Kupnego stanęli do rozprawy praw-

11ney przed Sądem Naszym Ale Urodzeni Dumińscy znaiąc

12się znać być winnemi na termin nie stawali [?] y usprawiedliwić

13się nie chcieli przeto my Sąd przychilaiący się w tym do Prawa na-

14szego Kupnego całko y Statutow Wielkiego Xięstwa Litew-

15skiego do Słuchania Załoby Urodzonych JmściPanow Urba-

16nowskich przystąpiliśmy, ktorą wysłuchawszy y do kre [?] wy-

17nosząch [?] przystąpiliśmy, tak od samey strony iako y od Ludzi roz-

18rozumiawszy tak że od Ludzi Roz[?]

19nych na ten czas będących. Iż Urodzeni Dumińscy wyższey [?]

20rażeni naprzod Trzy za kop Siekła [?] nowym Sposobem na polu

21Własnym Urodzonych JmściPanow Urbanowskich zabrali

22gdzie ciż Urodzonemi JmściPanowie Urbanowscy w Liosy dwoch

23przyiaciol to iest Iwana Rydaka [?] y Hawryła na zaredkach [?]

24w Stodole Urodzonych JmściPanow Dumińskich poznali y do-

25wiedli siana kop [skreślone: …] dziesięć Pozłoty [?] Złodziey skim po-

26sobem podarli tak tym że Sposobem JmściPanow Urba-

27nowskim całko y Innym Ludziom w Sąsiedztwie będącym

28y inne krzywdy y o przez Krzywe [?] Złodziejskie podczynili

29a tak my Sąd na [skreślone: …] Dziedzictwo [?] tych że [skreślone: …] Dumińskich Uznaw-

30szy nakazujemy aby oddając [?] Jeśćiwy [?] nienależyty na przod

31się nakazuiem aby oddawaiąc [?] winny złodziey

32Bogu a potym Ludziom pod siwym [?] wiary godnym z Tedrey [?]

33się obrzydy [?] Winnych Pozłoty z nawiązką poddawali a w nie

34oddaniu tak że zapłacili, siano y zyto tak że aby poddawa-

35li z nawiązką albo w dwoy na sob zapłacily, a iżeli by się mieli sprze-

36ciwić się temu Dekretowi naszemu Kupnemu tedy my onych poz-

37wać znamy [?] Grabie [?] y zakieraż [?] tym że JmściPanow Urbanowskim

38nas my iakkolwiek wiary uwagi iako pisać nie umieiąc

39Rękoma naszemi Krzyżyki stawiemy dla wiadomości. Roku Mie-

40siąca y Dnia iako wyżey u tego Dekretu Kupnego podpisy

41Rąk naszych Joachim Waszkowski przy tym będący y na ten

42że Sąd zasiadaiący Ręky swoiey własney Krzyżyk stawi +

43Andrzey Burmistrz Miasta Jego Krolewskiey Mości Owrucza

44tak że na ten Sąd zasiadaiący Krzyżyk stawi Ręką swoią

45[reklamant:] własny

k. 384

1własną +. Iwan Harasczuk Mituchno Mieszczanin Jego Krol.

2Mosci Miasta Owrucka Zasiadaiący nie umieiący Pisać Ręką

3swą kładnie X. Chwedko Mituch Mieszczanin Jego Krolew

4skiey Mosci Miasta Owrucza Zasiadaiący Pisać nieumieiący

5Ręką swą własną kładnie X. Kuźma [?] […] Miesz

6czanin Jego Krolewskiey Mosci Owrucka Zasiadaiący

7Pisać nieumieiący Ręką swą własną kładnie X. Który że to Dek

8ret Kupny Zapodaniem y prośbą wyżmianowaney Oso:

9by podawaiącey, a Zaraz w Urzędowym przyięciem

10wszystkie z Porządku słowo w słowo, iako się

11w sobie ma, do Xiąg Ninieyszych Ziemskich Woiewod.

12Kijowsk. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Correctum cum originali, recepit idem offerens – skorygowano z oryginałem, odebrał tenże podający.

annuendo affectationi comparentis – przychylając się do żądania stawającego; per oblatam – przez oblatę; ad acticandum – do wpisania do akt; Vicesgerens – zastępca (regenta/urzędu).

Odczyt wielu miejsc niepewny; tekst jest oblatą dekretu sądu kopnego (polubownego, „kupnego”) w Owruczu z 25 X 1733 – rok dokumentu sprzed zakresu księgi (oblata).

Sąd kopny – sąd sąsiedzki/gromadzki rozpatrujący sprawy o szkody i kradzieże; Statut Wielkiego Xięstwa Litewskiego – Statut litewski obowiązujący na Ukrainie.

Koniec oblaty dekretu kupnego (sprzedaży) z podpisami mieszczan owruckich, niepiśmiennych, kładących krzyżyki.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9V 1742 Dymitr Urbanowski podał do oblaty dekret sądu kopnego z Cudnowa [?] z 25 X 1733 w sprawie Urbanowskich przeciw Dumińskim: Dumińscy zabrali z pola Urbanowskich trzy kopy zboża, które Urbanowscy rozpoznali przez dwóch świadków w stodole Dumińskich; sąd uznał Dumińskich winnymi kradzieży i nakazał zwrot zboża i siana z nawiązką.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 384

1Plenipotencya Urodzonych JchMciow Panow

2Załuskiewiczow [?] JchMciom Panom Patronom

3do Spraw Dana

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca May Dziewiątego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowsk.

7Przedemną Jerzym z Patek [?] Pateckim [?] Vices Regen

8tem y Namiesnikiem Pro tunc Akt Ziemskich Kijowsk.

9y Xięgami Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Com

10parentes personaliter Urodzeni JchMc Panowie

11Mikołay y Paweł Załuskiewiczowie swym y Urodzo:

12nych JchMc Panow Jana Stefana Daniela y Mi

13chała Zarockich [?] Załuskiewiczow Imieniem pro quorum

14rati habitione Cavent et se praesentibus inscribunt

15Zdrowy będąc na Ciałach y umysłach odstępiwszy

16swey właściwey na ten czas Ziemskiey Jurisdykcyi Krako:

17[…] Powiatu y Woiewodztwa a do tuteyszey się

18dobrowolnie Zeznaniu swoie quoad praesentem Spec

19tacle Actum całe się poddaiąc y wciągaiąc iawnie ustnie

20y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg Niniejszych

21Zeznali JchMc Zeznawaiące kiedy Spraw swo

22ie toczne zwolnimi JchMciami urzędnych Sądach

23[reklamant:] Grodzkich

k. 384v

1Grodzkich Ziemskich y Głownych Trybunału Lubel=

2=skiego

3Koronnego tak z Aktoratu swego, iako y reatu

4czyiego kolwiek Agituiące y Agitowaćsię maiące a nie

5mogąc Ony[?] Sami personaliter, ob multas legalitatis

6Suas attentować, tedy namieyscu y w osobach swoych

7Zaprawdziwych nieomylnych Plenipotentow y umoco

8wach swoich Wielm. y Urodz. Jchmć Panow Adama Mi=

9=chała Chołanowskiego[?], Ludwika Wirskiego[?], Iozefa Za

10leskiego, Piotra Nieckiego[?], Zacharyasza Kossowicza[?]

11Woyciecha Lutkowskiego[?], Atanazego[?] y Iana Tawralichow[?]

12Modrzewskich[?] Daniela D[…]kowskiego, Bazylego

13Synchaiewskiego[?], Iozefa Zaleskiego, Iana Kurow=

14=skiego, Antoniego Lasockiego, Marcyna Zagurskiego

15Iana Niewmirzyckiego, Jerzego Pateckiego[?], Iana Korzeni=

16=ec[?] Iana Białockiego y Jnnych Jchmciow ktorych kol=

17=ciek Jchmć Plenipotentes namieysca swoie substitowa

18li uprasza[?] Panowie ordynuią y Zapisuią daiąc

19Jchmciow Plenariam facultatem omni modo ab solu=

20=tamq[ue] potestatem we wszelakich Generaliter Sprawach

21Swoich stawać wdawać, kontrowertowac Dekreta

22Sukcesorum[?] Akceptowac a minori ad maius Subselium

23apellowac, Grzywni Summy y Sukcesy Dekretami przy=

24=sądzone odbierac Zadebranych Kwituie[?] recognoscen=

25=tium kwitowac przysięg słuchać na onesię[?] ymować[?]

26Zakierac w Kompromissa y Komplanacie[?] w przyiaciel=

27=skie wchodzić y wszystko podług Prawa pospo=

28=litego postempowac aco kolwiek przeze tych Jchmć

29Panow Plenipotentow lub Jch Substitutow praw=

30=nie uczyniono y postanowiono będzie to wszystko

31Jchmć Recognoscentes pro rato firmo et grato przyięc

32deklaruią y Submituią się zawieraiąc tey Plenipotencyi

33robur et validitatem do Lat Trzech y Miesięcy Trzech

34Consequenter po sobie idących vigore praesentis recognitionis

35Ludz[?] quam Actis Wpisac kazali y otrzymali + Mikołay Za=

36=leski[?] + Paweł Zaleski[?] Crux

37[podpis:] Menży[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – wiceregent kancelarii; pro tunc – na ten czas.

pro quorum rati habitione cavent et se praesentibus inscribunt – za których zatwierdzenie ręczą i niniejszym się zapisują; quoad praesentem actum – co do niniejszej czynności.

Ob multas legalitatis suas – z powodu licznych swoich prawnych przeszkód; plenariam facultatem omni modo absolutamque potestatem – pełne upoważnienie i nieograniczoną władzę pod każdym względem; a minori ad maius subsellium apellować – odwoływać się od sądu niższego do wyższego; recognoscentes pro rato firmo et grato – zeznający uznają za ważne, mocne i przyjęte; robur et validitatem – moc i ważność; vigore praesentis recognitionis – mocą niniejszego zeznania; Crux – znak krzyża zamiast podpisu (niepiśmienni).

Plenipotencja (urwany fragment końcowy); wiele nazwisk plenipotentów odczytanych niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9V 1742 Mikołaj i Paweł Zalescy [w tytule „Załuskiewiczowie” [?]] ustanowili plenipotentów do swoich spraw; jako niepiśmienni podpisali krzyżykami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 385

1Mensis Augustus Dies 23tia

2Possessya w Dobra Miasto Kotelnie cum

3attinentijs Iaśnie Wiel. JmPanu Try-

4polskiemu Podkom. Kijow. Iure Obliga-

5torio Służąca.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

7Miesiąca Augusta, Dwudziestego Trzeciego Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

9Ierzym z Gałeckich Vices Regentem y Namiestnikiem

10pro tunc Ziem. Subdelegatem Przysięgłym Grodzkim Wo-

11iewodz. Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanow-

12szy osobiście Woźny Generał Woiewodz. Kijow. y innych

13Opatrzny Szymon Czarnacki [?], w Na prawdziwey wier-

14ney y Skuteczney Relacyi Swoiey dla Zapisania do

15Xiąg ninieyszych iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał

16Z on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzies-

17tego Wtorego Die Vigesima Tertia Augusti, na Affek-

18tacyą y Prawną Requizycyą, Iaśnie Wiel. JmPana

19Antoniego na Trypolu y Rakowczyznie [?] Trypolskiego

20Podkomorzego Kijow. Wyszgrodz. [?] Trechtemirow. [?] Kaler-

21lickiego [?] Starosty maiąc przy sobie Stronę Szlachty

22Urodz. IchMciPanow Eustachiego Kaminskiego [?] Kon-

23stantego Buszynskiego [?] eo maioris ac evidentioris

24Testimonij gratia sibi adhibitos był w dobrach Mie-

25scie Kotelni Stanyu [?] y Wsyu [?] Wichanowce [?] y Woli-

26cy cum attinentijs gdzie będzie vigore Zapisu Zastaw-

27nego od Iaśnie Oświeconego Xiążęcia JmCi Iozefa Lu-

28[reklamant:] bomirskiego

k. 385v

1bomirskiego Woiewodzica Sandomirskiego Marszałka Prze-

2świetnego Trybunału Koronnego Lubelskiego in rem et Personam

3Jaśnie Wiel. Jego Mci Pana Antoniego na Trypolu y Ra-

4kowszczyźnie Trypolskiego Podkomorzego Kijowskiego Pułkowni-

5ka Woysk Jego Królewskiey Mości y Rzeczy Pospolitey

6w Zastawną Spokoyną realną podał postąpił y uwiązał

7Possessyą ze wszystkiemi tych Dóbr przynależytościami

8Polami Gruntami Łąkami Ogrodami Borami Lasami

9Czynszami Mytami Intratami Dochodami Łowy Bobro-

10wemi Biciem Zwierza wszelakiego Stawami Stawisz-

11czami, Opustami, postugami [?] y ze wszystkiemi in Gene-

12re et Specie podług Kontraktu spisanego Wszystkiemi

13Powinnościami, Wolen tedy iuż iest Wiel. JmPan

14Podkomorzy Kijowski Dobrami wyżey wyrażonemi szafować

15dyspunować komu chcieć Prawem Swoim ustąpić, a

16tak on Woźny przy Spokoyney Zostawiwszy Possessyi tę

17Stronę Szlachtą przy Sobie będącą Oswiadczywszy y

18z tamtąd ad acta przybywszy prawdziwą przedemną Urzę-

19dem Possessyi wzięciu [?] y Zeznał Relacyą prosząc iey przy-

20ięcie do akt co y otrzymał + Woźny ut Supra Scribendi ig-

21narus [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

cum attinentijs – z przynależnościami; Iure Obligatorio – prawem zastawnym; Mensis Augustus Dies 23tia – miesiąc sierpień, dzień 23.

pro tunc – wówczas; eo maioris ac evidentioris Testimonij gratia sibi adhibitos – dla większego i oczywistszego świadectwa przybranych; Die Vigesima Tertia Augusti – dnia 23 sierpnia; vigore – mocą.

Kotelnia – dziś Kotelnia k. Andruszówki (obw. żytomierski); Trypolski Antoni – podkomorzy kijowski.

in rem et Personam – na rzecz i osobę; in Genere et Specie – w ogóle i w szczególności; ad acta – do akt; ut Supra Scribendi ignarus – jak wyżej, nie umiejący pisać (znak krzyża zamiast podpisu woźnego).

Relacja woźnego o podaniu w zastawną posesję dóbr; początek na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23VIII 1742 woźny Szymon Czarnacki [?] zeznał, że tego dnia na żądanie Antoniego Trypolskiego na Trypolu i Rakowszczyźnie, podkomorzego kijowskiego, pułkownika wojsk koronnych, w obecności szlachty Eustachego Kamińskiego [?] i Konstantego Buszyńskiego [?], wwiązał go w zastawne posiadanie miasta Kotelnia oraz wsi Wichanówka [?] i Wolica z przyległościami, na mocy zapisu zastawnego Józefa Lubomirskiego, wojewodzica sandomierskiego, marszałka Trybunału Koronnego Lubelskiego.

Transkrypcja

k. 385v

1Oblata Przywileju od Nayiaśnieyszego Króla

2Jego Mci Augusta Trzeciego Wiel. Jego Mci

3Panu Rybińskiemu na Cześnikowstwo Kijowskie

4danego y konferowanego.

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Wtórego

6Miesiąca Augusti, Dwudziestego Piątego Dnia,

7Na Urzędzie Xięgach Ziemskich Kijowskich Przedemną Je-

8rzym z Załęża Załęskim [?] Vices Regentem y Xięgami aktami

9Kijowskiemi y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi

10Comparens

k. 386

1Comparens pltr Urod. JmPan Jan Durzanski[?], Nomine

2et ex Speciali Commisso Urod. JmPana Łukasza z Ryty:

3na Rytinskiego Czesnika Kijow. Ten Przywiley od Nay:

4iasnieyszego Krola JgoMci Augusta Trzeciego na Czesnikow:

5stwo Kijow. Urod. JMci Panu Rytinskiemu z podpisem

6ręki Jego Krol. Mci przy pieczęci Koronney Mnieyszey y pod

7pisami ręki JaśnieWielm. Kanclerza y Sekretarza

8Jego Krolewskiey Mosci Koronnych dany y konferowany

9per Oblatam podał: prosząc mnie Urzędu aby

10do Xiąg ninieyszych przyięty y wpisany był. a tak

11Ja Urząd ad acticandum przyimuiąc czytam który

12y tak się w Sobie ma: Augustus Tertius Dei gra:

13tia Rex Poloniae Magnus Dux Lithuaniae Russiae

14Prussiae Masoviae Samogitiae Kijoviae Volhiniae Podo:

15liae Podlachiae Livoniae Smolen. Severiae Czerniechoviae

16eque nec non haereditarius Dux Saxoniae Princeps

17et Elector. Significamus praesentibus Literis Nostris

18quorum interest Universis et singulis quia Nos habito

19respectu Meritorum Generosi Lucae Rytinski Nobis

20et Reipublicae praestitorum faciendumque[?] esse duximus

21ut Ipsi Pincernatum Palatus Kijoviae post ascensum

22ad Succamerariatum Luceoriensem Generosi Mi:

23chaelis Olszanski Vacantem et ad dispositionem

24Nostram Regiam devolutum daremus et Confer:

25remus Uti quidem praesentibus Literis Nostris

26cum Omnibus Juribus Praerogativis Immuni:

27tatibus Munijs et Obventionibus de Lege vel

28Antiqua Praxi ad id Officium spectantibus ad ex:

29trema vitae Suae tempora vel actioni alicuius Dig:

30nitatis sive Officij assecutionem tenendum haben:

31[reklamant:] dum

k. 386v

1dum et obeundum damus et Conferimus quod omnibus

2quorum interest praesertim verò Magnificis Generosis Dig:

3nitarijs Officialibus universaeque Nobilitati Palatinatus

4Kijoviae Notum esse volentes Mandamus ut eundem

5Generosum Lucam Rybinski ab hinc pro verò Legiti:

6mo et actuali Pincerna Palatinatus Kijoviae habe:

7ant Nominent et agnoscant Eique de Loco Juribus

8Praerogativis Immunitatibus [?] [… ]manijs [?] et obventio:

9nibus de Lege vel Antiqua Praxi ad Officium hocce

10pertinentibus ipsi respondeant et ab alijs responderi

11curent pro gratia Nostra in quorum fidem Praesentes

12manu Nostra Subscriptas Sigillo Regni Communi:

13ri Jussimus Datum Wschovae die XX Mensis

14Maij Anno Dñi Millesimo Septingentesimo Quadra:

15gesimo Secundo. Regni verò Nostri IX Anno u tego

16Przywileiu podpis ręki JKMci Pana Naszego Miłościwego przy pieczęci

17Koronney temi słowy Augustus Rex. Z drugiey stro:

18ny Pieczęci Luty [?] tu tę ga temi słowy Pincernatus Pala:

19tinatus Kijoviae post Assensum [?] ad Succamerariatum

20Luceoriensem Dñi Michaelis Olszanski Vacans

21Generoso Rybinski Confertur. Podpis ręki Sekretar:

22skiey tenore tali Joannes Wolski Subdapifer Distric:

23tus Checinensis Sacrae Regiae Mtis Sigilli Regni Se:

24cretarius. Na zatyłku pieczęci kanclerskiey podpis

25temi słowy pro Cancellariatu Illustris et excellentis:

26simi Domini Joannis à Małachowice Małachowski

27pro Cancellarij Regni Oposznensis [?] et Ostrzeszovensis [?]

28Capitanei Sigillatum. który zatym Przywiley za podaniem

29y prośbą wyż mianowaney osoby podawaiącey a za przy-

30[reklamant:] ięciem [?] do Xiąg

k. 387

1Urzędowego przyięcia wszystek z początku aż do końca

2słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

3iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regens – zastępca regenta; Comparens – stawający; „Wtórego” = drugiego (1742).

Comparens pltr (personaliter) – stawający osobiście; Nomine et ex Speciali Commisso – w imieniu i ze specjalnego zlecenia; per Oblatam – do oblaty; ad acticandum – do wpisania do akt.

Tekst łaciński: „August III z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski … oraz dziedziczny książę saski i elektor. Oznajmiamy niniejszym listem … że My, mając wzgląd na zasługi urodzonego Łukasza Rytińskiego, Nam i Rzeczypospolitej oddane, postanowiliśmy dać mu i nadać cześnikostwo województwa kijowskiego, wakujące po awansie urodzonego Michała Olszańskiego na podkomorstwo łuckie i przypadłe do Naszego królewskiego rozdania, jak niniejszym listem nadajemy, ze wszystkimi prawami, prerogatywami, immunitetami, powinnościami i dochodami z prawa lub dawnego zwyczaju do tego urzędu należącymi, do końca życia albo do osiągnięcia innej godności lub urzędu, do trzymania i posiadania…”

Pincernatus – cześnikostwo; Succamerariatus Luceoriensis – podkomorstwo łuckie.

Fragment łacińskiego przywileju króla Augusta III nadającego Łukaszowi Rybińskiemu urząd cześnika kijowskiego (po awansie Michała Olszańskiego na podkomorstwo łuckie); przywilej dany we Wschowie 20 V 1742, w 9. roku panowania.

Tłumaczenie skrót.: „nadajemy… oznajmiając wszystkim, zwłaszcza dygnitarzom, urzędnikom i całej szlachcie województwa kijowskiego, nakazujemy, by tegoż Łukasza Rybińskiego odtąd za prawowitego cześnika kijowskiego mieli, nazywali i uznawali, z miejsca, prawami, przywilejami, wolnościami i dochodami przynależnymi urzędowi… na co rękę naszą podpisaliśmy i pieczęć koronną przyłożyć kazaliśmy”.

Pincerna – cześnik; Subdapifer – podstoli; Succamerariatus – podkomorstwo; pro Cancellarius – podkanclerzy. Jan Małachowski, podkanclerzy koronny, starosta opoczyński [?] i ostrzeszowski [?]. Jan Wolski, podstoli chęciński, sekretarz pieczęci koronnej.

Koniec wpisu z poprzedniej strony – formuła ingrossacji.

Streszczenie

25VIII 1742 Jan Durzański [?], z polecenia Łukasza z Rytyna Rytyńskiego [w tytule: Rybińskiego], podał do oblaty przywilej króla Augusta III nadający mu w uznaniu zasług urząd cześnika kijowskiego, z podpisem króla, pod mniejszą pieczęcią koronną i z podpisem kanclerza.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 387

1Oblata Kontraktu od Wiel. Byliny Stol-

2nika Urskiego. Urod. JchMciPanow Rzeczyckich

3Małż. na Zastaw pewney Siedliska danego

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Augusta, Dwudziestego Piątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Kijow. Przedemną

7Jerzym Antonim z Załesk Załeskim [?] Vices Regentem

8y Xiąg Ziemskich Subdelegatem przysięgłym Grodzkim

9Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

10Kijowskiemi Comparens personaliter Urod. JegoMość

11Pan Karol Dunajewski [?] Ten Kontrakt Zastawny

12od Wiel. Byliny Stolnika Urskiego Urod. Benedyk-

13towi y Rozalij z Woiewodków [?] Rzeczyckim Małż. na

14pewne Siedlisko dany y służący z podpisem ręki tak

15Wiel. Byliny iako y JchMciPanow Rzeczyckich

16Andrzeia [?] y JchMciPanow Przyiaciół ratione intro

17Contentorum dany y służący per oblatam podał, pro-

18sząc mnie Urzędu aby do Xiąg ninieyszych przyięty y

19wpisany był. Ktory Ja Urząd ad Acta mea przyimuię

20pomieniony Kontrakt czytałem ktory tak się w sobie

21ma. Między Wiel. JegoMością Panem Mau-

22[reklamant:] ...ciem

k. 387v

1ów na Filipowiczach Bystra [?] Stolnikiem Wiskim [?]

2z iedney a Urodzonemi Ich Mościami Pany Benedyk-

3tem y Rozalią z Woiewodków [?] Rzeczyckiemi [?] Mał-

4żonkami z drugiey strony Stanął pewny Kon-

5trakt Zastawny pod niżey opisanemi kondy-

6cyami w ten sposob y Iż Wielm. Jego Mość Pan

7Bystra [?] Stolnik Wiski maiąc swoie dobra dzie-

8dziczne nikomu żadnym długiem nie obciążo-

9ne to iest Siedlisko Nowo Nazwane Borszczow-

10ka [?] Filipowskie puste Ludźmi nie osiadłe do

11ktorego Siedliska należą Uroczyska puste nazywa-

12ne Lewin y Korotczyzna [?] tęż pomienione Siedlisko

13Borszczowke Filipowskie z wyż wyrażonemi Uro-

14czyskami Lewin y Korotczyzną puszcza w possess-

15sya Zastawną dziesiętnią [?] Urodz. Ich Mść Panow

16Rzeczyckim [?] Małż. za Summę Pewną Pieniędzy

17Osimset Złł. Polsk. Monetą w Czerwonych Złł. w

18każdy Czerwony Złoty rachuiąc po Złotych Polskich

19Osiemnaście z ktorego oddania y zupełnego

20wyliczenia pomienioney Summy Osimset

21Złł. Polsk. Wielm. Jego Mć Pan Stolnik Wiski tych

22że Ich Mść Panow Rzeczyckich Małż. in vigo-

23re Contractu [?] hunc […] ktorym to possessya tey że

24pomienionego Siedliska non ab Actu praesenti przy-

25[reklamant:] nana

k. 388

1nosić ale od Terminu Swiętego Jana Krzciciela Swięta

2Rzymskiego w Roku Teraznieyszym Tysiąc Siedmset

3Czterdziestym Pierwszym a kończyć się ma o takowym że

4Czasie y Terminie w Roku da Bog przyszłym Tysiąc Siedm

5set Czterdziestym Szostym, a po wyściu Pięcioletniey

6Possessyi iż ta Possessya pomienionego Siedliska nie wyj-

7ścio letnia ale w Trzeletnią Possessyą wpadać ma a po

8tym a Triennio ad Triennium po sobie Consequen-

9ter trwać ma y powinna będzie poty poki nie wypłacona będzie

10suma pomieniona przez Wielm. JmPana Stolnika Wiskiego JW

11JchMościom Panom Rzeczyckim Małżonkom do ktorego to Siedliska

12zwanego Brzozowka Dilli pod ktorym JmPan Stol-

13nik Wiski praesenti Contractu naznacza na Uroczy-

14sku Obaglisku [?] na Kopię dziesiąc takze na drugim Miey-

15scu nazwanym nad Rzeczką Bystrzycą także na kopię dziesięć

16na Siano zas Mieyscach w których to Uroczyskach Okrzeszka [?] y Lesia [?]

17y po całey Dąbrowie należącey do całey Cyrkumferencyi Siążecki [?] do

18Pomienionego Siedliska co wszystko nalezie przyszło y pozwala, które to

19Siedlisko Brzozowka Dilli powska [?] nazwane Wielm. JmPan Stolnik

20JchMościom Panom Rzeczyckim Małż. ex Nunc praesenti Contractu wypu-

21szczoney Possessyi ze Wszystkiemi Cyrkumferencyami

22Rzekami Rzeczkami Polami Lasami y ich Pożytkami in ge-

23nere et Specie Wszystkiemi przynależytościami oraz przez

24Woznego y Szlachtę na to Sobie przyproszonych każdego

25Czasu dopuszcza y pozwala a Sam Zadnego Wstępu y przys-

26tępu do pomienionego Siedliska Wielm. JmPan Stolnik

27Sam przez się ani przez Subordynowane osoby mieć nie powi-

28nien będzie, Placet etiam Sobie Wielm. JmPan Stolnik Ze Wielm. JW

29JchMość Panowie Rzeczyccy Małż. na Reparacyą w którą na Budynki Dwor-

30ne y Przybudynki Folwarkowe Stodoły Chlewie Obory Browa-

31ru Wystawienie Ludzi osadzenie y ich Zakłady Rolą wzwykłe

32[reklamant:] Tyle [?]

k. 388v

1to wszystko erygowali powinien będzie JmPan Stolnik przy ewinkcyi […]

2mieniu tych dobr. Za dość tym Zapisom Grodowym czyli przyjacielskiego

3gruntu y Zapłacie, tenże Ichmć JmPanowie Rzeczycy Mało zaś przed

4terminem wyżej pomienionym dwanaście Niedzielami JmP Bystrzyna powinien […]

5dni przez Woźnego y Szlachtę Officio Ichm Panow Rzeczyckich obwieszczo-

6no oznaymować, a po tym […] dwanaście Niedziel […] dwa-

7naście Mil z posessyi […] podanych tegoż Siedliska Barszczow-

8ki Dziperskiey […] powinna będzie z osobie obiedwu […]

9Ziemi ustąpić mają y powinni będą pod Zakładem drugiey takiey

10większe Summy […] Złł Polsk y Szkodami […] przy […]

11ji lileyney Oznaymowaniu, oco in Casu Contraventionis pomie-

12nionemu kontraktowi termin generale et terminum peremptorium

13[…] in Omni Judicio et Officio […] Omnibus quod quo

14dunt in […] beneficyis do odpowiadania Obligując […]

15Zabespieczenie […] […] y […] in Super […]

16tych Ichm Panowie Rzeczycy Matyaszkowie Z

17[…] Jego JmPan Stolnik powinien będzie ten kontrakt in Spa-

18cio Quatuor Septimanarum ab Actu praesenti […] personali-

19ter w Grodzie Kijow. czyli Żytomir. in […] plenipotentiaris

20[…] y aktami Autentice […] Ziemiańskiey

21[…] przy upraszaniu Ichm Panow […] do

22podpisu tego kontraktu podpisuię […] Dnia pomienionego

23Dnia Dwudziestego Marca Roku Tysiąc Siedmset […] Czterdzie-

24stego Pierwszego u tego kontraktu podpis y […] tenor […]

25[…] Bystrzyna Stolnik […] + przy […] prze-

26szone od Jego JmPana Benedykta Rzeczyckiego na […]

27prośbę przyznać podpisuię Stanisław Zakrzewski […]

28Rzeczyca […] y oczewiście prośbę od Ichm Mciow

29Panstwa Obojey Strony do podpisu tego kontraktu przy[…]

30[…] podpisuię […] Batyski […] Prosto-

31ny […] y oczewiście od Ichm Mciow Panstwa Obojey Stro-

32ny do podpisu tego kontraktu przyznaię podpisuię Józef Odro-

33[…] Mikulewicz. Który to kontrakt […] y […]

34[…] wszystko z […] aż do końca do Xiąg Ninieyszych iest wpisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Corectum et Originale recepit – poprawione, a oryginał odebrał (notka na lewym marginesie, pionowo).

Vices Regens – zastępca regenta; ratione intro contentorum – z racji rzeczy w nim zawartych; per oblatam – do oblaty; ad Acta mea – do akt moich.

Urski [?] – może Owrucki; odczyt niepewny. Rok czytany jako 1742 (Czterdziestego Wtorego).

in vigore Contractu – na mocy kontraktu; non ab Actu praesenti – nie od chwili obecnej. Odczyt nazwisk i nazw (Bystra, Rzeczyccy, Borszczówka, Korotczyzna) niepewny.

a Triennio ad Triennium – od trzylecia do trzylecia; consequenter – w następstwie; praesenti Contractu – niniejszym kontraktem; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; ex nunc – od teraz; placet – podoba się, zgadza się.

Fragment kontraktu zastawnego (possessyi) na siedlisko Brzozówka od lat 1741 do 1746.

in Casu Contraventionis – w razie naruszenia (umowy); terminum peremptorium – termin zawity; in Omni Judicio et Officio – w każdym sądzie i urzędzie; in Spacio Quatuor Septimanarum ab Actu praesenti – w ciągu czterech tygodni od niniejszego aktu.

kontrakt datowany 20 III 1741.

Foliacja w lewym górnym rogu słabo czytelna (388/386?).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

25VIII 1742 [?] Karol Dunajewski podał do oblaty kontrakt zastawny Macieja Byliny, stolnika wiskiego, z Benedyktem i Zofią Rzeczyckimi, małżonkami: oddał im w zastaw swoje dziedziczne, nieobciążone, puste (nieosiadłe) siedlisko Borszczówka [?] / Borsukówka [?] Filipowska z uroczyskami Lewin i Korotczyzna [?] (zob. nr 8).

Transkrypcja

k. 389

1Mensis September

2Die 6ta

3Oblata Uniwersału od Jaśnie Oświeconego Xiążęcia

4JmśćPana Lubomirskiego Woiewodzica San-

5domierskiego Marszałka Trybunału Koronnego

6Lubelskiego JmPanom Komisarzom

7danego.

8Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

9Miesiąca Septembra Szostego dnia.

10W Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w pierwszy Po-

11niedziałek po Swiętym Bartłomieju Sądzić zaczę-

12te Przedemną Janem Zawialiczem [?] na Mokrulsku [?]

13Mokrulskim [?] Komornikiem Ziemskim Kijowskim y Xięga-

14mi ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi Comparens perso-

15naliter Urodzony JmPan Jerzy Gałecki [?] ten Uniwersał

16od JO. Xiążęcia Jegomości Józefa na Wiśniczu

17y Jarosławiu Lubomirskiego Woiewodzica Sandomierskiego

18Marszałka Przeswietnego Trybunału Koronnego

19Lubelskiego JchMciPanom Komisarzom Guber-

20natorom swoim na rzecz w nim że wyrażoną z

21podpisem ręki Swey własney przy pieczęci przyciśnio-

22ney ratione mitto Contentorum dany per Oblatam

23podał; prosząc mnie Urzędu aby do Xiąg ninieyszych

24przyięty y wpisany był; a tak Ja Urząd annuendo

25affectationi Comparentis pomieniony Uniwersał

26ad acticandum przyimuiąc czytałem który y takeście

27w Sobie ma: Józef na Wiśniczu Jarosławiu Xiążę

28na Krasnymgrodzie Dunaygrodzie Raykowie [?] Hor[…]

29Xiążę Lubomirski Woiewodzic Sandomierski

30[reklamant:] Marszałek

k. 389v

1Marszałek Marszałek Przeswietnego Trybunału Ko:

2ronnego. Dziedziczny Xięstwa Rażyńskiego Pan: Wsze-

3wobec y każdemu z osobna osobliwie JchMciow Pa-

4now Possessorow w Dobrach Moich Zostaiących quibus[?]vis

5Juribus gaudentibus, do Włości Kluczа Panotockiego[?]

6Rażyńskiego [nad wierszem: Kitelanskiego[?]] należących Moich Dzie-

7dzicznych wiadomo czyniąc y tym Moim Lis-

8tem Zaleconе[?] aby JchMosc Panowie Possessorowie

9obserwuiąc inwentarz podany Sobie ktory do kontrak-

10tu in toto referowac się powinien y wedle tego poda-

11nia Dobr w Possessyą et circa antiquum Usum

12więcey Sobie non sumant zabraniac y uzur[?]pa-

13cią się w Cyrkumferencyach ponieważ tych Dobr

14ani zażywac maią Gruntow Lasow y Inych Poży-

15tkow tranie Dziesięcin Pszczelnych[?] od Tych danych

16Czynszow in genere et specie wszystkich powin-

17ności tylko tak cum quo Usu et fructu są Dobra

18podane w Possessyą et circa primam apprehensio-

19nem Bonorum w iakowych były zwyczaiach Pozy-

20tkow, tudziesz Gruntow Cyrkumferencyach y grani-

21cach Przynależytosciach Młynach, Stawach Dwo-

22takowych[?] że y w teraźnieyszym Czasie konserwowa-

23ne bydz powinny, wreszcie zas ktoren z JchMosciow

24Panow Possessorow ultro chciał praesumere czynic

25inkonwiniencye[?] y krzywdy, nie uważaiąc Na-

26dani Sobie Dobr. ale temere miał postępować Ze:

27ż recommendatur JchMosciom Panom Kommissarzom

28Gubernatorom aby nad Inwentarz y kontrakt Zaięty[?]

29ny nie pozwalali y nie dopuszczali co Seni[?] Subskry-

30bur. Datt Die Vigesima[?] Julij Anno Millesimo Sep-

31tingentesimo Quadragesimo Secundo w Lublinie ui:

32[reklamant:] tego

k. 390

1tego Uniwersału podpis ręki temi słowy Josef

2Lubomirski: Marszałek Trybunału Koronnego Lubel.

3Woiewodzic Sandomirski mp. który że to Uniwer:

4sał zapodanie y prośbę wyż mianowaney osoby

5oraz Moim Urzędowym przyięciem Wszystek z Początku

6aż do końca słowo w słowo iak się w sobie ma

7do Xiąg Niniejszych iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawając osobiście; ratione mitto contentorum – z racji rzeczy w nim zawartych [odczyt niepewny]; per Oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad acticandum – do wpisania do akt.

Józef Lubomirski (ok. 1704–1755), wojewodzic sandomierski, marszałek Trybunału Koronnego w Lublinie 1742; Wiśnicz – Nowy Wiśnicz, Jarosław – miasto nad Sanem.

Komornik ziemski – zastępca podkomorzego, tu prowadzący księgi na rokach.

Fragment uniwersału (listu) Marszałka Trybunału Koronnego, dziedzica księstwa „Rażyńskiego” do posesorów jego dóbr; tekst trudny, wiele odczytów niepewnych.

quibusvis Juribus gaudentibus – korzystającym z jakichkolwiek praw; circa antiquum Usum – przy dawnym zwyczaju; non sumant – niech nie biorą; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; cum quo Usu et fructu – z jakim użytkowaniem i pożytkiem; circa primam apprehensionem Bonorum – przy pierwszym objęciu dóbr; ultro praesumere – ośmielić się samowolnie; temere – zuchwale; recommendatur – poleca się; Datum Die Vigesima Julij Anno 1742 – dan dnia 20 lipca 1742.

mp. – manu propria, ręką własną.

Trybunał Koronny Lubelski – najwyższy sąd apelacyjny dla Małopolski; Lubomirski Józef – marszałek trybunału, wojewodzic sandomierski.

Streszczenie

6IX 1742 Jerzy Gałecki [?] podał do oblaty uniwersał Józefa Lubomirskiego, wojewodzica sandomierskiego, marszałka Trybunału Koronnego, dziedzica księstwa rożyńskiego, do jego komisarzy i gubernatorów oraz posesorów jego dóbr w kluczu rożyńskim [i kotelańskim ?]: posesorzy mają trzymać się podanych im inwentarzy i dawnego zwyczaju, nie przywłaszczać gruntów, lasów ani innych pożytków poza granicami swoich dzierżaw, ani nie pobierać dziesięcin pszczelnych, czynszów i powinności ponad to, co im przysługuje.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 390

1Roboracya Intercyzy Ślubney Przez

2Wielm. JegoMci Pana Potockiego Pisarza

3Ziem. Kijow. między Ichm. Wielm. Jelin[?]

4ew[?] Panstwo Chorążych Żytt. słuzący zeznana

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembra Szóstego Dnia

7Na Rokach Sądowe Ziemskie Kijow. w Pierwszy Po

8niedziałek po Swiętym Bartłomieiu Sądzie się Zaczy:

9nayących, Przedemną Janem Zawisza[?] Lierem[?] na Morawicy[?] Mo:

10ciulskim[?] Komornikiem[?] Ziem. Kijow. y Xięgami Niniey:

11szemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Comparens personaliter

12Wielm. Josef Antoni z Potoka Potocki Pisarz

13Ziemski Kijowski Chorąży Znaku Pancernego

14Jaśnie Wielm. JegoMci Pana Potockiego Kasztellana

15Kijow. zdrowy będąc na ciele y Umyśle, Swey Włas:

16ney należney Ziemskiey Jurysdykcyi ad Stawien:

17ność[?] apud tera[?] niniejszeiusque ad actum praesentem należy

18się, dobrowolne Zeznanie Całe się poddaiąc y in hoc po

19mięć [?] iawno wiadomo Zeznał: Iż JegoMość Zezna

20iący, Kontrakt Ślubny alias Intercyzę Zmowny

21Między Wielm. JegoMPanem Michałem na Dzwonkimi[?]

22Panstwem Chorążym Żytt. Zieduey[?] a Oby Zeznawaią

23[reklamant:] […]

k. 390v

1go z drugiey strony, Roku Tysiąc Siedmset Czterdzies-

2tego Pierwszego Dnia [?] Mca Februarij w Warszawie [?]

3stały umówione y ręką ma takie strona [?] cało y przy-

4iaci [?] natenczas wszystkich podpisane, y Zakładem Pięt-

5nastu Tysięcy Złł Polsk. korroborowana, a potym w Roku

6Tysiąc Siedmsetnym Czterdziestym Pierwszym

7Dnie Vigesima Maij do Xiąg Ziem. Kijow. per Obla-

8tam podana, in Omnibus Punctis Clausulis Ligamentis

9[?] et Conditionibus pod Zakładem Piętnastu

10Tysięcy Złł Polsk. ninieyszym aktem [?] utwierdza y swe

11wszystkie pomieniony Kontrakt Ablatory Zakład [?]

12et Mesum [?] Mieć chce, et hoc sua personali Compari-

13tione Zeznania do którego ręką własną podpisał,

14y aktis connotari prosit, a y otrzymał Józef An-

15toni Mościcki [?] Pisarz Ziem. Grodz. [?] Ur. [?] Ziem.

16Kijow. mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad actum praesentem – do niniejszej czynności; alias – inaczej; roboracja – potwierdzenie (zatwierdzenie) dokumentu przed sądem.

Imiona i nazwiska stron intercyzy (Michał … , chorążowie żytomierscy) oraz nazwisko urzędnika przyjmującego zeznanie odczytane niepewnie.

Vigesima Maij – dwudziestego maja; per Oblatam – przez oblatę; in Omnibus Punctis Clausulis Ligamentis et Conditionibus – we wszystkich punktach, klauzulach, zobowiązaniach i warunkach; hoc sua personali Comparitione – niniejszym swym osobistym stawiennictwem; actis connotari – aby zostało zapisane w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

6IX 1742 Józef Antoni Potocki, pisarz ziemski kijowski, chorąży chorągwi pancernej kasztelana kijowskiego Potockiego, zeznał roborację intercyzy (kontraktu przedślubnego) zawartej w Warszawie [?] w lutym 1741 między Michałem Pawszą, chorążym żytomierskim, a nim samym (lub jego krewną) [?], zabezpieczonej zakładem 15 000 zł.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 390v

1Plenipotencya od Urodzonego Teodora So-

2kołowskiego JchmmPP. Patronom dana.

3Roku Tysiąc Siedmset czterdziestego wtorego

4Miesiąca Septembra dwunastego Dnia

5Na Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w pierwszy Po-

6niedziałek po S. Bartłomieiu Swiętym Zaczęte

7przedemną Janem Zawiszą [?] Pisarzem na Mocy Urzędu

8Podskarbskim [?] Ziem. Kijow. y Xięgami ninieysz-

9szemi Ziem. Kijow. Comparens przez Urodzony

10JmPan Teodor Sokołowski, zdrowy będąc na ciele

11y umyśle, od Stopiwszy [?] Swey własney należney

12Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa, Forum, Powiatu y

13Urzędztwa, a pod teraźnieysze dobrowolne Zeznanie

14Swoie quo ad actum praesentem attinet calesię [?] pod-

15daiąc

k. 391

1daię y Incorporuię iawnie ustnie y dobrowolnie dla

2Zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał. Iż JmPan Zezna

3waiący maiąc Sprawy Swoie rożne zrożnemi JchMći

4w rożnych Sądach Grodz. Ziems. y Głownym Trybuna

5le Koronnym Lubel. ani mogąc onych personaliter

6sam attentować, tedy na mieyscu y w osobie Swoiey

7Za prawdziwych niec omylnych y umocowanych Ple

8nipotentow Swoich Wielm. y Urodzonych JchMćiPP.

9Adama Myszkę Chołdow. Jana Wyszpolskiego, Kazi

10mierza Hulewicza, Regenta Grodz. Antoniego Le

11chnickiego, Jana Worcela, Benedykta Pasławskie

12go, Burgrabi Grodz. Wysk. [?] Jana Olbrychta, Jana

13Koca, Jana Komorowskiego, Jana Sobieraylskiego,

14Piotra Matachowskiego, Antoniego Skrodzkiego [?] Namie

15[?]

16ra, Antoniego Socha [?] Jana Kurowskiego Namie

17stnika Grodz. Kijow. Antoniego Łazockiego

18Namiestnika Grodz. Żyto. Jana Cropowskiego [?]

19Leona Steckiego, Kazimierza Grypolskiego [?]

20Łowczego Darnawskiego Subdelegata Grodz.

21Kijowskiego, Jana Nieżeniewskiego, Stefana

22Wyhowskiego, Stefana Lewkowskiego, Ba

23zylego Cyrkacewskiego, Jerzego Zatockiego, Ale

24xandra Baranowskiego, Michała Zahorskiego,

25Wawrzyńca y Samuela Lewkowskich y in

26nych Okaziciela Stanowi ordynuie y Zapisuie

27daiąc moc władzę we wszystkich gratiter Spra

28wach Swoich Stawać, Zdawać, Kontrowersyą to

29wać, Dekreta juste lata akceptować, a minori

30Subsellio ad majus appellować, grzywny y kwity

31Dekretami przysądzone odbierać, z odebranych

32one recognoscentis kwitować, przysięgę Słuchać

33y na Odezwę Zabierać, a co kolwiek przez tychże

34[reklamant:] JchMćPP:

k. 391v

1JchmmPanow Plenipotentow lub ich Substytu-

2tow prawnie postąpiono y postanowiono będzie

3to wszystko idem recognoscens pro Rato firmo et

4grato przyimę deklaruię y Submittuię się Zawie-

5raiąc tey plenipotencyi robur et validitatem

6do lat trzech mieliących trzech consequenter

7po sobie idących moią teraznieyszego dobro-

8wolnego Zeznania Swego ktorego actis con-

9notari prosit co y otrzymał. + Teodor Sobo-

10towski [?] ciało pisać nieumieiący krzyżykiem

11podpisuie się.

Objaśnienia i tłumaczenia

JchmmPP. – Jegomościom Panom; Comparens – stawający; quo ad actum praesentem attinet – co się tyczy niniejszego aktu.

Lista pełnomocników bardzo trudna; liczne nazwiska niepewne, linia „Namie / ra” – nie odczytano w całości.

personaliter – osobiście; Plenipotent – pełnomocnik; gratiter – bezpłatnie/łaskawie; juste lata – słusznie wydane; a minori Subsellio ad majus – z niższego sądu do wyższego; recognoscentis – uznającego (zeznającego).

Chołdow. – prawdopodobnie Chorąży…/Chołdowski [?]; Wysk. – rozwinięcie niepewne.

idem recognoscens pro rato firmo et grato – tenże zeznający [uznaje] za ważne, trwałe i przyjęte; robur et validitatem – moc i ważność; consequenter – kolejno; actis connotari prosit – prosił o zapisanie w aktach.

Nazwisko mocodawcy niepewne (Sobotowski / Sobolowski?).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IX 1742 Teodor Sokołowski [podpis: Sobotowski [?]] ustanowił plenipotentów do swoich spraw w sądach grodzkich, ziemskich i w Trybunale Koronnym Lubelskim, m.in. Adama Myszkę Chołoniewskiego [?]. Jako niepiśmienny podpisał krzyżykiem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 391v

1Oblata Manifestu alias Testimonii

2od JJWWiell. Dygnitarzow Urzędnikow

3Przeswietnego Woiewodztwa Kijowskiego o nie-

4doszte Seymiki Małego [?] pisanego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembris Dwonastego Dnia

7Wroki Sądowe Ziemskie Kijowskie w Pierwszy

8Poniedziałek po Swiętym Bartłomieiu w Zytomirsku

9Sądownie Zaszłe, Przedemną Michałem Lędowi-

10czem [?] z Trypola Trypolskim Łowczym Mścisławs.

11Komornikiem Ziem. Woiewodztwa Kijowskiego Compa-

12rens personaliter Wiell. JmPan Antoni Chodzi-

13mirski [?] Podstoli Nowogrodzki ten Manifest

14Przeswietnego Woiewodztwa Kijowskiego z podpisami

15tegoż JJWiell. Dygnitarzow ad Acta Terrestria

16Kijovien. ratione introcontentorum podał pro-

17sząc mnie Urzędu aby do Xięgi ninieyszych

18przyięty y wpisany był a tak Ja Urząd Annuen-

19do affectationi Comparentis Pomieniony Ma-

20nifest ad acticandum przyimuię ktorego

21ktory tak się w sobie ma. My niżey Podpisa

22[reklamant:] ni Upatruiąc

k. 392

1ni upatruiąc integritatem Woiewodztwa naszego Ki-

2jowskiego Manifestuiemy się Iż Lubo Rzeczpospolita reverentia

3Liberi veto et observantia Prawa Seymiki Deputa-

4ckie y Boni Ordinis Tristi et inevitabili fato, roz-

5jechały się na których aby Deputaci nie obrani [?] tak

6Trybunał Koronny ani żadne Sancita Woiewodztwa

7naszego niestanęły, iednak kiedy incendiaria fa-

8ces belli zapaliły się Ogniem w całey Europie

9żeby pożarem nie sięgnęły Machyny Rzeczypospo-

10litey naszey Sacietatemy [?] Zewszystkim Ogniem

11i Viscera Woiewodztwa naszego fundamentaliter [?]

12Senatus consilij w Sokołowie [?] recenter sanciti

13Oświadczamy się Że, iako cała Rzeczpospolita

14firmam et edictam neutralitatem cum vicinis trzy-

15ma, tak y my całym Woiewodztwem naszym Kijowskim

16eandem Neutralitatem constanter cum vicinis nostris

17trzymać chcemy y przysięgamy, a gdyby ktokolwiek

18ktokolwiek tego pożaru Ogień miał wzniecać y in-

19flammare lub ktoby iakowe Machyny szkodliwe Rzeczy-

20pospolitey wszczynał tedy tanquam ad sonitum Cam-

21panae incendiariae zbiegniemy się, y gasić będziemy

22y ztym się oświadczamy. U tego Manifestu pod-

23pisy rąk temi słowy. Kazimierz na Strzelnicach [?]

24Stecki Kasztelan Kijowski mp. Antoni Trypolski

25Podkomorzy Kijowski Augusta Trzeciemiowski [?] Pułkow-

26nik Woysk Koronnych mp. Michał Czapla Stolnik [?] Ży-

27tomirski mp. Alexander Niemirycz Sędzia Ziemski

28Kijowski mp. Franciszek Stecki Stolnik Żytomirski Pod-

29starości Grodzki Kijowski mp. Michał z Załuskowic [?]

30Załuskowski [?] Podczaszy Kijowski Sędzia Graniczny

31Woiewodztwa Kijowskiego mp. Jan Jabłonowski [?]

32Podczaszy Żytomirski mp. Maciey Trypolski Pod-

33sędek Ziemski Woiewodztwa Kijowskiego mp. Kłody [?]

34Jan z Kruszyna Kruszyński Podstoli Kijowski

35mp.

k. 392v

1mpp Andrzey Trzciński [?] Podstoli Owrucki [?] Pisarz

2Grodz. Zytomirz. mpp Jan z Woynarowa Woyna

3rowski Miecznik [?] Zytomirz. mpp Kazimierz Boh-

4dan Stecki [?] Woyski Kijow. Starosta Niżyński [?]

5mpp. Jozef Antoni z Potoka Potocki Pisarz Ziem.

6Kijow. mpp. Łukasz Bogdanowicz [?] Miecznik

7Kijow. Pisarz Grodz. Kijow. mpp Wawrzyniec

8z Potoka Potocki Lawnik [?] Zytomir. mpp Jan Ka=

9zimierz z Potoka Potocki Cześnik Owrucki mpp

10Tadeusz Łukasz Rybiński [?] Cześnik Kijowski [?]

11mpp. Grzegorz Potocki Regent Ziem. Kijow.

12mpp Daniel Wyhowski [?] Burgrabia Grodz. Kijow.

13mpp Jan Wolański [?] mpp. Antoni Radzimin-

14ski Podstoli Nowogrodz. mpp, ktory to Mani-

15fest za podaniem y prośbą Wielm. JmPani po-

16dawaiącego a za mocą Urzędową Słowo w sło-

17wo wszystek z podpisem aż do końca słowo

18w słowo iako się w sobie ma do Xiąg ninieysz.

19Kijow. iest ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

alias Testimonii – inaczej świadectwa; ad Acta Terrestria Kijovien. – do akt ziemskich kijowskich; ratione introcontentorum – z racji zawartej treści; annuendo affectationi comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad acticandum – do wpisania do akt.

Nazwiska komornika i podstolego odczytane niepewnie; wpis przyjmuje komornik ziemski (zastępujący urząd).

Foliacja w prawym górnym rogu „492”, u góry pośrodku „111” – druga numeracja [?].

reverentia Liberi veto et observantia Prawa – przez szacunek dla wolnego „nie pozwalam” i przestrzeganie prawa; Boni Ordinis tristi et inevitabili fato – smutnym i nieuniknionym losem dobrego porządku; incendiariae faces belli – podpalające pochodnie wojny; viscera – wnętrzności (wnętrze województwa); Senatus consilij recenter sanciti – niedawno uchwalonej rady senatu; firmam et edictam neutralitatem cum vicinis – stałą i ogłoszoną neutralność wobec sąsiadów; eandem neutralitatem constanter cum vicinis nostris – tę samą neutralność stale wobec naszych sąsiadów; inflammare – rozniecić; tanquam ad sonitum Campanae incendiariae – jakby na odgłos dzwonu na pożar; mp. – manu propria, ręką własną.

Tekst pisany pospiesznie, wiele odczytów niepewnych; skróty urzędów podane w zapisie rozwiniętym zgodnie z czytelnym brzmieniem.

mpp. – manu propria (własnoręcznie); Ziem. – Ziemski; Grodz. – Grodzki; Kijow. – Kijowski. Odczyt wielu nazwisk i urzędów w podpisach niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IX 1742 Antoni Chodzimirski [?], podstoli nowogródzki, podał do oblaty manifest (świadectwo) dygnitarzy i urzędników województwa kijowskiego: choć sejmiki deputackie rozeszły się bez obrania deputatów i bez uchwał, wobec pożaru wojny w Europie oświadczyli, że zgodnie z niedawną radą senatu województwo, jak cała Rzeczpospolita, zachowa neutralność wobec sąsiadów, a przeciw wzniecającym ogień wojny stawi się „jak na dźwięk dzwonu na pożar”. Podpisali m.in. Kazimierz Stecki, kasztelan kijowski, Antoni Trypolski, podkomorzy kijowski, Michał Czapla [?], Aleksander Niemirycz, sędzia ziemski kijowski, i Franciszek Stecki, podstarości grodzki kijowski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 392v

1Plenipotencya Specyalna od Przewielebney

2w Bogu Bazylinskiey [?] Zakonnicy [?] Zako-

3nu S. Dominika [?] […] Patronom [?] dana

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Wtorego [?]

5Miesiąca Marca [?], Dwunastego Dnia.

6Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. w Pierw-

7szy Poniedziałek po S. Bartłomieiu w Zytomi-

8rzu Sądownie Zaczętych. Przedemną Janem

9Zawiałłowiczem [?] na Mozułu [?] Morawskim [?] ...

10...niekiem Ziem. Kijow. y Xięgami Niny-

11szemi Ziemskiemi Kijow. Comparens perso-

12naliter Przewielebna w Bogu Marcyanna [?] […]

13in Claustro [?]

k. 393

1in Claustro Antonina Bawrzynska [?] in Assisten-

2tia Przewielebney w Bogu Panny Zosiwny [?] Expre-

3oryszy [?] Konwentu Kamienieckiego Zakonu Swiętego

4Dominika: Zdrowa będąc na ciele y umysle do tey niz-

5szey Woley własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

6Powiatu [?] Żyto[mi]erskiego [?] y Woiewodztwa a przed temi

7niżey de dobrowolne Zeznanie Swoie całe się pod-

8daię y wielkiże, ia niżey [?] ustnie y dobrowolnie

9dla Zapisania do Xiąg Ninieyszych Zeznawa [?] że gdy

10mnie Zeznawaiącą różne Sprawy Swoie z Ro-

11nemi [?] Jch Mmi. w Sądach Ziemskich Grodz. Kijow.

12y Głowney Trybunale Koron. Lubelsk. et Expone [?]

13ad Resignandas Sortes in Bonis Narodyczach [?]

14ex attinentiis Wiell. JeyMci Panu Michało-

15wi na Narodyczach [?] y Dominium Ławszy [?] Chorążemu

16Żyto., a nie mogę Sama ob legalitates et Obedientias clau-

17strales Comparere ad Acta proprii Districtus propter recogno-

18scendam donationem przeto na mieyscu y w osobie moiey Wiell.

19Jchmosciow Panow Stefana y Jana [?] Bawrzynskich Hierwo-

20iowskich [?] Mieczników Sanockich małż. obieram Zaplenti-

21potentow Specyalnych osobliwie daiąc potestatem po-

22mienionym Wiell. JmPanom Hierwoiowskim [?] Miecznikom

23Sanockim małż. Sortes in Bonis Novo Narodyczach [?] cum

24attinentiis Zeznawaiącey Concernentes tenuta [?] Wiell. Jm.

25Panu Michałowi na Narodyczach [?] Ławszy [?] Chorążemu Ży-

26tomierskiemu praenominatas Sortes Donacyi de Cumu [?]

27Recitandi; a lodokolwiek [?] iż Wiell. JchmPanowie Hierwoiow-

28scy [?] Mieczn. Sanoccy małż. Constituent Donationem

29[reklamant:] recognoscent

k. 393v

1recognoscent to wszystko pro rato firmo et grato przyiąć

2deklaruie y Submittuie się mocą teraznieyszego Dobrowol-

3nego Zeznania swego ktorego o przyięcie do Akt Zapi-

4sania prosiła co y otrzymała Antonina Bawyski [?]

5z Zakonu Oyca Swiętego Dominika Joanna Su-

6siowna [?] z Zakonu Oyca Swiętego Dominika m. pp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in Claustro – w klasztorze. Data i rok niepewne: zapis wygląda na „Czterdziestego Wtorego” (1742), miesiąc nieczytelny (Marca [?]); formuła wskazuje na roki po św. Bartłomieju – sprawdzić.

in Claustro – w klasztorze; in Assistentia – w asyście (obecności).

ob legalitates et Obedientias claustrales Comparere ad Acta proprii Districtus propter recognoscendam donationem – z powodu formalności i posłuszeństwa zakonnego [nie mogę] stawić się do akt własnego powiatu dla zeznania donacji.

ad Resignandas Sortes in Bonis … cum attinentiis – dla rezygnacji (zrzeczenia się) części w dobrach … z przynależnościami; potestatem – moc, upoważnienie; concernentes – dotyczące; Constituent Donationem recognoscent – ustanowią i zeznają donację.

Mmi. – Mościami; Grodz. – Grodzkich; Złł. brak; małż. – małżonkom/małżonkowie; Żyto. – Żytomierskiemu.

Odczyt wielu nazw osobowych i miejscowych niepewny (pismo pospieszne).

recognoscent … pro rato firmo et grato – uznają … za ważne, trwałe i miłe (przyjęte).

m. pp. – manu propria, ręką własną.

Nad tekstem u góry strony notka „Imo” [?].

Data wpisu: 12 III 1742 – z formuły „Roku … Miesiąca … Dnia” w tekście (w transkrypcji wstępnej: 12 IX 1742, Żytomierz [wg poprzedniego wpisu]).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12III 1742 [?] [wg poprzedniego wpisu] s. Antonina Bawrzyńska [?], zakonnica konwentu dominikanek w Kamieńcu [?], w asyście przełożonej [?], zeznała przyjęcie darowizny uczynionej przez Hierwojowskich [?], mieczników sanockich, małżonków, i ustanowiła specjalnych plenipotentów w tej sprawie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 393v

1Oblata Awtentyku od Nayiaśnieyszego Kro-

2la JmSci na Woznowstwo Opatrznemu Jano-

3wi Tyszkiewiczowi [?] danego y Konferowanego.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Septembris Piętnastego Dnia

6Na Rokach Sądowych Ziemskich Kijow. w Pierwszy po-

7niedziałek po Swiętym Bartłomieiu Swiętomie

8ru Sądzić Zaczęte Przedemną Janem Za

9[…] [?] Namiestnikiem [?] na Mozyrskim [?] Komornikiem

10Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziemskiemi

11Kijow. Comparens Personaliter Opatrzny Jan

12Tyszkiewicz [?] ten Przywiley od Nayiaśnieyszego Kro-

13la JmSci Augusta Trzeciego sobie podawaiące-

14mu na Woznowstwo dany y Ręką Swoią pod pisem

15Ręki Jego Krolewskiey Mości przy pieczęci Koron-

16ney Mnieyszey Hadziey [?] pod pisem Ręki

17JW Kanclerza Koronnego dany y mi tosciwie [?] Kon-

18ferowany per Oblatam podał y ustawnie [?] Woz-

19nym Roskie wyrazone na Urząd Woznowski

20Explendo Jurament wykonał in Presentia Judi-

21cij Terrestris Kijov. et multorum Nobilium

22ibidemq Tonsus [?] et Collapsus [?] per Ministe-

23rialem Josephum Dobrowolski prosząc mnie Urzę-

24du aby do Xiąg Ninieyszych przyięty y wpi-

25sany był a tak ia Urząd annuendo affec-

26tationi

27[reklamant:] tationi

k. 394

1affectationi Comparentis pomieniony Autentyk ad

2acticandum przyimuie czytaiąc, który takowy w so-

3bie ma Augustus Tertius Dei Gratia Rex Poloniae

4Magnus Dux Lithwaniae Russiae Prussiae, Masoviae Sa-

5mogitiae Kijoviae Volhyniae Podoliae Podlachiae Livoniae

6Smolensciae Severiae Czerniechoviaeq. nec non Heredi-

7tarius Dux Saxoniae et Princeps Elector Significamus

8Praesentibus Literis Nostris quorum Interest uni-

9versis et Singulis Quia Nos Providum Joannem Ryski [?]

10in Ministerialem Regni Generalem omnium Palatinatuum

11Terrarum Districtuumq. Regni Nostri Creandum et Con-

12stituendum esse duximus, prout quidem Creamus et Con-

13stituimus per praesentes dantes et Concedentes eidem ple-

14nariam et omnimodam potestatem omnia et Singu-

15la Negotia Ministerialem Regni Generalem Concer-

16nentia agendi et exequendi Mandamen ut Volentes man-

17damus ut praefatum Providum Joannem Ryski [?] postquam

18Juramentum Fidelitatis suae praestiterit tensusq. fue-

19rit pro vero et Legitimo Ministeriali Regno Gene-

20rali habeant et Cognoscant eiq. omnia et Singula

21Negotia Ministerialem Regni Generalem Con-

22cernentia agere et exequi permittant pro Gratia

23Nostra Regia In quorum fidem praesentibus Sigil-

24lum Regni est appressum datum in Cancellaria Regni

25Die Vigesima Mensis Maij Anno Domini Millesimo

26Septingentesimo Quadragesimo Secundo Regni

27Vero Nostri Anno octavo Relatio Ulteri [?] Autenty-

28ku przy pieczęci koronney podpis Ręk. JW Podkancle-

29rzego Koronnego temi słowy Joannes Małachowski

30Procancellarius Regni Zdruoyey [?] strony Pieczę-

31ci Inskrypcya temi słowy Illustrissimi et Ex-

32cellentissimi Domini Joannis in Małachowice

k. 394v

1Małachowski Procancellarij Regni Oszmiański [?] etc.

2Capitanei który żeto autentyk z Zapodaniem y

3Prozbą wyż mianowanego Woźnego y wykonaniem

4Juramentu, Namowie Urzędowym przyięciem wszy-

5stek z początku aż do końca iak się w sobie

6ma do Xiąg Ninieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

per Oblatam – przez oblatę (do wpisu); explendo Jurament – wypełniając przysięgę; in Presentia Judicij Terrestris Kijov. et multorum Nobilium ibidemque – w obecności sądu ziemskiego kijowskiego i wielu szlachty tamże; per Ministerialem Josephum Dobrowolski – przez woźnego Józefa Dobrowolskiego; annuendo affectationi – przychylając się do żądania.

Woznowstwo – urząd woźnego sądowego; August III – król Polski.

Łac.: „na żądanie stawającego pomieniony autentyk do zaktykowania przyjmuje” – oblata przywileju królewskiego.

Przywilej Augusta III: król mianuje opatrznego Jana Ryskiego [?] woźnym generalnym Korony na wszystkie województwa, ziemie i powiaty, z pełną władzą wykonywania czynności woźnego, po złożeniu przysięgi wierności; dan w Kancelarii Koronnej 20 V 1742, roku panowania ósmego.

Ministerialis Regni Generalis – woźny generał koronny; Procancellarius Regni – podkanclerzy koronny (Jan Małachowski). Relatio – relacja (opis) autentyku: podpis i inskrypcja pieczęci.

Procancellarij Regni – podkanclerzego Koronnego; Capitanei – starosty.

Odczyt pierwszych wierszy niepewny (urzędy przy nazwisku Małachowski).

Foliacja w lewym górnym rogu: „394” i „6”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IX 1742 opatrzny Jan Tyszkiewicz [?] [w łac. tekście „Ryski” [?]] podał do oblaty przywilej króla Augusta III ustanawiający go woźnym generalnym, z podpisem króla, pod mniejszą pieczęcią koronną i z podpisem kanclerza.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 394v

1Plenipotencya Urod. JchMciPanow Ja-

2nowskich JchMciPanu Patronowi Sprawy dana

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego [?]

4Miesiąca Septembris, Pietnastego Dnia.

5W Rokach Sądowych Ziemskich Kijow. Przede

6mną Janem Zawiszą [?] na Mokrzcu [?] Mokrzeckim [?]

7Komornikiem Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

8Ziem. Kijow. Comparentes per Urodzeni JchMcPa

9nowie Eufrozyna z Chmielnickich [?] Matka Janisław-

10nowie [?] Eufrozyna [?] Janowscy, Syn y Urod. JchMcPanow Antoniego

11Janowskiego [?] Antoniego Franciszka [?] z Janowskich

12y Klimaszewskich [?] Matk. y Maryanny Janowskiey Bra-

13ci y Siostr swoich imieniem nieważnych [?] in Actis ad Le-

14gem procedendum stanąwszy, Zdrowi będąc na ciele, umysłu y

15tako dostąpiwszy swey Własney należney, Ziemskiey Juryz-

16dykcyi, Prawa swego Powiatu y swoie woli, a potemże

17się dobrowolne Zeznanie swoie, quoad actum Pre-

18sentem attinet całego Grodowie y niebezpośrednie [?] ...

19nie Urzędownie y dobrowolnie Zeznawa JchMcie Za-

20na wszelkie Ważne Sprawy swoie, tam in Actis

21tis in Castro wszelkiey Jurysdykcyi Trybunału Koronnego

22Lubelski

23[reklamant:] go

k. 395

1Lubelskim y Radomskim Ziemskich, Grodz. Kijowskich, Grodz.

2Łuckich [?] a nie mogąc sami obviis [?] Legitimitatis [?] Causis

3Sami personaliter attentować, tedy na Mieysce y

4w Osobach Swoich, za prawdziwych y nieomylnych

5Plenipotentow y Umocowanych Swoich, Urodz. y Urod.

6Ich Mć Panow Adama Myszkę Chołoniewskiego [?]

7Rotmistrza [?] tegoż Brata Michała Maiewskiego [?] Regenta

8Włodzimirsk. Piotra Sobeckiego [?] Ganiełskiego [?], Iana

9Obrzyckiego [?], Ierzego Załuskiego [?], Stefana Wilkoszew-

10skiego [?] Antoniego Ianowskiego [?] Daniela Daniecki [?]

11kowskiego Kijow. Burgrabich Stanisława Bo-

12danowicza [?] Regenta Grod. Kijow. Kazimierza Zar.

13Parnawskiego [?] y Iosepha Trzpolskiego [?] Antoniego

14Lasockiego [?] Namiestn. Grod. Żyto. Michała Zahorskie-

15go Antoniego Seu alias Nominis Szczepkowskiego [?], An-

16toniego Skrzynskiego [?], Franciszka Sasa [?] Benedykta

17Stępkowskiego [?] Antoniego Karwowskiego, Iana Was-

18kowskiego [?] Ierzego Saleckiego [?] Namiestn. Ziem. Kijow. y innych

19Wszystkich ktorzy by się Ich Mć Panowie Plenipo-

20tentes na Mieysce Swoie Ordynowali y Substytuowali

21Uprosząc, Ustanowię y Zapisuię dając Ich Mć. Wszytkim

22Plenariam facultatem omni modo ac absolutam potes-

23[skreślone: …] we wszelakich Sprawach stawać, wzdawać, dekre-

24ta Iustitiam akceptować a minori ad majus Subsel-

25lium apellować, przysięgi stawiać, nie onerować y inquizycye

26Zaczynać, Grzywny y Ciny [?] Dekretami przysądzone

27Wynieść, z onych kwitować w komprimissa wchodzić y

28[reklamant:] na wszel-

k. 395v

1in utilitate, aby którekolwiek przez tegoż JmPana Plenipoten-

2ta, prawnie postąpiono y postanowiono będzie, zysk lub

3strata to wszystko Moderni Recognoscentes pro rato fir-

4mo et grato przyjąć deklaruią y submittuią się Zawierając

5tey Plenipotencyi robur et validitatem do lat dwuch

6y Miesięcy dwuch Consequenter po oblacie do Xiąg ninieyszych Kijow-

7skich [?] porrectis Recognitionis sub. quam Actis connotari

8posciti [?] Co y otrzymali Eufrozyna Janowska [?] y [?] Antoni [?]

9[…] Janowski [skreślone: …]

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; quoad actum praesentem attinet – co do niniejszego aktu; in Actis ad Legem procedendum – w aktach do prawnego postępowania.

Rok odczytany jako „Czterdziestego Wtorego” (1742) – sprawdzić; dalszy tekst w znacznej części niepewny.

obviis … causis – z powodu przeszkód; attentować – podejmować sprawy; plenariam facultatem omni modo ac absolutam potestatem – pełne uprawnienie i całkowitą, nieograniczoną władzę; Iustitiam akceptować – przyjmować wyroki; a minori ad majus Subsellium – od niższego do wyższego sądu; seu alias nominis – inaczej zwanego; Grzywny – kary pieniężne; Plenipotent – pełnomocnik.

wpis to plenipotencja (pełnomocnictwo), początek na poprzedniej stronie; wiele nazwisk niepewnych.

in utilitate – na pożytek; Moderni Recognoscentes pro rato firmo et grato – niniejsi zeznający za ważne, trwałe i miłe; robur et validitatem – moc i ważność; Consequenter – w konsekwencji; sub. quam Actis connotari – którą do akt zanotować (lekcja niepewna).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IX 1742 [?] Eufrozyna z Chmielnickich [?] Janowska z synem Antonim, w imieniu własnym i rodzeństwa, ustanowili plenipotenta do swojej sprawy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 395v

1Zeznanie Zapisu spulnego Dożywocia Między W JmMi

2Pany Józefem z Potoka y Anną z Pausłów [?] Potockiemi

3Pisarzami Ziemskiemi Kijow. Małł. Jednego y Z pisanego

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Septembris, Piętnastego Dnia.

6W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. w Pierwszy Poniedziałek po S.

7Bartłomieiu Sądzie się Zaczęte, przedemną Michałem Pełowi-

8czem [?] na Trypolu Trypolskim [?] Ziemskim [?] Mściłł [?] Komornikiem Ziem-

9skim Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Comparen-

10tes Wiell. Antoni [skreśl.] z Potoka y Anna z Pausłów [?] Potoccy Pisarzo-

11wie Ziem. Kijow. Małł. Ten Zapis Spulnego Dożywocia z Pod-

12pisami Rąk swoich y z podpisami rąk W JmPanów Przyiaciół

13sobie wzaiemnie Służący przyznali, prosząc mnie Urzędu aby do

14Xiąg ninieyszych przyięty y wpisany był a tak Ja Urząd annuendo

15affectationi Comparentis pomieniony Zapis ad Acticandum przyi-

16muię Słowy tatem, który tak się w sobie ma. Ja Józef z Potoka Potoc-

17ki Pisarz Ziemski Kijowski Chorąży Znaku Pancernego JWiell.

18JmPana Potockiego Kasztellana Kijow. niegdy Zeszłych Wiell.

19JmPP. Woyciech z Potoka y Teofili z Rzeczanki [?] Potockich

20Podstolich Urzędowskich [?] Małł. Syn. y Ja Anna z Pausłów [?] Potocka

21Pisarzowa Ziemska Kijow. W JmPana Michała na Dorohi[?]-

22[reklamant:] nie

k. 395

1niu y Narodzinach [?] Pausz[?] Chorążego Żyt[omierskie]go z nią dy[?] Wielm.

2Panią Maryanną z Kobyłeckich [?] Pauszyną spłodzona Córka

3Córka obole [?] społnie [?] Zdrowi będąc na Ciałach

4y Umysłach swoich zdatnych, należnych Ziemskiey Jurisdykcyi

5Prawa Ziemskiego Powiatu y Województwa [?] przystąpiwszy, a przed […]

6Zniesionym [?] List ten Dobrowolny Zapis mutuae advitalitatis y iego

7wszystkie niżey wyrażone kondycye, puncta, klauzule y ligamenta

8całkiem z Attynencyami y Superintendencyami [?] Dobr moich poddaiąc

9y inter ponięc [?] równo wiadomo czyniemy dobrowolnie Zeznaiemy

10y oznaymuiemy każdemu komuby o tym wiedzieć należało teraz

11napotym y zawsze yż my Zeznawaiące Małżonkowie do znaw

12szy społney Miłości Małżeńskiey y chcąc nierozerwaną żyć

13na zawsze zgodą z nią [?] umyśliwszy sobie społne dożywocie

14w zdrowiu Dobr Zapisać umówili [?] Jakoż Ja Józef Potocki Pisarz

15Ziem. Kijow. ieżeliby wprzód z wyroków Boskich przyszło mi

16z tym doczesnym pożegnać się Światem, Wielm. JmPani Annie

17z Pauszow Potockiey Pisarzowey Ziem. Kijow. Żonie moiey ko-

18chaney na Dobrach wszelkich Dziedzicznych, zastawnych, leże-

19cych, ruchomych, Summach pieniężnych, Koniach, Bydłach, Sre-

20brze, Złocie, Klejnotach Szlacheckich, apparamentach y prosto [?] Zło-

21nie [?] wszelkiego moderunku, tudzież Ruchomościach wszelkich splendo-

22rach które mam y za pomocą y Boskiego Błogosławieństwem

23mieć mogę Zapisuię y oddaię, wolna tedy wszystko będzie mieć Mał-

24żonka moia pomienione Dobra w posiadaniu, moiey u possessyą obiera-

25iących [?] y owemi ia do Sukcessorów [?] należącemi rządzić, zażywać y dysponować

26wszystkie ad bene placitum suum bez wszelkiey przeszkody od mniey y Sukcesso-

27row moich a po długim życiu tejże same Dobra do Sukcessorow mo-

28ich wracać się maią e converso iżby mnie z wyroków nayw[yższ]e-

29go Boga [?] przeżyła niemi Anna z Pauszów Potocka Pisarzowa Ziem.

30Kijow. smierć przyszła a niżeliby, Małżonka moia mnie tedy

31wszystkie Dobra moie ruchome, y nieruchome, Summy pieniężne

32y posagowe tudzież Klejnoty, Cyny, Miedź, Srebro, Złoto, Sukcesyi [?]

33Łańcuszek [?] Zbior Szlachecki, Wielm. JmPanu Józefowi

34Potockiemu Pisarzowi Ziem. Kijow. do ostatniego kresu życia

35[reklamant:] daię y za-

k. 395v

1dać y zapisać a po długim życiu Toż same Dobra y Summy do Suk-

2cessorów moich y mnie Interessuiących się mają. Wolen tedy będzie [?]

3dzie Mąż mój Małżonek mocą tego Zapisu Mego Mutuae Adivitali-

4tatis Dobrami Moiemi iako chcieć będzie Szafować y Dysponować

5a ja Zeznawaiąca y Sukcessorowie moi żadney przeszkody czynić

6y zadawać niemam y niepowinna będę. Gdyby zaś w czym kolwiek tych Pun-

7ktach Klauzulach y Ligamentach zadosyć uczynić mamy y powin-

8ni będziem a po nas Potomkowie y Sukcessorowie Dobr naszych

9mają y powinni będą a to pod Zakładami Zins nagotéd [?] Sukcessorom

10Szyiągi [?] cieleśney oszacowanemi o które wzaiemnie pozwiemy [?] się.

11[…] Forum nam samym y Sukcessorom naszym do odpowiadania y u-

12sprawiedliwiania się w Sądzie Grodzkim y Ziemskim [?] Subiectionem [?] na-

13czamy y obligujemy y na tośmy dali ten List Dobrowolny Zapis

14Społnego Dożywocia między sobą z Podpisami Rąk naszych wła-

15snych tudzież JmPP. Przyiacioł ustnie y oczewiście od nas do

16Podpisu uproszonych. Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset

17Czterdziestego Wtorego Dnia Piątego Septembris. U tego Zapisu Spol-

18nego Dożywocia podpisy Rąk w te słowa. Jozef Antoni z Potoka

19Potocki Pisarz Ziemski Kijowski mp. Anna z Puszow [?] Potocka

20Pisarzowa Ziemska Kijowska mp. Jako proszony Przyiaciel od

21Wielm. JmPaństwa Zeznawaiących podpisuię się Stanisław Lysza [?]

22Bykowski [?] Cześnik Płocki mp. Jako proszony od Wielm. JmPaństwa

23Zeznawaiących Przyiaciel podpisuię się Jozef z Charleża [?]

24Charleński mp. Od Wielm. Zeznawaiących proszony Przyia-

25ciel Ręką własną podpisuię się Michał z Krzynna [?] Pokrzyn-

26ski [?] mp. Proszony Przyiaciel od Wielm. JmPaństwa Zeznawa-

27iących Małżonków do podpisu podpisuię się Daniel z

28Ostrowa [?] Wyhowski Burgrabia Grodzki Kijowski manu propria

29Który że to Zapis Mutuae Advitalitatis za podaniem y prośbą

30wyżey wyrażonych Wielm. Zeznawaiących a za moim Urzę-

31dowym przyięciem wszytek z początku aż do końca Sło-

32wo w słowo iako się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest

33Ingrossowany.

34[reklamant:] Zeznanie

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparentes – stawający; annuendo affectationi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad Acticandum – do wpisania do akt; Małł. – Małżonkowie.

W formule urzędnika przed imieniem „Antoni” skreślenie; w tytule i tekście mąż to Józef z Potoka Potocki.

mutuae advitalitatis – wzajemnego dożywocia; ad bene placitum suum – według swego upodobania; e converso – na odwrót.

Wpis dotyczy wzajemnego zapisu dożywocia małżonków Józefa Potockiego, pisarza ziemskiego kijowskiego, i Anny z Pauszów; początek na poprzedniej stronie. Odczyt wielu fragmentów niepewny.

Zapis mutuae advitalitatis – zapis wzajemnego dożywocia małżonków; forum – sąd właściwy; mp./manu propria – ręką własną.

Data wewnętrzna zapisu: 5 IX 1742, Żytomierz.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IX 1742 Józef Antoni z Potoka i Anna z Pausłów [?] Potoccy, pisarzowie ziemscy kijowscy, małżonkowie, zeznali zapis wzajemnego dożywocia, podpisany przez nich i przyjaciół.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 396

1Zeznanie Zapisu Mutuae advitalitatis

2Między Wiel. JchMściami Pany Dryplskiemi [?]

3Zaw. [?] Mścisław. [?] Komornikami Ziem. Kijow.

4Małż. [?] stałego y Spisanego.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

6Miesiąca Septembris Piętnastego Dnia.

7W Roki Sądowe Ziemskie Kijowskie w Ponie-

8dziełek [?] po S. Bartłomieiu w Zytomierzu Są-

9dzić zaczęte. Przedemną Janem Zawisza [?] […]

10Mścisłau [?] Mścisławskim [?] Kom. Ziem. Kijow. y Xięga-

11mi Ninieyszemi Ziemskiemi Kijow. Comparens

12pers. Wiel. Michał y Anna z Tyszków [?] Dryplscy [?] Zawła-

13cie [?] Mścisławscy [?] Komornikowie Ziem. Woiewództwa Kijow.

14Małżonkowie Oryginał Zapisu Mutuae advitalitatis

15z podpisem ręki własney Wiel. JMci Pana Dryplskie-

16go Kom. Z. K. na Miejscu zaś Wiel. JeyMci Pani Drypl-

17skiey Zaw. [?] Mścisław. Kom. Ziem. Kijow. przy krzy-

18żyku ręką iey własną położonego z podpisem Przyiaciela

19na Mieyscu Jey Wiel. JegoMci Pana Kuczewskiego [?] ustnie

20od JeyMci proszonego, tudzież z podpisami ręki Wiel.

21JchMściów Panów Przyiaciół ustnie y oczewiście do podpisu

22do podpisu uproszonych ratione in eo Contentorum w Roki

23Sądowe Ziemskie Woiew. Kijow. ad Acta Ziem. Pow. Kijow.

24podawszy benevole Zeznali prosząc mnie Urzędu aby do

25Xiąg Ninieyszych przyięty przyięty y wpisany był a tak Ja

26Urząd ów mieniony Zapis ad Acticandum przyimuiąc

27czytałem, który tak się w sobie ma. Ja Michał

28na Dryplu [?] Dedowicz [?] Dryplski Zawłacz [?] Mścisławski

29[reklamant:] Komornik

k. 396v

1[…]rz Ziemski Kijowski niegdy Wiell. JchMćw Panow

2Jana y Apolonij z Humienieckich [?] Trypol:

3skich Łowczych Msćiławskich Syn y Sukcessor

4y Anna z Tyszow Bykowskich Michało:

5wa Trypolska Łowczyna Msćiławska Ko:

6mornikowa Ziemska Kijow. Wiell. JchMćw

7Panow Stanisława y Elżbiety z Kopytkow [?] Ty:

8szow Bykowskich Czesnikow Płockich Corka

9cum assistentia tegoż Wiell. JMći Pana Micha:

10ła Dedowicza z Trypola Trypolskiego Łowczego

11Msćiławskiego Małżonka mego Społnie ze mną

12Zeznawaiącego Zdrowi będąc na Ciałach

13y Umysłach odstąpiwszy swych własnych

14naleznych Ziemskich Jurisdykcyi Prawa fo:

15rum Powiatu y Woiewodztwa a pod ten nasz

16List Zapis dobrowolny Społnego Dożywocia

17Całeśie poddaiące y wcielaiące, wiadomo czyni:

18my iawnie Ustnie y dobrowolnie zeznaiemy y

19Oznaymuiemy tym naszym dobrowolnym Społ:

20nego Dożywocia Zapisem kożdemu komu by

21o tym wiedzieć należało teraz, na potym y za:

22wżdy Iż My zeznawaiące Obie Małżonko:

23wie po wstąpieniu w Stan Małżeński dozna:

24wszy iedno po drugim wszelkiey Uczciwości

25Poszanowania y Małżenskiey Miłości w nad:

26grodę ktorych do dalszey ieszcze iedno drugie:

27go zachęcaiąc przyiazni y Miłości Małżensk[iey]

28Umyśliłismy Społnie między Sobą Super omni:

29bus Bonis nostris habitis et habendis Dziedzicz:

30nych et quibusvis Juribus podległych iakoteż y

31Summach Pieniężnych gdziekolwiek y u kogo:

32kolwiek będących Dożywocie Spisać ad Vitæ tempo:

33ra takowym sposobem: Iż gdyby Stwórca Nieba

34y Ziemi z wyrokow Swoich Boskich wprzod na

35[reklamant:] mnie

k. 397

1Mnie Michała Dedowicza z Trypola Try=

2polskiego Łowczego Mściławskiego Komornika

3Ziemskiego Kijowl. niżeli na Ukochaną Małżon-

4kę moią Śmierc dopuscić raczył, Tedy Wiel. Jeymć

5Pani Anna z Tyszow Bykowskich Michałowa

6Trypolska Łowczyna Mściłł. Komornikowa Ziem-

7ska Kijowl. wolna iest y będzie teraz y post fata

8mei wszytkiemi Dobrami Moiemi Dziedziczne-

9mi Zastawnemi Summami Gotowemi na Zapisach

10y membranach na Dobrach y u roznych kre-

11dytorow w roznych Woiewodztwach y Powiatach

12będącemi, Kleynotami, Srebrami Miedzią Cyną,

13Argenteryami, Końmi, Porządami, Stadami, Byd-

14łem, Płacikami Suknami Szatami y wszystkie-

15mi in genere et Specie Dobrami Moiemi teraz

16mianemi, y napotym z Łaską Bożą nabytemi

17obiąwszy w swoią Aktualną Possessyą iako

18chcieć ad Vitae suae tempora rządzić szafo-

19wać y dysponować bez żadney od Sukcessorow

20Moich przeszkody, a po długim Życiu Oney

21wszystkie dobra moie teraz miane y potym

22iakimkolwiek prawem nabyte Summy rozne

23rzeczy ruchome y Nieruchome na Sukcessorow

24moich według Prawa spadać maią y powin-

25ne będą. Wzaiemnie też Ja Anna z Tyszow

26Bykowskich Michałowa Dedowiczowa z Trypola

27Trypolska Łowczyna Mściławl. Komornikowa

28Ziemska Kijowl. Si contingat tum tym z Niedościgłych

29Sądow Stworcy Nieba y Ziemi wprzod z tego Swiata

30zeyść Miała tedy tak że Wielmożny JmćPan Michał

31Dedowicz z Trypola Trypolski Łowczy Mściłł. Ko-

32mornik Ziemski Kijowl. Miły Małżonek moy wszyst-

33kiemi Dobrami Moiemi Dziedzicznemi, Zastawnemi,

34Leżącemi, ruchomemi, y Summami Pieniężnemi gdzie-

35kolwiek y u kogokolwiek mnie zostawaiącemi po Rodzicach

36[reklamant:] moich

k. 397v

1Moich Spadłemi Dwatem należytym. Tudzież Zło-

2tem, Srebrem, Miedzią Cyną w Kleynotach Szatach

3Koniach Porządkami, Bydłem wszelakim Zbożem Bu-

4dynkami y wszelaką ruchomością co ieno tylko

5nazwać się może temuż Miłemu Małżonkowi Mo-

6iemu aż do ostatniego kresu Życia tego Wolno

7będzie Zażywać y dysponować iak swoią Własno-

8ścią a post Sera Fata rzeliby Bog Sterliter[?]

9nas zTego Zebrał Swiata tedy według Prawa

10Fortuna y Substancya nasza z osobna kaźde-

11go wraca[?] w Domy nasze powinna będzie. Kto-

12remuto Zapisowi naszemu Spolnego Dożywo-

13cia obrnuicem[?] między sobą danemu we wszyst-

14kich Punktach Klawzułach y ligamentach Za-

15dosyć Uczynić Strzymać y Zyścić mamy y powinni

16będziemy y Zapisuiemy się. O co In Casu Contraven-

17tionis temu dobrowolnemu Zapisowi Spolnego

18Dożywocia naszemu Forum ubiquinarium et Ter-

19minum peremptorium in omni Judicio et offi-

20cio Regni amputatis omnibus quotquot sunt Iure

21Beneficijs, a Czasu bez krolewia in Judicijs Ca-

22puturalibus, lub też Innych iakie na ten czas

23od Rzeczypospolitey uchwalone y postanowione bę-

24dą Sobie Samym Potomkom y Sukcessorom na-

25szym do odpowiadania naznaczamy y przyzna-

26iemy. I nato ten nasz List dobrowolny Mutuae

27advitalitatis Zapis między Siebie dany przy upro-

28szeniu Ichmościow Przyiacioł do Podpisu tego Za-

29pisu Mutuae advitalitatis Rękami naszemi włas-

30nemi podpisuiemy Dwatem[?] w Żytomirzu Ty-

31siąc Siedmset Czterdziestego Drugiego Roku

32Miesiąca Septembra Piętnastego Dnia. U tego Za-

33pisu Mutuae advitalitatis podpisy tymi słowy.

34Michał Dedowicz[?] na [...] Dzyubski[?] Zarey[?] Namiestnik[?]

35Komornik Ziem. Woiewodztwa Kijowskiego, ustnie mnie proszony

36Przyiaciel

k. 398

1Ustnie proszony Przyiaciel od Wielm. Jey

2Mci Paniey Anny z Tyszow [?] Trypolskiey

3Łowczyney Mścisławskiey [?] Komornikowey

4Ziemskiey Kijow. przy Krzyżyku Jey Mci Ręki

5własney napisanym podpisuię się Michał Łada

6Kurdzeski [?] Zaspolny [?] y Ustną Proźbą Wiel.

7Ichmciow Panstwa Trypolskich Łowczych

8Mścisł. Komornikow Ziemskich Wdztwa

9Kijow. Mał. do podpisu tego Zapisu ma-

10tuae adwitalitatis proszony Przyiaciel podpi-

11suię się Michał Trzciński [?] Vices Regent Grod. Zytom.

12Ustnie Proszony do Podpisu Przyiaciel

13od Ichmciow PP Dziernawiących [?] na tym

14Zapisie Spolnego Dożywocia podpisu-

15ię się Stefan Zawadzki [?] na Mierzeiu [?] Mierz-

16ski [?] Skarbnik Czernihowski [?] Za Ustną

17y Osobistą Prozbą od Ichmciow Dziernawią-

18cych do tego Zapisu mutuae adwitalita-

19tis podpisuię się Przyiaciel Jerzy z Gałek [?]

20Gałecki Namiestnik Ziemski Subdelegat

21przysięgły Wdztwa Kijow. [skreślone: […]] Ktory zeby

22Zapis Zapodaniem y prozbą podawaiącey

23Osoby a Zamiem Urzędowym przyięciem

24Słowo w Słowo iak się w sobie ma do Xiąg

25ninieyszych iest Ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Mutuae advitalitatis – (zapis) wzajemnego dożywocia między małżonkami; Comparens pers[onaliter] – stawiwszy się osobiście; ratione in eo Contentorum – co do rzeczy w nim zawartych; ad Acta – do akt; benevole – dobrowolnie; ad Acticandum – do wpisania do akt.

rok w rękopisie czytany jako „Czterdziestego Wtorego” (1742); nazwiska i część tytułu słabo czytelne – sprawdzić.

Początek wyrazu w 1. linii nieczytelny ([Pisa?]rz/[Komorni?]k) – pierwsze słowa zapewne „…[Komornik?] Ziemski Kijowski”; sprawdzić z poprzednią stroną.

cum assistentia – przy asystencji (udziale) męża; forum – właściwość sądowa; Super omnibus Bonis nostris habitis et habendis – na wszystkich dobrach naszych posiadanych i mających być posiadanymi; et quibusvis Juribus – i jakimkolwiek prawom; ad Vitæ tempora – do końca życia.

JchMćw – Jaśnie/Jch Mościów; Wiell. – Wielmożnych; Kijow. – Kijowska; Msćiławski – mścisławski (woj. mścisławskie).

post fata mei – po mojej śmierci; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; ad vitae suae tempora – do końca swego życia; si contingat tum – jeśliby się zdarzyło.

Fragment wzajemnego zapisu dożywocia między małżonkami Dedowiczami.

Kijowl. – Kijowskiego/Kijowska; Mściłł./Mściławl. – Mścisławskiego/Mścisławska; Wiel. – Wielmożna.

post sera fata – po późnej śmierci; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium et terminum peremptorium in omni iudicio et officio Regni amputatis omnibus quotquot sunt iure beneficiis – sąd wszędzie właściwy i termin zawity w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa; in iudiciis capturalibus – w sądach kapturowych; mutuae advitalitatis – wzajemnego dożywocia.

dokument datowany w Żytomierzu 15 IX 1742; początek zapisu na poprzedniej stronie; podpisy niepewne.

mutuae adwitalitatis – wzajemnego dożywocia; Mścisł. – mścisławski; Wdztwa Kijow. – województwa kijowskiego; Vices Regent Grod. Zytom. – wicerejent grodzki żytomierski.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15IX 1742 [wg poprzedniego wpisu] Michał i Anna z Tyszków [?] Trypolscy [?] [w tekście „Dryplscy Zawłacie Mścisławscy” [?]], komornicy ziemscy kijowscy, małżonkowie, zeznali zapis wzajemnego dożywocia na wszystkich swoich dobrach obecnych i przyszłych, w nagrodę doznanej po ślubie wzajemnej uczciwości i miłości małżeńskiej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 398

1Plenipotencya Wielm.

2JmCi Pana Pawszyń-

3skiego [?] dana do Attento-

4wania Pewney konde-

5scensyi Ichm PP Patronom da-

6na y Służąca

k. 398v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Septembra Siedmnastego Dnia

3W Roki Sądowe Ziemskie Kijow. po Swiętym

4Bartłomieju w Pierwszy Poniedział Sądzie

5się Zaczęte Przedemną Janem Zawialiskiem [?]

6na Mocząlni [?] Moczulskim Komornikiem

7Ziemskim Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem

8skiemi Kijow. Comparens perso[na]liter Wielm. JmPan

9Michał [?] na Narodyczach y Dorohiniu [?] Pa-

10wsza [?] Chorąży Kijow. Zdrowy będąc na ciele

11y Umyśle Co dało [?] pierwszy Swoiey Wtorey [?] na

12leżney Ziemskiey Iurisdykcyi Prawo Zo-

13nim Powiatu y Woiewództwa apod teraznieysze

14dobrowolne Zeznanie swoie quo ad praesentem

15spectat actum Podawszy y Ustawszy [?] dla

16Zapisania do Xiąg Niniejszych Jawnie Ustnie

17y dobrowolnie Zeznał. Iż JmC Zeznawaiący maiąc

18Sprawę swoią qua Collateralis od Mazurgolska [?]

19y Karwonki [?] Dobr Possessyi swoiey Podległych

20teraz na Kondenscensyi Graniczney z

21Dekretu Trybunału Między Wielm. JmPanami

22Pany Niemiryczami [?] Stolnikami Czerl. [?]

23Mścisl. [?] a Wielm. JmPanem Choynackim Pisarzem

24Grodz. Czernihows. y Innemi Ferowanego et

25limitatione Die Prima Octobris in fundo

26differentiarum przypadaiącey nie maiąc

27iakom ony perso[na]liter assentować tedy na miej-

28scu y w osobie swoiey Zaprawdziwych y

29[reklamant:] Umocowanych

k. 399

1Umocowanych Swoich Plenipotentow

2Urodz. JchmciPanow Alexandra Ba-

3rapowskiego [?] Franciszka Jakrzew-

4skiego [?] y Ignacego Wyspolskiego [?]

5Upewa [?] sa Stanowi [?] y Zapisuie dając

6Jchmm do tey Sprawy plenariam fa-

7cultatem omnimodam absolutam Po-

8testatem w tey Sprawie Granic Nowopol-

9skich [?] y Kamienieckich pilnowac mani-

10festa secundum exigentiam Iuris zanosic

11ado Dekretu kondescensoryalnego In-

12serowac w komparycyą się Pisac od De-

13kretu appelowac Gruntow własnych

14avellere nie pozwalać y Innych Dobro-

15dzieystw Prawnych Zażywać a cokolwiek

16zas przez ktorego kolwiek z JchmciPa-

17now Plenipotentow prawnie postanowio-

18ne będzie to wszystko Jmć Zeznawaiący

19pro firmo et grato przyimuie

20Kwituie y Zapisuie do mocy terazniey-

21szego dobrowolnego Zeznania swego

22ktorego oryginał do akt podał [?] co

23y Otrzymał Michał Paszka [?] Mora-

24wski [?] JchmC [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Attentowanie kondescensyi – prowadzenie (popieranie) sprawy na zjeździe sądowym na grunt; Patronom – adwokatom.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; quo ad praesentem spectat actum – co do niniejszego aktu; qua Collateralis – jako współgraniczący (sąsiad); limitatione die prima Octobris in fundo differentiarum – z odroczeniem na dzień 1 października na gruncie sporów; Narodycze – dziś Narodyczi (obw. żytomierski).

Wpis bez rubryki na tej stronie – tytuł prawdopodobnie na poprzedniej stronie; prawdopodobnie plenipotencja.

plenariam facultatem omnimodam absolutam potestatem – pełne uprawnienie i wszelką nieograniczoną władzę; manifesta secundum exigentiam Iuris – manifesty stosownie do wymogów prawa; avellere – odrywać (zabierać); pro firmo et grato – za trwałe i miłe (ważne).

Odczyt podpisu na końcu wpisu niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17IX 1742 Michał Pawsza na Narodyczach i Dorohiniu, chorąży [żytomierski; w tekście „kijowski”], ustanowił plenipotentów do udziału jako strona przyległa (dobra Mazurgolsk [?] i Karwonka [?] w jego posesji) w kondescensji granicznej z dekretu trybunalskiego między Niemiryczami, stolnikami [?], a Chojnackim, pisarzem grodzkim czernihowskim, i innymi.

Transkrypcja

k. 399

1Oblata Autentyku na Woźnowstwo od Nayiaśnieyszego

2Krola Jmci Opatrznemu Laurentowi Janickiemu [?]

3danego y konferowanego

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Wtorego.

5Miesiąca Septembris, [?]nastego Dnia.

6W Roki Sądowe Ziem. Kijow. w Pierwszy Poniedziałek pod:

7[reklamant:] Swię[…]

k. 399v

1Bartłomieiu w Zytomierzu Sądzi się zaczęte, przedemną

2Janem Zawiałłkiem [?] na Moczulni Moczulskim Komorni-

3kiem Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Com-

4parens pter Opatrzny Paweł Janicki Ten Przywiley od

5Nayiaśnieyszego Króla JmCi Augusta Trzeciego Pobło-

6gosławionego [?] dowaigcemu [?] na Woźnieystwo dany y służący z Podpisem

7Ręki JKMCi przy pieczęci Koronney przyciśnioney tudzież

8z Podpisem Ręki JW. Kanclerza Koronnego dany y kontr[?]-

9sowany per Oblatam podaty w Statucie Woźnym Rok[?]

10wyrażony na Urząd Woźnieński Jurament wykonat in

11praesentia Judicij Terr. Kijow. et Multorum Nobilium ibid[?]-

12torsus [?] et Collatisatus [?] per Gnem Josephum Dobrowolski [?] pro-

13szał się Urzędu aby do Xiąg ninieyszych przyięty y wpi-

14sany był, atak ia Urząd Annuendo affectationi compa-

15rentis pomieniony Autentyk ad acticandum przyimu-

16iącezytatem [?], który taksię w sobie ma. Augustus Secun-

17dus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae

18Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae, Volhyniae,

19Podoliae, Podlachiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerni-

20choviaeq[ue] nec non Haereditarius Dux Saxoniae et Princeps

21Elector. Significamus praesentib[us] literis nostris quorum

22interest universis et singulis, quia nos Providum Paulum

23Janicki in Ministerialem Regni Generalem Omnium Pala-

24tinatuum Terrarum Districtuumq[ue] Regni Nostri Creandum

25et constituendum esse duximus, prout quidem creamus et

26constituimus per praesentes dantes et concedentes eidem plena-

27riam et omnimodam potestatem omnia et singula nego-

28tia Ministerialem Regni Generalem concernentia agendi

29[reklamant:] et exe-

k. 400

1et exequendi. Ita tamen ut prius coram Judicio seu Officio

2quovis Regni competenti Juramentum fidelitatis suae

3juxta Rotham in Statuto Regni descriptam praestet, ab

4eoq[ue] de more et consvetudine tondeatur. Quod omnibus quo-

5rum Interest notum esse volentes mandamus ut praefa-

6tum Providum Paulum Janicki postquam Juramentu[m]

7fidelitatis suae praestiterit tonsusq[ue] fuerit pro vero et

8Legitimo Ministeriali Regni Generali habeant et

9agnoscant eiq[ue] omnia et singula negotia Ministerialem

10Regni Generalem concernentia agere et exequi permittant.

11Pro gratia nostra Regia in quorum fidem praesentibus

12Sigillum Regni est appressum Datum in Cancella-

13ria Regni Die Vigesima Quinta Mensis Januarij An-

14no Domini Millesimo Septingentesimo Trigesimo

15Tertio Regni vero nostri Trigesimo Quinto Anno

16Relatio u Tego Autentyku przy pieczęci Koronney Pod

17pis Rąk JW Podkanclerzego Koronnego temi Słowy Joan-

18nes a Lipe Lipski Procancell[arius] Regni, z drugiey Strony Pie-

19częci Inskrypcya temi Słowy Illustrissimi Excellentis-

20simi et Reverendissimi Domini Joannis a Lipe Lipski

21Procancellarij Regni Primicerij Gnesn[ensis]. Ktory że to Auten-

22tyk za podaniem przez wyż mianowanego Woźnego y

23wykonaniem Juramentu a za moim Urzędowym przyięciem

24wszytek z Początku aż do Końca ią w sobie macą [?] do Xiąg

25nineyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok: Czterdziestego Wtorego = 1742; liczebnik dnia (…nastego) nieczytelny w pierwszej części – data dzienna niepewna.

Autentyk na woźnowstwo – dokument nominacji na urząd woźnego generała.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per Oblatam – przez oblatę; in praesentia Judicii Terrestris Kijoviensis et multorum nobilium – w obecności Sądu Ziemskiego Kijowskiego i wielu szlachty; annuendo affectationi comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad acticandum – do wpisania do akt.

Tekst łaciński: August II [w tekście „Secundus”, wcześniej po polsku „Trzeciego” – sprawdzić], z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski… oraz dziedziczny książę saski i elektor. Oznajmiamy niniejszym listem wszystkim i każdemu z osobna, komu to wiadomo być należy, iż Opatrznego Pawła Janickiego woźnym generałem Królestwa wszystkich województw, ziem i powiatów Królestwa Naszego ustanowić uznaliśmy, jakoż ustanawiamy niniejszym, dając mu pełną i wszelką władzę wszystkie sprawy woźnego generała dotyczące czynić i wykonywać…

Pter – Providus (Opatrzny); Gnem – Generosum (Urodzonego); JKMCi – Jego Królewskiej Mości; JW. – Jaśnie Wielmożnego.

Koniec oblaty przywileju królewskiego (Augusta II) na urząd woźnego generała dla Pawła Janickiego, dat. w Kancelarii Koronnej 25 I 1733 (35. rok panowania).

Tłum.: „…i wykonywania. Tak jednak, by wpierw przed sądem lub urzędem właściwym złożył przysięgę wierności wg roty opisanej w Statucie Koronnym i był wedle zwyczaju postrzyżony. Co wszystkim, których to dotyczy, oznajmiając, nakazujemy, by Pawła Janickiego, po złożeniu przysięgi i postrzyżeniu, uznawali za prawego woźnego generała Korony i pozwalali mu sprawować wszystkie czynności z tym urzędem związane. Z łaski naszej królewskiej; na dowód tego przyłożono pieczęć Królestwa. Dan w Kancelarii Koronnej 25 stycznia 1733, panowania naszego 35 roku.”

Napis na pieczęci: „Jaśnie Oświeconego, Ekscelencji i Najprzewielebniejszego Pana Jana z Lipego Lipskiego, podkanclerzego Królestwa, prymicera gnieźnieńskiego”.

Streszczenie

17IX 1742 [wg poprzedniego wpisu] opatrzny Paweł [w tytule: Ławrenty] Janicki [?] podał do oblaty przywilej króla Augusta III ustanawiający go woźnym generalnym, z podpisem króla, pod pieczęcią koronną i z podpisem kanclerza.

Transkrypcja i omówienie tego aktu są w opracowaniu. Zostaną opublikowane wkrótce.