Akty 441–480

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 438

1Zapis Wieczystey przedaży od Urodz.

2JchmPanów Adamowiczów Urodz.

3JchmPanu Duchniewiczowi na

4dobra części wsi Babuszek dany

5y Wzięty.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Czwartego

7Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

8Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijow.

9Przedemną Adamem z W. Wykowskim VR y Namie-

10snikiem Ksiąg akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ni-

11nieyszymi Ziem. Żytomsk. Comparens Personali-

12ter Urodz. JchmPanowie Jan, Piotr y Stanisław

13Synowie Stanisława a Małżonkowie Jana Ada-

14mowicze Zdrowiem będąc na ciałach y umysłach

15odstąpiwszy swey własney niebędący dobrom Ziem.

16Jurysdykcyi prawa forum Powiatu y Woie a pod

17niniejsze Dobrowolnie zeznali swoie Zapisu

18Wieczystey przedaży całkę podleiwszy y inkorpo-

19ruiąc wiadomo iawne czynią ustawie y dobro-

20wolnie zeznali iż oni zeznawaiący maiąc

21w dziedzicznym posiadaniu swoym Sukcessyonie

22po oycu swoim niegdy JmPanu Stanisławie

23Adamowiczu maią swoiey części wsi Babuszek

24w Woiewodztwie Kijow. a Powiecie Żytomir-

25[reklamant:] położoney

k. 438v

1takowey ani nierozdzielnie od czasu śmierci tegoż

2władnie, z iakowego władania dowiadszy-

3ię zośmy [?] zawsze przez nieiednomyślne rzę-

4dzenie [?] mieyętnością nosiąc [?] – przeto po dobrowol-

5ney umowie y zobopólnym zgodzeniu się nie-

6chcąc sobie [?] umyślili takowo swoię część wsi Ba-

7buszek z poddanemi którzy tylko ich powinno-

8ściami y robociznami siedzeniami gruntami

9twór folwarcznymi polami lasami sianożęcia-

10mi pasieką młynem karczmą y owo zgoła

11ze wszystkiem tym co w tych dobrach od daw-

12na dziedzicznie zawierały [?] y dziś zawiera y

13mu nic sobie nie excepuiąc ani wyłączaiąc

14Ur. JmPanu Józefowi Synowi Józefa Dziet-

15kiewiczowi [?] dać darować przedać y na wieki

16zapisać Jakoż używaiąc prawa pospolite-

17go y potentacyi po aktualney z tym że JmPa-

18nem Dziekiewiczem [?] takową swoię część

19Babuszek całkowicie iemu y potomkom iego

20na zawsze odprzedali y odrezygnowali za Sum-

21mę umówioną Dziewięć Tysięcy Osimset Złł. Poll.

22Wszystkie takowey tegoż JmPana nabytey na

23wieki dziedziczney y dowładnienia mieyętności na

24tychmiast dopuszczamy sami zaś wszelkich

25prawo y tytułu dziedzictwa a do przedaney części

26się wyrzekaiąc mocą niniejszey dobrowol-

27nego zeznania swego. Jan Adamowicz mp.

28Piotr Adamowicz mp. Stanisław Adamowicz

29mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok w rękopisie odczytany jako „Czterdziestego Czwartego” (1744) – poza zakresem księgi 1737–1742, sprawdzić; środkowa część tekstu niepewnej lekcji (pismo kursywne), sens: zeznanie zapisu wieczystej sprzedaży.

Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; VR – zapewne vice-regent; forum – sąd właściwy.

excepuiąc – wyłączając; potentacya – władza, zdolność prawna; Złł. Poll. – złotych polskich; mp. – manu propria, własnoręcznie.

Odczyt wielu wyrazów w pierwszych linijkach i nazwiska nabywcy (Dziekiewicz/Dziedkiewicz) niepewny – porównać z poprzednią stroną.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: w formule rok 1744 (29 XII 1744), a sąsiednie wpisy serii pochodzą z ok. 29 XII 1742 – przyjęto rok 1742 jako prawdopodobny (błąd odczytu lub zapisu roku; sprawdzić na skanie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1742 [?] Jan, Piotr i Stanisław Adamowiczowie, synowie Stanisława, zeznali zapis wieczystej sprzedaży odziedziczonej po ojcu części wsi Babuszki w powiecie żytomierskim (z poddanymi, folwarkiem, pasieką, młynem i karczmą) na rzecz Józefa Dziekiewicza [?], syna Józefa [w tytule: Duchniewicza], za 9800 zł, bo wspólne zarządzanie nie układało się.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 438v

1Zapis wieczysty przedażny od

2Ur. JmPana Pawła [?] Kinskiego Ur.

3JmPani Annie Byleckiey [?] na do-

4bra część wsi Wołosowa [?] dany y słu-

5żący

6[reklamant:] Roku

k. 439

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

2Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim Woiewodztwa Kijow-

4skiego Przedemną Aktorem z Urzędu Wykonaney [?]

5OR [?] y Namiesnikiem [?] Ziemskim Akt Ziem. Kijowskich

6y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Osobiście

7stanowszy Urodz. JmPan Eliasz Syn Bohda-

8na Kiński [?] Tatar [?] Ostrogski [?] y dziedziczny

9obywatel części wsi Wołosowa [?] zdrów będąc na

10ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney Ziem.

11Jurysdykcyi prawa Fori Pttu [?] y Rtto [?] a pod Ni-

12nieyszy swoy zapis wieczysty przedaży dobr

13wyż wyrażonych całe się poddaiąc y uciekaiąc

14wiadomo iawno czyni ustnie y dobrowolnie

15zeznaie, iż ia zeznawaiący maiąc w dotych

16czasowym dziedzicznym posiadaniu swoim

17sukcessyjnie po Oycu N. Urodz. JmP. Bohda-

18nie Kińskim maiętność część wsi Wołosowa

19tuteyszego Pow. w Żytomirskim Powiecie

20położoną, a maiąc wolność wedle prawa do-

21bra swoie iak chcę szafować komu chcę

22dać przedać y iak naylepszemu pożytkowi swe-

23mu obrócić, widząc zas w przedaży takowych

24swoich dobr lepszy dla siebie pożytek umyśli-

25łem pomienioną swoią część wsi Wołosowa

26z poddanemi obojey płci z ich powinnościa-

27mi Daniami dziesięcinami gruntami Sady

28ni [?] laskami [?] budynkami polami lasami

29łąkami zarosłami folwarcznymi polami lasami [?]

30[…] y ze wszystkiemi

31przynależytościami nic a nic z nich niewy-

32łączaiąc Urodz. JmPanu Zacharyaszowi

33Bykowskiemu [?] dla Bechowa [?] przedać y wiecznie

34[reklamant:] wiecz-

k. 439v

1wiecznie oraz Dymissyowac iakoż y odpowiednie

2y na zawsze iemu y potomkom iego zapisuię

3a to za Summę dobrowolnie umówioną Sześć Ty-

4sięcy Osimset Dziewięćdziesiąt Złł. Poll. Jakową Sum-

5mę Wr. Jmc Pan Zacharyasz Bybecki [?] dnia Do-

6zys [?] moich w zupełności wypłacił przeto gę-

7z wypłaty kwituię y do władania niebytce [?]

8mai tyosię [?] nalężnych dopuszczam mocą

9ninieyszego dobrowolnego zeznania swego dożyw[?]

10Eliasz Syn Bohdana Rinski [?] Pisar [?] Ostrogski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ur. JmPan – Urodzony Jegomość Pan.

Fori – sądu (właściwość sądowa); formuła odstąpienia własnej jurysdykcji i poddania się sądowi, przed którym czyniony zapis.

Odczyt części nazw i terminów niepewny; drugi numer foliacji „18” częściowo przy brzegu.

Złł. Poll. – złotych polskich; mp. – manu propria, własną ręką.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1742 Paweł [?] Kiński zeznał zapis wieczystej sprzedaży odziedziczonej po ojcu Bohdanie Kińskim części wsi Wołosów w powiecie żytomierskim na rzecz Zachariasza Bykowskiego [?] [w tytule: Anny Byleckiej [?]], za 6890 zł.

Transkrypcja

k. 439v

1Possesya w dobra części wsi Bilki y

2Babuszki Urodz. Jchmc Panów Tatataia

3Janiszewskiego Oraz Ładzinskiego zeznana

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Którego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego Przede-

7mną Stefanem z Wypowa Wypowskim Dicc [?] Regentem y Namie-

8stnikiem Pisarskim Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Niniey-

9szymi Ziem. Kijow. Stawaiący Osobiście Woźny Generał Wo-

10iewodz. Kijow. y innych Szlachetny Maciey Narowski [?] Wier-

11ny Słuszny y prawdziwy Relacyi Roczy [?] iawnie ustnie y

12dobrowolnie dla zapisania do Xiąg Niniejszych zeznał. Iż

13on Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Którego

14Dnia Drugiego Decembra na Rekwizycyą y prawne wezwanie

15Urodz. Jchmc Panów Jana Tatataia Janiszewskiego y Do-

16minika Ładzinskiego był w dobrach niżey przed w części

17wsi Bilki w Żytomirskim Powiecie położonych, y dnia Czwartego

18tegoż Miesiąca Decembra tu przybywszy a maiąc przy sobie Stro-

19nę szlachty ludzi wiary godnych iako to Urodz. Marka Bor[…]

20wińskiego y Konrada Piotelka [?] dla świadectwa wszytkich

21też dobra części wsi Bilki z poddanymi obojey płci, polami

22lasami gruntami Sianożęciami karczmą młynem, pasieką

23y wszystkiemi przynależytościami iako tam się na mo[…]

24y prawnego Spadku po śmierci Oyca relinquentis Urod. Jmc

25Pana Michała Tatatuy [?] Janiszewskiego temuż Urod. relinquen-

26[reklamant:] towi

k. 440

1JmcPanu Janowi Tałatay[?] Janiszewskiemu [?] rodzonemu Sy-

2nowi y Iedynemu Sukcessorowi w realną aktualną dzie-

3dziczną podał postąpił y intromittował posessyą poddanych

4do gromady zwoławszy, w nowym ych Panu y Dziedzicu

5uznaymił y wszelkie powinnosci pełnic rozkazał w czym

6oni żadnego przeciwienstwa nie okazali. Poczem ten że Woź-

7ny Szlachtę sobie przytomną oswiadczywszy się z tamtąd

8tąd odiechał y przybył w dobra część wsi Babuszek[?]

9Dnia Osmego teyże Decembra gdzie będąc a maiąc tyż

10przy sobie Stronę Szlachty ludzi wiary godnych iako to:

11Marcina Porębskiego[?] Jakuba Zawolskiego[?] y Ambrożego

12Szemeta[?] dla swiadectwa wzytych tęż dobra część wsi

13Babuszek z poddanymi ciągłymi y pieszymi gruntami

14budynkami oraz wszelkiego rodzaiu polami lasami sianożę-

15ciami pasieką młynem karczmą y ze wszystkiemi na-

16leżnosciami na mocy prawa y od spadku po oycu Rekwiren-

17ta nieb. JmcPana Mikołaia Ladzinskiego[?] wyż pomie-

18nionemu Synowi Jego JmcPanu Dominikowi Ladzin-

19skiemu prawemu Sukcessorowi w Realną aktualną dzie-

20dziczną podał y intromittował Possessyą. Także pod-

21danych y czynszowników do gromady zwoławszy w no-

22wym ich Panu y dziedzicu oznaymiwszy wszelkie po-

23winnosci pełnic kazał w czem oni y byli posłuszni. Po-

24czem przytomną sobie Szlachtę oswiadczywszy się z

25tamtąd odiechał y tu do Akt przybywszy o tym wyż

26pomienionym tę swoią przedemną Urzędem prawdziwą

27possessyi dziedziczney rellacyą zeznał prosząc cum actis

28Connotari co y otrzymał + Maciey Nawrocki Woźny

29Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok „Czterdziestego Którego” – słowo liczebnika nieczytelne/niepewne, prawdopodobnie Pierwszego lub Drugiego; rok 1741 lub 1742 – sprawdzić.

relinquentis – pozostawiającego (spadkodawcy); Regent i Namiestnik Pisarski – zastępca pisarza ziemskiego.

cum actis connotari – zanotować w aktach; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać (podpis krzyżykiem).

Odczyt nazwisk (Tałatay Janiszewski, Ladzinski, Babuszki, świadkowie) niepewny.

Data wpisu – ustalenie redakcyjne: w formule rok 1740 (29 XII 1740), a sąsiednie wpisy serii pochodzą z ok. 29 XII 1742 – przyjęto rok 1742 jako prawdopodobny (błąd odczytu lub zapisu roku; sprawdzić na skanie).

Streszczenie

29XII 1742 [w tekście „1740” [?]] woźny Maciej Nawrocki [?] zeznał, że 2 XII 1742 na żądanie Jana Tałataja [?] Janiszewskiego i Dominika Ładzińskiego wwiązał ich w posiadanie części wsi Bilki i Babuszki w powiecie żytomierskim, m.in. Janiszewskiego jako jedynego syna i sukcesora zmarłego Michała Tałataja Janiszewskiego.

Transkrypcja

k. 440

1Zapis wieczystey przedaży od Ur.

2Poretiatkiewicza[?] Ur. Woyciechowskie-

3mu dany y służący na dobra część

4wsi Bitki[?].

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woprza[?] Kijowskiego przedemną

8Stefanem z Wyhowa Wyhowskim VR y Namiesnikiem

9Pisarza Akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninieyszemi Ziems.

k. 440v

1Kijow. Comparens Personaliter Urod. JmPan Piotr Pe-

2tetiatkiewicz [?] Dziedziczny obywatel części wsi Bitki [?] Zdrów

3będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney Ziem.

4skiey Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu y Woiew. a pod

5niniysze dobrowolne zeznanie swego zapisu wieczystey

6przedaży tych dóbr całe się poddaiąc y uciekaiąc zezna-

7iąc [?] iawno czyni ustnie y Dobrowolnie zeznaie

8iż Ja zeznawaiący posiadaiąc dziedzicznym prawem Sch-

9cesyiną [?] maiętność część wsi Bitki w Woiew. Kijow.

10a Powiecie Zytomirskim połozoną y widząc dziś z przy-

11czyny tey swoiey części lepsze dla siebie dobro y korzyść

12a maiąc wolność według prawa Pospolitego dobrami

13swemi iak chcieć rozrządzać umysliłem y postanowiłem

14takową swoią część wsi Bitki z podd[a]nymi tey wsi [?]

15y ich powinnościami y daninami Sadybami grun-

16tami wraz z futwarcznymi [?] polami lasami Stawowiskami [?]

17karczmą młynem y zewszystkiemi zgoła przynależyto-

18sciami nie z wyłączeniem [?] Urod. JmPanu

19Grzegorzowi Woyciechowskiemu Dać darować przedać

20y na wieczne y nigdy nieodzowne czasy Rezygnować. Ia-

21koż y odprzedaię a to za Summę dobrowolnie umówio-

22ną Trzech Tysięcy Czterysta Pięćdziesiąt Złł. Poll. Z wypłaty

23iakowey dziś do rąk moich tegoż JmPa nabywcę na za-

24wsze kwituię y dowładania maiętnością wspomnioną

25wiecznie przypuszczam mocą niniyszego dobrowolnego

26zeznania swego Piotr Petetiatkiewicz.

Objaśnienia i tłumaczenia

VR – prawdopodobnie „Vice Regens” (wiceregent); Namiestnik pisarza – zastępca pisarza ziemskiego.

Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Forum – sąd właściwy; Złł. Poll. – złotych polskich. Odczyt wielu wyrazów w tej części niepewny (m.in. nazwisko zeznającego).

Streszczenie

29XII 1742 Piotr Petetiatkiewicz [?] zeznał zapis wieczystej sprzedaży swej dziedzicznej części wsi Bitki [?] w powiecie żytomierskim na rzecz Grzegorza Wojciechowskiego, za 3450 zł.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 440v

1Possesya w Dobra części wsi Małego

2Bratałowa oraz Wołosowa Urod.

3JmPanom Nowosielskiemu y

4Lechowi służąca.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

6Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia

7[reklamant:] Na Urzędzie

k. 441

1Na Zerwaniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

2Przedemną Stefanem z W.[?] Zytowskim[?] Vice Regentem

3y Namiestnikiem ptunc Act Ziemsk Kijows y Xięgami Ni-

4nieyszymi Ziems. Kijows Stanowszy Osobiscie Woźny Generał

5Woiewodztwa Kijowskiego y inych Szlachetny Maciey Na-

6wrocki wierny Słuteczny y prawdziwy Relacyą swoy[?]

7iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał dla zapisania do Akt

8niniejszych – Jz Roku Teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czter-

9dziestego Wtórego Miesiąca Decembra Jedynastego Dnia

10na prawne rekwizycyjne wezwanie Urod. Jchmć Panów Ste-

11fana Nowosielskiego oraz Gabriela Lechu[?] Był w dobrach

12nayprzod częsci wsi Małego[?] Brusiłowa gdzie będąc a ma-

13iąc przy sobie stronę Szlachty ludzi wiary godnych Urod.

14Jchmć Panów Marka Zubrowskiego y Alexego Naymana

15dla pozyteczniejszego swiadectwa wrytych tez dobra częsc

16wsi małego Brusiłowa z należnymi do niey poddany

17mi Oboiey płci ich Sadybami gruntami polami laso-

18mi pasieką młynem y karczmą oraz wszelkiemi przy

19należytosciami y dochodami na mocy prawnego Spad

20ku posmierci Tyczu Rekwirentis urod. Jmć Pana Ale-

21xandra Nowosielskiego temuz urod. Rekwirentowi Jmć

22Panu Stefanowi Nowosielskiemu prawdziwemu Sukce

23ssorowi w realną aktualną dziedziczną podał posses-

24sią y intromittował Possessyą. Poddanych y innych

25czynszowników do gromady zwoływszy z nowym ich

26Panu y dziedzica oznaymił y wszelkie powinnosci pełnic

27ich dawniey rozkazał. Naco gdy ciz zwołani zezwolili Ten

28Woźny przytomną sobie Szlachtą oswiadczywszy się

29z tamtąd odjechał y przybył w dobra częsc wsi Woło-

30sowa gdzie będąc a maiąc przy sobie tez Szlachtę lu-

31dzi wiary godnych iako to Leopolda Hubowskiego Jaku-

32ba[?] Strzelnickiego y Narcyza Sobotowicza dla lepszego Swia

33dectwa wrytych Dnia Jedynastego tegoz Decembra tez

34dobra częsc wsi Wołosowa z należnymi do niey pod

35danymi oboiey płci ich sadybami gruntami oraz fol-

36warkami zabudowaniami lasami polami Sianożęciami

37karczmy nic nikomu niewyłączaiąc na mocy praw-

38nego spadku po Tyczu Rekwirentu Urod. Jmć Panu Stefanu

39[reklamant:] Lechu

k. 441v

1wyż pomienionemu Synowi Jego WJmćPanu Gabrie-

2lowi Lechowi prawnemu Sukcessorowi w Realną aktu-

3alną Dziedziczną podał posessyą y intromittował Pos-

4sessyą – Podelnych do gromady zwoławszy one onym

5uż Panu y Dziedzicu oznaymiwszy wszelkie stosowne po-

6winności pełnić mu rozkazał a gdy ci zwołani pokornie

7to wszytko przyięli Woźny przytomną sobie Szlachtą

8oswiadczywszy się z tamtąd odiechał y tu do akt przy-

9bywszy zeznał prawdziwą swoię Rellacyą poswięcił pro

10sząc cum actis Connotari co y otrzymał Woźny Mac-

11ciey Nawrocki.

Objaśnienia i tłumaczenia

Possesya – wwiązanie w posiadanie dóbr. Bratałów Mały i Wołosów – wsie w dawnym pow. żytomirskim [?].

Relacja woźnego generała o intromisji (wprowadzeniu w posiadanie) dóbr; data czynności 11 XII 1742. „ptunc” – pro tunc, wówczas; „Act Ziemsk Kijows” – Aktów Ziemskich Kijowskich; Rekwirent – wzywający (strona żądająca czynności).

„Tyczu” – odczyt niepewny, możliwie „Oycu”; „Lechu” – nazwisko niepewne, możliwie forma dzierżawcza lub nazwisko Lech.

cum actis connotari – zanotować w aktach; intromittował – wprowadził w posiadanie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1742 woźny Maciej Nawrocki zeznał, że w XII 1742 (11 XII) wwiązał w posiadanie części wsi Mały Bratałów i Wołosów m.in. Stefana Nowosielskiego jako sukcesora zmarłego Aleksandra Nowosielskiego oraz [Lecha] w drugą część, w obecności szlachty Leopolda Hubowskiego, Jakuba Strzelnickiego i Narcyza Sobotowicza.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 441v

1Possessya w dobra część wsi Korczówki [?]

2WJmćPanu Rysińskiemu [?] Słu-

3żąca

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Drugiego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Leżeniu Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego Prze-

7demną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim VR [?] y Namiestni-

8kiem pełnię [?] Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ninieysze-

9mi Ziem. Kijow. Osobiście Stanowszy Woźny Gnłł Wtwa

10Kijow. y innych Szlachetny Macicy Nawrocki in vim Rela-

11tionis ac Fidelis relationis palam Publice Liberéque reco-

12gnowił iż On Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie-

13stego Wtórego Dnia Miesiąca Decembra Osmnastego na praw-

14ne wezwanie WJmćPana Tomasza Tymoteusza dwo-

15ymiennego Rysińskiego zebrawszy sobie Strony Szlachty

16ludzi wiary godnych Urodz. Jana Zalewskiego y Hieronima

17Sas Dobrzańskiego był w dobrach części wsi Korczówki [?]

18Kijowskiego Woiewodztwa w Żytomirskim Powiecie Sytuo-

19wanej Alexym Mitraszewskim Porucznikiem WK [?] rodzo-

20nym bracie Żony Relatorenta [?] zeszłym z tego swiata bez

21potomnie – na niego spadły – Gdzie będąc tęż część wsi Kor-

22czówki [?] ze wszystkiemi tey polami rolami gruntami tu-

23siowanemi y nieroszanemi Ogrodami, Sianożęciami Łąkami

24lasami Zabudowaniami poddanymi tamecy płci ciągłymi

25y pieszymi ich robociznami daniami Dziesinami poży-

26tkami, Stawami, młynami karczmy arędą y wszelkiemi tey

27maiętnosci przynależytosciami na nikogo nic nie excypu-

28iąc ani wyłączaiąc a wszytko całkowicie y zupełnie do real-

29ney y dziedziczney teraz WJmćPanu Tomaszowi Tymoteu-

30[reklamant:] szowi

k. 442

1szowi Synowi niebosz. Jana y Alexandry z Larockich [?]

2małł. Rysińskich [?] y żonie Jego Annie z Mitraszew-

3skich małł. Rysińskim [?] podał y obwołał posessyą, Pod

4danych do gromady zwołuszy, o nowych ich Panach

5oznaymił, powinności y posłuszeństwo pełnić zalecił,

6Na co wszystko od nikogo żadney przeszkody y regressu

7niedoznawszy Szlachtą sobie przytomną oświadczywszy się

8z tamtąd odiechał y tu do akt przybywszy Przedemną

9Urzędem wierną swoią prawdziwą Rellacyą uczynił ze-

10znanie prosząc do akt takowey zapisania co y otrzymał.

11+ Woźny Maciey Naworski [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim relationis ac fidelis relationis palam publice liberéque recognowił – tytułem relacji i wiernego zeznania jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; Gnłł – generał; data czynności woźnego: 18 XII 1742; nazwa wsi niepewna (Korczówka/Korowówka).

małł. – małżonkom (małżonków); obwołał posessyą – ogłosił objęcie posiadania (intromisję); regress – sprzeciw, zwrot.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

29XII 1742 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał, że wwiązał Tomasza Tymoteusza Rysińskiego [?], syna Jana i Aleksandry z Larockich [?], i jego żonę Annę z Mitraszewskich [?] w dziedziczne posiadanie części wsi Korczówka [?] z poddanymi, stawami, młynami, karczmą i arendą.

Transkrypcja

k. 442

1Possessya w dobra części wsi Berezówki niebosz.

2JchmćPanom Krasnickim Stwierdzona [?]

3Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego [?]

4Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

5Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewództwa Kijowskiego Przedemną

6Stefanem z W. Wyhowskim [?] UR y Namiesnikiem [?] pisarza Akt Ziem.

7Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście

8Woźny Gtt. Wttwa Kijow. y innych Szlachetny Maciey Naworski

9in Sua vera ac fidelis rellationis palam publice libereque

10recognovit iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie-

11stego Wtorego Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia na

12prawne wezwanie Ur. JchmćPana Antoniego oraz Brata

13iego rodzonego Piotra Krasnickich był we dobrach części wsi

14Berezówki Kijowskiego Woiewództwa w Żytomirskim Powie-

15cie Sytuowany pozycia [?] rebwirentów [?] niebosz. Stanisławowi

16Krasnickim na nich iako prawych Sukcessorów spadłey.

17Gdzie będąc a maiąc przy sobie Stronę Szlachty ludzi wia-

18ry godnych Ichmć Panów Michała Żerkowskiego [?] Stracznika [?]

19Pogranicznego oraz Jakuba Dryżkowskiego [?] dla lepszego

20świadectwa wzietych. Tęż część wsi Berezówki z podda-

21nymi obojey płci, Sadybami, gruntami, polami, lasami, Sia-

22nożęciami, łowami y inemi [?] cyrkumferencyjami do tey

23części należnemi nic dla nikogo nie excypuiąc wszystko

24ogółowie do realney y dziedziczney tym że niebosz. Jchmć Pa-

25nom Antoniemu y Piotrowi braciom rodzonym Krasnickim

26Synom niebosz. Stanisława Krasnickiego podał postąpił y intro-

27mittował posessyą. Potem poddanych do gromady zwoław-

28szy o nowych ich Panach y dziedzicach oznaymił, wszelkie

29powinności y posłuszeństwo pełnić zlecił. W czym oni y nieprze-

30ciwili się, A tak ten że Woźny Szlachtą sobie przytomną oświad-

31czywszy się z tamtąd odiechał y tu do akt przybywszy Prze-

32[reklamant:] demną

k. 442v

1dennu urzędem wiarę swey prawdziwey Relacyi uczyniwszy ze-

2znanie prosząc cum actis Connotari czego otrzymał + Ma-

3ciey Naworocki Woźny Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in sua vera ac fidelis rellationis palam publice libereque recognovit – w swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Gtt. Wttwa – generał województwa; UR – urodzony; intromittował – wprowadził w posiadanie; rok w formule odczytany jako 1742, pewność niska; data czynności woźnego 19 XII.

cum actis connotari – zapisać do akt; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać (krzyżyk zamiast podpisu).

Streszczenie

29XII 1742 [?] woźny Maciej Nawrocki zeznał, że wwiązał braci Antoniego i Piotra Krasnickich, synów zmarłego Stanisława, w dziedziczne posiadanie części wsi Berezówka z poddanymi i przynależnościami.

Transkrypcja

k. 442v

1Zapis wieczysty przedaży od Ur. JmćPana

2Łukaszewicza Ur. JmćPanu Wilanowskiemu

3dany y służący na dobra części wsi Aweratyna [?]

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

5Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego Przedemną Stepa-

7nem z Wyhowa Wyhowskim VR y Namiestnikiem Akt Ziemskich

8Kijowskich y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijow. Comparens Perso-

9naliter Ur. JmćPan Jan Łukaszewicz zdrów będąc na ciele y

10umyśle odstąpiwszy swey własney Ziemskiey Juryzdykcyi

11prawa Forum Powiatu y Wdztwa a pod ninieyszę dobra

12wolnie zeznawać swoię zapisem wieczystym przedaży dobr części

13wsi Aweratyna [?] ale się poddaiąc y wiedząc wiadomo iaw-

14no czyni ustnie y dobrowolnie zeznał iż on zeznawaiący

15maiąc dobra swoie dziedziczne część wsi Aweratyna [?] w Woie-

16wodztwie Kijowskim a Powiecie Żytomirskim Sytuowane po

17oycu iego śp. Ur Michale Łukaszewiczu pracowitym nabytego

18spadłe do niego dyspozycyi a widząc dziś wprzedaży takowey

19swoiey maiętności lepszy dla siebie dobro y korzyści y maiąc wol-

20ność wedle prawa pospolitego dobrami swemi iak chcie

21szafować, komu chcie dać darować przedać y na wieczne

22czasy zapisać przeto ten zeznawaiący dobrowolnie y nieprzy-

23musowo umyślił takową swoię część wsi Aweratyna [?] z pod-

24danymi ciągłymi y pieszymi obojey płci ich powinnościa-

25mi y robociznami daniami dannikami, sadybami grunta-

26mi oraz polami lasem Sianożęciami Burzanami y wszy-

27stkiemi należnościami y dobytkiem Ur. JmćPanu Jaku-

28bowi Wilanowskiemu dać darować przedać, y na wieczność wie-

29czy Rezygnować. Jakoż odprzedawszy za Summę Ośm

30Tysięcy Siedmset Złł. Poll. y takową Summę w zupełno-

31ści od JmćPana Wilanowskiego odebrawszy z wypłaty tegoż

32nabywcę kwituię, y do władania dziedzicznym prawem

33nabytey maiętności dopuszcza mocą ninieyszego dobrowolne-

34go zeznawaiącego Jan Łukaszewicz mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

VR – prawdopodobnie Vice-Regens (wiceregent); Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Forum – sąd właściwy; Złł. Poll. – złotych polskich; mp. – manu propria, ręką własną.

Aweratyna – odczyt niepewny; prawdopodobnie Awratyn/Hawratyn w pow. żytomierskim.

Streszczenie

29XII 1742 [?] Jan Łukaszewicz zeznał zapis wieczystej sprzedaży odziedziczonej po ojcu Michale części wsi Awratyn [?] w powiecie żytomierskim na rzecz Jakuba Wilanowskiego, za 8700 zł.

Transkrypcja

k. 442v

1Zapis wieczystey przedaży od Ur. JmćPana

2Pana Zaionczkowskiego Ur. JmćPanu

3Szczyńskiemu na dobra części wsi Bitky [?]

4dany y służący

5[reklamant:] Roku

k. 443

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtórego

2Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego Przede

4mną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim VR [?] y Namiesnikiem

5Akt Ziem. Kijowskich y Xięgami Niniejszymi Ziem. Kijow.

6Comparens Personaliter Ur. Jchmć Pan Stanisław Xsiężykow-

7ski [?] Dziedzic częsci wsi Bitki zdrów będąc na ciele y umyśle

8odstąpiwszy swoy rodzony należny Ziemskiey Juryzdykcyi

9prawa Forum Powiatu y Woiewodztwa a pod niniejsze dobro-

10wolne zeznanie swoie cale się poddaiąc y weźluiąc [?] wiadomo

11iawno czyni zezna y dobrowolnie zeznaie Jż ia zeznawa-

12iący maiąc w posiadaniu swoim dziedzicznym Sukcessyi-

13ney po rodzicach maiętnosci części wsi Bitki z poddanymi

14tu w Woiewodztwie Kijow. a Powiecie Zytomirskim poła-

15żoney – Będąc w moy woli prawa naturalnego y pospo-

16litego dobrami swemi iak chcę rządzić ku naylepszemu

17dobru y pożytkowi swemu Przeto umysliłem takową

18swoię część wsi Bitki z poddanymi oboiey płci ciągły-

19mi y pieszymi ich powinnosciami y robociznami da-

20niami Daninami Sadybami gruntami Czarpołwarsome [?]-

21mi polami Lasem Sianożęciami karczmą y wszystkim

22dobytkiem nic sobie niewyłączaiąc Ur. Jmć Panu Jerze-

23mu Syczyńskiemu [?] y potomkom Jego dać darować prze-

24dać y wiecznemi czasy Rezygnować Jakoż y dał przedał

25a to za summę dobrowolnie umówioną Osm Tysięcy Złł.

26Pol. z odebrania ktorey dziś do rąk moich tegoż Jmć

27Syczyńskiego [?] na wieki kwituię y do władania wybyte [?]

28częścią wsi Bitki dziedzicznie y potomnie natychmiast

29dopuszczam mocą niniejszego dobrowolnego zeznania

30mojego Stanisław Xsiężykowski mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

VR – prawdopodobnie „Vice Regens” (wiceregent); comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Forum – sąd właściwy.

Rok 1742 grudzień – koniec zakresu księgi.

Streszczenie

29XII 1742 Stanisław Księżykowski [?] [w tytule: Zajączkowski] zeznał zapis wieczystej sprzedaży odziedziczonej po rodzicach części wsi Bitki [?] w powiecie żytomierskim, z poddanymi, lasem, sianożęciami i karczmą, na rzecz Jerzego Syczyńskiego [?] [w tytule: Szczyńskiego], za 8000 zł.

Transkrypcja

k. 443

1Zapis Rezygnacyonis od Ur. Jchmć

2Pana Bazylego Sieszyckiego Sy-

3nom swoim Jmć Panom Jakubowi

4y Antoniemu Sieszyckim na dobra

5częsci wsi Kazania [?] dany y Służący.

6[reklamant:] Roku

k. 443v

1Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Wtorego

2Miesiąca Decembra Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

3Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego Przede-

4mną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim UK y Namiesnikiem

5akt Ziemskich Kijow. y Xięgami Ninieyszymi Ziem. Kijow.

6Comparens Personaliter Urodz. JmćPan Bazyli Sieczycki

7Namiesnik Krzemieniecki zdrowy będąc na ciele y umy-

8śle odstąpiwszy swoiey własney należney Ziemskiey Iury-

9zdykcyi Prawa fforum Powiatu y Woiewodztwa a pod

10niniejsze dobrowolne zeznanie swoie Zapisu Dymissionis

11Dóbr części wsi Karania całe się poddaiąc y wcielaiąc

12Uwiadomaiącą czyni ustnie y dobrowolnie zeznaie Iż

13Ja zeznawaiący maiąc dobra swe dziedziczne część wsi

14Karania w Woiewodztwie Kijowskim a Powiecie Zyto-

15mirskim złożoną z Trzech poddanych wszelkich prawem

16Sukcessyi do mnie doszłą y we władaniu moim do dzis

17dnia zostaiącą maiąc zas wolnosc z prawa pospolite-

18go dziedzictwem swym iak chcieć szafowac y podług upo-

19dobania swego rządzić, a widząc Synow moich Jmć Panów

20Jakuba y Antoniego Sieczyckich zupełnemi mena

21zawsze w posłuszeństwie y przychilności, przeto Ja

22zeznawaiący umyśliłem takową swoią część wsi Karania

23z Trzema poddanemi płci męzkiey oraz nalezącemi do

24nich żonami y dziećmi tęsz, ich powinnościami Siedzba-

25mi, gruntami polami folwarcznemi lasami sianożęciami

26barciami y wszystkiemi dobytkami y rewenentami tym ze

27Urodz. Synom moim Jakubowi y Antoniemu Sieczyckim

28dac darowac y na wieczne czasy zapisac. Jakosz tym do-

29browolnym zeznaniem moim na wieczne czasy dymittuię

30na dziedziczne potomne władanie Zawaiąc iednak sobie

31w tey dozywotne prawo moc niniejszego dobrowol-

32nego zeznania w ktorym zas razie Synowie moi moc

33wszelkie prawo od dzis dnia wieczyście tą częścią iako

34swoią własno niewzruszenie zawładnąc iak chcieć rozy-

35wac komu chcieć dac darowac y wszystko to uczynic co

36tylko uznaią za lepsze y pozyteczniejsze dla siebie y na-

37szych bez zadney mey przeszkody. Bazyli Sieczycki Namie-

38snik Krzemieniecki mp.

39Mensis [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Rezygnacyonis – zapis rezygnacji (przekazania dóbr).

Brak rubryki tytułowej nad wpisem. UK – prawdopodobnie „Uniwersalny/Ustanowiony [?] Komornik” – skrót niepewny. Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście. Zapis dymissionis – zapis ustąpienia (przekazania) dóbr. fforum – sąd właściwy. mp. – manu propria, własnoręcznie. „Mensis” na dole – niepewny odczyt, być może kustosz lub notka kancelaryjna.

Karania – zapewne wieś Karanie/Karpowce [?] w pow. żytomierskim; identyfikacja niepewna.

Streszczenie

29XII 1742 Bazyli Sieczycki, namiestnik krzemieniecki [?], zeznał zapis dymisji swej odziedziczonej części wsi Karania [?] w powiecie żytomierskim, złożonej z trzech poddanych płci męskiej z żonami i dziećmi, z gruntami, polami folwarcznymi, lasami, sianożęciami i barciami, na rzecz synów Jakuba i Antoniego Sieczyckich, z zastrzeżeniem dla siebie dożywocia.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 444

1Mensis Januarius.

2Relacya położonego Pozwu na Ro-

3ki Z. K. od Urodz. Misiewicza po

4Urodz. Maszkiewiczową MP y Innych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Januarij Jedynastego dnia

7W Roki Sądowe Ziem. Kijow. Przedemną Michałem

8Trypolskim Łowczym Mścisławs. Komornikiem Ziemskim

9Kijow. y Xięgami Ninieyszymi Ziemskiemi Kijow.

10Stanowszy osobiście Woźny Enał Województwa Kijowskiego

11y innych opatrzny Grzegorz Moszkowski [?] ktory imin

12suo verbo ac fidelis Relationis, palam publice li-

13bere, recognovit iż on Roku teraznieyszego Ty-

14siąc Siedmset Czterdziestego Dnia Wtórego Januarij

15pozew Ziemski Kijow. autentyczny odniosł do dobr

16wsi Szułaczk [?] y tam ten pozew w izbie na stole po-

17łożył, oddawszy rzecz oneyo, od kogo położony y

18w iakiey by sprawie pisany był, prawnie publikuiąc

19do wiadomosci przywiodł, ktorego pozwu tenor se-

20quenter sobie: August Trzeci z Bożey łaski Krol

21Polski W. Xiąże Litew. Ruski Pruski Mazowie. Żmudz.

22Inflant. Smoleńs. Siewier. Kijow. Wołyns. Podols.

23Podlas. Bracławs. y Czerniechows. a Dziedziczny Xiąże

24Saski y Elektor. Wam Urodzonym Jakubowi y Ma-

25ryannie primi voti Zielinskiey Sekundi asseus [?] Mosz-

26kiewiczowey Maszkiewiczom MP Samy cum assisten-

27tia Maritali Kazimierzowi Zielinskiemu Synowi W-

28Ziel. Zielinskiego Rozwanym z dobr y dobr Ww przed Są-

29dem Naszym Ziem. Kijow. w Rokach Ziem. Kijow

30Kijow. in loco Solito Judicio w miescie Żytomierzu

31w pierwszy poniedziałek po nowym Lecie przypadaiący

32cych y Sądzieniu maiących rethis depictis rebus i

33nalis proxime Subsequentibus, Sami obliqui

34y zawicie Stawcie na Instancyi Jmyra Sądowa

35y Jego Delatora Urodz. Ignacego Misiewi-

36go y Jego Aktora ktory przychilniał się do prawa Po-

37spolitego y konsensu od Zlewiconego Xięcia Do-

38minikus

k. 444v

1na Wiśnicu y Jarosławiu Hrabi Lubomirskiego

2Starosty Sędomirskiego [?] w Roku Tysiąc Siedmset Trzy-

3nastym Dnia Pierwszego Septembris na dobra Szu-

4łyki [?] y Bołzuny [?] Jure Ordinationis in rem akto-

5ra stawającego pozwu, tudzież Compartitiam Origi-

6nału tegoż konsensu circa divisionem pomie-

7nionych Dobr porwanam [?] danego, rzekomo onskę [?]

8pienie złych ze dobr z pobrusczeństwa [?] Brata do

9urody Aktora nalężących, tudzież pro Lewatione

10Summy na tęż Dobra od Aktora zaciągniony

11desinpotione [?] Bonar w tym pozwie. Datum pariter

12Pisan w Żytomierzu Die Quarta Decembris. Millesimo

13Septingentesimo Trigesimo Nono Anno degno [?] presentis [?]

14Ministerialis Relatio + Grzegorz Moszkowski Woźny

15Scribendi Ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Januarius – miesiąc styczeń; suo verbo ac fidelis Relationis… recognovit – własnym słowem i wierną relacją jawnie, publicznie, swobodnie zeznał; tenor sequenter sequitur – brzmienie następujące; primi voti … secundi – z pierwszego małżeństwa … z drugiego; cum assistentia Maritali – z asystencją męża; in loco solito judicio – w zwykłym miejscu sądów; Enał – generał (woźny generał); Mścisławs. – mścisławski.

Jure Ordinationis in rem aktora – prawem ordynacji na rzecz powoda; circa divisionem – co do podziału; pro Lewatione Summy – o podjęcie sumy; Datum … Die Quarta Decembris Millesimo Septingentesimo Trigesimo Nono – dan … 4 grudnia 1739; Ministerialis Relatio – relacja woźnego; Scribendi Ignarus – nieumiejący pisać. Odczyt wielu wyrazów niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11I 1740 woźny Grzegorz Moszkowski [?] zeznał, że 2 I 1740 położył we wsi Szułaczki [?] pozew na roki ziemskie kijowskie w Żytomierzu (pisany w Żytomierzu 4 XII 1739) od Ignacego Misiewicza przeciw Jakubowi i Mariannie 1° voto Zielińskiej, 2° voto Maszkiewiczom [Moszkiewiczom?] oraz Kazimierzowi Zielińskiemu; sprawa o konsens ks. Dominika [?] Lubomirskiego, starosty sandomierskiego [?], z 1 IX 1713 na dobra Szułyki [?] i Bołzuny [?], o podział tych dóbr i sumę zaciągniętą na nich przez aktora.

Transkrypcja

k. 444v

1Relacya położonego Pozwu na

2Sądy Z.K. od Urodzonych Mysiewiczów [popr. wg skanu]

3[…] po Urodzonych Nowickich Braci

4między sobą rodzonych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Januarij Jedynastego Dnia

7Na Rokach Sądowych Ziem. Kijow. Przedemną Micha-

8łem Trypolskim Łowczym Mozyrskim Komorni-

9kiem Ziem. Kijow. y Xięgami Niniejszemi Ziem.

10Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Jen[eral]. Woiew.

11Kijow. y Innych Opatrzny Grzegorz Zyorski [?] w

12moc prawdziwey wierney y skuteczney Relacyi Swo-

13iey iawnie ustnie y dobrowolnie dla zapisania

14do Xiąg Niniejszych zeznał: Iż on Roku Teraźniej-

15szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia Wtórego

16Januarij

k. 445

1położenia onego, od kogo, na kogo, y w iakiey Sprawie był

2pisany, prawdzie opowiedział, Ą do wiadomości przywiódł,

3ktorego Pozwu tenor sequitur ejusmodi. August Trzeci z

4Bożey Łaski Krol Polski W. X. L. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz:

5Inflan:, Smoleń:, Siewier:, Kijow:, Wołyń:, Podolski, Podlaski

6Inflantski, Czerniko:, a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor.

7Urodz. Michałowi Brzezińskiemu [?] Kanarz:[?] Owruc. [?] Se-

8dziemu Grodz. Żytom. Dobr Medwidna [?] aktualnemu Pos-

9sessorowi, Franciszkowi Antoniemu Baloni [?] Miecznik:

10kiemu [?] Podstol. Mozyrs. Urodz. Eliaszowi Zaskowi, y In-

11nym quovis Juris titulo supramemoratorum Bonorum

12Medwidna Possessoribus, z Dobr y przeszłych gatek [?] Dobr

13W. W. leżących ruchomych y summ pieniężnych przy-

14kazuiemy, aby ście W. W. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

15na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu przypadaiących y są-

16dzić się maiących, od daty położenia tego Pozwu za tydzień

17Dwie, albo in Termis [?] gdy ta Sprawa ex Regestro [?] przywołana

18Zytego do sądzenia przypadnie, sami osobliwie y zawicie

19stanęli, na Instancyą Instygatora Sądowego, y iego Delatora

20Urodz. Jana Danjalewicza [?] Mocarskiego [?] Komorn. Ziem. Kijow.

21Aktora, ktory przychylaiąc się do Prawa pisanego, Dekretow

22Trybunalskich [?], Relacyi Woźnych, hac in Causa currentibus

23pozywa seu potius przypozywa, W. W. Urodz. Brzezińskiego

24o niesłuszne pozyskanie Przypozwu Urodz. Miecznik:

25kiego, wraz Pozwanego wcześnieyszego z W. W. iako y

26tego recenter zestałego Dobr Medwidna w Possessyi,

27także szczegulnie in perpetratione Justitia y Zbiciu Terminu

28quaerendo extra Possessionem Haeredes, Święty uchybiaiące

29Sprawiedliwości niesprawiedliwie y wypisie Aktorowi te-

30raznieyszemu niechcesz Wierność zas Twoią W. Miecz-

31nikiego, pro poenis respectu Elusionis Judicii, że nigdy

32niedbał in Possessione Bonorum Medwidna, w Transakcyi

33[ubytek papieru] in Possessione Bonorum, tum etiam pro Deoccupatione

34possessionis Dictamina iura w rzeczy tes [?], tum etiam pro Deoccupatione

35eorundem Bonorum Medwidna, nec non pro faciendo calculo de

36perceptis proventibus ex iisdem Bonis, nihilominus pro sub-

37perceptis proventibus ex iisdem Bonis, nihilominus pro prae-

38missis omnibus Vobis in Termino proponendis, Examini

39[ubytek papieru]ctis paribus, et ad omnia judicialiter jam Vobis expedita re-

40sponsuri. Pisan w Owruczu Roku Tysiąc Siedmset Czterdzie-

41stego, Dnia Dziewiątego Aprilis, de quo Pozew ejusmodi Woźny

42[reklamant:] Woźny

k. 445v

1Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Z.K. – Ziemskie Kijowskie; Woźny Jen[eral] Woiew. Kijow. – woźny generał województwa kijowskiego; Michał Trypolski [?] – łowczy mozyrski, komornik ziemski kijowski, przed którym złożono zeznanie.

Odczyt wielu miejsc niepewny (gęste pismo, ubytki papieru na lewym marginesie); dwa wiersze przy dole mogły zostać odczytane niedokładnie.

tenor sequitur ejusmodi – treść jego następuje taka; quovis Juris titulo supramemoratorum Bonorum … Possessoribus – posiadaczom wyżej wspomnianych dóbr z jakiegokolwiek tytułu prawnego; hac in Causa currentibus – w tej sprawie toczącej się; seu potius – albo raczej; recenter – niedawno; pro poenis respectu Elusionis Judicii – o kary za uchylanie się od sądu; pro Deoccupatione – o ustąpienie z posiadania; pro faciendo calculo de perceptis proventibus ex iisdem Bonis – o złożenie rachunku z pobranych dochodów z tychże dóbr; ad omnia judicialiter … responsuri – mający odpowiadać sądownie na wszystko; de quo – o czym.

Pozew datowany w Owruczu 9 IV 1740; Medwidna – prawdopodobnie Medwedne/Medwidna w pow. owruckim (identyfikacja niepewna).

Woźny ut supra scribendi ignarus – woźny jak wyżej, pisać nieumiejący (formuła końcowa relacji woźnego).

Na górze strony ołówkiem „445/6” oraz nieczytelny znak; odczyt foliacji niepewny.

Uwaga redakcyjna: wpis datowany 11 I 1740 („Januarij”), a cytowany w nim pozew wystawiono w Owruczu 9 IV 1740 – data do sprawdzenia na skanach 0469–0470. Po tym wpisie pisarz przeskoczył w numeracji od razu do nr 22 (nr 3–21 brak przy ciągłej foliacji).

Streszczenie

11I 1740 [tak w nagłówku; pozew datowany w Owruczu 9 IV 1740 – data do sprawdzenia] woźny Grzegorz Zyorski [?] zeznał, że 2 I położył pozew (przypozew) na roki ziemskie kijowskie w Owruczu od instygatora sądowego i jego delatora Jana Danielewicza [?] Mocarskiego [?], komornika ziemskiego kijowskiego (w tytule: od Mysiewiczów), przeciw Michałowi Brzezińskiemu [?], sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, aktualnemu posesorowi dóbr Medwidne [?], Franciszkowi Antoniemu Baloni [?], Eliaszowi Zaskowi [Łaskowi?] i innym posesorom tych dóbr – o niesłuszne uzyskanie przypozwu, zbicie terminu, ustąpienie z posesji Medwidnego i rachunek z pobranych dochodów. Po tym wpisie numeracja pisarza przeskakuje do 22.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 445v

1Relacya Pozwu na Roki Z. K. od Urodzonych

2Korkoszkow po Wiktach Szereniowskich

3y Innych roznych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Iedynastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziemskich Wdztwa Kijow. Przede mną

7Stefanem [?] Cedrowskim [?] Namiesnikiem [?] y Pisarzem [?] akt

8Ziem. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

9osobiscie Woźny Gnał Wdztwa Kijow. y Innych Opatrzny

10Ignacy Romadzki [?] w moc prawdziwey, wierney, y szcze-

11rzey Relacyi swoiey, iawnie ustnie y dobrowolnie ze-

12znał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset,

13Czterdziestego Dnia Iedynastego Aprilis, Pozew Ziem.

14Kijow. autentyczny, odniosł do Wsi Pieszczanicy [?] y tam

15ten Pozew, na Części Niżey mianowanego Pozwanego

16Woytowi tamecznemu w Ręce oddał, o oddaniu y Pozwie

17rzu onego od kogo pokogo y w iakiey Sprawie był pisa-

18ny Ustnie opowiedział, y do wiadomości przywiodł, kto-

19rego Pozwu tenor sequitur ejusmodi. August Trzeci z Bo-

20żey Łaski, Krol Polski, W. X. Lit. Ruski, Pruski, Mazowiecki

21Żmudz. Inflan. Smoleń. Siewier. Kijow. Wołyn. Podol.

22Podlas. Brac. y Czernihow. a Dziedziczny Xiąże Saski

23y Elektor. Wiktorowi [?] Michałowi Podczaszycowi Zyto-

24mirs. Oycu, Stanisławowi Synowi Szere-

25niowskim, tudzież Urodzonym Katarzynie z Pałec [?] Wdo-

26wie, Antoniemu y Alexandrowi Synom Żukow-

27skim, Eliaszowi Laskowi, Antoniemu Baloni [?]

28Niedzwiedzkiemu Podstarościemu [?], Marcinowi Starskie-

29mu y Innym ieżeliby do tey Sprawy kto należeć

30miał Pozwanym. Z Dobr y wszystkich gatun. Dobr

31WW. leżących, ruchomych y Summ pieniężnych, przy-

32kazuiemy abyście WW. przed Sądem Naszym

33Ziem. Kijow. na Sądach Ziem. Kijow. w Owruczu

34lub Żytomirzu, od tego za Niedziel Dwie Sądzić się maią-

35[reklamant:] cych

k. 446

1cych, sami obliczni y zawicie stanęli, na Instancyą

2Ingra[?] Sądowego, y do Delatorów, Urodzonych Sta:

3nisława y Bazylego Braci rodzonych Oyców, Da:

4niela, Michała, y Iwana Synów Korkoszków[?] Akto:

5rów, którzy adhaerendo na sam przod Legi Divinae

6postmodum publicae, vivificando Causam In intignum[?]

7venusceyturię[?] Antecessora swego Urodz. Niegdy Świę:

8tey pamięci Teodora Korkoszki crudeliter inter:

9empti, przez Niegdy Świętey pamięci Prokopa Wie:

10rzerzaka[?], aras[?] Jurisdatora W. I. Xiężej Szczerow:

11ski[?], którego Onus responsionis na Osobę moią y

12wszystkich Zwanych ab illa radice devolviter[?] wszy:

13stek, którzy Aktorowie odnawiaiące, meliorui[?], y odży:

14wiaiące Dekreta, Protestacye, Pozwy, Akcye, pozyskiwa:

15iące okrutney Smierci wyrzyrzonego[?] Antecessora

16swego y Sprawy [...] Litus Vindictam clamantis,

17aż dotych czas żadnym Sposobem nieumorzoney

18ani zgodzoney, ani tez iakim kolwiek Sposobem [...]:

19kwitowaney, niemaiąc żadnego Sposobu, tak przez

20Woyska Kozackie, Haydamackie Tatarskie, do pro:

21sequowania y ewinkowania, a nadarza[?] przy Uboz:

22stwie y Nieumieiętności Brana[?], y Sieroctwie swoim

23stwie[?] y Nieumieiętności Prawa, y Sieroctwie swoie[?]

24de [...]pomnieniasię[?], nawet ad Manus niemiawszy [...]

25dei Lepomnieniasię[?] [...] Dokumentow, o:

26culenter et patefice Swiadeczących Dokumentow, o:

27krutney Smierci y tyrańskiego zabicia Antecesso:

28ra swego, teraz zas Successu dostawszy, ad omnia

29parata, uti Unici et Legitimi Successores WWU przy:

30pozywaią, tak o zabranie przy nim Praw, Sto:

31łu[?] zeczych[?] na rozne Dobra y Daniny, iako y o zabra:

32nie Tamze przy Smierci Iego tyrańskiey Pieniędzy

33Koni, Sukien, iako swiadczy cum Deductione et pro:

34[ubytek papieru] clamatione Cadaveris Manifestacya, WWU iako nunc

35existentes et hic Bona possidentes pro tunc [...]:

36pitis nec non pro poenis Criminalibus et Personali[...]

37seu potius pro praemissis Omnibus uti Modernos Pos:

38[ubytek papieru]sores in omni ad respondendum Stabiles, ad depor:

39tandaque onera tenentes, Ia Aktorowie na Termin

40wyz[?] Znaczony pozywaią. Ostiis partibus [...]

41[reklamant:] Pinez[?]

k. 446v

1w Currencie Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia

2Iedynastego Aprilis de quo Dens Quisdel[?] […]

3Nicholi[?] Retto[?] y Woźny ut supra subscribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya Pozwu – relacja (zeznanie) woźnego o doręczeniu pozwu; Z. K. – Ziemskie Kijowskie; Gnał – Generał; Wdztwa – Województwa.

tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka.

Numer marginalny niepewny (odczyt „220do”), w rękopisie podkreślony.

adhaerendo Legi Divinae postmodum publicae – trzymając się prawa Bożego, a następnie pospolitego; crudeliter interempti – okrutnie zabitego; onus responsionis – ciężar odpowiedzialności; ab illa radice – z tego korzenia; Litus Vindictam clamantis – (sprawy) wołającej o pomstę; ad omnia parata – gotowi na wszystko; uti Unici et Legitimi Successores – jako jedyni i prawowici sukcesorowie; cum Deductione et proclamatione Cadaveris – z okazaniem i obwołaniem zwłok; uti modernos possessores in omni ad respondendum stabiles, ad deportandaque onera tenentes – jako obecnych posiadaczy, zobowiązanych do odpowiedzi i ponoszenia ciężarów; pro poenis criminalibus – o kary kryminalne. Tekst pozwu (prawdopodobnie we wpisie relacji lub oblaty pozwu) o zabójstwo Teodora Korkoszki. Odczyt bardzo trudny z powodu plam; środkowe linie 22–24 częściowo niepewne.

de quo – o czym; ut supra subscribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (woźny niepiśmienny).

Uwaga redakcyjna: numeracja pisarza przeskakuje z nr 2 do nr 22 (nr 3–21 brak); foliacja w tym miejscu ciągła – luka tylko w numeracji, nie ubytek kart.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1740 woźny Ignacy Romadzki zeznał, że tegoż dnia położył we wsi Pieszczanica [?] (do rąk wójta) pozew na sądy ziemskie kijowskie w Owruczu lub Żytomierzu od Korkoszków przeciw Wiktorowi [?] Michałowi Szereniowskiemu, podczaszycowi żytomierskiemu, i synowi Stanisławowi, Katarzynie z Pałec [?] Żukowskiej, wdowie, jej synom Antoniemu i Aleksandrowi, Eliaszowi Łaskowi, Antoniemu Baloni [?] Niedźwiedzkiemu, podstarościemu [?], Marcinowi Starskiemu i innym – w sprawie zabójstwa ich antecesora Teodora Korkoszki [crudeliter interempti] przez Prokopa Wierzerzaka [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 446v

1Relacya Pozwu na Sądy Ziemskie Kijow.

2od tychże JchMściów po Wielm. Czarne-

3nieckiego[?] Sędziego Grodz. Żytom.

4Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis Iedynastego Dnia

6Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Woiew. Kijow. Przedemną

7Stefanem Czarnoryskim[?] Namiesnikiem[?] […] Ziem.

8Ziem. y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy

9Oczewiście Woźny Ienerał Woiewództwa Kijow. Szlachetny

10Ignacy Łomaczki[?], w moc prawdziwey wierney y sku-

11teczney Relacyi swoiey iawnie, ustnie, y dobrowolnie

12Zeznał, Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset,

13Czterdziestego, Dnia Iedynastego Aprilis, Pozew Ziems.

14Kijow. na Membranie Ziem. Kijow. pisany, odniosł do

15Wsi Wierzeranicy[?], y tam ten Pozew, na Części Niżey Mia-

16nowanego Casparda Rożwanego[?], Woytowi tamecznemu

17w Ręce oddał, o oddaniu y położeniu onego, od kogo

18po kogo, y w iakiey Sprawie był pisany Sprawnie O-

19powiedział, y do Wiadomości przywiodł, którego

20Pozwu iest tenor takowy. Augustus Trzeci z Bożey

21Łaski Król Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazow. Żmudz.

22Inflant. Smoleńs. Siewiers. Kijow. Wołyns. Podol. Podl.

23Brac. Inflant.[?] Infl. Czerniechowski a Dziedziczny Xiążę Saski y

24Elektor. Wielm. Michałowi Czarnieckiemu[?] Podczaszy

25Trębowel.[?] Sędziemu Grodz. Żytom. Casparde Rożwanemu[?]

26y Innym. Z Osoby y z wszystkich gółł. Dóbr WW. Dzie-

27dzicznych ruchomych, y Summ pieniężnych przypozy-

28wamy, abyście WW. Przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

29na Sądach Ziem. Kijow. w Currencie przypadaiącym

30y Sądzić się maiących, od daty y położenia tego Pozwu

31[reklamant:] za Niedziel dwie

k. 447

1Dnie, albo w ten czas, gdy ta Sprawa z Regestru sobie należy:

2tego do sądzenia przypadnie, sam Obecznie y Zaniecie

3Stanoł, na Jnstancyą Jnstygatora Sądowego y iego Delatorow

4Urodzonych Stanisława y Marzyńskiego [?] Straci [?] rodzonych Brac̄

5Daniela, Michała, y Jana Synow Korkorzkow [?] Cassandæ

6Aktorow, ktorzy przychylaiące się we wszystkim do Sprawa

7pttgo WW. Cassandæ Rozwany, pozywaią do Skassowa:

8nia y annihilowania Publikat według Dekretow

9Sądu Kijow. illegitime, to iest sine editis Citationibus na:

10stąpionych, w Sprawie y akcyi tylko WW. Rozwany

11Cassanda wiadomych, a za tym Moderni Cassandæ actores

12na Termin wyz̄ oznaczony pozywaią, Sis pariturus,

13et ad Commissa omnia tibi judicialiter proponenda responsu:

14rus. Wydan w Owruczu, Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

15Roku, Dnia Jedynastego Aprilis. Et incontinenti Comparens

16pttr. Urodz. Jan Korkoszka, Swym y Jnnych Jmieniem

17coram Actis Districtibus Kijowiens. Stanowszy, ko:

18mi Nowy, tę Relacyą do skassowania approbował,

19Jż za wolą y wiadomoscią iego y Jnnych, iest takowa

20Ewikcya [?] wydana, y prosił tak Comparens, swey approbaty,

21iako y szwozny połozonego Pozwu Relacyi actis commo:

22tasi [?] co y otrzymali. Jan Korkoszka mp. + Jgnacy

23Romadzki Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; Woźny Ienerał – woźny generał (urzędnik doręczający pozwy).

W. X. L. – Wielki Xiążę Litewski; Ziem. – Ziemski; Grodz. Żytom. – Grodzki Żytomierski; gółł. – głównie[?]; WW. – Wasze; in Currencie – w bieżącej kadencji.

Augustus Trzeci – August III, król polski 1733–1763.

Sis pariturus… responsurus – abyś stanął i na wszystko, co ci sądownie zostanie przedstawione, odpowiedział.

illegitime, to iest sine editis Citationibus – nieprawnie, tj. bez wydanych pozwów; Moderni Cassandæ actores – obecni powodowie w sprawie o kasację; Et incontinenti Comparens – i niezwłocznie stawający; coram Actis – przed aktami; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Owruczu – Owrucz (Owruč, obw. żytomierski); sprawa przed sądem grodzkim/ziemskim kijowskim.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1740 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od instygatora i delatorów – braci Stanisława i Bazylego oraz synów Daniela, Michała i Jana Korkoszków – przeciw Michałowi Szereniowskiemu [w tekście: Czarnieckiemu?], podczaszemu trembowelskiemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, i innym, pozwanym do kasacji (cassandae) – o skasowanie publikat dekretów sądu kijowskiego uzyskanych bezprawnie, bez pozwów, w sprawie wiadomej tylko pozwanemu (zob. nr 22). Relację podał do akt Jan Korkoszka w imieniu swoim i innych, prosząc o jej aprobatę.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 447

1Relacya na Roki Ziem. Kijow. od tychże

2Urodz. Korkoszkow, po tegoż Jmie y Jn:

3nych Jnnych Jchmciow.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Jedynastego Dnia

6Na Urzędzie Xiąg Ziem. Wdztwa Kijow. Przedemną

7Stefanem Grotkowskim Namiesnikiem pisarskim

8Ziemskich, y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowskiemi.

9Stanowszy osobiscie Woźny Jmi Wdztwa Kijowskiego

10y Jnnych Opatrzny Jgnacy Romadzki, w moc pra:

11wa dziwey wierney y skuteczney Relacyi swoiey, ia nie

12[reklamant:] ustnie

k. 447v

1ustnie y dobrowolnie zeznał. Jż w Roku teraz nieyszego

2Tysiąc Siedmset Czterdziestego Dnia Jedynastego [?] […]

3Rotow [?] Ziem. Kijow. autentyczną na Membranie Ziem.

4Kijowskim [?] pisany, zniosł do Dobr Wsi Kieszczanicy [?], y tam

5ten Akt [?] na prośbie Niżey wyrażonego Ronwanego [?], Którey wiś [?]

6tamuyącemu [?] w Ręce oddał, o oddaniu y położeniu oneyże [?] […]

7po tego Akt pisany Prawnie publikuie do wiadomości

8przynosił [?], którego Akt [?] tenor sequitur eiusmodi [?] […]

9przynależy [?] […] Wielmożnemu […]

10[…] Ruski […] Skarbowey […] […] […]

11Kijowski […], Podolski, Podolski Bracław [?] y Czernichowski […]

12[…] Wielmożnym Imci Pan [?] […]

13[…] Podkomorzemu Owruckiemu [?] Szymonowi [?] […]

14[…] Synowi […]

15[…] Zasławskiemu [?], ostatniemu […]

16[…] Podstolemu [?] […]

17Andrzeiowi [?], Katarzynie [?], Matce Wdowie, ostatniemu

18[…] Dubrowskim [?], Marcinowi […]

19[…] quovis Iuris titulo Dobrami

20Kieszczanica [?] Possessoribus et praetendentibus [?], […]

21[…] Dobr […] ruchomych

22y Summ pieniężnych przyznaniomy [?], abyście […]

23[…] Sądem […] Ziem. Kijowskim

24[…] Ziemskich […] Kijowskiego

25w Owruczu […] przypadaiących […]

26[…] od Daty y położenia

27tego Pozwu […] […] gdyby […]

28[…] przypadaiącemi [?] […] Osobiście y […]

29[…] na […] Sądowe [?] […]

30[…] Andrzeiowi [?] Stanisława [?] y Bazylego [?] […]

31[…] Podkomorzym [?] Danielowi [?] Michałowi [?] […]

32[…] Korsakowi [?] […] prima[…]

33[…] Tribunalitijs Regni […]

34[…] Ziemskiej Kijow. […]

35przy […] do […] Kontraktu

36[reklamant:] […]

k. 448

1ante Jurisdatorom Wierności Waszey od Antecesso-

2row teraznieyszych Aktorow Zastawnego na Lat

3trzy, az do tych czas u Wierności Waszey zostaiącego

4w Summie Pieniędzy Trzydziesci y Czterech Kopach

5Groszy Litewskich Młyna y Zniwy[?] na rzece Zeleni[?]

6w Wieszczanicy[?] zabudowanego Aktorow teraznieyszych

7Dziedzicznego Prawem przynoszonym po Antecessorach

8Actorum spadłego y należącego, do oddania tak Wiego[?]

9wyzey wyrazoney Summy w kontrakcie albo raczey

10w Zapisie Zastawnym specyfikowaney, zapłacenia

11oney, za Młyn wyzwyrazony, niemniey z branych

12Prowentow, Dochodow, Pustek[?], Wymiotkow[?] do uczy-

13nienia Kalkulacyi, w oddaniu zas y zapłaceniu

14W.W. Summy, do ustąpienia z onego, Ich Aktorowie

15na Termin wyznaczony pozywaią Was, potius przy-

16pozywaią, sitis paritúri, et ad praemissa omnia Vobis

17Judicialiter proponenda responsuri. Pisan w Owruczu[?]

18Millesimo, Septingentesimo Quadragesimo Anno Die

19Undecima Aprilis. de quo praesens ejusdem Ministerialis

20Relatio T. Wozny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Namiesnik pisarski – zastępca pisarza ziemskiego; dziwey – prawdopodobnie błąd pisarza (w ostatniej linii nad wierszem poprawka „ian”).

Strona silnie wyblakła i zaplamiona; większość tekstu nieczytelna, odczyt fragmentaryczny.

tenor sequitur eiusmodi – treść następuje taka; quovis Iuris titulo – z jakiegokolwiek tytułu prawnego; Possessoribus et praetendentibus – posiadaczom i pretendentom.

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu (rok w tekście „Czterdziestego”, tj. 1740 [?]).

ante Jurisdatorom – (wezwanie skierowane) do pozwanych (jurysdatorów); potius przypozywaią – a raczej przypozywają; sitis paritúri, et ad praemissa omnia Vobis Judicialiter proponenda responsuri – abyście stawili się i na wszystko powyższe, co wam sądownie zostanie przedłożone, odpowiedzieli; Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno Die Undecima Aprilis – roku 1740 dnia 11 kwietnia; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

Kopy Groszy Litewskich – jednostka obrachunkowa (kopa = 60 groszy litewskich).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1740 przed Stefanem Grotkowskim, namiestnikiem akt ziemskich, woźny Ignacy Romadzki zeznał, że tegoż dnia zaniósł do wsi Kieszczanica i oddał do rąk tamtejszego wójta pozew na sądy ziemskie kijowskie w Owruczu lub Żytomierzu (pisany w Owruczu 11 IV 1740) od braci Stanisława i Bazylego oraz synów Daniela, Michała i Jana Korkoszków przeciw Michałowi Szereniowskiemu, podczaszemu trembowelskiemu, sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, i jego synowi Stanisławowi, Eliaszowi Łaskowi, Antoniemu Baloni [?] Niedźwiedzkiemu, Katarzynie Żukowskiej, wdowie, jej synom Antoniemu i Aleksandrowi, Marcinowi Starskiemu i innym posesorom i pretendentom dóbr Kieszczanica – o zwrot młyna na rzece Zołoń w Kieszczanicy, dziedzicznego po antecesorach aktorów, zastawionego pozwanym przez tychże antecesorów na trzy lata za 34 kopy groszy litewskich: aktorzy żądają przyjęcia sumy zastawnej, rachunku z pobranych prowentów i ustąpienia z młyna. [poprawione wg skanu 0472]

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 448

1Relacya na Sądy Ziem. Kijowskie od

2Szlachty Urodzonych Horkowskich[?], po Wie-

3lebny Konwent Ksiondzki[?] y Innych Ichmciow

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis Iedynastego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim[?] Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

7Przedemną Stefanem Kropowskim[?] Namiesnikiem na

8teraz Akt Ziemskich, y Xięgami Niniejszemi Ziem-

9skiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście Wozny Gen.

10Woiewodztwa Kijowskiego y Innych Opatrzny Ignacy Lo-

11mnicki[?], w moc Prawdziwey, wierney, y doskonałey Re-

12lacyi Swoiey, dla Zapisania do Xiąg Niniejszych zezna-

13[reklamant:] wał

k. 448v

1y dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc

2Siedmset Czterdziestego [?] Dnia Jedynastego Aprilis, Pozew

3Ziem.[?] Kijow. Autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Hubarow-

4skich [?] Dobr[?] […], y tamże ten Pozew Woytowi tamecznemu w Rę-

5ce [?] dał, o oddaniu y opowiedzeniu onego, od kogo y Komu był pi-

6sany Pozwanym […] opowiedział, […] wiadomości przyniosł.

7[…] Pozwu […] takowa. August Trzeci z Bożey Ła-

8ski Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki,

9[…] Smoleński, Siewierski, Kijowski, […], Podolski,

10Inflantski [?] […] y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę Saski y Ele-

11ktor. Wielebney [?] w Bogu […] Mełeciy Mazałow[…] [?]

12[…] Wielebny w Bogu […] Ihumenowi Monasteru Łoreckiego [?] y […], […]

13Ihumenowi […] eiusdem Conventus Hegumenowi […] Bazili

14[…] Wielebny w Bogu Xiędzu […] […]

15[…] […] Conventui Procuratori, y […]

16[…] Mikuliczowi […] Dobr […]

17[…] Alexandrowi y Maryannie

18[…] […] Wielmożnym […]

19[…] primi voti Potockiey Łowczyney […]

20[…] Żytomirskiey Starościnie […], adpraesens vero

21[…] Starościney Żytom. Leśnickim[?] […]

22Leśnickiey […] Żytom. […] cum assistentia de Jure incumbenti, oie

23Wielm. Xiędzu Andrzeiowi Sienickiemu Archim-

24[…] Wielm. Janowi Potockiemu Podstolemu Kijowskiemu, […]

25[…] Sukcessorom świętey pamięci Wielm. Kazimirza

26Potockiego Starosty Lubelskiego, y Innym […]

27Causam competierint należanych, z osob y zewszystkich

28[…] Dobr WW. leżących, ruchomych y Summ pieniężnych

29przynależącemu […] przed Sądem Naszym Ziem.

30Kijowskim na Ziazdach Ziemskich […] Kijow. w Owru-

31czu lub Żytomirzu przypadaiących, y sądownie odprawowac

32się maiących, a Data et positione […] za Niedziel

33Dwie, albo […] gdy […] ex Regestro […] com-

34petenti, adiudicandam […] Venerit […] y zaniecie

35[…] na […] Sądowego y […] Delatorow

36Urodzonych Stanisława y Bazylego […]

37[…] Daniela, Michała […] […]

38[…], ktory przychylaiącsię naprzod do […]

39[…], potym do Dokumentow tey sprawie służących

40Przywileiow, Konfirmacyi, Dekretow, […], Kwitow

41[…] Documentorum, WW. pozywamy, a to do pokazy-

42[reklamant:] nia Praw

k. 449

1nia Praw Dokumentow, similiter Dekretow, Donacyi,

2Juris ad Rem, Juris in Re, quamvis competit secundum

3Statuta Regni Conventui Vestro, nisi sola pia legata, quae

4reperiuntur Jura obligatoria, ad extremum Arendato-

5ria ad Citationem Modernorum Actorum, per Vos Citatos

6praesentibus reproducantur in Judicijs, od Antecessorow

7teraznieyszych Aktorow, Wiernosci Waszey quocunque Ti-

8tulo danych y Służących, oraz w nieopokazaniu, y w nie

9produkowaniu wyżwyrażonych Dokumentow, na wyrze-

10czone Dobra Żołow [?] teraznieyszych Aktorow Dziedziczne

11Prawem Bożym y Przyrodzonym spadłe y należące, ut

12enucleant Documenta Actoribus servientia, do ustąpie-

13nia z wyrzeczonych Dobr Lat kilkadziesiąt trzymanych

14Zebranych Prowentow Intrat, Czynszow, Dani Miodowey

15do uczynienia kalkulacyi niemniey o przywrocenie

16Onych, Sz [?] Aktorowie na Termin wyznaczony pro solu-

17cinatis [?] omnibus in Termino Termini authenticis Documen-

18tis Vobis Citatis deducendis pozywaią seu potius uti ad

19Omnia parata Documenta przypozywaią. Istis pariter Ter-

20minum attentatum, et ad omnia Vobis jako proposita respon-

21suri. Datum Dunaiec [?], Millesimo Septingentesimo Quadragesi-

22mo Anno, Die Undecima Aprilis. de quo Ciens [?] ejusdem Actis

23Relatio [?] + Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rok w formule: „Czterdziestego” = 1740, Iedynastego = 11.

Strona zawiera relację woźnego o doręczeniu pozwu z wpisanym tekstem pozwu królewskiego (Augusta III); pismo bardzo trudne, wiele odczytów niepewnych; data relacji prawdopodobnie 11 IV 1740 – sprawdzić z poprzednią stroną.

adpraesens vero – obecnie zaś; cum assistentia de Jure incumbenti – z asystencją (małżonka) prawem wymaganą; Causam competierint – do których sprawa należy; ex Regestro competenti – z właściwego regestru.

Fragment pozwu (citatio) przeciw konwentowi: „Juris ad Rem, Juris in Re” – prawa do rzeczy i prawa na rzeczy; „quamvis competit secundum Statuta Regni Conventui Vestro, nisi sola pia legata” – chociaż przysługuje według statutów Królestwa waszemu konwentowi jedynie zapisy pobożne; „praesentibus reproducantur in Judiciis” – niech zostaną przedstawione w sądzie; „ut enucleant Documenta Actoribus servientia” – jak wykazują dokumenty służące powodom; „seu potius uti ad omnia parata Documenta przypozywaią” – a raczej przypozywają jako na gotowe wszystkie dokumenty; „Datum … Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno, Die Undecima Aprilis” – dano … 11 IV 1740; „Woźny ut supra scribendi ignarus” – woźny jak wyżej, nieumiejący pisać (znak krzyża).

Odczyt końcowych linii (miejsce wystawienia, formuła relacji) niepewny.

Uwaga redakcyjna: „Horkowscy” w tytule to prawdopodobnie Korkoszkowie (aktorzy nr 22–25) – sprawdzić skan 0472P/0473.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11IV 1740 przed Stefanem Kropowskim [?], namiestnikiem akt ziemskich, woźny Ignacy Łomnicki [?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie w Owruczu lub Żytomierzu, zaniesionego do dóbr wsi Hubarów [?] i oddanego wójtowi, od szlachty Horkowskich [?] (Stanisława, Bazylego, Daniela, Michała [?]) przeciw konwentowi monasteru [łoreckiego?] (ihumen Meleciusz [?] i inni zakonnicy), Aleksandrowi i Mariannie Leśnickim, starostom żytomierskim, ks. Andrzejowi Sienickiemu [?], archimandrycie, Janowi Potockiemu, podstolemu kijowskiemu, i sukcesorom Kazimierza Potockiego, starosty lubelskiego – o okazanie praw i dokumentów do dóbr (konwent nie może mieć innych praw poza zapisami pobożnymi).

Transkrypcja

k. 449

1Relacya Woźnego Powrotu na Sądy

2Ziem. Kijow. od Wielm. Meleszkowey [?]

3Podstoliny Kijow. po Wielm. Lesnickich

4Kanclerow [?] Żytomir. Matki

5Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego

6Miesiąca Aprilis Dwunastego Dnia

7Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Wdztwa Kijowskiego,

8Przedemną Stefanem Czeszowskim [?] Namiesnikiem pro

9tunc [?] Akt Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziem.

10Kijowsk. Stanowszy oczewisto Woźny Ienl. [?] Wdztwa Kijow.

11[reklamant:] y Innych

k. 449v

1opatrzny Maciey Wiktorski [?], który w moc prawdziwey

2wierney y skuteczney Relacyi swoiey, iawnie, ustnie y do-

3browolnie zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedm-

4set Czterdziestego, Dnia Iedynastego Apryla, Pozew Ziemsky

5Kijowski autentyczny, na Instancyą Ziemskim Kijow. pisa-

6ny odwiozł, do Miasta Wiele[d]nik [?], y tamże ten Pozew dwor-

7nie [?] tameczny Urodzonemu [?] Iozefowi Koczyńskiemu [?] Gu-

8bernatorowi Wieledni[c]kiemu, do Rąk oddał, o oddaniu

9onego, od kogo, po kogo y w iakiey Sprawie był pisany,

10prawnie opowiedział y do wiadomości przywiodł, którego

11Pozwu tenor iest takowy. August Trzeci z Bożey Łaski

12Krol Polski W. X. L. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki,

13Inflanski, Smoleński, Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski,

14Podlaski, Brac[ł]awski y Czernichowski, a Dziedziczny Xiążę

15Saski y Elektor. Wielm. Alexandrowi y Maryannie

16z Łopakowskich [?] Leśnickim Starostom Żytomirskim

17z Dobr y innszych wszelkich Dobr WW. rzeczach, ruchomych

18y summach pieniężnych przykazuiemy, abyście WW.

19przed Sądem Naszym Ziemskim Kijow. na Rokach

20Ziemskich Kijowskich, odtąd za Niedziel Dwie w Mieście Na[szym]

21Żytomirzu przypadaiących y sądzić się maiących, vel his

22deficientibus in aliis proxime subsequentibus, sami

23osobiście y zawicie stanęli, na Instancyą Iegomości Sądowego

24[…]dego Desatorki Wielm. Sozaty [?] z Strzyżkiewiczow [?] Ale-

25xandrowey Podstolinej Ihnyńskiey [?] Aktorki Sądowey,

26która przychylaiące się wszystkim do Prawa iey służących, iako

27też y Manifestacyi w tey Sprawie zaszłey WW. Pozywa

28o to, iż WW. idąc in contrarium Prawa pospolitego

29et ejus contenta, które praescripsit, ut nemini a nemi-

30ne inferatur injuria, Wierności wasza mniey na to u-

31ważaiąc Wielm. Leśniccy Starostowie Żytomirscy

32czyniąc in Detrimentum unicum fortuny Wielm. Aktor-

33ki, y owszem szczegulnie dla iedyney Ochotni [?] y pieni-

34ężnego kontraktu między WW., a Wielm. Aktorką

35stałego, puściwszy Dobra Wies Sorokopenie [?] w

36Summie Sześciu Tysiącach Złł. Polskich Skarbem

37[reklamant:] Zastawnym

k. 450

1Zastawnym Wiell. Aktorce, która vigore Kontraktu, odebra-

2wszy in Possessionem Dobra Wieś Sorokopenie[?] Swoie, et

3in ea fide do półtora Roku Zostaiąc, onemi iako Swo-

4iemi rządziła y dysponowała, atsi[?] Ich W. Leśniccy Sta-

5rostowie Zytomirscy Małż. nieuważaiąc według Mowy Kon-

6traktu między Obiema postanowionego, Poddanym Soro-

7kopeńskim zakazuią, aby Wiell. Aktorce posłuszeństwa

8y powinnosci nieodbywali, Czynszow, Dani Miodowey, y

9innych Należytosci w Kontrakcie wyrażonych nieod-

10dawali, iakoż facto ipso że nieoddawali. In extremum

11Kontrakt między sobą postanowiony puściwszy in

12cassum, nieattentuiąc Terminu Expiracyi, Wiell.

13Aktorce z Dobr Wsi Sorokopeni niesłusznie y niena-

14leżycie Expulsyą uczynilisię, Rzeczy różne które o-

15sobliwym Regestrem specyfikowane będą pozabierali-

16sie, y ztąd do niemałey Szkody przyprowadzilisię,

17A za tym tąż Wiell. Aktorka, tak pro Expulsione z tych

18Dobr, do przywrocenia rzeczy zabranych, do uczynie-

19nia kalkulacyi zebranych prowentow, do nadgrodzenia

20Szkod y Expens prawnych W W. futuro pro Termino

21pozywa. Citat pariter. Datt w Zytomirze Anno Millesi-

22mo Septingentesimo Quadragesimo, Die Octava Apri-

23lis de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio [...] wo-

24źny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Wdztwa – Województwa; Woźny Ienl. – prawdopodobnie Woźny Generalny; Podstolina Kijow. – żona podstolego kijowskiego; „pro tunc” – podówczas; Namiesnik Akt Ziemskich – zastępca regenta/pisarza przy aktach ziemskich.

W. X. L. – Wielkie Xięstwo Litewskie; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; in contrarium Prawa pospolitego et ejus contenta – wbrew prawu pospolitemu i jego treści; ut nemini a nemine inferatur injuria – aby nikomu przez nikogo nie wyrządzano krzywdy; in Detrimentum – na szkodę; Złł. – złotych.

Relacja woźnego z oblatą pozwu z 11 IV 1740.

Fragment końcowy pozwu (zapewne wpisany w relację woźnego); początek na poprzedniej stronie.

vigore Kontraktu – na mocy kontraktu; in Possessionem – w posiadanie; in ea fide – w tym zaufaniu (na tej podstawie); facto ipso – samym czynem; in extremum – na koniec; puściwszy in cassum – zlekceważywszy, unieważniwszy; pro Expulsione – za wyrugowanie; futuro pro Termino – na przyszły termin; Citat pariter – pozywa również; Datt … Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo, Die Octava Aprilis – dan … roku 1740, dnia 8 kwietnia; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Streszczenie

12IV 1740 woźny Maciej Witkowski [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie w Żytomierzu (pisany 8 IV 1740) od Rozalii [?] z Brzezkiewiczów [?] Meleszkowej [?], podstoliny mozyrskiej [?], przeciw Aleksandrowi i Mariannie z Łopakowskich [?] Leśnickim, starostom żytomierskim – o naruszenie kontraktu: aktorka objęła w posesję wieś Sorokopenie [?] i trzymała ją półtora roku, a Leśniccy zakazywali poddanym sorokopeńskim posłuszeństwa.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 450

1Relacya na Sędy Ziem. Kijow. od Iey[?]

2Ze Mciu[?] po Wiell. Leśnickiego

3Stark. Zytomirskiego.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis Dwunastego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego,

7przedemną Stefanem Szepowskim[?] Namiestnikiem

8[reklamant:] Ziem. Ako[?]

k. 450v

1Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi.

2Stanowszy osobiście Woźny Gen. Woiewództw Kijowskiego y

3Jnnych Opatrzny Maciey Witkowski [?], który wmoc prawdzi:

4wey wierney y skuteczney Relacyi swoiey, iawnie ustnie

5y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg Ninieyszych Zeznał

6Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

7Dnia Jedynastego Aprilis. Pozew Ziemski Kijowski auten:

8tyczny, odniosł do Miasta Wielednik, y tam ten Pozew

9w Zamku tameczznym, w Izbie na Stole położył,

10o położeniu onego od kogo po kogo y wiakiey Sprawie

11był y pisany, Prawnie opowiedział y doświadomości

12przywiodł, którego Pozwu tenor sequitur talis. Au:

13gustus Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Li:

14tewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Jnflantski, Smoleński

15Siewierski, Kijowski, Wołyń. Podol. Podlaski, Bracławski

16y Czernichowski a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor

17Wielm. Alexandrowi Leszczkiewiczowi [?] Starościcowi Żytom. [?]

18z Osoby y wszystkich gdziekolwiek Dobr, W.J. leżących

19ruchomych y sum Pieniężnych przykazuiemy

20aby W.J. przed Sądem Naszym Ziem. Kijowskim

21na Rokach Ziemskich Kijowskich, od kąd za Niedziel

22Dwie, w Ordynku [?] sub Żytomirez [?] przypadaiących

23y sądzić się maiących, vel his deficientibus in aliis

24proxime subsequentibus sam osobiście y zawicie sta:

25nął, na Jnstancyą Jnfra [?] Sądowego, y Jego Delatorki

26Wielm. Rozalij z Brzezkiewiczow [?] Meleszkowey

27Podstoliny Mozyrz. aktorki wdowy, ktora przystępuie

28się we wszystkim do Prawa pilnego, iako też y Manife:

29stacyi swoiey w tey Sprawie Zaszłey, niemniey Za:

30pisu Simplicis Debiti od niegdy Zeszłego Wielm. An:

31toniego Meleszka Podstolego Mozyrz. Wielm. aktorce

32danego y służącego, W.J. pozywa oto. Iż W.J. nie:

33pomniący nieiakiegoś autora admonicyi, że Vi:

34duas et Pupillas non decipiatis quia peribitis [?]

35dicta[…]

k. 451

1dictam clamabunt, puściwszy to wszystko w pogar-

2dę, chcący nidowcznie [?], za iakowąsci [?] Fikcyą Ży[…]

3lity [?] Cessyą uformowaną, o ktory Cessyi ani tey Fi-

4kcyi Aktorka niewiedziała iako y nie wie, Detri-

5dere od Summy na Dobrach Berezowiczach od Niegdy

6Zeszłego Urodz. Antoniego Meleszka [?] Rodzicy Rzeczo-

7nej iako Małżonce Swey Zapisaney, iako iuż pałał [?], że

8y Dobra Berezowicze WJ. upomienioney Summie

9w Zapisie wyrażoney w Possessyi Swoiey trzyma

10a Aktorki w żadnym niedopuszczaiąc Summy pomie-

11nioney oddać recusat, w czym wielką krzywdę

12Aktorce czyniąc, a za tym tak Aktorka, tak de Nul-

13litate et Invaliditate pomienioney nieiakowey

14Fikcyi, iakoteż do nadgrodzenia Szkod y Expens

15Prawnych z tey pochodzących, do przysłuchania się

16Winom Prawnym cz[…] iniey [?] wskazany[…]

17WJ. na Termin wyrażony pozywa. Ac pro parte

18Datt w Zytomirzu Anno Millesimo, Septingentesimo,

19Quadragesimo, Die Octava Aprilis, de quo [?] Pozew ejusd[em]

20[…] Relatio Woźny Maciey Witkowski [?] pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny odczytany jako „2do” – możliwe także „7mo”; sprawdzić ciągłość numeracji.

Tytuł niepewny w odczycie: „Relacya na Sędy Ziemskie Kijowskie” – relacja (zeznanie) na urząd sądowy; „Stark.” = Starościca/Starosty.

Namiestnik – zastępca urzędnika ziemskiego przyjmujący wpisy do ksiąg.

tenor sequitur talis – treść następuje taka; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo gdyby te nie doszły, na innych najbliższych następnych; Simplicis Debiti – zwykłego długu; Viduas et Pupillas non decipiatis quia peribitis – wdów i sierot nie oszukujcie, bo zginiecie; Gen. – Generał; Wielm. – Wielmożny; W.J. – Wasza Jmość.

Pozew datowany na 1740 r. („Czterdziestego”); ostatni wiersz urwany, na dole wyraz „dicta[…]” i ozdobna kreska.

dictam clamabunt – „wołać będą (o) wymienioną”; recusat – odmawia; de Nullitate et Invaliditate – o nieważność i bezskuteczność; Ac pro parte – a za stronę (formuła); Datt w Żytomirzu… – dan w Żytomierzu roku 1740, dnia 8 kwietnia; WJ. – Wielmożny JegoMość; Urodz. – Urodzonego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IV 1740 woźny Maciej Witkowski zeznał, że 11 IV położył w zamku w Wieledniki (w izbie na stole) pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany 8 IV 1740) od Rozalii z Brzezkiewiczów [?] Meleszkowej, podstoliny mozyrskiej, wdowy, przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu [w tekście: Leszczkiewiczowi?], staroście [starościcowi?] żytomierskiemu – w tejże sprawie co nr 26 (na podstawie prawa i manifestacji).

Transkrypcja

k. 451

1Relacya na Rzecz [?] Z. K. od Wyprawy [?] Urodz.

2Meleszkowey [?] Rodzicy Rzeczoney [?] Woźny

3po W. Xiędza Arkadzkiego [?].

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Dwunastego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewództwa Kijowskiego Prze-

7demną Stefanem [?] Sorochim [?] Namiestnikiem natenczas

8Akt Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi

9Kijowsk. Stanowszy oczewisto Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego

10[reklamant:] y Innych

k. 451v

1Opatrzny Maciey Witkowski, ktory in Vim suae

2verae ac fidelis Relationis, publice, liberéq; per

3expressum recognovit. Iżon Roku teraznieyszego

4Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia Jedynastego

5Aprilis: Pozew Ziemski Kijow. autentyczny na Mem:

6branie Ziem. Kijow. pisany odniosł do Plebanij

7Wielednickiey, y tam ten Pozew niżey mianowane:

8mu Pozwanemu w Ręce oddał, oddaniu y położeniu

9onego, od kogo y komu, y o iakiey Sprawie był y pisa:

10ny, Prawnie opowiedział, y doniadomości przywiodł,

11ktorego Pozwu tenor sequitur talis. August Trzeci

12z Bożey Łaski krol Polski, Wielki Xiąże Litew. Ruski,

13Pruski, Mazow. Zmudz. Inflan. Smoleński, Siewier.

14Kijow. Wołyński, Podol. Podlaski, Brac[ła]wski [?], y Czerniec:

15hows. a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor. Wie:

16lebnemu w Bogu Xiędzu Ignacemu Szklarskie:

17mu Plebanij Wielednickiey Prokuratorowi, Zo:

18sobna y z wszystkich gatł. Dobr W.T. leżących ruchomych

19y Summ pieniężnych przykazuiemy, aby W.T. przed

20Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow.

21odtąd za Niedziel Dnie w Owruczu lub Żytomirzu

22przypadaiących y sądziesię maiących, vel his deficie:

23ntibus, in alijs proxime Subsequentibus sam oblicz:

24nie y zaniesie stanoł na Instancyą Instygatora [?] Sądowego

25y iego Delatorki, Wielm. Horatij z Krzyszkiewiczow

26Meleszkowey Podstolinej Mozyrs. Aktorki Prawney,

27ktora przychylaiącsię wewszystkim do Prawa Instyg.

28W.T. pozywa o to. Iż W.T. Wielebny w Bogu Xiędz

29Szklarski zapomniawszy Statutow Boskich

30y Reguły Duchowney, w ktorych praesertim

31est ut quilibet abstineat se ab Invidia, et Sin:

32gulariter Spirituali Persona, puściwszy to wszy:

33stko in Oblivionem, iako żadnego niemaiąc [ubytek papieru]

34[reklamant:] praetextu

k. 452

1pretextu y Interessu do Summy Sześciu Tysięcy

2Złł. Polskich Wiel. Aktorki własney istotney solum

3modo ex solo odio in Condictum z Wiel. Leszczyńskim [?]

4Starostą Żytomir. y Urodzonym Korzeńskim [?] Komis:

5sarzem Wiel. Jedneckim [?] pobrzedtszy [?], in injuriam

6damnum et Oppressionem aktorki, Summę wyż

7wyrażoną Sześć Tysięcy Złł. Polskich, w Dobrach Wsi So:

8rokopeni [?], W. T. przyporęczyłeś y za aresztowałeś

9Wiel. Aktorkę, przeto do Wielkiey Szkody y Ruiny

10przywiodłeś y przyprowadzasz. Zatym tak Aktorka

11W. T. tak pro Relaxatione Aresztu namienionego

12jako do zapłacenia prowizyi z przyczyny W. T.

13od Summy wakuiącey, do nadgrodzenia Szkod y

14Expensy Prawnych Złł. pochodzących, do przy-

15słuchania się Winom Prawnym, ex arbitrio Iu:

16dicii [?] wskazanym, na Termin wyż oznaczony

17pozywa. Comparitur[us] [?]. Datt w Żytomirzu Anno

18Millesimo Septingentesimo Quadragesimo. Die

19Octava Aprilis. de quo Relatione ejusdem [?] Ministe-

20ralis [?] + Maciey Witkowski Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Z. K. – zapewne Ziemskie Kijowskie; Namiestnik Akt Ziemskich – zastępca pisarza/regenta prowadzący urząd ksiąg; Woźny Generał – urzędnik doręczający pozwy.

in vim suae verae ac fidelis Relationis, publice, liberéque per expressum recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; tenor sequitur talis – treść następuje taka; vel his deficientibus, in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na następnych najbliższych; praesertim est ut quilibet abstineat se ab invidia, et singulariter spirituali persona – zwłaszcza jest [nakazane], aby każdy powstrzymywał się od zawiści, a szczególnie osoba duchowna; in oblivionem – w zapomnienie.

Relacja woźnego Macieja Witkowskiego o doręczeniu 11 IV 1740 pozwu z wpisanym tekstem pozwu; zapis „W.T.” – Wierność Twoja (formuła królewska).

Wieledniki – dziś Wełednyky (Веледники) k. Owrucza, Ukraina.

solum modo ex solo odio in Condictum – jedynie z samej nienawiści, w zmowie; in injuriam damnum et Oppressionem – na krzywdę, szkodę i uciemiężenie; pro Relaxatione Aresztu – o zwolnienie aresztu; ex arbitrio Iudicii – według uznania sądu; Datt w Żytomirzu… Die Octava Aprilis – dano w Żytomierzu 8 IV 1740; W. T. – Wasza (Wielmożność) Tamta / Waszmość.

Odczyt nazwisk i nazwy dóbr (Leszczyński, Korzeński, Jednecki, Sorokopeni) niepewny.

Streszczenie

12IV 1740 woźny Maciej Witkowski zeznał, że zaniósł na plebanię wieledicką i oddał do rąk pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 8 IV 1740) od Horacji [?] z Krzyszkiewiczów [Brzezkiewiczów?] Meleszkowej, podstoliny mozyrskiej (zob. nr 26–27), przeciw ks. Ignacemu Szklarskiemu, prokuratorowi plebanii wieledickiej – o to, że duchowny, zapominając o regułach, z nienawiści i w zmowie z Leśnickim, starostą żytomierskim, i Korzeńskim [?], komisarzem, zaaresztował należącą do aktorki sumę 6000 zł na dobrach wsi Sorokopenie [?], przez co naraził ją na wielkie szkody; aktorka żąda zwolnienia aresztu, zapłaty prowizji od zablokowanej sumy i zwrotu szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 452

1Relacya na Roki Ziem. Kijow.

2od Urodz. JmP. Trypolskiego Podsędka

3Ziem. Kijow. po Wielmożnych [?] Konstna:

4na y Dziłę [?] Mieszczanow Owruc. [?] Intr.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego.

6Miesiąca Aprilis Dwunastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego

8Przedemną Adamem Popowskim [?] Namiesnikiem

9Pisarskim [?] Akt Ziemskich, y Xięgami Niniejszemi

10Ziem. Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście Woźny Gen.

11Woiewodztwa Kijow. y Innych, Szlachetny Antoni Bie-

12lecki [?], in tum [?] Sui vera ac fidelis Relationis, publice

13[reklamant:] Libere

k. 452v

1ac perceptam recognovit. Iż on Roku teraznieyszego

2Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia Dwunastego Ap-

3rilis. Pozew Ziemski Kijow. autentyczny, odniosł do Dobr

4Miasta Jego Katedralney JMci Owrucza, y tam ten Pozew

5w Domu y Mieszkaniu Niewiernych Kaufmana [?]

6Doktora y Gitli [?] Małżonki położył, o oddaniu y położe-

7niu onego od kogo położonego y w iakiey Sprawie był pi-

8sany opowiedział, y do wiadomości przyniosł, którego

9Pozwu iest tenor takowy. August Trzeci z Bożey

10Łaski Krol Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazow., Zmudz.,

11Inflan., Smoleń., Siewier., Kijow., Wołyński, Podolski,

12Podlaski, Inflantski [?] y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiążę

13Saski y Elektor. Niewiernym Kaufmanowi Dokto-

14rowi y Gitli Kaufmanowey Małżonce Mieszcza-

15nom y Obywatelom Owrucz., cum assistentia JMci Pana Osza-

16skiego [?] Starosty Owrucz. Pana Waszego, z Dobr y ze

17wszystkich Summ [?] Dobr ruchomych, handlow

18Waszych przypozywamy, abyście Wy przed Sądem

19Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. Sądowych

20na naypierwszey kadencyi w Owruczu przypada-

21iącey, vel hac deficienti in alia proxime subsequen-

22ti, Sami osobiście y zawicie staneli, na Instancyą

23Urodz. JmPana Sylowego [?] y Jego Delatora Niewiernego Macieia

24Dedowicza [?] z Czerepina [?] na Zaskach Czarnobylskiego [?] Pod-

25legła Ziem. Kijow. Aktora, który inhaerendo Legi, y

26Assekuracyi od Niewierności Waszey Roku Tysiąc

27Siedmset Trzydziestego Dziewiątego, Dnia Drugiego

28Septembris daney, Niewierności Wasze do oddania

29y zapłacenia Długu Trzechset Złł. wraz z Prowi-

30zyą na Termin w Roku teraznieyszym o Świętych

31Świętych Trzech Królów oddać assekurowanego, a w

32nieoddaniu do Possessyi Niewiernego Aktora Dom Wasz

33na dole pod Zamkiem na tymże Terminie podać

34nieliście [?], a potym Sponsioni et Assecurationibus suis

35contraveniendo, Długu Originalnego, ani Prowizyi od

36[reklamant:] Niego

k. 453

1niego natenczas nieoddaliście, ani Domu waszego

2według affidacyi waszey niepodaliście. A zatym

3do oddania Długu unà cum provisione, Was, których

4wyżey Aktor pozywa, citis parituri. Dat w Ourucze[?]

5Anno Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo. Die Octa[?]-

6va Aprilis. de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio Woźny

7ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in tum Sui vera ac fidelis Relationis, publice libere – (na dowód) swojej prawdziwej i wiernej relacji, publicznie i dobrowolnie; Relacya – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu.

Tytuł i imiona pozwanych odczytane niepewnie.

ac perceptam recognovit – i (pozew) odebrany zeznał; formuła relacji woźnego o doręczeniu pozwu.

vel hac deficienti in alia proxime subsequenti – lub gdyby ta nie doszła do skutku, na następnej najbliższej.

inhaerendo Legi – trzymając się prawa; Sponsioni et Assecurationibus suis contraveniendo – naruszając swoje przyrzeczenia i asekuracje.

Niewierny – określenie Żyda w ówczesnych aktach.

Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina, obw. żytomierski).

Data relacji: 12 IV 1740; asekuracja z 2 IX 1739.

unà cum provisione – wraz z prowizją (odsetkami); citis parituri – mający się stawić w trybie przyspieszonym (citatio).

Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Die Octava Aprilis – roku 1740, dnia 8 kwietnia; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra Scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

Ourucze [?] – prawdopodobnie Owrucz.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IV 1740 woźny Antoni Bielecki [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 8 IV 1740) od Michała Trypolskiego, podsędka [komornika?] ziemskiego kijowskiego, przeciw Kaufmanowi, doktorowi, i jego żonie Gitli, Żydom, mieszczanom owruckim, przy asystencji starosty owruckiego [?] Oszaskiego [?] – o niezapłacenie długu 300 zł z prowizją, zapisanego w asekuracji z 2 IX 1739, płatnego na Trzech Króli 1740.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 453

1Relacya położonego Pozwu na Sesyi Z kijow

2od kilku[?] dnei[?] po Dzierżawcę Józia[?] Mo[?]-

3nastyrzyca y Innych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Dwunastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziemskich Wdztwa Kijow. Przedemną

7Stefanem Gropolskim[?] Namiesnikiem natenczas Akt

8Ziemskich, y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowskiemi.

9Stanowszy osobiście Woźny Genll Wdztwa Kijowsk[?]

10y Innych, Szlachetny Antoni Bielecki, iakim Ius[?]

11verus ac fidelis Relatoris, palam, publice, liberaque

12pereaproprium[?] recognovit. Iż on Roku teraźnieyszego

13Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Dnia Dwunastego

14Aprilis. Pozew Ziem Kijow. autentyczny na Membra-

15nie Ziemskim pisany, odniosł do Dobr Miasta Jego

16Mci Owrucza[?], y tamże ten Pozew w Domu

17[…]szkiey[?] Mci Owrucza[?], y Mieszkaniu Dzierżawcy Sełomki[?] Iozionicza[?]

18y Mieszkaniu Dzierżawcy Sełomki Iozionicza

19położył, oddaniu y położeniu tego Pozwu sam potius

20Kszypozwu[?], od tego pokoju y wiadzy[?] Sprawę był pi-

21sany opowiadał, y prawnie publikuie doniadomo-

22ści przyniosł, którego Pozwu tenor iest takowy.

23Augustus Trzeci z Bożey Łaski Król Polski Wielki Xią-

24że Litewski Ruski Pruski Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski

25[reklamant:] Smoleński

k. 453v

1Sienicski, Kijow. Wołyń. Podolski Podlas. Bracławski

2y Czernichow. Dziedziczny Xiążę Ruski y Elektor.

3Starozakonnym Josiowi Monuszeniczowi Oycowi,

4Szlomie Josiowiczowi Synowi w Mieście Owruczu

5mieszkaiącemu, cum assistentia Panow waszych de

6Jure debita, z osob y wszystkich Sprzętow, Summ, Chu:

7doby, y handlow waszych Przykazuiemy, abyście Wy

8przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem.

9Kijow. na naypierwszey Kadencyi w Mieście Owruczu

10lub Żytomirzu przypadaiącey y siedzieć maiącey vel

11hac deficienti in alia proxime subsequenti, sami oso-

12bnie y gruncie [?] stanęli na Instancyą Urodz. Sądowego

13y Jego Delatora Urodz. Macieia Dedowera [?] z Trypola

14Na Zaskach [?] Trypolskiego Podsędka Ziem. Kijow.

15Actora ktory insistendo Prawu y samey Słuszności

16Was do gotowego Terminu przypozywa a oto. Iż co

17Ty Niewierny Josiu Monuszeniczu naiowszy w

18Osurę [?] do klewania Poddanego Zaskowskiego

19actoris na Imie Łukjana Makarenka, z ktorym

20umowiłeś się na Złłch Poll Trzydzieści, a Drugie

21Złł Pollch Trzydzieści miałeś mu pozyczyć na Han-

22del, ktoremu tych Złotych Trzydziestu, za pierwszą

23Osurę nieoddałeś, y przeto tenże Łukjan Makarenko

24drugą Surę [?] za te Trzydzieści Złł Poll ktoremu

25miał dać odbył, a Wy Pozwani ani za pierwszą

26Surę, ani za Drugą żadney satisfakcyi nieuczy-

27niliście, tylko Obligi y to podłożny na siebie da-

28li, aby Niewierny Josiowiczu, Zabrawszy całą

29Chudobę Oyca Twego rzetelnego Długu in unum

30computando, Złłch Pollch Sześćdziesiąt nieoddałeś

31y naczęstokrotne Requizycye nieoddaiesz. Zatym

32Idem Actor, do oddania y zapłacenia cum provisione,

33Damnis, et Litis Expensis, tum pro plenis, na Termin

34wyznaczony pozywa. Citis parituri. Datt w Owru-

35czu Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo Anno

36Die octava

k. 454

1Die Octava Aprilis. de quo Oriens ejusdem Militis Le-

2latio. Thorny ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

verus ac fidelis Relatoris – prawdziwego i wiernego relatora; palam, publice, liberaque recognovit – jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał. Woźny Genll – woźny generał. Namiesnik Akt – zastępca regenta przy aktach.

Odczyt wielu fragmentów (nazwiska dzierżawcy i namiestnika, miejscowość) bardzo niepewny; linie 16–17 mogą się w rękopisie częściowo powtarzać.

cum assistentia Panow waszych de Jure debita – z należną z prawa asystencją waszych panów (zwierzchności żydowskiej, właścicieli).

vel hac deficienti in alia proxime subsequenti – albo, gdyby ta nie doszła, na następnej najbliższej.

insistendo Prawu – opierając się na prawie; actoris – powoda; in unum computando – licząc razem.

cum provisione, Damnis, et Litis Expensis, tum pro plenis – z procentem, szkodami i kosztami procesu, a także o całość; Citis parituri – (stawcie się) jako mający być posłuszni szybko; Datt w Owruczu… Anno 1740 Die octava – dan w Owruczu roku 1740 dnia ósmego (miesiąc nie wpisany).

Osura/Sura – prawdopodobnie robota na ugór/okres pracy („osura”) – odczyt niepewny; „klewania” niepewne.

Poczatek – tytulatura królewska w pozwie (końcówka: „Sienicski” = Siewierski).

Die Octava Aprilis… – „Dnia ósmego kwietnia, o czym … tegoż żołnierza relacja. Thorny [?], jak wyżej, pisać nieumiejący”; odczyt początku niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

12IV 1740 przed Stefanem Grotkowskim [?], namiestnikiem, woźny Antoni Bielecki zeznał, że tegoż dnia położył w Owruczu, w mieszkaniu dzierżawcy Szlomy Josiowicza, przypozew na roki ziemskie kijowskie (pisany w Owruczu 8 IV 1740) od Macieja z Trypola na Zaskach [?] Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, przeciw Żydom Josiowi Monuszeniczowi, ojcu, i Szlomie Josiowiczowi, synowi, mieszkańcom Owrucza – o to, że Josio najął poddanego aktora z Zasek [?], Łukiana Makarenkę, do [spławu?], umówiwszy się na 30 zł i obiecując drugie 30 zł pożyczki na handel, lecz nie zapłacił ani za pierwszą, ani za drugą robotę, a syn, zabrawszy cały dobytek ojca, nie oddaje długu 60 zł; o zapłatę z prowizją, szkodami i kosztami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 454

1Manifestacya Wielebnego w Bogu Xiędza

2Szitowskiego Prokuratora Monasteru

3Klinieckiego, przeciwko Wielm. Szczeniowskie:

4mu Sędziemu Grodz. Zytomir. y Innym.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego,

6Miesiąca Aprilis, Trzynastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Urzędnika Kijow. Przede-

8mną Stefanem Kropowskim Namiesnikiem na ten czas

9Akt Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi Ziemsk. Kijow.

10comparens personaliter Wielebny w Bogu Imc Xiądz

11Sofroniusz Szitowski specialiter Actis authenticis

12inscriptus Monasteru Klinieckiego y Koreckiego

13Procurator causarum, jak przetho venire o Dekrecie

14Reinductionis w Sądzie Grodzkim Kijowskim, między

15Wielm. Imc Panem Michałem Szczeniowskim Sędzią

16Grodz. Zytomir. z Jedney, a Urodz. Panem Cyrmanmi[?]

17Korkoszkami z Drugiey Strony, cum praejudicio et

18damno Dobr Monasteru Klinieckiego stałym, et prae-

19sentia acta adire mogł, tak co in puncto, providendo

20securitati, naprzeciwko Wielm. Imc Panu Szczeniow-

21skiemu Sędziemu Grodz. Zytomir. y Urodzonym Kor-

22koszkom, Dekret między Niemi in praejudicium Dobr

23videlicet Monasteru wypisanego, w Sądach Grodz.

24Kijow. przypuszczaiącym, świadczy y manifestuie się

25oto, iż w tych Oblatowani praecipue Urodz. Pan

26Korkoszka, non attento praecepto Prawa tegentes[?]

27dictatum scelus homicidij, per Generosum Wa-

28nielem Korkoszka, super Laborioso Hrycko Sub-

29[reklamant:] dito

k. 454v

1dito Monastyru Kliniec[?]kiego, in Bonis haereditarijs, to

2iest na Siedlisku Sewerkowszczyzna nazwanym

3smiał y waryć się, otrz same Siedlisko do Klinca

4należące, żadney questij niepodległe, Dekret Reindu:

5ctionis z Uiętt JmPanem Szczeniowskim[?] Sędzią Grodz.

6Zytomir. condictitie przypuscie, y przeto violentam

7invasionem circa homicidium pokryć, a iako tedy

8ad allegata, non vero probata, w Sędzie Grodz. Kijowskim

9nastąpił Dekret, et Res inter Duos acta, cum Judicio

10tertij, tak JmComparens, de Nullitate et Invaliditate

11Subsecuti, o Rzecz eundem iudicati, iterum iterumque Ma:

12nifestuie się y protestuie, salva manenti Melioratione

13hanc brevem actis praesentibus connotari affectavit, co y

14otrzymał. Soffroniusz Sitarski[?] Ordinis Divi Basilij Magni mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; specialiter Actis authenticis inscriptus – specjalnie do akt autentycznych wpisany; Procurator causarum – pełnomocnik w sprawach; Dekret Reinductionis – dekret o ponowne wwiązanie; cum praejudicio et damno – ze szkodą i uszczerbkiem; providendo securitati – zabezpieczając się; non attento praecepto Prawa – nie zważając na nakaz prawa; scelus homicidij – zbrodnia zabójstwa; super Laborioso – na pracowitym (chłopie); subdito – poddanym.

Monaster Kliniecki – prawdopodobnie monaster w Klińcu (Kliniec?) koło Korca; Korecki – Korzec, woj. wołyńskie.

in Bonis haereditarijs – w dobrach dziedzicznych; Reinductionis – ponownego wwiązania; condictitie – umownie; violentam invasionem circa homicidium – gwałtowny najazd połączony z zabójstwem; ad allegata, non vero probata – na podstawie twierdzeń, a nie dowodów; Res inter Duos acta, cum Judicio tertij – sprawa między dwiema stronami bez udziału trzeciej; de Nullitate et Invaliditate Subsecuti – o nieważność wydanego dekretu; iterum iterumque – raz po raz; salva manenti Melioratione – z zastrzeżeniem poprawienia; hanc brevem actis praesentibus connotari affectavit – zażądał wpisania tej krótkiej manifestacji do akt niniejszych; Ordinis Divi Basilij Magni – zakonu św. Bazylego Wielkiego (bazylianin).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1740 ks. Sofroniusz Szitowski [Sitarski?], bazylianin, prokurator monasteru klinieckiego, manifestował się przeciw Szczeniowskiemu [Szereniowskiemu?], sędziemu grodzkiemu żytomierskiemu, i innym, w tym Korkoszce, o to, że ci, wbrew prawu, wszczęli sprawę o zabójstwo, którego Daniel [?] Korkoszka miał się dopuścić na poddanym Hryćku, na siedlisku Sewerkowszczyzna należącym do Klińca, nie podlegającym żadnemu sporowi (zob. nr 22–23).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 454v

1Relacya na Roki Z. K. od Swobodnego[?]

2[…] Makarewicza Bojara Owruc:

3[…] Urodzonych Deminskich[?].

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Trzynastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięgami Ziemskiemi Woiewodztwa Kijowskiego Prze:

7demną Stefanem Hroponskim[?] Namiestnikiem Pisarza

8Akt Ziemskich, y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowsk.

9Stanowszy oczewiście Woźny Generał Woiewodztwa Kijow.

10y Jnnych Szlachetny Antoni Bielecki, in Vim

11suae verae ac fidelis Relationis, palam, publice, liberequae ac

12per expressum recognovit, Jż on Roku teraznie:

13yszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia Trzyna:

14stego Aprilis, Pozew Ziem. Kijowski Autentyczny, od:

15mosł[?] do Dobr Wsi Mysia[?], y tam ten Pozew na ... Zie:

16mi[?] niżey wyrazonych położył, o oddaniu y położeniu

17[reklamant:] tegu

k. 455

1tego Rozu, od kogo, przeciwko komu y w iakiey Sprawie był

2pisany opowiedział, y do wiadomości przyniosł.

3Którego Rozu iest Tenor takowy. August Trzeci z

4Bożey Łaski Król Polski, Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski,

5Mazowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Kijowski,

6Wołyński, Podolski, Podlaski, Brzeski, y Czernichowski, a Dzie-

7dziczny Xiąże Saski y Elektor. Urodzonym Eufrozy-

8nie Matce, Bazylemu, Pawłowi, y Janowi Synom

9Dumińskim, z Osob y Dobr WW. leżących, ruchomych

10y Summ pieniężnych przykazuiemy aby ście WW.

11przed Sądem Naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem.

12Kijowskich w Mieście Owruczu na Kadencyi Świętomar-

13ćińskiey, vel hac deficienti in alia proxime Subsequen-

14ti, sami osobliwie y zawicie Stanęli, na Instancyą Instygatora

15Sądowego, y Jego Delatora Caspardi [?] et Negotij Prin-

16cipalnego Iwana Mitka Makarewicza Boiarzyna

17Miasta Jego Królewskiey Mości Owrucza, cum assistentia

18Szlachetnego Olszańskiego Starosty Owruc. Aktora, który

19inhaerendo Legi, Manifestacyi, Processom, Dekretów

20rożnych, które in tractu Juris WW. remonstrowane

21będą, którym do tych czas tak przez Antecessorow

22WW. iako y Samych WW. nie stało się zadosyć,

23do usprawiedliwienia się WW., et ante omnia do skas-

24sowania y annihilowania nieiakowey [?] z Regestru

25Woyskiego [?] Subdole et Seductive otrzymaney kondemnaty,

26in Negotio vero principali, do nagrodzenia szkod clan-

27destine Lohicowi [?] actoris przez Antecessorow WW. po-

28czynionych, powydzierania Krzesel [?] iakoteż per fata

29Antecessorow WW. Undy [?] Bazyli Duminski, nieczy-

30niąc ab aspectu [?] passyi, Krzesła [?] własne actoris

31w Sosnie będące clandestine wydarłes, y kiedy WP. do-

32wiedziono, WP. tegendo [?] hoc nefas, niby szukaiąc

33swego Kleyna na mienioną Sosnę sclutes [?] y ra-

34bates [?] Stauliuszy [?] na ranę tey Sosny, Sosnę tą

35ścięną y Szkapę, a Aktor także konia y Sosnę

36potym swego kleyna nienalazłszy, Aktorowi

37[reklamant:] uszkodzi[?]

k. 455v

1wykłowszy, Zaręce swoiey Zadosyć nieuczyniłeś

2y dalej Simili ausu postępuiesz, na Futorze Actoris

3w Komorze Leżiwy Schowane y Jnne rzeczy za-

4brałeś, Naostatek WW Nullus Jus maiący haeredi-

5tatis do Gruntow Części na ktorey mieszkacie, ie-

6szcze Niwę własną Actoris usurpative et Violento

7Modo na kilka Osmak odebraliście, Jnsuper ro-

8żne krzywdy Violencye y szkody czynicie, a za-

9tym Aktor Capiende et Negoty, tak do skasowania

10namienioney Kondemnaty, iako do nadgrodzenia

11Szkod, et maxime do usprawiedliwienia się y wy-

12rzeczenia Dekretom dawnym; niemniey caetera

13proponendis et obijciendis, pro Comportatione Docu-

14mentorum quibus insistitis Possessioni Sortis ve-

15strae, ad Jus Actoris Spectantis; WW pozywa. Sitis

16parituri. Datum Owrucz Die Decima Secunda

17Aprilis, Millesimo Septingentesimo Quadragesi-

18mo Anno, de quo Praesens ejusdem Ministerialis Rela-

19tio. Woźny ut supra Scribendi ignarus. Et

20incontinenti; Comparens personaliter Swobodny

21Mitko Jwan Makarewicz, Pozew ad Capandam

22tey Relacyi wydany, in omnibus ejus Punctis, sanus

23mente et Corpore approbat, roborat et ratificat,

24praesentis Recognitionis Suae vigore, quam actis con-

25notari petiit co y otrzymał Jwan Mitko Makarewicz.

Objaśnienia i tłumaczenia

in Vim suae verae ac fidelis Relationis – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji; palam, publice, libereque ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; Woźny Generał – urzędnik doręczający pozwy.

August III Sas, król polski 1733–1763; pozew (roz) na roki ziemskie kijowskie sądzone w Owruczu.

vel hac deficienti in alia proxime subsequenti – lub gdyby ta nie doszła, na najbliższej następnej (kadencji); inhaerendo Legi – trzymając się prawa; in tractu Juris – w toku procesu; ante omnia – przede wszystkim; subdole et seductive – podstępnie i zwodniczo; in negotio vero principali – w sprawie zaś głównej; clandestine – potajemnie; ab aspectu – na oczach (?); tegendo hoc nefas – ukrywając ten występek.

Kadencja Świętomarcińska – sesja sądu zaczynająca się po św. Marcinie (11 XI). Fragment dotyczy sporu o barcie/drzewa (sosny) w lesie – kilka wyrazów niepewnych.

Fragment końcowy roboracji (zatwierdzenia) pozwu i relacji woźnego; początek na stronie poprzedniej.

Simili ausu – z podobną zuchwałością; Actoris – powoda; Nullus Jus maiący haereditatis – nie mając żadnego prawa dziedzicznego; usurpative et Violento Modo – samowolnie i gwałtem; Jnsuper – ponadto; caetera proponendis et obijciendis – w innych sprawach do przedstawienia i zarzucenia; pro Comportatione Documentorum quibus insistitis Possessioni Sortis vestrae – w celu przedłożenia dokumentów, na których opieracie posiadanie swej części; Sitis parituri – stawcie się; Datum Owrucz Die Decima Secunda Aprilis 1740 – dan w Owruczu 12 kwietnia 1740; de quo Praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Scribendi ignarus – nie umiejący pisać; Et incontinenti… – I zaraz stawając osobiście … pozew wraz z relacją we wszystkich punktach, zdrowy na umyśle i ciele, aprobuje, zatwierdza i ratyfikuje mocą swego zeznania, które prosił wpisać do akt.

Osmak – miara gruntu (ósmak).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od Iwana Mitka Makarewicza, bojara owruckiego, przeciw Eufrozynie, matce, i synom Bazylemu, Pawłowi i Janowi Dumińskim – o niezadośćuczynienie manifestacjom, procesom i dekretom oraz o skasowanie podstępnie uzyskanego wpisu z rejestru [wojskiego?]. Relację podał do akt aktor.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 455v

1Relacya na Roki Ziem. Kijow. od Niewier-

2nego Mensry Arędarza Kościeńskiego[?]

3na Niewiernego Fiodora Leyb[?]owicza y Jnnych.

4Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis Trzynastego Dnia

6[reklamant:] Na Rokach

k. 456

1Na Zezeniu Xiąg Ziemskich Urzędu Kijow. Przedemną

2Stefanem Cropowskim Namiestnikiem natenczas akt Ziem.

3y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijowskiemi. Stanowszy

4osobiście Woźny Generał Woiewo Kijowskiego y Innych Opatrzny

5Teodor Kiryienko [?], w moc Prawdziwey, Wierney y skutecz-

6ney Relacyi swoiey, dla zapisania do Xiąg ninieyszych

7iawnie, ustnie, y dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraznieysz-

8szego Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia Dwunastego

9Aprilis, Pozew Ziem. Kijowski autentyczny, odniosł do

10Dobr Miasta Narodycz, y sam ten Pozew Niewiernemu

11Berkowi [?] w Ręce oddał, o oddaniu y położeniu onego

12od kogo y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział,

13którego Tenor sequitur talis. August Trzeci z Bożey

14Łaski Krol Polski, W. X. L. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz-

15ki, Inflantski, Kijow., Wołyń., Podol., Podlaski,

16Smoleński [?], Siewierski, Czerniechowski, a Dziedziczny Saski y Elek-

17tor. Niewiernym Berkowi Leybowiczowi Obywatelo-

18wi Narodyckiemu, Szłomie Nowrzowiczowi [?], Szmanio-

19wi Symonowiczowi, Michelkowi Skiułowiczowi [?], Litma-

20nowi Naftulowiczowi Kahalnym Żydom, cum assi-

21stentia de Iure debita, tudziesz Urodzonemu Konstantemu Ło-

22tyskiemu [?] Gubernatorowi Ekonomii [?] z Dobr y z wszystkich

23Generalnie Dobr Waszych, y W. T. Urodz. Łotyski [?], przykazuiemy

24abyście przed Sądem Naszym Ziem. Kijow., na Rokach

25Ziem. Kijowskich w Owruczu Roku teraznieyszego, w pierwszy

26Poniedziałek po Swiętym Jerzym zaczynaiących się y od-

27dziesięć [?] maiących, od Daty y położenia tego Pozwu z a

28Niedziel Szcie [?], albo utenczas, gdy ta Sprawa z Regestru

29Spraw należytego do sądzenia przypadnie, vel his defici-

30entibus in aliis tandem subsequentibus, sami osobliwie

31y zaraz stanęli, na Instancyą Starozakonnego Mo-

32szy Chaimowicza [?], Arędarza Kopeckiego [?], in assistentia

33Wiel. Michała Wyhowskiego [?] Skarbnika Zelenieckiego [?] Dobr

34tychże Arendarnego [?] Possessora aktora, który osobliwie sta-

35rozakonny Chaim [?] Was Niewierni Żydzi pozywa o to,

36iż Wy Niewierny Berko [?], maiąc Długu Złł. Polskich Sto Dzie-

37dziesięć [?]

38[reklamant:] dziesięć

k. 456v

1dziesiąt Sześć u Niewiernego Abraszy teraznieyszego akto-

2ra, w ktorym Długu Wołow Szterz karmnych, Tar-

3giem za Złł. Sto Ośmdziesiąt Sześć [?] zgodziwszy się, benevole przy-

4iołeś, Prowizyą, w Ilości Pszy [?] Mięsa koszernego, ex-

5ractione taniey kupionych Wołow według umowy między

6sobą ustąpiłeś, tandem w Owruczu Szczerych Złotych

7Szterz, Skur Wołowych Trzy we Złłch Dziewiąciu,

8a Baranich Osim za Złotych Osim, Łoju Funtow

9Pięćdziesiąt za Złotych Dziesięć przyiołeś, Summę Złł.

10Złłch Dwieście Dziesięć wynoszącą, uwaz to iuz ze

11wszystkim, wszytkie umollifikowawszy między sobą

12pretensye, odebrawszy, y oną kontentowawszy się, interim

13podstępnym Sposobem, aktora do Owrucza z Kopiiorzy:

14żny sprowadziwszy, iuz doskonale zostawszy satisfactus,

15z Iedney szczegulnie przypuścilny Zydowskiey Złości, na

16Rzeczy pomienionego aktora nic niewinnego godząc, upor:

17nie, gdy do Niego pretensye do kahału Owruckiego zapo-

18mowawszy, ktorzy to kahałowi wyz̄ deNominibus wyra-

19żeni, maiąc do aktora skryte odium, Woły dalekoż tańy

20iak się przyiął, niemal wpoł darmo otaxowali, anadto

21niezważaiąc na Prawo o Dworkach Szlacheckich opisa-

22ne, nibyto z iakiegoś dawnego Zydowskiego Dekretu, abar-

23dziey Zistenkiem na Dworek Wiel.go Macieia Trypolskie-

24go Podsędka Ziem. Kijow. napadaszy, konia Aktorowi z

25Chomątem, Rzemiennemi Nabedrykami, Leycami, Uździenicą

26y Saniami, cowszystko valoris Złotych Sto Dwadzie-

27ścia, wzieli y zagrabili, iescze niedość natym, Kotłow

28Miedzianych Trzy, valoris Złł. Trzysta w Zamku

29Owruckim złozone, z fawor[u] Urodz. Podgorskiego [?] ode-

30brali, Quo zgoła zuwszystkiem aktora zruinowali, a za

31tym Modernus Actor do przyięcia Długu Złotych Sto

32Osimdziesiąt Sześć ciebie Niewiernego Abrame, a do przy-

33wrocenia Wołow, koni, y Inszych ut supra wzietych za-

34branych znawiązką, nadgrodzenia Szkod y Expens, nie-

35mniey przywrocenia Obligow od aktora wziętych, ciebie

36zas Niewierny kahale do produkowania nienaleznego

37Dekretu, y do przysłuchaniasię Winom Prawnym za ina-

38wazyą Dworku y Inne akcye. Wiernosći zas Swoiey Urzędney

39Podpis[...]

k. 457

1Rotęski, także do przysłuchania się Winom prawnym

2respectu wydania kosztów actoris, u Siebie przyparzonych,

3ex arbitrio Judicij uskarżanym, Aktor trzarnicyny na ter-

4min wyrażony pozywa, na którym iako na zawitym,

5Osobie stanąć, y na wszystko sądownie odpowiadaiąc sku-

6tecznie się usprawiedliwić. Datum w Owruczu Millesimo

7Septingentesimo Quadragesimo, Anno, Die octava Aprilis. de

8quo Mens. Mis. Ltto: Woźny ut supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Niewierny – określenie Żyda; arędarz – dzierżawca (arendarz). Nazwiska w tytule odczytane niepewnie.

cum assistentia de Iure debita – z należną z prawa asystencją; vel his deficientibus in aliis tandem subsequentibus – albo, gdyby te [roki] nie doszły do skutku, w innych następnych; in assistentia – przy asyście; sequitur talis – następuje taki [tenor].

Relacja woźnego o doręczeniu pozwu, data doręczenia 12 IV 1740; odczyt wielu nazwisk niepewny.

benevole – dobrowolnie; ex ractione – z racji; tandem – wreszcie; interim – tymczasem; satisfactus – zaspokojony; odium – nienawiść; de Nominibus – z imion; valoris – wartości; quo – przez co; Modernus Actor – obecny powód; ut supra – jak wyżej; inawazyą – inwazję, najazd. Wpis (pozew/manifestacja Żyda Abraszy/Abrama i kahału owruckiego) urwany, podpis na dole nieczytelny; foliacja ołówkiem „456” przy lewym górnym rogu.

respectu wydania kosztów actoris – w sprawie zwrotu kosztów powoda; ex arbitrio Judicij – według uznania sądu.

Datum … Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno, Die octava Aprilis – dano roku 1740, dnia ósmego kwietnia; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

„trzarnicyny/trzarnicyny” – zapewne „trzecimiesięczny” lub „starościński” w zniekształconej formie [?]; „de quo Mens. Mis. Ltto” – niepewne, prawdopodobnie formuła potwierdzająca [?].

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13IV 1740 woźny Teodor Kirijenko [?] zeznał, że 12 IV położył pozew na roki ziemskie kijowskie (pisany 8 IV 1740) od Żyda Mendla [?], arendarza [?], przeciw Berkowi Lejbowiczowi, obywatelowi narodyckiemu, Szlomie Nowrzowiczowi [?], Szmaniowi Symonowiczowi, Michelkowi Skiułowiczowi [?] i Litmanowi Naftulowiczowi, Żydom kahalnym – o dług 110 [?] zł, na poczet którego Berko przyjął cztery woły karmne wycenione na 186 [?] zł, z prowizją w mięsie koszernym.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 457

1Relacya położonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. Wielm. JmPana

2Hołowinskiego [?] Rodz. Derbny [?] po Wielm. Stec:

3kiego Łowczego Owruc.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Czternastego Dnia.

6Na Urzędzie Xięg Ziemskich Grodzkich Kijow. Przedemną

7Stefanem Popowskim [?] Namiesnikiem [?] y Prowizorem Akt Ziemskich

8y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijow. stanąwszy oczewiście

9Woźny Jenn. Grodzki Kijow. y Innych Opatrzny Stefan [?]

10der Tyszkowicz [?], który in vim sua veri, ac fidelis Relationis

11publice, libereque recognovit, Iż on Roku teraźnieyszego

12Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia Trzynastego Aprilis.

13Pozew Ziem. Kijow. autentyczny, odniósł do Dobr Mia:

14stka Zubik [?], tu w Grodztwie Kijow. a Powiecie Owruc. leżą:

15cych, y tam ten Pozew we Dworze na Stole Stronie Pozwa:

16nego, położył, o położeniu onego od kogo, y o iakiej

17rzeczy Sprawie był pisany, prawnie opowiadał, którego Pozwu

18tenor ejusmodi. August Trzeci z Bożey Łaski Król Polski,

19Wielki Xiążę Litew. Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz.

20Kijow. Wołyński, Podolski, Podlaski,

21Inflanski, Smolenski, Siewierski, Czerniechowski, Xiążę Saski y Elektor.

22Wielm. Michałowi z Steczanki na Zielinkach Stecz:

23kowi Łowczemu Owruc. Pozwanemu, z Dobr y z osoby swey

24skich gdzie Dobr W. T. leżących ruchomych y innych pienię:

25[reklamant:] żnych

k. 457v

1przypadaiącemy, abyś WW. przed Sądem Naszym Ziem.

2Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Owruczu lub Żytomy:

3przypadaiących y sądzić się maiących, vel his deficientibus,

4in aliis primo Subsequentibus, sam Osobliwie y nawiecie

5stanął, na Instancyą Instygatora Sądowego, y tegoż Delatora Wiel.

6Franciszka Hołowinskiego Podczaszyca Derbskiego Aktora, ktoś

7iż adhaerendo Aresto, WW. do wydania Robocznego [?] Chłopa

8z Dóbr Kołtkich [?] dziedzicznych actoris, z Żoną, Dziećmi,

9końmi, wołami, Bydłem rogatym y nierogatym, et cum

10omni Supellectili domestica, do Dóbr WW. Żukin [?] Mia:

11sta Osiadłego, y tam Synów Osiadłego, aresztem innodowa:

12nego, a w niewydaniu do zapłacenia zakładu, w Arescie

13na [?] Tysiąca Grzywien Polskich, do przysłuchania się Ur:

14nego Prawnego, do nadgrodzenia Szkód z tąd pochodzących

15cum Litis expensis, Wiel. Aktor WW. na Termin wyżey

16znaczony pozywa, Sis pariturus. Pisan w Żytomierzu

17Die Decima Octava Martii Tysiąc Siedmset Czterdziestego

18Roku, de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio et Wo:

19żny ut Supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae veri ac fidelis relationis publice libereque recognovit – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; tenor ejusmodi – treść następująca.

Rok 1740 („Czterdziestego”) – w zakresie księgi.

vel his deficientibus, in aliis primo subsequentibus – albo, gdyby te nie doszły do skutku, na najbliższych następnych; adhaerendo aresto – trzymając się aresztu; cum omni supellectili domestica – z całym sprzętem domowym; cum litis expensis – z kosztami procesu; sis pariturus – masz się stawić; Die decima octava Martii – dnia 18 marca (1740); de quo praesens ejusdem ministerialis relatio et woźny ut supra scribendi ignarus – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego, a woźny, jak wyżej, pisać nie umie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14IV 1740 przed Stefanem Popowskim [?], namiestnikiem i prowizorem akt ziemskich, woźny [Aleksander] Tyszkowicz zeznał, że 13 IV położył we dworze w miasteczku Zubik [?] w powiecie owruckim pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 18 III 1740) od Franciszka Hołowińskiego, podczaszyca derbskiego, przeciw Michałowi ze Steczanki na Zielinkach Steczce, łowczemu owruckiemu – na podstawie aresztu, o wydanie roboczego chłopa z dziedzicznych dóbr aktora Kołtki [?], zbiegłego z żoną, dziećmi, końmi, wołami, bydłem i całym dobytkiem do miasta Żukin [?] pozwanego, a w razie niewydania o zapłatę zakładu 1000 grzywien i zwrot szkód (zob. nr 35).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 457v

1Areszt Poddanych Wiel. Ho:

2łowinskiego Podczaszyca Derbskiego z Dóbr

3Wsi Kołtkich, do Dóbr Siemiczyny [?]

4Wiel. Nieminyca [?] Chorążyca Owruckiego [?]

5Zbiegłych.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego.

7Miesiąca Aprilis Czternastego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim [?] Ziem. Wo[…] Kijow. Przedemną Stefa:

9nem Czapowskim [?] Namiesnikiem [?] pluribus actis Ziemskich, y

10Xięgami Niniey[szemi] Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście

11Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y Inszych, Opatrzny Alexan:

12der Tyszkowicz [?], w moc prawdziwey, wierney, y słuszney

13Rzeczy świadczy, iawnie, ustnie, y dobrowolnie zeznał. Iż on

14[reklamant:] Roku

k. 458

1Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia

2Trzynastego Aprilis, Na affektacyą y prawną Requizy-

3cyą WielmJmPana Franciszka Wołowinskiego [?] Podczaszego [?]

4Debr.[?], maiąc przy sobie Stronę Szlachty, Ludzi Wiary go-

5dnych, Urodz. Jchmciow Panow Michała Burzynskiego [?] y

6y Antoniego Zawadzkiego, eo maioris ac evidentioris te-

7stimonij gratia sibi adhibitos, był w Dobrach Wsi Sieren-

8szczyzna [?] w Woiewodztwie Kijowskim a Powiecie Żytomirskim leżą-

9cych, gdzie będąc roboczych Matka [?] Oyca, Iwana y Pe-

10tra Synow Gospodarzami, przy Lat Dwadzieścia w Do-

11brach Wsi Łobckich [?] będących, ktory Rachunku z By-

12dła y innych Rzeczy sobie powierzonych nieoddał, a Raczey [?]

13z Żoną, dziećmi, końmi, wołami, wszystką ruchomością

14zbiegłych, y z tym we Wsi Sierenszczyznie [?] WielmJmci

15Pana Pawła na Czerniachowie Niemirycza Chorążego Kijowskiego

16osiadłych, obecnie zastałych, ktorych u Woyta y u Pro-

17mady tameyszey, kożdego seorsivè w Tysiącu Złotych pojma-

18wszy[?] Prawnie arresztował y przyporęczył, ktory Areszt

19Woyt, y Gromada tameysza benevolè przyięli, y wyż

20pomienionego Matka [?] z Synami, do respons Prawny

21Nomine Pana swego do trzymać deklarowali, a tak on

22Woźny też Strony Szlachty sobie przytomny osiadszy[?]

23wszystkie, y stamtąd hic ad Acta przybywszy, o tym że takie-

24y prawdziwy Areszcie przedemną Urzędem uczynił y ze-

25znał Relacyą, przeto eam Actis connotari, co y otrzymał.

26+ Alexander Tyszkowicz Woźny scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Chorążyc owrucki [?] – syn chorążego owruckiego; pierwsza linia akapitu („Na Urzędzie…”) odczytana niepewnie.

eo maioris ac evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – przywołanych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; seorsivè – z osobna; benevolè – dobrowolnie; Nomine – w imieniu; hic ad Acta – tu do akt; eam Actis connotari – by ją zapisano do akt; scribendi ignarus – nieumiejący pisać (stąd krzyżyk).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14IV 1740 woźny Aleksander Tyszkowicz zeznał, że 13 IV na żądanie Franciszka Hołowińskiego [Wołowińskiego?], podczaszego [podczaszyca?] derbskiego, ze szlachtą Michałem Burzyńskim [?] i Antonim Zawadzkim, dokonał aresztu poddanych zbiegłych z jego wsi Kołtki [?] do dóbr Siemiczyna [?] należących do Niemiryca [?], chorążyca owruckiego [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 458

1Relacya na Osobie Z. K. od W. Po-

2[…] Komornika Z. K., po Nie-

3uiernego [?] Majora Ley[…] Arendara [?]

4[…]kiego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Dnia

7Na Rokach Sądowych Ziemskich Kijowskich, Przedemną Sta-

8nęły Pisarzem

k. 458v

1Grodzkim Namiestnikiem [?] [...] akt Ziem. y Xięgami Niniey:

2szemi Ziem. Kijowsk. Stanowszy, oczewisto Woźny Jenerał Woiew.

3Kijowsk. y Innych Opatrzny Ignacy Romadski [?], który in vim

4sui Relationis [?] ad Acta Urzędu [?] publice liberequé [?] ac per expressum reco:

5gnovit, że on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdzie:

6stego, Dnia Piętnastego Aprilis, Pozew Ziem. Kijow. autenty:

7czny, odniosł do Dobr Wsi Klinca, y tam ten Pozew w karcz:

8mie na stole położywszy, o położeniu onego, od kogo położo:

9ny iakiey sprawie pisany był, prawnie opowiedział, y do

10wiadomości podał, którego Pozwu iest Series takowa. Au:

11gust Trzeci z Bożey Łaski Król Polski Wielki

12Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Ma:

13zowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Czerniechowski, Dziedziczny Xiąże

14Saski y Elektor. Urodzonemu Maiorowi [?] Zyzowieckie[?]:

15mu [?] Arendarzowi Klinieckiemu, in assistentia [?] Pano:

16wiek [?] Wielebney w Bogu Melecyi Matachowskiey [?] Ihu:

17meniey [?] Monasterow Koreckiego y Klinieckiego, tudzież

18Urodzonego Franciszka Mikulskiego Komornika Pogranicznego

19Kijow. aktualnego Possessora Dobr Klinca cum attinentiis

20Possessorowi [?], z Osoby y wszystkich gatunkow [?] Han:

21dlow, Szynkow, y Summ pieniężnych gdziekolwiek mia:

22nych y maiących, mandamus, abyś przed Sądem Naszym

23Ziem. Kijow. na naypierwszey kadencyi po dacie y poło:

24żeniu tego Pozwu, w Owruczu lub Żytomirzu przypada:

25iącey y sądzić się maiącey, sam osobiście y zawicie stanął

26na instancyą Urodz. Szymona [?] Sądowego y iego Delatora Urodz. Jana

27Zawalicza [?] Moczulskiego Komornika Ziem. Kijow. Aktora,

28który inhaerendo Legi publicae Ciebie pozywa, do Asekura:

29cyi od ciebie daney, ato do oddania y zapłacenia długu przez

30ciebie zaciągnionego to iest Sześćset Złł. Polsk. una cum

31Provisione, iako też pro Elusione, oraz innych do przysłucha:

32nia [?] Winow Prawnych ex arbitrio Judicii super te uska:

33zanych, y nadgrodzenia Szkod y Expens prawnych z tąd po:

34chodzących, na Termin wyżey oznaczony, pozywa. Sicitaq;

35paritorus [?]. Dat w Owruczu, Tysiąc Siedmset Czterdziestego

36Roku, Dnia Dziewiątego Aprilis. de quo Pozwu eiusdem

37Ministerialis Relatio. Tenże Woźny ut supra scribendi [?]

38gnarus [?].

39Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Z. K. – Ziemskiego Kijowskiego; tytuł w większości nieczytelny.

in vim sui relationis – mocą swej relacji; publice liberequé ac per expressum recognovit – publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

Series – brzmienie (treść) pozwu; mandamus – nakazujemy; inhaerendo Legi publicae – trzymając się prawa pospolitego; una cum Provisione – wraz z prowizją (odsetkami); pro Elusione – za uchylenie się; ex arbitrio Judicii super te uskazanych – zasądzonych na ciebie wedle uznania sądu; Sicitaque paritorus (właść. sic itaque pariturus) – tak więc mający się stawić.

de quo Pozwu eiusdem Ministerialis Relatio – o tym pozwie relacja tegoż woźnego; „Relacya” na dole – podpis/oznaczenie końca relacji; rok 1740 poza datą wpisu – data pozwu i doręczenia.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20IV 1740 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od podczaszego [?], komornika ziemskiego kijowskiego [Trypolskiego?], przeciw majorowi [?] Zyzowieckiemu [?], arendarzowi klinieckiemu, przy asystencji Melecji Matachowskiej [?], ihumeni monasterów koreckiego i klinieckiego – o zwrot długu 600 zł z prowizją według asekuracji pozwanego.

Transkrypcja

k. 459

1Relacya ad Saspendamenum approba:

2tione na Sądy Ziem. Kijow. od Urodzo:

3nych Dumińskich y innych po Wielebny

4Konwent Klinieckich [?] Xięży Zakonnych y innych.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Aprilis Dwudziestego Dnia.

7Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewodztwa Kijow. Przedemną

8Stefanem […] Namiestnikiem pisarza [?] Akt Ziemskich

9y Xięgami Ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanowszy osobiście

10Woźny Generał Woiewodztwa Kijow. y innych Opatrzny Ignacy Ko-

11źmiński [?], który in Vim Suae veritatis et fidelis Relationis pa-

12lam, publice, libere ac per expressum recognovit, iż on Ro-

13ku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego, Dnia

14Piętnastego Aprilis. Pozew Ziemski Kijow. ad Saspendam

15autentyczny odniosł do Dobr Wsi Żołoni [?], y tako ten Pozew

16w Dworu [?] Roboczego Omeliana na stole położył, opo-

17wiedział, Ścienney onego od kozopolskiego [?] y iakiey sprawie

18był pisany opowiedział, y prawnie publikując do wia-

19domości przywiodł, którego Pozwu, iest series takowa.

20August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże Litew. Ruski

21Pruski, Mazow. Żmudz. Inflan. Smoleń. Siewier. Kijow.

22Wołyń. Podol. Podlas. Czerniechow. y Czerniechow. a Dziedziczny

23Xiążę Saski y Elektor. Wielebney w Bogu Melecyi Ma-

24Taszkowskiey [?] Ihumeniey Monasteru Koreckiego [?] Kliniec-

25y całemu Zgromadzeniu tegoż Monasteru, także y

26Wielebnemu w Bogu Xiędzu Sofroniuszowi Pitowskie-

27mu [?] Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego, Prokuratorowi

28causae wyrażonego Monasteru, Niemniey Urodz.

29Franciszkowi Spikuliczowi [?] Komornikowi Granicznemu

30Woiewodztwa Kijow. uti arendatorio Domino Dobr Klińca [?]

31cum attinentiis, Pozwanym, z Dobr y wszystkich gatunków

32Dobr ich W. W. leżących, ruchomych, y Summ pieniężnych

33Przykazuiemy, abyście przed Sądem Naszym Ziem.

34Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. od tego za Niedziel Dni

35[reklamant:] Dwunastu

k. 459v

1lub Żytomirzu przypadaiącym vel eo deficiente

2in alio proxime subsequenti, Sami Własnie y Ośo:

3biście staneli, na Instancyą Instygatora Sądowego, y De-

4Delatorów, Urodzonych Bazylego, Pawła, y Jana Du-

5minskich Braci między sobą rodzonych, tudziesz Samo:

6ela Białoskiego y Inszych Capanda Aktorów, którzy

7insistendo Legi publicae WXL. pozywaią â prima Ci-

8tatia iakowąssi kondemnaty w Sądzie Naszym Ziem.

9Kijow. sine editis Citationibus captasse na Akto-

10rach Capande otrzymaney, do skassowania y anni-

11hilowania, tudziesz pro poenis ratione indebite vexa

12y do nadgrodzenia szkod, y Expens Prawnych z tąd

13pochodzących, na Termin wyznaczony pozywaią

14Litis pendum, et ad omnia Juridiciter responsuri.

15Dat w Owruczu Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

16Dnia Dziewiątego Aprilis de quo Pozew ijusdem Actis

17relatio. Et incontinenti, Comparens psti Urodzony

18Pan Paweł Duminski Imieniem y Urodzonych JmPanów

19Bazylego y Jana Duminskich Braci swych rodzonych

20Imieniem, tudziesz Urodzonego JmPana Samoela Białoskiego, I-

21mieniem Wnosi, Iż za własną wolą y wiadomością

22JmPanów ten Pozew ad Capandam iest wydany, co tak

23Sua personali Comparitione approbuie y ratyfikuie, y pro:

24siu tak Comparens oney approbaty, iako y Woźny swey

25Relacyi Actis connotari, co y otrzymali. + Paweł Du:

26minski. + Woźny ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae veritatis et fidelis relationis palam, publice, libere ac per expressum recognovit – na mocy swej prawdy i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał.

ad suspendendum (w rękopisie „ad Saspendam”) – pozew o zawieszenie (approbacji); uti arendatorio Domino – jako panu dzierżawcy; cum attinentiis – z przynależnościami; causae – sprawy.

Wiele nazw i nazwisk odczytanych niepewnie; Ihumenia – przełożona monasteru.

vel eo deficiente in alio proxime subsequenti – albo, gdyby ten nie doszedł, na następnym najbliższym; insistendo Legi publicae – opierając się na prawie pospolitym; WXL – Wielkiego Księstwa Litewskiego; â prima Citatia – z pierwszego pozwu; sine editis Citationibus captasse – uzyskać bez wydanych pozwów; pro poenis ratione indebite vexa – o kary z powodu niesłusznego nękania; Litis pendum, et ad omnia Juridiciter responsuri – w toczącym się sporze, by na wszystko prawnie odpowiedzieć; de quo Pozew ijusdem Actis relatio – o czym relacja do akt; Et incontinenti, Comparens – i natychmiast stawający; ad Capandam – w sprawie capandy; sua personali Comparitione – swym osobistym stawiennictwem; Actis connotari – zapisać w aktach; ut supra Scribendi ignarus – jak wyżej, nieumiejący pisać.

Streszczenie

20IV 1740 woźny Ignacy Koźmiński [Romadzki?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Dumińskich i innych przeciw Melecji Matachowskiej [?], ihumeni monasteru koreckiego, i zgromadzeniu monasteru klinieckiego oraz ks. Sofroniuszowi Szitowskiemu [?], bazylianinowi – o skasowanie kondemnaty uzyskanej na aktorach w sądzie ziemskim kijowskim bez pozwów, kary za niesłuszne pozywanie i zwrot szkód. Relację podał do akt Paweł Dumiński.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 459v

1Relacya na Roki Z. K. od Urodz. Białoc:

2kich, po Urodzonych Hejenskich [?].

3Roku Tysiąc, Siedmset Czterdziestego

4Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Dnia.

5Na Urzędzie Xięg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego, Przedemną

6Stefanem [?] Kołodkin [?] Namiesnikiem natenczas Akt

7Ziemskich y Xięgami Niniejszemi Ziem. Kijowsk. Stanowszy

8[reklamant:] ocewiście

k. 460

1oczewiście Woźny Gnłł Woiewodztwa Kijow., y Inych O-

2patrzny Ignacy Romadzki [?], ktory in Rim [?] Sub vera, ac fide-

3lis Relationis, Palam, publice, liberéq; ac per expressum re-

4cognovit, Iż on Roku teraznieyszego, Tysiąc, Siedmset, Czter-

5dziestego, Dnia Piętnastego Aprilis, Pozew Ziem. Kijow.

6autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Hejsewicz [?], y tam tenże Po-

7zew na Sessyi Rzeczy mianowanych Pozwanych, w dobrze

8naczelnie [?] położywszy, o położeniu Onego, od kogo y o ko-

9go y w iakiey Sprawie był pisany, Sławnie opowiedział

10y do wiadomosci przywiodł, ktorego Pozwu tenor sequi-

11tur talis. August Trzeci z Bozey Łaski Krol Polski, Wiel-

12ki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazow., Zmudz., Inflan-

13ski, Smoleń., Siewier., Kijow. Wołyń., Podol., Podlaski,

14Inflanski [?], Czerniechow. a Dziedziczny Xiążę Saski y Elek-

15tor. Andronym [?] Krzysztofowi Stryiowi, Janowi,

16Maxymowi y Jakubowi Synowcom Hejsewiczom [?] y

17Innym si ad hanc Causam Spectare videbuntur, Po-

18zwanym, z Osob y wszystkich ogułem Dobr WW leżą-

19cych, ruchomych y Summ pieniężnych przykazu-

20iemy, abyście WW przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

21na Rokach Ziem. Kijow., in loco Solito Judiciorum

22w Mieście Naszym Grodzie [?] Zytomirzu przy-

23padaiącym y sądownie odprawowaiącym się maiącym

24vel eo deficiente in alio proxime Subsequente, Sa-

25mi Osobiście y zaściście staneli, na instancyą Instig-

26atora Sądowego y iego Delatorow, Urodzonych Alexandra,

27Pawła, Hrehorego, Jana y Innych Białoseckich [?]

28Aktorow, ktorzy insistendo Legi publicae, nec non Ma-

29nifestationi Sub eâ in re facte WW pozywaią

30oto, Iż WW. niekontentuiące się rożnemi krzywda-

31mi, varijs temporibus Aktorom poczynionemi, ia-

32ko zabraniem Rol, Sianożęci, a nayszardziey części

33nazwaney Stryiekowszczyzna [?], Jure Divino et Na-

34turali na aktorow nalezącey, ale ieszcze mala pe-

35joribus addendo, honor nigdy niezmazany Aktorow

36[reklamant:] nię

k. 460v

1ubiq[ue] locorum coram varijs hominibus narzekać [?]

2na Zdrowie y Życie aktorow odpowiadaiąc, co wszystko

3czasu Prawa VV. Inquisitione deducetur. Zaczym

4iidem actores VV. tak ad reproductionem Jurium

5ad Sortem Superius expressam Kryszkowszczyzna [?]

6spectantium, quam etiam ad audiendum poenas

7crumenales et personales ex arbitrio Judicij super

8Vos pro tali ausu decernendas, na Termin wyżey opisa-

9czony, pozywaią. Sitis parituri Terminum atten-

10taturi, et ad haec atq[ue] alia fusius in Termino Ter-

11minationis oretenus proponenda, Judicialiter responsu-

12ri. Dat w Owruczu [?] Anno Millesimo Septingentesimo

13Quadragesimo, Die Nona Aprilis. de quo Ewentu eiusdem

14Relationis Relator Woźny ut supra Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Z. K. – Ziemskie Kijowskie.

Sub verae ac fidelis Relationis… – w ramach prawdziwej i wiernej relacji, jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; tenor sequitur talis – brzmienie następujące.

si ad hanc Causam Spectare videbuntur – jeśli uznają, że ta sprawa ich dotyczy; in loco Solito Judiciorum – w zwykłym miejscu sądów; vel eo deficiente in alio proxime Subsequente – lub w razie jego braku na następnych najbliższych; insistendo Legi publicae nec non Manifestationi – opierając się na prawie publicznym oraz manifestacji; varijs temporibus – w różnych czasach; Jure Divino et Naturali – z prawa boskiego i naturalnego; mala pejoribus addendo – dodając do złego gorsze.

Gnłł – Generał; relacja woźnego z doręczenia pozwu 15 IV 1740.

ubique locorum coram variis hominibus – wszędzie wobec różnych ludzi; ut prawa VV. inquisitione deducetur – jak to w swoim czasie Waszmościom dowiedzie się inkwizycją; iidem actores… – ci sami powodowie pozywają WW. tak do okazania praw do wymienionej wyżej sumy (części) Kryszkowszczyzna należących, jak i do wysłuchania kar pieniężnych i osobistych z uznania sądu na was za taki występek nakazanych; Sitis parituri… – macie stanąć, terminu pilnować i na to oraz inne rzeczy szerzej ustnie w terminie przedstawione sądownie odpowiadać; Dat. … 9 IV 1740; de quo eventu… – o tym zdarzeniu relacji woźny jak wyżej, pisać nie umiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20IV 1740 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 9 IV 1740) od Białockich przeciw Krzysztofowi, stryjowi, Janowi, Maksymowi i Jakubowi, synowcom, Hejsewiczom [Hejeńskim?] i innym – o zabieranie ról i sianożęci, a zwłaszcza części zwanej Stryjkowszczyzna [?], należącej do aktorów, i inne krzywdy.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 460v

1Relacya na Roki Z. Kijow. od Urodz.

2Pana Białockiego po Urodzonego

3Skotowskiego.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego.

5Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Dnia.

6Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskiego,

7Przedemną Stefanem Szepowskim [?] Namiestnikiem na-

8ówczas Akt Ziem. y Xięgami Nineyszemi Ziem. Kijowsk.

9Stanąwszy oczewiście Woźny Gnał Woiewodztwa Kijowski-

10go y Jnnych Opatrzny Jgnacy Komadski [?], który in

11Vim Suae verae, ac fidelis Relationis, palam publi-

12ce, libereq[ue], ac per expressum recognovit, Iż on Roku

13teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego,

14Dnia Trzynastego Aprilis. Pozew Ziemski Ki-

15jowski, autentyczny, odniosł do Dobr Wsi Żubokra-

16dzy [?], y tam ten Pozew w sobie nasłowie niżey wy-

17[reklamant:] nowanego

k. 461

1nowanego Pozwanego położył, o położeniu onego

2od kogo kolwiek, y w iakiey Sprawie byłby pozwa-

3ny, ustnie opowiedział, y do wiadomości przywiodł

4którego Pozwu tenor iest takowy. Augustus Trzeci

5z Bożey Łaski Krol Polski, Wielki Xiąże Litewski, Ru:

6ski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Inflantski, Smo:

7leński, Siewierski, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski,

8Bracławski, y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże Saski

9y Elektor. Urodzonemu Barysznemu [?] seu alius no:

10mine Sokołowskiemu Pozwanemu, z Dobr

11y wszystkich generaliter Dobr W.T. leżących, rucho:

12mych, y Summ pieniężnych przykazuiemy,

13aby W.T. przed Sądem Naszym Ziem. Kijowskim

14na Rokach Ziemskich Kijowskich, w Mieście

15Naszym Owruczu, lub Zytomirzu przypadaią-

16cym, ypodziesięć [?] mającym, vel eo deficiente in

17alio proxime subsequente sam osobiście y zawi:

18ście stanął, na Instancyą Instygatora Sądowego

19y Iego Delatora Urodzonego Iana Białockiego [?]

20Aktora, który inhaerendo Legi publicae, nec non

21assecurationi, od niegdy Urodz. Iana Sokołowski:

22ego Syna W.T. moderno Actori na Złł. Polskich Dwa:

23dzieścia y Cztery daney, W.T. tak do oddania

24wyżpomienionego Długu Złł. Polskich Dwudziestu

25Czterech, iako też do nadgrodzenia Szkod y Expensow

26prawnych z tąd pochodzących, na Termin wyż

27Oznaczony pozywa, Sis itaque pariturus. Dat.

28w Owruczu Die Nona Aprilis, Millesimo

29Septingentesimo, Quadragesimo Anno. de

30quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio

31+ Woźny ut supra scribendi ignarus

32Relatya

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis relationis… – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; Gnał – generał (woźny generał); pozew doręczony 13 IV 1740.

seu alius nomine – czyli inaczej zwanemu; generaliter – ogólnie; W.T. – Wierność Twoja (formuła pozwu królewskiego); vel eo deficiente in alio proxime subsequente – albo, gdyby ten nie doszedł, na następnych najbliższych; inhaerendo Legi publicae, nec non assecurationi – trzymając się prawa pospolitego, a także zapewnienia (obligu); moderno Actori – obecnemu powodowi; Sis itaque pariturus – stawisz się więc posłusznie; Dat. … Die Nona Aprilis … Quadragesimo Anno – dan w Owruczu dnia 9 kwietnia 1740 roku; de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (znak krzyża).

Odczyt nazwiska pozwanego („Barysznemu”) i powoda („Białockiego”) niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20IV 1740 woźny Ignacy Romadzki zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od Białockiego przeciw Baryszemu [?] Sokołowskiemu – o zwrot długu 24 zł z asekuracji wystawionej aktorowi przez nieżyjącego Jana Sokołowskiego, syna pozwanego, oraz szkody i koszty.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 461v

1Relacya położonego Pozwu na Są:

2dy Ziemskie Kijowskie od Urodzo:

3nych Łaszkowskich [?] Ichmościów po Niebo:

4żny[?] konwincie [?] Łuniecki [?] Panien Za:

5konnych, y Innych

6Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

7[skreślone: Miesiąca] Aprilis, Dwudziestego Pierwszego Dnia.

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa Kijowskie:

9go Przedemną Stefanem Popowskim [?] Namiestnikiem [?]

10nateraz Akt Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy osobiście

12Woźny JmP Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

13Szlachetny Antoni Bielecki [?], wmoc prawdziwey

14wierney, y skuteczney Relacyi swoiey, dla zapi:

15sania do Xiąg Ninieyszych, iawnie wolnie y do:

16browolnie zeznał. Iż on Roku teraznieyszego

17Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia Trzyna:

18stego Aprilis. Pozew Ziemski Kijowski auten:

19tyczny, na Membranie Ziemskim Kijowskim

20pisany, odniosł do Wsi Łetinca [?], y tam ten Pozew

21na Stole w Izbie niżey mianowanych Pozwa:

22nych położył, opołożeniu onego Każdego Takiego

23y wszakicy [?] Sprawie by był Pisany, prawnie

24opowiedział, y publikuiąc do wiadomości przy:

25niosł, ktorego Pozwu tenor sequitur ejusmodi

26August Trzeci z Bożey Łaski, Krol Polski, Wielki

27Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudz:

28ki, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Kijowski

29[reklamant:] Wołyński

k. 462

1Wołynski, Podolski, Podlaski, Inflantski y Czernie:

2chowski, a Dziedziczny Xiążę Szląski y Elektor, Wie:

3lebney w Bogu Melecyi Matachowskiey [?] Ihumenij

4Monasterow Koreckiego y Klinieckiego [?] cum Supe:

5riorum gratia, Reguły Świętego Bazylego Wiel:

6kiego y całemu Zgromadzeniu tegoż Konwen:

7tu Panien Zakonnych, Wielebnemu w Bogu

8Xiędzu Soffroniuszowi Chitowskiemu [?] Ejusdem

9Conventus ac Regulae, necnon qua data potesta:

10te a Superioribus Praepositisq[ue] Suis Prokurato:

11rowi, y Urodzonemu Stanisławowi Mikulicowi [?]

12iako Arędownemu Dobr Klinca [?] Possessorowi, y

13wszystkim Poddanym Klinieckim [?] po dniowach [?]

14y przemysłach Wierności Waszey znajomym

15y wiadomym ad tum mutuo ssam [?] actionem, man:

16dato jussu, vestri Zgromadzonym, quorum Sta:

17tutio przed Sąd omnino urgetur, z osob wszystkich

18gałtow [?] Dobr Wierności Waszey Rzeczy ruchomych

19y Summ pieniężnych, Zwierzchnością Naszą Kro:

20lewską przykazuiemy, abyście Wierność Wasza

21przed Sądem Naszym Ziemskim Kijowskim, na

22Sądach Ziemskich Kijowskich w Owruczu lub Zy:

23tomirzu przypadaiących y sądownie odprawować

24się maiących, a Data huius Citationis, et positione

25Ejusdem Duabus in Septimanis, Sami Osobliwie [?]

26Prawnie Stanęli, na Instancyą Instygatora Sądo:

27wego y Jego Delatorow Urodzonych Dorota [?] y Ali:

28ny [?] z Brynskich [?] Kunkowskich [?] Małżonkow

29cum assistentia de Jure debita Aktorow, ktorzy

30przychylaiące się do Dokumentow Swoich to iest

31Pozwow, Relacyi, Manifestacyi, Dekretow Kom:

32[reklamant:] odstąpiony [?]

k. 462v

1odstąpiwszy od Sądu Głownego Trybunału Koron:

2nego Lubelskiego, na Sądy Ziemskie Kijowskie

3pozywaią oto. Iz Wierność Wasza nihil augen:

4do quid Iustitia, idąc na ostatnią zgubę y

5ruinę [?] krzywdzących aktorow, iuste, rite et

6legitime, naturales Possessores Dobr Klinieckich

7cum attinentijs w Młynach, Gruntach, Sianoże:

8ciach gwałtowne tak przez Wierność Waszą

9iako y Poddanych Wierności Waszey uczynione [?]

10Prawem zakazane similiter, quasi Exules de

11proprijs aktorow, ac ipsa re nihil participandos

12Substancyi własney aktorom należącey per Ingres

13et Esza [?] niedopuszczaiąc, temerario ausu Sami

14WW. Dobr y innych rzeczy Klinieckich aktorom

15iuste et aeque należących niedaiecie, owo zgoła

16od własności aktorow krzywdzących oddalaiąc,

17per impossibilia iurium, meatusq[ue] aquarum

18odpor daiecie, a zatym Się [?] aktorowie na Termin

19wyznaczony, tak o poczynione gwałty, iako

20zbranych prowentow y używania aktorow

21rzeczy, o uczynienie kalkulacyi, nec non pro

22Omnibus praemissis pozywaią. Sitis paritum [?]

23et ad omnia Vobis Iudicialiter in Termino

24praefixo responsuri. Pisan w Owruczu [?] Roku

25Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia

26Iedynastego Aprilis. dequo praesens ejus:

27dem Ministerialis Relatio + Woźny ut

28supra scribendi ignarus.

29Relacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer marginalny słabo czytelny (7 lub 76).

tenor sequitur ejusmodi – brzmienie (treść) [pozwu] jest następujące.

membrana – arkusz pergaminu/formularz pozwu urzędowego.

Fragment pozwu królewskiego (citatio) przed sąd ziemski kijowski przeciw ihumenii i konwentowi bazylianek monasterów koreckiego i klinieckiego [?], ich prokuratorowi i arendarzowi dóbr.

cum Superiorum gratia – za łaską przełożonych; Ejusdem Conventus ac Regulae, necnon qua data potestate a Superioribus Praepositisque Suis – tegoż konwentu i reguły, a także na mocy władzy danej przez przełożonych swoich; omnino urgetur – koniecznie jest wymagane; a Data huius Citationis et positione Ejusdem Duabus in Septimanis – w ciągu dwóch tygodni od daty i doręczenia tego pozwu; cum assistentia de Jure debita – z należną prawem asystencją; Instygator – oskarżyciel sądowy, Delator – donosiciel/powód.

Fragment pozwu (oblatowanego wraz z relacją woźnego) przed sąd ziemski kijowski, datowanego 11 IV 1740.

nihil augendo quid Iustitia – nie bacząc na sprawiedliwość; iuste, rite et legitime naturales Possessores – słusznie, należycie i prawnie naturalnych posiadaczy; cum attinentijs – z przynależnościami; similiter, quasi Exules de proprijs – podobnie jak wygnańców z własnych dóbr; ac ipsa re nihil participandos – i w rzeczywistości niczego nie mogących mieć udziału; per Ingres et Esza [?] – przez wejście i wyjście; temerario ausu – zuchwałym ważeniem się; iuste et aeque – słusznie i sprawiedliwie; per impossibilia iurium, meatusque aquarum – przez niemożność praw i biegu wód; nec non pro omnibus praemissis – a także o wszystko powyższe; Sitis paritum [?] et ad omnia Vobis Iudicialiter in Termino praefixo responsuri – macie się stawić i na wszystko sądownie w wyznaczonym terminie odpowiedzieć; de quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący (znak krzyża).

„Relacya” na dole po prawej – kustosz albo zapowiedź następującej relacji woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

21IV 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 11 IV 1740) od Łaszkowskich [?] przeciw Melecji Matachowskiej [?], ihumeni monasterów koreckiego i klinieckiego reguły św. Bazylego, i zgromadzeniu tegoż konwentu panien zakonnych oraz innym – na podstawie pozwów, relacji, manifestacji i dekretów Trybunału Lubelskiego, o krzywdy i wyzucie aktorów z ich naturalnej posesji.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 463

1Relacya położonego Pozwu na Są-

2dy Ziemskie Kijowskie od Wiel. Xię-

3dza Bienieckiego [?] Archimandryty

4Owr.[?] po Wiel. Olizarskich [?] Brac.[?]

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Aprilis Dwudziestego Trzeciego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Grodu [?] Kijowskiego

8Przedemną Stefanem Szopowskim [?] Namiestnikiem

9natenczas akt Ziemskich, y Xięgami Ninieyszemi

10Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewisie

11Woźny Generał Wojewodztwa Kijowskiego y in-

12nych Opatrzny Kondrat Zdrolewski [?], w mocy prawdzi-

13wey, wierney Exekucyney Relacyi swoiey, iawnie

14ustnie y dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraz-

15nieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia

16Dwudziestego Aprilis. Pozew Ziemski Kijowski na

17Zgromadzenie [?] Ziemskie Generalne Wojewodztwa

18Kijowskiego pisany, odniosł do Dobr Miasta Owru-

19cza, y tam ten Pozew, w Zamku tego Krolewskiey

20Mci Owruckim w Izbie na Stole położył, o położe-

21nia onego odkogo pozwo, y w iakieyszy Sprawie

22pisany był, opowiedział, y prawnie publikując

23do wiadomości podał, ktorego Pozwu był kon-

24tekst [?] takowy. August Trzeci z Bożey Łaski Krol

25Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Ma-

26zowiecki, Żmudzki, Inflantski, Smolenski, Kijow-

27ski, Wołynski, Podolski, Podlaski, Bracławski y Czer-

28[reklamant:] nichowski

k. 463v

1niechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor

2Wielmożnym Jerzemu Stanisie [?] Ostrowskiemu [?]

3y Michałowi Czesnikowi Kijowskiemu Braci

4między sobą rodzonym Obrańskim [?], z osob y wszy:

5stkich gnłtk [?] Dobr Wierności Waszey leżących, ru:

6chomych y Summ pieniężnych przypozywamy

7abyście Wierności Wasze przed Sądem Naszym

8Ziemskim Kijowskim na Rokach Ziemskich

9Kijowskich Anno praesenti Millesimo Septin:

10gentesimo Quadragesimo w Owruczu lub Żyto:

11mirzu Mense Aprili przypadaiących y sądzić

12się maiących, Sami Bliżey [?] y zaniście [?] Staneli

13na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego De:

14latora Wielmo Xiędza Jadreja [?] Bienieckiego [?]

15Archimandryty Owruckiego cum suis Communi:

16tate Actora, który insistendo Legi, ad haerendo Insti:

17tato Actora [?], et Rei judicata W. W. uczynienie [?] y akcep:

18tio [?] ratione contraventionis Dekretowi Ziemskie:

19mu Kijowskiemu między Wielmożnym Acto:

20rem z Jedney, a Wiernością Waszą Pozwani

21z Drugiey Strony, Anno Millesimo Septin:

22gentesimo Trigesimo Nono, Die Decima

23Quarta Januarij w Owruczu Stałemu y ferowa:

24nemu, in puncto niewydania Poddanych, dzi:

25nemu [?], stantibus ijsdem Judicijs euinko:

26rowanych [?], na Terminie Dekretem oznaczonym

27videlicet ab actu Lati Decreti za Niedziel Dwie

28nakazanych, unà cum Uxoribus, Liberis,

29et omni Supellectili Domestica, Litis [?] [...]

30nis przysądzonych, na Termin wyznaczo:

31[reklamant:] ny pozywa

k. 464

1my pozywa, na ktorym aby się dziernośći [?]

2Waszę stanęli, Poddanych wydali, y wszy-

3stkim Dekretowi Ziemskiemu Kijowskiemu

4(prout id ipsum lat[i]us in se sonat) zadosyć uczy-

5nili, krzywdy y szkody, tudiesz Expensa pra-

6wne nadgrodzili y przywrocili, y skuteznie

7się usprawiedliwili. Datum [skreślone: …] Owruczu [?] Anno

8Millesimo, Septingentesimo, Quadragesimo,

9Die Decima Tertia Aprilis. deque praesens ejusdem

10Ministerialis Relatio t[…] [?] supra scribendi

11ignorus [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Woźny generał – urzędnik doręczający pozwy; relacja – jego zeznanie o doręczeniu. Pozew wystawiony w imieniu króla Augusta III.

Kondrat Zdrolewski [?] – odczyt nazwiska niepewny.

Fragment pozwu (przypozwu) królewskiego wpisanego w oblatę; nazwiska pozwanych odczytane bardzo niepewnie.

Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo – w roku obecnym 1740; Mense Aprili – w miesiącu kwietniu.

cum suis Communitate – wraz ze swoim zgromadzeniem (konwentem); insistendo Legi – opierając się na prawie; ratione contraventionis – z powodu sprzeciwienia się (niewykonania) dekretu.

Anno 1739 Die Decima Quarta Januarij – 14 I 1739; in puncto – w kwestii; videlicet ab actu Lati Decreti – mianowicie od chwili wydania dekretu; unà cum Uxoribus, Liberis, et omni Supellectili Domestica – wraz z żonami, dziećmi i całym sprzętem domowym.

prout id ipsum latius in se sonat – jak to samo szerzej w sobie brzmi; Expensa prawne – koszty procesowe.

Datum … Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo, Die Decima Tertia Aprilis – Dano w … roku 1740, dnia 13 kwietnia; dalej formuła o relacji tegoż woźnego (ministerialis), w końcówce niepewna.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23IV 1740 woźny Kondrat Zbrożewski [Zdrolewski?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1740) od ks. [Antoniego?] Bienieckiego [?], archimandryty owruckiego [?], przeciw braciom Jerzemu Stanisławowi [?] i Michałowi, cześnikowi kijowskiemu, Olizarom [Obrańskim?] – o naruszenie dekretu ziemskiego kijowskiego z 14 I 1739 wydanego między stronami.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 464

1Relacya na Roki Ziemskie Kijow-

2skie od JMciow Trypolskiego Pod-

3komorzego Kijow. y JMciow Xiędza Dzieniec-

4kiego [?], po JMci Olszanskiego Starsze [?]

5Strony y Innych.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

7Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Trzeciego Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Urzędu Kijowskiego

9Przedemną Stefanem Grzybowskim [?] Namiesnikiem

10pisarskim [?] Akt Ziemskich, y Xięgami ninieyszemi

11Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewisiste [?]

12Woźny Generał Województwa Kijowskiego y

13Innych Opatrzny Kondrat Zbożeński [?], w moc

14Prawa Ziemskiey [?], wierney, y skuteczney Relacyi

15swoiey, iawnie ustnie y dostatecznie zeznał, Iż

16[reklamant:] On Pozwy [?]

k. 4 [4646]

1Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

2Dnia Dwudziestego Aprilis, Pozew Ziemski

3kijowski, na mienianie Ziemskim Generału

4Woiewodztwa kijowskiego pisany, odniosł do

5Dobr Miasta Owrucza, y tam ten Pozew w Zamku

6w Zamku tego krolewskiey M[ości] Owruckim

7w drzwi na Stole połozył, a połozeniu onego od

8kogo y na kogo y w iakiey by Sprawie pisany

9był opowiedział, y prawnie publikuiąc do wia:

10domości podał, ktorego Pozwu był tenor takowy.

11August Trzeci z Bożey Łaski krol Polski Wielki

12Xiąże Litewski Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudz[ki]

13Inflantski, Smolenski, kijowski, Wołynski, Podolski

14Podlaski, Sraczański [?] y Czerniechowski, a Dziedziczny

15Xiąże Saski y Elektor. Wiel[mo]ż[ne]mu Ierzemu Olszan:

16skiemu Starszie [?] Owruckiemu iako Panu niemniey

17Urodz[onemu] Dzianowskiemu [?] Regentowi Grodz[kiemu] Owruck[iemu]

18protunc Komissarzowi, Iudici Boiarom, y Mieszcza:

19nom do kilkudziesiąt Osob, ad infra Scriptos vio:

20lentos Actus et Invasionem, armatim et caterva:

21tim, tumultuose, et cum guerrico modo przyspo:

22sobionym, Principali, et Comprincipali, sive Com:

23missario supra scripto, po Imionach y przezwiskach

24lepiey wiadomym, quorum Statuitio pro decernen:

25dis Poenis plenis omnium requiritur, cum assisten:

26tia Domini quae et quanta cui de Lege concernit

27Z osob y z wszystkich gattow Dobr W.W. leżących, rucho:

28mych y Summ pieniężnych przykazuiemy

29aby ście W.W. przed Sądem Naszym Ziem[skim] kijowsk[im]

30na Rokach Ziem[skich] kijowsk[ich] Anno praesenti Millesimo

31Septingentesimo, Quadragesimo, in Aprili w Owru[czu]

32lub Zytomirzu przypadaiących y sądownie odprawo:

33[reklamant:] wac[...]

k. 465

1nacyi maiących, vel his deficientibus in alijs proxime

2subsequentibus, sami obżwnie y zaniecie stanęli, na In:

3stancyą Instygatora Sądowego y Jego Delatorow, JWiel. JmP. An:

4toniego na Tryznu [?] y Rakowszczyźnie [?] Trypolskiego [?]

5Podkomorzego Kijow. Hæredis et Jurisdatoris, nec non

6Wiel. Xiędza Andrzeja Bienieckiego [?] Archimandryty

7Owruc., Totiusq[ue] Communitatis Ejusdem Monasterij

8Owrucensis in Jure quæsito Actualium Dobr Wsi Żu:

9kiszek [?] Possessorum Actorum, ktorzy inhærendo Legi et

10Manifestationibus Suis ea in re factis W.W. pozywaią

11etc. JW.W. et principaliter Wiel. Starostę Owruc. ospo:

12mne [?] sciens że Dobra Żukiszki [?] Ziemskie in contiguitate

13Starostwa Owruc. będące sine omni perturbatione An:

14tecessorum Wiernosci Twoiey zostaiące, żadney quæstyi

15niepodlegały. Wiernosc Twoja, a primo intuitu Dzierżąc [?]

16Starostwa Owruc. tanquam Panis benemerentium,

17Terrestri non præjudicantis Urzędnicy rożne w Juris:

18dykcyi Monasteru Owruc. czynic dopusciłes. Jakoż

19Commissi et subordinati, Urodz. Dalanowski [?] Regent Grodu

20Owruc. pro tunc W.T. Commissar cum Complicitate

21Sibi adjuncta Boiarow, y Mieszczan Owruckich, na

22Grunt własny Żukiski [?] gwałtownie naiechawszy, Młyn

23przy Aktora erygowany, y Groblę z Rzeki zaiętą re:

24staurowaną rozruciłe [?], demoliowac, funditus zniszczyc

25y teraz miejsce bez fundamentu zostawic smieli y waryli [?]

26się, przez ktory Twoy nienależyty postępek Wiernosc Twoja

27dum Prædecommissis znaczną krzywdę, et Decessum Jni:

28traty Duchowienstwu należący uczyniłes. Oratym Acto:

29res tak ratione Commissarium Inconvenientiarum y nastę:

30pionych circa Invasionem Uczynionej, niemniey onesta:

31nie Dragonij Nadworney na Dobra Żukiszki pozabierania

32Więcierzow, Sieci y Choćnow [?], iakoteż pro Incontinentia

33Boiarow y Mieszczan Owruckich in puncto Commisso, nec

34non diffamationis diffidationis, aliorumq[ue] exodio proveni:

35entium perpetrationis, W.T. una cum Statuendis na [?] [...]

36[...] wyznaczony pozywa, albo raczey post translatum

37quemvis Terminum przypozywa. Sis pariturus [...]

38[reklamant:] attentaturus etc.

k. 465v

1et ad praemissa omnia judicialiter responsurus. Dan w Zytomirzu Roku

2Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia Trzynastego Aprilis. Idem quo

3supra eius Mtis R[?]tis. + Woźny supra scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Relacja woźnego o doręczeniu pozwów; nazwiska stron i namiestnika czytane niepewnie.

Relacja woźnego (generała) o doręczeniu pozwu ziemskiego kijowskiego w zamku owruckim, 20 IV 1740, z przytoczeniem tenoru pozwu króla Augusta III.

ad infra scriptos violentos actus et invasionem armatim et catervatim, tumultuose et cum guerrico modo – w sprawie niżej opisanych gwałtownych czynów i najazdu zbrojnie i gromadnie, burzliwie i sposobem wojennym; Principali et Comprincipali sive Commissario – głównemu i współgłównemu, czyli komisarzowi; quorum statuitio pro decernendis poenis plenis omnium requiritur – których stawiennictwo jest wymagane dla orzeczenia pełnych kar wobec wszystkich; cum assistentia Domini quae et quanta cui de lege concernit – z asystencją pana, jaka i ile komu z prawa należy; Anno praesenti millesimo septingentesimo quadragesimo in Aprili – w roku bieżącym 1740 w kwietniu.

protunc – ówczesnemu; Iudici – wójtowi/sędziemu miejskiemu (forma niepewna).

vel his deficientibus in alijs proxime subsequentibus – albo, gdyby ich zabrakło, w innych najbliżej następujących (rokach); Hæredis et Jurisdatoris – dziedzica i jurysdatora; Totiusq[ue] Communitatis Ejusdem Monasterij Owrucensis – i całej wspólnoty tegoż monasteru owruckiego; in Jure quæsito Actualium ... Possessorum Actorum – aktualnych posesorów w prawie nabytym, powodów; inhærendo Legi et Manifestationibus Suis ea in re factis – trzymając się prawa i swych manifestacji w tej sprawie uczynionych; in contiguitate – w sąsiedztwie; sine omni perturbatione – bez żadnego zakłócenia; tanquam Panis benemerentium – jako chleb zasłużonych (królewszczyzna); Terrestri non præjudicantis – nieprzesądzającej (o dobrach) ziemskich; Commissi et subordinati – wysłani i podporządkowani; cum Complicitate Sibi adjuncta – ze wspólnikami sobie przydanymi; funditus – doszczętnie; pro Incontinentia – za niepowściągliwość (wybryki); nec non diffamationis diffidationis, aliorumq[ue] exodio provenientium perpetrationis – a także za zniesławienie, odgrażanie się i popełnienie innych czynów z nienawiści płynących; una cum Statuendis – wraz z mającymi być stawionymi; post translatum quemvis Terminum – po przeniesieniu jakiegokolwiek terminu; Sis pariturus – masz być posłusznym; attentaturus – mający się ważyć. Tekst jest pozwem (fragment wpisu, prawdopodobnie oblaty pozwu); Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina). Odczyt wielu nazw niepewny.

et ad praemissa omnia judicialiter responsurus – i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć mający; Idem quo supra – tenże co wyżej; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23IV 1740 woźny Kondrat Zbrożewski zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie (pisany 13 IV 1740) od Trypolskiego, podkomorzego [podsędka?] kijowskiego, i ks. Bienieckiego [?] przeciw Jerzemu Olszańskiemu, staroście owruckiemu, Dzianowskiemu [?], regentowi grodzkiemu owruckiemu i ówczesnemu komisarzowi, oraz bojarom i mieszczanom owruckim – o naruszanie dóbr ziemskich Żukiszki [?], graniczących ze starostwem owruckim, które dotąd nie podlegały żadnemu sporowi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 465v

1Areszt kotłow u Zydow Buruck[?]

2w Sprawie Wiel[mo]ż[ne]go Trypolskiego Podsędk[a]

3Ziem. Kijow. Zapisany.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

5Miesiąca Aprilis, Dwudziestego Szostego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziemskich, Grodzkich [?] Kijow. Przedemną

7Stefanem Czopelinskim [?] Namiestnikiem [?] y przysięgłym [?] akt Ziem.

8y Xięgami Ninieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi.

9Stanowszy osobiście Woźny Gen. Wdztwa Kijow. y Innych

10Szlachetny Antoni Bielecki, in vim suae verae ac fidelis

11Relationis, publice liberéq[ue] recognovit. Iż on Roku teraznieysz:

12szego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego Dnia Dwudziestego

13Szostego Aprilis. Na Affektacyą y Prawną Requizycyą Wiel[mo]ż[ne]go

14JmPana Macieja z Trypola Dedowiera [?] Trypolskiego Pod:

15sędka Ziem. Kijow. maiąc przy sobie Stronę Szlachty Lu-

16dzi wiary godnych Urodz. JchMość Panow Jana Redczyca [?] y Jo-

17zefa Pan[?]dietewicza [?], maioris ac evidentioris testimonii gra-

18tia sibi adhibitos, był w Zamku Jego Kr[olewskie]y Mści Buruckim [?]

19gdzie będąc kotłow Trzy Starozakonnemu Mauszy arędarzo:

20wi Dobr Magnifici Requirentis kosztiowrezyczny [?] do Zam:

21ku tegoż zagrabionych, u Urodz. JmPana Konstantego Połtopolcie:

22go [?] Gubernatora Buruck[iego] y u Zydow kahalnych Buruckich

23w Tysiącu [?] Złł. Pols. do Rozprawy Prawney aresztował y przy:

24powiedział. Ktory to Areszt, pomieniony JmPan Gubernator

25y Zydzi kahalni Burucczy benevole przyiąwszy, też kotły

26do rozprawy Prawney dotrzymać deklarowali y submitto:

27wali się. A tak On Woźny ze Stroną Szlachty sobie

28przytomnej, oświadczywszy się o tym, tę Swoię przedemną

29Urzędem uczynił y przyznał Areszt Relacyą, prout

30eam actis connotari, co y otrzymał. + Antoni Bie:

31lecki Woźny scribendi ignarus.

32Mensis Augustus

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis, publice liberéque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; Magnifici Requirentis – Wielmożnego żądającego; benevole – dobrowolnie; prout eam actis connotari – aby ją do akt zapisano.

Pod wpisem nagłówek miesiąca „Mensis Augustus” (miesiąc sierpień) – początek kolejnej części księgi.

Odczyt nazwiska podsędka i nazw miejscowych niepewny; „Buruck-” może oznaczać Brusiłów lub inną miejscowość – sprawdzić.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26IV 1740 woźny Antoni Bielecki zeznał, że tegoż dnia na żądanie Macieja z Trypola Trypolskiego, podsędka ziemskiego kijowskiego, ze szlachtą Janem Redczycem [?] i Józefem P[…], dokonał aresztu kotłów u Żydów [buruckich?]. Ostatni wpis z IV 1740; następny wpis rozpoczyna miesiąc sierpień.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 466

1MENSIS AUGUSTUS

2Manifestacya cum Visione Szkod

3Urodzonych Jchmćiów PP. Dubiskich

4przeciwko Wielmożnym JchmćiPP.

5Sobańskim [?] Braci rodzonym y innym.

6Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

7Miesiąca Augusti Szesnastego Dnia

8Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Woiewodztwa

9Kijowskiego Przedemną Stefanem Wyho-

10dą [?] Wykowskim [?] Vice Regentem y Namiesnikiem

11Pisarskim [?] Akt Ziemskich Kijowskich y Xięgami Ni-

12nieyszemi Ziemskiemi Kijowskiemi, Compa-

13rens personaliter Urodzony JmPan Piotr Du-

14biski, swym y Urodzonych Jeymći Pani Zofii [?]

15z Trypolskich [?] Dubiskiey Matki, Alexan-

16dra y Stefana Dubiskich, tudziesz dicti JmPana

17Alexandra Dubiskiego Komornika Graniczne-

18go Woiewodztwa Kijowskiego Brata swego Rodzo-

19nego [?] rodzonego imieniem, quam primum

20acta praesentia adire mogł, tak zaraz na

21przeciwko dictis JchmćPanom Jerzemu, Sta-

22nisławowi [?] Durnym [?], Michałowi [?] Łuczniko[?] Kijo[...]

23Sobańskim [?] Braci rodzonym Panom, tudziesz

24Urodzonym Panom vel alius nominis Obywa-

25[reklamant:] telom [?]

k. 466v

1skiemu y Janowi Byszkowskiemu Komissarom [?]

2Alexandrowi Obuchowi Gubernatorowi Bereziow:

3skiemu [?], iakoż y wszystkim Poddanym Swodoszowskim [?]

4y Sołoniowskim [?] po imionach y przezwiskach lepiey

5JchmM. wiadomym, ad infrascriptas violentias

6przysposobionym y umyślnie nato sprowadzonym y zgro-

7madzonym Szkody protestuie y Manifestuie się o to,

8ż JchmM. Obżałowani Wiell. Obżałowany [?] postposita

9authoritate Legum patriarum [?], y nierespektu-

10iąc nawdowy [?] y Sieroty (: których y Bóg krzywdzić zaka-

11zał :) violento modo armatim naWieś Compa-

12rentium [?] Gniłeć [?], nasławszy kilkaset Ludzi, Zboża

13Jarzynnego na Dni Dwieście Sześćdziesiąt [?] zasiane-

14go y piątdziesiątego [?] iezcze na kop Tysiący ad minimum

15Sześć pokosić kazali, Ogrody tak Dworskie iako y Chłop:

16skie wniwecz obrócili, Insuper tey Samey Wsi Spalić [?]

17y Comparentkę zabić odgrażali się, Kapandry [?] obiec, y do siebie

18przyprowadzić roskazuie, przeco Comparens nalitość [?] secu-

19rus [?] będąc swego, Inverificationem quorum […] Wo-

20źnego Generalnego Woiewodztwa Kijowskiego Szlachetnego Teodora

21Lisiczowskiego [?], który maiąc przysobie Stronę Szlach-

22ty Ludzi wiary godnych Urodzonych JchmPanow Tomasza

23Kaminskiego y Michała Stolkiewicza [?], eo majoris

24evidentioris testimonij gratia sibi adhibi-

25tos, był wszędzie w Dobrach, gdzie będące widział y o-

26glądał Zboża varij grani Jarzynne modo violen-

27to pokoszone y wniwecz obrócone, Dni Dwieście

28Sześćdziesiąt na których mogłoby było kop plus

29minus Sześć Tysięcy, Ogrody Dworskie Kapusty [?]

30y Inne Jarzyny pokoszywane, gdzie tęż Strona Szlach-

31ta oświadczywszy się przeciwko [?] tak Wsi Inney [?] Szkody

32iako y Szkodny [?] Swoiey [?] Kijowskiej [?] […] y przyięcie do

33akt co y otrzymała Piotr Dubiński [?]. Actum […] ut supra.

34Konfessatą [?] y zeznanie.

35Manifestacye

Objaśnienia i tłumaczenia

cum Visione Szkod – z oględzinami szkód (przez woźnego); quam primum acta praesentia adire mogł – skoro tylko mógł przybyć do niniejszych akt; vel alius nominis – albo innego imienia.

Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Komornik Graniczny – komornik do spraw granicznych.

Odczyt nazwisk pozwanych (Sobańscy?) i fragmentu w wierszach „dictis JchmćPanom…” bardzo niepewny.

Fragment manifestacji (protestacji) zaczętej na poprzedniej stronie; odczyt wielu słów niepewny.

ad infrascriptas violentias – do niżej opisanych gwałtów; postposita authoritate Legum patriarum – zlekceważywszy powagę praw ojczystych; violento modo armatim – gwałtownie, zbrojnie; insuper – ponadto; eo majoris evidentiorisque testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; varii grani – rozmaitego ziarna; plus minus – mniej więcej; actum ut supra – działo się jak wyżej.

„Manifestacye” w prawym dolnym rogu – prawdopodobnie podpis/reklamant lub notka; zapisano dosłownie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1740 Piotr Dubiski [Dubiński?], w imieniu swoim i Zofii [?] z Trypolskich Dubiskiej, manifestował się z wizją szkód przeciw braciom Sobańskim [?] i innym o to, że zbrojnie najechali wieś Gniłeć [?] z kilkuset ludźmi i zniszczyli zboże jare zasiane na kilkaset dni [?], krzywdząc wdowę i sieroty.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 467

1Manifestacya Niewiernego Leyby

2Nochinowicza, przeciwko Wiell.

3Jackowskiemu Podczaszemu

4Kijowskiemu.

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego.

6Miesiąca Augusti Szesnastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziemskich Wdztwa Kijowskiego prze-

8demną Stefanem z Wyhowa Wyhowskim Vice Re-

9gentem y Namiesnikiem protunc Akt Ziem. Kijow.

10y Xięgami nineyszemi Ziem. Kijowskiemi. Com-

11parens personaliter Niewierny Leyba Nochino-

12wicz quam primum Acta Praesentia adire mogł

13tak zaraz na przeciwko Wiell. Michałowi na Lisow-

14szczyźnie Jackowskiemu Podczaszemu Kijow.

15swiadczy y Manifestuie się o to: Iż Imć Obżałowa-

16ny nescitur qua ductus ira na teraźnieyszego

17Protestanta protunc w Dobrach Imći na Łuczany[?]

18Lisowszczyzna na Arędzie karczemney siedzącego

19kilka razy po expirowanych Terminach zycznio-

20ney Imći Obżałowanemu przez siebie satisfakcyi

21wyiechać chcącego nulla ratione tylko chcąc daley

22na teyże Arędzie zatrzymać zawoławszy do siebie

23iakoby do porachowania się zaraz kwity od samey Wiell.

24Podczaszyney na Złł. Polł. Pięćdziesiąt[?] y Dwie dane podar

25y powtórnie Comparenta do płacenia przymusił co no-

26lens volens imo coactus exolvere musiał z zboża zabra-

27nego przez Wiell. Matkę Obżałowanego alias wymiaru

28to iest puł Osmaki pszenicy, puł tory[?] osmaki żyta,

29Osmakę Hreczki, do porachunku nieprzyiął potym zo-

30[…]sliczywszy[?] sobie pretext iakoby nie dopłaconey Arędy

31[reklamant:] koni

k. 467v

1Koni wyszłych Parę z wozem y chomątem va:

2loris Talerow bitych Dwadzieścia, Krow Pięć doy:

3nych z Cielentami valoris Złł. Poll. Sto Pięćdziesiąt

4Jałowic Trzy valoris Złł. Poll. Siedmdziesiąt Pięć

5Gorzałki prostey Beczy Dwadzieścia co efficit Złł.

6Poll. Siedmdziesiąt Sześć Groszy Dwadzieścia y

7innych wiele rzeczy y ruchomości poza[?]bierał

8w których ma szkody plus minus na Talerow

9bitych Sto które seorsivo Regestro in judicio remon:

10strabitur et corporali juramento comprobabit rea:

11litatemq[ue] onych evincet. Insuper chcąc evitare

12restitutionem de justitia Comparentem concer:

13nentem formato Praetextu iakoby o spalenie ko:

14stow[?] które Ze[?] wziowszy[?] przy otrzdie[?] przez

15lat cztery naprawuiąc Złotych Poll. Sto

16expensował y lepsze przy expiracyi zosta:

17wił) karawszy usadzie[?] do Turmy in Karceriey

18po Dni kilka, biiąc y grożąc Zabiciem więcz:

19kiem wyciągnął na Assekuracyę że miał

20Imci: Obrażowanemu coactus quaerulans sua

21Złotych Polskich Sto dać, oco kdy ut praemissum

22est y o Inne pretensye wszędzie remonstro:

23wać się maiące y Regestrem specyfikowa:

24ne, iakoteż o nieważność wyrażoney

25Assekuracyi poniewolnie et per oppressi:

26onem imo extorsive wyciągnioney iterato

27manifestował się, salva manente melio:

28ratione a teraznieyszey oprzyięcie do Akt

29prosił co y otrzymał. Leyba Nordimo[?]

30wicz mpp.

31[reklamant:] Relacyja

Objaśnienia i tłumaczenia

Datacja: rok „Czterdziestego” = 1740, w zakresie księgi.

Vice Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; protunc – wówczas.

quam primum Acta Praesentia adire mogł – skoro tylko mógł przystąpić do niniejszych akt; nescitur qua ductus ira – nie wiadomo jakim gniewem powodowany; nulla ratione – w żaden sposób; nolens volens imo coactus exolvere – chcąc nie chcąc, a nawet zmuszony zapłacić; alias – inaczej, czyli.

Złł. Polł. – złotych polskich; osmak (osmaka) – miara zboża; arenda karczemna – dzierżawa karczmy.

valoris – wartości; co efficit – co czyni; plus minus – mniej więcej; seorsivo Regestro in judicio remonstrabitur et corporali juramento comprobabit realitatemque onych evincet – osobnym rejestrem w sądzie zostanie wykazane, przysięgą cielesną potwierdzi i prawdziwość ich udowodni; insuper chcąc evitare restitutionem de justitia comparentem concernentem formato praetextu – ponadto chcąc uniknąć zwrotu słusznie należnego stawającemu, pod wymyślonym pretekstem; coactus quaerulans – zmuszony żalący się; ut praemissum est – jak wyżej powiedziano; per oppressionem imo extorsive – przez ucisk, a nawet przemocą wymuszonej; iterato – ponownie; salva manente melioratione – z zastrzeżeniem prawa poprawienia (manifestacji); Złł. Poll. – złotych polskich; mpp. – manu propria, własnoręcznie; turma – więzienie, karcer.

Koniec manifestacji Żyda Leyby Nordimowicza [?] o pobranie ruchomości, uwięzienie i wymuszenie asekuracji na 100 zł; dalej zaczyna się relacja (na następnej stronie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

16VIII 1740 Żyd Lejba Nochinowicz manifestował się przeciw Michałowi na Lisowszczyźnie Jackowskiemu, podczaszemu kijowskiemu, o to, że pozwany, nie wiadomo z jakiego gniewu, napadł na niego, gdy trzymał w arendzie karczmę w dobrach Łuczany [?] – Lisowszczyzna.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 468

1Relacya na Roki Ziemskie Kijowskie od

2Wielebnego Collegium Ostrogskiego

3Societatis JESU po Wielm. Kadzimin:

4skich y Innych.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego

6Miesiąca Augusta, Siedmnastego Dnia.

7Na Urzędzie Xiąg Ziem. Wdztwa Kijow. Przedemną Ste:

8fanem Mychową [?] Wyhowskim Vices Regentem y Namie:

9snikiem natenczas Aktt Ziemskich Kijowskich, y Xięgami

10Niniejszemi Ziemskiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczewiście

11Woźny Gen. Wdztwa Kijow. y Innych Opatrzny Bazyli Lesz:

12czycki [?], in vim suae verae ac fidelis Relationis, publice libereq

13recognovit, Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

14Czterdziestego, Dnia Siedmnastego Augusti. Pozew Ziem.

15Kijow. autentyczny odniosł do Dobr. Wsi Sołotwina [?], y

16tamten Pozew we Dworze tameczniejszym położywszy, Pod:

17danemu [?] y położeniu onego, od kogo po kogo y w iakiey Spra:

18wie pisany był, opowiedział y do wiadomości przywiodł.

19ktorego Pozwu był tenor takowy. August Trzeci z Bożey

20Łaski Krol Polski W. X. Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki

21Zmudzki, Kijow. Wołyn. Podolski, Podlaski, Inflantski, Smo:

22lenski, Siewierski, Braclawski y Czernichowski, a Dziedziczny

23Xiążę Saski y Elektor. Wam Wielmożnym Marcyanowi

24Starości Trechtemirow. Oycu, y Adamowi Vicesregentowi

25Grodz. Żukowsk. Synowi Kadzimińskim, Possessoribus Bo:

26norum Sołotwina [?] Wosgeniby [?], Iudici Wieltt Marcybelli [?] Z

27Ogińskich Zawiszyney Marszałkowey Nadwor. Wielkiego

28Xięstwa Litew., y Wieltt Dzbockim [?] Lonczycom [?] Karmy [?]

29y Innym quocunq. Titulo Hereditatem Bonorum praefatorum

30Possidentibus et Interessantibus (si ad Causam praesentem

31spectare videmini) Assistentiam Praebentibus cum eadem

32Pozwanym de Personis Bonisq. vestris quibusvis omnibus

33mandamy abyście WW. przed Sądem Naszym Ziem. Kijow.

34na Rokach Ziem. Wdztwa Kijow. Ciroto [?] Possesti po Swię:

35tym Bartłomieju w Żytomirzu, przy padaiących y odprawu:

36iących, vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus Ter:

37minie y Kancie [?] stanęli, na Instancyą Ingra Sądowego y Ge:

38neratorów [?], Przewielebnego w Bogu Xiędza Adama Pal:

39[reklamant:] czewskiego [?]

k. 468v

1czeńskiego Lektora Collegij Ostrogiens. Societatis Iesu et

2totius Communitatis Collegij eiusdem cum assistentia Supe:

3riori Aktorow, ktory insistendo Legi, positive et iustitiae

4adhaerendo, arresto [?] officioso, WW w sprawie y akcyi o

5extradycyą Poddanych Zbiegłych Opanasa, Juszka [?], Iwa:

6na Twardego, Marcina Tomaszczuka, Leska Iachimczu:

7ka, Chwedka, Pawła Łuciuka, Danila Porniaka [?], Kornija

8Wasyla Poczuka [?], Hryszka Tymosza y Stefana Kazi:

9mierczuków ze Wsi Mokrzanicy [?] w Woiewodztwie Wołyns.

10a Powiecie Łuckim leżącey do Collegium Ostrogskiego

11Przewielebnych w Bogu Xiężny Jezuitów teraznieyszych

12Aktorow należącey, Także Hacka [?] Daniluka, Jurka Ba:

13bicza, Andruszka Onyszczuka, Charka Dziehnarowego [?]

14Łukiana Sepity, Iwana Waryniczuka [?] ze Wsi Wołoszki [?]

15w tymże Wdztwie Wołyns. a Powiecie Łuckiem, do

16tegoż Collegium Ostrogs. należącey, Ostatecznie do Dobr

17WW Wsi Sołoszkina [?] zbiegłych y tam bytem osiadłych

18etiamtum innodowanych, et ad praesens znayduiących się, Akto:

19rom dziedzicznych, z Żonami, Dziećmi, Końmi, Wołami,

20et cum tota eorum domestica supellectili, liberaque collectione

21segetum sine ex decimatione, a w nieuysaniu do Za:

22płacenia za nich Zbiegów w Statucie opisanych, tum

23pro compensatione damnorum, Carentia Laboris causatorum

24ac litis expensarum, y o inne pretensye Iisdem Actores

25lutius [?] citans [?] Prno, sitis igitur pariturj, Pisan w

26Owruczu Die Prima Augusti, Millesimo Septingen:

27tesimo, Quadragesimo Anno, de quo praesens eius Relatio

28tio. + Woźny ut supra scribendi ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

in vim suae verae ac fidelis Relationis, publice libereq. recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji publicznie i dobrowolnie zeznał.

Possessoribus Bonorum – posesorom dóbr; quocunque titulo… possidentibus et interessantibus (si ad causam praesentem spectare videmini) assistentiam praebentibus – jakimkolwiek tytułem posiadającym i zainteresowanym (jeśli uważacie, że sprawa was dotyczy), udzielającym pomocy; de personis bonisque vestris quibusvis omnibus – z osób i wszystkich dóbr waszych; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – albo w razie ich braku na najbliższych następnych.

Collegium Ostrogskie Societatis Jesu – kolegium jezuitów w Ostrogu. Woźny Gen. – woźny generał.

Koniec pozwu (z poprzedniej strony) o wydanie zbiegłych poddanych kolegium jezuitów w Ostrogu; formuła końcowa: „Pisan w Owruczu dnia 1 sierpnia 1740”.

positive et iustitiae adhaerendo – trzymając się prawa pozytywnego i sprawiedliwości; cum tota eorum domestica supellectili, liberaque collectione segetum sine decimatione – z całym ich sprzętem domowym i wolnym zbiorem zbóż bez dziesięciny; pro compensatione damnorum, carentia laboris causatorum ac litis expensarum – o wynagrodzenie szkód, spowodowanych brakiem robocizny, i kosztów procesu; sitis igitur pariturj – macie się więc stawić; ut supra scribendi ignarus – jak wyżej, pisać nieumiejący.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1740 woźny Bazyli Leszczycki [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od kolegium ostrogskiego Towarzystwa Jezusowego przeciw Marcjanowi Kadzimińskiemu, staroście trechtymirowskiemu, i synowi Adamowi, wicesregentowi grodzkiemu [żytomierskiemu?], posesorom dóbr Sołotwin [?] – o wydanie zbiegłych poddanych kolegium: Opanasa, Juszka [?], Iwana Twardego, Marcina Tomaszczuka, Leska Jachimczuka, Chwedka, Pawła Łuciuka, Danila Porniaka [?], Kornija Wasyla Poczuka [?], Hryszka Tymosza, Stefana Kazimierczuka i innych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 468v

1Relacya położonego Pozwu na te Roki Ziem. Kijow.

2od Collegium Ostrogs. y Rezydencyi Missyi

3Żytomir. Societatis Iesu, po Urodz. Hulew[?]:

4nickich [?] Braci rodzonych y innych

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego.

6Miesiąca Augusta Siedmnastego Dnia.

7Na Wrzeniu [?] Xiąg Ziem. Wdztwa Kijow. Przedemną

8Stefanem z Wyhowa [?] Wyhowskim [?], Vices Regentem y Na:

9miesnikiem [?] ... Akt Ziem. Kijow. y Xięgami Ninie[y]

10szemi Ziemskiemi Kijow. Stanowszy oczewiście Woźny Gn.

11Wdztwa Kijow. y innych Opatrzny Bazyli Leszczyński [?]

12[reklamant:] incimuis [?]

k. 469

1inüm tud vero actis delis Relationis publice, liberequ

2recognovit. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

3Czterdziestego, Dnia Siedmnastego Augusti, Pozew Ziemski

4Kijow. autentyczny odniosł do Dobr Wsi Chałaimgrodka

5y tamten Pozew, Jednemu z Pozwanych oddawszy, o od:

6daniu y położeniu onego, od kogo, przeciw komu y w iakiey Spra:

7wie był pisany, opowiedział y doniesł, którego Pozwu tenor takowy. August Trzeci z Bożey łaski

8Krol Polski Wielki Xiąże Litew. Ruski Pruski Mazowiecki

9Żmudz. Kijow. Wołyn. Podolski Podlaski Inflantski Smolenski

10Siewierski, Bracławski y Czerniechowski, a Dziedziczny Xiąże

11Saski y Elektor. Wam Urodzonym Józefowi y Franciszkowi

12Hulanickim Braci między sobą rodzonym, tudzież Urodzoney

13Maryannie Lewałty [?] uxoris primi Nuptus Hulanickiey se:

14cundi ad praesens Budzińskiey Budzinskim Mattri samey

15Urodz. Budzinskiey cum assistentia Maritali de Jure debi:

16ta, y Innym wszystkim którzyby do tey Sprawy należeć

17mieli Pozwanym, de Personis Causa Ponenti, Rozkazuię:

18Wam

19istis gratia omnibus Mandamus, abyście WWw. przed Sądem Na:

20szym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Wdztwa Kijow. etc.

21Ponenti w Pierwszy Poniedziałek, Po Swiętym Bartłomie:

22ju w Żytomirzu przypadaiących y Sądzić się maiących, vel

23his deficientibus in aliis proxime subsequentibus, sami osobliwie:

24nie y Prawnie Staneli, na Instancyą Ingra Sądowego, y Teg

25Delatorow Przenieleboznego w Bogu Xiędza Andrzeja Stec:

26kiego Superyora Missyi Żytomir. Societatis Jesu, iako

27y Całey teyże Missyi Żytomir. nec non Collegii Ostro:

28giensis Societatis Jesu, in assistentia Superioris Acto:

29row, ktorzy przychylaiący się do Prawa, Listu, Zapisu Cessi:

30onis od Wiel. Józefa Dalierzyna [?] Missyi Żytomir. dane:

31go y służącego, tudzież Skryptu Assecurationis od WWw

32na Summę Czterysta Złł. Polsk. danego, WWw. recedendo

33a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa Causa et

34Negotio, pozywaią do zapłacenia rzeczoney Summy

35Czterech set Złł. Pol. una cum Provisione, niemniey

36do przysłuchania się Winom Prawnym, ratione contraven:

37tionis temuż Skryptowi, tum pro compensatione damnorum ex

38inde causatorum, y o Inne pretensye które czasu Prawa

39pretensyi remonstrowane będą, czym Aktorowie WWw. futuro

40citant pro Termino sibi igitur pariturum. Pisan w Dubnie [?] Die

41[…]ima Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo

42Anno. De quo praesens ejusdem Mtis Regiae […] t. Rożny [?] ad supra

43scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regent – zastępca regenta kancelarii ziemskiej; Woźny Gn. – woźny generał; Societatis Iesu – Towarzystwa Jezusowego.

inüm tud vero actis delis Relationis publice, libereque recognovit – (urwany początek formuły relacji woźnego) „…do akt niniejszych relację publicznie i dobrowolnie zeznał”.

uxoris primi Nuptus … secundi ad praesens – „żonie z pierwszego małżeństwa Hulanickiej, z drugiego obecnie Budzińskiej”; cum assistentia Maritali de Jure debita – „z należnym prawem asystencją męża”.

de Personis Causa Ponenti – w sprawie, w której to wnoszą; gratia omnibus Mandamus – łaską wszystkim nakazujemy; vel his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na następnych najbliższych.

Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); Collegii Ostrogiensis – kolegium ostrogskiego; Skryptu Assecurationis – skryptu zabezpieczającego (asekuracji).

recedendo a Foro Castrensi Kijoviensi, non tamen ab ipsa Causa et Negotio – odstępując od sądu grodzkiego kijowskiego, nie jednak od samej sprawy i interesu; una cum Provisione – wraz z prowizją (odsetkami); ratione contraventionis – z powodu naruszenia; pro compensatione damnorum exinde causatorum – o wynagrodzenie szkód stąd wynikłych.

Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Anno – roku 1740; dzień daty pozwu nieczytelny (…ima Augusti); woźny (podpis niepewny „Rożny”) ad supra scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Chałaimgrodek – prawdopodobnie Chałaimgródek (Хажин/Халаїмгородок) w pow. żytomierskim, woj. kijowskie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1740 woźny Bazyli Leszczycki [?] zeznał o położeniu pozwu na roki ziemskie kijowskie od kolegium ostrogskiego i rezydencji misji żytomierskiej Towarzystwa Jezusowego przeciw braciom Józefowi i Franciszkowi Hulanickim oraz ich matce Mariannie z Lewałtów [?] 1° voto Hulanickiej, 2° voto Budzińskiej – o zapłatę 400 zł według skryptu asekuracji, na mocy cesji od Józefa Dalierzyna [?] na rzecz misji żytomierskiej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 469v

1Relacya Pott. Pozwu na Sądy Ziemskie

2Kijowskie od Urodz. Remigiana Czopowskiego

3Namiesnika Grodz. Owruc. po Urodz. Choy-

4nackiego

5Roku Tysiąc Siedmset Czterdziestego

6Miesiąca Augusti Siedmnastego Dnia

7Na Leżeniu Xiąg Ziem. Wdztwa Kijowskiego, Przedemną Ste-

8fanem z Wyhowa Wyhowskim Vice Regentem y Namiesni-

9kiem y teraz Akt Ziem. Kijowskich y Xięgami, ninieyszemi

10Ziem. Kijowskiemi Stanowszy oczewiście Woźny Gen. Wdztw Kijow.

11y innych opatrzny Ignacy Hawrylowicz w moc prawa

12dzierży wierney y Autentyczney Relacyi swoiey dla zapisa-

13nia do Xiąg ninieyszych iawnie ustnie y dobrowolnie

14zeznał: Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset

15Czterdziestego Dnia Trzynastego augusti Pozew Ziem. Kijow.

16autentyczny odniosł do Dobr Wsi Bezowa [?] tu w Wo-

17dztwie Kijowskim a Powiecie Zytom. leżących, y tam ten

18Pozew w Zamku tameyszym na stole położywszy o oddaniu

19y położeniu onego od kogo po kogo, y w iakiey Sprawie

20by był pisany opowiedział, y prawnie publikuiąc do wia-

21domości przywiodł, ktorego Pozwu tenor iest takowy:

22August Trzeci z Bożey Łaski Krol Polski, W. X. Litt.

23Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Kijowski, Wołyński,

24Podolski, Podlaski, Inflanski, Smolenski, Siewierski, Bra-

25cławski y Czerniechowski a Dziedziczny Xiąże Saski y Elektor.

26Urodzonemu Szymonowi Choynackiemu Burgrabiemu

27Grodz. Zytom. quovis Iuris titulo Possessorowi Dobr Wsi

28Bezowa [?] Części Lemieszowskiey [?], y innym ad hanc Cau-

29sam należącym si opus fuerit exigerit, z Osoby y Dobr

30WW. leżących ruchomych y Summ Pieniężnych przy-

31każuiemy, abyś WW. przed Sądem naszym Ziem. Kijow.

32na Rokach Ziem. DWK. w Zytom. lub owdzie według

33Prawa po Swiętym Bartłomieiu w Pierwszy Poniedziałek

34przypadaiących, y sądzić się maiących Aut his deficienti-

35bus in aliis proxime subsequentibus sam oblicznie y za-

36wicie stawił na instancyą Instygatora Sądowego y Dela-

37tora Urodz. Remigiana Czopowskiego Namiesnika Grodz. Owruc.

38[reklamant:] Aktora

k. 470

1Aktora ktory przychylaiącsię we wszystkim do Prawa p[…]tego [?]

2grozących Dokumentow swoich na Summę pewną na tychże

3Dobrach Berezie [?] Chwedorowce y Stawzyńce [?] extendującą się

4przez Aktora Juramentem ewinkowaną y Dekretami

5atwierdzoną WW. wiedząc dobrze o tym, y nie materyie

6wszelkiey iuri Iuris Litigia, też dobra nescitur quo Titulo

7in suam Possessionem detractis wszelkie znich pożytki

8biorąc in suum commodum obracaią Aktora krzywdzący [?]

9szkod dochod y expens prawnych przyprowadzaiąc [?]

10a zatym mocnieyszą Aktor post translaptos quovis Ju-

11rii Terminos renovando Causam ubi Novum […]

12WT. Wzywany y przypozwany afficientem do odda-

13nia Summy Trzech Tysięcy Trzechset Pięćdziesiąt

14Złł. Pol. una cum Provisione ab actu Processus a w nie

15oddaniu pomienioney Summy do ustąpienia z Dobr

16pomienionych, y uczynienia Kalkulacyi z Granych [?]

17Prowentow, niemniey pro Litis Expensis, ac compensa-

18tione Damnorum exinde Causatorum, y o inne pretensye Aktor

19Aktor pomieniony na Termin wyznaczony pozywa

20y przypozywa, aby iako na zawitym stanął Wnom

21Prawnym przystychalię [?] y wszystko sądownie

22odpowiadaiąc słuszności się usprawiedliwił. Pisan

23w Żytomierzu die Prima Augusti, Millesimo Septin-

24gentesimo Quadragesimo Ano. Ingressus [?], Pozwu y za […]

25[…] Relatio. + Ignacy Stawryłowicz [?] Woźny […]

26ignarus

Objaśnienia i tłumaczenia

Pott. – pottentiae? tu prawdopodobnie „Potentialis” / „Pozwu”; Woźny Gen. – woźny generał; Grodz. Owruc. – grodzkiego owruckiego; Zytom. – żytomierskim; DWK – zapewne „Dwakroć w roku” / roki ziemskie; WW. – Wierności Wasze.

quovis Iuris titulo – z jakiegokolwiek tytułu prawnego; ad hanc Causam … si opus fuerit exigerit – do tej sprawy należącym, jeśli zajdzie potrzeba; Aut his deficientibus in aliis proxime subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

Rozwinięcia: WW. – Wielmożni, Złł. Pol. – złotych polskich, Ano – Anno, Wnom [?] – nie rozwinięto z pewnością.

una cum Provisione ab actu Processus – wraz z prowizją (odsetkami) od chwili procesu; pro Litis Expensis, ac compensatione Damnorum exinde Causatorum – za koszty procesu i wynagrodzenie szkód stąd wyrządzonych; die Prima Augusti Millesimo Septingentesimo Quadragesimo – dnia 1 sierpnia 1740; ignarus [scribendi] – nieumiejący pisać (krzyżyk woźnego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1740 przed Stefanem z Wyhowa Wyhowskim, wicesregentem, woźny Ignacy Hawryłowicz zeznał, że 13 VIII położył w zamku [dworze] we wsi Bezów [?] w powiecie żytomierskim pozew na sądy ziemskie kijowskie (pisany w Żytomierzu 1 VIII 1740) od Remigiana Czopowskiego, namiestnika grodzkiego owruckiego, przeciw Szymonowi Chojnackiemu, burgrabiemu grodzkiemu żytomierskiemu, posesorowi części lemieszowskiej [?] wsi Bezów – o to, że pozwany nie wiadomo jakim prawem zajął dobra Bereza [?], Chwedorówka i Stawzyńce [?], na których aktor ma sumę wywiedzioną przysięgą i stwierdzoną dekretami, i pobiera z nich pożytki; o zwrot 3350 zł z prowizją, a w razie niezapłaty o ustąpienie z dóbr, rachunek z prowentów i zwrot szkód.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 470

1Relta Położonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od Urodz.

2JchmciPP. Bałynowskich [?] y Innych, po Urodz. JchmciPP.

3PP. Wołynieckich [?] y Innych.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego,

5Miesiąca Augusti, Siedmnastego Dnia.

6Na Urzędzie y Xięgach Ziem. Woiew. Kijow. przedemną Stefanem

7[…] W. Wysłouskim [?] Viceregentem y Namiestnikiem pro tunc Akt.

8Ziem. Kijow. y Xięgami ninieyszemi Ziem. Kijow. Stanąwszy

9oczewisto Woźny Gen. Woiew. Kijow. y Innych Opatrzny Ignacy Stau-

10ryłowicz [?] in vim sui deferens ac fidelis Rell. palam publice […] recogno-

11vit, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Czterdziestego, Dnia

12[…]nastego Augusti, Pozew Ziem. Kijow. autentyczny odniosł do Do-

13[…] Siemetycy [?], y tam ten Pozew w Izbie na Stole położywszy odda-

14[reklamant:] nia

k. 470v

1niu y położeniu onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie pisany był odpo-

2wiedział y do wiadomości przywiodł, ktorego pozwu tenor taki: My August Trze-

3ci z Bożey Łaski Krol Polski Wielki Xiążę Litewski, Ruski, Pruski, Mazo-

4wiecki, Żmudz. Kijow. Wołyń. Inflan. Podol. Podl. Smoll. y Czerniłow.

5a Dziedziczny Xiążę Saski y Elektor. Urodz. Maryannie z Stoińskich [?] Mat-

6ce Wdowie, Antoniemu Synowi, y Katarzynie in Virginali Statu Zosta-

7iącey Wołynieckim, Antoniemu y Teofili z Wołynieckich Koceniszkie-

8wiczom [?] Matt., Anastazyey Zbirhowskiey [?] Wdowie, Mikołaiowi y Appolo-

9niey z Wołynieckich Kalinowskim [?] Matt., Ignacemu y Maryannie z Wo-

10łynieckich Lewkowskim [?] Matt., Corkom y Zięciom y Samuelowi Bobicki-

11mu y Inszym pozwanym ktorzyby do tey Sprawy należeć mieli, assys-

12tencyi niepotrzebuiącym samym przecz, a potrzebuiącym cum assisten-

13tia de Iure debita, z osob y Wszystkich generaliter Dobr swoich ziemskich

14ruchomych y Summ pieniężnych przykazuiemy abyście Wy: przed Są-

15dem naszym Ziem. Kijow. na Rokach Ziem. Kijow. w Żyt. anno praesenti

16w pierwszy poniedziałek po Swiętym Bartłomieiu przypadaiących y

17sądzić się maiących, a his deficientib. in aliis primi subsequentibus Sami o-

18sobliwie y Zawicie staneli na Instancyą Instygatora Sądowego y Ses-

19sentium [?]: Urodz. Anastazyi z Wołynieckich Dobrynowskiey [?] Wdowy, Ale-

20xandry itidem z Wołynieckich Białozyckiey [?] Wdowy, Jana y Katarzyny

21z Wołynieckich Wyszkowskich [?] Matt., Michała y Maryanny z Wołyniec-

22kich Zakrzewskich [?] Matt., Jana y Ewy z Wołynieckich Żywotowskich Matt.

23cum assistentia de Iure Debita Aktorow, ktory przychylaiąc się do Prawa Pos-

24politego y Naszych Swiezych [?] camire Zamieszowych [?] Wam pozywaią non

25obstantibus quibusvis transactionibus praeiudicio Actricum iuri naturali infe-

26rentibus ac subsistere nec valere ex vi legis nec valentibus quinimo ultimo

27condicto cum aliis subnixis cassatis, pro deoccupatione Sortium Bonorum

28Szemetyca [?] Actrices concernentium post eandem antecessores legitime in easdem

29devolutarum, faciendoque calculo, a tot annis desumptis proventibus ac

30offensis ratione variarum perpetratarum violentiarum Actoribus causatarum,

31nimirum damnorum illatorum necnon pro compensatione Litis expensarum

32tum pro comportatione munimentorum massae substantiae Actricum evin-

33centium y o inne pretensye ktore in Termino Iuris fusius ac luculentius re-

34monstrowane będą na termin wyżey oznaczony pozywaią. Ultis partu-

35ri. Pisan w Warszawie [?] Die prima Augusti, Millesimo Septingentesi-

36mo Quadragesimo Anno Regni Nostri […] Relatio Lett. X. Ignacy [?] Ra-

37cytowicz [?] Woźny pisać nieumieiący.

38Ad Acta położonego Pozwu na Sądy Ziem. Kijow. od

39Wielm. JmPana Trypolskiego [?] Podstolego Ż[…] [ubytek papieru]

40po Wielm. JmP. Nikolsa [?] Wiego [?] Sędziego Lub[…]

41[podpis nieczytelny]

Objaśnienia i tłumaczenia

Relta – Relacya; JchmciPP. – Ichmościów Panów; Akt. – Aktorstwa/Aktów; pro tunc – na ów czas; in vim suae deferens ac fidelis Relationis palam publice recognovit – na mocy swej rzetelnej i wiernej relacji jawnie i publicznie zeznał.

Tekst pozwu (cytacji) królewskiej wpisany w relację woźnego; numer 50 na marginesie stoi przy notce dolnej, prawdopodobnie numer porządkowy wpisu – sprawdzić.

assistentia de Iure debita – asystencja (opieka męża) należna prawem; a his deficientibus in aliis primi subsequentibus – a gdyby te nie doszły, na najbliższych następnych.

non obstantibus quibusvis transactionibus … – mimo jakichkolwiek ugód szkodzących prawu przyrodzonemu powódek, nieważnych z mocy prawa, a także ostatniego układu z innymi skasowanymi, o ustąpienie z części dóbr Szemetyca [?] należących do powódek, przypadłych na nie po przodkach, o rachunek z pobranych od lat dochodów, o krzywdy z powodu gwałtów, szkód, kosztów procesu i o złożenie dokumentów.

Data pozwu: 1 VIII 1740 (Die prima Augusti 1740).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17VIII 1740 woźny Ignacy Hawryłowicz [Stawryłowicz?] zeznał o położeniu pozwu na sądy ziemskie kijowskie od Bałynowskich [?] i innych przeciw Mariannie ze Stoińskich [?] Wołynieckiej, wdowie, jej synowi Antoniemu i córce pannie Katarzynie, Antoniemu i Teofili z Wołynieckich Koceniszkiewiczom [?], małżonkom, Anastazji Z[…] i innym – o ustąpienie z części (sort) dóbr i unieważnienie transakcji krzywdzących aktorki.