Akty 81–120

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 69 (skan 0070, strona prawa – dół)

1Zapis wieczystey Donacyi od WJP.

2Stanisława Grabinskiego [?] JP. Marcinowi

3Rogozinskiemu [?] dany i służący

4Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiatoho

5Miesiaca [Noiabra?] Dwadcatoho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy

7Mylosti Owruczom peredomnoiu Kazimirom Pocielum [?]

8Namiestnikom Hrodzkim Jeneralu Wdztwa Kijewsk[oho]

k. 69v (skan 0071, strona lewa)

1i Knyhami nyneszniymi Hrod[zkimi] Kij[ewskimi] peredo mnoiu sta-

2nowszy WJP. Stanisław Grabinski [?] ten Zapis perpetuae

3Donationis od siebie czyniącego in rem et personam

4WJP. Marcina Rogozinskiego [?] dany i służący do wpisania

5do Xiąg ninieyszych podaiąc przyznał, prosząc mnie Urzędu

6iż ad acticandum przyimuiąc czytany i tak się w sobie [ma] —

7Ja Stanisław Grabinski [?] WJP. [Michała?] Jana dwoimiennego

8Cześnika Kijowskiego [?] Syn, a z JP. [...] Grabinskiego [?]

9[Wnuk?] swoim i Syna mego małoletniego Antonie-

10go Woyciecha dwoimiennego Grabinskiego imieniem czy-

11niący zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy

12swoiey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa

13Forum, Powiatu i Wdztwa, a pod teraznieysze dobrowolne

14zeznanie moie cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo

15iawno czynię i dobrowolnie zeznawam Każdemu Komu-

16by o tem wiedzieć należało teraz napotem i zawżdy,

17iż Ja zeznawaiący maiąc z prawa pospolitego po An-

18tecessorach moich na mnie spadłe Dobra Ziemskie Dzie-

19dziczne nikomu niezawiedzione w Wdztwie Kijow[skim]

20[a Powiecie Owruckim ?]

21sytuowane Części Wsi Czerniawki, a maiąc wolną onemi

22iako chcąc dysponować, dać, darować, tedy z dobrey

23i nieprzymuszoney woli mney części te wyż pomie-

24nione umyśliłem przedać i nawieczność rezygnować

25WJP. Panu Marcinowi Rogozinskiemu [?], [a teraz?] przywodząc

26na dniu dzisieyszym takowy moy Zamiar do skut-

27ku Dobra wyż pomienione Części Wsi Czerniawki

28z Gruntami, Polami, ornemi i nieornemi, Lasami

29Borami, z Poddanymi ciągłymi i pieszymi z całą ich

30Semienistością, poddaństwem, posłuszeństwem, ze wszyst-

31kiemi przynależytościami nic nie wyłączaiąc ani wyymu-

32iąc, ale tak iako się te Dobra z dawna w sobie miały

33i zawierały WJPanu Marcinowi [dwoimiennemu?] Ro-

34gozinskiemu [?] i Synowi Jego Franciszkowi daię, daruię i na-

35wieczność rezygnuię, ale za Sumę dobrowolnie umowio-

36[reklamant:] ną

k. 70 (skan 0071, strona prawa)

1umowioną Złotych Polskich [Dziewięciu?] tysięcy [?] [przez?] z rą-

2ky [?] Synowi moiemu Antoniemu Woyciechowi dwoimiennemu

3[...] [wyliczoną?] [...] [...] [...]

4[pozostawiam?] Wolen [tedy?] odtąd oraz [...] i tedy [?] pomie-

5niony Rogozinski [?] Dobrami temi rządzić, szafo-

6wać, dysponować komu chcąc dać, darować i nawieczność

7rezygnować, a Ja co wiecznemi [czasy?] [zrzekam się?] Do-

8[browolnie?] przewody [?] [...] ani przez subordynowane

9osoby czynić niemam i niepowinien będę, owszem od

10wszelkich Impedimentow prawnych i nieprawnych bronić

11i zastępować WJPana Marcina Rogozinskiego [?] Jego Synow

12i Sukcessorow obowiązuię się, a to pod szkodami Ziem-

13skiemi Krom przysięgi cielesney oszacowanemi.

14Nadto gdyby się pokazały iakie długi tak oyca mego

15Michała Jana dwoimiennego, iako też z dziada mego

16WJP. Daniela Grabinskiego, [wpisane?] na Części Dzie-

17[dziczne?] [...] [wyzwać?] albo zastawne [?] z własnych moich

18[...] [uiszczać?] powinien będę — I na to daię

19ten moy List dobrowolny Zapis perpetuae [nad wierszem: et irrevocabilis] Donationis,

20Ktory dla lepszey wiary i ważności Ręką moią własną

21przy uproszonych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię

22pisan w Owruczu dnia pierwszego Nowemb[ra] Ty-

23siąc Szescset Dziewięćdziesiątego Roku. U tego Za-

24pisu perpetuae Donationis podpisy [tych?] [osob?] [takowe?] [...] [Sta-]

25nisław [?] [...] Michała [?] Jana [Seweryna?] z Narolskich [?] Gra-

26[binski?] [...] [Ustnie?] [proszony?] [i?] przyiaciel na tym Zapisie

27wszytkiego [?] [Zeznania?] podpisuię się Jozef Ostrowski [?]

28Ustnie uproszony za świadka i przyiaciela na tym

29Zapisie perpetuae Donationis podpisuię się Walenty Na-

30[…]ski [?] — Swiadek ustnie uproszony od WJP. Stanisława

31Grabinskiego do tego Zapisu podpisuię się Jerzy

32Rusinski [?] — Kotoryi to Zapis za podaniem i prozbą

33[osoby?] [zeznawaiuszczoy?], [a?] za moim Uradowym pryniatiem do Knyh

34nyneszniych Hrod[zkich] Kij[ewskich] iest wpisanyi —

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis bardzo wyblakły; czytany po cyfrowym odjęciu tła. Najsłabiej widoczne: początek k. 70 (wysokość sumy i sposób jej zapłaty) oraz ustęp z podpisami (k. 70, dół) – wiele miejsc [?]/[...]. Dzień oblaty „Dwadcatoho” pewny, nazwa miesiąca nieczytelna (zapis datowany 1 XI 1690, więc zapewne 20 XI 1690, jak akt 80).

Darczyńca: Stanisław GRABIŃSKI [?] – syn Michała Jana „dwoimiennego” (cześnika kijowskiego [?]), wnuk Daniela Grabińskiego; działa także w imieniu małoletniego syna Antoniego Wojciecha. Obdarowani: Marcin ROGOZIŃSKI [?] (w rkp. „Rogozinski”/„Ragozinski” – odczyt niepewny) i jego syn Franciszek. Czerniawka – zob. akt 78 (darowizna części tej wsi przez D. Bykowskiego dla B. Feysza [?], 1690). Mimo nagłówka „Donacyi” zapis jest faktycznie sprzedażą („za Sumę dobrowolnie umówioną”), część sumy przypada zapewne synowi Antoniemu Wojciechowi [?]. Darczyńca zobowiązuje się też spłacić ewentualne długi ojca i dziada ciążące na tych częściach.

Świadkowie: Józef Ostrowski [?], Walenty Na…ski [?], Jerzy Rusiński [?]; wyrażenie „Michała Jana Seweryna z Narolskich” [?] w ustępie o podpisach – odczyt bardzo niepewny.

Łacina: perpetuae (et irrevocabilis) Donationis – wieczystej (i nieodwołalnej) darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; Antecessorach – przodkach; Impedimentow – przeszkód. „Dwoimienny” – noszący dwa imiona.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

[20 XI?] 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Stanisław Grabiński [?] przedstawił do wpisania i przyznał zapis wieczystej darowizny (rezygnacji) dla Marcina Rogozińskiego [?]. W zapisie (Owrucz, 1 XI 1690) Grabiński – syn Michała Jana, cześnika kijowskiego [?], wnuk Daniela – działając w swoim imieniu i małoletniego syna Antoniego Wojciecha, oświadcza, że odziedziczone po przodkach części wsi Czerniawka w woj. kijowskim [pow. owruckim?] z gruntami, polami, lasami, borami, poddanymi i wszelkimi przynależnościami daje i wieczyście rezygnuje Marcinowi Rogozińskiemu [?] i jego synowi Franciszkowi za umówioną sumę (wysokość nieczytelna), zrzeka się wszelkiego prawa, zobowiązuje się bronić nabywców przed roszczeniami pod zakładem szkód oraz spłacić z własnych dóbr ewentualne długi ojca i dziada ciążące na tych częściach. Podpisy: Stanisław Grabiński [?]; świadkowie Józef Ostrowski [?], Walenty Na…ski [?], Jerzy Rusiński [?]. Zapis wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich. Odczyt częściowy.

Transkrypcja

k. 70v (skan 0072, strona lewa)

1Dymissya od JP. Joachima Jaskiewicza

2Synowi swemu Romanowi dany

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiatoho

4Miesiaca Noiabra Dwadcatoho Dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy Mylosti

6Owruczom peredomnoiu Kazimirom Pociekim [?] Namiest-

7nikom Hrodz[kim] Jeneralu Wdztwa Kijowsk[oho] i Knyhami nynesz-

8nymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens personaliter WJPan

9Joachim Jaskiewicz ten Zapis Dymissyonis od siebie ze-

10znawaiącego in personam Syna swego WJP. Romana

11Jaskiewicza dany i służący Dla wpisania do Xiąg ninie-

12yszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty i do Xiąg

13wpisany był. Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem i tak

14się w sobie ma — Ja Joachim Jaskiewicz zdrowy będąc

15na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney

16Ziemskiey Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu i Wdztwa

17a pod teraznieyszy Zapis moy Dymissyiny cale się podda-

18iąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię i dobrowolnie zeznawam

19iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie Dziedziczne

20Część wsi Buchaków [?] leżące [?] w Wdztwie Kijow[skim] sytuowane

21Ktoremi z prawa pospolitego będąc wolnym iako swoią

22własnością rządzić szafować i dysponować, zatem tę

23wyż wyrażoną Część wsi Buchaków [?] z Poddanemi, Polami

24Rolami, Lasami, Borami i ze wszystkiemi onych przy-

25ległościami i Attynencyami, Synowi memu Romanowi

26Jaskiewiczowi widząc onego prawdziwą ku osobie mojey

27Reverencyą dać, darować i dymittować umyśliłem, Jakoż [?]

28tym Zapisem moim Dymissyinym daię, daruię i Dy-

29mittuię. Wolen tedy odtąd rzeczony [?] i będzie rzeczo-

30ny Syn moy Dobrami temi iako swoią własnością

31rządzić, szafować i dysponować, komu chcąc dać, darować

32i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrocić, a Ja zezna-

33[reklamant:] waiący

k. 71 (skan 0072, strona prawa – góra)

1zeznawaiący żadnego prawa do powrotu onych [?] mieć nie

2mam [i?] [mieć?] niepowinien będę. I nato daię ten moy List

3Zapis Dymissyiny, Ktory Ręką moią własną przy upro-

4szonych JmPP. przyiaciołach podpisuię. Datow Buchaków [?]

5Roku [Tysiąc?] Szesćset Dziewięćdziesiątego pierwszego dnia drugie-

6go Czerwca — U tego Zapisu Dymissyinego podpisy Ręku te słowa —

7Joachim Jaskiewicz mp. Ustnie uproszony przyiaciel

8do tego Zapisu Dymissyinego podpisuię się Jakob Witu-

9szynski [?] Jako świadek i przyiaciel na tey Dymissyi

10podpisuię się Paweł Weynarowski [?] — Swiadek ustnie

11uproszony od osoby wyż Ręką swoią wyrażony na tey

12Dymissyi podpisuię się Marcin Wysocki mp. Koto-

13ryi to Zapis Dymissyonis za podaniem i prozbo-

14iu, a za moim Uradowym pryniatiem słowo w

15słowo cale iak sia w sobi maiet do Knyh nyneszniych Hrodz-

16kich Kijewskich iest wpisanyi —

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis wyblakły, ale czytelny po cyfrowym odjęciu tła. Nazwisko w tytule „Jaskiewicza”, w tekście „Jaskiewicz” (bez znaku diakrytycznego – w indeksie Jaśkiewicz). Wieś: „Buchaków” [?] (w rkp. „Bushakow” – długie s + h; możliwe też „Buszaków”; może to wieś „Baskaków” z aktu 86 – ta sama sesja); w zapisie bez nazwy powiatu (zapewne pow. owrucki).

Data zapisu: „Roku [Tysiąc] Szesćset Dziewięćdziesiątego pierwszego dnia drugiego Czerwca” – tj. 2 VI 1691, co przeczy dacie oblaty (20 XI 1690); możliwe, że kopista dopisał „pierwszego” omyłkowo (2 VI 1690?) albo źle przepisał rok oblaty – nie rozstrzygam.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; Zapis Dymissyonis – zapis dymisji (ustąpienia dóbr); in personam – na osobę; Attynencyami – przyległościami; Reverencyą – uszanowanie; dymittować – ustąpić (z dóbr); mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Joachim Jaśkiewicz przedstawił do wpisania zapis dymisji na rzecz syna Romana. W zapisie Jaśkiewicz oświadcza, że widząc prawdziwe uszanowanie syna względem siebie, daje mu, daruje i ustępuje swoją dziedziczną część wsi Buchaków [?] w województwie kijowskim z poddanymi, polami, rolami, lasami, borami i wszelkimi przyległościami; syn może nią swobodnie rządzić i rozporządzać, a ojciec zrzeka się prawa powrotu. Zapis datowany w Buchakowie [?] 2 VI „1691” [?], podpisany przez Joachima Jaśkiewicza oraz świadków Jakuba Wituszyńskiego [?], Pawła Weynarowskiego [?] i Marcina Wysockiego. Wpisany do ksiąg grodzkich kijowskich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 71 (skan 0072, strona prawa – dół)

1Relacya WJP. Krzywickiego [?] [...]

2[w Dobra?] [...] [...] [uczyniona?]

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiatoho

4Miesiaca Noiabra dwadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Kor[olewskoy] Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Kazimirom Pocielum [?] Namiest-

7nikom Hrodzkim Jeneralu Wdztwa Kijewsk[oho] i Knyhami

8[nyneszniymi] Hrodzkimi Kijewskimi persona-

9liter [stanowszy] [...] Woźny Jeneral Wdztwa Kijew[skoho]

10Ur. [...] [...] Stefan [?] Karaszewski [?] Na

11[...] [...] [...] [Relacyą swoią?] [...]

12[...] do Akt ninieyszych Grod[zkich] Kijow[skich] zezna-

13[...] [...] [prawdziwą?] i słuszną Relacyą swoią

14zeznał tymi słowy: Iż on Roku teraznieyszego

15Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiątego Miesiąca No-

16wembra pierwszego dnia maiąc przy sobie strony

17Szlachtę Ludzi wiary godnych WJmPP. Ignacego [?]

18[...] i Mateusza Sienkiewicza [?] na affektacyą

19i prośbę Rekwizycyą WJmP. Alexandra

k. 71v (skan 0073, strona lewa)

1Krzywickiego [?] i Prokopa [...] [...] [rzeczony?] Woźny

2był we wsi Maciewicze [?] leżącey w Wdztwie Kijow[skim] sytuowaney

3gdzie tedy Część tey wsi [teraz?] Dziedziczną [?]

4JmP. Rekwirentowi ab Antecessoribus et ab Oycu [?] [...]

5[Rzeczonemu?] [...] WJ. Ostafiego Krzywickiego [?]

6po [...] [prawnie?] [...] spadłą [?] Część [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]

8nego [?] Części tey wsi [...] ze wszystkiemi pod-

9danymi osiadłymi [?] i nieosiadłymi [?], [z ich?] Czynsza-

10mi, Daninami, Powinnościami, Robociznami, za-

11[...], Gruntami, Sianożęciami, Łąkami, Dąbrowami [?]

12[...] [...] i nieornemi, z Pasiekami [?] i bez Pasiek [?], [nad wierszem:] Karczmami [?] Stawami, Rze-

13kami, Młynami, [...] Żyta [?] ze wszystkiemi in genere

14et specie mianowanemi i niemianowanemi, iako

15się te Dobra z dawna [...] [...] [...]

16przy WJ. Eliasza Krzywickiego [?] brata i WJ. Ostafiego

17Krzywickiego [?] Oyca WJP. Affektanta miała

18i zawierała cum omnibus attinentiis et per-

19tinentiisque, nemine Impugnante et Contra-

20dicente, spokoynie [?] ani [przeciwnie?] [...] [...]

21[...] [...] [...] [...] [...]

22[...] in possessionem liberam pacificam realem et actualem [?]

23WJP. Alexandra Krzywickiego [?] i [przytomney?] [...]

24[...] [...] [podawszy?] [...] [...]

25[...] [...] [...] [...] [...] [...]

26[...] [...] i aby onemu wszelkie posłuszeństwo [?]

27poddaństwo i powinności oddawali przykazał

28co wszystko on Woźny tego dnia [...] przy

29sobie będącey oświadczywszy Szlachcie [?] a [teraz?]

30z obu Stron ta Relacyą Officyalną

31zeznał, prosząc aby Actis praesentibus connotatum

32było co otrzymał. Stefan [?] Karaszewski [?] Woźny

33Grodzki [?] Wdztwa Kijowskiego

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis bardzo wyblakły i zabrudzony (przebitka ze stron sąsiednich); czytany po cyfrowym odjęciu tła – wiele wierszy tylko częściowo, zwłaszcza tytuł, zapis o pochodzeniu dóbr i opis samej intromisji. Forma: relacja woźnego (tu „Woźny Jeneral”, w podpisie „Woźny Grodzki” [?]) – podpis odczytany najpierw jako „Sebastyan Darowski”, w tekście k. 71 „…Dunowski” [?]; zapewne Stefan KARASZEWSKI, woźny generał kijowski z tej samej sesji (akt 86, czytelny podpis) zeznana 20 XI 1690 w Owruczu przed namiestnikiem „Kazimierzem Pocielum” [?].

Nazwisko rodziny wprowadzanego: w tytule „Krzyp…icki”/„Krzywicki” [?], w tekście „Kozyn(n)icki” [?] (Eliasz – brat, Ostafi – ojciec „Affektanta”), w imieniu wprowadzanego (Aleksander) nieczytelne – ujednolicone niepewnie jako „Krzywicki [?]”. Wieś: „Maciewicze” [?] (w rkp. „Maciewice”/„Maciewicz”) – odczyt niepewny. Świadkowie szlachta: Ignacy [?] … i Mateusz Sienkiewicz [?]; Prokop … [?] – rola niejasna.

Łacina: personaliter – osobiście; ab Antecessoribus – po przodkach; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; cum omnibus attinentiis et pertinentiisque – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine impugnante et contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu i zaprzeczenia; in possessionem liberam pacificam realem et actualem – w posiadanie wolne, spokojne, rzeczywiste i aktualne; Actis praesentibus connotatum – zapisane w niniejszych aktach; Relacya Officyalna – urzędowe zeznanie woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu woźny Stefan Karaszewski [?] zeznał relację: 1 XI 1690, w obecności szlachty – Ignacego [?] … i Mateusza Sienkiewicza [?] – na prośbę Aleksandra Krzywickiego [?] był we wsi Maciewicze [?] w województwie kijowskim i wprowadził go w wolne, spokojne i rzeczywiste posiadanie części tej wsi, przypadłej mu po przodkach (w tym po ojcu Ostafim i bracie [stryju?] Eliaszu Krzywickich [?]), z poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, ich czynszami, daninami, powinnościami i robociznami, gruntami, sianożęciami, łąkami, dąbrowami, pasiekami, karczmami, stawami, rzekami, młynami i wszelkimi przynależnościami, bez niczyjego sprzeciwu; nakazał poddanym posłuszeństwo nowemu panu. Relację wpisano do akt. Odpis bardzo wyblakły – odczyt częściowy, nazwiska niepewne.

Transkrypcja

k. 71v (skan 0073, strona lewa – dół)

1Testament WJP. Marcina Martynowskiego

2z rozporządzeniem maiętności uczyniony

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiatoho

4Miesiaca Noiabra dwadcatoho dnia —

k. 72 (skan 0073, strona prawa)

1Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy Mylosti

2Owruczom peredomnoiu Kazimirom Pociełum [?] Namiest-

3nikom Hrodzkim Jeneralu Wdztwa Kijow[skoho] i Knyhami nynesz-

4nymi Hrodz[kimi] Kij[ewskimi] Comparens p[ersona]l[ite]r WJmPani Tekla z Dy-

5mowskich [?] Martynowska ten Testament ostatney

6woli zeszłego z tego Swiata WJP. Marcina Marty-

7nowskiego męża swego na rozporządzeniu substan-

8cyey uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych Grod[zkich]

9Kijow[skich] podała prosząc mnie Urzędu aby przyięty i

10w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd pomieniony

11Testament ad acticandum przyimuiąc czytałem

12i ten tak się w sobie ma. W Imię Troycy Przenayświęt-

13szey Oyca, Syna i Ducha Swiętego, Amen. Poniewaz

14wyrokiem przedwiecznym powiedziano każdemu

15[człowie?]kowi, gdyż niewiecie dnia ani godziny zeyścia

16waszego z tego Swiata, zatem i Ja Marcin Syn Do-

17miana Martynowski czuiąc się być osłabionym

18na ciele, na Umyśle iednak czerstwym będąc zdrowym

19umysłem czynię następne woli moiey Testa-

20mentowe rozporządzenie, naprzod Duszę moią w

21Ręce Naywyższego Stworcy oddaię, maiąc nadzieię

22iż mię według wielkości grzechow moich ale według

23wielkiey miłosierdzia swego sądzić [?] raczy,

24Ciało zaś moie iako z Ziemi stworzone tak też

25Ziemi powrocone mieć być ma, na pogrzebanie

26Ktorego z Gotowizny iaka się po moiey śmierci

27okaże Złotych Sześćdziesiąt naznaczam i na Mszy

28Swięte do Kościoła tego przy Ktorym ciało moie spoczy-

29[reklamant:] wać

k. 72v (skan 0074, strona lewa)

1będzie Złotych Czterdzieści zapisuię. Substancyą zaś moią

2następnie rozrządzam, gdy n'emaiąc [nie maiąc] żadnych Dobr leżą-

3cych procz Summy Talarow bitych Dwudziestu dziewięciu

4ze sprzedaży przezemnie Dobr Części Wsi Potijowki wy-

5nikłey u WJP. Hrehorego Woyciechowskiego będącey i na dobrach

6dziedzicznych Części Wsi Kamienin [?] osobnym opisem upew-

7nioney wraz z Summą Małżonki moiey posagową [...] polskie [?]

8maiącey, od Ktorey po pięć od sta pobieram, tey całkowiey Summy doży-

9wotniczką też moią czynię WJP. Teklę z Dymowskich Martyno-

10wską, Ktorę proszę obowiązkiem i Zaklinam na miłości Małżeńskiey,

11aby takowey Summy nie utracała, lecz tylko się z procentu

12utrzymywała, aby pozostawić dla pamiątki Synowi naszemu

13Stefanowi, Ktorego także zaklinam pod błogosławieństwem

14bozkim, aby się nie sprzeciwiał woli matki swoiey, ale święcie

15iey pełnił Rozkazy. Zas wszelkie ruchomości i sprzęty tak

16Domowe iako i gospodarskie, niemniey Konie, bydło, chleb, statki [?]

17to wszystko teyże Małż[once] moiey do wolnego szafowania [?] pozostawiam

18a ktoby tylko chciał violare tego nieomylnie na Sąd Boski

19powoływać będę i do dziesiątego pokolenia zostanie wyklęty.

20Exekutorem tey ostatniey woli moiey i Opiekunem mey Lubey

21Małż[onki] i Syna mego Stefana obieram i upraszam WJP. Brata

22mego młodszego Dymitra, obliguiąc go by rad swoich nie

23oszczędzał ale we wszystkim iak naylepiey zaradzał. a tak

24więc rozporządziwszy tak co do Duszy iako i [doczesney?] sub-

25stancyi moiey żegnam was Luba Żono i ciebie drogi Synu, daiąc

26ci ostatnie błogosławieństwo. Nadostatek żegnam was zacnych [?]

27przyiaciele oraz i o przebaczenie [?] upraszam. Takowy to Testament

28dla lepszey wiary i waloru Ręką moią własną przy uproszonych

29Swiadkach i przyiaciołach podpisuię. Dattum w Mezynowcu [?]

30dnia trzydziestego Augusta Tysiąc Szesćset osmdziesiąt dzie-

31wiątego Roku. U tego Testamentu podpisy Rąk tymi słowy

32Marcin Martynowski mp. Jako świadek i przyiaciel na tym

33Testamencie podpisuię się Jan Radwański mp. Jako oczewisty

34świadek uczynienia tego Testamentu podpisuię się Antoni

35Witkowski mp. Swiadek przytomny uczynienia tego Testamen-

36tu podpisuię się Benedykt Żurakowski — Kotoryi to Testa-

37ment za podaniem i prozbou a za moim Urado-

38wym pryniatiem do Knyh nyneszniych

39iest wpisanyi —

Objaśnienia i tłumaczenia

Strona k. 72 i 72v pisana wyraźniej niż poprzednie odpisy. Testator: Marcin MARTYNOWSKI, syn Damiana („Syn Domiana”); żona Tekla z Dymowskich [?] (w rkp. „z Dy-mowskich”, „z Dymowskich”); syn Stefan; brat młodszy Dymitr – wykonawca testamentu i opiekun.

Majątek: 29 talarów bitych z ceny sprzedanej części wsi Potijówka (por. akty 13 i 62 – Puchalscy, Piotrowski), pozostających u Hrehorego (Grzegorza) Wojciechowskiego i zabezpieczonych osobnym zapisem na jego części wsi „Kamienin” [?] (nazwa niepewna); suma posagowa żony (wysokość nieczytelna – „[...] polskie”), od której testator pobierał 5% rocznie; ruchomości i sprzęty domowe i gospodarskie, konie, bydło, zboże. Miejsce spisania: „Mezynowiec” [?] (w rkp. „w Mezynowcu”/„Męzynowcu” – odczyt niepewny).

Daty: testament 30 VIII 1689, oblata 20 XI 1690 (ta sama sesja co akty 80–83).

Łacina: Comparens personaliter – stawająca osobiście; ad acticandum – do wpisania do akt; violare – naruszyć; Dattum – dan; mp. (manu propria) – ręką własną; „Gotowizna” – gotówka; „po pięć od sta” – 5% rocznie.

Streszczenie

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Tekla z Dymowskich [?] Martynowska podała do wpisania testament zmarłego męża, Marcina Martynowskiego, syna Damiana. W testamencie (Mezynowiec [?], 30 VIII 1689) testator, chory na ciele, ale zdrowy na umyśle, polecał duszę Bogu, na pogrzeb przeznaczał 60 zł, na msze w kościele, przy którym miał spocząć – 40 zł. Nie mając dóbr ziemskich, rozporządził sumą 29 talarów bitych z ceny sprzedanej części wsi Potijówka, pozostającą u Hrehorego Wojciechowskiego (zabezpieczoną na jego części wsi Kamienin [?]), oraz posagiem żony (od którego pobierał 5%): żona miała dożywotnio korzystać tylko z procentu, a kapitał zachować dla syna Stefana; ruchomości, sprzęty, konie, bydło i zboże zostawił żonie do swobodnego rozporządzenia; synowi nakazał posłuszeństwo matce, a naruszającym testament groził sądem Bożym i klątwą do dziesiątego pokolenia. Wykonawcą i opiekunem żony i syna ustanowił młodszego brata Dymitra. Świadkowie: Jan Radwański, Antoni Witkowski, Benedykt Żurakowski.

Transkrypcja

k. 73 (skan 0074, strona prawa)

1Oblata Extraktu z Akt Grodz[kich] Trembowelskich wy-

2danego z wpisaniem w nim Intromissyi

3WP. Piotra Narolskiego w pewne Dobra służące

4Roku Tysiacza Szestsot dewiatdesiatoho

5Miesiaca Noiabra dwadcatoho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy Mylosti

7Owruczom peredomnoiu Kazimirom Pocielum [?] Namiest-

8nikom Hrodz[kim] Jeneralu Wdztwa Kij[ewskoho] i Knyhami nyneszny-

9mi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens p[ersona]l[ite]r WJmPan

10Antoni Dydyński ten Wypis Intromissyi z Akt Grodz-

11kich Trembowelskich wydany ad acticandum do Xiąg ninie-

12yszych podał, Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem i ten

13tak się w sobie ma — Actum in castro Trembovliensi

14die Decima Septima Februarii Anno Domini Mille-

15simo sexcentesimo octogesimo octavo. Ad officium et acta

16praesentia Castrensia Capitanealia Trembovliensia veniens

17personaliter ministerialis Regni Generalis Providus Joannes

18Nikyszko [?] Authenticatus juratus una cum nobilibus

19nempe Generosis Josepho Kwaśniewski et Stanislao

20Zaleski [?] sibi ministeriali firmioris et evidentioris

21testimonii gratia adhibitis, in vim sui veram ac fidelem

22relationis palam publice libereque recognovit, se ad requi-

23sitionem Generosi Casimiri Narolski, olim [?] Generosorum

24Josephi et Julianae de domo Ilnickie [?] subdapiferorum

25Zydaczovien[sium] filii, olim Joannis et Mariannae de Korzeniowskie

26Vexilliferorum Sanocensium nepotis, olim vero Petri Narolski

27pronepotis, ad bona scilicet partem secundam villae Brzeziny

28in palatinatu Russiae terra Leopoliensi sitam et iacentem

29die vigesima octava Januarii Anno in Actu contento

30una cum dictis nobilibus condescendisse ibidemque

31existens Dictum Generosum Casimirum Narolski

32in praefatam partem Villae Brzeziny intromisisse

k. 73v (skan 0075, strona lewa – góra)

1et in actualem pacificamque Possessionem investi-

2visse; quae Intromissio et actualis Possessio nemine

3impugnante statim accepta est. De quo praesens una

4cum nobilibus praefatis id ipsum in toto affirma-

5ntibus et attestantibus Relatio. Ignarus scribendi Joannes

6Nikyszko [?] +. Concordatur cum actis. Attestor Andreas

7Skarbek Regens Castr[ensis] Leg[...] [?] Brzykowski [?]. Kotoryi to

8Extrakt Intromissyi za podaniem i prozbou, a za

9moim Uradowym pryniatiem do Knyh ny-

10neszniych iest wpisanyi —

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis czytelny. Ekstrakt z ksiąg grodzkich (starościńskich) trembowelskich, podany do akt kijowskich w Owruczu przez Antoniego DYDYŃSKIEGO (jego związek ze sprawą nie jest podany). Tytuł odpisu mówi o intromisji „Piotra Narolskiego”, tymczasem w tekście wprowadzany jest Kazimierz Narolski, a Piotr to jego pradziad – niezgodność kopisty.

Genealogia: Kazimierz NAROLSKI – syn zmarłych [?] Józefa i Julianny z Ilnickich [?], podstolich żydaczowskich; wnuk Jana i Marianny z Korzeniowskich, chorążych sanockich; prawnuk Piotra Narolskiego. Wieś: Brzeziny (druga część) w województwie ruskim, ziemi lwowskiej. Woźny generał koronny Jan „Nikyszko” [?] (nazwisko niepewne) – niepiśmienny („Ignarus scribendi”, znak krzyża +). Szlachta: Józef Kwaśniewski, Stanisław Zaleski [?]. Ekstrakt poświadczył Andrzej Skarbek [?], regens grodzki (formuła „Regens Castr. Leg. Brzykowski” – odczyt i znaczenie niepewne).

Łacina (tłumaczenie): „Działo się w zamku trembowelskim w siedemnastym dniu lutego roku Pańskiego tysiąc sześćset osiemdziesiątego ósmego. Do urzędu i niniejszych akt grodzkich starościńskich trembowelskich przybywszy osobiście woźny generał Królestwa, opatrzny Jan Nikyszko [?], uwierzytelniony i zaprzysiężony, wraz ze szlachtą, mianowicie szlachetnymi Józefem Kwaśniewskim i Stanisławem Zaleskim [?], przybranymi do siebie, woźnego, dla mocniejszego i oczywistszego świadectwa, na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał, że na żądanie szlachetnego Kazimierza Narolskiego, syna zmarłych szlachetnych Józefa i Julianny z domu Ilnickich [?], podstolich żydaczowskich, wnuka zmarłych Jana i Marianny z Korzeniowskich, chorążych sanockich, a prawnuka zmarłego Piotra Narolskiego, do dóbr, mianowicie drugiej części wsi Brzeziny, położonej w województwie ruskim, ziemi lwowskiej, dnia dwudziestego ósmego stycznia w roku zawartym w akcie, wraz ze wspomnianą szlachtą zjechał i tamże będąc wprowadził wspomnianego szlachetnego Kazimierza Narolskiego w ową część wsi Brzeziny i ustanowił go w rzeczywistym i spokojnym posiadaniu; które to wprowadzenie i rzeczywiste posiadanie, przy niczyim sprzeciwie, natychmiast zostało przyjęte. O czym obecna relacja, przy szlachcie wspomnianej potwierdzającej i poświadczającej to samo w całości. Nieumiejący pisać Jan Nikyszko [?] +. Zgodne z aktami. Poświadczam Andrzej Skarbek, regens grodzki […].”

Streszczenie

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Antoni Dydyński podał do wpisania ekstrakt z ksiąg grodzkich trembowelskich: 17 II 1688 woźny generał Jan Nikyszko [?] zeznał w grodzie trembowelskim, że 28 I 1688, w obecności szlachty Józefa Kwaśniewskiego i Stanisława Zaleskiego [?], na żądanie Kazimierza Narolskiego (syna Józefa i Julianny z Ilnickich [?], podstolich żydaczowskich, wnuka Jana i Marianny z Korzeniowskich, chorążych sanockich, prawnuka Piotra Narolskiego) wprowadził go w spokojne i rzeczywiste posiadanie drugiej części wsi Brzeziny w województwie ruskim, ziemi lwowskiej, bez niczyjego sprzeciwu. Ekstrakt wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 73v (skan 0075, strona lewa)

1Possessya WJPana Barona Antoniego Deconti

2w Dobra Części Wsi Baskaków służąca

3Roku Tysiacza Szestsot dewiatdesiatoho

4Miesiaca Noiabra dwadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Kazimirom Poiechim [?] Namiestnikom Hrodzkim Jeneralu

7Woiewodztwa Kij[ewskoho] i Knyhami nyneszniymi Hrodz[kimi] Kij[ewskimi] stanowszy

8personaliter Woźny Jenerał Woiewodztwa Kijowskiego Szla-

9chetny Stefan Karaszewski w moc wierney prawdziwey

10i słuszney Relacyi swoiey dla zapisania do Xiąg ninie-

11yszych Grodz[kich] Kijow[skich] iawnie, ustnie i dobrowolnie zeznał

12Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiątego

13Miesiąca Nowembra Szesnastego dnia, ad affectationem

14juridicamque requisitionem WJP. Antoniego Barona Deconti

15był w Dobrach Wsi Baskakach [?] w Wdztwie Kij[owskim] sytuowaney

k. 74 (skan 0075, strona prawa)

1gdzie będąc, a maiąc przy sobie strony Szlachtę Ludzi wiary

2godnych WJmPP. Pawła Chomętowskiego i Daniela Bykowskiego,

3Części tey Wsi vigore juris divini et naturalis post fata

4Stryia teraznieyszego Rekwirenta WJP. Franciszka Barona

5Deconti, na tegoż Rekwirenta iako naybliższego [Sukcessora?]

6spadłą i należącą, ze wszystkiemi tey Części [nad wierszem: wsi] Baskaków Podda-

7nymi ciągłymi i pieszymi z całą Ich Semenistością, Pod-

8daństwem i posłuszeństwem, z daniami, czynszami, osypami

9z Gruntami, Polami ornemi i nie ornemi, zasianemi i nie

10zasianemi, Sianożęciami, Łąkami, Lasami, Wodami, Błotami,

11zabudowaniami dworskiemi i Chłopskiemi, et cum omnibus

12attinentiis et pertinentiis nic na nikogo nie excypuiąc

13ani zachowuiąc, ale wszystko ogołem i pospolitowie zay-

14muiąc, tak iako ta Część z dawnych czasow w sobie się

15miała i zawierała i teraz ma i zawiera, nemine impu-

16gnante et contradicente do spokoyney realney i aktualney

17Dziedziczney WJP. Antoniego Barona Deconti podał posiadł [?]

18Possessyey i juridice Intromittował, i też strony Szlachty

19przy sobie będącey oświadczywszy się, ztamtąd odiechał. A

20o tem tak a nie inaczey tę Rellacyą Possessyi przedemną

21Urzędem uczynił i zeznał, prosząc aby do Akt ninie-

22yszych Grodz[kich] Gtu [Generału] Wdztwa Kijow[skiego] przyięta i zapisana była, co i otrzy-

23mał. Stefan Karaszewski Woźny —

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis czytelny (ręka staranna, mało wyblakła). Woźny generał województwa kijowskiego „Szlachetny” Stefan KARASZEWSKI – ta sama osoba co w relacjach z tej samej sesji (20 XI 1690): w akcie 80 nazwisko odczytane pierwotnie jako „Paradzewski” [?], w akcie 83 jako „Sebastyan Darowski” [?] – tamte odpisy są skrajnie wyblakłe; poprawiono je na podstawie niniejszego aktu.

Wieś „Baskaków” (w tytule i tekście „Baskakow”, raz „w Dobrach Wsi Baskakach” [?]) – może to ta sama wieś co „Buchaków” [?] z aktu 82 (dymisja J. Jaśkiewicza, ta sama sesja) – odczyt tamtej nazwy niepewny. Szlachta przy intromisji: Paweł CHOMĘTOWSKI i Daniel BYKOWSKI (por. Daniel Bykowski w akcie 78).

Łacina: ad affectationem juridicamque requisitionem – na żądanie i prawną prośbę; vigore juris divini et naturalis post fata – mocą prawa Bożego i przyrodzonego po śmierci; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine impugnante et contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu i zaprzeczenia; juridice intromittował – prawnie wprowadził.

Streszczenie

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu woźny generał województwa kijowskiego Stefan Karaszewski zeznał relację: 16 XI 1690, na żądanie barona Antoniego Deconti, w obecności szlachty Pawła Chomętowskiego i Daniela Bykowskiego, był we wsi Baskaków w województwie kijowskim i wprowadził go w spokojne, rzeczywiste i dziedziczne posiadanie części tej wsi, przypadłej mu jako najbliższemu spadkobiercy [?] po śmierci stryja, barona Franciszka Deconti – z poddanymi ciągłymi i pieszymi, ich powinnościami, daniami, czynszami, osypami, gruntami, polami, sianożęciami, łąkami, lasami, wodami, błotami i zabudowaniami dworskimi i chłopskimi – bez niczyjego sprzeciwu. Relację wpisano do akt grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 74v (skan 0076, strona lewa)

1Zapis perpetuae Donationis od WJ. Tomasza Łozin-

2skiego na rzecz Syna swego Jerzego uczyniony

3Roku Tysiacza Szestsot dewiatdesiatoho

4Miesiaca Nowembra Dwadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JeHo Korolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Kazimirom Pojechim [?] Namiestnikom Hrodz[kim] Jeneralu Wdztwa

7Kijewskoho i Knyhami nyneszniymi Hrodz[kimi] Kij[ewskimi] Comparens p[ersona]l[ite]r WJPan

8Tomasz Łozinski ten List dobrowolny Zapis perpetuae ac irrevocabilis

9Donationis od siebie stawaiącego, in rem et personam Syna swego WJ.

10Jerzego Łozinskiego uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał

11prosząc mnie Urzędu aby przyięty i do Xiąg zapisany był, Ktorego affektacyi

12Ja Urząd czyniąc zadość ten Zapis ad acticandum przyimuiąc czytałem i ten

13tenże iest pisany słowy — Ja Tomasz Łozinski zdrowy będąc na ciele i Umyśle

14odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum

15Powiatu i Wdztwa, a pod ninieyszy List Zapis Donationis cale się poddaiąc i wcie-

16laiąc wiadomo iawnie czynię i dobrowolnie zeznawam, Iż Ja zeznawaiący maiąc

17Dobra moie dziedziczne leżące w Wdztwie Kijow[skim] sytuowane Część Wsi Obychodow [?]

18z mocy Testamentu przez Oyca mego WJ. Jana Łozinskiego Roku Tysiąc Szesćset

19Osmdziesiąt pierwszego dnia piątego Octobra w Aktach Ziems[kich] Kijow[skich] zezna-

20nego, w posiadaniu moim dziedzicznem zostaiące, a maiąc z prawa pospolitego

21[i?] z mocy tego Testamentu wolność tęż Częścią Wsi Obychodow rządzić, szafo-

22wać i dysponować, komu się zdawać będzie dać, darować i nawieczność Rezygnować,

23Dla tego tę Część z Czterech Poddanych ciągłych i dwoch pieszych składaiącą

24się z Sianożęciami, Lasami, Łąkami, Gaiami, Dąbrowami, wyrąbkami [?],

25wypasami i ze wszystkiemi dochodami nic na nikogo nie wyłączaiąc daię

26daruię i ustępuię Synowi memu WJ. Jerzemu Łozinskiemu. Wolen tedy będzie

27Syn moy Jerzy Łozinski wszedszy do pomienioney Części Obychodow Intro-

28missyą onąż rządzić szafować, przedać i nawieczność Rezygnować, a Ja zrzekł-

29szy się do tey Części wszelkiego prawa, żadnego recessu i regressu ani sam, ani

30przez subordynowane osoby czynić niemam i niepowinien będę. I na to daię

31ten moy List dobrowolny Zapis wieczystey darowizny, Ktory dla zupełney

32wiary i waloru przy uproszonych Swiadkach i przyiaciołach Ręką własną

33podpisuię — Pisan w Owruczu dnia piętnastego Oktobra Tysiąc Szesćset

34Dziewięćdziesiątego Roku — u tego Zapisu podpisy Rąk tymi słowy —

35Tomasz Łozinski mp. Ustnie proszony za Swiadka na tym Zapi-

36sie podpisuię się Jan Rychlinski mp. Jako świadek i przyiaciel będąc

37przytomny uczynienia tego Zapisu podpisuię się Michał Grabowski.

38Za świadka na tym Zapisie podpisuię się Dominik Nowowieyski.

39Kotoryi zeto Zapis za podaniem i prozbou wysze pomenowa-

40noy osoby, a za moim Uradowym pryniatiem do Knyh

41nyneszniych Hrodzkich Kijewskich iest wpisanyi —

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis czytelny, gęsto pisany na jednej stronie. Wieś: „Obychodow” (trzy razy) – odczyt prawdopodobny, ale lokalizacja nieustalona [?]. Część wsi składała się z 4 poddanych ciągłych i 2 pieszych. Prawo darczyńcy wynikało z testamentu ojca Jana Łozińskiego zeznanego w aktach ziemskich kijowskich 5 X 1681. „Kotoryi zeto” – kopista zapewne zniekształcił „Kotoryi że to”.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; perpetuae ac irrevocabilis Donationis – wieczystej i nieodwołalnej darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; recessu i regressu – odstąpienia i powrotu; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

20XI 1690 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Tomasz Łoziński przyznał zapis wieczystej i nieodwołalnej darowizny na rzecz syna Jerzego. W zapisie (Owrucz, 15 X 1690) oświadcza, że część wsi Obychodów [?] w województwie kijowskim, którą posiadał dziedzicznie z mocy testamentu ojca, Jana Łozińskiego (akta ziemskie kijowskie, 5 X 1681), złożoną z czterech poddanych ciągłych i dwóch pieszych, z sianożęciami, lasami, łąkami, gajami, dąbrowami, wyrąbkami [?], wypasami i wszelkimi dochodami, daje, daruje i ustępuje synowi Jerzemu, który może ją objąć intromisją i swobodnie nią rozporządzać; sam zrzeka się wszelkiego prawa do niej. Podpisy: Tomasz Łoziński; świadkowie Jan Rychliński, Michał Grabowski, Dominik Nowowiejski.

Transkrypcja

k. 75 (skan 0076, strona prawa)

1Dymisiia Stanisława

2Hostynskaho Rafału Ho-

3stynskomu.

4Roku Tysiacza Szestsot dewiatdesiat perwoho

5Miesiaca Sentiabra Semnatcatoho dnia

6Na Uradie Hrodskom w Miestie JeHo Korolewskoy

7Mylosti Owruczu peredomnoiu Kazimirom Poie[...] [?]

8Namiestnikom Hrodzkim Jenerała Woiewodztwa

9Kiiowskoho i Knyhami nyneszniymi Hrodskimi

10Kiiowskimi Comparens personaliter Urozony JmP.

11Pan Rafał Gostynski [?] ten Zapis Dymissionis od

12Oyca Jego JP. Stanisława na Dobra Części Wsi Ma-

13łych Horodyszcz sobie dany y służący podpisem

14ręki Oyca Jego iako y Pieczęciami stwierdzony dla

15zapisania do Xiąg ninieyszych per Oblatam [podał?],

16dla ktorego Ja Urząd ad acticandum przyimuiąc po-

17czytałem y ten tak się w sobie ma. Ja Stanisław

18Gostynski zdrowy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiw-

19szy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi pra-

20wa Forum Powiatu y Woiewodztwa, a pod teraznieyszy

21moi Zapis Dymissionis cale się poddaiąc y wcielaiąc wia-

22domo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznawam y

23oznaymuię każdemu komuby o tem wiedzieć należało, iż

24ia maiąc dobra moie dziedziczne Części Wsi Małych Ho-

25rodyszcz prawem naturalnego Spadku do moiego spa-

26dłe dzierżenia, a z tąd będąc mocen swoiemi dobrami

27iako chcę rządzić y dysponować, a doświadczywszy ab illo

28ku Osobie moiey prawdziwą Synowską reverentią, umy-

29śliłem przeto takową maiętność tomuż Synowi moiemu

30Rafałowi Gostynskiemu przeustąpić, zatoż przywodząc

31takowy moy Zamiar do skutku rzeczone dobra Części

32Wsi Małych Horodyszcz ze wszystkiemi poddanemi

33ciągłemi y pieszemi, z polami, Lasami, Sianożęciami,

34Ogrodami, pastwiskami, tudziesz robociznami, da-

35niami, daninami, owo zgoła ze wszystkiemi przy-

36[reklamant:] należytościami

k. 75v (skan 0077, strona lewa)

1przynależytościami nic niewyimuiąc ani excypuiąc

2pomienionemu Synowi Rafałowi daię, daruię y wie-

3cznemi czasy dymittuię, z tym iednak zastrzeże-

4niem, aby takowey maiętności ten że Syn moy za Ży-

5cia mego nie odbierał, a po zgasłym Życiu moim

6według woli y upodobania swoiego iakiby

7[...] [...] [w Kościele?] [...] lub odprawiać [?]

8[...] miał [...] zapracowane [?] prawo; teraz zaś na-

9daię prawo [...] do pomienionych

10Dobr intromittowania się y bezpiecznego roz-

11porządzenia się, owo pobierania dochodow wszyst-

12kich, Ktorym że takowego maiątku więcey ia ża-

13dney pretensyi czynić nie mam [...] [...]

14przy uproszonych Swiadkach y przyiaciołach

15ręką własną podpisuię. Datum w Małych Ho-

16rodyszczach Roku Tysiąc Szesćset Dziewięćdzie-

17siąt Pierwszego Miesiąca Augusta Osmnastego

18dnia. Stanisław Gostynski — proszony za świad-

19ka y przyiaciela na tym zapisie dymissionis

20podpisuię się Ignacy Listopacki [?] mp. Jako świa-

21dek podpisuię się Jakob [?] Rawski [?] — Kto-

22ryito Zapis za podaniem y prozbou, a za

23pryniatiem moim Uradowym do Knyh tu-

24teyszych iest wpisany —

Objaśnienia i tłumaczenia

Od tego aktu nowa ręka kopisty (pismo pionowe, mniej staranne), a w datowaniu nowa sesja – 17 IX 1691 (na marginesie „1691”). Nazwisko: w tytule ruszczyzną „Hostynskaho … Hostynskomu”, w tekście „Gostynski” (inicjał niewyraźny – możliwe też „Kostynski”) – w indeksie Gostyński [?]. Wieś: Małe Horodyszcze (w rkp. „Części Wsi Małych Horodyszcz”, „w Małych Horodyszczach”).

Ustęp o zastrzeżeniu dożywocia ojca (k. 75v, wiersze 6–13) zatarty – odczyt częściowy; sens: syn obejmie dobra dopiero po śmierci ojca, wtedy może się w nie intromitować i nimi rozporządzać.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; Zapis Dymissionis – zapis dymisji (ustąpienia dóbr); per Oblatam – przez oblatę (do wpisania); ad acticandum – do wpisania do akt; ab illo – od niego (syna); reverentia – uszanowanie; excypuiąc – wyłączając; dymittuię – ustępuję; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

17IX 1691 przed namiestnikiem grodzkim kijowskim Kazimierzem Pocielem [?] w Owruczu Rafał Gostyński [?] podał do wpisania zapis dymisji wystawiony mu przez ojca, Stanisława. W zapisie (Małe Horodyszcze, 18 VIII 1691) Stanisław Gostyński [?] oświadcza, że doświadczywszy od syna prawdziwego synowskiego uszanowania, swoją dziedziczną część wsi Małe Horodyszcze z poddanymi ciągłymi i pieszymi, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami, pastwiskami, robociznami, daniami, daninami i wszelkimi przynależnościami daje, daruje i wieczyście ustępuje synowi Rafałowi – z zastrzeżeniem, że syn obejmie dobra dopiero po jego śmierci, wtedy może się w nie wwiązać i pobierać wszelkie dochody. Świadkowie: Ignacy Listopacki [?], Jakub [?] Rawski [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 76 (skan 0077, strona prawa)

1Possesyia [?] JMci Pani Szy-

2manskiey [?].

3Roku Tysiacza szestsot dewiatdesiat szostoho

4Miesiaca Maja dwadcat piatoho [?] dnia

5Na Roczkach Sudowych Hrodzkich Kiewskich z Dnia [?]

6Desiatoho [?] [...] na akty [?] [...] [...] [...]

7Uradownie [?] [...] [...] [...] pered nami

8[...] Andriiem z Lipowa [?] [...] [...] Hrodzkim [?]

9[...] [...] podwoiewodzim [?] Alexandrom [?] [...]

10[...] Brzozowskim [?] na [...] [...] [...]

11Czesnikom [?] [...]awskim [?] Sudiom [?] [...] na

12[...] [...] [...] [...]

13Owruckim [?] Pisarom [?] Sudowymi

14i Hrodzkimi Jenerału [?] woiewodztwa Kiiowskoho

15Stanąwszy oczewisto woźny Jenerał woiewodztw

16Kiiowskiego [?] i innych Szlachetny Trochim Du-

17chowski dla zapisania do Xiąg ninieyszych [...]

18prawdziwey relacyi swoiey [...] [...] [...] dobro[...] [?]

19całnie [?] [...] [...] w roku ninieyszym [...] [...]

20[...] [...] [w] tym że dniu mie[siąca] [...] [...] [...]

21[...] [...] będąc wezwany urzędownie [?] do [...] przeze mnie [?]

22Paniey Teodory z Gajewskich [?] Mikołajowey Szymańskiey

23po niegdy JMP. [...] Mikołaju Szymańskim [...]

24[...] [...] [...] [i iedynakowi?] [...] [...]

25[...] [...] JmPanem [...] [...] [...]

26[...] [...] [...] [...] [...] [...]

27szlachtą urodzonymi JmPany [...] Karpinskim

28i [...] Kozubinskim [?] do wsi nazwaney

29Gradzianka [?] gdzie według zapisu Dożywotniego Jey-

30mości Paniey afektuiącey od małżonka swego Śp. [?]

31[...] [...] ze wszystkiemi poddanymi Tameczny-

32mi, z ich powinnościami, podatkami, czynszami,

33daniami, także ze wszystkiemi przynależytościami y [...]

k. 76v (skan 0078, strona lewa)

1i okolicznościami, jak to szerzey w tym że zapisie

2Dożywotnim iest opowiedziano, mianowany woźny

3mianowaney Jeymość Paniey rekwirentce do posses-

4sey mocy i władzy i spokoynego dzierżenia, używa-

5nia rokiem dożywotnim, a na iey Syna prawem

6wieczystem podał, postąpił i obwodał possessią,

7Poczem poddanych Tamecznych do gromady zwo-

8ławszy, o panach im nowych opowiedziaw-

9szy, posłuszeństwo i poddaństwo, aby pełni-

10li przykazał. Ktorey possessyi nikt tak tam

11na gruncie, jako i tu przy xięgach nie bronił

12i z żadnem prawem nie odzywał się, o czem

13on mianowany woźny szlachtą przy sobie

14będącą oświadczywszy się z tamtąd odiechał

15i z tem relacyą swoią tu przed Urzędem

16i Xięgami [?] ninieyszymi uczyniwszy, pro-

17sił, aby była przyięta i do xiąg zapi-

18sana, co i otrzymał. Trochim Duchow-

19ski woźny Jenerał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Karta 76 – papier szorstki z silną przebitką, atrament wyblakły; odczytywana z odejmowaniem tła (kanał niebieski) i w powiększeniach – poza formułami początkowymi i końcowymi odczyt bardzo niepełny. Szczególnie wiersze 4–12 (dalsza część formuły roczków: daty rozpoczęcia roczków i składu urzędu – podwojewodzi, sędzia, pisarz) i wiersze 22–24 (opis spadkobierców) – wymagają weryfikacji. Karta 76v (inna jakość papieru) czytelna.

Imię i nazwisko woźnego rozstrzyga podpis na k. 76v: „Trochim Duchowski woźny Jenerał”; na k. 76 nazwisko przeniesione „Du-/chowski”. Tytuł woźnego: „woźny Jenerał woiewodztw Kiiowskiego [?] i innych”.

Tytuł odpisu: „Possesyia JMci Pani Szymanskiey” – odczyt wyrazów 2–4 niepewny. Nazwisko rodowe wdowy („z Gajewskich”) i nazwa wsi („Gradzianka”) niepewne; może to być wieś Hrudzianka / Grudzianka – do weryfikacji. Data dzienna: „dwadcat piatoho [?]” (25) – niepewna.

Wyrazy: rekwirentka – strona żądająca (wwiązania); obwodał possessią – obwiódł granice i wprowadził w posiadanie; rokiem dożywotnim – prawem dożywocia; rocz(ek) – sesja sądowa; „Uradownie” – urzędowo.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Owruczu (maj 1696, dzień niepewny – 25 [?]) stanął woźny generał województw kijowskiego [?] i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i złożył relację: wezwany urzędowo, wraz ze szlachtą (m.in. [...] Karpińskim i [...] Kozubińskim [?]) zjechał do wsi Gradzianka [?], gdzie zgodnie z zapisem dożywotnim, którym zmarły mąż Mikołaj Szymański zabezpieczył żonę, podał w posesję Teodorze z Gajewskich [?] Mikołajowej Szymańskiej wieś ze wszystkimi tamtejszymi poddanymi, ich powinnościami, podatkami, czynszami, daniami i przynależnościami – jej prawem dożywocia, a jej synowi prawem wieczystym; zwołał poddanych do gromady, ogłosił im nowych panów i nakazał posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił ani na gruncie, ani przy księgach. Relacja przyjęta i wpisana. Odczyt k. 76 bardzo niepełny (zob. noty).

Transkrypcja

k. 77 (skan 0078, strona prawa)

1Possesya Jeh Mylosti Panow Sebestyana i Gabryela

2Kostrubskich [?] w Czast Sela Kolanszczyzny [?]

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Siemoho

4Miesiaca Oktiabra Trydcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owru-

6czom peredomnoiu Mychaiłom Synhaiewskim [?] Namiestnikom na tot

7czas Podwoiewodztwa Vice Rejentom Hrodzkim Jenerału Woiewodztwa

8Kyiewskaho i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kyiewskimi Stanowszy

9oczewisto Woźny Jenerał Wdztwa Kyiowskiego, Bracławskiego i innych Szlachet-

10ny Trochim Duchowski authenticus et Juratus officio praesenti bene

11notus dla zapisania do Xiąg ninieyszych iawnie ustnie i dobrowolnie

12zeznał iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt Siodmego

13Miesiąca Oktobra Osmnastego dnia, maiąc przy sobie Stronę [?] Szlachtę

14UUr. JPP. Alexandra Prochowskiego [?] i Tomasza Chodakowskiego [?] był na

15zprawie [?] i potrzebie UUr. JPP. Sebestyana i Gabryela Kostrubskich braci

16między sobą rodzonych w Dobrach Części wsi Kolanszczyzny [?] tu

17w Wdztwie Kyiewskim sytuowaney, gdzie będąc w Dobrach z Gruntami,

18polami oranemi i nie oranemi, z siedliskami, Sianożęciami, Lasami, bo-

19rami, ostrowami, rzekami, jeziorami, łowieniem Ryb, i biciem Zwierząt

20ze wszystkiemi poddanymi ich poddaństwem, daniami, czynszami,

21osypami ze wszystkiemi i wszelakiemi dochodami, ze wszystkiem

22tem iako się te dobra z dawna miały i teraz maią, pomienionym

23Rekwirentom UUr. JmPP. Sebestyanowi i Gabryelowi Kostrubskim

24iako naturalnym po S. P. Ur. Mikołaiu Kostrubskim potomkom i suk-

25cessorom do Spokoyney, realney i aktualney wieczystey, nemine con-

26[reklamant:] tradicente

k. 77v (skan 0079, strona lewa)

1contradicente et impugnante podał i postąpił Possessyą, kazał ze-

2brawszy wszystkich poddanych, aby panom swoim wszelką powin-

3ność pełnić poczęli; tak iako z dawna pełnili. — A tak w spokoyney

4Possessyi tych Dobr pomienionych JmPP. Kostrubskich zostawiwszy,

5szlachtą przytomnemi sobie o tem oświadczył się, i z tamtąd przy-

6iechawszy o tem tu swoią realną uczynił i zeznał prosząc o przy-

7ięcie do Akt co i otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko braci w tytule i w tekście „Kostrubskich” / „Kostrubskim” (litera po „Kost-” niepewna – możliwe „Kostrabskich”); nazwa wsi w tytule „Kolanszczyzny” (ruskie „w Czast Sela Kolanszczyzny” – w część sioła Kolanszczyzny), w tekście „Części wsi Kolanszczyzny tu w Wdztwie Kyiewskim” – odczyt niepewny. Nazwisko namiestnika: „Mychaiłom Synhaiewskim [?]” – odczyt niepewny. Szlachta towarzysząca: Aleksander Prochowski [?], Tomasz Chodakowski [?].

„Swoią realną uczynił” – zapewne skrót kopisty za „swoią relacyą uczynił”. „Osypami” – osypy, daniny w zbożu.

Łacina: authenticus et Juratus officio praesenti bene notus – autentyczny i zaprzysiężony, dobrze znany niniejszemu urzędowi; nemine contradicente et impugnante – nikomu się nie sprzeciwiającemu ani nie atakującemu (bez sprzeciwu).

Streszczenie

30X 1697 przed Michałem Synhajewskim [?], namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, bracławskiego i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 18 X 1697 wraz ze szlachtą – Aleksandrem Prochowskim [?] i Tomaszem Chodakowskim [?] – był na żądanie braci rodzonych Sebastiana i Gabriela Kostrubskich [?] w ich części wsi Kolanszczyzna [?] w województwie kijowskim i podał im, jako naturalnym potomkom i sukcesorom zmarłego Mikołaja Kostrubskiego [?], spokojną, realną, aktualną i wieczystą posesję tych dóbr – z gruntami, polami ornymi i nieornymi, siedliskami, sianożęciami, lasami, borami, ostrowami, rzekami, jeziorami, rybołówstwem i łowiectwem, poddanymi, daniami, czynszami, osypami i wszelkimi dochodami – bez niczyjego sprzeciwu; zebrał poddanych i nakazał im pełnić powinności wobec nowych panów jak dawniej. Relacja przyjęta do akt.

Transkrypcja

k. 77v (skan 0079, strona lewa)

1Kwit JP. Grzegorza i Mikołaja Łuczyńskich

2JW. Wildze [?] dany —

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Siedmoho

4Miesiaca Oktobra Trydcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom pe-

6redomnoiu Michaiłom Syntaiewskim [?] Namiestnikom na tot czas Vice Rejentom

7Hrodz. Generała Wdztwa Kyi. i Knyhami nyniesznymi Hrodz. Kyi. Comparens

8personaliter UUr. JPanowie Grzegorz i Mikołay Łuczyńscy zdrowi będąc na ciele

9i Umyśle, odstąpiwszy swoy własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi [...] y Forum

10Powiatu i Woiewodztwa, a pod teraznieysze dobrowolne zeznanie swoie Kwitowe

11quo ad actum praesentem attinet cale się poddaiąc i onemu [?] wiadomo

12czyniemy, ustnie i dobrowolnie zeznawamy iż my zeznawaiące maiąc Summę

13Siedmnaście Tysięcy Osmdziesiąt [?] Złotych Polskich Groszy trzynaście denarow dwa

14z sprzedaży Dobr Części Wsi Porzycze [?] wynikłą Testamentem zeszłego

15Oyca naszego S. P. Mateusza Łuczyńskiego sobie przekazaną, na Dobrach Wsi

16Bobowny [?] JW. Wilgi [?] Regimentarza dziedzicznych ulokowaną, gdy więc takową

17Summę z zaległym procentem na dniu dzisieyszym JW. Wilga [?] Regimentarz

18do Rąk naszych własnych wypłacił i zaliczył, a to dla nabycia Dobr nieruchomych

19naszych, ialiśmy [?] sobie zamierzyli, przeto my z odebrania takowey tegoż

20JW. Wilgi [?] Kwituiem i żadney ni sobie, ni też Sukcessorom naszym niezostawuiem

21[reklamant:] Salwy

k. 78 (skan 0079, strona prawa – góra)

1Salwy [?] do uczynienia maią [?] dobrowolnego naszego kwitacyinego

2zeznania. Grzegorz Łuczyński mp. Mikołay Łuczyński mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko dłużnika: w tytule „JW. Wildze [?]” (dat.), w tekście „JW. Wilgi Regimentarza”, „JW. Wilga Regimentarz” – odczytane jako Wilga [?]; imię nie podane. Kwota: „Siedmnaście Tysięcy Osmdziesiąt [?] Złotych Polskich Groszy trzynaście denarow dwa” – drugi liczebnik niepewny (Osmdziesiąt – 80?). Wsie: „Części Wsi Porzycze [?]” (sprzedana część – źródło sumy), „Dobrach Wsi Bobowny [?]” (dobra dziedziczne Wilgi, na których suma była zabezpieczona) – odczyty niepewne.

Formuła „Salwy do uczynienia maią …” – zapewne zniekształcone „salwy (pretensji) do uczynienia nie maią”, tj. zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń. „Ialiśmy sobie zamierzyli” – zapewne „iakieśmy sobie zamierzyli”. Namiestnik – w akcie 90 „Synhaiewskim [?]”, tu „Syntaiewskim [?]”; ta sama osoba.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; quo ad actum praesentem attinet – co się tyczy niniejszego aktu; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

30X 1697 przed Michałem Synhajewskim [?], namiestnikiem i wicerejentem grodzkim generału województwa kijowskiego, w Owruczu stawili się osobiście bracia Grzegorz i Mikołaj Łuczyńscy i zeznali, że sumę 17 080 [?] zł 13 gr 2 den., pochodzącą ze sprzedaży części wsi Porzycze [?] i przekazaną im testamentem zmarłego ojca Mateusza Łuczyńskiego, ulokowaną na dziedzicznych dobrach wsi Bobowny [?] JW. Wilgi [?], regimentarza, odebrali od niego tego dnia wraz z zaległym procentem do własnych rąk (na kupno dóbr nieruchomych, które zamierzyli nabyć); kwitują go z niej i ani sobie, ani sukcesorom żadnych roszczeń nie zostawiają. Podpisali Grzegorz i Mikołaj Łuczyńscy.

Transkrypcja

k. 78 (skan 0079, strona prawa – od 3. wiersza)

1Possesya JP. Wojciecha Jachimowicza w Dobra

2Części Wsi Łuki wzięta —

3Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Siedmoho

4Miesiaca Oktiabra Trydcatoho dnia —

5Na urade Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom na tot

7czas podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Generału Wdztwa

8Kyiewskoho i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kiewskimi Sta-

9nowszy oczewisto Woźny Generał Wdztwa Kyiowskiego Bracławs[kiego]

10i innych Szlachetny Trochim Duchowski authenticus et juratus

11officio praesenti bene notus dla zapisania do Xiąg ninieyszych

12iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał iż on Roku teraznieyszego

13Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt Siodmego Miesiąca Oktobra Siedmna-

14stego dnia, maiąc przy sobie stronę Szlachtę UUr. JPP. Antoniego

15Baranskiego i Wojciecha Dubicza ad affectationem i potrzebę

16UJP. Wojciecha Jachimowicza był w Dobrach Części wsi Łuce

17w Wdztwie Kyi. Powiecie Owr. leżących [?] gdzie będąc tez Dobra Części wsi

18Łuki z Gruntami, Polami, ornemi i nieornemi, z Siedliskami, Siano-

19żęciami, Lasami, Borami, Drzewem bartnym i niebartnym,

20ostrowami, Rzekami, Rzeczkami, Jeziorami, Łowieniem Ryb,

21biciem Zwierza, Młynami, Karczmami, ze wszystkiemi Poddanemi

22posłuszeństwem, Daniami, Czynszami, Osypami ze wszystkiemi

23i wszelakiemi dochodami, pożytkami i okolicznościami, ze wszyst-

24[reklamant:] kiem [?]

k. 78v (skan 0080, strona lewa – góra)

1ze wszystkiem tym, iako się te Dobra z dawna w sobie

2miały i teraz maią, pomienionemu Rekwirentowi Ur. JPanu

3Wojciechowi Jachymowiczowi Jemu samemu i iego potomkom

4vigore juris natur. po Rodzicu Rekwirenta Ur. JP. Wincentym [?]

5Jachymowiczu Podkomorzym [?] Kyi. na niego spadłe i należne do

6spokoyney realney i aktualney wieczystey nemine contradicente

7et impugnante podał i postąpił Possessyey, także zebrawszy wsze-

8wszystkich tych Dobr Poddani [!] takowemu Panu swemu wszel-

9ką powinność pełnić poczęli iako i z dawna pełnili, a tak w

10spokoyney Possessyey tych Dobr pomienionego JPana Wojciecha

11Jachymowicza zostawiwszy szlachtą przytomnemi sobie o tym

12oświadczywszy się, i z tamtąd powróciwszy o tem tę swoią rela-

13cyą uczynił i zeznał prosząc o przyięcie do Akt co i otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko: w tytule i na k. 78 „Jachimowicza”, na k. 78v „Jachymowiczowi”, „Jachymowiczu”, „Jachymowicza” – w indeksie Jachimowicz. Imię ojca („Wincentym”) i jego urząd („Podkomorzym Kyi.” – podkomorzy kijowski?) odczytane niepewnie. Wieś: w tytule „Części Wsi Łuki”, w tekście „w Dobrach Części wsi Łuce” (miejscownik) i „Dobra Części wsi Łuki” – w indeksie Łuka (Łuki). „Leżących” – odczyt niepewny.

Zdanie „zebrawszy wsze-/wszystkich tych Dobr Poddani takowemu Panu swemu wszelką powinność pełnić poczęli” – składnia zniekształcona przez kopistę (opuszczone „kazał, aby”). Reklamant na k. 78 („kiem”) słabo widoczny.

Łacina: authenticus et juratus officio praesenti bene notus – autentyczny i zaprzysiężony (woźny), dobrze znany niniejszemu urzędowi; ad affectationem – na żądanie; vigore juris naturalis – mocą prawa naturalnego (dziedziczenia); nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu.

Streszczenie

30X 1697 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, bracławskiego i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 17 X 1697 wraz ze szlachtą – Antonim Barańskim i Wojciechem Dubiczem – był na żądanie Wojciecha Jachimowicza w jego części wsi Łuka (Łuki) w powiecie owruckim województwa kijowskiego i podał mu, jako potomkowi, który mocą prawa naturalnego odziedziczył je po ojcu Wincentym [?] Jachimowiczu, podkomorzym [?] kijowskim, spokojną, realną, aktualną i wieczystą posesję tych dóbr (z gruntami, polami, siedliskami, sianożęciami, lasami, borami, drzewem bartnym, ostrowami, rzekami, jeziorami, rybołówstwem, łowiectwem, młynami, karczmami, poddanymi, daniami, czynszami, osypami i wszelkimi dochodami) bez niczyjego sprzeciwu; nakazał poddanym pełnić powinności wobec nowego pana. Relacja przyjęta do akt.

Transkrypcja

k. 78v (skan 0080, strona lewa – od połowy)

1Posessya Ur. JP. Jana Domanskie-

2go w Dobra Części wsi Rakowszczy-

3zny wzięta i służąca.

4Roku Tysiacza Szesćsot dewiadesiat Siemoho

5Miesiaca Marta Dwoczestego [?] czwartego Dnia

6Na Urade Hrodzkim w Miestie Jego Korolewskiey Miłosti

7Owruczu peredomnoju Bazylim z Wysoka W[...]skim [?] Na-

8miestnikom podwojewodztwa Regentom Hrodzkim Je-

9nerału Wojewodztwa Kijewskaho i Knyhami nyniesznymi

10Hrodzkimi Stanowszy oczewiscie woźny Jenerał woje-

11wodztwa Kijowskiego i innych Szlachetny Jan Zedwincz [?]

12Dla zapisania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich

13[...] [?] moc [?] sprawiedliwey i skuteczney relacyey swojey, iaw-

14nie ustnie i Dobrowolnie zeznał. — Iż on Roku Tera-

15[reklamant:] znieyszego

k. 79 (skan 0080, strona prawa)

1teraznieyszego Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt Siodmego

2Marca Dwodziestego Drugiego dnia maiąc przy sobie

3dwoch Szlachty Urr. JPP. Macieja Głębockiego i Jana Sa-

4niewskiego [?] cum majoris et credentioris testimonii gratia

5secum adhibitas na prawną rekwizycyą JPana Jana

6Woyskiego Krzemienieckiego Syna Michała Chorążego

7Czernihowskiego, był we wsi Rakowszczyźnie, tu w Wojewódz-

8twie Kijowskiem a Powiecie Owruckim położoney, gdzie

9będąc też część Rakowszczyzna po Oycu rekwirenta Mi-

10chale Chorąż. Czernihowskim cum omnibus attinentiis et

11pertinentiis circumferentiis et limitibus z poddanemi

12tam będącemi, ich robociznami, polami, łąkami, Sianożę-

13ciami, Stawami, Młynami, borami, lasami, dąbrowami,

14i ze wszytkiemi tych dobr przynależytościami, tak iako

15ante temuż JP. Michałowi fon Domanski Hausmanowi

16Chorąż. Czer. przeznaczone także modo obligatorio służyły,

17z tem tedy wszystkim iako się wyżey pomieniło, po-

18mienionemu JP. Janowi Woyskiemu Krzemienieckiemu

19fon Domanski Hausmanowi w moc władzę dzier-

20żenie i do realney podał i postąpił possesyey i w te Do-

21bra miazowane [?] wsi Rokowszczyzna nemine contra-

22dicente et oppugnante intromitował i uwiązał. Jakoż tey

23possesyey nikt żadnem prawem pierwszem ani posled-

24nem nie odzywał się i nie obronił y contradicentiey żad-

25ney nie czynił. — I tak mianowany woźny w spokoy-

26ney possesyey pomienionych Dobr wyż mia-

27nowanego JP. Jana fon Domanski Hausmana

28Woyskiego Krzemienieckiego iako Jego własnych

k. 79v (skan 0081, strona lewa – góra)

1zostawiwszy Szlachtą przy Sobie będącą oświadczyw-

2szy się z tamtąd odjechał, i o tem tę swoią [pra]-

3dziwą przede mną urzędem uczynił i zeznał rela-

4cyą prosząc aby do Xiąg przyięta i zapisana była

5co i otrzymał. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Od tego aktu znowu nowa ręka kopisty (pismo staranniejsze, pochyłe). Data oblaty: „Miesiaca Marta Dwoczestego [?] czwartego Dnia” – 24 III 1697 (pierwszy wyraz liczebnika zniekształcony); data wwiązania: 22 III 1697. Odpis umieszczony po aktach z X 1697 – kolejność odpisów nie jest chronologiczna.

Nazwisko rekwirenta: w tytule „Jana Domanskiego”, w tekście „Jana fon Domanski Hausmana Woyskiego Krzemienieckiego”, ojciec „Michał fon Domanski Hausman, Chorąży Czernihowski”. Namiestnik: „Bazylim z Wysoka W[...]skim” – nazwisko przysłonięte plamą (może „Wysockim”). Woźny: „Szlachetny Jan Zedwincz [?]” – odczyt niepewny (możliwe „Ledwincz”). Szlachcic towarzyszący: „Jana Sa-/niewskiego [?]” – niepewne.

„Dobra miazowane [?] wsi Rokowszczyzna” – wyraz niejasny (może zniekształcone „mianowane”). W tytule i tekście wieś „Rakowszczyzna”, raz „Rokowszczyzna”.

Łacina: cum majoris et credentioris testimonii gratia secum adhibitas – przybranych dla większego i wiarygodniejszego świadectwa; cum omnibus attinentiis et pertinentiis, circumferentiis et limitibus – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami, obwodami i granicami; ante – przedtem; modo obligatorio – w sposób zobowiązujący (tytułem zastawu?); nemine contradicente et oppugnante – bez niczyjego sprzeciwu i oporu; contradicentia – sprzeciw.

Streszczenie

24[?] III 1697 przed Bazylim z Wysokiego W[...]skim [?], namiestnikiem podwojewództwa i regentem grodzkim generału województwa kijowskiego, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego i innych, szlachetny Jan Zedwincz [?], i zeznał, że 22 III 1697 wraz ze szlachtą – Maciejem Głębockim i Janem Saniewskim [?] – był na żądanie Jana von Domańskiego Hausmana, wojskiego krzemienieckiego, syna Michała, chorążego czernihowskiego, we wsi Rakowszczyzna w powiecie owruckim województwa kijowskiego i podał mu w posesję część tej wsi po ojcu – z poddanymi, robociznami, polami, łąkami, sianożęciami, stawami, młynami, borami, lasami, dąbrowami i wszelkimi przynależnościami, tak jak przedtem służyły ojcu – oraz wwiązał go w nią bez niczyjego sprzeciwu. Zostawiwszy go w spokojnym posiadaniu, złożył relację, przyjętą i wpisaną do ksiąg.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 79v (skan 0081, strona lewa – od połowy)

1Testament od JPana Michała fon

2Domanica [?] Hausmana [...] [...]

3nia [?] [...] uczyniony —

4Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Siedmoho

5Miesiaca Marta Wosiemnadcatoho Dnia —

6Na uradie Hrodzkom w Miesti JehoKorolewskoy

7Mylosti Owruczom peredomnoiu Michaiłom Synha-

8iewskim Namiestnikom na ten czas pod Woiewodz.

9Vices Regentom Grodz. Generału Kiiewskaho Woie-

10wodztwa i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kiiewskimi

11comparens personaliter JPan Stanisław Miaskol-

12skiy [?] dla wpisania do Xiąg ninieyszych Testa-

13ment ostatniey woli zeszłego z tego [...] świata [?]

14JP. Michała fon Domanski Hausmana Chorąże-

15go Czerniachowskiego z podpisem ręki własney JMci

16i z podpisami rąk JPP. Przyiaciół na rozporządze-

17nie Dobr uczyniony per oblatam podał prosząc

18mnie urzędu aby przyięty i w Xięgi wpisany

19był. — A tak ja Urząd annuendo affectationi

20sprawiedliwego pomieniony Testament do

21Xiąg wpisuiąc czytałem i tak się w sobie ma.

22Poniewasz każdy zdrowy spodziewa się śmierci

23rzeczy [?] i ja Michał fon Domanski Haus-

24man Chorąży Czerniachowski będąc chorobą

25złożony, iesli umrę ostatnią wolą moią

k. 80 (skan 0081, strona prawa)

1tak ordenuię: Duszę Boga Oycu oddaię, ktory iest

2w Niebie, do ktorego Zbawienia [?] zaraz [?] wzdychamy [?]

3[...] Syna [?] i Ducha [?] Oycowskiego [?], ktory iest [...]

4[...] te Modlitwy iako za życia wielce [?] [...]

5[...] [...] i po śmierci moiey te Modlitwy

6[...] [...] błagam [?]. — Ciało moie [...] w

7[...] Jezuitow na Cmentarzu pod [...]

8[...] [...] Ostatniey [?] pogrzebione być ma [...]

9[...] [...] i potem [...] żeby się nie

10[...] prosi [?] [...] aby za mnie Boga

11prosili na trzech [?] [...] Kościołom zapisuię

12złotych trzydzieści to iest do Jezuitow złotych

13dziesięć, Dominikanom złotych Dziesięć, do Krzyża [?]

14[Swiętego?] złotych Dziesięć, tam [?] Farę [?] za nayStarszy

15i Naypierwszy Kościoł być rozumiem. — Od mnie [?] [...]

16[...] złotych Dziesięć zapisuię, Stypy żadney nie trzeba od-

17[...] ratować [?], prosząc na nowym [...] pod Ru-

18[...] mam tysięcy [...] Czwartą [?] [...]

19[...] zapisała ten maiętności [...] [...] nie przyia-

20ciel [?] [...] swoim własnym kosztem re-

21staurował, bom zastał dwor spalony, zboże na

22polu wszystko wypasione [...] Tatarowie [?] [...]

23[...] [...] pod [...] [...] [...] [...]

24[...] [...] [...] [...] zapisałam [?] Dwa [?]

25Tysięcy złotych a piętnaście [?] [...] [...] Pana

26Dobrynskiego [?] swoim własnym kosztem, bom

27dał [...] z [...] [...] złotych i

28[...] gotowiznę [?] [...] mnie [...] [Rakow]-

29szczyzna tu w Woiewodztwie Kijowskim a powiecie Owru-

30ckim położoną JP. Gąsiorowskiego [?] [...] w Roku

31Tysiąc Sześćset Siedemdziesiątym pierwszym [...]

32i [...] Kontrakt Rezygnacyiny między nami

33zawarty, mną [?] nabyty [?] ze wszystkiemi przyna-

34leżnościami, pertynencyami i attynencyami [...]

35na do tey maiętności należącemi i według

36prawa Antecessorow P. Gąsiorowskiego [?] [...]

37i mną odkupionych ze tem wszystkim com nabył

k. 80v (skan 0082, strona lewa)

1Lubomirskiey [?] Synowi moiemu Janowi mianuiąc [...] od tey [?]

2[...] w Woiewodztwie Gnieznienskim [?] i powiecie [...]

3[...] [...] [...] [...] i za [...] zapisuię [...]

4[...] obowiązek, gdy pewnie [?] pod Czwartą Tysiącami [?]

5[...] [...] będzie [?] wywindykował [?] [...] [...] [...]

6[...] [...] i dekretu [?] [...] Córki moiey i tamey [?]

7procent iey wypłacał, a powyszcie [?] natychmiast

8dał iey Kapitał obowiązany; gdy zaś insty [?] Syn

9moy iest odemnie oddalony, a [...] przymowy [?] Stało

10się, dopokąd więc nie przybędzie, ktory [?] go o moiey

11Chorobie uwiadomi, obieram opiekunem Corki

12moiey i Exekutorem tego Testamentu JP. Kildra [?]

13Zaboklyckiego [?] [...] prosząc by Synowi memu

14we wszystkim radą i pomocą swą pomagał, by ni-

15komu [...] mey miley [?] Annie [?] Michałowey [?] [...]

16ney krzywdy czynić nie dopuścił, a tak rozporą-

17dziwszy wszystko, gdy się oczy me zamkną, rychło przed

18Bogiem [...] lubo dziatki [?] zalecaiąc im miłość

19wzaiemną, ale dla miłości Boga [...] [...] Mat-

20ki swoiey a moiey. Daię im ustnie Błogosławieństwo

21[...] Oycowskie. Działo się w Rakowszczyźnie [?] [w?]

22Piątek po Niedzieli Srodopostney Roku Tysiąc Sześć-

23set dziewięćdziesiątego Siodmego. Moia [?] [...] i podpi-

24sy ręki moiey. Michał fon Domanski Haus-

25man Chorąży Czer. [...] iako ustnie proszo-

26ny i przytym będący przyiaciel do tego testamentu

27podpisuię się Jan [...] — iako przyiaciel do tego

28testamentu podpisuię się Jan Gnywski [?] — Ja przyia-

29ciel proszony Jerzy Karol Miezkiewicz [?]. Ktory to

30Testament za podaniem i prozbą wyżey pomie-

31nionych osobami podawaiącymi, a za moim

32Uradowym przyniatiem do Xiąg ninieyszych iest

33wpisany —

Objaśnienia i tłumaczenia

Karty 80 i 80v skrajnie wyblakłe – czytane z odejmowaniem tła (kanał niebieski); odczyt częściowy, zwłaszcza część dyspozycji religijnych (k. 80, w. 1–11), historia nabycia Rakowszczyzny (k. 80, w. 17–41) i początek k. 80v. Zasadnicze rozporządzenia uchwytne: pogrzeb u jezuitów; legaty po 10 zł dla jezuitów, dominikanów i [kościoła Krzyża Świętego?/fary] (razem 30 zł); restauracja dóbr (zastał dwór spalony, zboże wypasione); nabycie dóbr od Gąsiorowskiego [?] kontraktem rezygnacyjnym (1671 [?]); dobra – synowi Janowi; posag/kapitał z procentem dla córki; drugi syn nieobecny; opiekun córki i egzekutor – JP. Kildr [?] Zaboklycki [?].

Data testamentu: „Piątek po Niedzieli Srodopostney” 1697 – niedziela środopostna (Laetare) przypadała w 1697 r. 17 III (kal. gregoriański), piątek po niej – 22 III, czyli PO oblacie z 18 III; być może pierwotnie „przed” albo inny dzień (odczyt wymaga weryfikacji). Akt 93 (wwiązanie syna Jana w część Rakowszczyzny, 22/24 III 1697) jest kontynuacją sprawy.

Nazwisko testatora: w tytule „fon Domanica [?] Hausmana”, w tekście „Michała fon Domanski Hausmana Chorążego Czerniachowskiego” (Czernihowskiego). Podający: „JPan Stanisław Miaskolskiy [?]” (może Miaskowski). Świadkowie-przyjaciele: Jan [...] (nazwisko nieodczytane), Jan Gnywski [?], Jerzy Karol Miezkiewicz [?]. Namiestnik: Michał Synhajewski (jak w aktach 90–92).

Łacina: comparens personaliter – stawający osobiście; per oblatam – do oblaty (wpisania); annuendo affectationi – przychylając się do żądania; pertynencje i attynencje – przynależności i przyległości. „Stypa” – uczta pogrzebowa (testator jej nie chce).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18III 1697 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewodzim i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu Stanisław Miaskolski [?] podał do wpisania testament zmarłego Michała von Domańskiego Hausmana, chorążego czernihowskiego, podpisany przez niego i przyjaciół. Testator, złożony chorobą, poleca duszę Bogu, chce być pochowany u jezuitów, zapisuje po 10 zł jezuitom, dominikanom i trzeciemu kościołowi (fara [?]), nie życzy sobie stypy. Opisuje, że dobra (Rakowszczyzna w pow. owruckim, nabyte kontraktem rezygnacyjnym od Gąsiorowskiego [?]) odbudował własnym kosztem po zniszczeniach (dwór spalony, zboże wypasione). Dobra przekazuje synowi Janowi, zobowiązując go do wypłaty kapitału z procentem córce; ponieważ drugi syn jest nieobecny, opiekunem córki i egzekutorem testamentu ustanawia JP. Kildra [?] Zaboklyckiego [?]; dzieciom zaleca wzajemną miłość i daje ojcowskie błogosławieństwo. Spisano w Rakowszczyźnie [?] w piątek po niedzieli środopostnej 1697; podpisy testatora i przyjaciół: Jana [...], Jana Gnywskiego [?], Jerzego Karola Miezkiewicza [?]. Odczyt częściowy.

Transkrypcja

k. 80v (skan 0082, strona lewa – dół)

1Possesya Ur. JPana Józefa Bezradecki-

2go w Dobra Części Wsi Rakowszczyzny.

3Roku Tysiacza Szesćsot Dewiatdesiat Siedmoho

4Miesiaca Marta Wosiemnadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti

k. 81 (skan 0082, strona prawa)

1Owruczu peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Na-

2miesnikom na tot czas podwoiewodztwa Vice reientom

3Hrodzkim Generału Wdztwa Kyi. i Knyhami nyniesznymi

4Hrodzkimi Kyi. stanowszy oczewisto Woźny Gene-

5rał Wdztwa Kijowskiego, Bracławskiego i innych Szlachetny

6Trochim Duchowski authenticus et iuratus officio

7praesenti bene notus dla zapisania do Xiąg ninie[y]-

8szych iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał. Iż on

9Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt

10Siodmego Miesiąca Marca Siodmego dnia, maiąc

11przy sobie stronę Szlachty UUr. JPP. Jana Wierzbickie-

12go i Adama Chmielnickiego, był w Dobrach Części Wsi

13Rakowszczyzny tu w Wdztwie Kyi. sytuowaney, gdzie

14będąc Dobra te z Gruntami, Polami, Rolami, Siedliskami,

15Sianożęciami, Lasami, Borami, Ostrowami, Rzeczkami,

16Jeziorami w nich, łowy [?], Rybnemi, ze wszystkiemi

17poddanemi ich Posłuszeństwem, daniami, czynszami,

18osypami i ze wszystkiemi dochodami, pożytkami

19UrPanu Józefowi Bezradeckiemu iako naturalnemu

20po S. P. Ur. JP. Pawle Bezradeckim Podczaszym Przemys-

21kim potomkowi i Sukcessorowi do spokoyney real-

22ney i aktualney wieczystey nemine contradicente

23et impugnante podał i postąpił Possessyi. Poczem

24Poddanych do Gromady zebrawszy o nowym ich

25Panie teraznieyszym affektancie Ur. JP. Józefie

26Bezradeckim uwiadomił i pełnić posłuszeństwo zalecił.

27Wczem stroną szlachty przy sobie będącą oświad-

28czywszy się, z tamtąd odiechał i tu do Akta przybywszy ninieyszym [?]

29[spo]sobem [?] zeznał i uczynił Relacyą prosząc o przyięcie

30do Akt co i otrzymał —

Objaśnienia i tłumaczenia

Data wwiązania 7 III 1697 – przed testamentem (akt 94, oblata 18 III) i wwiązaniem Jana von Domańskiego Hausmana w część tej samej wsi (akt 93, 22/24 III 1697). Rakowszczyzna była zatem dzielona między kilku właścicieli.

Urząd ojca: „Podczaszym Przemyskim” – podczaszy przemyski (odczyt pewny co do „Przemyskim”, „Podczaszym” – w rkp. „Padczaszym”). „Łowy [?] Rybnemi” – zapewne zniekształcone „łowami rybnemi” (rybołówstwem). Ostatnie wiersze („tu do Akta przybywszy ninieyszym sposobem”) – odczyt niepewny.

Łacina: authenticus et iuratus officio praesenti bene notus – autentyczny i zaprzysiężony, dobrze znany niniejszemu urzędowi; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu; affektant – strona żądająca (wwiązania).

Streszczenie

18III 1697 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, bracławskiego i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 7 III 1697 wraz ze szlachtą – Janem Wierzbickim i Adamem Chmielnickim – był w części wsi Rakowszczyzna w województwie kijowskim i podał ją Józefowi Bezradeckiemu, jako naturalnemu potomkowi i sukcesorowi zmarłego Pawła Bezradeckiego, podczaszego przemyskiego, w spokojną, realną, aktualną i wieczystą posesję – z gruntami, polami, rolami, siedliskami, sianożęciami, lasami, borami, ostrowami, rzeczkami, jeziorami, rybołówstwem, poddanymi, daniami, czynszami, osypami i wszelkimi dochodami – bez niczyjego sprzeciwu. Zebrał poddanych, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Relacja przyjęta do akt.

Transkrypcja

k. 81v (skan 0083, strona lewa)

1Zapis perpetuae Donationis od UrJPana Stefa-

2na Jabłonskiego UrJP. Janowi Mitikow-

3skiemu [?] dany i służący —

4Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat Siemoho

5Miesiaca Marta Wosiemnadcatoho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti

7Owruczu peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namies-

8nikom na tot czas podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodzkim

9Jenerału Wdztwa Kyi. i Knyhami nyniesznymi Hrodz. Kyiew.

10Comparens per[sonali]ter UrJPan Stefan Jabłonski ten Zapis

11perpetuae Donationis od siebie zeznawaiącego in rem

12et personam UrJPana Jana Mitikowskiego [?] uczyniony

13dla zapisania do Xiąg ninieyszych podał, Ktory Ja

14Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem i ten tak

15się w sobie ma. Ja Stefan Jabłonski zdrowy będąc

16na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney

17Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum Pttu [?] Wdztwa,

18a pod teraznieyszy Zapis moy perpetuae Donationis

19cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię

20ustnie i dobrowolnie zeznaię. Iż Ja zeznawaiący

21maiąc Dobra moie dziedziczną Część Wsi Rakow-

22szczyzny w Wdztwie Kyi. sytuowane, ktoremi [wolen?]

23iestem [?] iako swoią własnością rządzić szafować

24i dysponować, używaiąc tedy tey wolności prawem

25dozwoloney, umyśliłem przerzeczoną Część ze

26wszystkiemi Poddanemi ciągłemi i pieszemi,

27Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Wrzyska-

28mi [?], Dąbrowami, Siedliskami, ogrodami, nawozami [?],

29i ze wszystkiem tym co do tey Części przynależało

30i przynależy, UrJPanu Janowi Synowi Zacharyasza

31Mitikowskiemu, potomkom i Sukcessorom onego dać, darować

32i nawieczność Rezygnować. Jakoż ninieyszym Zapisem

33moim perpetuae Donationis daię, daruię i nawieczność

34Rezygnuię. — Wolen tedy odtąd iuż iest i będzie UrJPan

35Jan Mitikowski wspomnioną Część iako swoią

k. 82 (skan 0083, strona prawa – góra)

1własnością rządzić szafować i dysponować, komu

2chcieć [?] dać darować i nawieczność Rezygnować. A Ja ze-

3znawaiący zrzekłszy się prawa własności do

4pomienioney Części żadnego zwrotu mnie niebędzie [?].

5Na to daię ten moy List [?] Zapis perpetuae Donatio-

6nis, Ktory Ręką moią własną przy uproszo-

7nych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię. Datt.

8w Owruczu dnia Osmego Marca Tysiąc Szesćset

9Dziewięćdziesiąt Siodmego Roku. — u tako Zapisu

10podpisy Rąk tymi słowy. — Stefan Jabłonski mp.

11Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie per-

12petuae Donationis podpisuię się Józef Czosnow-

13ski mp. Ustnie uproszony świadek i przyia-

14ciel do tego Zapisu podpisuię się Antoni Cho-

15dakowski. Ktoryi to Zapis za podaniem

16i prozbou a za moim Uradowym pry-

17niatiem do Knyh nyniesznych iest wpisany —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko obdarowanego: w tytule „Mitikow-/skiemu”, w tekście „Mitikowskiego”, „Mitikowskiemu”, „Jan Mitikowski” – litery 3–4 niepewne (możliwe „Mikitowski”); ojciec – Zachariasz. Jest to trzeci w ciągu kilku dni (por. akty 93–95) akt dotyczący części wsi Rakowszczyzna w pow. owruckim.

„Wrzyskami [?]” – wyraz niejasny (może zniekształcone „wrzosowiskami” lub „wyrębiskami”); „nawozami [?]” – może „zaroślami”. „Pttu” – skrót „Powiatu”. „Komu chcieć dać” – zapewne zniekształcone „komu chce dać”. „u tako Zapisu podpisy Rąk tymi słowy” – ruskie „u toho Zapysu podpysy ruk tymi słowy” (podpisy pod zapisem tymi słowy).

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; Datt. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

18III 1697 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu Stefan Jabłoński podał do wpisania wystawiony przez siebie zapis wieczystej darowizny na rzecz Jana Mitikowskiego [?]. W zapisie (Owrucz, 8 III 1697) Jabłoński oświadcza, że swoją dziedziczną część wsi Rakowszczyzna w województwie kijowskim – z poddanymi ciągłymi i pieszymi, polami, rolami, lasami, sianożęciami, dąbrowami, siedliskami, ogrodami i wszelkimi przynależnościami – daje, daruje i wieczyście rezygnuje Janowi, synowi Zachariasza Mitikowskiego [?], jego potomkom i sukcesorom; obdarowany może nią swobodnie rozporządzać, a darczyńca zrzeka się wszelkich praw. Podpisali: Stefan Jabłoński, świadkowie Józef Czosnowski i Antoni Chodakowski.

Transkrypcja

k. 82 (skan 0083, strona prawa – dół)

1Possesya UrJPana Józefa Szyszkowskiego [?]

2w Dobra Części Wsi Kolanszczyzny służąca —

3Roku Tysiacza Szesćsot Dewiatdesiat Siedmoho

4Miesiaca Marta Wosiemnadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczu

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesnikom na tot czas

7podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Generału Wdztwa Kijows.

8i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kijews. stanowszy oczewisto

9Woźny Generał Wdztwa Kijows., Bracławskiego i innych Szlachetny

10Trochim Duchowski authenticus et iuratus officio praesenti

11bene notus dla zapisania do Xiąg ninieyszych iawnie ustnie

k. 82v (skan 0084, strona lewa)

1i dobrowolnie zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset Dzie-

2więćdziesiąt Siodmego Miesiąca Marca Dziesiątego dnia maiąc

3przy sobie stronę Szlachtę Ludzi wiary godnych UUr. Tomasza Cho-

4dakowskiego i Ludwika Wyhowskiego był na zprawie i potrzebie

5UrJPana Józefa Szyszkowskiego [?] w Dobrach Części Wsi Kolanszczyzny

6tu w Wdztwie Kyi. sytuowaney, gdzie będąc Dobra te z Gruntami,

7polami ornemi i nieornemi, z Siedliskami, Sianożęciami, Lasami,

8Borami, ostrowami, Rzekami, jeziorami, Łowieniem Ryb i biciem

9zwierza, ze wszystkiemi Poddanemi ich posłuszeństwem, daniami,

10czynszami, osypami, ze wszystkiemi i wszelakiemi dochodami

11i ze wszystkiem tym iako się te Dobra z dawna miały i zawierały

12i teraz maią, pomienionemu Rekwirentowi UrJP. Józefowi

13Szyszkowskiemu [?] iako naturalnemu po S. P. Janie Szyszkowskim [?] Podcza-

14szym Halickim potomkowi i Sukcessorowi do spokoyney realney i aktu-

15alney wieczystey nemine contradicente et impugnante podał

16i postąpił Possessyi, także zebrawszy się wszyscy Poddani

17iako panu swoiemu wszelką powinność pełnić poczę-

18li, tak iako z dawna pełnili, a tak w spokoyney Possessyey

19tych Dobr pomienionego UrJPana Józefa Szyszkowskiego [?] zo-

20stawiwszy, Szlachtą przytomnemi sobie w tem oświad-

21czył się, z tamtąd przyiechawszy o tem tę swoią realną

22uczynił i zeznał takowey swey czynności Relacyą pro-

23sząc o przyięcie do Akt co i otrzymał. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko rekwirenta zapisane niejednolicie: w tytule „Szyszkowskiego” (lub „Szyzkowskiego”), w tekście „Szystowskiego”, „Szyszowskiemu”, „Szystowskim”, „Szyszkowskiego” – w indeksie Szyszkowski [?]. Urząd ojca: „Podczaszym Halickim” – podczaszy halicki. Wieś Kolanszczyzna – ta sama, w której część wwiązano braci Kostrubskich [?] (akt 90, X 1697).

„O tem tę swoią realną uczynił” – zapewne zniekształcone „swoią relacyą uczynił” (jak w akcie 90).

Łacina: authenticus et iuratus officio praesenti bene notus – autentyczny i zaprzysiężony, dobrze znany niniejszemu urzędowi; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu.

Streszczenie

18III 1697 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, bracławskiego i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 10 III 1697 wraz ze szlachtą wiary godną – Tomaszem Chodakowskim i Ludwikiem Wyhowskim – był na żądanie Józefa Szyszkowskiego [?] w części wsi Kolanszczyzna w województwie kijowskim i podał mu ją – jako naturalnemu potomkowi i sukcesorowi zmarłego Jana Szyszkowskiego [?], podczaszego halickiego – w spokojną, realną, aktualną i wieczystą posesję z gruntami, polami, siedliskami, sianożęciami, lasami, borami, ostrowami, rzekami, jeziorami, rybołówstwem, łowiectwem, poddanymi, daniami, czynszami, osypami i wszelkimi dochodami, bez niczyjego sprzeciwu; poddani przyjęli nowego pana. Relacja przyjęta do akt.

Transkrypcja

k. 83 (skan 0084, strona prawa)

1Zapis Donationis JPP. Rossowickich [?] Jmć Panu Siliczowi [?] —

2Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Osmoho

3Miesiaca Sentebra Wtoroho Dnia

4Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owru-

5czom peredomnoiu Michaiłom Synhajewskim Namiestnikom na tot

6czas Podwoiewodztwa Vicerejentom Hrodzkim Jenerału Woiewodztwa

7Kijewskoho i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens

8personaliter UUr. JmćPanowie Stefan, Kuźma, Mikołay i Andrzey

9Rossowiccy [?] Bracia między sobą rodzeni Zapis wieczystey donacyi rezy-

10gnacyi od siebie zeznawaiących in rem et personam Ur. JmćPana

11Tomasza Silicza [?] na Dobra wieś Dolany w Wdztwie Kyi. a powiecie

12Owruckim leżące, z podpisem Rąk swoich także z podpisami

13Rąk JmćPP. Przyiaciół dla wpisania do Xiąg ninieyszych Grodzkich

14Kijowskich podawszy ustnie i oczewisto przyznali, i o czem ten Zapis

15niżey inserowany szerzey i dostatecznie w sobie obmawia, ktorego

16podawszy ustnym i oczewistym zeznaniem swoim stwierdziwszy

17i wzmocniwszy, mnie Urzędu prosili aby przyięty i w Xięgi

18ninieysze wpisany był. Ktorych affektacyey Ja Urząd annuendo,

19pomieniony Zapis wieczystey darowizny przyimuiąc, czytałem

20i tak się w sobie ma. — My Stefan, Kuźma, Mikołay i Andrzey

21Synowie Jana Rossowiccy [?], odstąpiwszy swey własney, należney

22Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum, Powiatu i Wdztwa, a pod teraznie[y]-

23szy List dobrowolny Zapis nasz wieczystey rezygnacyey darowizny

k. 83v (skan 0085, strona lewa)

1i wszystkie Jego niżey wyrażone klauzule, punkta, ligamenta z Do-

2brami, potomkami i Sukcessorami naszemi dobrowolnie się poddaiąc

3i wcielaiąc, zdrowi będąc na ciałach i Umysłach, wiadomo, iawno czy-

4niemy, dobrowolnie zeznawamy i oznaymuiemy wszem w obec komu

5o tem wiedzieć będzie należało, teraz i na potomne Czasy, iż my zezna-

6waiące nie będąc ni od kogo namowieni, ani przymuszeni, ale z dobrego

7i uważnego rozsądku naszego maiąc też wolność z prawa pospolitego

8Dobrami naszemi, iako chcieć, rządzić i dysponować, wiecznością rezy-

9gnować, zatem dobra nasze dziedziczne i spadkowe prawem

10Bożym i przyrodzonym po S. P. Ur. Konstancyi z Korzeniowskich

11Rossowickiey [?] matce naszey na nas spadłe i od Oyca naszego

12Ur. Jana Rossowickiego [?] Pisarza Ziem. Halickiego z pod dożywocia

13nam uwolnione wieś Dolany w Woiewodztwie Kijowskim a powie-

14cie Owruckim sytuowaną, nikomu od nas żadnym prawem nie za-

15wiedzioną, ze wszystkiemi tey wsi przynależnościami i wrodzonym [?]

16prawem, Panskiem, Rycerskiem i dziedzicznem, z dworem ze wszyst-

17kiemi poddanemi osiadłymi i nie osiadłymi, z ogrodami, Komorni-

18kami, z ich robotami, czynszami, daniami, miodami i osy-

19pami i wszelakiemi powinnościami, także z Gruntami, Lasami,

20moczarami, rzeczkami, młynami, jeziorami, łowieniem Ryb,

21z Borami, ostrowami, drzewem Bartnym i niebartnym, z prze-

22rzezami [?] i bez przerzezy [?], Lasami, gaiami, Dąbrowami i innemi

23wszystkiemi i wszelakiemi pożytkami, dochodami, przychodami,

24tak iako się te dobra w swoich granicach, miedzach, okolicznościach

25i obychodzkach z dawnych czasow miały i zawierały, nic nie Exxypuiąc,

k. 84 (skan 0085, strona prawa)

1nie wyimuiąc, ale wszystko ogółem i z pospolitością zawieraiąc, tak

2żeby mianowane niemianowanemu, a niemianowane mianowanemu

3nie nie szkodziło ani ubliżało, wszystko zupełnie, iako Ante-

4cessorom naszym, a potym nam zeznawaiącym służyły i należały,

5z tym wszystkiem Ur. JmćPanu Tomaszowi Siliczowi [?], potomkom

6i Sukcessorom Jego, daiemy, darujemy i na wieczność nigdy nie

7odzowną i nazad się nie wracaiącą rezygnuiemy, i teraznieyszym

8Zapisem naszym wiecznie zapisuiemy, takoż prawa nasze dziedzicz-

9ne spadkowe i iakim kolwiek sposobem nam i antecessorom naszym

10służące sami się z potomkami i Sukcessorami naszemi z tego prawa

11wiecznie zrzekłszy się i wyzuwszy, na osobę tegoż JmćPana Tomasza

12Silicza [?], potomkow i Sukcessorow, cale zupełnie wlewamy i ustępuiemy

13oraz dobra wyż pomienione wieś Dolany do spokoyney realney

14wieczystey Possessyey temuż JmćPanu, potomkom i Sukcessorom Jego

15podaiemy i postępuiemy i na Gruncie tych Dobr przez woźnego

16i Szlachtę nako [?] od JP. Tomasza Silicza [?] przyzposobionych, podać,

17postąpić Submittuiemy się i tranzi [?] tego obięcia mianuiemy [?].

18Wolno tedy iuż iest i będzie przerzeczonemu JmćP. Siliczowi [?], Potom-

19kom i Sukcessorom Jego wyż pomienione dobra w possessyą

20swoią obiąwszy, onemi iako iuż swemi własnemi szafować,

21komu chcąc darować, zapisać, zamieniać, rządzić, sprawować,

22dysponować i ku nay lepszemu pożytkowi swemu obracać, a my iuż

23zeznawaiący od daty tego Zapisu naszego wieczystey darowizny

24[...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]

25w te wyż rzeczone dobra sami przez się, potomkow i Sukcessorow naszych

k. 84v (skan 0086, strona lewa)

1i inno [?] nako [?] subordynowaną osobą wkraczać i zadawać żadney

2przeszkody w używaniu mianowanych Dobr niemamy i nie będzie-

3my mogli, owszem od wszelkich Impedimentow prawnych i nieprawnych

4bronić i ewinkować cum Successoribus nostris obligujemy się, [ow]-

5szem [?] ten dobrowolnemu Zapisowi naszemu wieczystey [darowi]zny

6we wszystkiem dosyć uczynić i dotrzymać my zeznawaiący,

7a po nas Sukcessorowie i potomkowie nasi mamy i powinni

8będą, a to pod szkodami Ziemskiemi słowami swoiemi przysięgi biblney [?]

9oszacowanemi, o ktore szkody Ziemskie in casu contraventionis

10forum ubiquinarum [?], terminum peremptorium naznaczamy

11i przyimuiemy, żadną dawnością nie zasłaniaiąc się, i na to daiemy

12ten nasz List wieczystey rezygnacyey Zapis z podpisem Rąk

13naszych własnych, tudzież z podpisami Rąk JPP. Przyiacioł naszych

14od nas do podpisu uproszonych. Działo się w Owruczu Roku 1698

15Miesiąca Septembra 1. dnia. — U toho Zapisu wieczystey da-

16rowizny podpisy Ruk tymi słowy. — Stefan Rossowicki [?] mp.

17Kuźma Rossowicki [?] mp. Mikołay Rossowicki [?] mp. Andrzey

18Rossowicki [?] mp. Ustnie proszony przyiaciel do tego Zapisu

19podpisuię się Michał Stowecki [?] Chor. — Ustnie i oczewisto

20proszony do tego Zapisu przyiaciel podpisuię się Piotr Pru-

21danowski [?] mp. Ustnie i oczewisto proszony do tego Zapisu podpisuię

22się Władysław Łyszyński [?] — Kotoryy to Zapis za podaniem i oczewistą

23prozbou wyż menowannoy zeznawaiuczey osoby a za moim Uradowym pry-

24niatiem do Knyh nyniesznych słowo w słowo iak się w sobie maiet iest wpisany —

25[reklamant:] Possessya

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko darczyńców: w tytule „Rossowickich”, w tekście „Rossowiccy”, „Rossowickiey”, „Rossowicki” – litery 3–4 niewyraźne (możliwe „Roszowicki”, „Rosowiecki”); obdarowany – „Silicz” / „Siliczowi” (możliwe „Silicz” lub „Sielicz”). Świadkowie: Michał Stowecki [?] Chor. (chorąży?), Piotr Prudanowski [?], Władysław Łyszyński [?] – odczyty niepewne.

Fragmenty zniekształcone przez kopistę: „i wrodzonym prawem” (zapewne „i wrodzonem prawem”), „z przerzezami i bez przerzezy” (może „z przesiekami”?), „nako od JP. … przyzposobionych” (zapewne „nam od JP. … przysposobionych”), „Submittuiemy się i tranzi tego obięcia mianuiemy” – niejasne; „forum ubiquinarum” – zapewne „forum ubiquinarium” (sąd właściwy wszędzie). Jeden wiersz na dole k. 84 nieodczytany (zatarty).

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo – przychylając się; Exxypuiąc (excipiendo) – wyłączając; ewinkować (evincere) – bronić przed roszczeniami osób trzecich; cum Successoribus nostris – z naszymi sukcesorami; in casu contraventionis – w razie naruszenia; terminum peremptorium – termin zawity; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

2IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu bracia rodzeni Stefan, Kuźma, Mikołaj i Andrzej Rossowiccy [?], synowie Jana, podali do wpisania swój zapis wieczystej darowizny i rezygnacji na rzecz Tomasza Silicza [?]. W zapisie (Owrucz, 1 IX 1698) oświadczają, że wieś Dolany w powiecie owruckim województwa kijowskiego, odziedziczoną po matce Konstancji z Korzeniowskich Rossowickiej [?] i uwolnioną od dożywocia ojca, Jana Rossowickiego [?], pisarza ziemskiego halickiego – z dworem, poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, komornikami, czynszami, daninami, miodami, osypami, gruntami, lasami, moczarami, rzeczkami, młynami, jeziorami, rybołówstwem, borami, ostrowami, drzewem bartnym, gajami, dąbrowami i wszelkimi pożytkami w dawnych granicach – dają, darują i wieczyście rezygnują Tomaszowi Siliczowi [?], jego potomkom i sukcesorom, zrzekają się wszelkich praw, poddają się wwiązaniu przez woźnego, zobowiązują się bronić obdarowanego przed wszelkimi roszczeniami pod karą szkód ziemskich. Podpisali czterej bracia oraz przyjaciele: Michał Stowecki [?], chorąży, Piotr Prudanowski [?] i Władysław Łyszyński [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 85 (skan 0086, strona prawa)

1Zapis perpetuae Donationis JP. Wilkanowa [?] Grzego-

2rza [?] Lisowskiego [?] JP. Orłowskiemu służący

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra wtoro[...] [?] dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti

6Owruczom peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim

7Namiestnikom Hrodzkim Generału Woiewodztwa

8Kijowskoho i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kijewski-

9mi personaliter stanowszy UrJP. Alexander Grzego-

10rzewicz [?] Jana [?] Lisowski [?] dla zapisania do Xiąg ninieyszych

11Grodzkich Kijowskich podał i oczewisto przyznał

12List dobrowolny Zapis perpetuae Donationis z podpi-

13sem Ręki swey własney i z podpisami Rąk przy[...] [?]

14przyiaciół, od siebie zeznawaiącego UrJP. Woyciechowi

15Orławskiemu na rzecz niżey w tym Zapisie wyrażoną

16dany i służący, ktorego podawszy ustnym i oczewistym

17zeznaniem swoim stwierdziwszy i umocniwszy

18prosił aby przyięty i do Xiąg ninieyszych Grodzkich

19Kijowskich wpisany był, a tak Ja Urząd affektacyi

20UrJP. zeznawaiącego annuendo, Zapis ten do zapi-

21sania do Xiąg przyimuiąc, czytałem i tam [?] wpi-

22sany zostaie. — Ja Alexander Grzegorz [?] Lisowski [?],

23z S. P. UrJP. Jana i Katarzyny Hryhorowny [?] Lisow-

24skich Syn, a z S. P. UrJP. Bazylego i Ma-

25ryanny [?] [...] Lisowskich [?] Wnuk [?],

26zdrowy będąc na ciele i Umyśle, odstąpiwszy

27mey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

28prawa forum Powiatu i Wdztwa, wiadomo czynię

29ustnie i dobrowolnie zeznawam i oznaymuię

30każdemu komuby o tem wiedzieć należało teraz

31napotym i zawszy, iż Ja zeznawaiący maiąc

32wolność z prawa pospolitego Dobrami moi-

33mi iako chcę rządzić, szafować, dysponować

34i ku nay lepszemu pożytkowi memu obracać,

35niebędąc od nikogo namowiony ani przymuszony

36ale z dobrey woli i rozmysłu naszego [?] —

37[reklamant:] Części [?]

k. 85v (skan 0087, strona lewa)

1przytym Krewnych i przyiaciół, Części moią Dziedzi-

2czną Części Wsi Granówki [?] po Antecessorach mo-

3ich na mnie spadłą i należącą tu w Woiewodztwie

4Kijowskim sytuowaną, nikomu innemu żadnym

5prawem pierwszym ani poślednieyszym nie

6zawiedzioną, umyśliłem [?] tey [?] przedać [?], darować

7i nawieczność rezygnować UrJP. Wojciechowi

8Orławskiemu, iakoż ninieyszym takową

9wolę moią przywodzę do skutku pomienioną

10Część Wsi Granówki [?] ze wszystkiemi Grunta-

11mi, Polami oranemi i nieoranemi, zasiewa-

12nemi i niezasiewanemi, z Zaroślami, Sianożę-

13ciami, Łąkami, pastwiskami, Lasami, Wodami,

14z Poddanymi osiadłymi i pieszymi, z całą ich su-

15mienną [?] poddanością i posłuszeństwem, ze

16wszystkiemi pożytkami i dochodami, nic

17na siebie ani na Sukcessorow moich nie zo-

18[sta]wuiąc ani nie excypuiąc, ale wszystko ogółem

19i z pospolitością zawieraiąc, tak iako się te Dobra

20z dawien dawna w sobie miały i zawierały, i

21teraz maią i zawieraią, UrJP. Woyciechowi

22Orławskiemu daię, daruię i na wieczność rezy-

23gnuię, a sam wraz z Sukcessorami moiemi wszel-

24kiego prawa i tytułu Dziedzictwa do pomienio-

25[nych] Dobr zrzekam się. — Wolno tedy [iuż] iest

26i będzie UrJP. Woyciechowi Orłowski[emu] pomienione

27Dobra Części Wsi Granówki [?] przez Woźnego

28i Szlachtę do tego [?] sobie przysposobionych

29[...] w dziedziczne [...] posiadanie obiąwszy,

30onemi Dobrami iako swemi dziedzicznemi

31podług swoiey woli i upodobania rządzić, szafować,

32dysponować, komu innemu dać, przedać, darować;

33A Ja zeznawaiący do pomienionych Dobr

k. 86 (skan 0087, strona prawa)

1zrzekłszy się raz prawa i tytułu Dziedzictwa

2do dzierżenia ich ani sam przez się ani przez

3subordynowane osoby [...] żadney przeszkody

4i perturbacyi czynić i zadawać nie mam, a po-

5mimo Sukcessorowie i potomkowie moi nie

6maią i nieprawni [?] będą, owszem od wszelkich

7Impedimentow prawnych i nieprawnych od kogo

8kolwiek i kiedy kolwiek zachodzących bronić, zastępować

9i ewinkować UrJmćP. Obdarowanego, potomkow

10i Sukcessorow Jegomości wraz z potomka-

11mi i Sukcessorami moiemi obowiązuię się i za-

12pisuię, a to pod szkodami Ziemskiemi słowami

13memi przysięgi ciężkiey [?] oszacowanemi, o kto-

14re szkody in casu contraventionis, iako i o samo

15sprzeciwienie się, forum ubiquinarium et ter-

16minum peremptorium we wszelakim ge-

17neraliter Sądzie i Urzędzie Ziemskim, Grodzkim

18i Trybunale Koronnym Lubelskim, a wszakże

19Bezkrólewia [?] i w Sądzie Kapturowym, albo iakie kolwiek

20by na ow czas od Rzeczy pospolitey uchwalony

21był, amputatis omnibus juris quotquot sunt

22[...] [...] [...] temu [?] Panu sobie, potomkom i Sukcessorom

23moim naznaczam i przyimuię, i na to daię

24ten moy List dobrowolny Zapis wieczystey

25darowizny z podpisem Ręki moiey własney

26iako też z podpisami Rąk JmćPP. Przyiacioł.

27Działo się w Owruczu dnia Jedynastego

28Septembris Roku bieżącego Tysiąc Szesćset

29Dziewięćdziesiąt Osmego. — U toho Zapisu per-

30petuae Donationis podpisy Ruk tymi sło-

31wy. — Alexander Grzegorz Jana Syn Lisowski.

32Ustnie i oczewisto od JP. zeznawaiącego

33do tego Zapisu perpetuae Donationis proszony

34świadek i przyiaciel podpisuię się Kacper Wąż [?].

35[reklamant:] Ustnie

k. 86v (skan 0088, strona lewa – góra)

1Ustnie i oczewisto od JP. zeznawaiącego do tego

2Zapisu perpetuae Donationis proszony świadek

3i przyiaciel podpisuię się Józef [...] [Kazanecki?] —

4Uproszony do tego Zapisu Donationis

5od JP. zeznawaiącego świadek i przyiaciel

6podpisuię się Stanisław Dubicki [?] — Kotoryy to

7Zapis perpetuae Donationis za podaniem

8i prozbou wyż pomenowannoy osoby

9zeznawaiuczoy [?] i za moim Uradowym

10pryniatiem słowo w słowo iak se w sobie

11maiet do Knyh nyniesznych Hrodzkich Kiew-

12skich iest wpisan.

Objaśnienia i tłumaczenia

Karty 85–86v bardzo wyblakłe (czytane z odejmowaniem tła, tryb luminancji) – odczyt w zasadniczej części pewny co do formularza, niepewne nazwy i niektóre wyrazy. Data dzienna oblaty („Sentebra wtoro…” – może „wtoronadcat” = 12 IX?) nieodczytana; zapis datowany 11 IX 1698.

Darczyńca: w tytule „JP. Wilkanowa [?] Grzegorza [?] Lisowskiego [?]” (pierwszy wyraz niejasny – może zniekształcone „Alexandra”), w tekście „Alexander Grzegorzewicz [?] Jana Lisowski”, w podpisie „Alexander Grzegorz Jana Syn Lisowski”; rodzice Jan i Katarzyna Hryhorówna [?], dziadkowie Bazyli i Marianna [?]. Obdarowany: „Woyciech Orławski”/„Orłowski”. Wieś: „Części Wsi Granówki [?]” (w rkp. „Granawki”, „Granowki”). Świadkowie: Kacper Wąż [?], Józef [...] (może Kazanecki), Stanisław Dubicki [?].

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; annuendo – przychylając się; excypuiąc – wyłączając; ewinkować – bronić przed roszczeniami; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium et terminum peremptorium – sąd właściwy wszędzie i termin zawity; amputatis omnibus juris quotquot sunt [remediis] – z odcięciem wszelkich środków prawnych, ile ich jest; generaliter – ogólnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

We wrześniu 1698 (dzień nieodczytany) przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem grodzkim kijowskim, w Owruczu Aleksander Grzegorz Lisowski [?], syn Jana i Katarzyny Hryhorówny [?], wnuk Bazylego i Marianny [?], podał do wpisania wystawiony przez siebie zapis wieczystej darowizny dla Wojciecha Orłowskiego. W zapisie (Owrucz, 11 IX 1698) Lisowski [?] oświadcza, że swoją dziedziczną część wsi Granówka [?] w województwie kijowskim, odziedziczoną po przodkach – z gruntami, polami ornymi i nieornymi, zaroślami, sianożęciami, łąkami, pastwiskami, lasami, wodami, poddanymi osiadłymi i pieszymi, z ich posłuszeństwem i wszelkimi pożytkami – daje, daruje i wieczyście rezygnuje Orłowskiemu, który może się w nią wwiązać przez woźnego i szlachtę; zrzeka się wszelkich praw i zobowiązuje bronić obdarowanego przed roszczeniami pod karą szkód ziemskich, poddając się sądom ziemskim, grodzkim, Trybunałowi Lubelskiemu i sądom kapturowym. Podpisy: A. G. Lisowski [?], świadkowie Kacper Wąż [?], Józef [...], Stanisław Dubicki [?]. Odczyt częściowy.

Transkrypcja

k. 86v (skan 0088, strona lewa – od połowy)

1Possesya UrJP. Jana Cybulskiego w Dobra Części

2wsi Kościuszek [?] służąca.

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra trehonadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom pere-

6domnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesnikom na tot czas podwoiewodztwa

7Vicerejentom Hrodz. Jenerału Wdztwa Kyi. i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi

8Kyiows. Stanowszy oczewisto Woźny Jenerału Wdztwa Kyi. Szlachetny Trochim Du-

9chowski officio praesenti bene notus, w moc wierney prawdziwey i skutecz-

10ney relacyi swoiey, iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał, iż on Roku terazniey-

11szego Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt Osmego dnia Drugiego Septembra na affekta-

12cyą i prawną Rekwizycyą UrJP. Jana Cybulskiego, maiąc przy sobie stronę Szlachty

13Ludzi wiary godnych UUr. Józefa Chodakowskiego i Pawła Skuratowskiego ob maius

14testimonium wzięttych, był w Dobrach Wsi Kościuszkach [?] w Wdztwie Kyi. leżącey,

15gdzie będąc Części tey Wsi vigore juris et naturali na pomienionego Rekwi-

16renta po Oycu Jego S. P. Marcinie Cybulskim spadłą i należącą, ze

17wszystkiemi Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Uroczyska-

18mi, Siedliskami et cum omnibus attinentiis et pertinentiis do spokoyney

19wieczystey y aktualney Possessyey UrJPanu Janowi Cybulskiemu, potomkom

20i Sukcessorom Jegomości podał i postąpił, w te wyż rzeczone dobra nemine contradi-

21cente et impugnante officiose intromittowawszy, Szlachtą przy sobie będącą

22woźny zeznawaiący tamże na Gruncie zaraz przy podaniu tey Intromis-

23syi oświadczył się, i o tem prawdziwą swoią za naypierwszą strony re-

24kwizycyą przede mną Urzędem Relacyą zeznał i uczynił, prosząc aby do

25Akt przyięta była, co i otrzymał. Trochim Duchowski Woźny —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwa wsi: w tytule „Części wsi Kościuszek [?]”, w tekście „w Dobrach Wsi Kościuszkach [?]” – odczyt niepewny (w rkp. „Kostiuszek”, „Kostiuszkach”). Szlachta towarzysząca: Józef Chodakowski (por. Tomasz i Antoni Chodakowscy w aktach 90, 96, 97) i Paweł Skuratowski.

Łacina: officio praesenti bene notus – dobrze znany niniejszemu urzędowi; ob maius testimonium – dla większego świadectwa; vigore juris et naturali – mocą prawa i (prawa) naturalnego; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu; officiose intromittowawszy – urzędowo wwiązawszy.

Streszczenie

13IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 2 IX 1698 na żądanie Jana Cybulskiego, wraz ze szlachtą – Józefem Chodakowskim i Pawłem Skuratowskim – był we wsi Kościuszki [?] w województwie kijowskim i podał mu część tej wsi, która przypadła mu mocą prawa naturalnego po ojcu, zmarłym Marcinie Cybulskim – z poddanymi, polami, rolami, lasami, sianożęciami, uroczyskami, siedliskami i wszelkimi przynależnościami – w spokojną, wieczystą i aktualną posesję, wwiązując go urzędowo bez niczyjego sprzeciwu. Relacja przyjęta do akt; podpis: Trochim Duchowski, woźny.

Transkrypcja

k. 87 (skan 0088, strona prawa)

1Possesya JPP. Alexandra i Teodora Bartoszewiczow —

2Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

3Miesiaca Sentebra tretohonadcatoho dnia

4Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom

5peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom na tot czas

6podwoiewodztwa Wicerejentom Hrodzkim Jenerału Wdztwa Kyiewskoho

7i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kyiewskimi, stanowszy oczewisto

8Woźny Jenerału Wdztwa Kyiowskiego Szlachetny Trochim Duchowski

9officio praesenti bene notus, w moc wierney prawdziwey i skutecz-

10ney relacyi swoiey, iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał, iż on Roku

11Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt osmego Miesiąca Septembra piątego

12dnia na affektacyą i prawną Rekwizycyą UUr. JmćPanow Alexandra

13i Teodora Bartoszewiczow braci między sobą rodzonych, maiąc przy sobie

14stronę Szlachty Ludzi wiary godnych UUr. JmćPP. Jakoba Bierowskiego [?]

15Senisza [?] i Jana Szczeniowskiego [?], Teodora Sokołowskiego i Daniela

16Wersilskiego [?] ob maius testimonium wziętych, był w Dobrach

17wsi Kostrzycy [?] w Wdztwie Kyi. leżącey, gdzie będąc Części tey wsi vigore

18juris naturalis na pomienionych Rekwirentow po Oycu ich niegdy

19świętey pamięci Stanisławie Bartoszewiczu spadłą i należącą, ze

20wszystkiemi ich Gruntami, Polami, Rolami, ogrodami, Łąkami,

21Lasami, drzewem bartnym i niebartnym, z przezorami [?] i bez przezor [?],

22Rzekami, Rzeczkami, Siedliskami, Sianożęciami, Łąkami, podda-

23[reklamant:] stwem [?]

k. 87v (skan 0089, strona lewa – góra)

1poddaństwem, robociznami i innemi wszelakiemi z dawnych

2Czasow przysłuchaiącemi [?], przychodami, pożytkami i attynencya-

3mi, do spokoyney wieczystey i aktualney Possessyey JPP. Rekwirentom,

4potomkow i Sukcessorow Jegomościow podał i postąpił, w te wyż

5rzeczone Dobra nemine contradicente et impugnante officiose

6intromittowawszy, Szlachtą przy sobie będącą Woźny zeznawaiący

7tamże na Gruncie zaraz przy podaniu tey Intromissyi oświadczył

8się, i o tem prawdziwą swoią za naypierwszą strony Rekwizycyą

9przede mną Urzędem Relacyą zeznał i uczynił, prosząc aby do Akt

10przyięta była, co i otrzymał. Trochim Duchowski Woźny —

Objaśnienia i tłumaczenia

Formularz identyczny z aktem 100 (ta sama data oblaty 13 IX 1698, ten sam woźny). Nazwa wsi: „wsi Kostrzycy [?]” – odczyt niepewny (możliwe „Kostrzyca”, „Kotrzyca”). Szlachta towarzysząca: „Jakoba Bierowskiego [?] Senisza [?]” (drugi wyraz niejasny – może przydomek lub drugie nazwisko), Jan Szczeniowski [?], Teodor Sokołowski, Daniel Wersilski [?] – odczyty niepewne.

„Z przezorami i bez przezor” – por. akt 98 „z przerzezami i bez przerzezy”; formuła niejasna (może zniekształcone „z przesiekami i bez przesiek”). „Przysłuchaiącemi” – zapewne „przysłuchaiącemi” = przynależnymi.

Łacina: officio praesenti bene notus – dobrze znany niniejszemu urzędowi; ob maius testimonium – dla większego świadectwa; vigore juris naturalis – mocą prawa naturalnego (dziedziczenia); nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu; officiose intromittowawszy – urzędowo wwiązawszy; attynencye – przyległości.

Streszczenie

13IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 5 IX 1698 na żądanie braci rodzonych Aleksandra i Teodora Bartoszewiczów, wraz ze szlachtą – Jakubem Bierowskim [?], Janem Szczeniowskim [?], Teodorem Sokołowskim i Danielem Wersilskim [?] – był we wsi Kostrzyca [?] w województwie kijowskim i podał im część tej wsi, odziedziczoną po ojcu Stanisławie Bartoszewiczu – z gruntami, polami, rolami, ogrodami, łąkami, lasami, drzewem bartnym, rzekami, siedliskami, sianożęciami, poddanymi, robociznami i wszelkimi przynależnościami – w spokojną, wieczystą i aktualną posesję, wwiązując ich urzędowo bez niczyjego sprzeciwu. Relacja przyjęta do akt; podpis: Trochim Duchowski, woźny.

Transkrypcja

k. 87v (skan 0089, strona lewa – od połowy)

1Zapis Donationis JP. Marcina Syna Dobrzynskiego JP. Stefanowi

2Janowi dwoiniennemu Janiewskiemu Janiewiczowi C. S. dany i służący —

3Roku Tysiacza Szesćsot Dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra tretohonadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczu peredomnoiu Mychaiłom

6Synhajewskim Namiestnikom na tot czas podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Jenerału Wdztwa

7Kijows. i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens pers[onali]ter UrJP. Marcin Syn

8Jana Dobrzynski Zapis wieczystey darowizny od siebie zeznawaiącego in rem et personam

9UrJP. Stefana Jana dwoiniennego Janiewskiego Janiewicza Cześnika Smoleńskiego na Dobra

10Części Wsi Smołówki [?] z podpisem Ręki swey, tudzież JPP. Przyiacioł dla wpisania do Xiąg niniey-

11szych Grodzkich Kijows. podawszy przyznał, o czem ten Zapis niżey inserowany szerzey i dostateczniey

12w sobie obmawia, ktorego podawszy mnie Urzędu prosił aby przyięty i w Xięgi ninieysze wpi-

13sany był. Ktorego affektacyi Ja Urząd Annuendo przyimuiąc czytałem i tak się w sobie

14ma. Ja Marcin Syn Jana Dobrzynski odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

15Jurysdykcyi prawa forum Powiatu i Wdztwa, a pod teraznieyszy List dobrowolny Zapis

16[reklamant:] moy

k. 88 (skan 0089, strona prawa)

1wieczystey darowizny cale się poddaiąc i wcielaiąc, zdrowy będąc na ciele i Umyśle

2wiadomo iawno czynię i dobrowolnie zeznawam i oznaymuię, iż Ja zeznawaiący niebędąc

3od nikogo namowiony ani przymuszony, ale z dobrey i rozmyślney woli moiey, maiąc

4też wolność z prawa pospolitego dobrami swemi iako chcieć rządzić i dysponować, za-

5tem Dobra moie dziedziczne Części Wsi Smołówki [?] w Wdztwie Kijowskim sytuowaną, niko-

6mu odemnie żadnym prawem niezawiedzioną, ze wszystkiemi tey wsi przynależyto-

7ściami i uroczyskami prawem Panskiem, Tytułem i Dziedzictwem, ze wszystkiemi

8Poddanemi osiadłymi i nieosiadłymi, Komornikami, z ich Robotami, czynszami,

9miodami i osypami i wszelakiemi powinnościami, także z Gruntami, Lasami,

10Rzekami, Rzeczkami, Jeziorami, Łowieniem Ryb, Dąbrowami i innemi wszystkie-

11mi i wszelakiemi pożytkami, dochodami, przychodami, tak iako się te dobra w swo-

12ich miedzach, granicach, okolicznościach i obychodziach z dawnych czasow miały i za-

13wierały, nic nie Exxypuiąc ani wyimuiąc, ale wszystko ogółem i z pospolitością

14zawieraiąc, z tym wszystkiem JmćPanu Stefanowi Janowi dwoiniennemu Sy-

15nowi Jana, a Wnukowi Macieja Janiewskiemu Janiewiczowi Cześnikowi Smo-

16lenskiemu, potomkom i Sukcessorom onego daię, daruię i ninieyszym Zapisem moim

17wieczyście Rezygnuię. Wolen tedy iuż iest i będzie tenże JP. Stefan Jan dwo-

18imienny Syn Jana a Wnuk Macieja Janiewski Janiewicz Cześnik Smoleński

19wyż wyspecyfikowane Dobra w Possessyą swoią obiąwszy onemi iako iuż

20swemi własnemi szafować, a Ja zeznawaiący od acta tego Zapisu wstępować

21i zadawać żadney przeszkody nie mam i prawa mieć niebędę, a to pod szkoda-

22mi Ziemskiemi słowami krom przysięgi ustney oszacowanemi, i na to daię ten moy

23List wieczystey Rezygnacyi z podpisem Ręki mey własney i JPP. przyiacioł ustnie

24od nas do podpisu uproszonych. Działo się w Smołówce [?] Roku Tysiąc Szesćset Dzie-

25więćdziesiąt osmego Miesiąca Augusta trzydziestego dnia. — U toho Zapisu wieczystey

k. 88v (skan 0090, strona lewa – góra)

1darowizny podpisy Ruk tymi słowy — Marcin Syn Jana Dobrzynski mp. Świa-

2dek ustnie uproszony do tego Zapisu podpisuię się Jan Hromowicz [?] Cz.[?] mp. Ust-

3nie i oczewisto proszony świadek na tym Zapisie Donationis podpisuię się

4Antoni Wiśłouch [?] mp. Jako przytomny świadek temu Zapisowi Donationis pod-

5pisuię się Michał Silicz [?] S. [?] mp. Ktoryi to Zapis za podaniem i oczewistą proz-

6bou wyż menowanoy zeznawaiuczoy osoby, a za moim Uradowym pryniatiem

7do Knyh nyniesznych iest wpisany —

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł obdarowanego: „Stefan Jan dwoiniennemu (dwoimienny) Janiewski Janiewicz C. S.” – „C. S.” rozwinięte w tekście jako „Cześnik Smoleński”; syn Jana, wnuk Macieja. Nazwa wsi: „Części Wsi Smołówki [?]” (w rkp. „Smokowki”/„Smokawki” – odczyt niepewny), miejsce spisania „w Smołówce [?]” (w rkp. „Smokowce”).

Świadkowie: Jan Hromowicz [?] (dopisek po nazwisku „Cz.” lub „Ct.” niejasny), Antoni Wiśłouch [?], Michał Silicz [?] (por. Tomasz Silicz [?] w akcie 98; dopisek po nazwisku niejasny).

„Od acta tego Zapisu” – zapewne zniekształcone „od daty tego Zapisu”; „słowami krom przysięgi ustney oszacowanemi” – zapewne „słowy swemi krom przysięgi oszacowanemi” (szkody oszacowane słowem bez przysięgi).

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; Annuendo – przychylając się; Exxypuiąc – wyłączając; Donationis – darowizny; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

13IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu Marcin Dobrzyński, syn Jana, podał do wpisania wystawiony przez siebie zapis wieczystej darowizny dla Stefana Jana (dwojga imion) Janiewskiego Janiewicza, syna Jana i wnuka Macieja, cześnika smoleńskiego. W zapisie (Smołówka [?], 30 VIII 1698) Dobrzyński oświadcza, że swoją dziedziczną część wsi Smołówka [?] w województwie kijowskim – z poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, komornikami, robociznami, czynszami, miodami, osypami, gruntami, lasami, rzekami, jeziorami, rybołówstwem, dąbrowami i wszelkimi pożytkami w dawnych granicach – daje, daruje i wieczyście rezygnuje Janiewiczowi, jego potomkom i sukcesorom; zrzeka się wszelkich praw pod karą szkód ziemskich. Podpisali: Marcin Dobrzyński oraz świadkowie Jan Hromowicz [?], Antoni Wiśłouch [?] i Michał Silicz [?].

Transkrypcja

k. 88v (skan 0090, strona lewa – od połowy)

1Zapis JP. Michała Sitarskiego [?] JP. Antonie-

2mu Skalskiemu uczyniony —

3Roku Tysiacza Szesćsot Dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra tretohonadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom

6Peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesnikom na tot czas

7podwoiewodztwa Vice Rejentom Hrodzkim Jenerału Wdztwa Kyi. i Knyhami

8nyniesznymi Hrodzkimi Kyiewskimi Comparens p[erso]n[ali]ter UrJP. Michał Sitar-

9ski [?] ten Zapis wieczystey darowizny od siebie zeznawaiącego in rem

10et personam UrJP. Antoniego Skalskiego na Dobra Części wsi Zaborzycy [?]

11z podpisem Ręki swey, tudzież JPP. przyiacioł dla wpisania do Xiąg ni-

12nieyszych Grodzkich Kijowskich podawszy przyznał, o czem ten Zapis

13niżey Inserowany szerzey i dostateczniey w sobie obmawia, ktorego po-

14dawszy mnie Urzędu prosił aby przyięty i w Xięgi ninieysze wpisa-

15ny był, ktorego affektacyi Ja Urząd Annuendo przyimuiąc czytałem i tak

16się w sobie ma. — Ja Michał Sitarski [?] odstąpiwszy swey własney należney

17Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum Powiatu i Wdztwa, a pod teraznieyszy

18List dobrowolny Zapis moy wieczystey darowizny cale się poddaiąc i in-

19korporuiąc, zdrowy będąc na ciele i Umyśle wiadomo czynię i dobrowolnie

20[reklamant:] zeznawam

k. 89 (skan 0090, strona prawa)

1zeznawam i oznaymuię, iż Ja zeznawaiący niebędąc od nikogo namo-

2wiony ani przymuszony, ale z dobrey i rozmyślney woli moiey, maiąc

3też wolność z prawa pospolitego dobrami swemi iako chcieć rządzić

4i dysponować, zatem Dobra moie Dziedziczne Części wsi Zaborzycy [?]

5w Wdztwie Lubelskim [Kijowskim?] sytuowaną, nikomu przezemnie żadnym prawem

6niezawiedzioną, ze wszystkiemi tey Wsi przynależytościami i uroczyskami

7prawem Panskiem, Tytułem i Dziedzictwem, ze wszystkiemi podda-

8nemi osiadłemi i nieosiadłemi, Komornikami, z ich robotami, czynszami,

9miodami i osypami i wszelakiemi powinnościami, także z Gruntami,

10Lasami, rzekami, rzeczkami, Jeziorami, Łowieniem Ryb, Dąbrowami

11i innemi wszystkiemi i wszelakiemi pożytkami, dochodami, przycho-

12dami, tak iako się te Dobra w swoich miedzach, granicach, okoliczno-

13ściach i obychodziach z dawnych Czasow miały i zawierały, nic nie Exxypu-

14iąc, ani wyimuiąc, ale wszystko ogółem i z pospolitością zawieraiąc, z tem wszyst-

15kiem UrJP. Antoniemu Skalskiemu, potomkom i Sukcessorom onego daię, daruię i

16ninieyszym Zapisem moim wieczyście rezygnuię. Wolen tedy iest i będzie

17tenże UrJP. Antoni Skalski wyż wzmiankowane Dobra w Possessyą swoią

18obiąwszy onemi iako iuż swemi własnemi szafować i dysponować, a Ja zeznawaiący

19od Aktu tego Zapisu wstępować i zadawać przeszkody nie mam i prawa mieć

20niebędę, a to pod szkodami Ziemskiemi słowami krom przysięgi ustney [?] oszaco-

21wanemi, i na to daię ten moy List wieczystey Rezygnacyi z podpisem

22Ręki mey własney i JPP. przyiacioł ustnie odemnie do podpisu uproszo-

23nych. Działo się we wsi Zaborzycy [?] Roku Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt

24Osmego Miesiąca Styczna Czternastego dnia. — U toho Zapisu wieczystey daro-

25wizny podpisy Ruk tymi słowy. — Michał Sitarski [?] mp. Swiadek ustnie

26uproszony do tego Zapisu podpisuię się Jan Skowroński Cz. L. mp.

k. 89v (skan 0091, strona lewa – góra)

1Ustnie i oczewisto proszony świadek na tym Zapisie Donationis

2podpisuię się Stefan Pinczuk [?]. — Jako przytomny świadek temu Za-

3pisowi Donationis podpisuię się Michał Trebiński [?] P. K. mp. Ktory-

4żto Zapis za podaniem i oczewistą prozbą wyż mianowaney

5osoby, a za moim Uradowym przyniatiem do Knyh nyniesznych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Formularz niemal identyczny z aktem 102 (ta sama data oblaty 13 IX 1698, te same formuły – zapewne ten sam pisarz zapisu). Nazwisko darczyńcy: w tytule i tekście „Sitarskiego”, „Sitarski” – możliwe także „Sikorski”/„Sitarski”; wieś „Zaborzycy” (Zaborzyce [?]). Położenie wsi: „w Wdztwie Lubelskim [?]” – odczyt niepewny (wyraz przypomina „Lubelskim” lub „Lubejskim”).

Świadkowie: Jan Skowroński „Cz. L.” (może „cześnik lubelski”? – skrót nierozwiązany; por. „Cz.” przy J. Hromowiczu w akcie 102), Stefan Pinczuk [?], Michał Trebiński [?] „P. K.” (może „podczaszy kijowski”? – skrót nierozwiązany).

Data zapisu: „Miesiąca Styczna Czternastego dnia” 1698 – 14 I 1698 (styczeń), oblata 13 IX 1698.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; Annuendo – przychylając się; inkorporuiąc – wcielając; Exxypuiąc – wyłączając; Donationis – darowizny; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

13IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu Michał Sitarski [?] podał do wpisania wystawiony przez siebie zapis wieczystej darowizny dla Antoniego Skalskiego. W zapisie (wieś Zaborzyce [?], 14 I 1698) Sitarski [?] oświadcza, że swoją dziedziczną część wsi Zaborzyce [?] – z poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, komornikami, robociznami, czynszami, miodami, osypami, gruntami, lasami, rzekami, jeziorami, rybołówstwem, dąbrowami i wszelkimi pożytkami w dawnych granicach – daje, daruje i wieczyście rezygnuje Antoniemu Skalskiemu, jego potomkom i sukcesorom; zrzeka się praw pod karą szkód ziemskich. Podpisali: Michał Sitarski [?] oraz świadkowie Jan Skowroński, Stefan Pinczuk [?] i Michał Trebiński [?].

Transkrypcja

k. 89v (skan 0091, strona lewa – od 6. wiersza)

1Possessya JP. Jana Syna Marcina Bylic-

2kiego [?] w Dobra Części Wsi Zaborzycy [?] wzięta —

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra Czotyrnadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom na tot czas

7podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Jenerału Wdztwa Kyiewskoho

8i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kyiewskimi stanowszy oczewisto

9Woźny Jenerał Wdztwa Kijowskiego Szlachetny Trochim Duchowski

10officio praesenti bene notus, w moc prawdziwey wierney

11i skuteczney Relacyi swoiey, iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał,

12iż on Roku Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt osmego Miesiąca Septem-

13bra dziewiątego dnia na affektacyą i prawną Rekwizycyą

14UrJPana Jana Syna Marcina Bylickiego [?], maiąc przy sobie

15stronę Szlachty Ludzi wiary godnych UUr. JPP. Teodora Bahry-

16nowskiego [?] i Tomasza Miaskowskiego ob maius testimonium

17wziętych, był w Dobrach Części Wsi Zaborzycy [?] tu w Wdztwie Kijows.

18leżącey, gdzie będąc Części tey [wsi], [z] mocy [?] Zapisu od JP. Samuela Piotrowego

19Syna Dziubowskiego [?] na rzecz Rekwirenta uczynionego, należące, ze wszystkiemi

20iey Gruntami, Polami, Rolami, Ogrodami, Sadami, Lasami, Rzekami, Sie-

21dliskami, Uroczyskami, Sianożęciami, Łąkami, poddaństwem i posłuszeń-

22stwem, i innemi wszelakiemi z dawnych czasow przyległościami, przychodami,

23[reklamant:] pożytkami

k. 90 (skan 0091, strona prawa – góra)

1pożytkami i attynencyami w myśl pośrzedniczey Rezygnacyi między

2temiż stronami zawartey, do spokoyney wieczystey i aktualney

3Possessyey JP. Rekwirentowi, potomkow i Sukcessorow Jegomości

4podał i postąpił, w te wyż rzeczone dobra nemine contradicente

5et impugnante officiose intromittowawszy, Szlachtą przy sobie będą-

6cą Woźny zeznawaiący tamże na Gruncie zaraz przy podaniu

7tey Intromissyi oświadczył się, i o tem prawdziwą swoią za nay-

8pierwszą strony Rekwizycyą przede mną Urzędem zeznał i uczynił,

9prosząc aby do Akt przyięta była, co i otrzymał. Trochim Duchowski Woźny.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko rekwirenta: „Jana Syna Marcina Bylickiego” (w tytule „Bylic-/kiego”) – odczyt niepewny (możliwe „Bylicki”, „Bielicki”). Szlachta: Teodor Bahrynowski [?], Tomasz Miaskowski. Podstawa wwiązania: zapis Samuela, syna Piotra, Dziubowskiego [?] (nazwisko niepewne) i „pośrednicza rezygnacja” między stronami. Ta sama wieś co w akcie 103 (Zaborzyce [?]), tu wyraźnie „w Wdztwie Kijows.” – w akcie 103 odczyt „w Wdztwie Lubelskim [?]” zapewne błędny (może „Kijowskim”).

Łacina: officio praesenti bene notus – dobrze znany niniejszemu urzędowi; ob maius testimonium – dla większego świadectwa; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu; officiose intromittowawszy – urzędowo wwiązawszy; attynencye – przyległości.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 9 IX 1698 na żądanie Jana Bylickiego [?], syna Marcina, wraz ze szlachtą – Teodorem Bahrynowskim [?] i Tomaszem Miaskowskim – był w części wsi Zaborzyce [?] w województwie kijowskim i podał mu tę część, należną na mocy zapisu Samuela, syna Piotra, Dziubowskiego [?] i zawartej między stronami rezygnacji – z gruntami, polami, rolami, ogrodami, sadami, lasami, rzekami, siedliskami, uroczyskami, sianożęciami, łąkami, poddanymi i wszelkimi przynależnościami – w spokojną, wieczystą i aktualną posesję, wwiązując go urzędowo bez niczyjego sprzeciwu. Relacja przyjęta; podpis: Trochim Duchowski, woźny.

Transkrypcja

k. 90 (skan 0091, strona prawa – od połowy)

1Possesya JP. Jakoba Nowinskiego w Do-

2bra Części Wsi Zubowszczyzny wzięta —

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra Czotyrnadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti

6Owruczu peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesni-

7kom na tot czas podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Jenerału

8Wdztwa Kyiewskaho i Knyhami nyniesznymi Hrodzkimi Kijew-

9skimi stanowszy oczewisto Woźny Generał Wdztwa Kijowskiego

10Szlachetny Trochim Duchowski officio praesenti bene notum [!]

11w moc wierney prawdziwey i skuteczney Relacyi swoiey,

12iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał, iż on Roku teraznie-

13yszego Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt osmego dnia dziewiątego

14Septembra na affektacyą i prawną Rekwizycyą JP. Jakoba

15Nowinskiego, maiąc przy sobie stronę Szlachty Ludzi wiary

16godnych UUr. JPP. Adama Bartoszewskiego i Ignacego Mirosław-

17skiego ob maius testimonium wziętych, był w Dobrach Wsi

k. 90v (skan 0092, strona lewa – góra)

1Zubowszczyźnie tu w Wdztwie Kijows. leżącey, i tam będąc

2Części tey Wsi vigore iure et naturale [!] po S. P. Tadeuszu

3Nowinskim Oycu Pod. [?] Panu [?] na pomienionego Rekwirenta

4spadłą i należącą, ze wszystkiemi iey Gruntami, Polami,

5Rolami, Ogrodami, Lasami, Borami, drzewem bartnym

6i niebartnym, z przezodami [?] i bez przezod [?], Rzekami,

7Rzeczkami, Stawami, Stawiskami, Sianożęciami, uro-

8czyskami, tudzież poddanymi, ich powinnościami, daniami,

9daninami i innemi wszystkiemi i wszelakiemi pożytkami,

10dochodami i Intratami, do spokoyney, realney i aktualney Dzie-

11dziczney Possessyey JP. Rekwirenta, potomkow i Sukcessorow onego

12podał i postąpił, i w też rzeczone Dobra nemine impugnan-

13te et contradicente officiose intromittowawszy, Szlachtą przy

14sobie będącą tamże na Gruncie zaraz przy podaniu tey Intro-

15missyi oświadczył się, i o tem swoią prawdziwą przede mną

16Urzędem uczynił i zeznał Relacyą, prosząc aby przyięta

17i w Xięgi wpisana była, co i otrzymał. Trochim Duchowski Woźny.

Objaśnienia i tłumaczenia

Formularz jak w aktach 100, 101 i 104 (ten sam woźny, ta sama sesja). Ojciec rekwirenta: „S. P. Tadeuszu Nowinskim Oycu Pod. Panu [?]” – skrót „Pod.” (może urząd: podczaszy/podstoli?) nierozwiązany. „Z przezodami i bez przezod” – por. akty 98 („przerzezami”) i 101 („przezorami”); formuła niejasna (może zniekształcone „z przesiekami”/„z przechodami”).

Błędy łaciny kopisty: „officio praesenti bene notum” (zamiast notus), „vigore iure et naturale” (zamiast vigore iuris et naturalis).

Łacina: officio praesenti bene notus – dobrze znany niniejszemu urzędowi; ob maius testimonium – dla większego świadectwa; vigore iuris naturalis – mocą prawa naturalnego; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; officiose intromittowawszy – urzędowo wwiązawszy.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 9 IX 1698 na żądanie Jakuba Nowińskiego, wraz ze szlachtą – Adamem Bartoszewskim i Ignacym Mirosławskim – był we wsi Zubowszczyzna w województwie kijowskim i podał mu część tej wsi, odziedziczoną po ojcu, zmarłym Tadeuszu Nowińskim – z gruntami, polami, rolami, ogrodami, lasami, borami, drzewem bartnym, rzekami, stawami, sianożęciami, uroczyskami, poddanymi, ich powinnościami, daniami, daninami i wszelkimi dochodami – w spokojną, realną i aktualną dziedziczną posesję, wwiązując go urzędowo bez niczyjego sprzeciwu. Relacja przyjęta; podpis: Trochim Duchowski, woźny.

Transkrypcja

k. 90v (skan 0092, strona lewa – dół)

1Testament UrJP. Jana Kosinskiego

2[...] przez [?] [...] [...] [...] uczyniony

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentebra Czotyrnadcatoho dnia

5Na Uradie Hrodzkim w Miestie JehoKorolewskoy Mylosti [Owruczu]

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiest-

7nikom na tot czas podwoiewodztwa Vicerehentom

8Hrodz. Jenerału Wdztwa Kijows. i Knyhami nynisz-

9nymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens p[erso]n[ali]ter UrJP.

10Stanisław Kosinski ten Testament ostatniey woli

k. 91 (skan 0092, strona prawa)

1zeszłego z tego Swiata UrJP. Jana Kosinskiego

2[Oyca] [?] a swego [?] z rozporządzeniem substancyi uczy-

3niony, ad acta praesentia Castr. Kijovien. per oblatam

4podał prosząc mnie Urzędu, aby przyięty i onego do Xiąg

5zapisania, a tak Ja Urząd pomieniony Testament

6ad acticandum przyimuiąc czytałem, ktorego tenor

7sequitur tali. — W Imię Oyca i Syna i Ducha Swiętego

8Troycy przenayświętszey i nierozdzielney teraz zawsze

9i na wieki wiekow Amen. — Ja Jan Kosinski będąc

10iuż obciążony wiekiem, chociaż na umyśle zdrowia

11zupełnie [?], iednak na ciele osłabiony i zbliżaiąc

12się bliższym Smierci [?], a [...] [...] [...]

13[...] [...], [...] pa-

14miętaiąc na słowa [?] Zbawiciela Pana: bądźcie goto-

15wi, gdyż niewiecie czasu i godziny śmierci waszey, te

16ostatniey woli mocy Testamentowe czynię roz-

17porządzenie. A naypierwey żegnam najmilszą moią

18Małżonkę UrJPanią Annę z Mieczyńskich [?] Kosinską,

19z ktorą wprowadzili [?] Małżeństwo przez lat trzydzie-

20[ści?] [...] dzieiąc [?] doświadczywszy wzaiemny miłości

21i Szczerości, chcę aby i po śmierci okazać Jey dowód sz[cze]-

22rego [?] przywiązania. Jakoż wszystkie moie Ruchomości

23ruchomo [?] Stada, Bydło, Owce, Swinie, Chleb, Pasieki [?] i wszyst-

24kie sprzęty domowe, ktore [...] [...] niebędą [?] po-

25trzebne [?] i co ruchomością nazwać się może tey że Naj-

26milszey Małżonce moiey wieczyście darowuię Zapisuię

27i do wolnego Jey rozrządzenia zostawuię. Lecz zaś

28życie i Małżonkości moiey Dziedziczney Części Wsi Ryb-

29ney [?] w Woiewodztwie Kijowskim sytuowaney, [...]

30maiętność Synowi moiemu UrJP. Stanisławowi Ko-

31sinskiemu [...] [...] z pomienioną UrJPanią

32Anną z Mieczyńskich [?] Kosinską ofiaruiemy [?] zapisu-

33iemy [?] wieczyście [...] [...] [...] ze wszystkiem

k. 91v (skan 0093, strona lewa)

1Poddanemi, ich Semenistością [?], dobytkami prawnemi [?],

2i wszelkiemi iuż [?] będzie Dobr Wsi Rybney [?]

3Appertynencyami i pożytkami – wolen tedy będzie teraz

4Synowi moy UrJP. Stanisław Kosinski całkozupełnie [!]

5Jako maiący z przyrodzonym darem od natury

6ukształtowany, rzeczoną Część Dobr Wsi Ryb-

7ney wieczystym prawem Dziedzictwa iako swą

8własność podług upodobania i woli swey roz-

9rządzać. Jednak w życiu i Małżonkości dochodow ma wy-

10dzielić pewną ilość na potrzeby swey Matki

11a mnie naymilszey Małżonki UrJPani Anny z Wit-

12oczyńskich [?] Kosinskiey. – Jeśli zaś Stworca Naywyż-

13szy z woli swoiey Swiętey Smierć na mnie zesłać

14raczy, to Duszę moią w Ręce Jego Swięte oddaię,

15maiąc nadzieię w Łasce i miłosierdziu tego wszech-

16władnego Pana i Zbawiciela naszego. Ciało zaś moie

17grzeszne iako z Ziemi stworzone Ziemi oddaię i upra-

18szam, aby było pochowane według zwyczaiu Chrze-

19ściańskiego. Naostatek żegnaiąc się z tym Swiatem

20naymilszą Zonę moią polecam opiece Naywyższego,

21a błogosławiąc Syna moiego UrJPana Stanisława

22Kosinskiego zaklinam, aby we wszystkim zachowy-

23wał Prawa Boskie, szanował iak Matkę tak przy-

24stoi Synowi szczerze kochaiącemu, i święcie wypeł-

25nił te ostatniey woli moiey Testamentowe Rozpo-

26rządzenie, które dla większey wagi i wiary przy

27uproszonych Przyiacioł Ręką własną podpisuię.

28Działo się w Rybney [?] dnia dziewiątego Decembra

29Roku Pańskiego Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt

30siodmego. – U tego Testamentu podpisuię [?] Ręką [...]

31[...] Jan Kosinski mp. Ustnie uproszony do

32tego Testamentu od JP. Jana Kosinskiego zaświad-[?]

33czenia [?] i przyięcia podpisuię się Jan Obłażewski [?] mp.

k. 92 (skan 0093, strona prawa – góra)

1Jako Swiadek uproszony na tym Testamencie podpisuię się

2Michał Malewicz [?]. – Za Swiadka i przyiaciela na tym

3Testamencie podpisuię się Piotr [?] Trypolski. – Który że

4to Testament za podaniem i prośbą za [?] mnie

5Urzędem przyięty do Xiąg nynieszych Hrodzkich

6Kijowskich iest wpisany. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odpisu – drugi wiersz nieodczytany („… przez … uczyniony”; k. 90v – strona wyblakła). Testament sporządzony w Rybnej [?] 9 XII 1697, oblatowany przez syna Stanisława 14 IX 1698.

Imię rodowe żony testatora: na k. 91 odczytane „z Mieczyńskich [?]” (strona skrajnie wyblakła), na k. 91v wyraźniej „z Wit-/oczyńskich” (przeniesienie wyrazu) – lekcja niepewna; być może w obu miejscach to samo nazwisko (Witoczyńska [?]).

Niepewne miejsca na k. 91v: „Semenistością [?]” w wyliczeniu przynależności (w rkp. „Semenis…”; zapewne „semienistość” – rodzina poddanych, z ruskiego семейство; wyraźnie w akcie 111 „z całą ich semienistością”); „całkozupełnie” – zapewne zbitka „całkiem zupełnie” albo „całkowicie”; zdanie o synu „jako mający z przyrodzonym darem od natury ukształtowany” – tak w odpisie. Podpisy: testator Jan Kosiński (formuła przed nazwiskiem nie w pełni odczytana), świadkowie: Jan Obłażewski [?], Michał Malewicz [?], Piotr [?] Trypolski (imię niepewne – w rkp. „Roto”/„Pioto”).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta praesentia Castrensia Kijoviensia per oblatam – do akt niniejszych grodzkich kijowskich przez oblatę; ad acticandum – do wpisania do akt; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął osobiście Stanisław Kosiński i podał do oblaty testament swego zmarłego ojca, Jana Kosińskiego. W testamencie, spisanym w Rybnej [?] 9 XII 1697, Jan Kosiński – stary i słaby na ciele, ale zdrów na umyśle – polecił duszę Bogu, a ciało prosił pochować według zwyczaju chrześcijańskiego. Żonie Annie (z domu Witoczyńskiej/Mieczyńskiej [?]), z którą przeżył ok. 30 lat, zapisał wieczyście wszystkie ruchomości (stada, bydło, owce, świnie, zboże, pasieki, sprzęty domowe). Dziedziczną część wsi Rybna [?] w województwie kijowskim, ze wszystkimi przynależnościami, oddał wieczyście synowi Stanisławowi, z obowiązkiem wydzielania matce części dochodów na jej potrzeby; zaklinał syna, by przestrzegał praw Bożych, szanował matkę i wypełnił testament. Podpisali: testator Jan Kosiński oraz świadkowie Jan Obłażewski [?], Michał Malewicz [?] i Piotr [?] Trypolski. Testament wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 92 (skan 0093, strona prawa – od góry)

1Dymissya od JP. Adama Annicinskiego [?]

2Synowi swemu Janowi uczyniona —

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentiabra Czotyrnadcatoho dnia

5Na Uradi Hrodzkom w Miestu Jeho Korolewskoy

6Mylosti Owruczu peredomnoiu Mychaiłom Synhajew-

7skim Namiestnikom natotczas podwoiewodztwa Vicere-

8gentom Hrodzkim Jenerału Wdztwa Kijowskoho i Kny-

9hami nynisznymi Hrodzkimi Kijows. Comparens p[erso]n[ali]t[e]r

10WJP. Adam Annicinski [?] ten Zapis Dymissyi od siebie ze-

11znawaiącego in rem et personam UrJP. Jana Annicinskiego [?]

12Syna swego dany i służący dla wpisania do Xiąg ninie-

13yszych przyznał, prosząc mnie Urzędu, aby przyięty

14i wpisany był, Którego affektacyey Ja Urząd annuendo

15przyimuiąc czytałem, i ten tak się w sobie ma: Ja Adam

16Annicinski z Sp. Piotra Annicinskiego Łowcz. Owr. [?] Syn,

17zdrowy będąc na ciele i umyśle, od każdey [...] mey własney

18należący Ziemskiey Jurysdykcyey, prawa, Forum, Powiatu

19i Woiewodztwa, a pod teraznieyszy Zapis moy Dymissy-

20ainy [?] iak się poddaię i umilaię [?], wiadomo iawno czynię

21i dobrowolnie zeznaię, iż Ja zeznawaiący maiąc moc z

22prawa pospolitego Dobrami swemi wszelkiemi według

23woli i upodobania swego rządzić, szafować i dyspono-

24wać, maiąc też Dobra moie Dziedziczne Części Wsi

25Zaborzycy [?] w Wdztwie Kijowskim sytuowane, zatem

26Dobra te ze wszystkiemi do nich należącemi Poddanemi,

27Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Wodami, Rzekami,

28Jeziorami i ze wszystkim tym, co do pomienioney Części

29przynależało i przynależy, JP. Janowi Annicinskiemu [?]

30Synowi Memu daię, daruię i dymittuię [?] wieczyście. —

k. 92v (skan 0094, strona lewa – góra)

1Jakoż przywodząc wolę moią do skutku wspomnio-

2ne Dobra Synowi memu daię, daruię i dymissu-

3wolnym [?]. Tedy od tąd iuż iest i będzie WJP. Jan

4Annicinski [?] Syn moy takowe Dobra obiąć w swoim

5władaniu, i onemi iako swoią własnością rządzić,

6szafować i dysponować, wszystkich użytków używa-

7wać i ku naylepszemu pożytkowi swemu obracać.

8A Ja zeznawaiący żadnego prawa do onych nie nikiedy [?]

9y na to daię ten List Zapis moy Dymissyiny, który

10dla lepszey wiary Ręką moią własną przy uprosz-

11onych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię. Działo się

12w Zytomierzu Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt osmego

13Roku dnia dwudziestego Augusta. – U tego Zapisu Dymis-

14syinego podpisuię Ręką swoią własną – Adam Annicinski [?] mp.

15Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie Dymissyinym

16podpisuię się Jan Skipor. – Ustnie i oczewisto prosz-

17ony do podpisu tego Zapisu Dymissyinego podpisuię się

18Paweł Baranowski. – Ustnie uproszony Swiadek na

19tym Zapisie Dymissyinym podpisuię się Józef Rosso-

20wski [?]. – Któryż to Zapis Dymissyiny za podaniem

21i prośbą wyż [?] za mnie Urzędowym przyięta-

22kiem [?] do Xiąg nynieszych iest wpisany. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko komparenta czytane „Annicinski” (w tytule „Annicinskiego”, w podpisie „Annicinski”) – lekcja niepewna (możliwe „Amicinski”, „Anucinski”, „Onicinski”). Ojciec – „Sp. Piotr Annicinski Łowcz. Owr.” – skrót rozwiązany jako łowczy owrucki [?].

Wieś: „Części Wsi Zaborzycy w Wdztwie Kijowskim” – ta sama co w aktach 103 i 104 (Zaborzyce [?]).

Niepewne miejsca: „od każdey [...] mey własney należący Ziemskiey Jurysdykcyey” – formuła poddania się jurysdykcji (zapewne zniekształcona przez kopistę: „od każdey … własney należącey Jurysdykcyi … poddaię się”); „dymittuię”/„dymissuwolnym” – wyrazy zniekształcone (zapewne „dymittuię wieczyście” i „dymissuię … wolnym”); „nie nikiedy [?]” – zapewne „nie zostawuię [?]”; „prośbą wyż [?] za mnie Urzędowym przyiętakiem [?]” – tak w odpisie (zniekształcona formuła „za mną Urzędem przyięty”).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo – przychylając się; forum – sąd (właściwość sądowa).

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stawił się Adam Anniciński [?] i przyznał do wpisania swój zapis dymisji na rzecz syna Jana. W zapisie, sporządzonym w Żytomierzu 20 VIII 1698, Adam Anniciński [?], syn zmarłego Piotra, łowczego owruckiego [?], oświadczył, że swoje dziedziczne dobra – część wsi Zaborzyce [?] w województwie kijowskim – ze wszystkimi poddanymi, polami, rolami, lasami, sianożęciami, wodami, rzekami, jeziorami i całą przynależnością daje, daruje i wieczyście ustępuje synowi Janowi, który może je objąć, rządzić nimi jak własnością i czerpać z nich wszelkie pożytki; sam zrzekł się do nich wszelkiego prawa. Zapis podpisali: wystawca oraz świadkowie Jan Skipor, Paweł Baranowski i Józef Rossowski [?]. Zapis wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 92v (skan 0094, strona lewa – dół)

1Testament UrJmPana Piotra

2Broniszeskiego [!] z rozporządzeniem

3Maiątku uczyniony

4Roku Tysiacza Szestsot Dewiatdesiat Wosmoho

5Misiaca Sentiabra Czotyrnadciatoho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Misti Jeho Koro-

7lewskoy Mylosti Owruczu peredomnoiu

8Mychaiłom Synhaiewskim Namiestnikom

9na tot czas podwoiewodztwa Vicerehen-

10tom Hrodzkim Generału Woiewodztwa

11Kiiowskoho i knyhami nynisznymi Hrodz-

12kimi Kiiewskimi Comparens personaliter

k. 93 (skan 0094, strona prawa)

1UrJmćPan Piotr Broniszewski ten Testa-

2ment ostatniey woli zeszłego z tego

3Swiata UrJmćPana Marcina Broniszew-

4skiego Oyca swego z rozporządzeniem sub-

5stancyi uczyniony ad acta praesentia

6Castrensia Kiioviensia per oblatam

7podał, prosząc mnie Urzędu o przyięcie

8onego i do Xiąg zapisanie. A tak Ja

9Urząd pomieniony Testament ad acti-

10candum przyimuiąc czytałem, którego

11tenor sequitur talis. – W Imię Oyca i Sy-

12na i Ducha Swiętego Troycy Przenay-

13świętszey i nierozdzielney teraz zawsze i

14na wieki wieków Amen. – Ja Marcin

15Broniszewski będąc iuż obciążony wie-

16kiem, chociaż na umyśle zdrów zupełnie,

17iednak na siłach ciała osłabiony, i zbliża-

18iąc się bliższym śmierci, a niżeli życia, oraz

19pamiętaiąc na słowa Chrystusa Pana:

20bądźcie gotowi, gdyż nie wiecie czasu

21godziny śmierci waszey, te ostatniey

22woli moiey Testamentowe czynię

23rozporządzenie. Naprzód gdy Stwórca

24Naywyższy z woli swoiey świętey

25śmierć na mnie zesłać raczy, to

26Duszę moią w Ręce Jego Swięte oddaię,

27maiąc nadzieię w Łasce i miłosierdziu

k. 93v (skan 0095, strona lewa)

1tego wszechwładnego Pana i Zbawiciela na-

2szego, ciało zaś moie grzeszne iako z ziemi

3stworzone ziemi oddaię, które żądam,

4aby było pochowane według zwyczaiu

5Chrześciańskiego, iednak bez żadney zbyt-

6ney okazałości pogrzebowey. Część zaś

7tyczącą się [?] [...] moiey Dziedziczney

8Części Wsi Modylowice [?] w Woiewodz-

9twie Kijowskim sytuowaney, takowa

10maiętność ze wszystkiemi poddanemi,

11Ich [...] własnością [?], dobytkiem, powin-

12nościami i wszelkiemi tey że Części

13Dobr Wsi Modylowice [?] Attynencyami

14i pożytkami, oraz wszelkie inne rzeczy

15ruchome i Inwentarz [?], iako też sprzęty

16gospodarskie, słowem co tylko ruchomością

17moią nazwać się może, Synom moim

18UrJmć Panom Piotrowi i Andrzeiowi Broni-

19szewskim z prawa natury wiecznie na-

20leżeć powinny, i wszystko to zarówno

21na rzecz tychże Synów moich UrJmć

22Panów Piotra i Andrzeia Broniszewskich

23podzielonem nierządem [?] i tym ostat-

24niey woli moiey testamentowym roz-

25porządzeniem postanawiam. – Wolni tedy

26będą po śmierci moiey wzmiankowa-

27ni Synowie moi UrJmć Panowie

28Piotr i Andrzey Broniszewscy rzeczoną

29Część Dobr Wsi Modylowice [?] i całą

k. 94 (skan 0095, strona prawa)

1maiętność moią zarówno między sobą

2rozdzieliwszy się, takową wieczystym pra-

3wem Dziedzictwa iako swą własnością

4podług upodobania i woli swoiey rozrządzać,

5iednak obligam [?], aby przy rozdzieleniu tey

6że Substancyi moiey pomienieni Syno-

7wie moi UrJmć Panowie Piotr i Andrzey

8Broniszewscy z prawdziwey miłości swey

9braterskiey, którą ku sobie okazywać

10zwykli niemniey [?] prawem natury, nie

11uchybili, a przeciwnie we wszystkiem

12równość i należyte umiarkowanie za-

13chować starali się. – A iako ia za ży-

14cia swego zawsze miałem pieczoło-

15witość o ich potrzebach i polepszeniu bytu,

16tak spodziewam się, iż oni po śmierci

17moiey zawsze o duszy moiey pamiętać

18będą. – Naostatek błogosławiąc tychże Sy-

19nów moich UrJmć Panów Piotra i

20Andrzeia Broniszewskich te ostatniey

21woli moiey Testamentowe Rozporządze-

22nie dla większey wagi i wiary przy upro-

23szonych przyiaciołach ręką własną pod-

24pisuię. – Działo się w Modylowcach [?]

25dnia Dwudziestego Marca Roku Pań-

26skiego Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt os-

27mego. – U tego Testamentu podpisuię

28Ręką tymi słowy [?]: Marcin Broniszewski

29mp. Ustnie i oczewisto od JmćPana Marci-

30[reklamant:] na

k. 94v (skan 0096, strona lewa – góra)

1na Broniszewskiego proszony Swiadek i przy-

2iaciel na tym Testamencie podług prawa

3podpisuię się – Jan Olszański mp. Jako Swia-

4dek i przyiaciel na tym Testamencie podpi-

5suię się Antoni Malicniewski [?] mp. Za

6Swiadka i przyiaciela na tym Testamen-

7cie podpisuię się Józef Muszchabyn-

8ski [?] mp. Któryż to Testament za

9podaniem i prośbą wyżey [?] mienio-

10ney osoby podawaiącey za mną

11Urzędowym przyięciem do Xiąg i nynie-

12szych Hrodzkich Kiewskich iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odpisu błędny: „Testament UrJmPana Piotra Broniszeskiego” – w treści testatorem jest Marcin Broniszewski, a Piotr, jego syn, podaje testament do oblaty. W tytule forma „Broniszeskiego”, w tekście konsekwentnie „Broniszewski”.

Wieś: „Części Wsi Modylowice … w Woiewodztwie Kijowskim” (w dacie „w Modylowcach”) – lekcja niepewna (możliwe Modylowce / Modyłowice); nazwy nie zidentyfikowano.

Formuła testamentu prawie identyczna z testamentem Jana Kosińskiego (akt 106; ten sam kopista, ta sama sesja 14 IX 1698) – rozstrzyga odczyty („bliższym śmierci, a niżeli życia”, „bądźcie gotowi…”). Niepewne miejsca na k. 93v: „Część zaś tyczącą się [?] … moiey Dziedziczney Części” (wyraz po „tyczącą się” nieczytelny – może „dożywocia”), „Ich [...] własnością [?]” w wyliczeniu przynależności, „podzielonem nierządem [?]” (może „podzielone mniej rzędem”, tj. „równym rzędem”); na k. 94 „obligam [?]” (zapewne „obliguię”). Podpis testatora: „Ręką tymi słowy [?]” – może „Ręką moią własną”. Świadkowie: Jan Olszański, Antoni Malicniewski [?] (może Maliszewski), Józef Muszchabyński [?] (nazwisko niepewne).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta praesentia Castrensia Kioviensia per oblatam – do akt niniejszych grodzkich kijowskich przez oblatę; ad acticandum – do wpisania do akt; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął osobiście Piotr Broniszewski i podał do oblaty testament swego zmarłego ojca, Marcina Broniszewskiego. W testamencie, spisanym w Modylowicach [?] 20 III 1698, Marcin Broniszewski – stary i słaby, ale zdrów na umyśle – polecił duszę Bogu i prosił o pogrzeb chrześcijański bez zbytniej okazałości. Swoją dziedziczną część wsi Modylowice [?] w województwie kijowskim, z poddanymi, ich powinnościami i wszelkimi przynależnościami, a także wszelkie ruchomości, inwentarz i sprzęty gospodarskie zapisał po równo synom Piotrowi i Andrzejowi Broniszewskim, którzy mają się nimi podzielić i rządzić jak dziedziczną własnością; zobowiązał ich, by przy podziale zachowali braterską miłość, równość i umiarkowanie, i pamiętali o jego duszy. Podpisali: testator oraz świadkowie Jan Olszański, Antoni Malicniewski [?] i Józef Muszchabyński [?]. Testament wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 94v (skan 0096, strona lewa – od połowy)

1Possesya UrJPana Pawła Brzozowskiego [?]

2w Dobra Części Wsi Zaborzycy [?] służąca

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat osmoho

4Miesiaca Sentiabra Czotyrnadcatoho dnia

5Na Urade Hrodzkom w Miestu Jeho Korolewskoy Mylosti Owru-

6czu peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom

7natotczas podwoiewodztwa Vicerehentom Hrodz. Jenerału Wdztwa

8Kijows. i Knyhami nynisznymi Hrodz. Kijows. stanowszy oczewi-

9wisto Woźny Generał Wdztwa Kijows. Szlachetny Trochim Du-

10chowski officio praesenti bene notum [!] w moc wierney praw-

11dziwey i skuteczney Relacyi swoiey iawnie ustnie i dobrowolnie

12zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset dziewięćdzie-

13siąt osmego dnia dziewiątego Septembra na affektacyą i

14prawną Rekwizycyą UrJP. Pawła Brzozowskiego [?], maiąc przy

15sobie stronę Szlachty Ludzi wiary godnych UUrJPP. Jana Chmielewskiego [?]

16i Józefa Ostrowskiego [?] ob maius testimonium wziętych, był w Dobrach

17Wsi Zaborzycy [?] w Wdztwie Kijows. leżącey, i tam tey że Części tey Wsi

18vigore iure et naturale [!] po S. P. Janie Brzozowskim [?] Oycu tera-

19znieyszego affektanta na tegoż Rekwirenta spadłą i należącą,

20ze wszystkiemi iey Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami, Sianożęcia-

21mi, Ogrodami, Wygonami, Stawami, Jeziorami i innemi wszyst-

22kiemi w tych Dobrach znayduiącemi się pożytkami i przynależy-

23tościami do spokoyney, realney i aktualney Dziedziczney Possessyi

24JP. Rekwirenta i Sukcessorów onego podał, postąpił i intromittował [?], w tem [?]

25Szlachtą sobie przytomną oświadczywszy się, odesłał [?] i tey swoiey czyn-

26ności uczynił i zeznał Relacyą. – Trochim Duchowski Woźny.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis pisany drobniejszym, ściśniętym pismem; strona wyblakła (odczyt z odejmowaniem tła). Na marginesie brak ołówkowego numeru porządkowego (por. akty 105–108: 7–10).

Nazwisko rekwirenta „Brzozowski” – w tytule „Brzozo[w]skiego”, w tekście „Brzozowskiego”/„Brzozowskim” (litery częściowo nieczytelne) – lekcja prawdopodobna, ale niepewna. Szlachta towarzysząca woźnemu: Jan Chmielewski [?] i Józef Ostrowski [?] – nazwiska niepewne. Wieś Zaborzyce [?] – jak w aktach 103, 104 i 107 (ta sama sesja 14 IX 1698).

Formularz jak w aktach 100, 101, 104 i 105 (ten sam woźny, ta sama data intromisji – 9 IX 1698). Błędy łaciny kopisty: „officio praesenti bene notum” (zamiast notus), „vigore iure et naturale” (zamiast vigore iuris naturalis).

Łacina: officio praesenti bene notus – dobrze znany niniejszemu urzędowi; ob maius testimonium – dla większego świadectwa; vigore iuris naturalis – mocą prawa naturalnego; intromittować – wwiązać.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stanął woźny generał województwa kijowskiego, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 9 IX 1698 na żądanie Pawła Brzozowskiego [?], wraz ze szlachtą – Janem Chmielewskim [?] i Józefem Ostrowskim [?] – był we wsi Zaborzyce [?] w województwie kijowskim i podał mu część tej wsi, odziedziczoną po ojcu, zmarłym Janie Brzozowskim [?] – z poddanymi, polami, rolami, lasami, sianożęciami, ogrodami, wygonami, stawami, jeziorami i wszelkimi pożytkami – w spokojną, realną i aktualną dziedziczną posesję, wwiązując go urzędowo. Relacja przyjęta; podpis: Trochim Duchowski, woźny.

Transkrypcja

k. 95 (skan 0096, strona prawa)

1Zapis Wieczysty przedaży [!] Dobr Ku-

2charow [?] przez Ur. Jana Uriembły [?]

3na rzecz JWPana Dębickiego dany i służący

4Roku Tysiacza Szestsot dewiatdesiat osmoho

5Miesiaca Sentiabra Czotyrnadcatoho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti

7Owruczu peredomnoiu Michałom Synhajewskim Namiest-

8nikom natotczas Podwoiewodztwa Vice Regentom Hrodzkim

9Generału Woiewodztwa Kijowskoho i Knyhami nynisznymi

10Hrodzkimi Kijowskimi Comparens personaliter Ur. JPan

11Jan Uriembło [?] Krayczy Oszmiański, ten Zapis perpetuae

12Donationis z podpisem ręki swoiey własney y podpisami

13rąk JJPanów Przyiacioł ustnie i oczewiście od Ur. JPana zezna-

14waiącego do podpisu tego Zapisu uproszonych, in rem et

15personam Ur. JPana Jana Dębickiego Chorążego Orszań-

16skiego dany i służący, rationis intro contentorum, do wniesie-

17nia do Xiąg niniejszych Grodzkich Kijowskich podawszy,

18libere ac benevole zeznał, którego ustnym i oczewistym

19zeznaniem swoim stwierdziwszy i umocniwszy, prosił

20mnie Urzędu, aby ten Zapis do akt przyięty i w Xięgi

21wpisany był. – A tak Ja Urząd annuendo affectationi

22Ur. JmćPana Zeznawaiącego pomieniony Zapis ad acticandum

23przyimuiąc czytałem, i tak się w sobie ma: Ja

24Jan Uriembło [?] Krayczy Oszmiański, Niegdy S. P. Ur. JmćPa-

25na Gabriela Uriembły [?] Syn, a zaś Niegdy S. P. Ur. JmćPana

26Stanisława Uriembły [?] Stolnika Przemyskiego wnuk, swoim

27y Syna mego Tomasza Uriembły [?] Chorążego Woysk Polskich [?]

28Imieniem czyniący, zdrowy będąc na ciele i umyśle od-

29stąpiwszy [?] mey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi,

30prawa, forum, Powiatu i Woiewodztwa, a pod teraznie-

31szy List dobrowolny Zapis moy perpetuae Donationis ode-

32[...] się poddaiąc i wcielaiąc, wiadomo iawno czynię, dobrowolnie

33zeznawam i oznaymuię każdemu, komuby o tem wiedzieć

34należało, teraz y na potomne czasy. – Iż Ja zeznawaiący ma-

35iąc Dobra moie Dziedziczne, Wieś Kuchary [?] w Woiewodztwie

36Kijowskim Powiecie Owruckim leżące, mnie zeznawaiącemu

37iure divino et naturali po wyż mianowanym antecesso-

38rze moim Ur. Gabrielu Uriemble [?] przypadłe, a maiąc wolność

39z prawa pospolitego dobrami memi własnemi iako chcę

40rządzić, szafować, dysponować, komu chcę dać, darować, ustą-

41pić i ku naylepszemu pożytkowi obrócić, umyśliłem też

42[reklamant:] Dobra

k. 95v (skan 0097, strona lewa)

1moie Wieś Kuchary [?] ze wszystkiemi do niey przynależytościa-

2mi, Gruntami, Polami, Lasami, Borami, Zaroślami, Łąkami,

3Drzewami bartnymi i niebartnymi, z przezotami [?] i bez przezot [?],

4Młynami, Stawami, Stawiszczami, Poddanemi osiadłemi

5i nieosiadłemi, Arędami, Intratami, Karczmami, czynsza-

6mi, daniami, owo zgoła ze wszystkiemi in genere et specie

7mianowanemi i niemianowanemi pożytkami, tak iak

8się te Dobra Wieś Kuchary [?] zdawien dawna w swoich Me-

9drach, Granicach i obchodzich miały i zawierały, i teraz ma-

10ią i zawieraią, nic ani na siebie ani Potomków y Sukcesso-

11rów moich nie excepuię ani zostawuię, WJmćPanu Jano-

12wi Dębickiemu Chorążemu Orszańskiemu wiecznemi y nie-

13odzownemi czasy dać, darować i ustąpić, iakoż niniejszym

14Zapisem perpetuae Donationis też Dobra wyraz Pomie-

15nowane [?] Wieś Kuchary [?] teraz JmćPanu Janowi Dębickiemu

16Chor. Orszań. daię, daruię i wiecznemi czasy ustępuię

17i zapisuię. – Wolen tedy iest i będzie JmćPan Jan Dębicki

18Chor. Orszań. pomienione Dobra Wieś Kuchary [?] odemnie

19zeznawaiącego teraz wiecznie ustąpione w Possessyą obiąć,

20którey ex nunc dopuszczam, onemi iako swemi włas-

21nemi rządzić, szafować, dysponować, komu chce dać,

22darować, zastawić y ku naylepszemu pożytkowi swemu

23obrócić, a Ja iuż zeznawaiący wraz z Synem moim

24Tomaszem Uriembło [?] Chor. W. P. od aktu teraznieyszego

25Zapisu moiego wieczystego żadney przeszkody, oppugna-

26cyi [?], impedimentu czynić y zadawać nie mam i nie po-

27winni będziemy, a po mnie Potomkowie y Sukcessorowie

28Dobr moich nie mogą i nie powinni będą, owszem

29od wszelkich Impedimentów prawnych y nieprawnych

30od kogo kolwiek o te Wieś Kuchary [?] zachodzących

31bronić, zastępować i ewinkować mamy i powinni

32będziemy, a po mnie y Synie moim Tomaszu Uriem-

33ble [?] Potomkowie y Sukcessorowie nasi maią i powinni

34będą, a to pod szkodami Ziemskiemi słownie [?] krom

35przysięgi cielesney oszacowanemi, o które in casu

36contraventionis forum ubiquinarium et terminum

37peremptorium we wszelkim Sądzie y Urzędzie Grodzkim,

38Ziemskim i Głównym Trybunale Koronnym Lubelskim,

39a w razie bezKrolewia w Sądzie Kapturowym, amputatis

40omnibus beneficiis iuris quati [!] sobie i Sukcessorom naszym

41[reklamant:] do

k. 96 (skan 0097, strona prawa – góra)

1do odpowiadania zawarowuię [?], i na to dałem ten Zapis

2wieczystey darowizny z podpisem ręki mey własney

3i podpisami rąk JJ. Panów Przyiacioł odemnie do

4podpisu uproszonych. – Działo się w Kucharach [?]. Roku

5Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt Osmego dnia pierwszego

6Septembra. – U tego Zapisu perpetuae Donationis podpi-

7suię Ręką tymi słowy: Jan Gabriela Syn Uriembło [?]

8Krayczy Oszmiański mp. Ustnie proszony przy-

9iaciel od JmćPana Zeznawaiącego do podpisu tego Zapisu per-

10petuae Donationis podpisuię się Jan Jodłowski [?] Chorąży

11Przemyski mp. Jako proszony Przyiaciel do podpisu

12tego Zapisu wieczystey darowizny podpisuię się Antoni

13Woronicz mp. Ustnie i oczewiście proszony przyiaciel

14do podpisu tego Zapisu perpetuae Donationis służącego

15WJmćPanu Janowi Dębickiemu podpisuię się Jan

16Łaszkowski [?] mp. Któryż to Zapis za podaniem y

17Prośbą wyż mianowanego WJmćPana Zeznawaią-

18cego, a za moim Urzędowym przyięciem wszystek

19z początku aż do końca do Xiąg niniejszych iest In-

20grossowany. —

21[pod tekstem: duży zawijas zamykający, w kształcie litery Z]

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odpisu: „Zapis Wieczysty przedaży Dobr Kucharow [?]” – w treści dokument jest zapisem wieczystej darowizny (perpetuae donationis), nie sprzedaży. Nazwisko wystawcy w rkp. „Uriembło”/„Uriembły”/„Uriemble” (pierwsza litera z zawijasem – możliwe też „Wriembło”, „Wsiembło”); por. dymisję Uriembły [?] we wcześniejszej części księgi (akty z 1664–1665). Wieś „Kuchary” (w tytule „Kucharow”, w dacie „w Kucharach”) w pow. owruckim – lekcja prawdopodobna.

Rodzina wystawcy wg zapisu: dziad – Stanisław Uriembło [?], stolnik przemyski; ojciec – Gabriel Uriembło [?]; wystawca – Jan, krajczy oszmiański; syn – Tomasz, „Chorąży Woysk Polskich [?]” (skrót „Chor. W. P.”). Obdarowany: Jan Dębicki, chorąży orszański. Świadkowie: Jan Jodłowski [?], chorąży przemyski, Antoni Woronicz, Jan Łaszkowski [?].

Niepewne miejsca: „odstąpiwszy [?] mey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi” (formuła rezygnacji z własnego sądu – por. akt 107); „ode-[...] się poddaiąc” – zniekształcona formuła; „z przezotami i bez przezot” – por. akty 98, 101, 105 („przezodami”, „przerzezami”, „przezorami”); „oppugnacyi [?]”; „zawarowuię [?]”; „quati” – zniekształcone (zapewne „quorumvis” lub „quaesitis”).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; rationis intro contentorum – z racji rzeczy wewnątrz zawartych; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acticandum – do wpisania do akt; iure divino et naturali – prawem boskim i naturalnym; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; ex nunc – od teraz; in casu contraventionis forum ubiquinarium et terminum peremptorium – na wypadek naruszenia (poddaję się) sądowi wszędzie właściwemu i terminowi zawitemu; amputatis omnibus beneficiis iuris – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

14IX 1698 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, w Owruczu stawił się Jan Uriembło [?], krajczy oszmiański, i zeznał swój zapis wieczystej darowizny na rzecz Jana Dębickiego, chorążego orszańskiego. W zapisie, sporządzonym w Kucharach [?] 1 IX 1698, Jan Uriembło [?], syn Gabriela, wnuk Stanisława, stolnika przemyskiego, działając w imieniu własnym i syna Tomasza, oświadczył, że swoją dziedziczną wieś Kuchary [?] w województwie kijowskim, powiecie owruckim, odziedziczoną po ojcu, ze wszystkimi gruntami, polami, lasami, borami, zaroślami, łąkami, drzewem bartnym, młynami, stawami, poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, arendami, karczmami, czynszami, daniami i wszelkimi pożytkami, w dawnych granicach, nic sobie nie zastrzegając, daruje i wieczyście ustępuje Janowi Dębickiemu, który może ją objąć w posiadanie od zaraz i rozporządzać nią dowolnie. Wystawca zobowiązał siebie, syna i sukcesorów do niewnoszenia przeszkód i do obrony obdarowanego (ewikcji) przed wszelkimi roszczeniami, pod rygorem szkód ziemskich, z poddaniem się każdemu sądowi – grodzkiemu, ziemskiemu, Trybunałowi Koronnemu Lubelskiemu, a w bezkrólewiu sądowi kapturowemu. Podpisali: wystawca oraz świadkowie Jan Jodłowski [?], chorąży przemyski, Antoni Woronicz i Jan Łaszkowski [?]. Zapis wpisano w całości do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 96v (skan 0098, strona lewa)

1[karta pusta – duży ozdobny zawijas w kształcie litery Z]

k. 97 (skan 0098, strona prawa)

1[Za]pis wieczystey darowizny [...] [...] [...]

2Dobra WJPanu Janowi Dobrzyńskiemu służący

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat dewiatoho

4Misiaca Dekabra Wtoroho Dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti Owruczu

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom natotczas

7podwoiewodztwa Jenerału Woiewodztwa Kijewskaho i Knyhami ny-

8nisznymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens personaliter Ur. Pan

9Jan Bobr ten Zapis wieczysty darowizny z podpisem ręki swoiey

10i JmćPanów przyiaciół, rationis intro contentorum, WJP. Janowi

11z Dobrzyna Dobrzyńskiemu Chorążemu Kaliskiemu [?] dany i służący

12dla wpisania do Xiąg niniejszych Grodzkich Kijowskich podawszy,

13iawnie i oczewiście przyznał, którego przyznawszy i oczewistym

14zeznaniem swoim stwierdziwszy, mnie Urzędu o przyięcie

15i do Xiąg wpisanie prosił. – A tak Ja Urząd ad acticandum

16przyimuiąc czytałem, i tak się w sobie ma. – Ja Jan Syn Szy-

17mona, a Wnuk Antoniego Bobr, zdrowym będąc na ciele

18i umyśle, odstąpiwszy wszelkiey moiey Jurysdykcyi, a pod teraznie-

19ysze dobrowolne zeznanie całe się poddaię i cathowicie [?], wraz z Potomny-

20mi [?] i Sukcessorami moiemi inkorporuię, wiadomo iawno czynię, ustnie

21i dobrowolnie zeznawam i oznaymuię każdemu, komuby o tem

22wiedzieć należało, iż Ja zeznawaiący nie zdradą [?] ani łakomo [?] namówiony

23ani przymuszony, ale z dobrey woli i namysłu, maiąc też z prawa

24pospolitego wolność każdemu szlachcicowi pozwoloną dobrami swe-

25mi iako chce rządzić, szafować, dysponować, komu inszemu dać,

26przedać, darować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić, a maiąc

27Dobra moie Dziedziczne po Oycu moim Ur. Szymonie Bobrze i Dzia-

28dzie Antonim Bobrze na mnie spadłe i należące, w Woiewodztwie

29Kijowskim sytuowane, połowę Wsi Zabrudzia [?] nikomu żadnym

30prawem pierwszym ani poślednieyszym nieustąpione ani zawie-

31dzione, ze wszystkiemi tey że poddanemi ciągłymi i pieszymi, oczyw-[?]

32[reklamant:] tymi [?]

k. 97v (skan 0099, strona lewa)

1osiadłymi i nieosiadłymi, z całą ich semienistością, poddań-

2stwem i posłuszeństwem, z Gruntami Dworskiemi i chłopskiemi,

3Rolami, Sianożęciami, pastwiskami, pastewnikami [?], z wodami, lasami,

4Dąbrowami, ze wszystkiemi przychodami i intratami, tak iako się

5te Dobra w swoich miedzach, granicach, okolicznościach miały i za-

6wierały i teraz maią i zawieraią, nic nie wyimuiąc ani excypuiąc,

7ale wszystko ogółem i pospolitością zawieraiąc, umyśliłem i posta-

8nowiłem dać, przedać, darować i na wieczność rezygnować Ur. Panu

9Janowi z Dobrzyna Dobrzyńskiemu Chor. Kalisk. [?] – Jakoż na dniu

10dzisieyszym przywodząc takową wolę moią do skutku, pomienione

11Dobra Ur. JmćPanu Janowi Dobrzyńskiemu przedaię i na wiecz-

12ność rezygnuię. – Wolen tedy odtąd iest i będzie JmćPan Dobrzyński

13wzmiankowane Dobra, połowę Wsi Zabrudzia [?], w posiadanie

14swoie obiąwszy, onemi iako iuż swemi własnemi rządzić,

15szafować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić. – A

16Ja zeznawaiący od Aktu tego Zapisu w posiadaniu i używaniu

17tych Dóbr ani WJmćPanu Janowi Dobrzyńskiemu, ani Potom-

18kom i Sukcessorom Jego, ani sam przez się, ani przez subordy-

19nowane osoby przeszkód i prepedycyi czynić nie mam, a po

20mnie Potomkowie i Sukcessorowie moi nie maią i nie powinni

21będą, a to pod szkodami Ziemskiemi słownie krom przysięgi cie-

22lesney oszacowanemi. – O które to szkody iako i o samo sprzeciwie-

23nie się forum ubiquinarium i terminum peremptorium w

24każdym Sądzie i Urzędzie Grodzkim, Ziemskim i Trybunale

25Koronnym Lubelskim, a w razie (: Chowaj Boże :) Bezkrólewia

26w Sądach Kapturowych lub iakie natenczas od Rzeczypospolitey

27uchwalone będą, sobie i potomkom moim naznaczam. – I na to

28dałem ten List Zapis perpetuae Donationis, który przy uprosz[o]-

29nych Swiadkach i przyiaciołach Ręką własną podpisuię. Działo

30[reklamant:] się

k. 98 (skan 0099, strona prawa – góra)

1Działo się w Owruczu Roku Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt

2dziewiątego dnia pierwszego Decembris. – U tego Zapisu perpetuae

3Donationis podpisuię Ręką temi słowy – Jan Bobr. – Ustnie i oczewisto

4od JmćPana zeznawaiącego proszony do tego Zapisu perpetuae

5Donationis Swiadek i przyiaciel podpisuię się Jan Grzymała Olędzki [?].

6Ustnie i oczewisto od JmćP. zeznawaiącego proszony Swiadek i przy-

7iaciel podpisuię się Paweł Kadłubiski [?]. – Ustnie i oczewisto

8od JmćP. zeznawaiącego proszony do tego Zapisu perpetuae Do-

9nationis Swiadek i przyiaciel podpisuię się Józef Kalasanty

10Witkowski. – Któryż to Zapis za podaniem i prośbą wyż

11pomienowaney osoby zeznawaiącey, a za moim Urzędowym

12przyięciem słowo w słowo iak się w sobie maiący do nyniszych

13Hrodzkich Kijewskich Knyh iest Zapisan. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nowa ręka kopisty od k. 97 (pismo pochyłe, drobne; atrament wyblakły – odczyt z odejmowaniem tła); data roczna „1699” na marginesie (czerwona kredka/ołówek), obok duży znak X i nieczytelny dopisek. Pierwszy wiersz tytułu częściowo zatarty.

Tytuł mówi o „Zapisie wieczystey darowizny”, a w treści wystawca „umyślił dać, przedać, darować i na wieczność rezygnować” – zapis łączy formuły darowizny i sprzedaży. Wieś: na k. 97 odczyt „Łabudzia [?]”, na k. 97v wyraźniej „połowę Wsi Zabrudzia” – przyjęto Zabrudzie [?] (woj. kijowskie).

Urząd obdarowanego: „Chorążemu Kaliskiemu” (na k. 97v skrót „Chor. Kalisk.”) – odczyt niepewny. Świadek „Józef Kalasanty Witkowski” – imię Kalasanty (od św. Józefa Kalasantego, kanonizowanego w 1767 r.) jest anachronizmem w dokumencie z 1699 r. – kolejna wskazówka, że odpisy w tej księdze powstały lub były redagowane w 2. połowie XVIII w. (por. uwagi o datacji odpisów w aktach wcześniejszych). Formuła „(: Chowaj Boże :) Bezkrólewia” – wtrącenie „uchowaj Boże” w nawiasie dwukropkowym.

„Semienistość” (z ruskiego семейство/сімейство) – rodzina poddanych; por. akt 106 („Semenis…”). Niepewne miejsca: „cathowicie [?]” (może „całkowicie”), „Potomnymi [?]”, „nie zdradą [?] ani łakomo [?] namówiony” (w rkp. „nie zdradą ani łakomo” – formuła o braku przymusu i podstępu), „pastewnikami [?]”, „oczyw-/tymi [?]” (reklamant; na następnej stronie „osiadłymi”).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; rationis intro contentorum – z racji rzeczy wewnątrz zawartych; ad acticandum – do wpisania do akt; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; forum ubiquinarium – sąd wszędzie właściwy; terminus peremptorius – termin zawity.

Streszczenie

2XII 1699 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa, w Owruczu stawił się Jan Bobr i przyznał swój zapis wieczystej darowizny na rzecz Jana z Dobrzyna Dobrzyńskiego, chorążego kaliskiego [?]. W zapisie, sporządzonym w Owruczu 1 XII 1699, Jan Bobr, syn Szymona, wnuk Antoniego, poddając się każdej jurysdykcji, oświadczył, że z dobrej woli, bez przymusu, daje, sprzedaje, daruje i wieczyście rezygnuje Janowi Dobrzyńskiemu odziedziczoną po ojcu i dziadzie połowę wsi Zabrudzie [?] w województwie kijowskim – nikomu wcześniej nie ustąpioną ani nie zastawioną – z poddanymi ciągłymi i pieszymi, osiadłymi i nieosiadłymi, z ich rodzinami, z gruntami dworskimi i chłopskimi, rolami, sianożęciami, pastwiskami, wodami, lasami, dąbrowami i wszelkimi dochodami, w dawnych granicach. Zobowiązał się nie czynić żadnych przeszkód (także przez inne osoby), pod rygorem szkód ziemskich, z poddaniem się każdemu sądowi – grodzkiemu, ziemskiemu, Trybunałowi Koronnemu Lubelskiemu, a w bezkrólewiu sądom kapturowym. Podpisali: wystawca oraz świadkowie Jan Grzymała Olędzki [?], Paweł Kadłubiski [?] i Józef Kalasanty Witkowski. Zapis wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 98 (skan 0099, strona prawa – od połowy)

1Tranzakcya ugodna między UrJP. Adamem

2Kłopotowskim a UrJP. Stefanem Radlin-

3skim zawarta

4Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat dewiatoho

5Miesiaca Dekabra Wtoroho dnia

6Na Uradie Hrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti

7Owruczom peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiest-

8nikom natotczas podwoiewodztwa Jenerału Wdztwa Kijews.

9i Knyhami nyniszymi Hrodz. Kijs. Comparens p[erso]n[ali]t[e]r

10UrJPan Teodor Szmigulski [?] te ugodliwą Tranzakcyą między

11UUrJJPP. Adamem Kłopotowskim i Stefanem Radlinskim

12zawartą dla zapisania do Xiąg niniejszych podał, którą

13Ja Urząd przyimuiąc czytałem i ta tak się w sobie ma:

14My niżey na podpisach wyrażeni, mianowicie Ja Adam

15Kłopotowski Jerzego Syn, y Ja Stefan Radlinski Chorąży

16Wendeński Stanisława Syn, zawieramy między sobą ugodliwą

k. 98v (skan 0100, strona lewa)

1Tranzakcyą czyli umowę w następuiący sposób. Gdy

2Kombinuiące się strony z rozmaitych pomiędzy sobą

3czynności maią wzaiemne przynależności, a więc posta-

4nawiamy następnie, to iest: Ur. Adam Kłopotowski Część swoią

5hereditarną Wsi Wajsikyna [?] w Wdztwie Wołh. [?] sytuowaną

6z poddanemi i z całkowitą tey Części Wsi własnością odstę-

7puię titulo perpetuae Donationis UrJP. Stefanowi Radlin-

8skiemu Chor. Wendeńskiemu, zaś UrJP. Chorąży Wendeński

9w recompensę tego oddaie dobra swoie dziedziczne Gniew-

10szczyzna [?] alias Femilita [?] w Wielkim Xięstwie Litewskim

11sytuowane; i iuż odtąd każdy tak wzmiankowanemi Dobrami

12ma rządzić i dysponować, całość swoią własnością

13wwiązania per ministerialem Regni uczynić, owszem

14żadna strona przeszkadzać nie ma, owszem iedna drugą

15zastępować i Ewinkować obowiązuiemy się, a to pod szko-

16dami Ziemskiemi krom przysięgi przysądzić się

17maiącemi. – Takową to ugodliwą Tranzakcyą obie strony

18przy JchmościPanach przyiaciołach i pieczętarzach włas-

19nemi Rękami z wyciśnieniem herbownych pieczęci

20podpisuiemy się. – Datum w Wajsikynie [?] dnia trzeciego

21Januarii Tysiąc Szesćset dziewięćdziesiąt osmego Roku.

22Adam Kłopotowski mp. (: L. S. :) Stefan Radlinski Chor. Wendeński

23mp. (L. S.) Proszony za Swiadka i pieczętarza na tey ugodliwey Tran-

24zakcyi podpisuię się Stanisław Jastrzębski mp. (: L. S. :) Jako oczewisty

25świadek na tey Tranzakcyi podpisuię się Jakob Hadulski [?] mp.

26(: L. S. :) Za świadka i przyiaciela na tey Tranzakcyi podpisuię się Józef Siedlicki [?] mp. (L. S.)

27Która to Tranzakcya za podaniem i prośbą, a za moim

28Urzędowym przyięciem do Knyh nyniszych iest wpisany. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwy miejscowe niepewne: część wsi „Wajsikyna” (w dacie „w Wajsikynie”) w województwie zapisanym skrótem „Wdztwie Wołh.” [?] (może wołyńskim); dobra Radlińskiego „Gniewszczyzna alias Femilita” w Wielkim Księstwie Litewskim – odczyt niepewny, nie zidentyfikowano. Podający do oblaty: Teodor Szmigulski [?] (nazwisko niepewne). Świadkowie: Stanisław Jastrzębski, Jakub Hadulski [?], Józef Siedlicki [?]. Między datą transakcji (3 I 1698) a oblatą (2 XII 1699) prawie dwa lata. Język transakcji („Kombinuiące się strony”, „Ewinkować”, „następnie” = następująco) – XVIII-wieczny.

Chorąży wendeński – urząd inflancki (Wenden/Kieś, województwo wendeńskie/inflanckie, tytularny w XVII–XVIII w.).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; titulo perpetuae donationis – tytułem wieczystej darowizny; per ministerialem Regni – przez woźnego koronnego; L. S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; datum – dano.

Streszczenie

2XII 1699 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa, w Owruczu Teodor Szmigulski [?] podał do wpisania ugodliwą transakcję (umowę zamiany) zawartą w Wajsikynie [?] 3 I 1698 między Adamem Kłopotowskim, synem Jerzego, a Stefanem Radlińskim, chorążym wendeńskim, synem Stanisława. Ponieważ strony miały wzajemne zobowiązania z różnych spraw, Kłopotowski odstąpił Radlińskiemu tytułem wieczystej darowizny swoją dziedziczną część wsi Wajsikyna [?] (w województwie wołyńskim [?]) z poddanymi, a Radliński w zamian oddał mu swoje dziedziczne dobra Gniewszczyzna [?] alias Femilita [?] w Wielkim Księstwie Litewskim. Każda strona może odtąd rządzić otrzymanymi dobrami jako własnymi, z wwiązaniem przez woźnego; obie zobowiązały się nie przeszkadzać sobie i bronić się wzajemnie przed roszczeniami (ewikcja), pod rygorem szkód ziemskich. Podpisali (z pieczęciami): Adam Kłopotowski, Stefan Radliński oraz świadkowie Stanisław Jastrzębski, Jakub Hadulski [?] i Józef Siedlicki [?]. Transakcję wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Transkrypcja

k. 99 (skan 0100, strona prawa)

1Possesya UrJPana Jana Domańskiego

2w Dobra Części Wsi Hryzan [?] służąca

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat dewiatoho

4Misiaca Dekabra wtoroho dnia

5Na Uradie Hrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy

6Mylosti Owruczom peredomnoiu Mychaiłom

7Synhajewskim Namiestnikom natotczas podwoie-

8wodztwa Generału Wdztwa Kij. i Knyhami nynisz-

9nymi Hrodzkimi Kijewskimi stanowszy ocze-

10wisto woźny Generał Wdztwa Kij. Wołyńskiego

11i innych szlachetny Trochim Duchowski

12in vim suae verae ac fidelis relationis iawnie

13i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg niniejszych

14zeznał, iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesć-

15set dziewięćdziesiąt dziewiątego dnia dwudziestego

16osmego Nowembra na prawną rekwizycyą

17i affektacyą UrJPana Jana Domańskiego, maiąc

18przy sobie stronę Szlachty UUrJJPP. Daniela Biało-

19szyckiego [?] i Władysława Ułanowskiego [?] w maiores

20testimonii causa wziętych, był we Wsi Hryzanach [?]

21tu w Woiewodztwie Kij. sytuowaney, gdzie będący

22Części tey Wsi vigore iuris naturalis po przodkach

23i Antecessorach UrJP. Rekwirenta spadłą i należącą,

24ze wszystkiem tey Części prawem, Państwem, tytu-

25łem, dziedzictwem, własnością i przynależnościa-

26mi, z dworem, ze wszystkiemi Poddanymi osiadłymi

27i nie osiadłemi, z ogrodnikami, Komornikami, z ich

28robotami, czynszami, daniami, miodowemi i

k. 99v (skan 0101, strona lewa)

1czynszemi i wszelakiemi powinnościami,

2z polami, ogrodami, Gruntami, Siedliskami,

3wszelakiemi dworskiemi i chłopskiemi, Sianoże-

4ciami, Łąkami, wołokami [?], Łanami, obszarami, wy-

5pustami, pastewnikami, z borami, ostrowami, uro-

6czyskami, Sudereuszczyzną [?], gdziekolwiek będąca,

7z Drzewem bartnym i nie bartnym, ze przezotami [?]

8i bez przezot [?], Lasami, Gaiami, Dąbrowami, za-

9pustami, zaroślami, Chrostami, sadami, z łowy

10Zwierzynnemi, z rzeczkami, rzekami, rudniami,

11młynami, stawami, Jeziorami, Sadzawkami,

12potokami, błotami, ławicami [?] Ryby, wianowe [?],

13Bobrowemi gony, mytami [?], Karczmami i wszela-

14kiemi pożytkami, dochodami i przynależnościami

15mianowanemi i nie mianowanemi, z tem wszyst-

16kim, iako się tylko te Dobra Części Wsi Hryzan [?]

17w swoich Granicach i okolicznościach, obyczaiach [?]

18z dawnych Czasów w sobie miała i zawierała i teraz

19ma i zawiera, żadnych pożytkach i nayminieyszey

20rzeczy nie wyimuiąc ani Excypuiąc, do spokoy-

21ney, realney i aktualney wieczystey Possessyi wyż

22pomienionemu JPanu Janowi Domańskiemu

23w Dobra te officiose intromittował, którey to wie-

24czystey Possessyi i intromissyi nikt żadnym

25prawem pierwszym ani poślednieyszym nie

26bronił i nie impugnował, a tak pomieniony

27Woźny w spokoyney wieczystey Possessyi i Intromissyi

k. 100 (skan 0101, strona prawa – góra)

1Dobr tych Części Wsi Hryzan [?] JPana Jana Do-

2mańskiego nemine contradicente et impugnante

3zostawiwszy Possessyi, szlachtą sobie przytomne-

4mi oświadczył się, i ztamtąd powróciwszy o tem

5Relacyą swoię przedemną Urzędem uczynił i zeznał

6Relacyą, prosząc iey o przyięcie i do Akt zapisanie,

7co na affektacyą swoią i otrzymał. —

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwa wsi: „Części Wsi Hryzan” (w tytule i na k. 99v–100), „we Wsi Hryzanach” – lekcja niepewna (pierwsza litera może być K: Kryżany, Krzyżany); wieś w woj. kijowskim, niezidentyfikowana. Rekwirent: Jan Domański – nie wiadomo, czy tożsamy z Janem von Domańskim Hausmanem, wojskim krzemienieckim (akt 93).

Woźny tytułowany tu „woźny Generał Wdztwa Kij., Wołyńskiego i innych”. Szlachta: Daniel Białoszycki [?] i Władysław Ułanowski [?] (nazwiska niepewne). Formuła „in maiores testimonii causa” (zapisane „w maiores”). Wyliczenie przynależności bardzo rozbudowane (XVIII-wieczny formularz); niepewne wyrazy: „wołokami [?]”, „Sudereuszczyzną [?]” (może nazwa uroczyska), „ławicami [?] Ryby, wianowe [?]”, „mytami [?]”, „obyczaiach [?]”; „ze przezotami i bez przezot” – por. akty 98, 101, 105, 110.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji; maioris testimonii causa – dla większego świadectwa; vigore iuris naturalis – mocą prawa naturalnego; officiose intromittował – urzędowo wwiązał; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i zaprzeczenia.

Streszczenie

2XII 1699 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, wołyńskiego i innych, szlachetny Trochim Duchowski, i zeznał, że 28 XI 1699 na żądanie Jana Domańskiego, wraz ze szlachtą – Danielem Białoszyckim [?] i Władysławem Ułanowskim [?] – był we wsi Hryzany [?] w województwie kijowskim i wwiązał go urzędowo w część tej wsi, przypadłą mu prawem naturalnym po przodkach, ze wszystkimi przynależnościami: dworem, poddanymi osiadłymi i nieosiadłymi, ogrodnikami, komornikami, ich robociznami, czynszami, daninami (także miodowymi), polami, gruntami, sianożęciami, łąkami, borami, uroczyskami, drzewem bartnym, lasami, gajami, dąbrowami, łowami, rzekami, rudniami, młynami, stawami, jeziorami, połowem ryb, bobrowymi gonami, karczmami i wszelkimi dochodami, w dawnych granicach. Nikt się nie sprzeciwił; woźny pozostawił Domańskiego w spokojnym posiadaniu i złożył relację, którą wpisano do ksiąg.

Transkrypcja

k. 100 (skan 0101, strona prawa – od góry)

1Possessya UrJPanów Rocha i Bolesława Miąt-

2kowskich [?] w Dobra Części Wsi Borszczów [?] służąca

3Roku Tysiacza Szesćsot dewiatdesiat dewiatoho

4Miesiaca Noiebra dwadcat czetwertoho dnia

5Na Uradie Grodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesnikom Hrodz.

7natotczas podwoiewodztwa Jenerału Wdztwa Kijs. i Knyhami ny-

8nisznymi Hrodzkimi Kijewskimi stanowszy oczewisto

9Woźny Generał Wdztwa Kijs. Wołyńskiego i innych Szlachetny

10Tymosz Duchowski in vim suae verae ac fidelis relationis

11palam publice liberaque recognovit: iż on Roku teraznieyszego Tysiąc Szesćset

12dziewięćdziesiąt dziewiątego i Miesiąca Nowembris Siodmnaste-

13go Dnia, maiąc przy sobie stronę Szlachtę ludzi wiary

14godnych UUrJJPanów Piotra Gosławskiego [?] i Faustyna Cichow-

15skiego [?] pariter maiorem fidem et authoritatem przysposobionych,

16na affektacyą i prawną Rekwizycyą UUrJJPP. Rocha i Bolesła-

17wa Miątkowskich [?] Braci między sobą rodzonych, był w Dobrach

18Wsi Borszczowie [?] tu w Wdztwie Kijowskim leżących, gdzie będąc Części

19tey Wsi po zeszłym z tego Swiata UrJP. Franciszku

20Miątkowskim [?] Oycu teraznieyszych affektantów na tychże

21affektantów spadłe i należące, ze wszystkiemi do tey Części przynale-

22żytościami, Poddanymi tam będącemi na ten czas i podechodzonemi [?]

23z wolnym ich odszukaniem, z ich robociznami, czynszami

k. 100v (skan 0102, strona lewa – góra)

1czynszami [!] i innemi powinnościami i opłatami, z Polami

2orniemi i nie orniemi, z Sianożęciami, Wodami, błotami,

3nic na nikogo nie wyłączaiąc ani excypuiąc, ale iako

4się te Dobra w sobie zdawien dawna miały i zawierały,

5i iako się teraz maią i zawieraią, do spokoyney realney

6i aktualney Dziedziczney nemine impugnante

7et contradicente podał, postąpił i iuridice UUrJJPanów

8affektantów Intromittował Possessyą, czem wszystkiem

9Szlachtę sobie przytomną oświadczywszy się, ztamtąd

10odiechał i tę przedemną Urzędem wierną

11uczynił Possessyi Relacyą i do Xiąg zapisania prosił

12i otrzymał. – Tymosz Duchowski ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Woźny nazwany tu „Tymosz Duchowski” (dwukrotnie, także w podpisie) – w aktach 89–109 i 113 „Trochim Duchowski”; zapewne ta sama osoba (woźny generał województw kijowskiego, wołyńskiego i innych), a imię zniekształcone przez kopistę. Podpis „ignarus scribendi” (nieumiejący pisać) – w innych relacjach woźny „podpisuje się”.

Nazwisko rekwirentów: „Miątkowskich”/„Miątkowskim” – lekcja niepewna (możliwe Miętkowscy, Miatkowscy). Wieś: „Części Wsi Borszczów”, „w Dobrach Wsi Borszczowie” – lekcja prawdopodobna, ale niepewna. Szlachta: Piotr Gosławski [?] i Faustyn Cichowski [?]. Data oblaty: „Miesiaca Noiebra” (ros. ноябрь) 24 XI 1699; intromisja 17 XI 1699 – oblata wcześniejsza niż sąsiednie (2 XII 1699; akty 111–113) – kolejność odpisów nie chronologiczna. „Podechodzonemi [?]” – zapewne poddani zbiegli (podchodzeni) „z wolnym ich odszukaniem” – z prawem ich odszukania.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice liberaque recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; pariter maiorem fidem et auctoritatem – podobnie dla większej wiary i powagi; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; iuridice – prawnie; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

24XI 1699 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa, w Owruczu stanął woźny generał województw kijowskiego, wołyńskiego i innych, szlachetny Tymosz (Trochim) Duchowski, i zeznał, że 17 XI 1699, na żądanie braci rodzonych Rocha i Bolesława Miątkowskich [?], wraz ze szlachtą – Piotrem Gosławskim [?] i Faustynem Cichowskim [?] – był we wsi Borszczów [?] w województwie kijowskim i podał im część tej wsi, odziedziczoną po zmarłym ojcu, Franciszku Miątkowskim [?] – z poddanymi obecnymi i zbiegłymi (z prawem ich odszukania), ich robociznami, czynszami i innymi powinnościami, polami ornymi i nieornymi, sianożęciami, wodami i błotami, w dawnych granicach – w spokojną, realną i aktualną dziedziczną posesję, bez niczyjego sprzeciwu. Relacja przyjęta; woźny „nieumiejący pisać”.

Transkrypcja

k. 100v (skan 0102, strona lewa – od połowy)

1Dymissya od UrJP. Michała Świderskiego [?] Syno-

2wi swemu Adamowi

3Roku Tysiacza Szesćsot Dewiatdesiat dewiatoho

4Miesiaca Noiabra dwadcat Czetwertoho dnia

5Na Uradi Hrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti Owruczom

6peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiesnikom Hrodz. natotczas

7podwoiewodztwa Jenerału Wdztwa Kijs. i Knyhami nyniesznymi Hrodz. Kij.

8Comparens pers. UrJPan Paweł Michał dwoiga Imion ze Swidry [?] Wazl. [?]

9Swiderski Cześnik [?] Nowogrodzki zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpiw-

10szy swoiey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Praw[a] [...] Powiatu [?]

11i Wdztwa, a pod teraznieysze dobrowolne Zeznanie Zapis Dymissy-

12onis całe się poddaiąc [?] i wieluiąc [?] wiadomo jawno [?] zapis ustnie i dobro-

13wolnie zeznaie: Iż zeznawaiący maiąc Część swoią dziedziczną

14w Dobrach Wsi Berezney tu w Wdztwie Kijow. sytuowaną, a podług

15prawa pospolitego będąc mocen iak chcieć własnością swoią rozrzą-

16dzać, przytem iako obciążony Wiekiem, uważaiąc iuż przykro-

17ścią [?] aby zarządzać dobra[mi], [...] względu też na applikacyą i przy-

18wiązanie ku sobie Syna [swego] UrJPana Adama Wazl. [?] Swiderskiego

19umyślił rzeczoną Część Dobr Wsi Berezney Dymittować temuż

20Synowi swemu UrJP. Adamowi Swiderskiemu, iakoż tym Zapisem

21Dymissyonis wzmiankowaną Część Dobr Wsi Berezney z Poddanemi i wszel-

22kiemi in genere et specie Attynencyami i pertynencyami temuż Synowi swemu

23UrJP. Adamowi Swiderskiemu daię, daruię, i wiecznemi czasy Dymittuię, Zapisuię [?],

24który iuż ieśt i będzie wzmiankowany Syn zeznawaiącego UrJP. Adam Wazl. [?]

25Swiderski, odtąd rzeczoną Częścią Dobr Wsi Berezney iako swoią własnością podług

26woli i upodobania rozrządzać, a Zeznawaiący przyrzekłszy [?] się iuż raz Onych [?] własności

27do tey Części Dobr Wsi Berezney, odtąd żadney [...] i upomnienia się [...]

28do iney Części sobie i Sukcessorom swoim nie zostawuiąc, na co to dobrowolne zeznanie

29[...] Paweł Michał de Swidry [?] Wazl. [?] Swiderski Strażnik [?] Nowogrodzki wyż[ey] [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł odpisu podaje imię „Michała”, w treści i w podpisie wystawca to „Paweł Michał dwoiga Imion” Świderski (lekcja nazwiska pewna w treści – „Swiderski”, „Swiderskiemu”). Przydomek „ze Swidry [?] Wazl. [?]” (w podpisie „de Swidry [?] Wazl. [?]”, przy synu „Adama Wazl. [?] Swiderskiego”) – odczyt bardzo niepewny. Urząd w treści odczytany jako „Cześnik [?] Nowogrodzki”, w podpisie jako „Strażnik [?] Nowogrodzki” – rozbieżność (oba wyrazy wyblakłe).

Data oblaty: 24 XI („Noiabra” – ros. ноябрь) 1699 – ta sama sesja co akt 114. Wieś „Berezna [?]” („w Dobrach Wsi Berezney tu w Wdztwie Kijow. sytuowaną”) – forma mianownika niepewna (Berezna / Berezne). Dolna część strony skrajnie wyblakła (zwłaszcza ostatnie trzy wiersze i formuła zakończenia); plama w środku strony.

Łacina i wyrazy obce: Comparens pers[onaliter] – stawiwszy się osobiście; zapis dymissyonis – zapis dymisji (wieczystego ustąpienia dóbr); in genere et specie – w ogólności i w szczególności; attynencye i pertynencye – przyległości i przynależności; applikacya – przychylność, przywiązanie.

Streszczenie

24XI 1699 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem podwojewództwa kijowskiego w Owruczu, stawił się osobiście Paweł Michał Świderski (tytuł odpisu: Michał), cześnik [?] nowogrodzki, i – zdrów na ciele i umyśle, poddając się w tej sprawie jurysdykcji urzędu – zeznał, że posiadając dziedziczną część dóbr wsi Berezna [?] w województwie kijowskim i będąc już obciążony wiekiem, z uwagi na przywiązanie syna Adama Świderskiego ustępuje mu („dymituje”) tę część z poddanymi i wszelkimi przyległościami na wieczne czasy, z prawem swobodnego rozporządzania; sam zrzeka się wszelkich praw do niej, nie zostawiając sobie ani sukcesorom żadnego udziału. Podpisał Paweł Michał Świderski (w podpisie „strażnik [?] nowogrodzki”). Końcowe wiersze słabo czytelne.

Transkrypcja

k. 101 (skan 0102, strona prawa)

1Testament JP. Grzegorza Protobowcza [?] –

2P.W.K.J. [?] z Rozporządzeniem Maiątku –

3Roku Tysiacza Siemsotnaho –

4Miesiaca Fevrala dwadcat Szestaho dnia

5Na Uradi Hrodzkom w Miestie Eho Korolewskoy Mitosti

6Owruczu peredomnoiu Michaiłom Synhaiewskim Namiestni-

7kom Rehentom Hrodzkim Generału Wdztwa Kijewskaho i Kny-

8hami nyniesznymi Hrodzkimi Kijewskimi Comparens Perso-

9naliter JP. Józef Mikułowicz [?] Stolnik Radomyślski ten Testament

10ultimam voluntatem JP. Grzegorza Protobowcza [?] P.W.K.J. [?] ad acta

11praesentia Castrensia Kijoviensia do Zapisania podał prosząc

12mnie Urzędu o przyięcie onego i Zapisanie do Xiąg – a tak Ja

13Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem, którego tenor

14sequitur talis – Laudatur Jesus Christus in secula seculorum

15Amen – W Imię Oyca i Syna i Ducha Swiętego Amen Tak-

16iak każdy człowiek będąc stworzony, tak równie umierać

17musi – nikomu niezat [!] wiadomo kiedy zakończy wędrówkę

18Życia na tym Swiecie, i kiedy wezwanym będzie aby zdał

19sprawę Bogu ze swoich wszystkich czynności. Chcąc by mnie

20Smierć niezastała nieprzygotowanego do Życia przyszłego,

21chociaż osłabiony na siłach ciała, zdrowy iednak na Umyśle

k. 101v (skan 0103, strona lewa)

1takowe czynię rozporządzenie – Duszę moią iako od Boga wzię-

2tą Bogu oddaię z pokorą i ufnością, że wszystkie moie grzechi

3i nieprawości iako nieskończenie miłosierny Oyciec swoych dzieci

4odpuścić raczy za przyczyną Nayświętszey Panny Maryi

5i wszystkich świętych – Maiątek moy nieruchomy Część

6wsi Ryzanowki w Wdztwie Kijow. leżącą z Ludźmi pod-

7danymi pieszych [?] i pięciu [?] ciągłych składaiącą się na wieczność

8Synowi memu Andrzeiowi Małoletniemu zapisuię który za doyściem

9ad aetatem propriam Lat Zupełnych w swoie władanie prawo

10ma obiąć zwarunkiem by przez całe życie swoie tak za

11duszę moią, iako też zadusze nieboszczki Matki swoiey Anny

12a Miłey Mał[żonki] moiey namsze Swięte dawał i inne pobożne

13uczynki czynił – aby był wierny swemu Krolowi i Rptey, oy-

14[cowską] maiąc pamiątkę zostawiam mu odemnie w Karabellach

15rynsztunkach woiennych i innych rzeczach po Antenato-

16rach naszych, starał się godnie onych naśladować – Za Exekutora

17tey ultimam voluntatem meam i Opiekuna Małoletniego Syna

18mego Andrzeia obieram i upraszam starego przyiaciela mego

19JP. Józefa Mikułowicza [?] Stolnika Radomyślskiego, prosząc go i obowią-

20zuiąc na naszą przyiaźń aby ten Syna mego rodzonego

21Andrzeia, a swego Chrzestnego iako własne swe Dziecię wychowy-

22[reklamant:] wał

k. 102 (skan 0103, strona prawa; zdjęcie nieostre)

1wychowywał – aby zarzecze [?] piastunem [?] te [?] mały [?] iakiemi [?] sam iest prze-

2ięty aby maiątkiem moim Częścią wsi Ryzanowki iak naylepiey

3i naysumienniey rządził by w nayleprzym Stanie Synowi memu

4Andrzeiowi zadoyściem do Lat zupełnych mógł oddać. Upraszam

5także JP. Józefa Mikułowicza [?] by ciało moie gdy anima

6mea ad suam venit Creatorem bez żadnych pomp świeckich

7w parafii właściwey pochować kazał – naco złotych sto z Ma-

8iątku mego przeznaczam a tak rozporządziwszy Maiątek

9moy, duszę polecaiąc Bogu gdy nię iuż siły opuszczaią, żegnam

10moiego Syna Kochanego daiąc mu cum Deo Benedictionem pater-

11num – równie i przyiaciół moich proszę, żeby na Syna mego

12Andrzeia tak iak za mnie za życia mego Łaskawi byli

13i od wszystkich Inpetycyów, i nieprawnych prześladowań Syna

14moiego bronili – a kto się zechce przeciwić wczemkolwiek tey

15ultimam voluntatem meam tego na Sąd Boski ostateczny powo-

16tywać będę – co dla lepszego waloru te moie rozporządzenie

17przy przyiaciołach podpisuię – Działo się w Ryzanowce dnia dwu-

18dziestego piątego Listopada Tysiąc Szescset Dziewięćdziesiąt dziewiątego

19Roku – Grzegorz Protobowcz [?] P.W.K.J. [?] – Jako przyiaciel proszony

20od JP. Grzegorza Protobowcza [?] ustnie proszony na tym Testamencie

21podpisuię się Zenon Zakrzewski [?] – pieczętarz [?] Jan Chomiński [?] Który

22to Testament verbum ad verbum iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych Grodzkich

23iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data oblaty: „Roku Tysiacza Siemsotnaho” (= семисотого, 1700), „Miesiaca Fevrala dwadcat Szestaho dnia” – 26 II 1700; data czerwoną kredką „1700” zgodna (w zapowiedzi POSTEP odczytana omyłkowo jako „1790 [?]”). Testament spisany w Ryżanówce [?] 25 XI 1699.

Nazwisko testatora: w tytule „Protobowcza”, w treści „Protobowcza” (dwukrotnie), w podpisie „Grzegorz Protobowcz” – lekcja niepewna: trzecia litera może być „b” lub „ł” (w tej ręce ł bywa pisane z pętlą; możliwe „Protołowcz”). Skrót urzędu „P.W.K.J.” (czterokrotnie) – nierozwiązany (może „Podstoli Województwa Kijowskiego [?]” lub inny urząd). Egzekutor i opiekun syna – „JP. Józef Mikułowicz [?] (raz „Mikulewicz” [?]) Stolnik Radomyślski”; ojciec chrzestny Andrzeja. Świadkowie: Zenon Zakrzewski [?] (może Zakrzyński) i „pieczętarz [?] Jan Chomiński [?]” – wyraz „pieczętarz” niepewny.

Pierwszy wiersz k. 102 („aby zarzecze [?] piastunem [?] te [?] mały [?] iakiemi [?] sam iest przeięty”) odczytany bardzo niepewnie; sens: by opiekun troszczył się o chłopca z uczuciem, jakim sam jest przejęty. „Ludźmi poddanymi pieszych [?] i pięciu [?] ciągłych” – zapewne poddani piesi i pięciu ciągłych (z sprzężajem). „Niezat” – zapewne błąd kopisty za „nie iest”. „Karabelle” – szable karabele; „Antenatorowie” – przodkowie; „Inpetycye” – napaści, pozwy.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ultimam voluntatem – ostatnią wolę; ad acta praesentia Castrensia Kijoviensia – do niniejszych akt grodzkich kijowskich; ad acticandum – do wpisania do akt; tenor sequitur talis – brzmienie jest takie; Laudatur Jesus Christus in secula seculorum. Amen – Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus na wieki wieków. Amen; ad aetatem propriam – do pełnoletności; gdy anima mea ad suam venit Creatorem – gdy dusza moja przyjdzie do swego Stwórcy; cum Deo Benedictionem paternum – z Bogiem ojcowskie błogosławieństwo; verbum ad verbum – słowo w słowo.

Streszczenie

26II 1700 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem i regentem grodzkim kijowskim w Owruczu, Józef Mikułowicz [?], stolnik radomyślski, podał do akt testament Grzegorza Protobowcza [?] (P.W.K.J. [?]), spisany w Ryżanówce [?] 25 XI 1699. Testator, osłabiony na siłach, lecz zdrów na umyśle, polecił duszę Bogu, a swoją część wsi Ryżanówka [?] w województwie kijowskim z poddanymi (pieszymi i pięcioma ciągłymi) zapisał na wieczność małoletniemu synowi Andrzejowi, który ma ją objąć po dojściu do pełnoletności, z obowiązkiem dawania na msze za duszę ojca i zmarłej matki Anny, żony testatora; zostawił mu też na pamiątkę karabele, rynsztunek wojenny i inne rzeczy po przodkach. Egzekutorem testamentu i opiekunem syna (swego chrześniaka) uczynił starego przyjaciela Józefa Mikułowicza [?], stolnika radomyślskiego, prosząc o wychowanie chłopca i sumienny zarząd majątkiem; ciało kazał pochować bez świeckich pomp w parafii właściwej, przeznaczając na to 100 zł; przyjaciół prosił o opiekę nad synem i obronę go przed napaściami, a sprzeciwiających się testamentowi pozywa na Sąd Boży. Podpisali: testator oraz świadkowie Zenon Zakrzewski [?] i Jan Chomiński [?]. Testament wpisano do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 102v (skan 0104, strona lewa)

1Kwit Jego Mości Pana Jana Kuiawskiego JP. Michałowi –

2Szaicie z Części wsi Kuchar dany –

3Roku Tysiacza Siemsotnaho –.

4Miesiaca Februala dwadcat szestoho dnia

5Na Uradi Khrodzkom w Miesti Jeho Korolewskoy Mylosti

6Owruczu peredomnoiu Mychaiłom Synhajewskim Namiestnikom Re-

7hentom Hrodzkim Generału Wdztwa Kijewskoho i Knyhami nyniesznymi

8Khrodzkimi Kijewskimi Comparens Pers. JP. Jan Kuiawski zdrowy będąc

9na ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi Prawu

10Forum Wdztwa, a pod teraznieysze Kwitowe zeznanie poddaiąc i wieluiąc [?]

11wiadomo iawno czynię i dobrowolnie zeznaię, iż Ja zeznawaiący maiąc

12Summę Złotych Polskich Dwatysiące pięćset u JP. Michała Szaity zabezpiecza-

13ną [?] na Dobr moich Dziedzicznych Części wsi Kuchar po Oycu moim śp. Wacławie

14Kuiawskim na mnie spadłą z dziesięciu [?] poddanych ciągłych i czynszowych dwoch

15składaiącą się w Roku Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt dziewiątym, niedopłaconą

16i na tychże Dobrach przez tegoż JP. Szaitę ubespieczoną, a dyunkta [?]

17tyczącą poprzedniey między nami zaszłey Tranzakcyi, w ktorey wyrażono że

18za Rok iedyn pozostała Summa ma być w zupełności oddana – więc takową należytość

19z procentem narosłym do Rąk moich tenże JP. Szaito wypłaca i zalicza przeto Ja

20z odebrania takowey i iuż całkowitey wzmiankowey Summy, zatwierdzaiąc

21poprzednią Tranzakcyą tegoż JP. Szaitę wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy

22wraz z Sukcessorami moimi kwituię, niezostawuiąc żadney Salwy [?] i upomnienia, mocą

23dobrowolnego Kwitowego zeznania mego. Jan Syn Wacława Kuiawski mp.

24Który Kwit ad acticandum przyięty i wpisany iest –

25[reklamant:] Kwit

Objaśnienia i tłumaczenia

Data oblaty: 26 II 1700 („Siemsotnaho” – 1700; „Februala dwadcat szestoho dnia”) – ta sama sesja co akt 116. Nazwisko kwitującego: „Kuiawski” (Kujawski) – lekcja dość pewna (podpis „Jan Syn Wacława Kuiawski”). Wierzyciel/dłużnik: „JP. Michał Szaita” (formy: Szaicie, Szaity, Szaitę, Szaito) – lekcja dość pewna; może zniekształcenie nazwiska Szajta / Szaytan.

Wieś „Kuchar” (dop. l. mn.) – zapewne ta sama wieś Kuchary [?] w pow. owruckim, którą w 1698 r. Jan Uriembło [?] darował Janowi Dębickiemu (akt 110). Część wsi składała się „z dziesięciu [?] poddanych ciągłych i czynszowych dwoch” – odczyt liczebnika niepewny. Sens: Kujawski sprzedał (zapewne transakcją z 1699 r.) Szaicie część Kuchar; reszta ceny – 2500 zł – miała być zapłacona w ciągu roku; teraz Szaita wypłacił ją z procentem, a Kujawski kwituje go i zatwierdza wcześniejszą transakcję. „A dyunkta [?] tyczącą” – może „adiunkta” (dołączoną, wynikającą z) – niepewne.

Łacina: Comparens pers[onaliter] – stawiwszy się osobiście; Forum – sąd właściwy; mp. (manu propria) – własnoręcznie; ad acticandum – do wpisania do akt.

Streszczenie

26II 1700 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem i regentem grodzkim kijowskim w Owruczu, stawił się Jan Kujawski, syn zmarłego Wacława, i zeznał, że suma 2500 zł polskich, którą Michał Szaita był mu winien z tytułu wcześniejszej transakcji z 1699 r. dotyczącej odziedziczonej po ojcu części wsi Kuchary [?] (z dziesięcioma [?] poddanymi ciągłymi i dwoma czynszowymi) i która była zabezpieczona na tych dobrach, a miała być zapłacona w ciągu roku, została mu wypłacona z narosłym procentem. Zatwierdzając poprzednią transakcję, kwituje Szaitę na wieczne czasy w imieniu swoim i sukcesorów, bez zastrzeżeń. Kwit przyjęto do akt.

Transkrypcja

k. 103 (skan 0104, strona prawa)

1Kwit JP. Grzegorza Jerzego Wyszyńskiego P.Z.B. –

2JP. Janowi Krętowskiemu dany –.

3Roku Tysiacza Siemsotnaho

4Miesiaca Fewrala Dwadcat Szestohodnia

5Na Uradi Khrodzkom w Miestie Eho Korolewskoy Mylosti Owruczu peredo-

6mnoiu Mychaiłom Synhaiewskim Namiestnikom i Rehentom Khrodzkim

7Generału Wdztwa Kijs. i Knyhami nyniesznymi Khrodzkimi Kijewskimi

8Comparens pers. UrJP. Grzegorz Jerzy Wyszyński Podsędek Ziemi Bielskiey

9swem i Syna swego Pawła [nad wierszem:] Imieniem czyniący zdrowym będąc na ciele i Umyśle, od-

10stąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum [skreślone: Wdztwa], Wdztwa

11a pod teraznieysze dobrowolne zeznanie swe Kwitowe, quo ad actum

12sprawie tem attinent [?], wraz z dobrami Potomkami i Sukcessorami memi

13całe się poddaiąc i inkorporuiąc wiadomo iawno czynię, ustnie i dobrowol-

14nie zeznawam teraz napotem i zawsze iż Ja zeznawaiący, po Smierci

15Oyca mego śp. UrJP. Woyciecha Wyszyńskiego stosownie do komplanacyi

16między nami zeznawaiącym zjedney a UrJPP. Pawłem Krzczkowskim [?]

17i Joanną z Szyszków [?] primo voto Włocławiczową [?] a secundo Pawłową Krzcz-

18kowską [?] zdrugiey strony zawartey i Roku Tysiąc Szesćset Dziewięćdziesiąt –

19Czwartego dnia ośmego Junii w Aktach Trybunału Koronnego Lubelskiego

20do przyznaney, odzyskawszy prawem ekwizycyi [?] Częściów w Dobrach wsiów

21Haskowa [?] Mostowa [?] i zawodki [?] z przynależytościami na mnie zeznawaiącego

22spadłe, oraz prawnym porządkiem do tychże Częściów Dobr będąc zaintro-

23[reklamant:] mittowany

k. 103v (skan 0105, strona lewa)

1zaintromittowany i spokoynie dotąd władaiący, gdy w tym upatrzy-

2tem lepsze swe dobro, a z prawa pospolitego będąc mocen własnością

3swoią iak chcieć zarządzać, komu się zdawać będzie dać, darować,

4odstąpić, i nawieczność Rezygnować, przeto naradziwszy się z Bliski-

5mi krewnemi i przyiaciołami memi umyśliłem rzeczoną Część

6Dobr Hazlowa, Moskawa, i Zawadki z poddanemi Polami i wszelkiemi

7onych przynależytościami i pożytkami odprzedać UrJP. Janowi Krentow-

8skiemu Łowczemu Kij. iakoż w tym względzie zapośredniczyły iuż

9Tranzakcye wieczystey Rezygnacyi, podług których gdy w dniu dzisiey-

10szym resztę Szacunku za też Dobra umowionego w Summie tysiąc

11dwieście Złotych Polskich z rąk tegoż UrJP. Jana Krentowskiego Łowcz. Kij.

12odebrawszy i do Rąk swoich odliczywszy; realnie z odebraney i całkowicie

13wypłaconey Szacunkowey Summy tak UrJP. Jana Krentowskiego Łowcz. Kijows.

14iako i następców onego wraz z następcami swemi kwituię i wolności [?] upo-

15minania się do pomienionych Części Dobr w każdym Czasie dozwalam [?]

16wszelkie poprzednie otem zawarte Tranzakcye approbuię i wieczne

17na siebie i Syna swego UrJP. Pawła Wyszyńskiego za którego pokoy i do-

18trzymanie ręczę, wkładam milczenie nazostawuiąc ani sobie ani innym [?] Synowi

19swemu Pawłowi żadney salwy do zwrotu powyższych Części Dobr wsiów Hazlowa Moskawa

20i Zawadki, owszem od wszelkich Inpetycyi bronić i zastępywać tegoż JP. Jana

21Krentowskiego obowiązuię się mocą tego dobrowolnego zeznania swego

22Grzegorz Jerzy Wyszyński Podsędek Ziemi Bielskiey mp. Który Kwit

23ad acticandum przyięty i wpisany iest –.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data oblaty: 26 II 1700 – ta sama sesja co akty 116–117. Skrót „P.Z.B.” w tytule = Podsędek Ziemi Bielskiey (rozwinięty w treści i podpisie). Nabywca: w tytule „Krętowskiemu” (Krgtawskiemu), w treści „Krentowski” – Jan Krętowski, „Łowczy Kij.” (łowczy kijowski).

Nazwy wsi niepewne i niejednolite: na k. 103 „Haskowa [?] Mostowa [?] i zawodki [?]”, na k. 103v trzykrotnie „Hazlowa, Moskawa, i Zawadki” (formy dopełniacza); w indeksie ujednolicone jako Hasłów [?], Moskawa [?], Zawadki [?]. Położenie nie podane (zapewne woj. kijowskie).

Komplanacja (ugoda) z 8 VI 1694, przyznana w aktach Trybunału Koronnego Lubelskiego, między G. J. Wyszyńskim (po śmierci ojca Wojciecha) a małżonkami Pawłem Krzczkowskim [?] i Joanną z Szyszków [?], 1° voto Włocławiczową [?], 2° voto Krzczkowską [?] – nazwiska niepewne (może Krzeczkowski). „Prawem ekwizycyi [?]” – zapewne prawem ewikcji / odzyskania (lekcja niepewna). „Quo ad actum sprawie tem attinent [?]” – zniekształcona formuła (quoad actum praesentem attinet – co do niniejszej czynności). „I wolności [?] upominania się … dozwalam [?]” – fragment niejasny (zapewne zrzeczenie się prawa upominania się).

Łacina: Comparens pers[onaliter] – stawiwszy się osobiście; Forum – sąd właściwy; primo voto … secundo – z pierwszego małżeństwa … z drugiego; mp. – własnoręcznie; ad acticandum – do wpisania do akt. „Inpetycye” – napaści, pozwy; „salwa” – zastrzeżenie.

Streszczenie

26II 1700 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem i regentem grodzkim kijowskim w Owruczu, stawił się Grzegorz Jerzy Wyszyński, podsędek ziemi bielskiej, w imieniu własnym i syna Pawła, i zeznał, że części wsi Hasłów [?], Moskawa [?] i Zawadki [?], które po śmierci ojca Wojciecha odzyskał na mocy komplanacji z małżonkami Pawłem i Joanną z Szyszków [?] Krzczkowskimi [?], zawartej i przyznanej w aktach Trybunału Koronnego Lubelskiego 8 VI 1694, i w które został prawnie wwiązany, sprzedał – po naradzie z krewnymi i przyjaciółmi – Janowi Krętowskiemu, łowczemu kijowskiemu, na mocy wcześniejszych transakcji wieczystej rezygnacji. Odebrawszy dziś resztę umówionej ceny – 1200 zł polskich – kwituje Krętowskiego i jego następców, zatwierdza wcześniejsze transakcje, nakłada wieczne milczenie na siebie i syna Pawła (za którego ręczy), nie zostawiając żadnego zastrzeżenia co do zwrotu tych części, i zobowiązuje się bronić nabywcę przed wszelkimi napaściami. Kwit przyjęto do akt.

Transkrypcja

k. 104 (skan 0105, strona prawa)

1Dymissya JP. Michała Pudłowskiego Synowi

2swemu Józefowi Pudłowskiemu dana –

3Roku Tysiacza Siemsotnaho

4Miesiaca Fewrala Dwadcat Szestoho dnia

5Na Uradi Khrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti Owruczu Peredomnoiu

6Mychaiłom Synhaiewskim Namiestnikom Rehentom Khrodz. Generału Wdztwa

7Kijs. i Knyhami nyniesznymi Khrodzkimi Kijewskimi Comparens pers. UrJP. Michał

8Pudłowski dla wpisania do Xiąg niniejszych Grodzkich Kijowskich ten Zapis Dy-

9missyonis z podpisem ręki własney i przyiaciół od siebie uproszonych in rem

10et personam Syna swego UrJP. Józefa Pudłowskiego dany i służący podaiąc

11przyznał, prosząc aby do Akt przyięty i w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd

12ten Zapis ad acticandum przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma –

13Ja Michał Pudłowski zdrowym będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey

14własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu i Wdztwa

15a pod teraznieyszy Zapis moy Dymissyonis quo ad actum praesentem

16attinent wraz z dobrami potomkami i Sukcessorami memi cale się poddaiąc

17i inkorporuiąc wiadomo iawno czynię, ustnie i dobrowolnie zeznawam

18teraz zawsze i napotem iż Ja zeznawaiący maiąc na względzie atten-

19cyą i poszanowanie przez Syna mego UrJP. Józefa Pudłowskiego ku

20mnie Oycu Jego czynione iakie za życia Rodziców od Dzieci przy-

21należy, przeto powoduiąc się miłością Oycowską w nagrodę dobrych Jego postęp-

22ków daię niniejszy Zapis Dymissyonis na Dziedziczną Część moią Dobr

23wsi Pawłówki tu w Wdztwie Kijs. Sytuowaną, którą odtąd wzmiankowany

24Syn moy UrJP. Józef Pudłowski obiąwszy w swoie dzierżenie, mocen

25[reklamant:] będzie

k. 104v (skan 0106, strona lewa – góra)

1będzie iako własnością swą iak chcieć rozrządzać, dać, darować, i nawiecz-

2ność rezygnować – a Ja zeznawaiący wyzuwszy się raz z prawa swego odtąd żadney

3salwy do zwrotu sobie i Sukcessorom moim niezostawuię – w dowod czego ten

4moy Zapis Dymissyonis przy przyiaciołach odemnie do podpisu uproszo-

5nych ręką własną podpisuię – Działo się w Owruczu dnia dwudziestego

6Czwartego Februarii Tysiącznego Siedmsetnego Roku – u tego Zapisu podpisy

7temi słowy – Michał Pudłowski mp. Ustnie i oczewisto od JP. zeznawaiącego

8uproszony za świadka i przyiaciela do podpisu tego Zapisu in rem

9et personam Syna Jego UrJP. Józefa Pudłowskiego uczynionego podpi-

10suię się Józef Seredowicz [?] Podkomorzy Owrucki – za świadka u tego Za-

11pisu proszony podpisuię się Rafał Pilkiewicz [?] – Który to Zapis Dymis-

12syonis za podaniem i prośbą zeznawaiącego, a za moim Urzędowym

13przyięciem de verbo ad verbum iak się w sobie ma z początku do końca

14w Xięgi niniejsze Grodzkie Kijowskie iest Zaingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko: w rkp. „Pudtowski” (ł pisane jak t) – Pudłowski. Wieś: „wsi Pawtowki” – Pawłówka [?] (woj. kijowskie; forma mianownika niepewna).

Data oblaty 26 II 1700 (ta sama sesja co akty 116–118); zapis spisany w Owruczu 24 II 1700 („Tysiącznego Siedmsetnego Roku”). Świadkowie: „Józef Seredowicz [?] Podkomorzy Owrucki” – nazwisko niepewne (może Serdowicz, Tyrdowicz), a podkomorstwo owruckie jako urząd nie istniało – zapewne błąd kopisty (może podczaszy / podstoli owrucki [?]); „Rafał Pilkiewicz [?]” – lekcja niepewna.

Łacina: Comparens pers[onaliter] – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; quo ad actum praesentem attinent – co do niniejszej czynności się odnosi; Forum – sąd właściwy; mp. – własnoręcznie; de verbo ad verbum – słowo w słowo. „Attencya” – względy, uszanowanie.

Streszczenie

26II 1700 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem i regentem grodzkim kijowskim w Owruczu, Michał Pudłowski podał do akt zapis dymisji, wystawiony w Owruczu 24 II 1700 na rzecz syna Józefa: zważywszy na uszanowanie i względy okazywane mu przez syna, w nagrodę jego dobrych postępków ustępuje mu swoją dziedziczną część wsi Pawłówka [?] w województwie kijowskim, z prawem swobodnego rozporządzania (dania, darowania, wieczystej rezygnacji); sam wyzuwa się z prawa i nie zostawia sobie ani sukcesorom żadnego zastrzeżenia zwrotu. Podpisali: Michał Pudłowski oraz świadkowie Józef Seredowicz [?], „podkomorzy owrucki”, i Rafał Pilkiewicz [?]. Zapis wpisano do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 104v (skan 0106, strona lewa – dół)

1Possessya JP. Kazimierza Miłkowskiego [?] –

2Do Części wsi Zabrudzia –

3Roku Tysiacza Siemsotnaho

4Miesiaca Fewrala Dwadcat Szestohodnia.

5Na Urada Khrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Mylosti Owruczym

6peredomnoiu Mychaiłom Synhaiewskim Namiestnikom i Rehentom Khrodz.

7Generału Wdztwa Kijs. i Knyhami nyniesznymi Khrodz. Kijs. stanowszy oczewisto

8Woźny Generał Wojewodztwa Kijs. i innych Szlachetny Paweł Romański in vim

9suae verae ac fidelis Relationis palam publice liberaque recognovit: iż

k. 105 (skan 0106, strona prawa)

1on Roku teraznieyszego Tysiącznego Siedmsetnego dnia dwudziestego trzeciego

2Februarii ad affectationem iuridicamque requisitionem UrJP. Kazimierza

3Miłkowskiego [?] maiąc też przy sobie stronę Szlachty Ludzi wiary godnych

4UrJPP. Gabryela Didkowskiego [?] i Stefana Wyhowskiego [?], eo maiores ac

5evidentiorisque testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos, był

6w Dobrach Części Wsi Zabrudzia tu w Wdztwie Kijs. Sytuowaney, gdzie

7będąc też Dobra vigore iuris naturale et Successive post fata

8UrJPana Jerzego Miłkowskiego [?] Skarbnika Mozyrskiego, Oyca teraz-

9nieyszego Rekwirenta z wszystkiemi poddanemi ciągłemi i nieciągłemi

10ad praesens znayduiącemi się i zbiegłemi z całą ich Siemienistością i

11wszelkiemi powinnościami z polami, Łąkami, Sianożęciami, Lasami,

12Barciami, pasieczyskami, całym dworskim Zabudowaniem i wszelkiemi

13in genere et specie mianowanemi i niemianowanemi pożytkami

14attynencyami, pertinencyami i circumferencyami, tak iak się w sobie

15te Dobra ab antiquo w swoich miedzach mieli i zażywali, temuż Ur.

16JPanu Kazimierzowi Miłkowskiemu [?] iako iedynemu po rzeczonym

17UrJP. Jerzym Miłkowskim [?] Skarbniku Mozyrskim Oycu swoim

18Sukcessorowi, w aktualną Dziedziczną nemine impugnante et contradicen-

19te podał i postąpił Possessyą – a tak pomianowany Woźny w spokoyney

20przerzeczoney [?] Części Wsi Zabrudzia Dziedziczney zostawiwszy Rekwirenta

21[reklamant:] Pana

k. 105v (skan 0107, strona lewa – góra)

1JPana Kazimierza Miłkowskiego [?] Intromissyi i Szlachtę wyż wyrażoną

2na Granicy będącą oświadczywszy się z temtąd odiechał, a przybywszy

3przedemną Urzędem uczynił i zeznał Possessyi Relacyą prosząc eam

4actis Connotari co i otrzymał Paweł Romański Woźny –

Objaśnienia i tłumaczenia

Nazwisko rekwirenta: w rkp. „Mitkowskiego”/„Mitkowskiemu” (pięciokrotnie) – w tej ręce ł bywa pisane jak t (por. „Pudtowski” = Pudłowski, akt 119), stąd Miłkowski [?]; możliwe też Mitkowski. Ojciec – Jerzy, „Skarbnik Mozyrski”. Szlachta przy woźnym: Gabryel Didkowski [?] i Stefan Wyhowski [?] (lekcje niepewne).

Wieś „Zabrudzie [?]” (w rkp. „Części wsi Zabrudzia”, „w Dobrach Części Wsi Zabrudzia”) – zapewne ta sama, której połowę Jan Bobr darował w 1699 r. Janowi Dobrzyńskiemu (akt 111). Woźny generał województwa kijowskiego i innych – szlachetny Paweł ROMAŃSKI (nowe nazwisko; w latach 1696–1699 woźnym był Trochim Duchowski). Intromisja 23 II 1700, relacja 26 II 1700 (ta sama sesja co akty 116–119). „Siemienistość” – rodzina poddanych (por. akty 106, 111).

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice liberaque recognovit – w moc swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ad affectationem iuridicamque requisitionem – na żądanie i prawną rekwizycję; eo maiores ac evidentiorisque testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego i jaśniejszego świadectwa; vigore iuris naturale et successive post fata – mocą prawa przyrodzonego i sukcesyjnie po śmierci; ad praesens – obecnie; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; ab antiquo – od dawna; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; eam actis connotari – by ją zapisano do akt.

Streszczenie

26II 1700 przed Michałem Synhajewskim, namiestnikiem i regentem grodzkim kijowskim w Owruczu, woźny generał województwa kijowskiego i innych, szlachetny Paweł Romański, zeznał, że 23 II 1700, na żądanie Kazimierza Miłkowskiego [?], wraz ze szlachtą – Gabrielem Didkowskim [?] i Stefanem Wyhowskim [?] – był w części wsi Zabrudzie [?] w województwie kijowskim, przypadłej rekwirentowi z prawa przyrodzonego po śmierci ojca, Jerzego Miłkowskiego [?], skarbnika mozyrskiego, i podał mu ją jako jedynemu sukcesorowi w aktualną dziedziczną posesję – z poddanymi ciągłymi i nieciągłymi (obecnymi i zbiegłymi) z ich rodzinami i powinnościami, polami, łąkami, sianożęciami, lasami, barciami, pasieczyskami, całym zabudowaniem dworskim i wszelkimi pożytkami, w dawnych granicach – bez niczyjego sprzeciwu. Pozostawiwszy go w spokojnym posiadaniu, złożył relację w urzędzie.