Akty 361–400

Transkrypcja

k. 329v (skan 0333, strona lewa – dół)

1Protestacya Wielm. Jmści Pana

2Pruszynskiego Podstolego Zytomir-

3skiego, y Innych przeciwko Ichmściom

4Panom Protasewiczowi Rossudowskiemu

5y Innym

6Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

7Miesiąca Oktobra szesnastego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey

9Mści Owruczu przedemną Szymonem Lewkowskim

10Woyskim Zytomirskim Komornikiem Granicz-

11nym Namiesnikiem Podwoiewodztwa Regentem

k. 330 (skan 0333, strona prawa)

1Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego y Xięga-

2mi Ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Com-

3parens personaliter Wielm. Jmść Pan Kazimierz

4Pruszynski Podstoli y Sędzia Grodzki Zytomirski

5swym y Urodzonego Jmści Pana Konstantego Dry-

6polskiego [?] Porucznika Jmści Zycia swego Imie-

7niem postrzegaiąc wszelkiey Całości swoiey tu-

8dzież przychylaiąc się do dawnieyszey Protesta-

9cyi swoiey solenniter przeciwko Urodzonym Ich-

10mściom Panom Antoniemu Protasewiczowi Pod-

11komorzycowi Wendynskiemu Władysławowi Rossu-

12dowskiemu y Successorow zeszłych Urodzonych Ich-

13mściow Panow Mikołaia y Łukasza Rossudowskich

14tudzież Michałowi Synhaiewskiemu Komorniko-

15wi Granicznemu Kijow. pro tunc Namiesnikowi

16Regentowi Grodzkiemu Kijowskiemu a teraz

17y Regentowi Grodzkiemu Kijowskiemu [?] [...]

18Namiesnikowi Grodzkiemu Owruckiemu świadczył

19protestował się y reprotestował o to Iż Ichmść

20obwinieni naprzod Jmść Pan Protasewicz maiąc

21od siebie puszczoną część pewną w Skorodnym na

22ktorey dziewięciu Poddanych mieszka prawem

23zastawnym we czterechset Dwudziestu talerach

24bitych od Ichmściow Panow Rossudowskich braci

25swoich przyrodnych do oddania na pewny czas tey

26Summy a in Casu nie oddania na termin y tych

27znowu trzech inszych Poddanych na imie Her-

28mona Rahozę Dmitra Rahozenka y Deynecząt [?]

29chcę [?] z Synami tamże w Skorodnym będących ob

30non Correspondentiam Summe [?] eo przypisać

31miłi [?], Jakoż na pomieniony termin w nie-

k. 330v (skan 0334, strona lewa)

1oddaniu Summy Jmść Pan Protasiewicz y tych trzech

2Poddanych sobie przypisał, ktorych to Poddanych

3sobie puszczonych Jmść Pan Protasiewicz przez

4dwie lecie trzymaiąc Prawem swoim teraznieysze-

5mu Protestantowi przyłożywszy y tych trzech Podda-

6nych do dziewięciu pierwszych puścił, iako o tym

7Zapisy pierwszy od Ichmściow Panow Rossudowskich

8Jmści Panu Protasewiczowi a drugi od Jmści Pana

9Protasewicza moderno Comparenti dany et Coram

10Actis praesentibus zeznany fusius en se obloquun-

11tur vigore ktorego Cessionis Zapisu Jmść Pan

12Protestans te Części y Poddanych objąwszy one przez

13Lat kilkanaście poczowszy od Roku Tysiącznego

14Siedmsetnego trzeciego aż do tych czas spokoynie

15bez żadney przeszkody trzymał, aż dopiero Roku

16przeszłego Tysiącznego Siedmsetnego szesnaste-

17go Jmść Rossudowski pośredszy [?] in Conducto [?] z Jmścią

18Panem Protasewiczem Bratem swoim chcąc na

19Protestancie co extorquere niesłusznie Pro-

20testanta vexować umyślili na iawną szkodę

21y ruinę czyniąc pominowszy swego Creditora

22Jmści Pana Protasewicza ktoremu Dobra in[skryb]-

23owali [?] y z nim o to powinni agere instituowali

24niesłuszną akcyą Protestantowi do Trybunału

25Koronnego gdzie ad sinistram delationem lucrati [?]

26sunt Decretum Reinductionis w tych trzech Pod-

27danych, a Protestantowi agere in summam pro

28Iudicium et damnum z Jmścią Panem Protase-

29wiczem nie maiącym żadnych Dobr w Koro-

30nie pokazuią ktorych to Poddanych nigdy

k. 331 (skan 0334, strona prawa)

1gwałtownie Protestans nie zabierał ani Ichmściow

2wyganiał iako Ichmść zadaią w Protestacyi swo-

3iey ale należycie Prawnie w Summie daney według

4Zapisu sobie służącego trzymał y teraz w pewney

5Summie posagowey Zięciowi y Corce swoim

6puścił czego Ichmść zawsze dowieść per Inqui-

7sitionem gotow Jmść Pan Synhaiewski Komor-

8nik Graniczny Kijowski y Namiesnik Grodzki

9Owrucki o tym wszystkim dobrze wiedząc bo

10sam Jmść na ten czas ten Zapis pisał y sus-

11ceptował przed Jmścią Panem Protasewiczem

12zeznawał tanquam Coram Officio Castrensi

13Kijoviensi na szkodę y oppressyą czyniąc Pro-

14testanta Manifestacyą teraz w Grodzie

15Owruckim od Ichmściow Panow Rossudowskich

16przeciwko Protestantowi przyiął zadaiąc to

17że iakoby niesłusznie ułomowawszy [?] Zapisy

18Protestans na membranie gotym [?] miał Zapiski

19y tych trzech Poddanych przyłączyć y Dobra

20violenter odebrać czego nigdy dowieść nie

21mogą Ichmść bo sam Jmść Pan Synhaiewski

22tego przyznać musi tacto pectore iako ża[den] [?]

23podstęp Protestans nie uczynił ani przy-

24pisywał tych Poddanych de nullitate tedy et

25invaliditate tey Manifestacyi y Relacyi iako

26niesłusznie uczynionych iterum iterumque prze-

27ciwko wyż mianowanym Ichmściom obwinionym

28świadcząc protestuiąc y reprotestuiąc się czy-

29ni[ć] prawnie o to z Ichmściami deklarował salvam

k. 331v (skan 0335, strona lewa – góra)

1meliorationem in aliam faciendam super Cita-

2tiones Correctionem zostawiwszy o przyięcie iey do

3Xiąg prosił co y otrzymał Kazimierz na

4Skorodnym Pruszynski Podstoli Zytomirski

Objaśnienia i tłumaczenia

Fragment ORYGINAŁU księgi grodzkiej kijowskiej; nr na marginesie „56” (nr aktu 361 dopisany ołówkiem). Przed Szymonem (Walewskim) Lewkowskim, wojskim żytomierskim, komornikiem granicznym, namiestnikiem podwojewództwa i regentem. Protestujący – Kazimierz na Skorodnym Pruszyński, podstoli i sędzia grodzki żytomierski (zob. akty 322, 331 – spór z Potockimi); współprotestujący Konstanty Drypolski [?] (lekcja niepewna – może Trypolski), „porucznik Jmści, życia swego” (sens niejasny – może „towarzysz życia” lub omyłka pisarza). Stan faktyczny wg protestacji: Antoni Protasewicz, podkomorzyc wendeński, trzymał część Skorodnego z 9 poddanymi w zastawie 420 talarów bitych od przyrodnich braci Rossudowskich (Mikołaja i Łukasza), a po niezwróceniu sumy w terminie przypisał sobie jeszcze 3 poddanych (Hermon Rahoza, Dmitro Rahozenko, Deynecza [?] z synami); po dwóch latach scedował całość (12 poddanych) Pruszyńskiemu, który trzyma ją spokojnie od 1703, a obecnie wypuścił w sumie posagowej zięciowi i córce. W 1716 Władysław Rossudowski z Protasewiczem pozwali Pruszyńskiego do Trybunału Koronnego i uzyskali „na fałszywe doniesienie” dekret reindukcyjny co do 3 poddanych; zarzucają mu też sfałszowanie zapisów „na gotowej membranie” – Pruszyński powołuje się na świadectwo Michała Synhajewskiego (dawniej namiestnika i regenta grodzkiego kijowskiego, teraz namiestnika grodzkiego owruckiego), który sam pisał i przyjmował zapis cesyjny. Wiersz k. 330 „y Regentowi Grodzkiemu Kijowskiemu [?] [...]” – częściowo w zakładce pasów, odczyt niepewny. Niepewne także: „chcę [?]”, „miłi [?]”, „pośredszy [?] in Conducto [?]”, „ułomowawszy [?]”, „gotym [?]” (gotowym), „lucrati [?] sunt”. Podpis własnoręczny.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; solenniter – uroczyście; pro tunc – wówczas; ob non Correspondentiam Summae – z powodu niezapłacenia (nieodpowiedniości) sumy; moderno Comparenti – obecnemu stawającemu; et Coram Actis praesentibus zeznany fusius in se obloquuntur – i zeznany przed niniejszymi aktami obszerniej w sobie mówią; vigore Cessionis – na mocy cesji; in Conducto [?] – w porozumieniu [?]; extorquere – wymusić; agere instituowali – wytoczyli proces; ad sinistram delationem lucrati sunt Decretum Reinductionis – na podstawie fałszywego doniesienia uzyskali dekret przywracający (w posiadanie); agere in summam pro Iudicium et damnum – procesować się o sumę za [koszty] sądu i szkodę; per Inquisitionem – przez inkwizycję (przesłuchanie świadków); susceptował – przyjmował (do akt); tanquam Coram Officio Castrensi Kijoviensi – jako przed urzędem grodzkim kijowskim; violenter – gwałtem; tacto pectore – dotknąwszy piersi (przysięgając, formuła duchownych/urzędników); de nullitate et invaliditate – o nieważności i bezskuteczności; iterum iterumque – raz po raz; salvam meliorationem in aliam faciendam super Citationes Correctionem – z zastrzeżeniem polepszenia przez sporządzenie innej [protestacji] lub poprawy w pozwach.

Streszczenie

Fragment oryginału. 16 X 1717 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Szymonem Lewkowskim Kazimierz na Skorodnym Pruszyński, podstoli i sędzia grodzki żytomierski, w imieniu własnym i Konstantego Drypolskiego [?] (re)protestował przeciw Antoniemu Protasewiczowi, podkomorzycowi wendeńskiemu, Władysławowi Rossudowskiemu i sukcesorom Mikołaja i Łukasza Rossudowskich oraz Michałowi Synhajewskiemu, namiestnikowi grodzkiemu owruckiemu. Protasewicz trzymał w zastawie (420 talarów) od przyrodnich braci Rossudowskich część Skorodnego z 9 poddanymi, a po upływie terminu przypisał sobie jeszcze 3 poddanych; całość scedował Pruszyńskiemu, który trzyma ją spokojnie od 1703 r. (obecnie wypuścił ją w posagu zięciowi i córce). W 1716 r. Rossudowski z Protasewiczem pozwali go do Trybunału Koronnego i na fałszywe doniesienie uzyskali dekret przywracający im 3 poddanych, a teraz zamanifestowali w Owruczu, że Pruszyński sfałszował zapisy; ten twierdzi, że może to obalić świadectwem Synhajewskiego, który sam spisywał zapis, i protestuje o nieważność ich manifestacji i relacji. Podpis własnoręczny.

Transkrypcja

k. 331v (skan 0335, strona lewa)

1Protestacya Jmści Pana Trzeciaka

2Woyskiego Kijowskiego przeciwko

3Ichmściom Panom Lewenfatrom

4małżonkom.

5Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

6Miesiąca Decembra Jedynastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey

8Mści Owruczu przedemną Mikołaiem Walew. Lew-

9kowskim Namiesnikiem na ten czas Podwoiewodz-

10twa Vices Regentem Grodzkim Generału Woie-

11wodztwa Kijowskiego y Xięgami Ninieyszemi Grodz-

12kiemi Kijowskiemi Veniens personaliter Urodzo-

13ny Jmść Pan Jan Trzeciak Woyski Kijowski win-

14dykuiąc iawnych krzywd y szkod w Dobrach

15wsi Bondarach y Innych do Dobr wsi Chayczy

16Wielkiey w Kluczu Korzynskim [?] leżących przez

17niżey mianowanych Ichmściow obwinionych poczynionych Urzę-

18dowi Ninieyszemu opowiadaiąc solenniter świad-

19czył protestował y reprotestował się przeciwko

20Ichmściom Panom Fryderykowi y Anastazyey Hru-

21zewiczownie [?] Lewenfatrom małżonkom w ten sposob

22y o to Iż Ichmść obwinieni nabywszy Dobr części

23wsi Bondarow od Jeymści Paniey Maryanny

24Szumlanskiego Alexandrowey Trzeciakowey

25Podstoliney Kijowskiey na ten czas Dobra,

k. 332 (skan 0335, strona prawa)

1wieś Chaycze Wielką y Bondary w Possessyi swey trzy-

2maiące Zapisem Zastawnym trzyletnim przeci-

3ko Prawu Pospolitemu, y Zapisowi sobie danemu

4postępuiąc nie kontentuiąc się swoią należytością

5w pomienionym Zapisie Inwentarzu wyrażoną

6tak do Poddanych Inwentarzem Ichmściom obwi-

7nionym nie podanych iako do Gruntow y Innych

8należytości interessuiąc się Intraty y Prowenta

9z Dobr Manifestantis, to iest od Poddanych czynsze

10danie biorąc na swoy pożytek obracaią dla czego

11Poddanych dwoch z wsi Bondarow z żonami

12dziećmi et cum tota supellectili domestica prze-

13[y]ść [?] musieli, Myto tak we wsi Bondarach

14iako y na siedlisku Puterance [?] ktorego Ichmść

15obwinieni nie maią w Zapisie Zapisanego od

16Kupcow przechodzących odbieraią y na swoie

17potrzebę obracaią, mełcia w młynach Pod-

18danym w Possessyey swoiey maiącym zabrania-

19ią, y do inszych wozić każą, y onym przymusza-

20ią, Sianożęci własne Poddanych Protestantis

21violenter odbieraią y na siebie kosić każą,

22przez co Protestans szkodę niemałą tak

23w stracie iako nie odbywaniu powinności

24poniosł y ponosi, lubo Protestans stosuiąc

25się do Dekretu Kompromissarskiego Anno Mil-

26lesimo Septingentesimo decimo septimo Dnia

27Siodmego Miesiąca Lipca między wyż mia-

28nowaną Jeymścią Panią Trzeciakową Pod-

29stoliną Kijowską z iedney a teraznieyszym Pro-

30testantem z drugiey Strony stałego y fero-

31wanego, Summę Ichmściom obwinionym

32należącą wypłacić nakazaną oddawał Ichmść

33obwinieni znać czyniąc nawiększą szkodę

k. 332v (skan 0336, strona lewa)

1y ruinę Protestantis odbierać niechcieli, y nie ode-

2brali, na ostatek co większa śmieli y ważyli się Pro-

3testacyą swoią niesłuszną w Grodzie Owruckim na-

4kładawszy w niey niemało niesłusznych obiektow

5y zarzutow uczynić y opisać iakoby Protestans

6Chłopa Bondarowskiego Inwentarzem Ichmściom

7obwinionym podanego do swoiey części odłączył

8a drugich Poddanych w Possessyey Ichmściow

9obwinionych zostaiących do sądu swego przymu-

10szać y na pańszczyznę chodzić kiyami grożąc iako-

11by zakazywać miał y innych niesłusznych obiektow

12czego nigdy in rerum natura nie było y nie poka-

13że się ani Ichmść obwinieni per Inquisitionem do-

14wieść mogą owszem suum factum in Protestantem

15retorquendo na doli [?] zadali, przez co Ichmść obwi-

16nieni Prawo pospolite naruszyli, winy na siebie

17y Dobra swoie zawiedli y zaciągnęli a Protes-

18tanta do szkod niemałych przywiedli y przy-

19wodzą, o ktore modernus Protestans iterum

20iterumque reprotestowawszy się deklarował

21z Ichmściami obżałowanemi in omni Iu-

22dicio et Officio Regni Iure agere sal-

23[przekreślone/blade:] Zostawiwszy sobie sal-

24vam manentem huius pro-

25testationis meliorationem

26vel per citationem Corre-

27ctionem ad praesens

28Actis praesentibus

29ad affectationem suam

30Connotari prosił

31co y otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Fragment ORYGINAŁU księgi grodzkiej kijowskiej; nr na marginesie „57” (nr aktu 362 dopisany ołówkiem). Przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem. Dalszy ciąg sprawy Trzeciaków (zob. akty 344–348, 357–359): obwinieni Fryderyk Lewenfatr [?] (zob. akt 347 – „F. LEWENFATR [?]”) i jego żona Anastazja z Hruzewiczów [?] (lekcja niepewna) trzymają od Maryanny Trzeciakowej zastawem trzyletnim dobra Chaycze Wielkie i Bondary (w kluczu „Korzynskim” [?] – por. „Korynsk [?]” w akcie 344). Trzeciak zarzuca im przekraczanie zapisu i inwentarza: pobieranie czynszów i danin, myta od kupców na siedlisku „Puterance” [?], przymus mlewa w swoich młynach, zabieranie sianożęci poddanych (dwaj poddani z Bondarów musieli się wynieść); nie przyjęli od niego sumy zastawnej, którą wg dekretu kompromisarskiego z 7 VII 1717 chciał im wypłacić (by wykupić dobra), a w swej protestacji w grodzie owruckim zarzucili mu odłączanie chłopa bondarowskiego i zmuszanie ich poddanych kijami do sądu i pańszczyzny. Brak podpisu. Na końcu blady, przekreślony (?) dopisek „Zostawiwszy sobie sal-”. Niepewne: „Hruzewiczownie [?]”, „Korzynskim [?]”, „prze[y]ść [?]”, „Puterance [?]”, „na doli [?]”.

Łacina: Veniens personaliter – przybywszy osobiście; solenniter – uroczyście; Intraty y Prowenta – dochody i wpływy; cum tota supellectili domestica – z całym sprzętem domowym; Anno millesimo septingentesimo decimo septimo – roku 1717; in rerum natura – w rzeczywistości; per Inquisitionem – przez inkwizycję (dowód ze świadków); suum factum in Protestantem retorquendo – odwracając swój czyn na protestującego; modernus Protestans iterum iterumque – obecny protestujący raz po raz; in omni Iudicio et Officio Regni Iure agere – dochodzić prawem w każdym sądzie i urzędzie Królestwa; salvam manentem huius protestationis meliorationem vel per citationem correctionem – z zastrzeżeniem polepszenia tej protestacji lub poprawy przez pozew; ad praesens Actis praesentibus ad affectationem suam Connotari – na teraz zapisać do niniejszych akt na swe żądanie.

Streszczenie

Fragment oryginału. 11 XII 1717 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim Jan Trzeciak, wojski kijowski, protestował przeciw Fryderykowi i Anastazji z Hruzewiczów [?] Lewenfatrom, którzy od Maryanny Trzeciakowej trzymają w trzyletnim zastawie dobra Chaycze Wielkie i Bondary. Zarzuca im, że wbrew prawu i zapisowi biorą czynsze i daniny od poddanych, pobierają myto od kupców w Bondarach i na siedlisku Puterance [?], przymuszają poddanych do mielenia w swoich młynach, zabierają ich sianożęci, przez co dwaj poddani z Bondarów musieli się wynieść; nie przyjęli też sumy, którą wg dekretu kompromisarskiego z 7 VII 1717 chciał im wypłacić, a w swojej protestacji w grodzie owruckim fałszywie oskarżyli go o odłączanie poddanych i zmuszanie ich groźbami do pańszczyzny. Zastrzega dochodzenie praw w każdym sądzie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 333 (skan 0336, strona prawa)

1Protestacya Jmści Pana Kurowskiego

2przeciwko Ichmściom Panom Jaku-

3bowskim y Innym.

4Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

5Miesiąca Decembra trzydziestego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey

7Mści Owruczu przedemną Mikołaiem Walew.

8Lewkowskim Namiesnikiem na ten czas

9Podwoiewodztwa Vices Regentem Grodz-

10kim Generału Woiewodztwa Kijowskiego

11y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi,

12Comparens personaliter Urodzony Jmść Pan

13Woyciech Kurowski swym y Urodzoney Jeymści

14Alexandry Mikulskiego Kurowskiey Małżonki

15swey Imieniem obligatarii [?] Dobr części Chwosz-

16czyki [?] Possessores przeciwko Wielmożney Jeymści

17Pani Anastazyi Podleskiego Jakubowskiey

18wdowie Matce y Wielmożnemu Jmści Panu Ja-

19nowi Jakubowskiemu Miecznikowi Zyt. Synowi

20Zastawnym Dobr części Chwoszczyki [?] Possessorom,

21tudzież Nawtalowi Arędarzowi Wiazowskiemu [?],

22Roboczym [?] Iwanowi Krasnożonowi [?] Ochrymowi

23Rubeżkowi [?] y Innym Inwazorom świadczył,

24protestował się windykuiąc znaczney szpetney [?]

25Inwazyi przez Niewiernego Żyda pomienio-

26nych Poddanych tudzież wykradzenia ko-

27mory przez Poddanego Ichmściow obżało-

28wanych z Dobr części Chwoszczyki [?] w ten

29niżey opisany Sposob y o to, Iż Ichmść

k. 333v (skan 0337, strona lewa)

1obżałowani Panowie Jakubowscy nie uważaiąc na

2Prawo pospolite, ktore excessus [?] vigorose punire in-

3iuriasque laboranti propriis dem[...] [?] restituere iu-

4bet, ale coby mieli Ichmść obżałowani wys-

5tępnych wyhamować [?] swoich Poddanych to iescze

6Ichmść sami fiunt motores mali exempli,

7kiedy Roku Tysiącznego Siedmsetnego Siedm-

8nastego na Wiosnę Poddany Ichmściow Panow

9obżałowanych na imie Iwan Krasnożon [?]

10z Dobr części Chwoszczyki [?] Possessyi Ichmściow

11od Wielm. Jmści Pana Jana Woronicza Stol-

12nika Kijow. Zastawney wykradszy Protestan-

13towi komorę y szkod nie mało narobiwszy

14ktore seorsivo verificabuntur regestro potym

15gdy Protestant temu Chłopowi dowiodł

16że on niektory [?] wszy [?] wykradł komorę

17przez zebranie kupy alias przez Przyia-

18cielski Sąd to iest Ludzi słusznych sta-

19tecznych uważnych y wiary godnych

20Sąsiadow niedalekich z roznych wsiow

21wiosek na ten czas przytomnych iakoż

22o pomienionego Iwana Krasnożona [?] znacznym

23y wielkim podeyrzeniu mianowanego Sądu

24kupnego świadczy testimonium. Nie ucho-

25dząc tedy Iwan Krasnożon [?] w dalsze

26Litigia zaraz na tych miast zgromadzo-

27nych Ludzi do Sądu kupnego począł prosić

28aby mogł Protestanta zgodzić. a gdy Lu-

29dzie poczęli za onym winowaycą instanciey

30upraszać Protestanta, iako iura amicitiae [?]

31dali dał się być zgodzić y on Winowayca przy

32Ludziach wszystkich na ten czas będących

33a promisit [?] Protestanti omnium damnorum

34satisfactionem iakoż uczyniłby zadosyć

35we wszystkim gdyby obżałowany Jmść Pan

36[dalszy ciąg nie zachował się – na następnej stronie (skan 0337 prawa, k. 334) zaczyna się odpis innego dokumentu: „N 364. 1718 Possessya JP. Michała i Mikołaja …”]

Objaśnienia i tłumaczenia

Ostatni akt wszytego fragmentu ORYGINAŁU księgi grodzkiej kijowskiej z 1717 r. (zob. akty 306–362); nr na marginesie „58” (nr aktu 363 dopisany ołówkiem). Przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem. Tekst urywa się w pół zdania na k. 333v (skan 0337 lewa); k. 334 (skan 0337 prawa) zawiera już późniejszy odpis (inna ręka, inny papier) relacji woźnego Samuela Osińskiego z 1718 r. (z grodu żytomierskiego) – brak dalszego ciągu protestacji, dlatego #PARTIAL. Obwinieni: Anastazja z Podleskich (wdowa po Aleksandrze) Jakubowska i jej syn Jan Jakubowski, miecznik żytomierski (zob. akt 346 – Anastazja z Podleskich Aleksandrowa Jakubowska), zastawni posesorzy części wsi Chwoszczyki [?] (w rkp. „Chwoszczyki”, „Chwosczyki”; lekcja niepewna), trzymanej w zastawie od Jana Woronicza, stolnika kijowskiego; Żyd Naftali („Nawtal”), arendarz „wiazowski” [?]; poddani „Roboczy” [?] Iwan Krasnożon [?] i Ochrym Rubeżek [?] (por. akt 352 – Choma Roboczy z Dołhynicz [?] – „Roboczy” może być nazwiskiem rodowym poddanych). Wiosną 1717 poddany Iwan Krasnożon [?] okradł komorę Kurowskiego; przed sądem „kupnym” (gromadnym, przyjacielskim) sąsiadów z okolicznych wsi uznano go za mocno podejrzanego; prosił o ugodę i obiecał naprawić wszystkie szkody – dalej tekst urwany. Niepewne: „excessus [?]”, „propriis dem[...] [?]”, „wyhamować [?]”, „niektory [?] wszy [?]”, „iura amicitiae [?]”, „a promisit [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; obligatarii [?] … Possessores – posesorzy z zapisu (zastawni); excessus vigorose punire iniuriasque laboranti … restituere iubet – [prawo, które] każe surowo karać występki i krzywdy pokrzywdzonemu wynagradzać; fiunt motores mali exempli – stają się sprawcami złego przykładu; seorsivo verificabuntur regestro – zostaną wykazane osobnym rejestrem; testimonium – świadectwo; Litigia – spory sądowe; iura amicitiae – prawa przyjaźni; promisit Protestanti omnium damnorum satisfactionem – obiecał protestującemu wynagrodzenie wszystkich szkód.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Fragment oryginału (urwany). 30 XII 1717 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim Wojciech Kurowski w imieniu swoim i żony Aleksandry z Mikulskich, zastawnych posesorów części Chwoszczyk [?], protestował przeciw Anastazji z Podleskich Jakubowskiej, wdowie, i jej synowi Janowi, miecznikowi żytomierskiemu, posesorom innej części Chwoszczyk [?] (w zastawie od Jana Woronicza, stolnika kijowskiego), ich arendarzowi Żydowi Naftalemu i poddanym (Iwan Krasnożon [?], Ochrym Rubeżek [?]) – o najazd i wykradzenie komory. Jakubowscy, zamiast karać swoich poddanych, sami dają zły przykład: wiosną 1717 ich poddany Iwan Krasnożon [?] okradł komorę protestującego; przed sądem gromadnym sąsiadów uznany za mocno podejrzanego, prosił o ugodę i przyrzekł wynagrodzić szkody, co by uczynił, gdyby obwiniony… – dalszy tekst nie zachował się.

Transkrypcja

k. 334 (skan 0337, strona prawa)

1Possessya JP. Michała i Mikołaja Taszczewskich [?]

2Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

3Miesiąca Februaryi Szesnastego Dnia.

4Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JEgo Krolewskiey Mości Żytomierskim

5przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Grodzkim Starostwa

6Żytomierskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi stanąwszy

7osobiście Woźny Gienerał Woiewodztwa Kijowskiego i innych Szlachetny

8Samuel Osiński, dla zapisania do xiąg ninieyszych Grodzkich Żytomierskich

9in vim suaevera [!] ac fidelis relationis, palam, publice, liberéque

10recognovit, iż On na Affektacyą [?] i prawną rekwizycyą Urodzonych

11JJPP. Michała i Mikołaja Taszczewskich [?], braci między sobą rodzonych,

12maiąc przy sobie strony Szlachty Ludzi wiary godnych Ur. JP. Jana

13Michała Łukostańskiego [?] i Jana Bzdańskiego [?] co maioris ac evidentioris

14testimonii gratia sibi adhibitos Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

15Siedmnastego, die decima quinta Februarii był w Dobrach wsi Bozowie [?]

16w Woiewództwie Kijowskim a powiecie Żytomierskim leżących, gdzie będąc

17[...] [?] części tey wsi vigore iuris naturalis po Oycu Alexandrze z śp. [?]

18WJPanu Andrzeju Taszczewskim [?] na nich spadłey z poddanymi,

19ciągłymi i pieszymi, osiadłymi i nieosiadłymi, z ich powinnościa-

20mi, daniami, daninami, Gruntami, polami, ogrodami, Rzekami,

21rzeczkami, stawami, sadzawkami, pasiekami, Lasami, Borami,

22drzewem, bartnym i niebartnym z przezotami [?] i bez przezot [?], gaiami,

23chrostami, sianożęciami, łąkami, zwołyem [?] Łowieniem ryb i bicia

24zwierza wszelakiego i zwyczaykami do pomienioney części dobr ab anti-

25[reklamant:] quo

k. 334v (skan 0338, strona lewa – góra)

1antiquo znayduiącemi się pożytkami, dochodami, ultymenyami [?], i perty-

2nencyami, nic nie wyimuiąc ani excypuiąc, ale ogołem i pospolito-

3ście zawieraiąc, tak iż by mianowane, niemianowanemu, a niemia-

4nowane mianowanemu, nic nie schodziło ani ubliżało wyż

5mianowanym JmścPanom Mikołaiowi i Michałowi Taszczewskim [?]

6teraźnieyszym Affektantom do spokoyney realney i aktualney nemine

7contradicente et impugnante podał, postąpił i intromittował Pos-

8sessyey wiecznie [?] Lecz Strona Szlachty oświadczywszy się zkąd

9odiechał; i o tem tu przedemną Urzędem tą swoią prawdziwą

10uczynił i ziznał Possessyey Relacyą, prosząc onym actis connotari

11co i otrzymał. Samuel Osiński Woźny Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis późniejszy – po zakończeniu wszytego fragmentu oryginału z 1717 r. (akty 306–363) znów odpis inną ręką na innym papierze (k. 334 i n.); strona bardzo blada, odczyt z odejmowaniem tła. Data: w tekście dwukrotnie „Roku … Siedmset Siedmnastego” (oblata 16 II, intromisja 15 II), ołówkiem w nagłówku „1718” – rozbieżność; w nagłówku #META przyjęto datę z tekstu. Urząd: Konstanty Didkowski, namiestnik grodzki starostwa żytomierskiego (zob. akty 295–296); woźny generał Samuel Osiński (niepiśmienny – „Ignarus scribendi”). Nazwisko braci w rkp. „Taszczewskich”/„Faszczewskich” (inicjał T podobny do F w tej ręce) – lekcja niepewna. Wieś „Bozowie” (Bozów [?], Bezów [?]) – lekcja niepewna. „po Oycu Alexandrze z śp. WJPanu Andrzeju” – zapewne spadek po ojcu Aleksandrze i (stryju?) Andrzeju Taszczewskim [?]; fragment przed „części tey wsi” nieczytelny w zgięciu. „in vim suaevera [!]” – zapewne zniekształcone „in vim suae verae”. Niepewne: „Affektacyą [?]”, „przezotami [?]” (przeziorami?), „zwołyem [?]”, „ultymenyami [?]”, „wiecznie [?]”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis, palam, publice liberéque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; die decima quinta Februarii – dnia 15 lutego; vigore iuris naturalis – mocą prawa przyrodzonego (dziedziczenia); ab antiquo – od dawna; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i oporu; actis connotari – zapisać do akt; Ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 (ołówkiem w nagłówku 1718) w urzędzie grodzkim w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, woźny generał województwa kijowskiego Samuel Osiński zeznał, że 15 II, na żądanie braci rodzonych Michała i Mikołaja Taszczewskich [?], w obecności szlachty Jana Michała Łukostańskiego [?] i Jana Bzdańskiego [?], wprowadził ich bez sprzeciwu w posesję części wsi Bozów [?] w powiecie żytomierskim, spadłej na nich prawem przyrodzonym po ojcu Aleksandrze (i Andrzeju) Taszczewskim [?], z poddanymi, gruntami, lasami, stawami, łąkami i wszystkimi pożytkami. Woźny niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 334v (skan 0338, strona lewa – dół)

1Zapis perpetuae Donationis od JP. Michała Szy-

2bińskiego JP. Antoniemu Zawadzkiemu dany i służący.

3Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

4Miesiąca Februaryi Szesnastego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Żytomier-

6skim przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Grodzkim

7Starostwa Żytomierskiego i Xięgami ninieyszemi Grod[zkiemi] Żytomierskiemi

8Comparens personaliter. Ur. JPan Michał Szybiński ten Zapis

9perpetuae Donationis od siebie zeznawaiącego in rem et

10personam JP. Antoniego Zawadzkiego dany i służący, dla

11zapisania do xiąg ninieyszych zeznał. Ktory Ja Urząd

12przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Michał

13Szybiński zdrowy będąc na ciele, Umysle odstępuiący

14[reklamant:] swey

k. 335 (skan 0338, strona prawa)

1swey własney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa forum i Woiew.

2a pod niniejszy Zapis moy perpetuae Donationis z Dobrami

3i Sukcessorami moiemi cale się poddaiąc i uwiaząc [?] wiadomo

4iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam iż Ja zeznawaiący

5maiąc wolność z prawa pospolitego własnością swoią iako chcieć

6rządzić szafować i dysponować, maiąc też dobra moie dziedziczne

7część Wsi Bahrynowszczyzny [?] od rodzeństwa i krewnych zupeł-

8nie oddzieloną i odgraniczoną w Woiew. Kijow. położoną. Umyśliłem

9przeto pomienioną część Wsi Bahrynowszczyzny [?] WJP. Anto-

10niemu Zawadzkiemu dać, darować i wieczyście rezygnować,

11iakoż ex nunc et de facto pomienione Dobra części Wsi Bahrynow-

12szczyzny [?] ze wszystkiemi Poddanemi Polami, Gruntami Sianożęciami

13Paśnikami [?], Lasami, Rzekami, Błotami, zgoła ze wszystkiemi

14innemi attynencyami et pertinencyami tak iako te Dobra w swo-

15ich miedzach i Granicach niegdyś i teraz maią nic nie excypuiąc

16ani wyłączaiąc WJP. Antoniemu Zawadzkiemu potomkom i

17Sukcessorom Jegomości daię daruię i wiecznemi czasy rezy-

18gnuię, ako za Szacunek dobrowolnie umowiony dziewięć tysięcy

19Osmset Dziesięciu Złotych Polskich z ktorego Szacunku przy Granicy [?]

20[...] okazać się mogących iakowych długów pozostawiam dwa tysiące

21Ośmset Dziesięć Złotych Poll. ktore JP. Antoni Zawadzki gdy

22niebędzie żadnych długów wypłacić będzie obowiązanym. Wolno

23tedy iuż iest i będzie WJP. Zawadzki wyż wspomnionemi

24Dobrami rządzić, szafować i dysponować, a Ja zeznawaiący

25żadney przeszkody [?] czynić i zadawać niemiem i nie powinien

26będę owszem od wszelkich Impedimentów prawnych i nieprawnych

27[reklamant:] bronić

k. 335v (skan 0339, strona lewa – góra)

1bronić i zastępować mam i powinien będę, ako pod obowią-

2zkiem Ziemskiemi słownie [?] krom przysięgi wieczney ostrzegaiący [?]. dla

3lepszey [?] wiary ten Zapis perpetuae Donationis z podpisem ręki

4mey własney Ludzież z podpisami Rąk JJPP. przyiacioł odemnie

5uproszonych. Działo się w Żytomierzu Tysiąc Siedmset Siedmna-

6stego Roku dnia dziewiątego Februaryi. u tego Zapisu perpetuae

7Donationis podpisy Rąk w te słowa. Michał Szybiński mp.

8Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się

9Wawrzyniec Bohdanowicz mp. przytomny Swiadek temu

10Zapisowi podpisuię się Adam Skomirski [?] mp. Za Swiadka

11i przyiaciela na tym Zapisie podpisuię się [...] Zyrota [?] mp.

12Ktory zato Zapis perpetuae Donationis za podaniem i prozbą

13a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninie-

14yszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akt 364; karty bardzo blade, odczyt z odejmowaniem tła). Oblata przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, 16 II 1717 (tego samego dnia co akt 364); zapis datowany w Żytomierzu 9 II 1717. Na k. 335 ołówkiem „1717” – potwierdza rok (por. nagłówek aktu 364 z „1718”). Nazwa wsi w rkp. „Bahrynowszczyzny”, „Bahrynowszczyzna” (por. Bahrynowicze w aktach 195 i 277) – lekcja i identyfikacja niepewne; w zapisie umiejscowiona tylko w woj. kijowskim. Cena 9810 zł, z czego 2810 zł darczyńca pozostawia u obdarowanego na ewentualne długi, które Zawadzki ma wypłacić, a jeśli długów nie będzie – zapewne oddać (sens zdania niejasny). Podpis trzeciego świadka nieczytelny („[...] Zyrota [?]”). Niepewne: „uwiaząc [?]”, „Paśnikami [?]”, „przy Granicy [?]”, „przeszkody [?]”, „słownie [?]”, „ostrzegaiący [?]”, „lepszey [?]”, „Skomirski [?]”.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – sąd (właściwość sądowa); ex nunc et de facto – od teraz i w rzeczywistości; attynencyami et pertinencyami – przynależnościami; Impedimentów – przeszkód; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, Michał Szybiński zeznał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz 9 II 1717) dla Antoniego Zawadzkiego: oddaje mu swoją dziedziczną, oddzieloną od rodzeństwa część wsi Bahrynowszczyzna [?] w woj. kijowskim ze wszystkimi poddanymi, gruntami, lasami, rzekami i przynależnościami, za umówiony szacunek 9810 zł, z czego 2810 zł zostawia u Zawadzkiego na spłatę ewentualnych długów; zobowiązuje się bronić obdarowanego od wszelkich przeszkód. Świadkowie: Wawrzyniec Bohdanowicz, Adam Skomirski [?] i trzeci (nieczytelny).

Transkrypcja

k. 335v (skan 0339, strona lewa – dół)

1Possessya JPana Józefa Swiderskiego [?]

2w Dobro części Wsi Semenowa [?].

3Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

4Miesiąca Februaryi Szesnastego [?] Dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

6Żytomierskim przedemną Konstantym Didkowskim

7Namiestnikiem Grodzkim Starostwa Żytomierskie-

8go i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żytomierskie-

9mi stanowszy osobiście Woźny Jenerał Woiew.

10Kijowsk. i innych Szlachetny Samuel Osiński dla

11zapisania do xiąg ninieyszych Grodz. Żyt. in vim suae

12verae ac fidelis relationis palam publice liberéque

13recognovit iż on na Affektacyą i prawną Rekwi-

14zycyą WJP. Józefa Swiderskiego [?] maiąc przy sobie

15stronę Szlachty Ludzi wiary godnych WJPP.

k. 336 (skan 0339, strona prawa)

1Piotra Taszczewskiego [?] i Franciszka Xawerego Madza[...]-

2go [?] co maioris ac evidentioris testimonii gratia

3sibi adhibitos Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

4Siedmnastego dnia dwunastego Februaryi był

5w Dobrach Wsi Semenowie [?] w Woiewództwie

6Kijowskim sytuowaney gdzie będąc część tey Wsi

7vigore iuris naturalis po Oycu Affektanta zeszłym [?]

8[...] Swiderskim [?] na niego spadłą z Pocho-

9nemi [?] ciągłemi i pieszemi, osiadłemi i nieosiadłe-

10mi, Gruntami, Polami, Ogrodami, Rzekami,

11Stawami, Lasami, Borami, drzewem bartnym

12i niebartnym z przezotami [?] i bez przezot [?] i ze

13wszystkiemi innemi pożytkami, dochodami,

14intratami do tey Części należącemi wyż mia-

15nowanemu JP. Józefowi Swiderskiemu teraźniey-

16szemu Rekwirentowi do spokoyney realney i aktu-

17alney nemine contradicente et impugnante po-

18dał, postąpił i intromittował Possessyey wiecznie [?],

19lecz strona Szlachty oświadczywszy się

20z tamtąd odiechał i o tem tu przedemną

21Urzędem tę swoią prawdziwą przyięciem [?]

22Urzędu uczynił i zeznał Possessyey Re-

23lacyą prosząc onym actis Connotari co i otrzy-

24mał. Samuel Osiński Woźny Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka co akty 364–365; oblata przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, woźny generał Samuel Osiński (niepiśmienny), formularz jak w akcie 364. Dzień oblaty w rkp. „Sz…nastego” – zapewne 16 II (jak akty 364–365); intromisja 12 II 1717. Nazwisko w tytule „Swiderskiego” – odczyt niepewny (w tytule plama atramentu; w tekście „Swiderskiego”, „Swiderskiemu”). Wieś w rkp. „Semenowa”, „Semenowie” (Semenów [?], może Siemionówka) – lekcja niepewna. Świadek „Piotr Taszczewski [?]” – por. bracia Taszczewscy [?] w akcie 364 (to samo niepewne nazwisko). Imię ojca nieczytelne. Niepewne: „Pochonemi [?]” (zapewne zniekształcone „Poddanemi”), „przezotami [?]”, „wiecznie [?]”, „przyięciem [?]”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice liberéque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore iuris naturalis – mocą prawa przyrodzonego; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i oporu; actis connotari – zapisać do akt; Ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. W lutym (zapewne 16 II) 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, woźny generał Samuel Osiński zeznał, że 12 II 1717, na żądanie Józefa Świderskiego [?], w obecności szlachty Piotra Taszczewskiego [?] i Franciszka Ksawerego Madza[...]go [?], wprowadził go bez sprzeciwu w posesję części wsi Semenów [?] w woj. kijowskim, spadłej na niego prawem przyrodzonym po zmarłym ojcu, z poddanymi, gruntami, stawami, lasami i wszystkimi pożytkami. Woźny niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 336 (skan 0339, strona prawa – dół)

1Dymissya WJP. [przekreślone, nieczytelne] Zemki [?]

2Synowi swemu Mikołaiowi wzaymowa [?].

3Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

4Miesiąca Februaryi Szesnastego Dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

6Żytomierskim przedemną Konstantym Didkow-

7skim Namiestnikiem Grodz. Starostwa Żytomier.

8i Xięgami ninieyszemi Grodz. Żyto. Comparens

9personaliter WJP. [przekreślone, nieczytelne] dla wpisania

10do Xiąg ninieyszych Grodz. Żyto. tę Dymissyą

11[reklamant:] od

k. 336v (skan 0340, strona lewa)

1Dymissyą od siebie zeznawaiącego ratione

2intro contentorum podawszy in rem et personam

3JP. Mikołaia Zemki [?] Syna swego przy Swiadkach

4sporządzoną przyznał, prosząc mnie Urzędu

5o przyięcie oney do akt, a tak Ja Urząd annuendo

6affektationis przyimuiąc z poczatku aż do końca

7odczytawszy ktora tak się w sobie ma. [nad wierszem:] Ja Jerzy Wawrzyniec Zemka [?] Pisarz [?] [...] [...]

8zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy własney

9swey Jurysdykcyi prawa Forum Woiew. a pod

10niniejszy Zapis Dymissyonis cale się podda-

11iąc i zawiezuiąc [?] wiadomo i iawno czynię ustnie

12i dobrowolnie zeznawam, iż Ja zeznawaiący z af-

13fektu i przywiązania ku Synowi memu Mikoła-

14iowi Zemki [?], maiąc część swoią dziedziczną we

15Wsi Podzamczu [?] sytuowaną więc pomienioną

16część ze wszystkiemi attynencyami i pertynency-

17ami temuż Synowi memu Mikołaiowi Zemki [?]

18iako zawsze z reweryncyą ku osobie moiey zacho-

19wuiącemu ani inadversa [?] w niczym niemogącemu [?] mo-

20wić [?] uczynkiem przyzwoitym, iakoż przywodzą [?]

21takowy moy zamiar do skutku wyż wspomnio-

22nowaną Część Wsi Podzamcza [?] ze wszystkie-

23mi poddanemi, polami, oranemi i nieoranemi i

24zapustami tak użytecznemi iako i nieużytecz-

25nemi, Lasami, Borami, Wodami, i ze wszystkie-

26mi innemi pożytkami daię daruię i Dymittuię,

27wolno tedy iuż iest i będzie wspomniony Syn

28moy JP. Mikołay Zemka [?], pomienioną część obiąć

29w swoie władanie i ze wszystkich oney dochodow

30pożytkować, a Ja zeznawaiący raz zrzekszy się

31prawa do pomienioney Części żadney przeszkody [?]

32[reklamant:] y

k. 337 (skan 0340, strona prawa – góra)

1przeszkody czynić niemam i niepowinien będę.

2Na co dla lepszey wagi i waloru Ręką moią własną pod-

3pisuię i JJPP. przyiacioł do podpisania się na

4tym Zapisie Dymissyonis upraszam. Dat.

5w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset Siedmnaste-

6go dnia [przekreślone, nieczytelne] Februaryi. [nad wierszem:] Jerzy Wawrzyniec Zemka [?] Pisarz [?] [...] mp.

7ustnie i oczewisto za swiadka i przyiaciela upro-

8szony podpisuię się Mirosław Gurski mp. iako

9Swiadek i przyiaciel podpisuię się Anzelm

10Swiderski. a tak ten Zapis Dymissyonis iako

11się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka co akty 364–366; oblata 16 II 1717 przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego. Imię i nazwisko zeznającego w tytule i w formule „Comparens personaliter” oraz dzień daty zapisu są w odpisie przekreślone (nieczytelne); nad wierszami dopisano drobnym pismem „Ja Jerzy Wawrzyniec Zemka [?] Pisarz [?] …” i podpis „Jerzy Wawrzyniec Zemka [?] … mp.” – zapewne późniejsze uzupełnienie lub poprawka nazwiska (por. podejrzenia co do autentyczności części odpisów w tej księdze, noty do aktów 139, 141, 153). Nazwisko syna w rkp. „Zemki” (dopełniacz), „Zemka”/„Zemla” – lekcja niepewna; urząd po „Pisarz [?]” nieczytelny. Wieś „Podzamcze [?]” (w rkp. „Podzamczu”, „Podzamcza”) – bez wskazania powiatu; por. Podzamcze w aktach 15 i 144. „wzaymowa [?]” w tytule – niejasne. Świadkowie: Mirosław Gurski, Anzelm Świderski (por. Józef Świderski [?] w akcie 366). Niepewne: „zawiezuiąc [?]” (zapewne „zawięzuiąc” – zobowiązując), „inadversa [?]”, „niemogącemu [?] mowić [?]”, „przywodzą [?]”.

Łacina: ratione intro contentorum – co do rzeczy w nim zawartych; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affektationis – przychylając się do żądania; Forum – sąd (właściwość sądowa); Dymissyonis – dymisji (ustąpienia); inadversa – przeciwnie (przeciwko); Dymittuię – ustępuję; Dat. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, zeznający (w odpisie nazwisko przekreślone; nad wierszem dopisano „Jerzy Wawrzyniec Zemka [?], pisarz [?]”) przyznał dymisję dla syna Mikołaja Zemki [?]: z ojcowskiej miłości, za okazywany szacunek, oddaje mu swoją dziedziczną część wsi Podzamcze [?] ze wszystkimi poddanymi, polami, zapustami, lasami, borami, wodami i pożytkami, zrzekając się do niej praw. Zapis dany w Żytomierzu w lutym 1717; świadkowie Mirosław Gurski i Anzelm Świderski.

Transkrypcja

k. 337 (skan 0340, strona prawa – dół)

1Possessya WWJJPP. Augustynowi

2i Michałowi Siwickim [?] w Dobra części

3Wsi Kopaczowa [?] służąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

5Miesiąca Februaryi Szesnastego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

7Żytomierzu przedemną Konstantym Didkowskim Na-

8miestnikiem Grodz. Starostwa Żytomierskiego i Xięgami niniey-

9szemi Grodz. Żyto. stanowszy oczewisto Woźny Generał

10Woiewództwa Kijowsk. i innych szlachetny Samuel Osiński in vim

11suae verae ac fidelis Relationis palam publice liberéque reco-

12gnovit, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

13Siedmnastego Dnia dziesiątego Februaryi ad affektationem

14iuridicamque requisitionem WWJJPP. Augustyna

15i Michała Braci między sobą rodzonych Siwickich [?] maiąc

16przy sobie stronę szlachty Ludzi wiary godnych WWJJPP.

17Jakoba Przybyszewskiego [?] i Michała Trzemiaskiego [?] co

18maioris ac evidentioris testimonii gratia ad hunc

19actum sibi adhibitos był w Dobrach Części Wsi Kopacza-

20wa [?] w Woi. Kij. sytuowany, prawa dziedzictwa Oy-

21cowskie [?] Rekwirentów z WJP. Jana Siwickiego [?] Miecznika

22Żytomierskiego zeszłego, a teraz vigore iuris naturalis et

23[reklamant:] Sukcessyi

k. 337v (skan 0341, strona lewa)

1Sukcessyi [?] tymże Rekwirentom przynależney wzmianko-

2wane Dobra części Wsi Kapaczowa [?] ze wszystkiemi Podda-

3nemi osiadłemi i nieosiadłemi teraz [?] znayduiącemi się

4i zbiegłemi, cało ich Semienistością i wszelkiemi powinno-

5ściami, z Polami, Łąkami, Sianożęciami, Lasami, Gaiami,

6Borami, pasiekami [?], całym dworskim [?] i wszelkim

7zabudowaniem, i wszelkiemi in genere et specie miano-

8wanemi i niemianowanemi pożytkami, attynencyami,

9pertynencyami i cyrkumferencyami tak iak rzeczona

10część Dobr Wsi Kapaczowa [?] przez Oyca teraź-

11nieyszych Rekwirentow z WJPana Jana Siwickiego [?]

12Miecznika Żytomierskiego w swoich miedzach i

13granicach była posiadana, i do kąd się należała

14tymże Rekwirentom WWJJmśćPanom Augustynowi

15i Michałowi Siwickim [?] iako iedynym rzeczonego

16Oyca swego WJmśćPana Jana Siwickiego [?] Miecz-

17nika Żytomierskiego Sukcessorom w actualną

18[wiersz nieczytelny w zgięciu pasa – zapewne „Possessyą …” [?]]

19dziedziczną nemine contradicente et impu-

20gnante podał postąpił i Intromittował

21Possessyą. Poddanym do Gromady [?] zwoławszy

22im [?] o takowych [nad wierszem:] nowych [?] JPP. Dziedzicznych Pa-

23nach oświeczył [?] i wszelkie powinności

24pełnić zalecił. wczym szlachta sobie przy-

25kazanną [?] oświadczywszy się, zkąd odie-

26chał, i iuż od nich przybywszy przedemną

27Urzędem o takowey obwołaney Possessyey

28uczynił i zeznał Relacyą prosząc

29onym actis Connotari co i otrzymał.

30Samuel Osiński Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka co akty 364–367; oblata 16 II 1717 przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego; woźny generał Samuel Osiński (niepiśmienny); intromisja 10 II 1717. Strona k. 337v bardzo blada (zwłaszcza górne wiersze). Nazwisko braci w rkp. „Siwickim”, „Siwickich”, ojciec „Jana Siwickiego” – lekcja niepewna (możliwe Siwiecki, Sierocki). Wieś w rkp. „Kopaczowa”, „Kopaczawa”, „Kapaczowa” – lekcja i identyfikacja niepewne (por. Karaczejówka w aktach 146 i 174 – inna nazwa). Świadkowie Jakub Przybyszewski [?] i Michał Trzemiaski [?] – nazwiska niepewne. W zakończeniu woźny zwołał gromadę poddanych, ogłosił im nowych dziedzicznych panów i polecił pełnić powinności („oświeczył” – zapewne „oświadczył”). Między pasami odczytu na k. 337v prawdopodobnie jeden wiersz nieodczytany. „Semienistość” – rodzina poddanych (por. akt 113). Niepewne: „Sukcessyi [?]”, „teraz [?]”, „pasiekami [?]”, „dworskim [?]”, „Gromady [?]”, „im [?]”, „nowych [?]”, „przykazanną [?]”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis Relationis palam publice liberéque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ad affektationem iuridicamque requisitionem – na żądanie i prawne wezwanie; maioris ac evidentioris testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore iuris naturalis et Sukcessyi – mocą prawa przyrodzonego i dziedziczenia; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i oporu; actis connotari – zapisać do akt; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, woźny generał Samuel Osiński zeznał, że 10 II 1717, na żądanie braci rodzonych Augustyna i Michała Siwickich [?], w obecności szlachty Jakuba Przybyszewskiego [?] i Michała Trzemiaskiego [?], wprowadził ich bez sprzeciwu w dziedziczną posesję części wsi Kopaczów [?] w woj. kijowskim, należącej do nich jako jedynych spadkobierców ojca Jana Siwickiego [?], miecznika żytomierskiego, ze wszystkimi poddanymi (osiadłymi, nieosiadłymi i zbiegłymi), polami, łąkami, lasami, zabudowaniami i pożytkami; zwołał gromadę poddanych, ogłosił im nowych panów i polecił pełnić powinności. Woźny niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 338 (skan 0341, strona prawa)

1Possessya WJPana Walentego Pawłow-

2skiego w Dobra Części Wsi Witkowszczy-

3zny [?] służąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

5Miesiąca Februaryi Szesnastego dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Żyto-

7mierzu, przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem

8Grodzkim Starostwa Żytomierskiego i Xięgami ninieyszemi

9Grodz. Żytomie. stanowszy oczewisto Woźny Generał Woiew.

10Kijowskiego i innych Szlachetny Samuel Osiński in vim

11suae verae ac fidelis relationis palam publice liberéque

12recognovit iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

13Siedmnastego Dnia Szostego Februaryi ad affektationem

14iuridicamque requisitionem WJPana Walentego Pawłow-

15skiego maiąc przy sobie stronę Szlachty Ludzi wiary

16godnych WWJJPP. Jana Bruchnickiego [?] i Macieja Witkowskiego

17co maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi ad-

18hibitos był w Dobrach Części Wsi Witkowszczyzny [?] w Woie-

19wództwie Kijowskim leżący, prawu Dziedzictwa Oyca

20tegoż Rekwirenta z WJP. Janie Pawłowskim Podstolim

21Mścisławskim uległey [?], a teraz vigore iuris naturalis et Sukces-

22sive temuż Rekwirentowi przynależney, gdzie będąc

23Dobra te Części Wsi Witkowszczyzny [?] ze wszystkiemi Poddanemi,

24Polami, Rolami, Lasami, Borami, Sianożęciami, Ogrodami,

25Nawozami [?], pasiecznikami [?], zabudowaniami tak dworskiemi

26iako i Chłopskiemi i innemi mianowanemi i niemianowane-

27mi pożytkami, przychodami i przynależytościami temuż

28Rekwirentowi WJP. Walentemu Pawłowskiemu iako iedyne-

29mu rzeczonego Oyca swego WJP. Jana Pawłowskiego Podstolego

30Mścisławskiego Sukcessorowi w realną, aktualną, Dziedziczną

31nemine contradicente et impugnante podał, postąpił

k. 338v (skan 0342, strona lewa – góra)

1i Intromittował Possessyą, Poddanych do Gromady zwoławszy

2o nowym ich Dziedzicznym Panie obwieścił i posłuszeń-

3stwo wszelkie pełnić nakazał. w czem Szlachta

4sobie przytomna, oświadczywszy się, z tamtąd odie-

5chał i tu od nich przybywszy przedemną Urzędem

6o takowey obwołaney Possessyi uczynił i zeznał

7Relacyą prosząc onym actis Connotari co i otrzy-

8mał Samuel Osiński Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka co akty 364–368; oblata 16 II 1717 przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego; woźny generał Samuel Osiński (niepiśmienny); intromisja 6 II 1717; formularz jak w akcie 368 (zwołanie gromady poddanych i ogłoszenie nowego pana). Wieś w rkp. „Witkowszczyzny”, „Witkowszczyzna” – lekcja i identyfikacja niepewne (jeden ze świadków nazywa się Witkowski). „z WJP. Janie Pawłowskim … uległey [?]” – zapewne „po WJP. Janie Pawłowskim … zeszłym [?]”; lekcja niepewna. Niepewne: „Bruchnickiego [?]”, „Nawozami [?]”, „pasiecznikami [?]”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice liberéque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ad affektationem iuridicamque requisitionem – na żądanie i prawne wezwanie; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore iuris naturalis et Sukcessive – mocą prawa przyrodzonego i dziedziczenia; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i oporu; actis connotari – zapisać do akt; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, woźny generał Samuel Osiński zeznał, że 6 II 1717, na żądanie Walentego Pawłowskiego, w obecności szlachty Jana Bruchnickiego [?] i Macieja Witkowskiego, wprowadził go bez sprzeciwu w dziedziczną posesję części wsi Witkowszczyzna [?] w woj. kijowskim, należącej do niego jako jedynego spadkobiercy ojca Jana Pawłowskiego, podstolego mścisławskiego, ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, zabudowaniami i pożytkami; zwołał gromadę poddanych, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Woźny niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 338v (skan 0342, strona lewa – od połowy)

1Zapis perpetuae Donationis od WJPana

2Jana Melchiewicza [?] WJPanu Stefanowi Zubow-

3skiemu [?] dany i służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

5Miesiąca Februaryi Szesnastego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Żytomier.

7przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Grodzkim

8Starostwa Żytomierskiego i Xięgami ninieyszemi Grodz.

9Żyto. Comparens pers[onali]ter WJPan Stefan Zubowski [?] ten Zapis

10perpetuae Donationis od WJP. Jana Melchiewicza [?] Łowczego Węde-

11ńskiego sobie zeznawaiącemu dany i służący dla zapisania do

12Xiąg ninieyszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty

13i w Xięgi wpisany był. a tak Ja Urząd pomieniony Zapis

14ad actitandum przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma.

15Ja Jan Syn Baltazara Melchiewicz [?] Łowczy Wędeński zdro-

16wy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney

17należney Ziemsk. Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu i Woiew.

18a pod teraźnieyszy Zapis moy perpetuae Donationis cale się

19poddaiąc i uwiązaiąc wiadomo iawno czynię ustnie

20i dobrowolnie zeznaię. Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra

21moie Dziedziczne Część Wsi Semenowki [?] w Woiew. Kijows.

22leżące Ktoremi moiem [?] zgodem [?] iako swoią własnością rzą-

23dzić szafować i dysponować komu chcieć dać, darować i na

24wieczność Rezygnować, używaiąc przeto tey wolności

25prawem dozwoloney Umyśliłem wyżey pomianowaną

26Część ze wszystkiemi Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami,

27Sianożęciami, pastwiskami, wygonami, Uroczyskami,

28osiadami [?] nawozami [?], Jeziorami, błotami i ze wszyst-

29[reklamant:] kiemi

k. 339 (skan 0342, strona prawa)

1[kiemi …] cum [?] co do tey Części Wsi Semenowki [?] przynależało i przy-

2należy WJPanu Stefanowi Zubowskiemu [?] potomkom

3i Sukcessorom onego dać, darować, i na wieczność Rezygno-

4wać, Jakoż ninieyszym Zapisem moim daię daruię

5i Rezygnuię. Wolen tedy od tąd iuż iest i będzie WJPan

6Stefan Zubowski [?] wyżey wspomnioną Część iako iuż

7swoią własnością rządzić szafować i dysponować ko-

8mu chcieć dać, przedać, darować i na wieczność Rezy-

9gnować, a Ja zeznawaiący raz wyzuwszy się z pra-

10wa własności żadnego zwrotu mieć niemam i nie

11powinien będę, a ponnie [?] potomkowie i Sukcessorowie moi

12niemaią i nie powinni będą, ale pod zakładem Ziem-

13skimi słowami [?] Krom przysięgi wieczney ostrzeżone-

14mi, o ktore in casu Contraventionis forum genera-

15li et terminum peremptoriarum we wszelakim

16Sądzie i Urzędzie sobie i Sukcessorom moim naznaczam

17i poddaię. Na to daię ten Zapis moy perpetuae

18Donationis Ktory Ręką moią własną przy uproszo-

19nych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię. Działo

20się w Żytomierzu dnia Siodmego Februaryi Tysiąc

21Siedmset Siedmnastego Roku. u tego Zapisu perpetuae

22Donationis podpisy Rąk temi słowy. Jan Melchiewicz [?]

23Łowcz. Węd. mp. Swiadek przytomny uczynienia tego

24Zapisu podpisuię się Bazyli Wierzbicki [?] mp. Ustnie

25uproszony Swiadek do podpisania tego Zapisu wie-

26czystey darowizny podpisuię się Ludwik Berezow-

27ski mp. Za Swiadka i przyiaciela na tym Za-

28pisie perpetuae Donationis podpisuię

29się i Andrzey Proszkowski [?] Chor. Woysk Pol-

30skich mp. Ktory to Zapis za podaniem i proz-

31bą wyż mianowaney osoby podawaiącey a za

32moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ni-

33nieyszych Grodzkich Żyto. iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka co akty 364–369; oblata 16 II 1717 przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego; zapis dany w Żytomierzu 7 II 1717. Nazwiska: darczyńca w rkp. „Melchiewicz”/„Melkiewicz” [?], łowczy „Węd.” = wendeński (por. akt 172 – Jan Sowiński, podczaszy wendeński); obdarowany „Zubowski”/„Zukowski” [?] – lekcja niepewna. Wieś w rkp. „Semenowki” – Semenówka [?]; por. „Semenów [?]” w akcie 366 (być może ta sama wieś). Początek k. 339 („cum [?] co do tey Części …”) – kontynuacja wyliczenia przynależności („ze wszystkiemi [pożytkami] … co do tey Części … przynależało”). Świadkowie: Bazyli Wierzbicki [?], Ludwik Berezowski, Andrzej Proszkowski [?], chorąży wojsk polskich (por. Proszkowscy w aktach 31, 186). Niepewne: „moiem [?] zgodem [?]” (zapewne „mogę iako …”), „osiadami [?] nawozami [?]”, „ponnie [?]”, „słowami [?]”.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; ad actitandum – do wpisania do akt; Forum – sąd (właściwość sądowa); in casu Contraventionis – w razie naruszenia; forum generali et terminum peremptoriarum – sąd generalny i termin zawity; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, Stefan Zubowski [?] podał do wpisania zapis wieczystej darowizny (Żytomierz 7 II 1717), w którym Jan Melchiewicz [?], syn Baltazara, łowczy wendeński, oddaje mu, jego potomkom i sukcesorom swoją dziedziczną część wsi Semenówka [?] w woj. kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, pastwiskami, jeziorami i pożytkami, zrzekając się wszelkich praw za siebie i potomków pod zakładem ziemskim. Świadkowie: Bazyli Wierzbicki [?], Ludwik Berezowski, Andrzej Proszkowski [?], chorąży wojsk polskich.

Transkrypcja

k. 339v (skan 0343, strona lewa)

1Testament WJP. Błażeja Grynfeltta [?] zostawio-

2ny [?] przez niego [?] … Synowi [?].

3Roku Tysiąc Siedmset Siedmnastego

4Miesiąca Februaryi Szesnastego Dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Żyt. przedemną Konstantym

6Didkowskim Namiestnikiem Grodz. Starostwa Żyt. i Xięgami ninieyszemi Grodz.

7Żyt. Comparens pers[onali]ter WJPan Jan Grynfeltt [?] ten Testament ostatniey woli Oyca

8swego WJPana Błażeja Grynfeltta [?] na rozporządzenie Substancyi uczyniony dla

9zapisania do Xiąg ninieyszych podał, Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem

10i ten tak się w sobie ma. W Imię Oyca i Syna i Ducha Swiętego Amen.

11Ja Błażey Syn Piotra Grynfeltd [?] zdrowy będąc na Umyśle i rozumie [?]

12osłabiony na siłach ciała, dobrze pamiętaiąc na słowa Chrystusa Pana bądźcie

13gotowi na Smierć gdyż niewiecie czasu ani godziny zeyścia waszego z tego

14świata [?] a zatem i Ja będąc bliższym zgonu tak życia przedsięwziąłem

15uczynić następne Substancyi moiey Testamentowe rozporządzenie.

16a naypierw Duszę moią w Ręce Boga moiego oddaię, maiąc nadzieię

17iż nie według wielkości Grzechow moich, ale według wielkiego miłosierdzia

18swego sądzić Ją raczy. Ciało zas moie iako z Ziemi poczęte [?]

19tak Ziemi powroconym być ma. na Msze święte za Duszę moią i pp. Rodzi-

20cow moich z gotowki Złotych Dwieście naznaczam, a na rozdanie ubogim [?]

21Pięćdziesiąt [?]. Następnie zas Substancyą moią tak rozporządzam. Część

22moią Dziedziczną Wsi Bahrynowszczyzny [?] ktorą [nad wierszem] po Oycu moim Pietrze Grynfeldzie [?]

23otrzymałem [?] ze wszystkiemi Poddanemi i ze wszystkiemi przyległościami

24i przynależytościami Synowi memu iedynemu Janowi Grynfeltowi [?] za-

25pisuię, maiąc nadzieię iż Poddanych w tey Części znayduiących się uciemię-

26żać nie zechce, ale owszem zapomogę w czasie potrzebnym dawać.

27Summę moią własną Gotowizną Złotych Polskich półtora tysiąca u JPana

28Jacka Gruszczewskiego będącą i obligiem przez niego mnie wydanym zapewnio-

29ną, naydroższey Siostrze moiey Maryi Zwierzchowskiey [?] za troskę [?] [...] ży-

30ciową [?] około mnie w słabości pilność i staranie naznaczam. Gospodarstwo zaś

31moie wszystkie, Ludzież [?] Konie, bydło, chleb, Pasieka, niemniey ze Sprzętem [?]

32Srebro Stołowe, miedź, Cyna, to wszystko do Syna moiego Jana na wieczne

33czasy ma należeć, upraszaiąc tylko Syna moiego aby długi iakieby się

34nieprzynależnie [?] okazały [...] były pospłacane, żebym mogł śmiało

35stanąć przed obliczem Naywyższego Pana Zastępow. Exekutorem

36tego moiego Testamentu obieram i upraszam WJP. Michała Tokar[skiego] [?]

37ktorego proszę aby zechciał się zaiąć wykonaniem ninieyszego

38Testamentu. Ktory Ja dla lepszey wiary i waloru Ręką moią

39własną podpisuię. Datum w Bahrynowszczyźnie [?] dnia Trzeciego [?]

40Januaryi Tysiąc Siedmset Siedmnastego Roku. u tego Testamentu

41podpisy Rąk temi słowy. Błażey Grynfeltt [?] mp. Iako Swiadek i przy-

42iaciel na tym Testamencie podpisuię się Józef Jędrzejowski mp. Ustnie

43uproszony Swiadek od Pana Błażeja Grynfeltta [?] do tego Testamentu

44podpisuię się Antoni Gruszczewski Chor. Woysk Pol. mp. Ustnie uproszo-

45ny swiadek do podpisania tego Testamentu podpisuię się Marcin [...]

46ski. Ktory to Testament za podaniem i prozbą wyż mianowaney osoby

47podawaiącey, a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest wpisany [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis inną, drobną i gęstą ręką (cała strona k. 339v); oblata 16 II 1717 przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego; testament podał syn testatora Jan. Nazwisko w rkp. „Grynfeltt”, „Grynfeltd”, „Grynfeltowi”, „Grynfeldzie” [?] – lekcja niepewna. Wieś „Bahrynowszczyzna” [?] – ta sama nazwa co w akcie 365 (darowizna Szybińskiego dla Zawadzkiego). Tytuł aktu (2. wiersz) częściowo nieczytelny. Dzień daty testamentu w rkp. „Trzeciego [?]” – niepewne. Język testamentu (formuły „przedsięwziąłem uczynić następne … rozporządzenie”, „Pan Zastępów”) – raczej XVIII/XIX-wieczny, por. noty o możliwych późnych falsyfikatach w aktach 139, 141, 151, 153. Świadkowie: Józef Jędrzejowski, Antoni Gruszczewski, chorąży wojsk polskich, Marcin […]ski (nazwisko nieczytelne). Niepewne: „rozumie [?]”, „poczęte [?]”, „ubogim [?] Pięćdziesiąt [?]”, „otrzymałem [?]”, „za troskę [?] … życiową [?]”, „Ludzież [?]”, „Sprzętem [?]”, „nieprzynależnie [?]”, „Tokar[skiego] [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; Datum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 16 II 1717 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem grodzkim starostwa żytomierskiego, Jan Grynfeltt [?] podał do wpisania testament ojca Błażeja Grynfeltta [?], syna Piotra (Bahrynowszczyzna [?], I 1717). Testator, osłabiony na ciele, poleca duszę Bogu, przeznacza 200 zł na msze za siebie i rodziców i (zapewne) 50 zł dla ubogich; swoją dziedziczną część wsi Bahrynowszczyzna [?], odziedziczoną po ojcu Piotrze, z poddanymi zapisuje jedynemu synowi Janowi, prosząc, by nie uciskał poddanych; sumę 1500 zł u Jacka Gruszczewskiego (na obligu) przeznacza siostrze Marii Zwierzchowskiej [?] za opiekę w chorobie; całe gospodarstwo (ludzi, konie, bydło, zboże, pasiekę, srebro stołowe, miedź, cynę) oddaje synowi z obowiązkiem spłaty długów; egzekutorem ustanawia Michała Tokarskiego [?]. Świadkowie: Józef Jędrzejowski, Antoni Gruszczewski, chorąży wojsk polskich, Marcin […]ski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 340 (skan 0343, strona prawa)

1Zapis perpetuae Donationis od WJPana

2Szymona Bukowieckiego [?] WJPanu Józefo-

3wi Mojbowiczowi [?] dany.

4Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego [?]

5Miesiąca [...] [...] Dnia.

6Na Urzędzie Grodz. w [...] JEgo Krolewskiey Mości Żyto. [?] przedem-

7ną Łukaszem Bohdanowiczem Miecz. Lidz. i Namiestnikiem

8na ten czas Podwoiewództwa Vice Regentem Grodz. Gen. Woiew.

9Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparens per-

10sonaliter WJP. Szymon Bukowiecki [?] ten Zapis perpetuae

11Donationis od siebie zeznawaiącego in rem et personam

12WJPana Józefa Mojbowicza [?] dany i służący dla zapisania

13do Xiąg ninieyszych podał, Ktory Ja Urząd ad actitan-

14dum przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja

15[...] [...]

16Szymon Syn Marcina Bukowiecki [?] [...] [...] na ciele

17i Umyśle odstąpiwszy swey własney [...] Ziem. Jurys-

18dykcyi prawa forum Woiew. [...] pod teraźnieyszy

19Zapis moy perpetuae Donationis cale się poddaiąc wiadomo

20iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam

21iż zeznawaiący maiąc Dobra moie Dziedziczne Część Wsi

22Olizarowa [?] iure et sukcessione po Oycu moim JP. Mar[cinie]

23Bukowieckim [?] [...] [...] ktore z pra-

24wa pospolitego [...] [...] chcieć [...] [...]

25i Rezygnować umyśliłem przeto [...] [...] ze

26wszystkiemi Poddanemi, Polami, Lasami, [...]

27[...] Łąkami, Chrostami, Gaiami i ze wszystkie-

28mi innemi mianowanemi i niemianowanemi pożyt-

29kami, przychodami [?] i przynależytościami WJPanu Józefowi Moj-

30[reklamant:] bowiczowi [?]

k. 340v (skan 0344, strona lewa)

1[...] [...] Józefowi Mojbowiczowi [?] potomkom i Sukcessorom onego

2dać darować i na wieczność Rezygnować. Iakoż takowy zamiar

3moy przywodząc do skutku pomienione Dobra WJPanu

4Mojbowiczowi [?] daię, daruię i rezygnuię. [...] tedy iuż iest i

5będzie WJP. Józef Mojbowicz [?] [...] mianowanemi dobrami

6iako własnością swoią rządzić szafować i dysponować, a

7Ja zeznawaiący żadnego prawa do powrotu tych dobr ani

8sobie ani też małoletniemu Synowi memu Michałowi

9nie zostawuię [?] ale pod zakładami Ziemskiemi słowami krom

10przysięgi wieczney ostrzeżonemi. Na to daię ten moy

11list Zapis perpetuae Donationis Ktory Ręką moią włas-

12ną przy uproszonych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię.

13Działo się w [...] Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego Roku

14Dnia Dwu[...] [?] [...] Aprila. U tego Zapisu przy

15aktacie [?] podpisy Rąk temi słowy. Szymon

16Syn Marcina Bukowiecki [?] mp. Iako Swiadek i przy-

17iaciel na tym Zapisie perpetuae Donationis podpisuię się

18Julian Wirski [?] mp. Jako Swiadek przytomny uczynie-

19nia ninieyszego Zapisu podpisuię się Fryderyk [?]

20Garliński [?] mp. Będąc przytomny napisaniu i pod-

21pisaniu tego Zapisu perpetuae Donationis pod-

22pisuię się Augustyn [?] Gurski mp. Ktory to Zapis

23perpetuae Donationis za podaniem wyż we-

24[...] i prozbą a za moim Urzędowym przy-

25ięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akty 364–370), na kartach skrajnie wyblakłych, z plamami i ubytkami atramentu – odczyt częściowy (#PARTIAL), liczne miejsca nieczytelne. Rok: ołówkiem/kredką przekreślony i poprawiony na „1719”; w tekście zapisu „Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego Roku” (dzień „Dwu…” Aprila – zapewne 20–29 IV 1719); data oblaty (miesiąc, dzień) nieczytelna. Oblata przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim generału województwa kijowskiego (zapewne Owrucz; nazwa miasta nieczytelna, odczyt „Żyto.” niepewny). Nazwiska: darczyńca „Bukowiecki” [?], obdarowany „Mojbowicz”/„Meybowicz” [?]; wieś „Olizarowa” [?] (Olizarów [?]; por. Olizarowscy w akcie 314) – lekcje niepewne. Darczyńca wspomina małoletniego syna Michała, któremu również nie zostawia prawa powrotu do dóbr. Świadkowie: Julian Wirski [?], Fryderyk [?] Garliński [?], Augustyn [?] Gurski (por. Mirosław Gurski w akcie 367).

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad actitandum – do wpisania do akt; forum – sąd; iure et sukcessione – prawem i dziedziczeniem; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis, odczyt częściowy (karty skrajnie wyblakłe). W 1719 r. przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Szymon Bukowiecki [?], syn Marcina, zeznał zapis wieczystej darowizny (IV 1719) dla Józefa Mojbowicza [?]: oddaje mu, jego potomkom i sukcesorom dziedziczną część wsi Olizarów [?], odziedziczoną po ojcu Marcinie, ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, łąkami, gajami i pożytkami, zrzekając się prawa powrotu za siebie i małoletniego syna Michała, pod zakładem ziemskim. Świadkowie: Julian Wirski [?], Fryderyk [?] Garliński [?], Augustyn [?] Gurski.

Transkrypcja

k. 341 (skan 0344, strona prawa)

1Plenipotencya JP. Piotra Kurowskiego JJMM.

2patronom do spraw dana.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Junii Dwudziestego piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczym

6przedemną Mikołajem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem

7na ten czas podwoiewództwa i Vices Rejentem Grodz. Gen. Woiew.

8Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kij. Comparens personaliter

9WJP. Piotr Kurowski, zdrowy będąc na ciele i Umyśle, odstąpiwszy

10swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, iawnie ustnie

11i dobrowolnie, dla zapisania do Xiąg ninieyszych, zeznał, iż

12Jmć zeznawaiący maiąc sprawy swoie różne z różnemi

13Imionami tak z Aktoratow swoich iako i reatow wszelkich

14w Sądach Grodzkich Ziemskich i Głownym Trybunale Ko-

15ronnym Lubelskim Ktorych sam osobą swoią niemogąc

16attentować, tedy na mieyscu i osobie swoiey za prawdziwych

17Plenipotentow i umocowanych swoich WW. i WJJPP. An-

18toniego Steckiego Podczaszego Żytomierskiego Pisarza

19Grodzkiego Generału Woiewództwa Kijowskiego, Alexandra

20Hrozewicza [?], Antoniego Joachima Niemierzyckiego [!] Ko-

21mornikow Ziemskich Kijowskich, Jana Pruszyńskiego Podstolica

22Żytomierskiego, Franciszka Szczepkowskiego, Mikołaja Lew-

23kowskiego i tych Jmściow Ktorych by oni Jmście na mieyscu

24sie swoie substytuowali, upraszam, stanowię i ordynuię,

25daiąc i pozwalaiąc JchMościom Panom Plenipotentom lub

26[reklamant:] Substytutow

k. 341v (skan 0345, strona lewa)

1Substytutow Jchmościow plenariam facultatem, omnimo-

2dam, absolutamque potestatem we wszelkich generaliter

3sprawach swoich stawać, wzdawać, Kontrowertować, przy-

4sięgi słuchać, na one się zabierać, Dekreta Justi Lata accep-

5tować, a minori ad maius Subsellium appellować, Grzywny

6Ludzkie [?] Dekretami przysądzone odbierać, z odebranych nemine

7recognoscentes Kwitować, Kompromissy Zapisywać, w Komplana-

8cye wchodzić, i cokolwiek i iakkolwiek przez JmciPanow

9Plenipotentow lub Substytutow prawnie postąpio-

10no i postanowiono będzie zysk lub stratę, za

11iedno przyimuiąc to wszystko modernus Reco-

12gnoscens pro rato firmo et grato przyięcie de-

13klaruię i ninieyszym dobrowolnem zeznaniem swoim

14zawieraiąc tey plenipotencyey swoiey roborat validi-

15tatem do Lat trzech i nieczęsy [?] trzech

16consequenter po sobie idących, maiąc teraźniey-

17szego dobrowolnego zeznania swego Ktorego o przyięcie

18i do akt Zapisanie mnie Urzędu

19prosił co i otrzymał. Piotr Ku-

20rowski mpp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (karta k. 341 wyraźniejsza, k. 341v czytelna); znów urząd grodzki kijowski w Owruczu przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem (zob. akty 311–363). W nagłówku ołówkiem „1718”, w tekście „Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego” – zgodnie. Plenipotenci: Antoni Stecki, podczaszy żytomierski, pisarz grodzki generału woj. kijowskiego; Aleksander Hrozewicz [?] (lekcja niepewna) i Antoni Joachim „Niemierzycki” – kopista zniekształcił zapewne nazwisko Antoniego Joachima NIEMIRYCZA, komornika ziemskiego kijowskiego (zob. akty 326–327, 335, 340); Jan Pruszyński, podstolic żytomierski (syn Kazimierza na Skorodnym Pruszyńskiego, podstolego żytomierskiego – zob. akty 322, 361); Franciszek Szczepkowski; Mikołaj Lewkowski (zapewne Walewski Lewkowski). Plenipotencja na 3 lata. Piotr Kurowski – por. Wojciech Kurowski w akcie 363. Niepewne: „Ludzkie [?]” (zapewne „Grzywny Luźne”/„Ludne”), „nieczęsy [?]” (zapewne zniekształcone „niemniey”).

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; Aktoratow … reatow – spraw, w których jest powodem … pozwanym; attentować – prowadzić; plenariam facultatem, omnimodam absolutamque potestatem – pełną możność i wszelką, nieograniczoną władzę; generaliter – w ogólności; Dekreta Justi Lata acceptować – przyjmować dekrety sprawiedliwie wydane; a minori ad maius Subsellium appellować – odwoływać się od niższego do wyższego sądu; nemine recognoscentes – nikt nie zeznający (?); modernus Recognoscens – obecny zeznający; pro rato firmo et grato – za ważne, trwałe i miłe; roborat validitatem – umacnia ważność; consequenter – kolejno; mpp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 25 VI 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Mikołajem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Piotr Kurowski, nie mogąc sam prowadzić swoich różnych spraw (jako powód i pozwany) w sądach grodzkich, ziemskich i w Trybunale Koronnym Lubelskim, ustanowił swoimi plenipotentami Antoniego Steckiego, podczaszego żytomierskiego, pisarza grodzkiego kijowskiego, Aleksandra Hrozewicza [?] i Antoniego Joachima Niemirycza (w odpisie „Niemierzyckiego”), komorników ziemskich kijowskich, Jana Pruszyńskiego, podstolica żytomierskiego, Franciszka Szczepkowskiego i Mikołaja Lewkowskiego oraz ich substytutów, z pełną władzą stawania, przyjmowania dekretów, apelacji, odbierania i kwitowania grzywien, zawierania kompromisów i ugód; plenipotencja ważna przez trzy lata.

Transkrypcja

k. 342 (skan 0345, strona prawa)

1Oblata Metryki Chrztu WJPana Antoniego Sam-

2bora.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Julii Dwudziestego Osmego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną

6Łukaszem Antonim Bohdanowiczem Namiestnikiem na ten czas podwoiewodz-

7twa i Vice Regentem Grodzkim Generału Woiew. Kijowsk. i Xięgami ninieyszemi

8Comparens personaliter W. JP. Szymon Krynicki [?] tę Metrykę Chrztu W. JPana

9Antoniego Sambora z Xiąg Metrycznych Kościoła Wieledniekiego [?] autentycz-

10nie wydaną, za oczewistym wydaniem przynoszącego wszystko zupełnie

11co do słowa do Xiąg ninieyszych iest ingrossowana w te słowa. Infra

12scriptus Pastor reperii in libro metricis baptizatorum Ecclae Parochialis

13Wieledniensis testimonium baptismi tenoris sequentis Anno domini Millesi-

14mo Septingentesimo Sexto die trigesima [?] Mensis Octobris Ego Joannes Nar-

15but Capellanus Ecclae parochl. Wieledniensis baptisavi Infantem nomine

16Michaelem filium generosorum Antonii et Victoriae de domo Rypińskey [?]

17Samborow Conjugum legitimorum assistentes fuere: Dnus Joannes Łęczycki [?]

18cum Despina [?] Wzadeu [?]: Anna Nawałowska [?] Skarbnikowna Nurska

19Mattheus Stachacki [?] cum Cristina Miedwedowska quam annotationem

20fideliter positam [?] esse in praedicto libro extensam de verbo ad verbum

21extradidisse [?] attestor: in quorum fidem cum Sigillum manu propria

22subscribo. u tey Metryki do oblaty podaney podpis przy pieczęci na-

23[reklamant:] Mapie [?]

k. 342v (skan 0346, strona lewa – góra)

1Mapie [?] wyciśniony następuiący Joannes Narbut Capell. Eccl. Par. Wiel.

2(L.S.) A tak ta oblata za osobistym stawaiącego podaniem, a moim

3Urzędowym przyięciem wszystka zupełnie co do słowa do Xiąg ninie-

4yszych Grodz. iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata 28 VII 1718 w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim (zob. też akty 77 i 372 – Łukasz Bohdanowicz). Tytuł mówi o metryce „WJPana Antoniego Sambora”, lecz metryka dotyczy chrztu jego syna MICHAŁA (13 [?] X 1706 – w rkp. „die trigesima [?]”, może „decima tertia”; lekcja liczebnika niepewna), syna Antoniego i Wiktorii z Rypińskich [?] Samborów, w kościele parafialnym w Wielednikach [?] (por. Wieledniki w aktach 322, 355, 360); ochrzcił kapelan Jan Narbut. Chrzestni: Jan Łęczycki [?] z „Despiną [?] Wzadeu [?]” (lekcja bardzo niepewna), Anna Nawałowska [?], skarbnikówna nurska, Mateusz Stachacki [?] z Krystyną Miedwedowską. Podał Szymon Krynicki [?]. „Mapie [?] wyciśniony” – zapewne zniekształcone „na opłatku [?] wyciśniony” / „na papierze” – odnosi się do pieczęci. Niepewne: „positam [?]”, „extradidisse [?]”.

Łacina: Infra scriptus Pastor reperii in libro metricis baptizatorum Ecclesiae Parochialis Wieledniensis testimonium baptismi tenoris sequentis – niżej podpisany pasterz znalazłem w księdze metrykalnej ochrzczonych kościoła parafialnego wieledniskiego świadectwo chrztu tej treści; Anno domini Millesimo Septingentesimo Sexto die … Mensis Octobris Ego Joannes Narbut Capellanus … baptisavi Infantem nomine Michaelem filium generosorum Antonii et Victoriae de domo Rypińskey Samborow Conjugum legitimorum – Roku Pańskiego 1706 dnia … października ja, Jan Narbut, kapelan …, ochrzciłem dziecię imieniem Michał, syna urodzonych Antoniego i Wiktorii z domu Rypińskiej, Samborów, prawowitych małżonków; assistentes fuere – chrzestnymi byli; quam annotationem fideliter … in praedicto libro extensam de verbo ad verbum extradidisse attestor – zaświadczam, że ten zapis, wiernie w rzeczonej księdze wpisany, wydałem słowo w słowo; in quorum fidem cum Sigillo manu propria subscribo – na dowód czego z pieczęcią ręką własną podpisuję; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Szymon Krynicki [?] podał do oblaty wyciąg z księgi metrykalnej kościoła parafialnego w Wielednikach [?]: w październiku 1706 kapelan Jan Narbut ochrzcił Michała, syna Antoniego i Wiktorii z Rypińskich [?] Samborów; chrzestni: Jan Łęczycki [?], Anna Nawałowska [?], skarbnikówna nurska, Mateusz Stachacki [?], Krystyna Miedwedowska i in. Wyciąg z podpisem i pieczęcią kapelana wpisano słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 342v (skan 0346, strona lewa – od ok. 1/4)

1Zapis wieczystey darowizny od JP. Piotra

2Kurowskiego JP. Łukaszowi Bobrowi uczyniony.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Julii [?] Dwudziestego Osmego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

6Owruczu przedemną Łukaszem Antonim Bohdanowiczem

7Namiestnikiem na ten czas Podwoiewództwa Vice Regentem

8Grodzkim Generału Woiewództwa Kijowskiego i Xięgami ninieysze-

9mi Comparens pers[onali]ter JP. Piotr Kurowski ten Zapis wieczystey

10darowizny od siebie zeznawaiącego na rzecz i osobę WJP. Łukasza

11Bobra dany z podpisem Ręki swey własney Ludzież z podpisami

12Rąk JJPP. przyiacioł dla wpisania do Xiąg ninieyszych zeznał

13Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie

14ma. Ja Piotr Syn Jana, a Wnuk Antoniego Kurowski

15Dobr Części wsi Łuki [?] w Woiewództwie Kijow. leżący

16naturalny Sukcessor i dziedzic zdrowy będąc na ciele i Umyśle

17odstąpiwszy mey własney należney Jurysdykcyi prawa forum

18Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy Dobrowolny Zapis moy

19[reklamant:] perpetuae

k. 343 (skan 0346, strona prawa)

1perpetuae Donationis cale się poddaiąc i uwiązuiąc iawnie ustnie

2i dobrowolnie zeznawam, iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra

3moie Dziedziczne Część wsi Łuki [?], Ktoremi z prawa pospo-

4litego mocen iestem iako chcieć rządzić szafować i dysponować,

5a widząc w tem lepsze dobro moie, pomienioną Część Wsi

6Łuki [?] WJP. Łukaszowi Synowi Bazylego, a Wnukowi Jana

7Bobrowi dać, darować i na wieczne rezygnować czasy umy-

8śliłem – iakoż ninieyszym Listem dobrowolnym Zapisem

9moim pomienione Dobra ze wszystkiemi należącemi Polami, rolami

10stawami, Rzekami, Młynami, Lasami, Borami, tudzież Poddane-

11mi ciągłemi i nieciągłemi na Gruncie znayduiącemi się i zbiegłe-

12mi ich powinnościami, Intratami, dochodami, pożytkami,

13nic na siebie ni też Sukcessorow moich niezostawuiąc ani

14excypuiąc WJPanu Łukaszowi Synowi Bazylego, a Wnukowi Jana

15Bobrowi daię, daruię i wiecznemi czasy zapisuię. Wolen tedy

16od tąd iuż iest i będzie JP. Łukasz Bobr Dobrami temi iako chcieć

17rządzić szafować i dysponować i ku naylepszemu pożytkowi swe-

18mu obrócić, a Ja z potomkami moiemi żadney przeszkody czynić

19niemam i niepowinien będę. i na to daię ten Zapis moy wie-

20czystey darowizny Ktory Ręką moią własną przy Swiadkach i

21przyiaciołach podpisuię. Datum w Żytomierzu Tysiąc Siedmset

22Osmnastego dnia Drugiego [?] Maja. U tego Zapisu perpetuae Donati-

23onis podpisy Rąk takowe. Piotr Syn Jana, a Wnuk Antoniego

24[reklamant:] Kurowski

k. 343v (skan 0347, strona lewa – góra)

1Kurowski. Ustnie uproszony Swiadek Ignacy Miedwedow-

2ski. Swiadek i przyiaciel Wincenty Bernatowicz mp. Jako

3Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie perpetuae Donationis

4podpisuię się Adam Zalewski mp. Ktory to Zapis perpe-

5tuae Donationis słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg

6ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, tego samego dnia co akt 374 (miesiąc w rkp. „Julii”/„Junii” – zapewne lipiec, jak w aktach 374 i 376); zapis dany w Żytomierzu 2 [?] V 1718. Zeznający Piotr Kurowski – ten sam, który 25 VI 1718 ustanowił plenipotentów (akt 373). Obdarowany Łukasz Bobr, syn Bazylego, wnuk Jana – por. Bazyli Bobr w akcie 163 i Jan Bobr w akcie 112. Wieś w rkp. „Łuki”, „Łuki” (Łuka [?]; por. Łuka w akcie 90) – lekcja niepewna. Świadkowie: Ignacy Miedwedowski (por. Krystyna Miedwedowska w akcie 374), Wincenty Bernatowicz, Adam Zalewski. Formuła „Syn Jana, a Wnuk Antoniego” (podawanie imion ojca i dziadka) – charakterystyczna dla późniejszych odpisów tej księgi.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; forum – sąd; perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Datum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII [?] 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Piotr Kurowski zeznał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz 2 [?] V 1718): jako naturalny dziedzic części wsi Łuki [?] w woj. kijowskim, Piotr Kurowski, syn Jana, wnuk Antoniego, oddaje ją Łukaszowi Bobrowi, synowi Bazylego, wnukowi Jana, ze wszystkimi polami, stawami, rzekami, młynami, lasami, poddanymi (także zbiegłymi), powinnościami i dochodami, nic dla siebie i sukcesorów nie zastrzegając. Świadkowie: Ignacy Miedwedowski, Wincenty Bernatowicz, Adam Zalewski.

Transkrypcja

k. 343v (skan 0347, strona lewa – od ok. 1/4)

1Zapis perpetuae Donationis od JP. Stani-

2sława Zaleskiego JP. Kołakowskiemu dany.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Julii Dwudziestego Osmego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Antonim Bohdanowiczem Namiestni-

7kiem na ten czas podwoiewództwa i Vice Regentem Grodzkim

8Generału Woiew. Kijowsk. i Xięgami ninieyszemi Comparens

9pers[onali]ter WJPan Stanisław Zaleski ten Zapis wieczystey darowizny

10od siebie Comparenta na rzecz WJP. Piotra Kołakowskiego dany

11podpisem Ręki swey własney i JJPP. przyiacioł stwierdzony

12dla wpisania do Xiąg ninieyszych przyznał. Ktory Ja Urząd

13przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Stanisław

14Syn Jana, a Wnuk Adama Zaleski zdrowy na ciele i Umyśle

15odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa

16Forum Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy Zapis moy wieczystey

17darowizny cale się poddaiąc i uwiązuiąc, wiadomo iawnie

18[reklamant:] czynię

k. 344 (skan 0347, strona prawa)

1czynię i oznaymuię, iż Ja zeznawaiący maiąc wolność z prawa

2pospolitego własnością moią iako chcieć rozrządzić niebędąc

3w tym od nikogo namowionym ani przymuszonym ale z do-

4brey woli moiey naradziwszy się przytem Krewnych i przyia-

5ciół Dobra moie Dziedziczne Część Wsi Korytyszcz [?] ze

6wszystkiemi Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami, Wodami

7i ze wszystkiem tym co od naydawnieyszych czasow do pomie-

8nioney Części przynależało i przynależy umyśliłem wie-

9cznemi czasy przedać dać, darować WJP. Piotrowi Kołakow-

10skiemu, iakoż na dniu dzisieyszym takową wolę moią

11przywodząc do skutku pomienione Dobra Części Wsi

12Korytyszcz [?] daię, daruię i na wieczność rezygnuię. Mocen

13tedy iuż iest i będzie WJPan Piotr Kołakowski potomki i Suk-

14cessorowie onego dobrami odemnie zeznawaiącego sobie darowa-

15nemi i odrezygnowanemi rządzić szafować i dysponować,

16a Ja od daty teraźnieyszego Zapisu wieczystey darowizny w

17dzierżeniu i używaniu tych Dobr żadney przeszkody ani sam

18ani Syn moy małoletni Antoni Ignacy dwoyga imienia czynić

19niema i niepowinien będzie. i na to daię ten moy List Zapis

20wieczystey darowizny Ktory Ręką moią własną podpisuię. Dat.

21w Żytomierzu Tysiąc Siedmset Osmnastego Roku dnia dwu-

22dziestego Osmego Junii. u tego Zapisu wieczystey darowizny

23[reklamant:] podpisy

k. 344v (skan 0348, strona lewa – góra)

1podpisy Rąk temi słowy. Stanisław Zawadzki [!] mp. Jako

2Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Joachim

3Markowski. Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie podpi-

4suię się Paweł Romański mp. Za Swiadka i tego Zapisu

5podpisuię się Adam Wojciechowski mp. Ktory to Zapis

6wieczystey darowizny za podaniem i prozbą a za mo-

7im Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 28 VII 1718 przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem (ten sam dzień co akty 374–375); zapis dany w Żytomierzu 28 VI 1718. Darczyńca w tytule i w tekście „Stanisław Zaleski” (syn Jana, wnuk Adama), lecz w podpisie odpisu „Stanisław Zawadzki” – rozbieżność kopisty. Obdarowany w rkp. „Kołakowski”/„Kołakowskiemu”. Wieś w rkp. „Korytyszcz” (por. Korytyszcz [?] w aktach 168 i 229). Darczyńca wymienia małoletniego syna Antoniego Ignacego („dwoyga imienia” – o dwóch imionach). Świadkowie: Joachim Markowski, Paweł Romański (imiennik woźnego z lat 1700 – akty 120–153), Adam Wojciechowski. „przedać dać, darować” – tak w rkp.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; Comparenta – stawającego; Forum – sąd; Dat. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Stanisław Zaleski przyznał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz 28 VI 1718), którym on – Stanisław, syn Jana, wnuk Adama – z dobrej woli, po naradzie z krewnymi i przyjaciółmi, oddaje Piotrowi Kołakowskiemu swoją dziedziczną część wsi Korytyszcz [?] ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, wodami i przynależnościami; zobowiązuje siebie i małoletniego syna Antoniego Ignacego do niezakłócania posiadania. Świadkowie: Joachim Markowski, Paweł Romański, Adam Wojciechowski (w podpisie odpisu darczyńca jako „Stanisław Zawadzki”).

Transkrypcja

k. 344v (skan 0348, strona lewa – od ok. 1/4)

1Cessya od JP. Stefana Bereśniewicza dzieciom

2swoim uczyniona.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Julii dwudziestego Osmego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Antonim Bohdanowiczem Namiest-

7nikiem na ten czas podwoiewództwa i Viceregentem Grodzkim Generału

8Woiewództwa Kijowsk. i Xięgami ninieyszemi Comparens pers[onali]ter JP. Stefan

9Bereśniewicz ten Zapis Cessyonis od siebie zeznawaiącego in rem et per-

10sonam Wnukow swoich uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych

11podał, Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem i tak się w sobie

12ma. Ja Stefan [nad wierszem:] Syn Adama Bereśniewicz zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstą-

13piwszy swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu

14i Woiew. a pod ninieyszy Zapis Cessyonis cale się poddaiąc i uwiązuiąc

15iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam, iż Ja zeznawa-

16iący okrom wydziału z Majątku moiego iaki mi Bog mieć

17dozwolił, a mianowicie Dobr Części Wsi Sierotek [?] w Woiew. Kijow.

18położonych Synowi moiemu Grzegorzowi Janowi dwoimiennemu [?]

19Maryannie [?] tudzież Summy Złotych Poll. Osmtysięcy na Strypie [?]

20w Jstku [?] Kazimierza Sapiehy Woiewody, takoż Synowi moiemu

21Mikołaiowi i Maciejowi Bereśniewiczom za wydział wieczysty

22ustanowionego i do ich władania na zawsze oddanego. Jeszcze Summy

k. 345 (skan 0348, strona prawa)

1Złotych Polskich Czterytysiące w W. Dobra Syna Karola Zabrańskiego [?]

2W.Ł. [?] będącą na Dobrach Wsi Siemianki [?] Łuckiey [?] maiący

3dawnego własnego i dalszego rozporządzenia pozostawioną, od ktorey

4procent według Zapisu Ekspresowego [?] dotąd odbieram. Gdy wolą

5iestem [?] z przywiązania zaś familiinego i Affektu ku moim Wnukom

6Synom Grzegorza Jana dwoimiennego Bereśniewicza WW. Anto-

7niego i Ludwika Bereśniewiczow w Latach iescze niepełnych

8będących z ktorych Bog cieszyć mi się dozwolił – ponieważ

9W. Maciey Syn moy młodszy Bereśniewicz dotąd bezżenny

10zostaiąc, od ktorego iuż potomkow spodziewać się niemogę

11albowiem iuż w tem stanie Zycie na zawsze wziął zamiar.

12Rzeczoną Summę Złotych Polskich Cztery tysiące wspomnionym

13wnukom moim WW. Antoniemu i Ludwikowi Bereśniew-

14iczom Synom Grzegorza daię daruię i wiecznemi czasy Zapisuię.

15Ktorą z prowizyami do Lat zupełnych moich [?] sobie w rowney iło-

16ści każdy po Złotych Polskich dwa tysiące od tegoż W. Teodora

17Zabrańskiego [?] W.Ł. [?] podnieść i oną iak się im zdawać będzie

18rozporządzić, zaś procent odtąd do Czasu doyścia lat zupełnych

19Wnukow moich Oyciec ich W. Grzegorz Jan dwoimienny

20Syn moy Bereśniewicz do Lat swoich ma odbierać i

21Ewikcyą [?] z tego miejsca w razie gdyby to z swoiey woli [?] zaniedbał

22przeszkodzi [?] moim będzie. Ja zaś odtąd wyzuwszy się z prawa

23własności tey Summy mi służącego sobie i Sukcessorom

24moim innym przeszkodzenia powrotu niezostawuię. Iakową

25Cessyą przy uproszonych Swiadkach i przyiaciołach

26Ręką moią własną przy wyciśnieniu pieczęci Herbu

27moiego podpisuię. Datum w Lubarze dnia dwudziestego

28Marca [?] Tysiąc Siedmset Osmnastego Roku. Stefan Bereśniewicz (L.S.)

29Swiadek i przyiaciel proszony na tey Cessyi podpisuię się Jan [...] [...] Swiadek i

30przyiaciel na tey Cessyi podpisuię się Karol Gostyński mp. Ktory to Zapis Cessyonis za poda-

31niem i prozbą zeznawaiącego, a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 28 VII 1718 przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem (ten sam dzień co akty 374–376); cesja datowana w Lubarze 20 III [?] 1718. Treść częściowo niejasna: Stefan Bereśniewicz (syn Adama – dopisane nad wierszem), wydzieliwszy wcześniej synowi Grzegorzowi Janowi („dwoimiennemu” [?] – o dwóch imionach) część wsi Sierotki [?] w woj. kijowskim oraz (zapewne komuś z dzieci – „Maryannie [?]”) sumę 8000 zł „na Strypie [?] w Jstku [?] Kazimierza Sapiehy Wojewody” (lekcja niepewna; może zastaw na dobrach Sapiehy), a synom Mikołajowi i Maciejowi – inny wydział, cesuje teraz sumę 4000 zł, ulokowaną na dobrach Karola Zabrańskiego [?] (wieś „Siemianki [?] Łuckiey [?]”) i spłacaną dotąd przez Teodora Zabrańskiego [?], wnukom Antoniemu i Ludwikowi, synom Grzegorza Jana, po 2000 zł; do ich pełnoletności procent pobiera ojciec. Uzasadnienie: młodszy syn Maciej pozostaje bezżenny i postanowił żyć w stanie bezżennym, więc potomków po nim się nie spodziewa. „W.Ł.” przy Zabrańskich – zapewne tytuł (wojski łucki [?]). Podpis drugiego świadka – Karol Gostyński; pierwszego nieczytelny. Język (Majątek, „familiinego”, „Ewikcyą”) – raczej późny. Niepewne liczne lekcje – oznaczone [?].

Łacina: Cessyonis – cesji (ustąpienia); in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens personaliter – stawający osobiście; Forum – sąd; Ewikcya (evictio) – obowiązek obrony przy prawie; Datum – dano; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Stefan Bereśniewicz, syn Adama, podał zapis cesji (Lubar 20 III [?] 1718): oprócz działów już danych dzieciom (synowi Grzegorzowi Janowi – część wsi Sierotki [?] w woj. kijowskim, sumy 8000 zł na dobrach Kazimierza Sapiehy [?], wydziału synów Mikołaja i Macieja), cesuje sumę 4000 zł, zabezpieczoną na dobrach Zabrańskich [?], wnukom Antoniemu i Ludwikowi, małoletnim synom Grzegorza Jana, po 2000 zł każdemu; do ich pełnoletności procent ma pobierać ich ojciec. Uzasadnia to tym, że młodszy syn Maciej pozostaje bezżenny i potomstwa po nim się nie spodziewa. Świadkowie: Jan […] i Karol Gostyński.

Transkrypcja

k. 345v (skan 0349, strona lewa)

1Dymissya od WJPana Erazma Wymowskiego [?]

2Synowi swemu Janowi uczyniona.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Julii Dwudziestego Osmego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

6Owruczu przedemną Łukaszem Antonim Bohdanowi-

7czem Namiestnikiem na ten czas Podwoiewództwa

8i Viceregentem Grodzkim Generału Woiew. Kij. i Xięgami

9ninieyszemi Comparens pers[onali]ter JP. Erazm Wymowski [?] ten Zapis

10Dymissyonis od siebie zeznawaiącego in rem et personam

11JP. Jana Wymowskiego [?] Syna swego uczyniony dla zapisa-

12nia do Xiąg ninieyszych podał, Ktory Ja Urząd przyimuiąc

13czytałem i tak się w sobie ma. Ja [nad wierszem:] Syn Grzegorza Erazm Namiestnik [?]

14Ozierny [?] Wymowski [?] zdrowy będąc na ciele i Umyśle

15odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi

16prawa Forum Powiatu i Woiew. a pod ninieyszy Zapis

17moy Dymissyonis cale się poddaiąc i uwiązuiąc iawno

18czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam, Iż Ja zeznawaiący

19maiąc Dobra moie Dziedziczne Części Wsi Łuki [?] w Woiew.

20Kijows. sytuowane Ktoremi według prawa pospolitego będąc

21mocen iako chcieć rządzić, szafować i dysponować, zatem

22dobra też takież Części wyż pomienione ze wszystkiemi

23do mnie należącemi Polami, Rolami, Stawami, Rzekami,

24Młynami Lasami borami, tudzież Poddanemi ciągłemi

25i nieciągłemi na Gruncie znayduiącemi się i zbiegłemi ich

26powinnościami intratami dochodami i pożytkami nic

27na nikogo niezostawuiąc ani excypuiąc, ale wszystko

28ogółem i pospolicie zawieraiąc Synowi memu Janowi

29Wymowskiemu [?] Podprob. [?] Roty Komputowey z pod Znaku [?]

30moiey wypuszczam i Dymittuię. Wolen tedy od tąd

31iuż iest i będzie tenże Syn moy Jan Wymowski [?] Dobrami

32[reklamant:] temi

k. 346 (skan 0349, strona prawa – góra)

1temi iako chcieć rządzić szafować i dysponować i ku

2naylepszemu pożytkowi swemu obracać, a Ja żadney prze-

3szkody czynić niemam i niepowinien będę. Na to daię

4ten Zapis moy Dymissyonis Ktory Ręką moią własną

5przy uproszonych Swiadkach i przyiaciołach podpisuię.

6Dat. w Żytomierzu Tysiąc Siedmset Osmnastego Roku

7dnia Drugiego Maja. u tego Zapisu Dymissyonis

8podpisy Rąk takowe. Erazm Syn Grzegorza Wymow-

9ski [?] mp. Ustnie proszony Swiadek na tey Dymissyi

10podpisuię się Ignacy Miedwedowski. Swiadek i przy-

11iaciel ustnie uproszony do tego Zapisu Dymissyonis

12podpisuię się Wincenty Bernatowicz mp. Jako Swiadek

13i przyiaciel na tym Zapisie Dymissyonis podpisuię się

14Adam Zalewski mp. Ktory to Zapis Dymissyonis słowo

15w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 28 VII 1718 przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem (ten sam dzień co akty 374–377). Zapis dany w Żytomierzu 2 V 1718 – tego samego dnia i przy tych samych świadkach (Ignacy Miedwedowski, Wincenty Bernatowicz, Adam Zalewski) co darowizna Piotra Kurowskiego dla Łukasza Bobra w akcie 375, z tym samym formularzem i tą samą wsią „Łuki” [?] (lekcja niepewna; teksty równoległe potwierdzają formę). Nazwisko w rkp. „Wymowski”/„Wymowskiego” [?] – lekcja niepewna. „Namiestnik [?] Ozierny [?]” (dopisek nad wierszem i w wierszu) oraz urząd syna „Podprob. [?] Roty Komputowey z pod Znaku [?] moiey” (zapewne podporucznik/podchorąży roty komputowej pod znakiem ojca) – niejasne.

Łacina: Dymissyonis – dymisji (ustąpienia); in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens personaliter – stawający osobiście; Forum – sąd; Dymittuię – ustępuję; Dat. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Erazm Wymowski [?], syn Grzegorza, podał zapis dymisji (Żytomierz 2 V 1718), którym ustępuje synowi Janowi (wojskowemu roty komputowej [?]) swoją dziedziczną część wsi Łuki [?] w woj. kijowskim ze wszystkimi polami, stawami, rzekami, młynami, lasami, poddanymi (także zbiegłymi), powinnościami i dochodami, nic sobie nie zastrzegając. Świadkowie: Ignacy Miedwedowski, Wincenty Bernatowicz, Adam Zalewski (ci sami co w akcie 375).

Transkrypcja

k. 346 (skan 0349, strona prawa – dół)

1Zapis perpetuae Donationis od WJPana

2Stefana Menżyńskiego [?] W. Janowi

3Tyszyńskiemu [?] dany i służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

5Miesiąca Julii Dwudziestego Osmego dnia.

6Na Urzędzie Grodz. w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

7przedemną Łukaszem Antonim Bohdanowiczem Na-

8miestnikiem na ten czas podwoiewództwa i Viceregen-

9tem Grodzkim Generału Woiew. Kij. i Xięgami niniey-

10szemi Grodz. Kij. Comparens pers[onali]ter W. Stefan Men-

11żyński [?] ten Zapis perpetuae Donationis od siebie ze-

12znawaiącego W. Janowi Tyszyńskiemu [?] dany i służący

13dla zapisania do Xiąg ninieyszych podał, Ktory Ja

14Urząd przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma.

k. 346v (skan 0350, strona lewa)

1Ja Stefan Syn Jana a Wnuk Stefana [?] Men-

2żyński [?] zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpi-

3wszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

4prawa Forum Powiatu i Woiew. a pod teraźniey-

5szy dobrowolny Zapis moy perpetuae Donatio-

6nis cale się poddaiąc i uwiązuiąc wiadomo iawno

7czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam iż Ja zeznawa-

8iący maiąc Dobra moie Dziedziczne Części Wsi Mi-

9rzynówka [?] w Woiew. Kijows. sytuowane, maiąc też

10wolność dobrami swemi iako chcieć rządzić szafować

11i dysponować, umyśliłem tedy pomienione Dobra

12ze wszystkiemi poddanemi, polami, Rolami, Lasami,

13Borami, Wodami, tudzież zabudowaniami tak

14dworskiemi iako i chłopskiemi, i ze wszystkiem tym

15co do pomienioney Części przynależało i przy-

16należy WJP. Janowi Synowi Kajetana Tyszyń-

17skiemu [?] Łowczemu Parnaw. [?] dać, darować i wieczyście

18Rezygnować, iakoż ninieyszym Zapisem moim

19daię, daruię i Dymittuię. wolen tedy odtąd iuż iest

20i będzie WJPan Jan Tyszyński [?] Łowcz. Parn. [?] Dobrami

21temi iako swoią własnością rządzić, szafować, i dy-

22sponować, pożytki wynagradzać [?] i ku naylepszemu

23swemu własnemu użytkowi obracać, a Ja zezna-

24waiący raz zrzekłszy się wszelkiego prawa do

25wspomnionych Dobr żadnego powrotu ani sobie

26ani Synowi memu teraz małoletniemu Jerzemu

27[reklamant:] niezostawuię

k. 347 (skan 0350, strona prawa – góra)

1niezostawuię. I na to daię ten moy List Zapis

2perpetuae Donationis Ktory Ręką moią własną

3przy uproszonych Swiadkach podpisuię. Dat. w

4Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

5dnia dwunastego Junii. u tego Zapisu podpisy

6Rąk w te słowa. Stefan Syn Jana Menżyński [?] mp.

7Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie

8perpetuae Donationis podpisuię się Tomasz

9Proszkowski mp. Swiadek przytomny temu

10Zapisowi podpisuię się Jakob Melniewicz [?]

11Chodakowski. Za Swiadka i przyiaciela do

12tego Zapisu wieczystego podpisuię się Adam Józef

13Winogrodzki [?] mp. Ktory to Zapis perpetuae Do-

14nationis iak się w sobie ma do Xiąg

15ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 28 VII 1718 przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem (ten sam dzień co akty 374–378); zapis dany w Żytomierzu 12 VI 1718. Nazwiska: darczyńca w rkp. „Menżyński”/„Menzynski” [?] (por. Menzyński [?] w aktach 37–56); obdarowany „Tyszyński” [?], syn Kajetana, „Łowczy Parnaw.” [?] (zapewne łowczy parnawski – tytuł inflancki; por. akt 282 – stolnik parnawski [?]); wieś „Mirzynówka” [?] – lekcja i identyfikacja niepewne. Imię dziada darczyńcy „Stefana [?]” – niepewne. Darczyńca wspomina małoletniego syna Jerzego. Świadkowie: Tomasz Proszkowski (por. Andrzej Proszkowski [?] w akcie 370), Jakub Melniewicz [?] Chodakowski, Adam Józef Winogrodzki [?]. Formuła „Syn Jana a Wnuk …” jak w aktach 375–378. Niepewne: „wynagradzać [?]”.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawający osobiście; Forum – sąd; Dymittuię – ustępuję; Dat. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 VII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Antonim Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Stefan Menżyński [?] podał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz 12 VI 1718), którym on – Stefan, syn Jana – oddaje Janowi Tyszyńskiemu [?], synowi Kajetana, łowczemu parnawskiemu [?], swoją dziedziczną część wsi Mirzynówka [?] w woj. kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, wodami i zabudowaniami dworskimi i chłopskimi, zrzekając się prawa powrotu za siebie i małoletniego syna Jerzego. Świadkowie: Tomasz Proszkowski, Jakub Melniewicz [?] Chodakowski, Adam Józef Winogrodzki [?].

Transkrypcja

k. 347 (skan 0350, strona prawa – dół)

1Possessya WJP. Jana Sinkiewicza [?]

2w pewne [?] Dobra służąca

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

6Owruczu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Namie-

7stnikiem podwoiewództwa Viceregentem Grodz. Jenerała [?]

8Woiew. Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kij. Compa-

9rens pers[onali]ter Woźny Jenerał Woiew. Kijows. i innych szla-

10chetny Semen [?] Andrzejowski w moc wierney prawdzi-

11wey i skuteczney Relacyi swoiey zeznaniem [?] ustnie i dobro-

12wolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznaie [?]

13Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset osmnastego

k. 347v (skan 0351, strona lewa)

1dnia trzeciego Decembra na Affektacyą i prawną Rekwi-

2zycyą WWJPP. Jana Sinkiewicza [?] i SioStr Jego rodzonych

3Maryanny i Teresy Sinkiewiczowien [?] maiąc przy sobie

4stronę Szlachty ludzi wiary godnych WWJPP. Borysa

5Zwolinskiego i Kondrata Chmielowskiego co maioris

6evidentioris testimonii gratia z sobą adhibitos był w Do-

7brach wsiach Janowce [?], Kamiennym Brodzie i Wasowie [?]

8w Woiew. Kijow. sytuowanych, gdzie będąc w części

9tych wsiów vigore iuris naturalis et Successiona-

10lis spadłe [?] po WJP. Tomaszu [?] Sinkiewiczu [?] Stolnik. Wędys. [?]

11wyrażonych Affektantow Rodzicu, na tychże Affektan-

12tow spadłe i należące ze wszystkiemi do tych Dobr Części

13przyległościami i przynależytościami, Siedliskami, ogroda-

14mi, nowozami [?], polami, Lasami, borami, Chrustami

15Sianożęciami i Rzekami, jeziorami, z poddanymi ciągły-

16mi i pieszymi z całemi ich poddaństwa powinnościami

17i imienitościami [?] z podatkami, czynszami, daninami,

18cum omnibus generaliter pożytkami i przychodami,

19nemini repugnante et contradicente w realną aktu-

20alną wieczystą mianowanym Affektantom podał

21i postąpił Possessyą. co on mianowany Woźny iż nikt

22podania [?] Podania onego nieoprzeczował [?] ani też z żad-

23nym prawem pierwszym ani poślednieyszym nie

24odzywał się, Lecz stroną Szlachtą przy sobie będącą

25oświadczywszy z tamtąd odiechał i o tem tę swoią prawdzi-

26wą Possessyi Relacyą przedemną Urzędem uczynił

27i zeznał prosząc cum actis connotari co otrzy-

28mał. Semen [?] Andrzejowski Woźny ut [?] scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; posesję podano 3 XII 1718. Tytuł w rkp. („Possessya … w pewne [?] Dobra służąca”) – lekcja drugiego wiersza niepewna. Nazwisko afektantów „Sinkiewicz” / „Sinkiewiczowien” [?] (może Sienkiewicz); ojciec Tomasz [?] Sinkiewicz [?], „Stolnik. Wędys. [?]” (być może stolnik wendeński) – tytuł nieodczytany pewnie. Wsie: „Janowce” [?] (może Janówka), „Kamienny Bród” (pow. żytomierski? – identyfikacja niepewna), „Wasów” [?]. Imię woźnego „Semen” [?]. Niepewne też: „nowozami” [?] (może „nowinami”), „imienitościami” [?], „nieoprzeczował” [?]. Formuła „podał i postąpił Possessyą” – wg tekstu równoległego w akcie 381.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; maioris evidentioris testimonii gratia … adhibitos – dla większej jawności świadectwa przybranych; vigore iuris naturalis et successionalis – mocą prawa przyrodzonego i spadkowego; cum omnibus generaliter – ze wszystkimi w ogólności; nemini [nemine] repugnante et contradicente – nikomu się nie sprzeciwiającemu i nie zaprzeczającemu; cum actis connotari – zapisać do akt; ut scribendi ignarus – jako nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 3 XII 1718 na żądanie Jana Sinkiewicza [?] i jego sióstr Maryanny i Teresy, w obecności szlachty Borysa Zwolińskiego i Kondrata Chmielowskiego, wprowadził ich w realną, wieczystą posesję części wsi Janowce [?], Kamienny Bród i Wasów [?] w woj. kijowskim, spadłych na nich po ojcu Tomaszu [?] Sinkiewiczu [?], stolniku [?] – ze wszystkimi przyległościami, poddanymi i powinnościami. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 347v (skan 0351, strona lewa – dół)

1Possessya WJPana Józefa Jankowskiego

2w Dobra Części Wsi Łuki służąca

k. 348 (skan 0351, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

2Miesiąca Decembra piątego dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

4Owruczu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Na-

5miestnikiem podwoiewództwa Viceregentem Grodzkim

6Jenerału Woiew. Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow.

7stanąwszy oczewisto Woźny Jenerał Woiew. Kij. i innych

8Szlachetny Semen [?] Andrzejowski w moc prawdziwey

9wierney i skuteczney Relacyi swoiey iawnie ustnie i dobro-

10wolnie zeznał Iż on Roku Teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

11osmnastego dnia dwudziestego osmego Listopada na affek-

12tacyą i prawną Rekwizycyą WJPana Józefa Jankowskiego

13maiąc przy sobie stronę Szlachty ludzi wiary godnych WWJana

14Mizunec [?] i Teodora Markowskiego co maioris ac evidentio-

15ris testimonii gratia sibi adhibitos był w Dobrach Wsi

16Łuce [?] w Woiew. Kijow. leżący, gdzie będąc w Części tey wsi vi-

17gore iuris naturalis et Successionis post fata WJP. Piotra

18Jankowskiego teraźnieyszego Affektanta Rodzica na tegoż

19affektanta spadłey i należącey ze wszystkiemi do tey Części należące-

20mi poddanemi, Polami, Lasami borami, Chrustami, Sianożęciami, Rze-

21kami, Jeziorami et cum omnibus attinentiis et pertinentiis

22nemine repugnante et contradicente w realną aktualną

23wieczystą mianowanemu Affektantowi podał i postąpił

24Possessyą. co on mianowany Woźny iż nikt podania onego

25nie oprzeczował [?], aniżeli z żadnym prawem pierwszym

26ani poślednieyszym nie odzywał się, Lecz stroną szlachtą

27przy sobie będącą oświadczywszy się z tamtąd odiechał

28i o tem tę swoią prawdziwą Possessyi Relacyą przedemną

29Urzędem uczynił i zeznał, prosząc cum actis Con-

30notari co i otrzymał. Semen [?] Andrzejowski

31Woźny Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem (ten sam dzień i ten sam woźny co w akcie 380 – formularz niemal identyczny); posesję podano 28 XI 1718. Józef Jankowski przejmuje część wsi „Łuki” (w tekście „Łuce” [?]) po ojcu Piotrze. Por. część wsi Łuki [?] w aktach 375 i 378 (Kurowski → Bobr; Wymowski [?]). Świadkowie: Jan „Mizunec” [?] (lekcja nazwiska bardzo niepewna) i Teodor Markowski.

Łacina: maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – dla większej i jaśniejszej wiarygodności świadectwa przybranych; vigore iuris naturalis et successionis post fata – mocą prawa przyrodzonego i dziedziczenia po śmierci; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine repugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; cum actis connotari – zapisać w aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 28 XI 1718 na żądanie Józefa Jankowskiego, w obecności szlachty Jana Mizunca [?] i Teodora Markowskiego, wprowadził go w realną, wieczystą posesję części wsi Łuki w woj. kijowskim, spadłej nań po ojcu Piotrze Jankowskim, z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, rzekami i jeziorami. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 348v (skan 0352, strona lewa)

1Possessya WJPana Antoniego Kłosowicza [?]

2w Dobra Części Wsi Korytyszcz służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem pod-

7woiewództwa Viceregentem Grodz. Jenerału Woiew. Kij. i Xięgami

8ninieyszemi Grodz. Kij. stanąwszy oczewisto Woźny Jenerał

9Woiew. Kij. i innych szlachetny Semen [?] Andrzejowski dla zapisania

10do Xiąg ninieyszych w moc prawdziwey wierney i skuteczney Re-

11lacyi swoiey zeznał, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset

12osmnastego dnia pierwszego Decembra na affektacyą i prawną

13Rekwizycyą WJP. Antoniego Kłosowicza [?] ex officiosa additione ma-

14iąc przy sobie stronę Szlachty ludzi wiary godnych WW. Jacentego [?]

15Płotnickiego [?] i Jakoba Tchorzewskiego dla lepszey wiary wszystkich [?]

16i przyaproszonych [?] był w Dobrach Wsi Korytyszczach w Woiew.

17Kijowskim leżący, i tam będąc w Części tey Wsi po Oycu Rekwirenta [?]

18WJPanu Janie Kłosowiczu [?] na niegoż spadłe i należące cum

19omnibus attinentiis et pertinentiis z Poddanemi, Polami, Rolami,

20Lasami, Borami, ogrodami, Sianożęciami, stawami Jeziorami

21ostrowami, Uroczyskami pasiekami [?] i ze wszystkiem tym co do

22tey Części przynależało i przynależy nemine contradicente

23et impugnante temuż Rekwirentowi do spokoyney realney

24aktualney podał postąpił i Intromittował Possessyą poczem Pod-

25danych do Gromady zwoławszy o nowym ich Panie i Dziedzicu

26opowiedział i pełnie posłuszeństwo przykazał, wczem strona

27Szlachty przy sobie będącą oświadczywszy się z tamtąd

28odiechał i o tem tę swoią prawdziwą przedemną Urzędem

29uczynił i zeznał Relacyą prosząc cum actis Connotari

30co i otrzymał. Semen [?] Andrzejowski Woźny Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem (por. akty 380–381, ten sam woźny i formularz); posesję podano 1 XII 1718. Nazwisko afektanta „Kłosowicz” [?] (lekcja „Krosowicz”/„Kosowicz” możliwa); ojciec – Jan. Wieś Korytyszcze („Korytyszcz”, „w Dobrach Wsi Korytyszczach”) – por. akt 376 (Zaleski → Kołakowski, część wsi Korytyszcz [?]). Świadkowie: Jacenty [?] Płotnicki [?] (lekcja niepewna) i Jakub Tchorzewski. Niepewne: „ex officiosa additione” (wg aktu 385), „wszystkich [?] i przyaproszonych [?]”, „pasiekami [?]”, „pełnie posłuszeństwo” (poprawione wg aktu 385).

Łacina: ex officiosa additione – przez uprzejme przydanie (świadków); cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i zaprzeczenia; Intromittował – wwiązał (intromisja); cum actis connotari – zapisać w aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 1 XII 1718 na żądanie Antoniego Kłosowicza [?], w obecności szlachty Jacentego [?] Płotnickiego [?] i Jakuba Tchorzewskiego, wwiązał go w realną posesję części wsi Korytyszcze w woj. kijowskim, spadłej nań po ojcu Janie, z poddanymi, polami, lasami, stawami, jeziorami, ostrowami, uroczyskami itd.; zwołał poddanych do gromady, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 348v (skan 0352, strona lewa – dół)

1Dymissya od WJP. Bazylego Strzelbickiego

2Synom swoim Jednego Imienia Janom

3Strzelbickim dana i służąca.

k. 349 (skan 0352, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

2Miesiąca Decembra piątego dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną Łukaszem

4Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa Viceregentem Grodzkim

5Generału Woiew. Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparens p[e]r[sonali]ter

6WJPan Bazyli Strzelbicki ten Zapis Dymissyonis od siebie zeznawaiącego

7in rem et personam WWJPP. Jana i Jana Synow swoich iednoimiennych

8Strzelbickich uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał, prosząc

9mnie Urzędu o przyięcie onego i do Akt zapisanie, Ktory Ja Urząd przyi-

10muiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Bazyli Strzelbicki zdrowy

11będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

12Jurysdykcyi, prawa, Forum, Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy Zapis

13moy perpetuae Donationis cale się poddaiąc i uwiązuiąc wiadomo

14iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię, Iż Ja zeznawaiący maiąc

15Dobra moie dziedziczne Części Wsi Chodaków w Woiew. Kijow. sytuowane

16z nabycia od WJP. Józefa Czeporoskiego [?] do moiego przypadłe dzierże-

17nia, a będąc mocen z pospolitego prawa fortuną moią całkowicie [?]

18rządzić szafować i dysponować, a doświadczywszy od Synow moich

19Jednego Imienia Jana i Jana Strzelbickich ku osobie moiey

20rewerencyi, umyśliłem pomienioną Części Dobr Wsi Chodaków z Poddanymi,

21Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Pastwiskami, Rzekami,

22Rzeczkami, Łąkami, wygonami, Uroczyskami, zabudowaniami

23tak dworskiemi iako i chłopskiemi i ze wszystkiem tym co do

24tey Części przynależało i przynależy tymże Synom moim dać

25darować i nawieczność Dymittować, Jakoż przywodząc taki

26zamiar moy do skutku wyżey nadmienione Dobra Synom moim iednego

27imienia Janowi i Janowi Strzelbickim daię, daruię i na Zawsze

28[nad wierszem dopisek, nieczytelny:] [...]

29z pod Fortuny moiey wypuszczam i Dymittuię. Wolno tedy

30odtąd iuż za [?] i będą ciż Synowie moi wspomnionemi teraz

31Dobrami cało iuż swoią własnością rządzić szafować i dy-

32sponować pomiędzy soba rozdzielić lub ieden drugiemu

k. 349v (skan 0353, strona lewa – góra)

1spłacić a Ja zeznawaiący żadnego prawa odtąd do po-

2mienionych Dobr mieć niebędę. I na to daię ten moy List

3Zapis Dymissyonis Ktory Ręką moią własną przy upro-

4szonych Swiadkach i Przyiaciołach podpisuię. Datt. w Owruczu

5dnia Czwartego Decembra Tysiąc Siedmset osmnastego

6Roku. Bazyli Strzelbicki mp. Jako Swiadek i przyia-

7ciel na tym Zapisie podpisuię się Dominik Zawadzki.

8Swiadek przytomny temu Zapisowi Dymissyinemu

9podpisuię się Piotr Bernatowski. Za Swiadka i przy-

10iaciela na tym Zapisie Dymissyonis podpisuię się

11Stefan Dobrzycki. Ktory to Zapis Dymissyonis

12za podaniem i prośbą a za moim Urzędowym

13przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; zapis dany w Owruczu 4 XII 1718. Dwaj synowie darczyńcy noszą to samo imię Jan („Synom swoim Jednego Imienia Janom”). Część wsi Chodaków darczyńca nabył od Józefa „Czeporoskiego” [?] (lekcja niepewna). Por. Jakub Melniewicz [?] Chodakowski – świadek w akcie 379. Nad wierszem z „Dymittuię” drobny, wyblakły dopisek – nieodczytany. Niepewne: „całkowicie [?]”, „odtąd iuż za [?]”.

Łacina: Dymissyonis (dimissionis) – dymisji, tj. ustąpienia dóbr; Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Forum – sąd; Dymittować – ustąpić, wypuścić z władania; Datt. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Bazyli Strzelbicki podał do akt zapis dymisji (Owrucz 4 XII 1718), którym – doświadczywszy czci od synów – oddaje swoim dwóm synom jednoimiennym, Janowi i Janowi Strzelbickim, swoją dziedziczną część wsi Chodaków w woj. kijowskim, nabytą od Józefa Czeporoskiego [?], z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, rzekami, uroczyskami i zabudowaniami dworskimi i chłopskimi; synowie mogą dobra podzielić lub jeden drugiego spłacić. Świadkowie: Dominik Zawadzki, Piotr Bernatowski, Stefan Dobrzycki.

Transkrypcja

k. 349v (skan 0353, strona lewa – dół)

1Dymissya WJP. Marcina Pawtowskiego [?] [nad wyrazem dopisane: tow] Sy-

2nowi swemu Alexandrowi dana i służąca

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa

7Viceregentem Grodz. Generału Woiew. Kijow. i Xięgami ninieyszemi

8Grodz. Kij. Comparens p[e]r[sonali]ter WJPan Marcin Pawtowski [?] ten Zapis Dy-

9missyonis od siebie zeznawaiącego in personam Syna swego

10WJP. Alexandra Pawtowskiego [?] uczyniony dla zapisania do

11Xiąg ninieyszych przyznał, a tak Ja Urząd pomieniony

12Zapis ad acticandum przyimuię i czytałem i ten tak się w

13sobie ma. Ja Marcin Pawtowski [?] zdrowy będąc na ciele [i] Umyśle

k. 350 (skan 0353, strona prawa)

1odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum

2Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy Zapis moy Dymissyonis zu-

3pełnie się poddaiąc i incorporuiąc wiadomo iawno czynię ustnie

4i dobrowolnie zeznaię. Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie dziedziczne

5Części Wsi Domanowa [?] w Woiew. Kij. sytuowane, Ktoremi podług

6prawa pospolitego będąc mocen cało swoią własnością rządzić

7szafować i dysponować, ani madverza [?] w Synie moim aetate iuż

8adulta niemogąc nie widzieć oraz doskonałey w nim sposobności

9ku rządzeniu persona sua i maiątkiem swoim, a przy zwykłey [?] ab illo

10dla osoby moiey rewerencyi doznawszy w Gorze przerzeczone Dobra

11Części Wsi Domanowa [?] z Poddanemi Polami, Rolami, Lasami, Sianożę-

12ciami, zaroślami, wypasami, Ogrodami, nawozami [?] et cum

13omnibus attinentiis et pertinentiis temuż WJP. Alexandrowi

14Pawtowskiemu [?] [nad wyrazem dopisane: tow] Synowi memu z pod Fortuny moiey wypuszczam i Dy-

15mittuię. Wolen tedy iuż iest i będzie pomieniony Syn moy w Gorze

16wyrażonemi Dobrami dziś przezemnie onemu darowanemi rządzić

17szafować i dysponować, pożytkow rożnych wynaydować i onemi użytkować

18a Ja zeznawaiący raz iuż zrzekłszy się prawa do pomienionych Dobr

19ni [...]czego [?] żadnego zwrotu mieć niebędę. I na to daiem ten moy

20List dobrowolny Zapis Dymissyonis z podpisem Ręki mey własney

21i JchmościPanow przyiacioł odemnie do podpisu uproszonych.

22Dattum w Owruczu dnia Czwartego Decembra Tysiąc Siedmset Osm-

23nastego Roku. u tego Zapisu Dymissyinego podpisy Rąk temi słowy.

24Marcin Pawtowski [?] mp. Swiadek przytomny uczynienia tego Zapisu podpisuię się

25Józef Turczewski [?] mp. Ustnie uproszony Swiadek na tym Zapisie Dymissyonis

26podpisuię się Wawrzyniec Dobrzański. Za Swiadka i przyiaciela na tym Zapisie

27podpisuię się Jan Witwicki [?]. Ktory to Zapis Dymissyonis za podaniem i prośbą

28a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; zapis dany w Owruczu 4 XII 1718 (ten sam dzień co dymisja Strzelbickiego, akt 383). Nazwisko darczyńcy w rkp. „Pautowski”/„Pawtowski” [?]; w tytule i w jednym miejscu tekstu nad nazwiskiem dopisano „tow” – zapewne poprawka z „Pawłowski” na „Pawtowski” [?]; obie lekcje możliwe. Wieś „Domanowa”/„Domanów” [?] – lekcja i identyfikacja niepewne. W marginesie rkp. numer ołówkowy 12 przekreślony. Niepewne: „madverza [?]” (zapewne zniekształcone animadvertere/animadversa – dostrzegłszy), „przy zwykłey [?]”, „nawozami [?]”, „ni [...]czego [?]”, nazwiska świadków Turczewski [?] i Witwicki [?] (może Wilwicki).

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; Dymissyonis – dymisji (ustąpienia dóbr); in personam – na osobę; ad acticandum – do wpisania w akta; incorporuiąc – wcielając, poddając; aetate iam adulta – w wieku już dorosłym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; Dymittuię – wypuszczam z władania; Dattum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Marcin Pawtowski [?] podał do akt zapis dymisji (Owrucz 4 XII 1718), którym – widząc, że syn Aleksander jest już dorosły i zdolny do rządzenia sobą i majątkiem, i doznawszy od niego czci – oddaje mu swoją dziedziczną część wsi Domanów [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami i wszystkimi przynależnościami, zrzekając się wszelkiego prawa powrotu. Świadkowie: Józef Turczewski [?], Wawrzyniec Dobrzański, Jan Witwicki [?].

Transkrypcja

k. 350v (skan 0354, strona lewa)

1Possessya WJP. Stanisława Orłowskiego

2w Dobra Części Wsi Domanowa [?] służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset Osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewódz-

7twa vice Regentem Grodz. Gnału Woiew. Kij. i Xięgami ninieyszemi Grodz.

8Kijow. stanąwszy oczewisto Woźny Generał Woiew. Kij. i innych Szlachetny

9Semen [?] Andrzejowski dla zapisania do Xiąg ninieyszych w moc prawdziwey

10wierney i skuteczney Relacyi swoiey zeznał, iż on Roku teraźnieyszego

11Tysiąc Siedmset Osmnastego dnia dwudziestego [?] Novembris na affektacyą

12i prawną Rekwizycyą WJPana Stanisława Orłowskiego ex officiosa additione

13maiąc przy sobie stronę Szlachty Ludzi wiary godnych WW. Marcina Zawadz-

14kiego i Adama Waynarowskiego dla lepszey wiary wszytych i przypro-

15szonych był w Dobrach Wsi Domanowie [?] w Woiew. Kijow. leżącey gdzie będąc

16w Części tey wsi po Oycu Rekwirenta ś[więtey] p[amięci] WJP. Janie Orłowskim na niego spadłe

17i należące cum omnibus attinentiis et pertinentiis z Poddanemi Polami

18Rolami, Lasami, Borami, Ogrodami, Sianożęciami, Stawami, Jeziorami, Ostro-

19wami, Uroczyskami, pastwiskami i ze wszystkiemi inemi [?] do tych Dobr

20Części Wsi Domanowa [?] należącemi pożytkami przychodami i przyna-

21leżytościami nemine contradicente et impugnante temuż Rekwirentowi

22do spokoyney, realney i aktualney podał, postąpił i Intromittował Possessyą

23poczem poddanych do Gromady zwoławszy o nowym ich Panie Rekwi-

24rencie opowiedział i pełnie posłuszeństwo przykazał, wczem strona

25Szlachty przy sobie będącey oświadczywszy się z tamtąd odiechał

26i o tem tę swoią prawdziwą przedemną Urzędem uczynił i zeznał Relacyą

27prosząc cum actis Connotari co i otrzymał. Semen [?] Andrzejowski Woźny Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem (por. akty 380–382 – ten sam woźny i formularz). Posesję podano w listopadzie 1718 (dzień „dwudziestego” [?] – lekcja niepewna). Stanisław Orłowski obejmuje część wsi „Domanowa”/„Domanów” [?] po ojcu Janie; tę samą wieś (inną część) Marcin Pawtowski [?] oddał synowi w akcie 384. Świadkowie: Marcin Zawadzki, Adam Waynarowski. Niepewne: „inemi [?]”.

Łacina: ex officiosa additione – przez uprzejme przydanie (świadków); ś. p. – świętej pamięci; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine contradicente et impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i zaprzeczenia; Intromittował – wwiązał; cum actis connotari – zapisać w aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że w listopadzie 1718 (20 [?] XI) na żądanie Stanisława Orłowskiego, w obecności szlachty Marcina Zawadzkiego i Adama Waynarowskiego, wwiązał go w realną posesję części wsi Domanów [?] w woj. kijowskim, spadłej nań po ojcu Janie Orłowskim, z poddanymi, polami, lasami, stawami, jeziorami, ostrowami, uroczyskami i pastwiskami; zwołał poddanych do gromady, ogłosił im nowego pana i nakazał pełne posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 351 (skan 0354, strona prawa)

1Zapis Resignationis od W. Samuela Maszkie-

2wicza na rzecz W. Piotra Bielawskiego uczyniony

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną

6Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa Vicere-

7gentem Grodzkim Generału Woiew. Kij. i Xięgami ninieyszemi Grodz.

8Kijow. Comparens p[e]r[sonali]ter WJPan Samuel Maszkiewicz ten Zapis

9wieczystey Rezygnacyi od siebie zeznawaiącego na rzecz W. Piotra Bielaw-

10skiego uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał, Ktory

11Ja Urząd przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Samuel

12Syn Dadźboga Maszkiewicz zdrowy będąc na ciele i Umyśle

13odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa

14Forum Powiatu, a pod ten moy List dobrowolny Zapis wieczystey

15Rezygnacyi cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię

16ustnie i dobrowolnie zeznawam. Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie

17dziedziczne Maiętności Zabczynki [?] z przyiotkami [?] oraz nowy Dwor

18odziedziczone w spadku po Oycu moim ś. p. W. Dadźbogu Maszkie-

19wiczu Ktoremi z prawa pospolitego będąc mocen cało swoią włas-

20nością rządzić szafować i dysponować umyśliłem przeto Dobra

21Te wyżey pomianowane ze wszystkiemi Poddanemi Polami Ro-

22lami, Lasami Sianożęciami ogrodami zabudowaniami wszelkiemi

23i innemi mianowanemi i nie mianowanemi w tych Dobrach

24znayduiącemi się pożytkami i przynależytościami WJmćPanu

25Piotrowi Bielawskiemu Potomkom i Sukcessorom Jego dać, darować i na

26wieczność Rezygnować, Jakoż przywodząc [nad wierszem dopisane: takowy] zamiar moy do skutku

27wyżey pomianowane Dobra temuż JP. Bielawskiemu daię daruię

28i wiecznemi czasy Rezygnuię, a to za Summę Ozaminkową [?] dobro-

k. 351v (skan 0355, strona lewa – góra)

1dobrowolnie umowioną i postanowioną Osmnaście tysięcy Złotych

2Polskich z odebrania Ktorey tym Zapisem moim wieczystey Rezy-

3gnacyi Kwituię, i wzięcia Intromissyi natychmiast dozwalam

4Ktorey ni sam przez się, nitez przez subordynowane osoby bro-

5nić i oprzątać [?] niemam i nie powinien będę, a to pod szko-

6dami Ziemskiemi słownie krom przysięgi cielesney oszacowa-

7nemi, I na to daię ten moy List Zapis wieczystey Rezygnacyi

8Ktory Ręką moią własną przy uproszonych Swiadkach i przy-

9iaciołach podpisuię. Dattum w Zytomierzu dnia Drugiego Grudnia

10Tysiąc Siedmset osmnastego Roku. Samuel Maszkiewicz mp.

11Ustnie proszony Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie wieczy-

12stey Rezygnacyi podpisuię się. Felix Zeleski [?] mp. Za Swiadka

13na tym Zapisie wieczystey Rezygnacyi podpisuię się Jan Rzepecki

14mp. Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie wieczystey prze-

15daży podpisuię się Tytus Sokołowski mp. Ktory to Zapis

16za podaniem i prośbą a za moim Urzędowym przyięciem

17do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; zapis dany w Żytomierzu 2 XII 1718. W rkp. ostatnie wyrazy niektórych wierszy wpisane nieco wyżej, na prawym brzegu (np. „przedemną”, „Vicere-”, „Ktory”, „Ja Samuel”) – transkrypcja w porządku logicznym. Przedmiot: dobra dziedziczne „Maiętności Zabczynki [?] z przyiotkami [?]” oraz „nowy Dwor” (Nowy Dwór – może nazwa miejscowości), odziedziczone po ojcu Dadźbogu Maszkiewiczu; cena 18 000 zł pol. Lekcje niepewne: „Zabczynki [?]”, „z przyiotkami [?]” (może „z przyległościami”), „Summę Ozaminkową [?]” (może „szacunkową”), „oprzątać [?]” (może „oprzeczać”), „Zeleski [?]” (może Żeleski). Świadek Tytus Sokołowski nazywa zapis „wieczystą przedażą”.

Łacina: Resignationis – rezygnacji (zrzeczenia się, odstąpienia dóbr); Comparens personaliter – stawający osobiście; Forum – sąd; Intromissyi – wwiązania (w posiadanie); subordynowane osoby – osoby podstawione; Dattum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Samuel Maszkiewicz podał do akt zapis wieczystej rezygnacji (Żytomierz 2 XII 1718), którym on – syn Dadźboga – odstępuje Piotrowi Bielawskiemu, jego potomkom i sukcesorom swe dziedziczne dobra: majętność Zabczynki [?] z przyległościami [?] i Nowy Dwór, odziedziczone po ojcu, z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami i zabudowaniami, za umówioną sumę 18 000 zł pol., którą kwituje; zezwala na natychmiastową intromisję i zobowiązuje się nie bronić jej ani sam, ani przez osoby podstawione pod karą szkód ziemskich. Świadkowie: Feliks Zeleski [?], Jan Rzepecki, Tytus Sokołowski.

Transkrypcja

k. 351v (skan 0355, strona lewa – dół)

1Possessya WJP. Józefa Kacha [?] w Dobra

2Części Wsi Omelan [?] służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

6przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa

7viceregentem Grodz. Generału Woiew. Kijow. i Xięgami ninieyszemi

8Grodz. Kijow. stanąwszy oczewiście Woźny Generał Woiew. Kijow.

9i innych Szlachetny Semen [?] Andrzejowski w moc prawdziwey wierney

k. 352 (skan 0355, strona prawa)

1i skuteczney Relacyi swoiey iawnie ustnie i dobrowolnie dla zapisa-

2nia do Xiąg ninieyszych zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

3Siedmset Osmnastego dnia dwudziestego Novembris na affektacyą

4i prawną Rekwizycyą WJPana Józefa Kacha [?] rekwirenta maiąc

5przy sobie stronę Szlachty Ludzi wiary godnych WW. JmćPP. Jana

6Tuczapskiego [?] i Eliasza Hurkowskiego [?] co maioris ac evidentioris testi-

7monii gratia sibi adhibitos był we Wsi Omelanach [?] w Woiew. Wołyńsk.

8leżący, gdzie będąc vigore iuris naturae post fata Rodzica WJPana

9Rekwirenta W. Romana Kocha [?] pisarza owruckiego [?] Części teyże wsi

10z poddanemi i ich powinnościami, daninami czynszami, Polami

11ornemi i nie ornemi, zaroślami Chrustami Stawami Jeziorami,

12Sianożęciami, pastwiskami i innemi wszystkiemi y wszelakiemi

13mianowanemi i niemianowanemi w tey Części Wsi Omelanach [?] nay-

14duiącemi się pożytkami, Intratami i dochodami nic na nikogo nie

15wyimuiąc ani excypuiąc, ale iako ta Część Wsi z dawnych czasow

16in suis metis limitibus circumferentiis miała i zawierała i teraz

17ma i zawiera wyż rzeczonemu WJP. Józefowi Kachowi [?] nemine im-

18pugnante, contradicente w realną, spokoyną i aktualną vigore iuris

19naturae podał postąpił i officiose intromittował, oraz poddanych

20do Gromady zwoławszy o nowym ich panie WJP. Rekwirencie oznay-

21miwszy pełnie posłuszeństwo rozkazał, a tak on mianowany

22Woźny WJPana Rekwirenta przy spokoyney zostawiwszy Possessyi

23[i] z [?] stroną szlachty przy sobie będącą oświadczywszy się z tamtąd nazad

24odiechawszy, o tym tę swoią prawdziwą przedemną Urzędem uczynił i zeznał

25Relacyą Possessyi prosząc cum actis praesentibus Connotari co i otrzymał.

26Semen [?] Andrzejowski Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem (por. akty 380–382, 385 – ten sam woźny). Posesję podano 20 XI 1718. Nazwisko afektanta w rkp. „Kacha”/„Kachowi”, ojca – „Kocha” [?] (pisownia niejednolita; może Koch/Kach); ojciec Roman określony jako „pisarz owrucki” [?] (lekcja niepewna). Wieś „Omelan”/„Omelanach” [?] – w woj. wołyńskim (Omelany?). Świadkowie: Jan Tuczapski [?], Eliasz Hurkowski [?] – lekcje niepewne. Na początku przedostatniego wiersza relacji nieczytelny znak (może skreślenie).

Łacina: maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – dla większej i jaśniejszej wiarygodności świadectwa przybranych; vigore iuris naturae post fata – mocą prawa przyrodzonego po śmierci; in suis metis limitibus circumferentiis – w swoich granicach, miedzach i obwodach; nemine impugnante, contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; officiose intromittował – urzędowo wwiązał; cum actis praesentibus connotari – zapisać w niniejszych aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 20 XI 1718 na żądanie Józefa Kacha [?], w obecności szlachty Jana Tuczapskiego [?] i Eliasza Hurkowskiego [?], wwiązał go w realną posesję części wsi Omelany [?] w woj. wołyńskim, przypadłej mu po śmierci ojca Romana, pisarza owruckiego [?], z poddanymi, czynszami, polami, stawami, jeziorami, sianożęciami i wszystkimi pożytkami, w dawnych granicach; zwołał poddanych do gromady, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 352v (skan 0356, strona lewa)

1Glejt od Nayiaśnieyszego Augusta drugiego

2Krola Polskiego W. Kazimierzowi Żurawskiemu [?] dany.

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną Łu-

6kaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa Viceregentem Grodzkim

7Generału Woiew. Kij. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kij. Comparens p[e]r[sonali]ter WJP. Kazimierz

8Żurawski ten Glejt od Nayiaśnieyszego Augusta Wtorego Krola Polskiego

9sobie służącemu wydany, dla zapisania do Xiąg ninieyszych podał, prosząc mnie

10Urzędu o przyięcie onego i do Xiąg zapisanie, Ktory Ja Urząd przyimuiąc czy-

11tałem i ten tak się w sobie ma. August Wtory z Bożey Łaski Krol Polski

12Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Zmudzki, Kijowski

13Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflantski, Smolenski, Siewierski y Czer-

14niechowski, a Dziedziczny Xiąże Saski Elector. wszem wobec i kaz-

15demu z osobna wszelkiego dostoieństwa, Urzędu, Stanu, Ludziom Du-

16chownym i Swieckim. Obywatelom Państ Naszych Oznaymuiemy.

17Doniesiono Nam iest przez Panow Rad i Urzędnikow przy Boku

18Naszym rezyduiących, querymonią Imieniem Urodzonego Kazimierza

19Żurawskiego Cześn. Brześciańskiego [?], iż WW. Tomasz i Dorota z Brzez-

20dziechow [?] Zarębowie Strażnikostwo Smoleńscy, uroszczywszy pretensyą

21do przerzeczonego quaerenta za Długi Matki Jego, Dekret in

22contumaciam bez podania pozwu z infamią i uciążliwemi wska-

23zami Summy na tymże Urodzonym Żurawskim otrzymali. chcąc prawem

24zdiąć [?] z osoby swoiey pomienioną Kondemnatę znieść ucieka się do Nas

25Krola, prosząc o miłosierdzie abyśmy onemu czasu ku rozprawie uczyniwszy [?]

26Glejt nasz ad iure agendum et componendum do sześciu Miesięcy non interrupte

27po sobie idących wydawszy wydawszy, zdrowie, honor i substancyą iego i Synow iego

28Antoniego i Wincentego obwarowali i ubespieczyli. My tedy Krol do pomienioney

29prośby łaskawie się skłoniwszy, Glejt nasz ninieyszy ad iure agendum et compo-

30nendum przeciwko wyż mianowaney Kondemnacie i publikacie wyd[...]

k. 353 (skan 0356, strona prawa)

1rozkazaliśmy, zdrowie honor i substancyą WW. Żurawskich od wszelkich

2naiazdow, niebespieczeństw i impetycyi Glejtuiemy i ubespieczamy, locum

3standi et activitatem in omni foro et subsellio warruiemy, i uznawamy,

4sprawy swoie wszędzie u wszelkiego Sądu mieć i rozprawiać się po-

5zwalamy, do obcowania z ludźmi poczciwemi przyimuiemy y

6przyłączamy, a zatem przykazuiemy, aby każdy o tem wiedząc, cało iuż

7od Nas uglejtowanym, żadnego przenagabania i przymowek czynić

8nie ważyli się pod penami i winami o złamanie listow Glejtow Naszych

9w prawie pospolitym opisanemi. Co aby wszystkim komu o tem wiedzieć

10należy do wiadomości przyszło Urzędom naszym Ziemskim i Grodzkim

11i innym wszelkim Sądowym Jurysdykcyom przykazuiemy, aby ten List

12Glejt Nasz wszędzie za podaniem onego do Akt przyimowan,

13publikowan i obwołan był koniecznie. Dan w Grodnie dnia dwudzie-

14stego Szostego Miesiąca Listopada Roku Pańskiego Tysiąc Siedmset

15Osmnastego Panowania naszego Dwudziestego drugiego Roku. u tego

16Glejtu przy wyciśnieniu Krolewskiey pieczęci podpis Jmci Krola

17temi [?] wyraża się słowy. August Rex. Ktory to Glejt cały

18podaniem i prośbą, a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg

19ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem. Glejt (list żelazny) króla Augusta II dany w Grodnie 26 XI 1718 (w czasie sejmu grodzieńskiego), w 22. roku panowania. Nazwisko w tytule zapisane „Żurowskiemu”/„Żurawskiemu” [?], w tekście wyraźnie „Żurawski”. Tytuł „Cześn. Brześciańskiego” [?] – zapewne cześnik brzeski (brzeskolitewski lub brzeskokujawski). Przeciwnicy: Tomasz i Dorota z „Brzezdziechow” [?] Zarębowie, „Strażnikostwo Smoleńscy” – nazwisko rodowe żony niepewne. Wyraz „wydawszy” powtórzony w rkp. (dittografia). Ostatni wyraz k. 352v urwany (ubytek karty) – „wyd[ane]” lub „wyd[awszy]”. Niepewne: „zdiąć [?]”, „uczyniwszy [?]”, „temi [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; querymonia (querimonia) – skarga; quaerens – powód, tu: skarżący się; in contumaciam – zaocznie (wobec niestawiennictwa); ad iure agendum et componendum – do prowadzenia sprawy prawem i do ugody; non interrupte – nieprzerwanie; locum standi et activitatem in omni foro et subsellio – prawo stawania i działania w każdym sądzie i trybunale; Elector – elektor (Saksonii); August Rex – August król.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Kazimierz Żurawski podał do akt glejt króla Augusta II (Grodno 26 XI 1718). Król, na skargę Żurawskiego, cześnika brzeskiego [?], że Tomasz i Dorota Zarębowie, strażnikostwo smoleńscy, w sporze o długi jego matki uzyskali przeciw niemu zaoczny dekret (kondemnatę) z infamią i wysokimi sumami bez doręczenia pozwu, udziela jemu i synom Antoniemu i Wincentemu glejtu na sześć miesięcy do prowadzenia sprawy lub ugody: ich zdrowie, cześć i majątek biorą się pod ochronę królewską, przywraca im się zdolność stawania w każdym sądzie i obcowania z ludźmi poczciwymi; naruszenie glejtu zagrożone karami prawa pospolitego; urzędy mają glejt przyjąć do akt i obwołać.

Transkrypcja

k. 353 (skan 0356, strona prawa – dół)

1Possessya W. Mikołaja Nowickiego w

2Części Wsi Domanowa [?] służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset osmnastego

4Miesiąca Decembra piątego dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu prze-

6demną Łukaszem Bohdanowiczem Namiestnikiem podwoiewództwa

7Viceregentem Grodzkim Gnału Woiew. Kijow. y Xięgami ninieyszemi

8Grodzkiemi Kijowskiemi stanowszy oczewiście Woźny Generał Woiew.

9Kijow. i innych Szlachetny Semen [?] Andrzeiowski in vim veracis

k. 353v (skan 0357, strona lewa – góra)

1ac fidelis Relationis iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż on Roku

2teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Osmnastego dnia pierwszego Grud-

3nia na affektacyą i prawną rekwizycyą WJmćPana Mikołaja

4Nowickiego maiąc przy sobie stronę Szlachty WW. Jana Tur-

5nawskiego [?] i Antoniego Gutowskiego maioris causa testimonii

6uzytych był we wsi Domanowie [?] w Woiew. Kijowskim leżącey gdzie

7będąc Części tey Wsi vigore iuris naturali po ś. p. W. Piotrze Nowickim

8Oycu moderna [?] affektanta spadłą i należącą ze wszystkiemi pod-

9danymi ciągłemi i pieszemi z polami Gruntami Siedliskami

10uroczyskami, ogrodami, Sianożęciami, Łąkami, Pastwiskami

11wypustami, Stawami, rzekami, Błotami, i innemi wszystkiemi

12y wszelakiemi zabudowaniami dworskiemi Chłopskiemi docho-

13dami i attynencyami nic na nikogo nie wyimuiąc ani Ex-

14cypuiąc do spokoyney realney i aktualney dziedziczney pomie-

15nionego WJmćPana affektanta podał y postąpił Possessyą, i of-

16ficiose intromittował. Ktorey Intromissyi nikt żadnym prawem

17pierwszym ani poślednieyszym nie bronił i nie impugnował.

18A tak Woźny pomieniony WJmćPana Mikołaja Nowickiego

19w spokoyney possessyi Dobr Części Wsi Domanowa [?] zosta-

20wiwszy i o tym przytomnym sobie Szlachtą oświad-

21czywszy się, z tamtąd powróciwszy, o tem tę swoią przede-

22mną Urzędem prawdziwą uczynił i zeznał Relacyą

23prosząc cum actis Connotari co i otrzymał. Semen [?] An-

24drzeiowski Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; oblata w Owruczu 5 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; posesję podano 1 XII 1718. Trzecia w tej serii relacja dotycząca wsi „Domanowa”/„Domanów” [?] (por. akty 384 – Pawtowski [?], 385 – Orłowski). Świadkowie: Jan Turnawski [?] (lekcja niepewna) i Antoni Gutowski. „moderna” [?] – zapewne „modernego” (obecnego) afektanta.

Łacina: in vim veracis ac fidelis Relationis – w moc prawdziwej i wiernej relacji; maioris causa testimonii – dla większego świadectwa; vigore iuris naturali[s] – mocą prawa przyrodzonego; ś. p. – świętej pamięci; attynencye – przyległości; Excypuiąc – wyłączając; officiose intromittował – urzędowo wwiązał; impugnował – sprzeciwiał się; cum actis connotari – zapisać w aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 5 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 1 XII 1718 na żądanie Mikołaja Nowickiego, w obecności szlachty Jana Turnawskiego [?] i Antoniego Gutowskiego, wwiązał go w dziedziczną posesję części wsi Domanów [?] w woj. kijowskim, spadłej nań po ojcu Piotrze Nowickim, z poddanymi ciągłymi i pieszymi, polami, siedliskami, uroczyskami, ogrodami, sianożęciami, łąkami, pastwiskami, stawami, rzekami, błotami, zabudowaniami dworskimi i chłopskimi. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Transkrypcja

k. 353v (skan 0357, strona lewa – dół; atrament bardzo blady, inna ręka)

1Posessya Ur. JmćPanu Mikoła[ja] [?]

2Przybysławskiego do Części wsi

3Werbołozow [?] wzięta.

4Roku tysiąc siedemset osmnastego

5Miesiąca Decembra siodmego dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu przedem-

7ną Łukaszem Bohdanowiczem namiestnikiem podwoiewództwa vice Regen-

8tem Grodz. Gnłu Woiew. Kij. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kij. Stanowszy

9oczewiście Woźny Generał Woiew. Kij. i innych Szlachetny Semen [?] Andrze-

10iowski in vim sua [?] vere [?] ac fidelis relationis iawnie ustnie i dobro-

11wolnie zeznał iż on roku teraźnieyszego tysiąc siedemset osmnastego dnia

12czwartego Grudnia na affectacię i prawną rekwizycyą Ur. JP. Mikołaja

13Przybysławskiego maiąc przy sobie stronę Szlachty Ur. Joachima Swirczew-

14skiego [?] i Tomasza Greczyńskiego [?] maioris causa testimonii użytych był we

15wsi Werbołozach [?] w Woiew. Kiiow. leżącey gdzie będąc w Części tey wsi vigore

k. 354 (skan 0357, strona prawa – góra)

1iuris naturali po ś. p. Ur. JP. Janie Przybysławskim Oycu moderna [?] affek-

2tanta spadłą i należącą ze wszystkiemi poddanemi ciągłemi i

3pieszemi z polami gruntami Siedliskami uroczyskami ogrodami

4Sianożęciami łąkami pastwiskami wypustami stawami rzekami

5błotami i innemi wszystkiemi i wszelakiemi zabudowaniami dworskie-

6mi Chłopskiemi dochodami i attinencyami nic na nikogo nie wyimu-

7iąc ani excypuiąc do spokoyney realney i aktualney dziedziczney po-

8mienionego Ur. JP. affektanta podał postąpił possessyą i officiose

9intromittował Ktorey Intromissyi nikt żadnym prawem pierwszym

10ani poślednieyszym nie bronił i nie impugnował. A tak Woźny pomie-

11niony Ur. JP. Mikołaia Przybysławskiego w spokoyney Possessyi Dobr Części

12wsi Werbołozach [?] zwarcy [?] zostawiwszy i o tym przytomnemu sobie Szlach-

13tą oświadczywszy się z tamtąd powróciwszy tę swoią przedemną Urzę-

14dem prawdziwą uczynił i zeznał Rellacyą prosząc cum actis Connotari

15co i otrzymał. Semen [?] Andrzeiowski Woźny ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, wpisany inną ręką, bardzo bladym atramentem (pisownia nowsza: „siedemset”, „affectacię”); oblata w Owruczu 7 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; posesję podano 4 XII 1718. Formularz niemal identyczny z aktem 389 (Nowicki) – tekst równoległy rozstrzygał miejsca niepewne. Imię afektanta w tytule urwane na marginesie („Mich…”/„Mikoła…”), w tekście „Mikołaja” (pod plamą) i „Mikołaia” – przyjęto Mikołaj [?]. Wieś „Werbołozow”/„Werbołozach” [?] (może Werbołozy). Świadkowie: Joachim Swirczewski [?] i Tomasz Greczyński [?] – lekcje niepewne. Niepewne też: „in vim sua [?] vere [?]” (zapewne zniekształcone „in vim veracis”), „zwarcy [?]”.

Łacina: in vim … ac fidelis relationis – w moc … i wiernej relacji; maioris causa testimonii – dla większego świadectwa; vigore iuris naturali[s] – mocą prawa przyrodzonego; ś. p. – świętej pamięci; attinencye – przyległości; excypuiąc – wyłączając; officiose intromittował – urzędowo wwiązał; impugnował – sprzeciwiał się; cum actis connotari – zapisać w aktach; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 7 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał Semen [?] Andrzejowski zeznał, że 4 XII 1718 na żądanie Mikołaja [?] Przybysławskiego, w obecności szlachty Joachima Swirczewskiego [?] i Tomasza Greczyńskiego [?], wwiązał go w dziedziczną posesję części wsi Werbołozy [?] w woj. kijowskim, spadłej nań po ojcu Janie Przybysławskim, z poddanymi, polami, siedliskami, uroczyskami, sianożęciami, stawami, rzekami, błotami i zabudowaniami. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny nie umiał pisać.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 354 (skan 0357, strona prawa – dół; atrament bardzo blady, ręka jak w akcie 390)

1Rezygnacya od JP. Skarzyńskiego [?]

2JP. Szantarowskiemu [?]

3służąca.

4Roku tysiąc siedemset osmnastego

5Mca Decembra osmego dnia.

6Na urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu przedemną Łukaszem

7Bohdanowiczem namiestnikiem podwoiewództwa vice Regentem Grodz. Gnłu Woiew. Kij.

8i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kij. Comparens p[e]r[sonali]ter WJP. Michał Skarzyński [?] te za-

9pis ninieyszy rezygnacyi z podpisem swey ręki własney także z podpisami ręk

10przyiacioł ustnie i oczewisto od WJP. zeznawaiącego do podpisu uproszonych in

11rem et personam WJP. Jana [?] Szantarowskiego [?] dany i służący dla zapisania do Xiąg

12nin[ieyszych] [plama] Grodz. Kij. libere ac benevole przyznał prosząc mnie urzędu aby przyięty

13i w Xięgi wpisany był. Ktorego Ja Urząd annuendo affectationi pomienioney Za-

14pis ad acticandum przyimuiąc czytałem Ktory tak się w sobie ma. Ja Michał

15Skarzyński [?] z WJP. Jerzego [?] Skarzyńskiego [?] Syn zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

16piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa Forum [i] Sędztwa [?]

17a pod teraźnieyszy list dobrowolny zapis perpetuae resignationis i tego wszystkiego

18wyżey wyrażone Konstytucye [?] Statuty [?] prawa i Sygnatury [?] z Konstytucyami [?] i Statutami

19[plama]mi całey [?] poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię dobrowolnie

20zeznawam i oznaymuię każdemu [?] komu o tem wiedzieć należało teraz y napo-

21tem i nazawsze, iż Ja zeznawaiący maiąc dobra moie dziedziczne Części wsi Za-

22łatynie [?] zwaney po Oycu moim ś. p. Jerzym Skarzyńskim [?] na mnie zeznawaią-

23cego spadłe a maiąc z prawa pospolitego wolność dobrami moiemi własnemi

24iako chcieć rządzić szafować i dysponować, tymi chcę dać darować i wieczyście

k. 354v (skan 0358, strona lewa; atrament skrajnie blady, drobne szybkie pismo – odczyt częściowy)

1rezygnować i ku naylepszemu pożytkowi moiemu obracić nie będąc od nikogo

2przymuszony ale z dobrey woli i postanowienia mego [...]

3[...] i [...] umyśliłem też dobra moie części wsi Zakotynia [?] z gruntami [?]

4polami Sianożęciami borami lasami [...] i [...] zaroślami [?]

5Chrustami rzekami Jeziorami Błotami [...]

6ze wszystkiemi poddanemi ciągłemi i pieszemi z całą ich Sukcessyą pod-

7daństwem i posłuszeństwem oraz z ich powinnościami daniami i robocizna-

8mi cum omnibus attinentiis et pertinentiis ze wszystkiemi in genere et specie docho-

9dami i pożytkami tak iako w sobie [...] a mianowane [?]

10[...] nie [...] ani [...] ale tak iako się te dobra

11zdawien dawna w swoich granicach miedzach i obyczayach [?] miały i teraz

12maią nic nie wyłączaiąc ani excypuiąc pomienionemu JP. Janowi [?] Szan-

13tarowskiemu [?] dać darować i wieczyście rezygnować iakoż na [...]

14[...] przywodząc do skutku wyż pomienione dobra części wsi Zakoty-

15nia [?] [...] za Summę Szacunkową dobrowolnie umowioną złł. pol. osmnaś-

16cie [?] [...] temuż JP. Szantarowskiemu [?] przedaię [?] i wszelkiego prawa

17[...] i dziedzicznie [...] wolen tedy odtąd iuż iest i będzie temi

18[...] pomienione dobra w possessyą swoią obiąwszy [?], Ktorey ex nunc dopu-

19szczam [?] onemi iako własną swoią [...] rządzić szafować i dysponować komu

20chcieć dać darować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obracić. Ze zaś [...]

21JP. Szantarowski [?] umowioną [?] kwotę [?] [...] gotowey [?] monecie [?] [...]

22z odebrania ktorey [?] Summy [?] [...] kwituię i od akta teraźnieyszego [...]

23mego żadney pretensyi i Impedimentow przez siebie tych dobr części wsi [...]

24[...] spokoyney i dziedziczney [...] mego Józefa [?] Skarzyńskiego [?] rezyg[...]

25od wszelkich Impetycyi przez kogo kolwiek zadanych [...] bronić i ewin-

26kować obowiązuię się, a to pod winami Ziemskiemi Szkodami krom przysięgi i dowodu [?]

27oszacowanemi, a ktore in casu contraventionis Forum eliquirandum [?] [...]

28[...] i [...] i na to daiem ten moy list zapis wieczystey rezy-

29gnacyi z podpisem ręki moiey własney także z podpisami przyiacioł ustnie i oczewi-

30ście uproszonych. Działo się we Żytomierzu [?] Roku tysiąc siedemset osmnastego Mca Decembra

31osmego dnia. Michał Skarzyński [?] mp. Jako przytomny świadek i przyiaciel p[odpisuię się] [plama] imieniu [?]

32Jerzy Zagurski [?] mp. ustnie i oczewisto uproszony świadek podpisuię się Jan Po-

33pławski [?] mp. Ktory to zapis słowo w słowo tak się w sobie ma do Xiąg ninieysz-

34ych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama ręka i ten sam bardzo blady atrament co w akcie 390 (pisownia nowsza); k. 354v zapisana drobnym, szybkim pismem i skrajnie wyblakła – odczyt częściowy, liczne miejsca nieodczytane [...] (formuły uzupełniane wg aktów równoległych 383, 384, 386). Oblata w Owruczu 8 XII 1718 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem; zapis datowany tegoż dnia (miejsce „Żytomierz” [?] niepewne). Nazwisko nabywcy: w tytule „Szantaruskiemu” [?], w tekście „Szantarowski” [?] (możliwe też „Chantorowski”) – lekcja bardzo niepewna; imię Jan [?]. Darczyńca Michał Skarzyński [?] (może Skarżyński), syn Jerzego [?] (w tekście „po Oycu moim ś. p. Jerzym”); w końcowej części wzmianka o „Józefie [?] Skarzyńskim [?]” – kontekst nieodczytany. Wieś: „Załatynie” [?] (k. 354) / „Zakotynia” [?] (k. 354v) – ta sama nazwa, lekcja niepewna. Cena: „osmnaście [?]” zł pol. – zapewne osiemnaście tysięcy (wyraz nieodczytany). Świadkowie: Jerzy Zagurski [?], Jan Popławski [?] (pierwszy świadek pod plamą).

Łacina: Comparens personaliter – stawający osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acticandum – do wpisania w akta; perpetuae resignationis – wieczystej rezygnacji; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; ex nunc – od teraz; ewinkować – bronić nabywcy przed roszczeniami osób trzecich (ewikcja); in casu contraventionis – w razie naruszenia; mp. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (odczyt częściowy – karta skrajnie wyblakła). 8 XII 1718 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Michał Skarzyński [?] podał do akt zapis wieczystej rezygnacji (datowany tegoż dnia), którym odstępuje Janowi [?] Szantarowskiemu [?] swoje dziedziczne dobra – część wsi Załatynie/Zakotynie [?], odziedziczoną po ojcu Jerzym – z poddanymi ciągłymi i pieszymi, ich powinnościami, polami, lasami, sianożęciami, wodami i wszelkimi przynależnościami, w dawnych granicach, za dobrowolnie umówioną sumę szacunkową „osiemnaście [tysięcy?]” zł pol.; kwituje z odbioru zapłaty, zezwala na objęcie posesji i zobowiązuje się bronić nabywcę przed wszelkimi roszczeniami (ewikcja) pod karą szkód ziemskich. Świadkowie: Jerzy Zagurski [?], Jan Popławski [?].

Transkrypcja

k. 355 (skan 0358, strona prawa)

1Zapis JP. Proszkowskiego

2Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

3Miesiąca Apryla Dwudziestego Osmego dnia.

4Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

5Owruczu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecz-

6nikiem Lidzkim Namiestnikiem natenczas Podwoiewództwa

7i Vicesgerentem Grodz. Generału Woiew. Kijowskiego Xięgami

8ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter

9WJmćPan Franciszek Wasiński [?] dla wpisania do Xiąg

10ninieyszych Grodz. Kijow. per oblatam podał, oryginał Za-

11pisu wieczystey przedaży z podpisem rąk JchmćPanow

12Przyiacioł od WJmćPana Jana Proszkowskiego WJmćPanu

13Janowi Gorskiemu potomkom i S[ukcess]orom iego na rzecz w tym

14Zapisie [?] niżey inserowanym mianowicie wyrażoną dany

15i służący. Ktory podawaiący prosił aby przyięty i do Xiąg

16ninieyszych ingrossowany był, a tak ia Urząd na afektacyą

17JmćPana Podawaiącego, ten Zapis wieczystey przedaży

18dla wpisania do Xiąg przyimuiąc czytałem Ktorego

19tenor iest takowy. Ja Jan Proszkowski z WJP. Stefana

20Proszkowskiego Syn, zdrowy będąc na ciele i umyśle od-

21stąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

22Prawa Forum Powiatu Woiew. a pod teraźnieyszy List dobro-

k. 355v (skan 0359, strona lewa)

1dobrowolny wieczystey przedaży Dobr zapis moy siebie sa-

2mego z potomkami i dobrami moiemi poddaiąc i wcielaiąc ze-

3znawam i oznaymuię Każdemu Komuby o tem w potomne

4czasy wiedzieć należało iż Ja zeznawaiący maiąc wolność

5z prawa pospolitego Dobrami swemi wszelkiemi leżącemi

6ruchomemi i Summami pieniężnemi iako chcieć szafować

7dać, darować, zamieniać na wieczne Czasy Komu chcieć

8Zapisać, odstąpić i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić

9tedy ia zeznawaiący używaiąc tey wolności prawem pozwoloney

10niebędąc ni od kogo nato namowiony, ani przymuszony, tylko

11z dobrego i uważnego rozsądku swego naradziwszy się z bliski-

12mi Krewnemi memi umyśliłem dobra moie własne dzie-

13dziczne na mnie samego iako iedynego i naturalnego Suk-

14cessora i dziedzica po rodzicach moich spadłe i należące

15w Woiew. Kij. położone wieś Łozówkę nikomu [nie]zapisane [?]

16wolne i swobodne WJP. Janowi Synowi Jakoba, oraz WJP.

17Hieronima Stoln. Wędyń. [?] wnukowi Gorskiemu odprzedać

18ze wszelkiemi onych przynależytościami z poddanemi w osia-

19dłym [?] Inwentarzu Specifice wyrażonemi, Komornikami

20podsusiedzkiemi, Boiarami, i Ich powinnościami robocizna-

21mi daninami, Siedliskami ogrodami Gruntami nawozami

22pagurkami [?] Polami oranemi i nieoranemi zaroślami bor-

23kami [?], Gaiami Dąbrowami Lasami Sianożęciami Chrustami

k. 356 (skan 0359, strona prawa)

1Borami Drzewem bartnym i niebartnym ze pszczołami

2i bez pszczoł rzekami rzeczkami stawami młynami młyna-

3rzami et wymiarkami Jeziorami i wnich łowy rybnemi

4Karczmami, Szynkami i ze wszystkiemi i wszelkiemi

5in genere et specie w tych dobrach znayduiącemi się pożyt-

6kami przychodami i przynależnościami, i iako te Dobra

7ab antiquo in suis metis limitibus circumstantiis et

8circumferentiis w sobie maią, i zawieraią, tedy to wszystko

9z tytułem Dziedzicznym nic ani na siebie samego bliskich

10Krewnych i powinowatych moich niewyimuiąc ani Excypuiąc

11rezygnuię i tym Zapisem moim na wieczne Czasy prze-

12daię wyżey pomianowanemu JmćPanu Janowi Gorskiemu

13i potomkom iego za pewną Summę pieniędzy to iest za

14Trzynaście tysięcy Osmset [?] trzydzieści [?] Złotych Polskich z Ktorey odebra-

15nia Summy za te Dobra tym Zapisem Pana Jana Gorskiego

16kwituię, i te Dobra przez woźnego i Szlachtę Ktorych sobie

17Pan Gorski przyaproszi w realną i wieczystą Possessyą pu-

18szczam podać, i wszystko prawo na Pana Jana Gorskiego

19transfunduię, Ktorych to Dobr wyż mianowanych odemnie

20ze mną nawieczność przedanych wolen i mocen będzie

21WJPan Gorski wraz z potomkami swemi dzierżeć używać

22według woli i upodobania pożytki sobie przymnażać i onemi

k. 356v (skan 0360, strona lewa)

1iako chcieć szafować przedać, darować, zamieniać, Komu chcieć

2zapisać, iako własnością swoią Dysponować, a Ja iuż zeznawaią-

3cy sam i Sukcessorowie moi od daty ninieyszey wieczystey

4rezygnacyi do pomienionych Dobr żadnego wstępu przeszkody

5trudności i impedymentu czynić i zadawać niemam i niebędę

6mogł, i owszem od wszelkich Impedymentow Zapisow pierwszych

7i poślednieyszych pozwow przeszkod nate Dobra okazuią-

8cych się w każdego Sądu prawa, sam, a pomnie potom-

9kowie i Sukcessorowie moi powinni będą przez wszystkie

10Dawności Ziemskie Pana Gorskiego i potomkow iego oswobadzać

11i do Possessyey ich podać i żadney przeszkody sam i przez Subor-

12dynowane persony w tych Dobrach czynić niemam wiecznie

13pod zakładem takowey że Summy Szesnaście tysięcy Pięć-

14set trzydzieści Złotych Polskich i nagrodzeniem szkod na

15gołe rzeczenie słowa oszacowanych. Ktory zakład i szkody

16i wszystkie Kondycye temu Zapisowi niedosyć czyniąc

17dać wolność i pozwalam mnie samego i potomkow

18moich do wszelakiego Sądu i prawa Grodzkiego Ziemskiego

19i Głownego Trybunalskiego, na Konserwaty i w iakim Kolwiek

20Woiewództwo pozwać na Ktorym terminie iako za w tym

21sam z potomkami stanowszy pozew i terminu niczym

22niezbiiać obron prawnych dellacyi, appellacyi prosequutii nie

k. 357 (skan 0360, strona prawa)

1zażywaiąc zakład zapłacić, szkody nagrodzić, i temu Za-

2pisowi dosyć uczynić powinien będę tylekroć ile tego po-

3trzeba wskazałaby, a przecie ten Zapis moy przy zupełney

4mocy przed każdym Sądem zostawać ma, i nato daię

5ten moy List Dobrowolny wieczysto przedażny Zapis

6do Ktorego na umocnienie za ustną i oczewistą proz-

7bą moią JchmćPanowie Przyiaciele moi napodpisanie [?]

8niżey mianowani przy pieczęciach rękami swemi podpi-

9sać raczyli. Działo się w Kościuszkach [?] Roku Pańskiego

10Tysiąc Siedmset Osmnastego dnia osmego Marca. Jan

11Proszkowski (MP.) Ustnie i oczewisto proszony od Pana

12Proszkowskiego do podpisu tey Tranzakcyi iako Swiadek i przy-

13iaciel podpisuię się Tomasz Baranowski (MP.) Oczewisto

14proszony iako Swiadek i przyiaciel podpisuię się Jan Przy-

15galski [?]. Proszony do tego Zapisu podpisuię się Teodor Rozma-

16[pod wierszem dopisane drobno, nieczytelne] [...]owski [?]. Ktory to Zapis za podaniem i prośbą wyż po-

17mianowanego Podawaiącego, a za moim Urzędowym przy-

18ięciem do Xiąg ninieyszych iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, nowa, staranna ręka (od k. 355); oblata w Owruczu 28 IV 1719 przed Łukaszem (Antonim) Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim (por. akt 372 – IV 1719). Oblatę podał Franciszek Wasiński [?] (lekcja niepewna), nie strony zapisu. Zapis wieczystej sprzedaży dany 8 III 1718 w „Kościuszkach” [?]. Sprzedawca: Jan Proszkowski, syn Stefana (por. Tomasz Proszkowski – świadek w akcie 379); nabywca: Jan Gorski, syn Jakuba, wnuk Hieronima, „Stoln. Wędyń.” [?] (zapewne stolnika wendeńskiego; tytuł dotyczy dziada). Przedmiot: wieś Łozówka w woj. kijowskim, odziedziczona przez sprzedawcę jako jedynego sukcesora po rodzicach. Cena: „Trzynaście tysięcy Osmset [?] trzydzieści [?]” zł pol. (lekcja środkowych liczebników niepewna); zakład (wadium) – 16 530 zł pol. Świadkowie: Tomasz Baranowski, Jan Przygalski [?], Teodor Rozma…owski [?] (koniec nazwiska z drobnym dopiskiem pod wierszem – nieodczytany). Na k. 355 w lewym górnym rogu nieczytelny dopisek ołówkiem. Niepewne też: „[nie]zapisane [?]”, „osiadłym [?]”, „pagurkami [?]”, „borkami [?]”, „napodpisanie [?]” (por. ta sama formuła w akcie 393: „na umocnienie … na podpisie … przy Pieczęciach”).

Łacina i terminy: Comparens personaliter – stawający osobiście; per oblatam – przez oblatę (wpisanie do ksiąg grodzkich dokumentu wystawionego gdzie indziej); Vicesgerens – zastępca (wicegerent); specifice – szczegółowo; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; ab antiquo in suis metis limitibus circumstantiis et circumferentiis – od dawna w swoich granicach, miedzach, okolicznościach i obwodach; transfunduię – przenoszę (prawo); dellacya (dilatio) – odroczenie; appellacya – odwołanie; prosequutia – dalsze prowadzenie sprawy; Konserwaty – sądy konserwatorskie; MP. (manu propria) – ręką własną; zaingrossowany – wpisany do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Franciszek Wasiński [?] podał do akt oryginał zapisu wieczystej sprzedaży (Kościuszki [?], 8 III 1718), którym Jan Proszkowski, syn Stefana, sprzedaje Janowi Gorskiemu, synowi Jakuba, wnukowi Hieronima, stolnika wendeńskiego [?], i jego potomkom swoją dziedziczną wieś Łozówkę w woj. kijowskim ze wszystkimi przynależnościami: poddanymi według inwentarza, komornikami, bojarami, ich robociznami i daninami, gruntami, lasami, borami, barciami, stawami, młynami, karczmami itd., za 13 830 [?] zł pol.; kwituje z zapłaty, zezwala wwiązać nabywcę w posesję przez woźnego i szlachtę, przenosi na niego wszelkie prawa i zobowiązuje się bronić go przed wszelkimi przeszkodami (ewikcja) pod zakładem 16 530 zł pol. i nagrodzeniem szkód, poddając się każdemu sądowi bez prawa do zwłok i apelacji. Świadkowie: Tomasz Baranowski, Jan Przygalski [?], Teodor Rozma…owski [?].

Transkrypcja

k. 357 (skan 0360, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Dwudziestego Osmego dnia

k. 357v (skan 0361, strona lewa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

2Owruczu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem

3Lidzkim Namiestnikiem natenczas Podwoiew. i vicesgerentem

4Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijow. i Xięgami niniejsze-

5mi Grodzkiemi Kijow. Personaliter Stanowszy WJmćPan

6Tomasz Baranowski dla wpisania do Xiąg ninieyszych

7Grodzkich Kij. per oblatam podał, oryginał Zapisu wie-

8czystey przedaży z podpisami rąk JmćPP. Przyiacioł od

9WJ. Pana Mikołaia Kobylańskiego Panu Iwanowi Wasi-

10lewiczowi Lewkowskiemu [?] Małż. i potomkom Jego na rzecz

11w tym Zapisie niżey Inserowanym mianowicie wyra-

12żony dany i służący iako obszyrniey ten Oryginał Zapi-

13su w sobie opisuie Ktorego Podawaiący prosił aby przy-

14ięty i do Xiąg ninieyszych wpisany był a tak [ia Urząd] [?] [ubytek papieru]

15na Afektacyą Podawaiącego ten Zapis dla wpisania

16do Xiąg przyimuiąc czytałem i ten iest pisany słowy:

17Ja Mikołay Syn Jana Kobylański Ziemianin Woie[wo]dztwa [?] [ubytek papieru]

18Kijowskiego iako Dziedzic odstąpiwszy prawa Powiatu Woiew.

19i Forum sobie należnego, a pod ten list dobrowolney przedaży

20wieczystey Dobr Zapis moy siebie samego z potomkami

21i Dobrami moiemi poddaiąc i wcielaiąc zeznawam i Jawno

22czynię tym moim dobrowolnym Zapisem Każdemu Komu

k. 358 (skan 0361, strona prawa)

1by o tem wpotomne czasy wiedzieć należało ani będąc od nikogo

2namowiony, ani przymuszony tylko z dobrey woli swoiey, a

3maiąc z prawa pospolitego wolność dobrami swemi iako

4chcieć szafować przeto dobra swoie Dziedziczne na mnie

5Mikołaia Kobylańskiego a następnie i syna mego Bazylego

6prawem przyrodzonym Dziedzicznym od Rodzicielki moiey

7Pany i [?] Maryi Iwanowny Lewkowskiey [?] Kobylinskiey

8Testamentem mnie Legowane i Zapisane po rodzicu moiey [?]

9wyż mianowany prawem przyrodzonym Dziedzicznym

10spadłe i przynależące i w nieprzerwaney Possessyi moiey

11będące dwie części Dobr z Poddanemi wszelakiemi Gruntami

12wolnemi, wieczystemi Lasami Dąbrowami borami Sianożęciami pol ornych

13i nieornych, ogrodami owoszczowych [?] Lasow Siedliszcz Budynkow

14z Stawem i zaroślemi w Woiew. Kijowskim a powiecie Owruckim

15w sieli Lewkowiczach [?] przynależących i nic z tych Dobr

16części Dwoch na siebie samego Małżonki Potomki i Sukcessora

17moie niezostawuiąc ani wyimuiąc ale owszem wszystkie te Do-

18bra części dwie w Sieli Lewkowiczach [?] we wszystkich Gruntach

19Siedliszczach, Polach, Ogrodach, Lasach, Borach, Dąbrowach,

20Drzewie Bartnym, i niebartnym ze pszczołami i bez

21pszczoł, Sianożęciach z Mianowanemi i niemianowanemi

22Pożytkami gdzie bykolwiek [?] Jno kolwiek do tych dwie części co na-

23leżeć by miało – tedy to wszystko ze wszystkiemi pożytkami

k. 358v (skan 0362, strona lewa)

1i ze wszystkiemi prawami i tytułem Dziedzicznym prze-

2dałem i tym Zapisem moim przedaię wiecznemi Czasy

3WJ. Panu Iwanowi Wasylewicza Lewkowskiemu [?] Małż-

4żonce i potomkom Jego za pewną Summę pieniędzy to iest [?]

5za dwa tysiące Złotych Polskich z ktorey odebrania Summy

6za te Dobra tym Zapisem Pana Iwana Lewkowskiego [?]

7kwituię i te Dobra przez woźnego i Szlachtę ktorych

8sobie pan Lewkowski [?] przysposobi w Realną i wieczystą

9Possessyą puszczam podać i wszystko prawo na Pana

10Iwana Lewkowskiego [?] Transfunduię ktorych to Dobr wyż

11mianowanych odemnie ze mnie nawieczność przedanych

12wolen i mocen będzie Pan Iwan Lewkowski [?] Małżonka

13i Potomkowie Jego dzierżeć używać według woli i upodo-

14bania pożytki sobie przymnażać i onemi iako chcieć [ubytek papieru] szafo-

15wać przedać darować zamieniać Komu chcieć zapisać iako

16własnością swą dysponować a ia iuż Kobylinski Mał-

17żonka ani Syn moy Bazyli i inni Sukcessory [moi] [?] [ubytek papieru]

18i nikt z pokrewnych moich w te wyżey mianowane

19Dobra i przynależności Lewkowskiego Małżonki i Potomstwa ich i ktoby

20te Dobra ich trzymał, niiakim prawem poiskiwać pieniędzy

21odkładać [?] i trudności zadawać sami ani przez naprawne [?] osoby

22niemam i Potomkowie moi niebędą mogli oto czynić wiecznemi

k. 359 (skan 0362, strona prawa)

1Czasy i owszem od wszelkich Impedymentow Zapisow pierwszych

2i poślednieyszych pozwow przeszkod nato Dobra okazuią-

3cych się w każdego Sądu prawa sam a pomnie potomkowie

4i Sukcessorowie moi powinni będą przez wszystkie dawności

5Ziemskie Pana Lewkowskiego [?] i potomkow Jego oswobadzać

6i do possessyi ich podać i żadney przeszkody sam i przez

7Subordynowane persony w tych Dobrach czynić niemam

8wiecznie pod Zakładem takowyże Summy Dwa tysiące Złł. Polskich

9i nagrodzeniem szkod na gołe rzeczenie słowa oszacowanych

10o ktory zakład i szkody i o wszystkie Kondycye temu Zapisowi

11niedosyć uczyniwszy daię wolność i pozwalam mnie samego

12a pomnie potomkow moich do wszelakiego Sądu i prawa

13Grodzkiego Ziemskiego i Głownego Trybunalskiego na Konserwaty

14i w iakim kolwiek Woiewództwo pozwać na ktorym terminie iako

15za w tym sam z potomkami stanowszy pozwu i termina

16niczym niezbiiać obron prawnych Dellacyi appellacyi

17i prosequutii [?] niezażywaiąc zakład zapłacić, szkody nagro-

18dzić i temu Zapisowi dosyć uczynić powinien będę tylekroć

19ile tego potrzeba wskazałaby, a przecie ten Zapis przy

20zupełney mocy przed każdym Sądem zostawać ma i nato

21daię ten moy List Dobrowolny wieczysty przedażny Zapis

k. 359v (skan 0363, strona lewa – górna część)

1do ktorego na umocnienie za ustną, a oczewistą Prozbą

2moią JmćPP. Przyiaciele moi na podpisie niżey mianowani przy

3Pieczęciach ręką swemi podpisać raczyli – Pisan w Sieli Lew-

4kowiczach [?] Roku Tysiąc Siedmset osmnastego dnia Czwartego Marca

5Swoim i Syna swego Bazylego Imieniem podpisuię Mi-

6kołay Syn Jana Kobylański – Oczewisto proszony Roman

7Lewkowski [?] – ustnie proszony pieczętarz od Pana Kobylań-

8skiego do tego Zapisu podpisuię się Szymon Baranowski

9Ręką swą. Ktory Zapis za podaniem i prozbą wyż

10mianowanego podawaiącego, a za moim Urzędowym przy-

11ięciem do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w akcie 392; oblata w Owruczu 28 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim. Oblatę podał Tomasz Baranowski (świadek zapisu w akcie 392). Zapis wieczystej sprzedaży dany we wsi Lewkowicze [?] 4 III 1718. Sprzedawca: Mikołaj Kobylański, syn Jana, ziemianin woj. kijowskiego, działający także w imieniu syna Bazylego; dobra odziedziczył po matce Maryi Iwanownie z Lewkowskich [?] Kobylińskiej (przekazane mu jej testamentem). Nabywca: Iwan Wasilewicz Lewkowski [?] z żoną (imię żony nie podane) i potomkami. Przedmiot: dwie części dóbr we wsi Lewkowicze [?] w pow. owruckim woj. kijowskiego, z poddanymi, gruntami, lasami, borami, sianożęciami, ogrodami, stawem itd. Cena: 2000 zł pol.; zakład (wadium) – także 2000 zł pol. Świadkowie (pieczętarze): Roman Lewkowski [?], Szymon Baranowski.

Nazwisko nabywcy i nazwa wsi zapisane z wyraźnym „L” i ligaturą „w/u”+„k” – lekcja „Lewkowski” / „Lewkowicze” prawdopodobna (por. nazwisko Walewskich Lewkowskich w aktach wcześniejszych oraz wieś Lewkowicze pod Owruczem), ale oznaczona [?]. Formuła „na umocnienie … przy Pieczęciach” rozstrzyga niepewne miejsca w tej samej formule aktu 392 („na umowienie [?]”, „przy pieczęciach [?]”). Ubytki papieru na k. 357v i 358v (trzy otwory) – uzupełnienia w nawiasach kwadratowych. Niepewne też: „Pany i [?]” (może „Paniey”), „po rodzicu moiey [?]”, „owoszczowych [?]” (owocowych?), „gdzie bykolwiek [?]”, „to iest [?]”, „odkładać [?]”, „naprawne [?]” (= podstawione) osoby.

Łacina i terminy: Personaliter stanowszy – osobiście stanąwszy; per oblatam – przez oblatę; vicesgerens – zastępca; inserowany – wpisany (wstawiony) w tekst; Afektacya – żądanie, prośba; Forum – sąd właściwy; transfunduię – przenoszę (prawo); legowane – zapisane w testamencie (legat); Dellacya – odroczenie; appellacya – odwołanie; prosequutia – dalsze prowadzenie sprawy; Konserwaty – sądy konserwatorskie; pieczętarz – świadek przykładający pieczęć.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Tomasz Baranowski podał do akt oryginał zapisu wieczystej sprzedaży (Lewkowicze [?], 4 III 1718), którym Mikołaj Kobylański, syn Jana, ziemianin woj. kijowskiego, w swoim i syna Bazylego imieniu sprzedaje Iwanowi Wasilewiczowi Lewkowskiemu [?], jego żonie i potomkom dwie części dóbr we wsi Lewkowicze [?] w pow. owruckim, odziedziczone po matce Maryi Iwanownie z Lewkowskich [?] Kobylińskiej (zapisane mu jej testamentem), z poddanymi, gruntami, lasami, borami, barciami, sianożęciami, ogrodami, stawem i wszelkimi pożytkami – za 2000 zł pol.; kwituje z zapłaty, zezwala na wwiązanie nabywcy w posesję przez woźnego i szlachtę, przenosi na niego wszystkie prawa, zrzeka się wszelkich roszczeń swoich, syna i krewnych oraz zobowiązuje się do ewikcji pod zakładem 2000 zł i nagrodzeniem szkód. Podpisy: Mikołaj Kobylański; świadkowie Roman Lewkowski [?], Szymon Baranowski.

Transkrypcja

k. 359v (skan 0363, strona lewa – dolna część)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Dwudziestego Osmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości [ubytek papieru] Owru-

4czu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem Lidzkim

5Namiestn. natenczas Podwoiewodztwa i vicesgerentem Grodzkim

6Generału Woiew. Kij. i Xięgami ninieyszemi Grod. Kij. [ubytek papieru]

7Comparens Personaliter WJP. Jakob Dobkiewicz dla wpi-

8sania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich ten Zapis

9Simplicis Debiti z podpisami rąk, własney i przyiacioł

10od siebie uproszonych, in rem et personam Syna swego

11WJP. Władysława Dobkiewicza dany i służący, podaiąc

12przyznał prosząc aby do akt przyięty i w Xięgi wpisany

k. 360 (skan 0363, strona prawa)

1był. A tak Ja Urząd ten Zapis ad acticandum przyi-

2muiąc, czytałem i tak się w sobie ma – Ja Jakob Dobkie-

3wicz zdrowym będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey

4własney, należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum

5Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy Zapis moy Simplicis

6Debiti quo ad actum praesentem attinent wraz z dobrami

7Potomkami, i Summami [?] memi cały się poddaiąc i incorporuiąc

8wiadomo iawno czynię, ustnie i dobrowolnie zeznawam

9teraz zawsze i na potym: Iż Ja Zeznawaiący maiąc

10na względzie attencyą i poszanowanie przez Syna mego

11WJP. Władysława Dobkiewicza ku mnie Oycu Jego

12czynione iakie za zwyczay Rodzicom od Dzieci przyna-

13leżą, przeto powoduiąc się miłością oycowską w nadgrodę

14dobrych iego postępkow daię ninieyszy Zapis na Summę Dwa ty-

15siące trzysta Pięćdziesiąt trzy Złotych Poll. dziesięć Groszy Ktorą

16na wszystkich ogolnie dobrach moich ruchomych i nieruchomych

17ubespieczam, i za upatrzeniem przez wzmiankowanego

18Syna mego WJP. Władysława Dobkiewicza do na-

19bycia wieczystym prawem pewney części Dobr nieruchomych

20rzeczoną Summę Dwa tysiące trzysta pięćdziesiąt trzy Złotych

21Polskich Dziesięć groszy temuż Synowi memu w Każdym

22Czasie oddać i wypłacić przyrzekam i Zapewniam – w dowod

23czego ten moy Zapis Simplicis Debiti przy Przyiaciołach odemnie

24do podpisu uproszonych ręką własną podpisuię – Działo się

k. 360v (skan 0364, strona lewa – górna część)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego dnia Dwudziestego

2Apryla – u tego Zapisu podpisy temi słowy Jakob Dobkie-

3wicz mp. Ustnie i oczewisto od JP. Zeznawaiącego upro-

4szony za Swiadka i przyiaciela do podpisu tego Zapisu

5in rem et personam Syna iego WJP. Władysława Dobkie-

6wicza uczynionego podpisuię się Mikołay Pruszyński Łowcz. Przemyś. [?] mp.

7Ustnie i Oczewisto od JP. Zeznawaiącego proszony za Swiadka

8i Przyiaciela podpisuię się Jan Berezowski mp. Ktory to Za-

9pis za podaniem i Prozbą zeznawaiącego, a za moim

10Urzędowym przyięciem słowo w słowo iak się w sobie ma

11z początku do Końca w Xięgi ninieysze iest Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–393; oblata w Owruczu 28 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem. Zapis podał osobiście wystawca, Jakub Dobkiewicz. Zapis dłużny (simplicis debiti) z 20 IV 1719 (miejsce nie podane): ojciec, w nagrodę synowskiego szacunku, zapisuje synowi Władysławowi 2353 zł pol. 10 gr na wszystkich swoich dobrach ruchomych i nieruchomych, płatne na każde żądanie, z przeznaczeniem na nabycie przez syna części dóbr ziemskich na wieczność. Świadkowie: Mikołaj Pruszyński, „Łowcz. Przemyś.” [?] (tytuł nie w pełni pewny – łowczy przemyski?), Jan Berezowski. Ubytki papieru (dwa otwory) w części wstępnej na k. 359v. Niepewne: „Summami [?]” (zapis „Szorami”).

Łacina i terminy: Comparens Personaliter – stawający osobiście; Zapis Simplicis Debiti – zapis prostego długu (zwykły zapis dłużny); in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; quo ad actum praesentem attinent – co do niniejszej czynności się odnosi; incorporuiąc – wcielając; ubespieczam – zabezpieczam (hipotekuję); mp. (manu propria) – ręką własną; zaingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Jakub Dobkiewicz osobiście podał do akt swój zapis dłużny (simplicis debiti) z 20 IV 1719 na rzecz syna Władysława: w nagrodę szacunku i dobrych postępków syna zapisuje mu 2353 zł pol. 10 gr, zabezpieczone na wszystkich swoich dobrach ruchomych i nieruchomych, i zobowiązuje się wypłacić tę sumę w każdym czasie, gdy syn znajdzie dobra do nabycia na wieczność. Podpisali: Jakub Dobkiewicz oraz świadkowie Mikołaj Pruszyński, łowczy przemyski [?], i Jan Berezowski.

Transkrypcja

k. 360v (skan 0364, strona lewa – dolna część)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Dwudziestego Osmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mo[ści Owruczu]

4przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem Lidzkim

5Namiestnikiem natenczas Podwoiewodztwa i Vicesgerentem

6Grodzkim Gltu Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami niniey-

7szemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter JP. Ka[zi]mierz

8Łaskarzewski ten Testament ostatniey woli oyca swego sp. Jana

9Łaskarzewskiego podpisem tegoż własnoręcznym i JchmćPanow

10Przyiacioł stwierdzony dla wpisania do Xiąg ninieyszych

11podał Ktory Ja Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem

12Ktory tak się w sobie ma – Niech będzie pochwalony Jezus

13Chrystus – Gdy wyrokiem Naywyższym powiedziano że niewiemy [?]

k. 361 (skan 0364, strona prawa)

1dnia ani godziny czasu życia naszego, a przeto trzeba

2być zawsze gotowym do stawienia się przed Tronem

3Naywyższego – więc Ja Jan Łaskarzewski chociaż osłabiony

4na ciele iednak na umyśle zdrowym będąc czynię takowe

5rozporządzenie – Nayprzod Duszę moią iako od Boga stwo-

6rzoną w ręce Jego oddawam, ciało zaś moie iako z Ziemi

7wzięte Ziemi oddane być ma – pro suffragio duszy moiey

8Złotych 2to [?] Zapisuię – Co zaś do fortuny moiey te czynię

9rozporządzenie Część moią Dziedziczną we wsi Mucho-

10wcach [?] będącą i inne wszelkie Remanenta Gospodarskie i Mo-

11bilia domowe te Synom moim Kazimierzowi i Woyciecho-

12wi Zapisuię zastrzegaiąc by Syn moy Starszy Woyciech

13do Czasu lat Zupełnych brata swego młodszego a Syna mego

14Kazimierza maiątek cały miał pod swoim zarządem – po-

15doyściu zaś do lat Część na Kazimierza przypadaiącą

16w dobrym stanie oddał – Lecz aby pomiędzy sobą podzielili się lub

17ieden drugiemu spłacili oto naymocniey [?] upraszam – Summę zaś

18u JP. Jana Zimbrzyckiego [?] będącą Złotych Tysiąc Sześćset te

19Corce moiey Jozefie za JP. Maciejem Łabierzewskim [?] będącey

20Zapisuię na ktore Skrypt Synowie moi oddać iey maią

21i do wywindykowania tey Summy pomagać obowiązani. Za

22Exekutora tego Testamentu obieram i upraszam JP. Jozefa

23Żołtowskiego [?] obliguiąc ażeby te wszystkie wnim opisane

24Szczegoły we wszystkim uskutecznione były – a tak żegnaiąc

25Lube Dziatki moie i JP. Exekutora poki życia mego do-

k. 361v (skan 0365, strona lewa – górna część)

1Zdołać mogę Ręką moią podpisuię – Dat. w Muchowcach [?] Roku

2Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego dnia Dwudziestego dziewiątego Lute-

3go – w tego Testamentu podpisy takowe – Jan Łaskarzewski mp. Jako

4Swiadek i Przyiaciel podpisuię się Antoni Prażmowski mp. Jako

5Swiadek i Przyiaciel na tym Testamencie podpisuię się Agaton

6Zamrzycki [?] mp. Ktory Testament za podaniem i Prozbą podawaią-

7cego, a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest

8Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–394; oblata w Owruczu 28 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem. Testament podał syn testatora, Kazimierz Łaskarzewski (imię częściowo zatarte przez zagięcie/uszkodzenie papieru: „Ka[zi]mierz”; potwierdza je treść testamentu). Testament Jana Łaskarzewskiego datowany w Muchowcach [?] „dnia Dwudziestego dziewiątego Lutego” 1719 – data budzi wątpliwość (1719 nie był rokiem przestępnym; być może błąd kopisty). Zapis „pro suffragio” – „Złotych 2to” (zapewne 200 zł, lekcja niepewna). Synowie: Wojciech (starszy, opiekun majątku do pełnoletności brata) i Kazimierz (młodszy); córka Józefa, żona Macieja Łabierzewskiego [?], otrzymuje 1600 zł pozostające u Jana Zimbrzyckiego [?]; egzekutor – Józef Żółtowski [?]. Świadkowie: Antoni Prażmowski, Agaton Zamrzycki [?]. Niepewne też: „niewiemy [?]”, „naymocniey [?]”, nazwa wsi Muchowce [?].

Łacina i terminy: Comparens Personaliter – stawający osobiście; Gltu (Generału) – urzędu grodzkiego generalnego; ad acticandum – do wpisania do akt; pro suffragio duszy – na modlitwy (nabożeństwa) za duszę; Remanenta Gospodarskie – zapasy, inwentarz gospodarski; Mobilia – ruchomości; Exekutor – wykonawca testamentu; wywindykować – ściągnąć (sumę) na drodze prawnej; Dat. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Kazimierz Łaskarzewski podał do akt testament swego zmarłego ojca Jana Łaskarzewskiego (Muchowce [?], 29 [?] II 1719). Testator, osłabiony na ciele, poleca duszę Bogu, zapisuje na nabożeństwa za duszę 200 [?] zł; swoją dziedziczną część we wsi Muchowce [?] wraz z zapasami gospodarskimi i ruchomościami domowymi zapisuje synom Wojciechowi i Kazimierzowi – starszy Wojciech ma zarządzać całością do pełnoletności młodszego Kazimierza, potem oddać mu jego część; prosi, by się podzielili albo jeden drugiego spłacił. Sumę 1600 zł u Jana Zimbrzyckiego [?] zapisuje córce Józefie, żonie Macieja Łabierzewskiego [?] (synowie mają jej oddać skrypt i pomagać w windykacji). Egzekutorem ustanawia Józefa Żółtowskiego [?]. Świadkowie: Antoni Prażmowski, Agaton Zamrzycki [?].

Transkrypcja

k. 361v (skan 0365, strona lewa – od połowy)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Dwudziestego Osmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem Lidzkim Namiestni-

5kiem natenczas podwoiewodztwa i Vice Regentem Grodzkim Generału Woiew.

6Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Com[parens] [ubytek papieru] Pers[onaliter]

7JP. Daniel Syczewski [?] Namiestnik Pancerny zdrowy będąc na Umyśle

8i ciele odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

9prawa Forum Woiew. a pod teraźnieysze quo ad actum praesentem

10attinent cały się poddaiąc i incorporuiąc iawno czynię i dob[rowol]nie [ubytek papieru]

11zeznawam, iż Ja zeznawaiący odprzedawszy część swoią dziedziczną

12we wsi Muchowcach [?] JP. Janowi Paprockiemu za Summę Szacunkową

13trzy tysiące Dwieście Złotych Polskich, o ktorą Część w Roku przeszłym

14między nami nastała Rezygnacyina Tranzakcya Lecz gdy w niey [?]

15owey pozostała przy Gronie [?] kwota Złotych takichże Dwieście do Rąk

k. 362 (skan 0365, strona prawa – góra)

1moich tenże JP. Jan Paprocki wypłacił i wyliczył przeto Ja z ode-

2brania takowey i iuż całkowitey Szacunkowey Summy Imieniem

3swoym i Syna swego Michała Syczewskiego [?] kwituię, niezosta-

4wuiąc żadnego prawa do upomnienia się onią mocą tego dobro-

5wolnego Kwitowego moiego zeznania. Daniel Syczewski [?] Namiestnik

6Pancerny mp. Quam actis Connotari prosił co i otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–395; zeznanie osobiste w Owruczu 28 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem. Nazwisko zeznającego zapisane „Syzewski”/„Syczewski” – lekcja niepewna. Daniel Syczewski [?], namiestnik chorągwi pancernej, sprzedał w roku poprzednim (1718) Janowi Paprockiemu swoją dziedziczną część we wsi Muchowce [?] (ta sama nazwa co w testamencie J. Łaskarzewskiego, akt 395) za szacunkową sumę 3200 zł pol.; pozostała reszta 200 zł („przy Gronie [?]” – lekcja niepewna, może „przy groniu”/przy zamknięciu rachunku) została teraz wypłacona, więc kwituje Paprockiego w imieniu swoim i syna Michała z całej sumy. Ubytki papieru (dwa otwory) w części wstępnej. Niepewne też: „w niey [?]”.

Łacina i terminy: Com[parens] Pers[onaliter] – stawający osobiście; Vice Regens (vicesgerens) – zastępca; quo ad actum praesentem attinent – co do niniejszej czynności się odnosi; incorporuiąc – wcielając (poddając się jurysdykcji); Rezygnacyina Tranzakcya – umowa rezygnacji (zbycia) dóbr; namiestnik pancerny – zastępca rotmistrza w chorągwi pancernej; Quam actis connotari prosił – o której wpisanie do akt prosił; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Daniel Syczewski [?], namiestnik pancerny, osobiście zeznał, że sprzedawszy w roku poprzednim Janowi Paprockiemu swoją dziedziczną część we wsi Muchowce [?] za szacunkową sumę 3200 zł pol. (zawarta wówczas umowa rezygnacji), otrzymał teraz od Paprockiego pozostałą resztę 200 zł; wobec tego w imieniu swoim i syna Michała kwituje go z całej sumy i zrzeka się wszelkich roszczeń. Prosił o wpisanie kwitu do akt, co uzyskał.

Transkrypcja

k. 362 (skan 0365, strona prawa – od ok. 1/4 wysokości)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Dwudziestego dziewiątego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną

4Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem Lidzkim Namiestnikiem na-

5tenczas podwoiewodztwa i vicegerentem Grodzkim Generału Woiew.

6Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

7ptie. [?] JP. Jozef Perehuda ten Testament ostatniey woli JP. Alexandra

8z Dobrzan Sokołowskiego Porucznika Roty Kozackiey podpisem tegoż wła-

9snoręcznym i JchmćPP. przyiacioł stwierdzony dla wpisania do Xiąg niniey-

10szych podał, Ktory Ja Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem

11i ten tak się w sobie ma – Laudetur Jesus Christus. Ponieważ Bog wyro-

12kiem swoim powiedział, że niewiemy dnia, i godziny zyścia [?] naszego

13z tego Swiata, więc i Ja Alexander z Dobrzan Sokołowski Porucznik

14Roty Kozackiey. Jako podległym będąc temu wyrokowi, i niechcąc bez

15rozporządzenia zchodzić z tego Swiata przeto umyśliłem takie zrobić

16rozporządzenie – Nayprzod gdy Bog wszechmogący śmierć namnie ze-

17słać raczy Duszę moią w Ręce Jego oddaię, ciało moie grzeszne

18iako z Ziemi ulepione tak i wracać się do niey ma – Co zaś do

19mizerney Fortuny moiey nią rozporządzam i te następnym sposobem

20Część moią Dziedziczną we Wsi Kniazyn [?] będącą nikomu żadnym

k. 362v (skan 0366, strona lewa)

1żadnym prawem niezawiedzioną ani obciążoną te nayukochań-

2szemu Synowi memu Ignacemu daię i tym Testamentem moim

3Zapisuię. Corce zaś moiey Honoracie Bolaszewskiey [?] drugą Część we

4wsi Borowe [?] sytuowaną w dopełnieniu posagu naznaczam, i aby

5Syn moy Jg. [?] prawnie w posiadanie tey Części wprowadził pod bło-

6gosławieństwem moim zaklinam. Wszelkie Remanenta iakie mam

7w Srebrze, Cynie, miedzi, a też dostatku iako i gospodarstwie tak chleb

8Bydło, Konie, Woły, Pasieki i inne tym podobne rzeczy, te temuż

9Synowi memu Ignacemu zapisuię – Summa zaś moia u JP. Macieja [?]

10Murawskiego będąca Złotych Polskich Dwieście Pięćdziesiąt na pogrzebanie

11grzesznego moiego ciała obrocona być ma, a to takim sposobem

12Xiędzu Ktoren [?] będzie zasty [?] pogrzebem moim Złotych Osmdziesiąt

13i na bractwo Złotych Pięćdziesiąt, reszta pozostała Złotych Sto dwadzie-

14ścia na Msze święte za Duszę moią i sp. Małżonki moiey Maryanny

15oddana być powinna. Służącym moim pensya należna z gotowi-

16zny [?] iaka się po Smierci moiey okaże aby była wypłacona upraszam.

17Pawła Jermana [?] z Żoną Jego, dzieci zaś wolne [?], i Augustyna [?]

18wolnym [?] od Poddaństwa uwalniam i w nagrodę Złotych [ubytek papieru] przy-

19znaczam a aby dzieci moie uczynili nayusilniey [?] ich oto obliguię.

20A tak wszystkich Krewnych przyiacioł i dobrodzieiow moich żegnam

21oraz i oprzebaczenie upraszam – Jakowy Testament dla

22lepszego upoważnienia Ręką moią własną podpisuię, i JchmćPanow

23przyiacioł do podpisania się upraszam. Działo się w Kniazy[nie] [?]

24Roku Tysiąc Siedmset dziewiętnastego dnia Szostego Marca

25u tego Testamentu podpisy Rąk temi słowy – Alexander z Dobrzan

26Sokołowski Porucznik Roty Kozackiey mp. Jako Swiadek przy-

27tomny będąc uczynienia tego Testamentu przez JP. Alexandra

k. 363 (skan 0366, strona prawa – góra)

1Sokołowskiego Por. Roty Kozackiey podpisuię się Marcin Ciszkowski [?] mp.

2Przytomny temu Testamentowi podpisuię się Adam Dobicki [?] mp.

3Jako Swiadek i przyiaciel na tym Testamencie podpisuię się

4Hipolit Jerlicz [?] mp. Ktory zaś to Testament za podaniem

5i prozbą JP. podawaiącego, a za moim Urzędowym przyięciem

6do Xiąg ninieyszych Grodz. Kij. de verbo ad verbum iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–396; oblata w Owruczu 29 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem. Testament podał Józef Perehuda; skrót przed jego tytułem („ptie.”) niepewny (może „partis” albo skrót „personaliter”). Testator: Aleksander z Dobrzan Sokołowski, porucznik roty kozackiej, wdowiec po Maryannie. Rozporządzenia: część dziedziczna we wsi Kniazyn [?] (nazwa niepewna; w dacie „w Kniazy[…]”) wraz z ruchomościami (srebro, cyna, miedź, zboże, bydło, konie, woły, pasieki) – dla syna Ignacego; druga część we wsi Borowe [?] – dla córki Honoraty, zamężnej Bolaszewskiej [?], w dopełnieniu posagu; 250 zł u Macieja [?] Murawskiego na pogrzeb: 80 zł dla księdza, 50 zł na bractwo, 120 zł na msze za duszę testatora i jego zmarłej żony; zasługi dla służby; zwolnienie z poddaństwa Pawła Jermana [?] z żoną i dziećmi oraz Augustyna [?] z nagrodą pieniężną (kwota w miejscu ubytku papieru). Świadkowie: Marcin Ciszkowski [?], Adam Dobicki [?], Hipolit Jerlicz [?]. Niepewne też: „zyścia [?]”, „Jg. [?]”, „Ktoren [?] … zasty [?]” (= który będzie przy pogrzebie?), „gotowizny [?]”, „wolne [?]”, „wolnym [?]”, „nayusilniey [?]”, tytuł marginalny w końcówce.

Łacina i terminy: Comparens – stawający; ad acticandum – do wpisania do akt; Laudetur Jesus Christus – Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus; Remanenta – zapasy, inwentarz; rota kozacka – oddział (chorągiew) kozacka w wojsku koronnym; porucznik – zastępca rotmistrza; de verbo ad verbum – słowo w słowo; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 29 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Józef Perehuda podał do akt testament Aleksandra z Dobrzan Sokołowskiego, porucznika roty kozackiej (Kniazyn [?], 6 III 1719). Testator poleca duszę Bogu; swoją dziedziczną, nieobciążoną część we wsi Kniazyn [?] oraz wszystkie ruchomości (srebro, cynę, miedź, zboże, bydło, konie, woły, pasieki) zapisuje synowi Ignacemu; córce Honoracie Bolaszewskiej [?] daje drugą część we wsi Borowe [?] w dopełnieniu posagu i zaklina syna, by ją w nią wprowadził; 250 zł u Macieja [?] Murawskiego przeznacza na pogrzeb (80 zł dla księdza, 50 zł na bractwo, 120 zł na msze za swoją duszę i zmarłej żony Maryanny); poleca wypłacić zasługi służbie; zwalnia z poddaństwa Pawła Jermana [?] z rodziną i Augustyna [?], dając im nagrodę pieniężną; żegna krewnych i prosi o przebaczenie. Świadkowie: Marcin Ciszkowski [?], Adam Dobicki [?], Hipolit Jerlicz [?].

Transkrypcja

k. 363 (skan 0366, strona prawa – od ok. 1/3 wysokości)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecznikiem Lidzkim

5Namiestnikiem natenczas Podwoiewodztwa i Viceregentem Grodzkim

6Generału Woiew. Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow.

7Compar. ptr. [?] JmćPan Mikołay Dziubiński ten Zapis perpetuae

8Donationis od siebie zeznawaiącego in rem et personam WJPana

9Piotra Przestępskiego [?] dany i służący – Ktory podawszy prosił aby

10przyięty i do Xiąg ninieyszych wpisany był, a tak Ja Urząd pomie-

11niony Zapis ad acticandum przyimuiąc czytałem Ktory tak

12się w sobie ma: Ja Mikołay Dziubiński zdrowy będąc na

13ciele i Umyśle odstąpiwszy mey własney należney Ziemskiey

14Jurysdykcyi, prawa, Forum, Powiatu i Woiew. a pod teraźnieyszy

15List dobrowolny Zapis moy wieczystey przedaży cały się poddaiąc

16i wcielaiąc zeznawam i oznaymuię Każdemu Komu by o tem wpo-

17tomne czasy wiedzieć należało, iż Ja zeznawaiący maiąc wolność

18z prawa pospolitego Dobrami swemi wszelkiemi iako chcieć

k. 363v (skan 0367, strona lewa)

1rządzić szafować i dysponować Komu chcieć dać, darować, i ku

2naylepszemu pożytkowi swemu obrocić, przeto dobra moie dzie-

3dziczne, Część Wsi Bitki [?], nikomu niczemu wolne i swobodne

4WJPanu Piotrowi Synowi Jana Przestępskiemu [?] odprzedać ze

5wszelkiemi onych przynależytościami z Poddanemi, Komornikami

6i ich powinnościami, Siedliskami, ogrodami, Gruntami, Polami,

7oranemi i nieoranemi, zaroślami, Gajami, Dąbrowami, Lasami

8Sianożęciami, Rzekami, Rzeczkami, Stawami, Młynami, Młynarzami

9et wymiarkami, i ze wszystkiemi i wszelakiemi in genere et specie

10tak iako te Dobra Część Wsi Bitki [?] zdawna w sobie zamykała [?]

11i zawierała i teraz ma i zawiera nic na siebie samego ani Syna

12mego teraz małoletniego Tomasza niteż [?] innych potomkow i Suk-

13cessorow moich niewyimuiąc ani excypuiąc rezygnuię, i tym Zapi-

14sem moim na wieczne czasy za umowiony Szacunek Tysiąc Czte-

15rysta [?] Osmdziesiąt pięć Złotych Poll. przedaię wyż pomienionemu

16WJPanu Piotrowi Przestępskiemu [?] i potomkom Jego – Ktorych to Dobr

17wyż mianowanych odemnie onemu na wieczność przedanych nikt [ubytek papieru]

18inwolwować niema – Wolen i mocen będzie WJP. Przestępski [?] z potom-

19kami swemi dzierżeć, używać według woli i upodobania, pożytki sobie

20przymnażać i onemi iako chcieć szafować, przedać, darować i ku swemu

21naylepszemu pożytkowi obrocić, a Ja zeznawaiący z Synem moim [ubytek papieru]

22Tomaszem teraz małoletnim odtąd do pomienionych Dobr żadnego

23wstępu, przeszkody trudności i impedimentu czynić i zadawać

24niemam i niebędę mogł – Owszem od wszelkich Impedimentow, poz-

25wow, przeszkod nate dobra okazuiących się tegoż JmćPana Przestępskiego [?]

26potomkow i Sukcessorow onego bronić mam i powinien będę, a to pod

27szkodami Ziemskiemi słowem oszacowanemi i nato daię ten moy

28[List] [?] Zapis perpetuae Donationis z podpisem Ręki moiey własney

k. 364 (skan 0367, strona prawa – górna połowa)

1i z podpisami Rąk JchmćPP. przyiacioł odemnie uproszonych stwierdzony.

2Dattum w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset dziewiętnastego

3Marca dziewiątego dnia – u tego Zapisu perpetuae Donationis

4podpisy Rąk takowe – Mikołay Dziubiński mp. Jako Swiadek

5i przyiaciel na tym Zapisie perpetuae Donationis podpisuię się

6Jozef Gorski mp. Ustnie uproszony do tego Zapisu za Swiadka

7i przyiaciela podpisuię się Adam Bełkowski [?] mp. Jako Ustnie

8uproszony od JmćPana zeznawaiącego za Swiadka i przyiaciela

9podpisuię się Jan Żołkowski [?] mp. Ktory zaś to Zapis za podaniem

10i prozbą wyż pomianowanego podawaiącego, a

11za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–397; oblata w Owruczu 30 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem; zapis podał osobiście wystawca. Akt nazwany w tytule i w tekście „Zapisem perpetuae Donationis” (wieczystej donacji), w treści jest jednak wieczystą sprzedażą za umówiony szacunek. Wystawca: Mikołaj Dziubiński, ojciec małoletniego Tomasza; nabywca: Piotr Przestępski [?], syn Jana (nazwisko w tekście kilkakrotnie, zawsze w formie trudnej do jednoznacznego odczytu – „Przestępski”/„Brzestępski”). Przedmiot: dziedziczna część wsi Bitki [?] (nazwa niepewna) z poddanymi, komornikami, gruntami, lasami, stawami, młynami itd. Cena: „Tysiąc Czte-rysta [?] Osmdziesiąt pięć” zł pol. (setki niepewne). Zapis datowany w Żytomierzu 9 III 1719. Świadkowie: Józef Gorski, Adam Bełkowski [?], Jan Żołkowski [?]. Ubytki papieru (dwa otwory) na k. 363v. Skrót „Compar. ptr.” (= comparens personaliter [?]) – por. akt 397.

Łacina i terminy: Comparens personaliter – stawający osobiście; perpetuae Donationis – wieczystej donacji; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; excypuiąc – wyjmując; inwolwować – wikłać, obciążać (pretensjami); impediment – przeszkoda; Dattum (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Mikołaj Dziubiński osobiście podał do akt swój zapis wieczystej donacji (Żytomierz, 9 III 1719), którym – nie wyjmując niczego dla siebie, małoletniego syna Tomasza ani innych sukcesorów – odstępuje na wieczność Piotrowi Przestępskiemu [?], synowi Jana, i jego potomkom swoją dziedziczną, wolną od zobowiązań część wsi Bitki [?] ze wszystkimi przynależnościami (poddani, komornicy, grunty, lasy, sianożęci, rzeki, stawy, młyny) za umówiony szacunek 1485 [?] zł pol.; zobowiązuje się wraz z synem nie czynić nabywcy przeszkód i bronić go przed wszelkimi roszczeniami pod rygorem szkód. Świadkowie: Józef Gorski, Adam Bełkowski [?], Jan Żołkowski [?].

Transkrypcja

k. 364 (skan 0367, strona prawa – dolna połowa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla Trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodz. w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

4Owru[czu] [ubytek papieru] przedemną Łukaszem Bohdanowiczem

5Miecznikiem Lidzkim Namiestnikiem natenczas

6Podwoiewodztwa i Vicesgerentem Grodz. Generału

7Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi

8Grodz. Kijow. Stanowszy oczewisto Woźny Generał

9Woiew. Kijow. i innych opatrzny [?] Zacharyasz Bu-

10kowski in rem suam vere ac fidelis Relationis [?]

11potam [?] publice libereque Recognovit, iż on Roku

12teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

13dnia dwudziestego pierwszego Apryla ad affectatam [?]

14iurisdictionisque requisitionem WWJchmPanow

15Teresy z Poradowskich [?] Matki i Grzegorza Syna Kosińskich [?]

k. 364v (skan 0368, strona lewa)

1po WJPana Stanisława Kosińskiego [?] pozostałey Mał-

2żonki wdowy i Sukcessora, maiąc przy sobie stronę [?]

3Szlachty Ludzi wiary godnych WWJchmPanow Mi-

4chała [?] Szczeniowskiego [?] i Piotra Orłowskiego [?] ad

5Majoris evidentiationis testimonium gratia adhibitos [?]

6Assum sibi adhibitos [?], był w Dobrach Części wsi

7Domanowa w Woiewodztwie Kijowskim sytuo-

8waney, tegoż WJPana Stanisława Kosińskiego [?]

9Dziedziczney, gdzie będąc z mocy Zapisu dożywot-

10niego i prawa natury, wzmiankowane Dobra

11ze wszystkiemi Poddanemi osiadłemi i nie-

12osiadłemi w promieniu [?] znayduiącemi się, i Włość-

13ni, tudzież ich Siemieyszczyzną [?] i wszelkiemi

14powinnościami, z Polami, Łąkami, Sianożę-

15ciami, Lasami, Borami, Pasieczyskami

16z Placem dworskim i wszelkiem Zabudowaniem

17i wszelkiemi in genere et specie mianowanemi i nie-

18mianowanemi pożytkami, attynencyami [ubytek papieru]

19pertynencyami, tak iak rzeczona Część Dobr

20Wsi Domanowa, przez pomienionego sp. WJPana

21Stanisława Kosińskiego [?] w swoich miedzach i gra-

22nicach zdawna była posiadaną i dotąd się [ma] [ubytek papieru]

23i zawiera, WJP. Teresie z Poradowskich [?] pozosta-

24łey Matce w dożywocie, a zaś WJP. Grzegorzo-

25wi Kosińskiemu [?] Synowi iako iedynemu rzeczonego

26oyca swego sp. WJPana Stanisława Kosińskiego [?]

27Sukcessorowi w aktualną Dziedziczną podał

28i Intromittował Possessyą – Poddanych do gromady

29zwoławszy, onnych [?] Jeh. [?] Paniey dożywotniey

k. 365 (skan 0368, strona prawa – górna część)

1i Dziedzicznemu obowiązki [?] i wszelkie powinności

2pełnić kazał, w czem Szlachtę sobie przydaną

3oświadczywszy się, z tamtąd odiechał i tu ad Acta

4przybywszy przedemną Urzędem prawdziwą

5takowey obwołaney Possessyi uczynił i zeznał

6Relacyą, prosząc onią actis Connotari, co

7i otrzymał. Zacharyasz Bukowski Woźny pisać nieumieiący (+).

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–398, tu atrament bardzo blady (szczególnie k. 364v). Relacja woźnego generalnego woj. kijowskiego Zacharyasza Bukowskiego, zeznana w Owruczu 30 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem. 21 IV 1719 na żądanie Teresy z Poradowskich [?], wdowy po Stanisławie Kosińskim [?], i jej syna Grzegorza, przy szlachcie Michale [?] Szczeniowskim [?] i Piotrze Orłowskim [?], wwiązał wdowę w dożywocie, a syna – jako jedynego sukcesora ojca – w dziedziczną posesję części wsi Domanów (woj. kijowskie; por. akty 384, 385, 389 – posesje w Domanowie [?]), zwołał gromadę poddanych i nakazał im posłuszeństwo nowym panom. Nazwisko rodu: w tytule i tekście pierwsza litera niejednoznaczna (K/R) – „Kosiński” [?] albo „Rosiński” [?]; nazwisko panieńskie wdowy „Poradowska” [?]. Ubytki papieru (otwory) w kilku miejscach. Niepewne też: „opatrzny [?]”, formuły łacińskie („Relationis potam [?]”, „ad affectatam [?]”, „gratia adhibitos [?] Assum sibi adhibitos [?]”), „stronę [?]”, „w promieniu [?]”, „Siemieyszczyzną [?]”, „onnych [?] Jeh. [?]”, „obowiązki [?]”.

Łacina i terminy: Woźny Generał – woźny generalny (jeneralny) województwa; in rem suam vere ac fideliter relationem publice libereque recognovit – na swoją rzecz prawdziwą i wierną relację publicznie i dobrowolnie zeznał; ad affectatam iurisdictionisque requisitionem – na żądanie i wezwanie urzędu; ad maioris evidentiae testimonium – dla większej oczywistości świadectwa; in genere et specie – w ogólności i w szczególności; attynencye i pertynencye – przynależności; intromittował – wwiązał; possessya – posiadanie; actis connotari – zapisać do akt; (+) – znak krzyża zamiast podpisu.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, woźny generalny woj. kijowskiego Zacharyasz Bukowski (nieumiejący pisać) zeznał, że 21 IV 1719, na żądanie Teresy z Poradowskich [?], wdowy po Stanisławie Kosińskim [?], i jej syna Grzegorza, w obecności szlachty Michała [?] Szczeniowskiego [?] i Piotra Orłowskiego [?], był w dziedzicznej części wsi Domanów w woj. kijowskim po zmarłym Stanisławie i wwiązał w nią – ze wszystkimi poddanymi, polami, łąkami, lasami, borami, pasiekami, placem dworskim i zabudowaniami – wdowę Teresę w dożywocie, a syna Grzegorza, jako jedynego sukcesora ojca, w dziedziczną posesję; zwołał gromadę poddanych i nakazał im posłuszeństwo i powinności wobec nowych właścicieli.

Transkrypcja

k. 365 (skan 0368, strona prawa – od ok. 1/3 wysokości)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewiętnastego

2Miesiąca Apryla trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości

4Owruczu przedemną Łukaszem Bohdanowiczem Miecz.

5Lidz. Namiestnikiem natenczas podwoiewodztwa Vice

6Regentem Grodz. Generału Woiew. Kijow. i Xięgami niniey-

7szemi Grodz. Kijow. Comparens personaliter WJ. Antoni

8Korzeniowski ten Zapis perpetuae Donationis od

9siebie zeznawaiącego in personam WJ. Walentego

10Podleskiego dany i służący, dla wpisania do Xiąg

11ninieyszych podał, Ktory Ja Urząd przyimuiąc

12czytałem i tak się w sobie ma: Ja Antoni

13Syn Jana Starosty Kisieńskiego [?], a wnuk Michała

14Nałęcz Korzeniowski, sanus mente et corpore odstą-

15piwszy swey należney Jurysdykcyi i Forum, a pod

16ninieyszy Zapis perpetuae Donationis cały się podda-

17iąc i wcielaiąc iawnie i dobrowolnie zeznawam, iż Ja

18własne moie dobra Dziedziczne Część Wsi Olizarowa

19w Woiew. Wołyń. [?] sytuowaną z całkowitym prawem

20tytułem, własnością, z dochodami i wszelkiemi wszelkie-

21go Rodzaiu [?] … [?] przynależytościami,

22zabudowaniami, ogrodami, Polami, Łąkami, Lasami Zaroślami

23Krzakami, pasiekami, pasieczyskami, stawami Jeziorami

24Błotami, propinacyą Młynami poddanemi domami [?]

k. 365v (skan 0369, strona lewa – do ok. 3/4)

1Daninami, czynszami i wszelkiego rodzaiu przy-

2należnościami ab antiquo zwykłemi, cyrkumferencyą [?]

3Ograniczeniami [?], Limitibus, stawem, ze wszystkiemi użytka-

4mi i pożytkami, nic na siebie i Sukcessorow swoich nie-

5wyznaczaiąc [?] niteż excypuiąc WJmćPanu Walentemu

6[…] [?] Podleskiemu odprzedaię, daię, Daruię et in

7perpetuam rezygnuię za Summę Złł. Poll. Siedmset

8z ktorey iako realnie wyliczoney kwituię, wręczaiąc [?]

9eo instanti Intromissyą dozwalam [?], Ktorey perturbare,

10dimigare [?] nec per se nec per quavis subordinatas per-

11sonas niebędę – owszem od wszelkich Impetycyi legales

12et illegales defendere, Evincere sub damnis terrestri-

13bus per oceanus [?] proscriptiones obowiązuię się – Ktory to

14[…] [?] Zapis perpetuae Donationis Ręką moią własną w przy-

15tomności JchmćPanow przeszłowy [?] podpisuię. Dattum

16w Olizarowie die osmego mensis Febr. Tysiąc Siedmset

17Dziewiętnastego Roku. Antoni Korzeniowski mp. (LS.)

18Jako Swiadek i pieczętarz na tym Zapisie perpetuae

19Donationis podpisuię się Adam Wąż [?] (LS.) Za Swiadka

20i pieczętarza na tym Zapisie podpisuię się Stefan

21Kozicki [?] mp. (LS.) Oczewisty Swiadek podpisania tey

22Donacyi iako pieczętarz podpisuię się Ksawery [?] Ostrow-

23ski. Ktory to Zapis perpetuae Donationis za poda-

24niem i prozbą, a za moim Urzędowym przyięciem

25do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama staranna ręka co w aktach 392–399, atrament na k. 365–365v skrajnie blady (odczyt z odejmowaniem tła; liczne miejsca niepewne). Oblata w Owruczu 30 IV 1719 przed Łukaszem Bohdanowiczem; zapis podał osobiście wystawca. Wystawca: Antoni Nałęcz Korzeniowski, syn Jana, starosty „Kisieńskiego” [?] (urząd/nazwa niepewne), wnuk Michała. Nabywca: Walenty Podleski (imię ojca w tekście nieodczytane). Przedmiot: dziedziczna część wsi Olizarów (por. akt 372 – donacja części wsi Olizarów [?], IV 1719), położona w woj. „Wołyń.” [?] (skrót niepewny) – z zabudowaniami, polami, łąkami, lasami, pasiekami, stawami, jeziorami, błotami, propinacją, młynami, poddanymi, daninami i czynszami. Cena: 700 zł pol., zapłacona gotówką; wystawca zezwala na natychmiastową intromisję i zobowiązuje się do ewikcji. Zapis dany w Olizarowie 8 II 1719. Świadkowie/pieczętarze: Adam Wąż [?], Stefan Kozicki [?], Ksawery [?] Ostrowski. Niepewne też: „wszelkiego Rodzaiu [?] … [?]”, „domami [?]”, „cyrkumferencyą [?]”, „Ograniczeniami [?]”, „niewyznaczaiąc [?]”, „wręczaiąc [?]”, „dozwalam [?]”, „dimigare [?]” (może „dimovere”), „per oceanus [?]” (zniekształcona formuła), „przeszłowy [?]”.

Łacina i terminy: Comparens personaliter – stawający osobiście; perpetuae Donationis – wieczystej donacji; in personam – na osobę; sanus mente et corpore – zdrowy na umyśle i ciele; ab antiquo – od dawna; Limitibus – granicami; excypuiąc – wyjmując; et in perpetuam rezygnuię – i na wieczność zrzekam się (przekazuję); eo instanti – natychmiast; Intromissya – wwiązanie w posiadanie; perturbare … nec per se nec per quavis subordinatas personas – zakłócać ani sam, ani przez jakiekolwiek podstawione osoby; Impetycye legales et illegales – roszczenia prawne i bezprawne; defendere, evincere sub damnis terrestribus – bronić, zapewnić ewikcję pod (odszkodowaniem) szkód ziemskich; proscriptiones – przedawnienia; die … mensis Febr. – dnia … miesiąca lutego; LS. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 IV 1719 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Łukaszem Bohdanowiczem, miecznikiem lidzkim, namiestnikiem podwojewództwa i wicegerentem grodzkim kijowskim, Antoni Nałęcz Korzeniowski, syn Jana, starosty kisieńskiego [?], wnuk Michała, osobiście podał do akt swój zapis wieczystej donacji (Olizarów, 8 II 1719), którym odprzedaje i na wieczność przekazuje Walentemu Podleskiemu swoją dziedziczną część wsi Olizarów (woj. wołyńskie [?]) z zabudowaniami, polami, łąkami, lasami, pasiekami, stawami, propinacją, młynami, poddanymi, daninami i czynszami, nic dla siebie i swoich sukcesorów nie wyjmując, za 700 zł pol., z których kwituje; zezwala na natychmiastowe wwiązanie i zobowiązuje się bronić nabywcę przed wszelkimi roszczeniami pod rygorem szkód. Świadkowie i pieczętarze: Adam Wąż [?], Stefan Kozicki [?], Ksawery [?] Ostrowski.