Akty 441–480

Transkrypcja

k. 393v (skan 0397, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu przedemną Stefanem Baranowskim Namiest-

5nikiem natenczas Podwoiewodztwa vice regentem Genera-

6ła woiewodztwa Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow-

7skiemi Comparens personaliter JP. Józef Nikiewicz [?] Cześnik Lubel.

8dla wpisania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich tę dy-

9missyą od siebie zeznawaiącego, ratione Jntra Contentorum

10podawszy in rem et persona JP. Jana Nikiewicza [?] Syna

11swego sporządzoną przyznał, prosząc mię Urzędu o przyię-

12cie oney do Akt, a tak ia Urząd Annuendo affectationi

13przyimuiąc, z początku aż do końca odczytawszy tak się w so-

14bie ma. – Ja Józef Nikiewicz [?] Cześnik Lubelski, zdrowy bę-

15dąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swoiey własney Ziem-

16skiey Jurysdykcyi, prawa forum, a pod ten moy zapis

17Dymissionis cale się poddaiąc i wpisuiąc, wszem wobec

18i każdemu zosobna komu by wiedzieć o tem należało

19oznaymuię, iż ia zeznawaiący, maiąc moie własne dobra

20część wsi Wolicy [?] w woiew. Kijowskiem leżące, prawem

21następstwa [?] i od Antecessorow do mnie przypadaiące

22dziedziczny [?], a będąc mocen moią fortunę własną secun-

23dum bene placitum meum rozporządzać, szafować,

24ani Manducerna [?] w moim Synu aetate [?] iuż adulta, nie

25mogąc niewidzieć [?], oraz doskonałey [?] w nim sposobności

26ku rządzeniu persona sua i maiątkiem swoim, a przy-

27zwoitey ab illo dla osoby moiey Reverencyi doznawszy,

28w gorze wyrażone dobra część wsi Wolicy [?], poddanymi

k. 394 (skan 0397, strona prawa)

1polami, ławami [?] et cum omnibus pertinentiis JP. Jano-

2wi Nikiewiczowi [?] Synowi memu z pod fortuny wypusz-

3czam i dymittuię. – Wolen tedy iest rzeczony Syn moy

4pomienione dobra w swoią obiąć possessyą, a wszystkich

5dochodow i pożytkow z nich frui rigore niniejszey Dymis-

6syi, ktorą ia przyznawaiący ziścić i dotrzymać obowiązu-

7ię się, na co daiem ten moy zapis Dymissionis z podpi-

8sem ręki moiey. – Dattum w Wolicy [?] Roku Tysiąc siedm-

9set dwudziestego dnia dwudziestego Sierpnia. – Józef Ni-

10kiewicz [?] Cześnik Lubel. Ktora to Dymissya za podaniem

11i prośbą zeznawaiącego, a za moiem Urzędownem przy-

12ięciem słowo w słowo do Xiąg ninieyszych iest ingrossowa-

13wana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–440. W tytule marginalnym i w tekście nazwisko wystawcy zapisane „Nikewicz/Nikiewicz” [?] (pierwsza litera N wyraźna, środek niepewny); w poprzednim wpisie „Następny krok” wstępnie odczytane jako „Niekłuda/Niebuda [?]”. Oblata w Owruczu (wyraźnie „Owruczu”), 31 XII 1720, przed Stefanem Baranowskim.

Formularz dymisji jak w aktach 438 i 439 – tekst tego aktu, wyraźniejszy, objaśnia zniekształcone tam uzasadnienie: syn „aetate już adulta”, a ojciec „nie mogąc nie widzieć” [?] w nim „doskonałej [?] sposobności ku rządzeniu persona sua i majątkiem swoim” i okazujący ojcu należną cześć (reverencję); w akcie 439 wyraz odczytany „zawsze [?]” to zapewne „ziścić” (formuła „ziścić i dotrzymać obowiązuję się”).

Niepewne odczyty: nazwisko Nikiewicz [?], nazwa wsi Wolica [?] (w rkp. „Wolicy”), „następstwa [?]”, „dziedziczny [?]”, „Manducerna [?]” (por. „Manducura” w akcie 444; zapewne zniekształcone łacińskie słowo kopisty), „ławami [?]”. W ostatnich wierszach „ingrossowa-/wana” – sylaba „wa” powtórzona przy przeniesieniu.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; dymissio – wypuszczenie dóbr synowi za życia ojca; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; aetate adulta – w wieku dojrzałym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; frui rigore – używać mocą; datum – dano; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Józef Nikiewicz [?], cześnik lubelski, przyznał i podał do akt dymisję dla syna Jana (Wolica [?], 20 VIII 1720): ponieważ syn jest już w dojrzałym wieku, zdolny do samodzielnego gospodarowania i okazuje ojcu należny szacunek, ojciec wypuszcza mu za życia swoją dziedziczną część wsi Wolica [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami; syn może objąć ją w posiadanie i korzystać z dochodów. Dymisję podpisał sam wystawca.

Transkrypcja

k. 394 (skan 0397, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem natenczas

5podwoiewodztwa vice regentem Grodzkim generała woiewodztwa

6Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Com-

7parens personaliter JP. Tomasz Bogusławski, ten zapis Dona-

8tionis z podpisem swey ręki, także uproszonych JMMPP. przyia-

9ciół stwierdzony [?] JP. Antoniemu Austeryinowskiemu [?] dany i służący

10dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał, a tak ia Urząd

11acticandum [?] przyimuiąc czytałem, i tenże iest ingrossowany [?]

12słowy. – Ja Tomasz Bogusławski nllo [?] Łukasza Bogusław-

13skiego Syn, swoim i małoletniego Syna mego Stanisława Jmie-

14niem czyniący, zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey

15własney należney ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum powiatu

16i Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy zapis perpetuae irrevocabilis

17Donationis cale się poddaiąc i wpisuiąc, wiadomo iawno czynię,

18wolnie i dobrowolnie zeznawam, iż ja zeznawaiący, maiąc część

19moią Dziedziczną we wsi Teremno [?] w woiewodztwie podobnieyszem [?]

20leżącą, rigore iure naturali et successive, po Antecessorach

k. 394v (skan 0398, strona lewa)

1moich na mnie spadłą, a maiąc wolność z prawa pospolitego

2dobrami moiemi iako chcieć rządzić, tedy używaiąc tego pra-

3wa, a nie będąc od nikogo namowionym i przymuszonym, lecz

4z dobrey woli moiey tę część moią własną Dziedziczną, ktorą z

5powodu odległego mieszkania, sam rządzić niemogę, prze-

6to umyśliłem WJPanu Antoniemu Austeryinowskiemu [?] na wiecz-

7ność darować, iakoż przychodząc takowy zamiar do skutku, a

8upatruiąc w tem lepsze dobro moie, oną część wsi Teremna [?]

9z poddanemi, polami, sianożęciami, ławami [?], stawami, Arendą

10Karczemną oraz wszelkiemi do tey części przynależytościa-

11mi, WJPanu Antoniemu Austeryinowskiemu [?] daię daruię i

12na wieczne czasy zapisuię. – Wolen tedy iuż iest i będzie W[JP.]

13Antoni Austeryinowski [?] pomienioną część, iako swoią własną

14rządzić, szafować, dysponować i ku naylepszemu pożytko-

15wi swemu obrocić, a ia odtąd i Sukcessorowie moi do pomie-

16nioney części żadnego zwrotu mieć niepowinien będzie- [?]

17ktorą tę Donacyą we wszystkiem wstrzymać mam, pod

18zrodami [?] Ziemskiemi i Sławy, oraz przysięgi Cielesney

19oszacowaniem [?]. – W przypadku zaś sprzeciwienia się, Sąd

20Ziemski lub Grodzki, a w czasie bezkrolewia Kapturowy sobie

21i Sukcessorom moim naznaczam – i na to ten moy za-

22pis wieczystey Darowizny z podpisem ręki moiey własney

23i przyiacioł do tego zapisu uproszonych. – Działo się w

24Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset dwudziestego dnia dru-

25giego Sierpnia. Tomasz Bogusławski mp. Do tego

26zapisu proszony podpisuię się – Jan Kniechowski [?] mp.

27Jako świadek podpisuię się Leon Sancewicz [?] mp. Proszo-

28ny ustnie od JP. Tomasza Bogusławskiego podpisu-

29ię się Szymon Danowicz [?] mp. Ktory to zapis Dona-

30tionis za podaniem i prośbą zeznawaiącego, a za moiem

31Urzędowem przyięciem, słowo w słowo iak się w sobie ma

32do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–441. Oblata w Żytomierzu (wyraźnie „Żytomierzu”) 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim.

Nazwisko obdarowanego zapisane trzykrotnie podobnie: „Austeryinowski/Austerynowski” [?] (może zniekształcone przez kopistę; inicjał A niepewny – możliwe także „Aksteryński” itp.). Wieś „Teremno/Teremna” [?] – województwo zapisane niewyraźnie („w woiewodztwie podobnieyszem” [?], może „ninieyszem” albo „Podolskiem”); darczyńca uzasadnia darowiznę odległym miejscem zamieszkania.

Inne niepewne odczyty: „stwierdzony [?]”, „acticandum [?]” (zapewne „ad acticandum” – do wpisania do akt), „ingrossowany [?]” (por. akt 445), „nllo [?]” (przed imieniem ojca – może skrót „syn”), „będzie- [?]” (zapewne „będziemy”), „zrodami [?]” i „oszacowaniem [?]” (formuła zabezpieczenia: zapewne „pod winami/zakładami ziemskimi, utratą sławy oraz przysięgą cielesną”), nazwiska świadków Kniechowski [?], Sancewicz [?], Danowicz [?].

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; donatio perpetua irrevocabilis – darowizna wieczysta, nieodwołalna; forum – właściwość sądowa; rigore iure naturali et successive – mocą prawa przyrodzonego i następstwa; Kapturowy (sąd) – sąd kapturowy w czasie bezkrólewia; mp. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Tomasz Bogusławski, syn Łukasza, przyznał zapis wieczystej, nieodwołalnej darowizny (Żytomierz, 2 VIII 1720), wystawiony w imieniu własnym i małoletniego syna Stanisława dla Antoniego Austeryinowskiego [?]: ponieważ z powodu odległego zamieszkania nie może sam rządzić swoją dziedziczną częścią wsi Teremno [?], daruje ją na wieczność z poddanymi, polami, sianożęciami, stawami, arendą karczemną i wszystkimi przynależnościami; zobowiązuje się bronić darowizny pod rygorami prawa i poddaje się sądowi ziemskiemu lub grodzkiemu (w bezkrólewiu – kapturowemu). Podpisali: darczyńca oraz świadkowie Jan Kniechowski [?], Leon Sancewicz [?] i Szymon Danowicz [?].

Transkrypcja

k. 395 (skan 0398, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia.

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomie-

4rzu, przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem natenczas

5Podwoiewodztwa, vice regentem grodz. Generału woiewodztwa Kijowskie-

6go i Xięgami ninieyszemi grodzkiemi Kijowskiemi Comparens perso-

7naliter JP. Leopold Dziemiński [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

8piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa forum

9Powiatu i Woiewodztwa, a pod teraźnieysze dobrowolne wyznanie [?] cale

10się poddaiąc i wpisuiąc, wiadomo iawno czynię, iż wolnie i do-

11browolnie zeznać [?] iż ia zeznawaiący maiąc Dekretem Sądu polu-

12bownego między mną a JP. Antonim Rupterem Chorążym Wo-

13[ysk?] Pruskich [?] Roku Tysiąc siedmset dwudziestego, dnia czwartego

14Lutego za życia tegoż Ruptera nastąpionym, summę z różnych

15rozrachunkow [?] pochodzącą Sto pięćdziesiąt [?] dla mnie zasądzo-

16ną, z oznaczeniem wypłatu oney w dniu dzisieyszym pod ry-

17gorem winy wynoszania [?], a gdy JPP. Paweł i Antoni Rupte-

18rowie bracia między sobą rodzeni a Synowie WJP. Antoniego Rup-

19tera Chor. woysk. Pruskich [?] iuż [?] rzeczone Złł. pol. Sto pięćdziesiąt [?]

20w dniu dzisieyszym do rąk moich w zupełności wypłacili,

21przeto z odebrania pomienioney Summy JPP. Pawła i Anto-

22niego Rupterow kwituię i nigdy nieskarżeniem [?] czynię [?]

23[...] [?], niezostawuiąc Salwy ani sobie ani Sukcessorom żadney

24na oto [?] [...] mego zeznania [?] mego. – Leopold Dziemiński [?]

25mp. Ktory kwit ad acticandum przyięty i w Xięgi wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–442. Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. Kwit wpisany bezpośrednio jako zeznanie w urzędzie (nie jako osobny dokument).

Niepewne odczyty: nazwisko wystawcy („Dzieniski/Dziemiński” [?]; może Dziwiński – por. akt 446, plenipotencja Józefa Dziwińskiego [?]), nazwisko Rupter [?] (w tytule „Ruptera”, w tekście „Rupterem”, „Rupterowie”), urząd ojca – „Chorążym Wo-/… Pruskich”, „Chor. woysk. Pruskich” [?] (może „prawnych”), kwota („Sto pięćdziesiąt” [?] złotych polskich – w pierwszym miejscu wyglądała na „Sto sześćdziesiąt”), „wynoszania [?]”, końcowa formuła kwitacyjna (fragmenty nieodczytane).

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – właściwość sądowa; dekret sądu polubownego – wyrok sądu kompromisowego; salwa – zastrzeżenie (prawa do dalszych roszczeń); ad acticandum – do wpisania do akt; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Leopold Dziemiński [?] zeznał, że dekretem sądu polubownego wydanym 4 II 1720, jeszcze za życia Antoniego Ruptera [?], chorążego wojsk pruskich [?], zasądzono mu od Ruptera sumę 150 [?] zł z różnych rozrachunków, płatną w dniu dzisiejszym pod rygorem kary; ponieważ synowie zmarłego, bracia Paweł i Antoni Rupterowie [?], wypłacili mu całą sumę, kwituje ich z niej i zrzeka się wszelkich dalszych roszczeń dla siebie i swoich sukcesorów.

Transkrypcja

k. 395 (skan 0398, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owru-

4czu, przedemną Stefanem Baranowskim, namiestnikiem

5natenczas podwoiewodztwa vice regentem Grodz. Generału woie-

6wodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi grodzkiemi Kijowskiemi

7Comparens JP. Jan Smolinowski [?] Cześnik Lidzki, dla wpisania

8do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich, tę dymissyą od siebie ze-

k. 395v (skan 0399, strona lewa)

1znawaiącego ratione Jntra Contentorum podawszy, in rem et

2persona JP. Kazimierza Smolinowskiego [?] Syna swego przyznał,

3prosząc mię Urzędu o przyięcie do Akt. A tak ia Urząd Annu-

4endo affectationi przyimuiąc z początku aż do końca odczy-

5tawszy, tak się w sobie ma. – Ja Jan Smolinowski [?] Cześnik Lidz-

6ki zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey włas-

7ney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum Powiatu i Woie-

8wodztwa a pod teraźnieyszy zapis dymissionis cale się pod-

9daiąc i wpisuiąc wszem wobec i każdemu zosobna ozna-

10ymuię, iż ia zeznawaiący, maiąc część swoią Dziedziczną we

11wsi Smolinowa [?] w Woiewodztwie Kijowskiem leżącą, pra-

12wem następstwa od Antecessorow moich do mnie przy-

13padaiącą Dziedziczny, a maiąc prawo fortuną moią własną

14secundum bene placitum meum rozporządzać i szafować,

15ani Manducura [?] w moim Synu aetate [?] iuż adulta nie-

16mogąc niewidzieć [?], oraz doskonałey [?] w nim sposobności ku

17rządzeniu persona sua i maiątkiem swoim a przyzwo-

18itey ab illo dla osoby moiey reverencyi doznawszy, w go-

19rze wyrażone dobra część wsi Smolinowa [?], z poddanymi

20polami ławami [?] i wszystkiemi przynależnościami JP. Kazi-

21mierzowi Smolinowskiemu [?] Synowi memu z pod fortuny

22moiey wypuszczam i dymittuię. – Wolen tedy rzeczony Syn moy

23pomienioną część wsi Smolinowa [?] w swoią obiąć possessyą

24a ze wszystkich dochodow i pożytkow z nich frui rigore

25ninieyszey Dymissyi, ktorą ia przyznawaiący ziścić i do-

26trzymać obowiązuię się. – A na to daię ten moy list zapis

27Dymissionis, a dla większey wagi ręką własną podpisa-

28ny. – Dattum w Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset dwu-

29dziestego dnia pierwszego Octobr. Jan Smolinowski [?]

30Cześnik Lidzki. Ktory zapis Dymissyiny tak iako się w

31sobie ma z początku aż do końca pisany wszystek de

32verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych iest Jngrosso-

33wany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–443. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; sama dymisja spisana w Żytomierzu 1 X 1720.

Formularz dymisji identyczny jak w aktach 438, 439 i 441 – zdania wzajemnie się rozstrzygają: „nie mogąc nie widzieć [?] … doskonałej [?] w nim sposobności (odczyt rozstrzygnięty aktem 456) ku rządzeniu persona sua i majątkiem swoim” (w akcie 441 wstępnie „nie mając niewdzięczności”, poprawione), „ziścić i dotrzymać obowiązuję się”. Wyraz „Manducura” (w akcie 441 „Manducerna”, w 439 „Manducia”) – zniekształcone przez kopistę, nieodczytane.

Niepewne odczyty: nazwisko Smolinowski [?] i nazwa wsi Smolinowa [?] (inicjał S kaligraficzny; nazwisko zapewne od nazwy wsi), „ławami [?]”, „aetate [?]”.

Łacina i terminy: comparens – stawiwszy się; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; dymissio – wypuszczenie dóbr synowi za życia ojca; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; aetate adulta – w wieku dojrzałym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; frui rigore – używać mocą; de verbo ad verbum – słowo w słowo; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Jan Smolinowski [?], cześnik lidzki, przyznał dymisję dla syna Kazimierza (Żytomierz, 1 X 1720): ponieważ syn jest już w dojrzałym wieku, zdolny do samodzielnego gospodarowania i okazuje ojcu należny szacunek, ojciec wypuszcza mu za życia swoją dziedziczną część wsi Smolinów [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami; syn może objąć ją w posiadanie i korzystać z dochodów. Dymisję podpisał sam wystawca.

Transkrypcja

k. 395v (skan 0399, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

k. 395a (skan 0399, strona prawa)

1Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mo-

2ści Żytomierzu, przedemną Stefanem Baranowskim Na-

3miestnikiem natenczas Podwoiewodztwa vice regentem Grodz.

4Generała woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodz-

5kiemi Kijowskiemi Comparens personaliter JP. Jan Iwasz-

6kiewicz [?] ten zapis donationis z podpisem swey ręki, także

7uproszonych JP. przyiaciół stwierdzony [?] JP. Jerzemu Kazimie-

8rzowi Iwaszkiewiczowi [?] bratu rodzonemu dany i służący dla za-

9pisania do Xiąg ninieyszych przyznał. – A tak ia Urząd

10ad acticandum przyimuiąc czytałem, i tenże iest ingros-

11sowany słowy. – Ja Jan Iwaszkiewicz [?] swoim i małoletniego Sy-

12na swego Imieniem Macieja czyniący, zdrowy będąc na cie-

13le i umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi

14Ziemskiey, prawa forum Powiatu i Woiewodztwa a pod te-

15raźnieyszy zapis perpetuae irrevocabilis donationis cale się

16z dobrami i potomkami poddaiąc Jawnie wolnie i dobro-

17wolnie zeznać, iż ia zeznawaiący, maiąc część moią Dzie-

18dziczną we Wsi Turzany [?] w woiewodztwie Lit. [?] leżącą rigo-

19re juris naturalis et successive po Antecessorach mo-

20ich na mnie spadłą, a maiąc wolność dobrami moiemi

21rządzić i dysponować, tedy używaiąc tego prawa tę część

22Dziedziczną wsi Turzany [?], ktorą z powodu odległego miesz-

23kania sam rządzić niemogę, umyśliłem JP. Jerzemu

24Kazimierzowi Iwaszkiewiczowi [?] bratu memu rodzonemu

25na wieczność darować, iakoż przychodząc taki zamiar

26do skutku, widząc w tem lepsze dobro moie część wsi Tu-

27rzany [?] z poddanymi, polami i wszystkiemi przynależnościa-

28mi JP. Jerzemu Kazimierzowi Iwaszkiewiczowi [?] bratu

29memu daię daruię i na wieczne czasy zapisuię. – Wolen

30tedy będzie moy brat pomienioną wyżey część iako swoią wła-

31sną rządzić, szafować, i ku naylepszemu pożytkowi obrocić, a ia odtąd

32i Sukcessorowie moi żadnego zwrotu upominania się niemamy

33prawa, na co daię ten moy zapis wieczystey Darowizny z podpisem

34ręki moiey własney i JMPP. przyiacioł do tego zapisu uproszonych. –

35Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

k. 395a v (skan 0400, strona lewa)

1dnia pierwszego Sierpnia. – Na oryginale podpisy: Jan Iwaszkiewicz [?]

2mp. Proszony ustnie za świadka podpisuię się Faustyn Dzi-

3kowski [?] mp. Jako przyiaciel i uproszony ustnie od JP. Jana

4Iwaszkiewicza [?] podpisuię się – Stanisław Zagadło [?] mp. Ktory

5zapis za podaniem i osobistem zeznaniem a za moiem Urzę-

6downem przyięciem co do słowa iest w Xięgi wpisany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–444. Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. Karta po k. 395 oznaczona w foliacji „395a” (wtrącona przy foliowaniu); jej odwrocie – „395a b” [?].

Formularz niemal identyczny z darowizną T. Bogusławskiego (akt 442; też: „swoim i małoletniego syna imieniem”, „z powodu odległego mieszkania sam rządzić nie mogę”, „ad acticandum przyjmując czytałem, i tenże jest ingrossowany słowy”) – oba teksty wzajemnie się rozstrzygają; w akcie 442 zamiast „inserowany [?]” należy zapewne czytać „ingrossowany”.

Niepewne odczyty: nazwisko Iwaszkiewicz [?] (w tytule „Iwaszkiewicza”, możliwe też „Iwanyszewicz”), nazwa wsi Turzany [?], województwo („w woiewodztwie Lit.” [?] – może litewskim), „stwierdzony [?]”, nazwiska świadków Faustyn Dzikowski [?], Stanisław Zagadło [?]. „zeznać” – w rkp. zamiast „zeznawam”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; donatio perpetua irrevocabilis – darowizna wieczysta, nieodwołalna; ad acticandum – do wpisania do akt; forum – właściwość sądowa; rigore iuris naturalis et successive – mocą prawa przyrodzonego i następstwa; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Jan Iwaszkiewicz [?] przyznał zapis wieczystej, nieodwołalnej darowizny (Żytomierz, 1 VIII 1720), wystawiony w imieniu własnym i małoletniego syna Macieja dla rodzonego brata Jerzego Kazimierza Iwaszkiewicza [?]: ponieważ z powodu odległego zamieszkania nie może sam rządzić swoją dziedziczną częścią wsi Turzany [?] (w woj. „Lit.” [?]), daruje ją bratu na wieczność z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami, zrzekając się wszelkich roszczeń za siebie i sukcesorów. Podpisali: darczyńca oraz świadkowie Faustyn Dzikowski [?] i Stanisław Zagadło [?].

Transkrypcja

k. 395a v (skan 0400, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu, przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem

5natenczas podwoiewodztwa Grodz. Generału Woiewodztwa Kijow-

6skiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Com-

7parens personaliter JP. Józef Dziwiński [?] porucznik Krolowey

8Jadwigi zdrowy na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney

9należney Jurysdykcyi, prawa forum powiatu i Woiewodztwa, a p[od]

10teraźnieysze dobrowolne plenipotencyine zeznanie poddaiąc

11i wpisuiąc, wiadomo czynię i dobrowolnie zeznaię, iż gdy z odsprze-

12daney przezemnie Dziedziczney części moiey we wsi Grabowcu [?] le-

13żącey w Woiewodztwie Kijowskiem leżącey JP. Felixowi Rybickie-

14mu, zostało mi niedopłacone jeszcze Summa Złł. dwa Tysiące, kto-

15re JP. Felix Rybicki do tey pory mi niewypłacił, a ia maiąc

16inne Interessa, sam wyindagowaniem [?] rzeczonego długu zaięty [?]

17być niemogąc, więc na mieyscu i osobie moiey [ustana]wiam [?] twego [?]

18i prawdziwego plenipotenta JP. Jana Dziwińskiego [?] Syna mo-

19ie[go] maiącego prawa rozszerzonego ad omnes [Causas] [?] [...] facultatem [?],

20[...] [?] daiąc temuż Synowi memu plenarium facultatem [?]

21omnimodamque [?] absolutam potestatem we wszystkich Sądach

22Grodzkich i Trybunale Głownym w tey sprawie moiey [...] akcep-

23tować [?], stawać, kontrowertować, dekreta justa [?] [...] [?]

24wać, a minori ad maius [...] [?] appellować. Sum-

25my [?] Grzywny lub Dziesiątki [?] w trzaskiem [?] odbierać, w ugody [?] Ja-

26kiekolwiek [?] wchodzić, z odebranych nomine Recognoscere [?] ka-

27zować [?], Substytutow ustanawiać z tą lub ograniczoną mo-

28cą [?],

k. 396 (skan 0400, strona prawa)

1cokolwiek JP. Jan Dziwiński [?] Syn moy uczyni, to ia

2recognoscam pro rato firmo et grato przyiąć deklaruię i

3Submittuię mocą ninieyszego zeznania. – Józef Dziwiński [?]

4Porucznik Krolowey Jadwigi, ktory, actis connotari pro-

5sił, co i otrzymał. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–445. Oblata (zeznanie plenipotencji wprost do akt) w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. Tytuł „porucznik Królowej Jadwigi” – tak samo w innych późnych odpisach tej księgi (akty 166, 168, 413) – anachronizm/zniekształcenie kopisty (może „porucznik chorągwi Królowej JM.”).

Nazwisko mocodawcy i plenipotenta: „Dziwiński/Dziwinski” [?]; możliwe, że to ta sama rodzina co wystawca kwitu w akcie 443 (odczytany „Leopold Dziemiński [?]” – może również Dziwiński). Wieś „Grabowiec” [?] (w rkp. „we wsi Grabowcu” [?]).

Środkowa część formularza pełnomocnictwa (wyliczenie uprawnień) zapisana niestarannie i odczytana tylko częściowo; liczne [?]. Dalej: „cokolwiek … uczyni, to ja recognoscam pro rato, firmo et grato” – standardowa formuła zatwierdzenia czynności pełnomocnika.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – właściwość sądowa; ad omnes causas – do wszystkich spraw; plenariam facultatem omnimodamque absolutam potestatem – pełne uprawnienie i wszelką nieograniczoną władzę; kontrowertować – spierać się (w sądzie); a minori ad maius – z niższego do wyższego (sądu); substytut – zastępca pełnomocnika; recognosco pro rato, firmo et grato – uznaję za ważne, trwałe i miłe; submittuję – zobowiązuję się; actis connotari – zapisać w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego kijowskiego, Józef Dziwiński [?], porucznik „Królowej Jadwigi”, zeznał, że z ceny sprzedanej przez niego Feliksowi Rybickiemu dziedzicznej części wsi Grabowiec [?] w woj. kijowskim pozostało mu do zapłaty 2000 zł; ponieważ zajęty innymi interesami nie może sam dochodzić długu, ustanawia pełnomocnikiem swego syna Jana Dziwińskiego [?], z prawem występowania we wszystkich sądach grodzkich i w Trybunale Głównym, apelowania, odbierania sum, zawierania ugód, kwitowania i ustanawiania substytutów; wszystko, co syn uczyni, uznaje za ważne.

Transkrypcja

k. 396 (skan 0400, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Ow-

4ruczu, przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem

5natenczas podwoiewodztwa Vice regentem Generału woiewodz-

6twa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow.

7Comparens personaliter W. Franciszek Makowski Rotmistrz

8Krolowey Jadwigi dla wpisania do Xiąg ninieyszych tę Dymi-

9ssyą od siebie zeznawaiącego, ratione Jntra Contentorum po-

10dawszy, in rem et persona JP. Woyciecha Makowskiego Sy-

11na swego sporządzoną, podpisem ręki własney JPP. przyia-

12ciół stwierdzoną przyznał, prosząc mię Urzędu o przyięcie

13oney do Akt. – A tak ia Urząd Annuendo affectationi przy-

14imuiąc czytałem, tak się w sobie ma. – Ja Franciszek Ma-

15kowski Rotmistrz Komendy Krolowey Jadwigi, zdrowy bę-

16dąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney należ-

17ney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum, powiatu, a pod

18ten moy zapis dymissyiny poddaiąc zeznaię, iż ia ze-

19znawaiący, maiąc we wsi Lachowcach [?] część moią dzie-

20dziczną z [?] pięciu poddanych składaiącą się w Woiewodz-

21twie Kijowskiem leżącą, prawem następstwa od Ante-

22cessorow na mnie spadłą, a prawo maiąc pomienioną

23część dać darować przenosić [?], umyśliłem pomienio-

24ną część wsi Lachowiec [?] Synowi memu z pod fortuny

25moiey wypuścić, a widząc w nim sposobność ku rządze-

26niu persona sua i maiątkiem swoim, a przyzwoitey

27ab illo dla osoby moiey Reverencyi dla przyzwoitego s[...] [?]

k. 396v (skan 0401, strona lewa)

1tem otrzymania JP. Woyciechowi Makowskiemu Synowi

2memu tę część daię daruię przewłaszczam [?]. – Wolen tedy Syn moy

3pomienioną część wsi Lachowiec [?] w swoie władanie, a

4wszystkich dochodow i użytkow z nich frui rigore ninieysz-

5ey Dymissyi, ktorą ia zeznawaiący ziścić i otrzymać obo-

6wiązuię się, na co daię ten moy zapis Dymissionis, a dla

7lepszey wagi i waloru przy uproszonych JMPP. przyiacio-

8łach ręką własną podpisuię. – Działo się w Żytomierzu

9Roku Tysiąc siedmset dwudziestego dnia drugiego Decem-

10bra. – U tey Dymissyi per oblatam podaney podpisy

11rąk temi słowy – Franciszek Makowski R. K. K. J. Jako u-

12proszony od JP. Franciszka Makowskiego podpisuię się

13Antoni Niemirycki [?] – przyiaciel proszony Kobyliński [?].

14Ktora to dymissya za podaniem i osobistem zeznaniem

15a za moiem Urzędownem przyięciem słowo w słowo iak się

16w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest ingrossowana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–446. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; dymisja spisana w Żytomierzu 2 XII 1720. Wystawca tytułowany „Rotmistrz Królowej Jadwigi” / „Rotmistrz Komendy Królowej Jadwigi”, w podpisie skrót „R. K. K. J.” – ten sam anachroniczny tytuł co „porucznik Królowej Jadwigi” w akcie 446 i wcześniejszych.

Formularz dymisji skrócony w stosunku do aktów 438–444 („widząc w nim sposobność ku rządzeniu persona sua i majątkiem swoim, a przyzwoitej ab illo … reverencyi”). Część wsi składa się z pięciu poddanych [?].

Niepewne odczyty: nazwa wsi Lachowce [?] (w rkp. „we wsi Lachowcach”, „część wsi Lachowiec”), „z [?] pięciu poddanych”, „przenosić [?]”, „przewłaszczam [?]”, koniec k. 396 („dla przyzwoitego s[...]tem otrzymania” – zapewne zniekształcone), nazwiska świadków Niemirycki [?] i Kobyliński [?]. „otrzymać” – zapewne zamiast „dotrzymać”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; dymisja – wypuszczenie dóbr synowi za życia ojca; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; frui rigore – używać mocą; per oblatam – drogą oblaty; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Franciszek Makowski, rotmistrz „Królowej Jadwigi”, przyznał dymisję dla syna Wojciecha (Żytomierz, 2 XII 1720): swoją dziedziczną część wsi Lachowce [?] w woj. kijowskim, złożoną z pięciu [?] poddanych, odziedziczoną po przodkach, wypuszcza za życia synowi, widząc jego zdolność do samodzielnego gospodarowania i należny ojcu szacunek; syn może objąć ją we władanie i korzystać z dochodów. Podpisali: wystawca oraz świadkowie Antoni Niemirycki [?] i Kobyliński [?].

Transkrypcja

k. 396v (skan 0401, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Dnia trzydziestego pierwszego Mca Decembra

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu, przedemną Stefanem Baranowskim, namiest-

5nikiem natenczas podwoiewodztwa, vice regentem Grodzkim

6Generału Woiewodztwa Kijow. i Xięgami ninieyszemi Grodzkie-

7mi Kijowskiemi Comparens personaliter JP. Michał Bienie-

8wicz [?] Skarbnik Owrucki, tę Cessyą od siebie stawaiącego in

9rem et personam JP. Szymonowi Bieniewiczowi [?], Sy-

10nowi swemu dany i służący, dla zapisania do Xiąg ninieyszych

11libere przyznał, ktory ia Urząd ad acticandum przyimuiąc

12czytałem, i tenże iest Jngrossowany słowy. – Ja Michał Bie-

13niewicz [?] Skar. Owrucki zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

14piwszy swey własney należney Jurysdykcyi, prawa forum

15Powiatu i Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy dobrowolny Cessyi-

16ny Document poddaiąc się, iawnie wolnie zeznaię, iż gdy

k. 397 (skan 0401, strona prawa)

1za obligiem w Roku Tysiąc siedmset dwudziestego Roku danym

2mi od brata mego JP. Józefa Bieniewicza [?], należy się mi summa

3Złotych polskich pięć Tysięcy na dobrach części wsi Olszanicy [?] dzie-

4dziczney hypothecowaney, a ia maiąc wolność wszelkiemi swoie-

5mi dobrami iak chcieć rozporządzać, dać darować lub przewłaszczyć [?],

6a widząc potrzeby Syna mego JP. Szymona Bieniewicza [?], iak

7też chcąc aby mogł przyzwoicie utrzymać się Summę Złotych pięć

8Tysięcy u brata moiego będącą Synowi moiemu Szymonowi

9daię daruię i przewłaszczam. – Wolen tedy Syn moy pomienioną

10Summę odebrać i oną na naylepszy swemu pożytkowi

11obrocić, a ia raz zrzekłszy się pomienioney Summy żadney

12Salwy sobie niezostawuię. – Na co daię tę Cessyą, a dla lepszey

13wagi i waloru ręką własną podpisuię. – Działo się w Żyto-

14mierzu Roku Tysiąc siedmset dwudziestego dnia pierwszego

15Decembra. Michał Bieniewicz [?] Skar. Owrucki. Ktora Ces-

16sya za podaniem i osobistem zeznaniem, a za moiem

17Urzędownem przyięciem, słowo w słowo iak się w sobie ma

18do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–447. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. Tytuł marginalny „Zapis Bieniewicza” [?], w treści dokument nazwany cesją („Cessya”, „Cessyjny Document”).

Niepewne odczyty: nazwisko Bieniewicz [?] (może Bieniewski – w tytule i tekście „Bieniewicza”, „Bieniewiczowi”), nazwa wsi Olszanica [?] (w rkp. „Olszanicy”), „przewłaszczyć [?]”. Rok obligu („w Roku Tysiąc siedmset dwudziestego Roku”) zapisany niezręcznie – zapewne 1720.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; cessya – przelew wierzytelności; in rem et personam – na rzecz i osobę; libere – dobrowolnie; ad acticandum – do wpisania do akt; forum – właściwość sądowa; hypothecowany – zabezpieczony na dobrach; salwa – zastrzeżenie dalszych praw; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Michał Bieniewicz [?], skarbnik owrucki, przyznał cesję (Żytomierz, 1 XII 1720) na rzecz syna Szymona: z obligu wystawionego mu w 1720 r. przez brata Józefa Bieniewicza [?] należy mu się 5000 zł, zabezpieczonych na dziedzicznej części wsi Olszanica [?]; chcąc zapewnić synowi utrzymanie, daruje mu i przelewa tę sumę, z prawem jej odebrania, zrzekając się wszelkich zastrzeżeń.

Transkrypcja

k. 397 (skan 0401, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu, przedemną Stefanem Baranowskim namiest-

5nikiem natenczas podwoiewodztwa, Vice regentem Generału

6Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

7Kijowskiemi Comparens personaliter JP. Jan Broniszew-

8ski Rott. W. Polskich dla wpisania do Xiąg ninieyszych tę dy-

9missyą od siebie zeznawaiącego ratione Jntra Contentorum po-

10dawszy, in rem et personam JP. Ignacego Broniszewskiego Sy-

11na swoiego sporządzoną, przyznał, prosząc mię Urzędu o

12przyięcie oney do Akt. A tak ia Urząd Annuendo affecta-

13tioni przyimuiąc, czytałem, ktory tak się w sobie ma. – Ja Jan

14Broniszewski Rott. woyska polskich, zdrowy będąc na ciele i

15umyśle, odstąpiwszy swey własney Ziemskiey Jurysdykcyi,

k. 397v (skan 0402, strona lewa)

1prawa forum powiatu Woiewodztwa, a pod ten moy zapis Dymis-

2sionis cale się poddaiąc wiadomo czynię i oznaymuię, iż ia ze-

3znawaiący maiąc część moią dziedziczną we Wsi Broniszow-

4ce [?] w Woiewodztwie Kijow. leżącą, po Antecessorach moich do

5mnie przypadaiącą dziedzicznie [?], a będąc mocen moią fortunę

6własną secundum bene placitum meum rozporządzać i sza-

7fować, a widząc różne potrzeby Syna moiego Ignacego Broni-

8szewskiego, umyśliłem pomienioną część wsi Broniszow-[ce] [?]

9temuż Synowi memu dla przyzwoitego utrzymania się ia-

10ko i w gorze wyrażoną część wsi Bronisz. [?] z poddanymi, polami,

11ławami [?], et cum omnibus pertinentiis JP. Ignacemu Syno-

12wi memu z pod fortuny moiey wypuszczam i dymittuię. – Wol-

13ny tedy iest i będzie Syn moy pomienioną część obiąć w swo-

14ie władanie, a wszystkich dochodow i pożytkow z nich frui rigore

15ninieyszey dymissyi ktorą ia zeznawaiący ziścić i dotrzymać

16obowiązuię się. – Na co daiem ten moy zapis dymissyiny

17z podpisem ręki moiey. Dattum w Żytomierzu Tysiąc s[iedm]-

18set dwudziestego Roku dnia pierwszego Decembra. Jan

19Broniszewski Rott. Woyska Polskich. – Ktora to Dymissya za

20podaniem i prośbą zeznawaiącego a za moiem Urzędownem

21przyięciem słowo w słowo iak się w sobie ma, do Xiąg ni-

22nieyszych iest Jngrossowana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama gęsta pospieszna ręka co w aktach 437–448 (ostatni akt tej ręki – od aktu 450 inna, staranniejsza ręka). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; dymisja spisana w Żytomierzu 1 XII 1720.

Niepewne odczyty: nazwa wsi „Broniszowce” [?] (w rkp. „we Wsi Broniszow-ce”, dalej skróty „Broniszow-”, „Bronisz.” [?]), „dziedzicznie [?]”, „ławami [?]”. Nazwisko dziedzica zapewne od nazwy wsi. Por. akt 107 (testament M. Broniszewskiego, 1698).

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Rott. W. Polskich – rotmistrz wojsk polskich; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; dymisja – wypuszczenie dóbr synowi za życia ojca; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; frui rigore – używać mocą; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Jan Broniszewski, rotmistrz wojsk polskich, przyznał dymisję dla syna Ignacego (Żytomierz, 1 XII 1720): widząc różne potrzeby syna i chcąc zapewnić mu przyzwoite utrzymanie, wypuszcza mu za życia swoją dziedziczną część wsi Broniszowce [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami; syn może objąć ją we władanie i korzystać z dochodów. Dymisję podpisał sam wystawca.

Transkrypcja

k. 397v (skan 0402, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Grudnia trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urędi Khrodzkom w Miestie JEho Korolewskoy Milosti Żytomire

4Peredomnoiu Jwanom Walewskim Lewkowskim Namiestnikom pro-

5tunc Hrodzkom Henerału Kijewskaho W[oie]w[ódz]twa i Nyniszneymi Hrodz-

6kimi Kijewskimi Knyhami Comparens Szl[achetny] Woźny Generał W[oie]w[ódz]twa

7Kijowskiego i innych opatrzny Hrehory Borysiewicz, wmoc pra-

8wdziwey wierney i skuteczney rellacyi swoiey, wiernie ustnie i do-

k. 398 (skan 0402, strona prawa)

1i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał, iż

2on na affectacyą i prawną Rekwizycyą JMPana Rafała

3Derszczyńskiego [?] zieżdżał do Dobr wsi wielkiey Dąbrowy [?], a ma-

4iąc przy sobie strony Szlachty ludzi wiary godnych UUr. Toma-

5sza Nehrebeckiego [?] i Samuela Pilkiewicza [?], i części tey wsi Dą-

6browy z poddanemi czterech składaiącą się, z Polami, Łąkami,

7Sianożęciami, Lasami, Zapustami, Daninami, Stawami, rzekami

8i ogrodami, dworem, zabudowaniem Dworskim i innemi do tey Dobr

9attynencyami [?], pertynencyami i cyrkumferencyami na tegoż UR.

10JP. Rafała Derszczyńskiego [?] po Antecessorach spadłą, in personam

11tegoż Rekwirenta w aktualną Dziedziczną Possessyą podał i po-

12stąpił, i tak pomieniony Woźny w spokoyney przerzeczoney

13części wsi Dąbrowy zostawiwszy Rekwirenta Jntromissyi [?]

14Szlachtą wyż wyrażoną także [?] na Gruncie będąc oświad-

15czywszy się, ztamtąd odiechał, a przybywszy przedemną Urzę-

16dem wierną i prawdziwą swey czynności uczynił i zeznał

17Rellacyą – prosząc one cum actis connotari co i otrzymał.

18Ktora Rellacya słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ni-

19nieyszych iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od tego aktu NOWA, staranniejsza ręka (pochyła, z kaligraficznymi inicjałami). Formuła oblaty ruszczyzną kancelaryjną w alfabecie łacińskim („Na Urędi Khrodzkom w Miestie JEho Korolewskoy Milosti Żytomire, peredomnoiu Jwanom Walewskim Lewkowskim, namiestnikom protunc hrodzkom henerału kijewskaho województwa i nynisznymi hrodzkimi kijewskimi knyhami”), dalej po polsku. Urzędnikiem jest tu znów Jan (Iwan) Walewski Lewkowski (jak w aktach 403–436), choć sąsiednie akty z 31 XII 1720 przyjmuje Stefan Baranowski.

Woźny generał Hrehory BORYSIEWICZ – ten sam co „Boryszowicz/Borysewicz [?]” w aktach 405, 407, 408 (tu nazwisko wyraźne). Rok relacji i data czynności woźnego nie podane osobno – zapewne XII 1720.

Niepewne odczyty: nazwisko rekwirenta („Derszczyński/Dzierszczyński” [?]; w tytule „Possessya Derszczyńskiego”), świadkowie Tomasz Nehrebecki [?] i Samuel Pilkiewicz [?], „wielkiey Dąbrowy” [?] (por. akt 227 – Wielka Dąbrowa [?]), „attynencyami [?]”, „Jntromissyi [?]”, „także [?]”.

Łacina i terminy: comparens – stawiwszy się; protunc – natenczas; afektacja – żądanie; rekwizycja – wezwanie (urzędnika do czynności); rekwirent – wzywający; zapusty – zarośla, zarośnięte grunty; daniny – powinności poddanych; attynencje, pertynencje i cyrkumferencje – przynależności i obręby; aktualna dziedziczna posesja – rzeczywiste posiadanie dziedziczne; intromisja – wwiązanie; cum actis connotari – zapisać w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Janem (Iwanem) Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem grodzkim kijowskim, szlachetny woźny generał województwa kijowskiego Hrehory Borysiewicz zeznał relację: na żądanie Rafała Derszczyńskiego [?], wraz ze szlachtą Tomaszem Nehrebeckim [?] i Samuelem Pilkiewiczem [?], zjechał do wsi Wielka Dąbrowa [?] i podał rekwirentowi w rzeczywiste dziedziczne posiadanie odziedziczoną po przodkach część tej wsi – z czterema poddanymi, polami, łąkami, sianożęciami, lasami, zapustami, daninami, stawami, rzekami, ogrodami, dworem i zabudowaniami – po czym zostawiwszy go w spokojnym posiadaniu, odjechał i złożył relację do akt.

Transkrypcja

k. 398 (skan 0402, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Grudnia trzydziestego pierwszego dnia

3[reklamant:] Na

k. 398v (skan 0403, strona lewa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owrucza [?]

2przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem natenczas podwoie-

3wodztwa Vicesregentem Grodz. Generału W[oie]w[ódz]twa Kijows. i Xięgami niniey-

4szemi Grodzkiemi Kijows. Comparens Szl. [?] JP. Józef Waytkowski [?] dla wpi-

5sania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich tę Dymissyą od siebie

6stawaiącego Ratione intra Contentorum podawszy in rem et

7persona JP. Stanisława i Wayciecha Waytkowskich [?] Synow swoich

8sporządzoną, przyznał prosząc mnie Urzędu o przyięcie oney

9do Akt, a tak Ja Urząd annuendo afectationi przyimuiąc

10z początku aż do Końca odczytawszy tak się w sobie ma.

11Ja Józef Waytkowski [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

12piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

13Prawa forum W[oie]w[ódz]twa, a pod teraźnieyszy moy Zapis Dymis-

14syiny cale się poddaiąc i incorporuiąc wiadomo czynię ustnie

15i dobrowolnie zeznaię, iż Ja zeznawaiący maiąc moią część

16własną Dziedziczną wsi Waytkowicz [?] w W[oie]w[ódz]twie Kijowskim

17leżącą rigore iure naturali et successive na mnie spadłą

18a maiąc prawo fortuną moią własną secundum bene Placitum

19meum iak chcieć rozporządzać Szafować, a widząc wielką

20zdatność do Gospodarstwa Synow moich Stanisława i Wayciecha

21Waytkowskich [?] umyśliłem im pomienioną część Dymis[syo]wać

22iakoż przychodząc takowy zamiar do skutku pomienioną część

23wsi Waytkowicz [?], z Poddanemi, Polami, Rolami, Sianożęciami

24Sadybami et cum omnibus pertinentiis JP. Stanisławowi i Wayciechowi

k. 399 (skan 0403, strona prawa)

1Waytkowskim [?] Synom moim z pod fortuny wypuszczam i Dymittuię.

2Wolni tedy są Synowie pomienioną część w swoie władanie ob-

3iąć, a wszystkich dochodow i pożytkow iak swoią własnością

4rozporządzać. – Na co daię ten list Zapis Dymissyiny ktory dla

5większey wagi i waloru ręką własną podpisuię. – Działo się w

6Waytkowiczach [?] dnia pierwszego Grudnia Tysiąc siedmset dwudzies-

7tego Roku. – Józef Waytkowski [?] mp. A tak ten Zapis Dymissyi-

8ny tak iak się w sobie z początku aż do Końca ma wszystek

9de verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, nowa staranna ręka (od aktu 450). Oblata w Owruczu [?] (w rkp. „w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owrucza” [?]) 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. W tytule marginalnym nazwisko „Woytkowskiego” [?], w tekście „Waytkowski” – zapewne Wojtkowski; nazwa wsi „Waytkowicz/Waytkowiczach” [?] (Wojtkowicze) – zapewne gniazdo rodowe.

Niepewne odczyty: „Owrucza [?]”, „Szl. [?]” (skrót przed JP.), nazwisko i nazwa wsi. Formularz dymisji inny niż w aktach 438–449 (uzasadnienie: „widząc wielką zdatność do gospodarstwa synów moich”).

Łacina i terminy: comparens – stawiwszy się; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; inkorporować się – poddać się (zapisowi); rigore iure naturali et successive – mocą prawa przyrodzonego i następstwa; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; sadyby – siedliska; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; mp. – ręką własną; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu [?] przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa i wicerejentem grodzkim kijowskim, Józef Waytkowski [?] przyznał dymisję dla synów Stanisława i Wojciecha (Waytkowicze [?], 1 XII 1720): widząc ich wielką zdatność do gospodarstwa, wypuszcza im za życia swoją dziedziczną część wsi Waytkowicze [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami, rolami, sianożęciami, sadybami i wszystkimi przynależnościami; synowie mogą objąć ją we władanie i rozporządzać dochodami jak własnością.

Transkrypcja

k. 399 (skan 0403, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Janem Walewskim

5Lubowskim Namiestnikiem natenczas podwoiewodztwa

6Grodz. Generału Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami ni-

7nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Stanowszy Osobiście

8Woźny Generał W[oie]w[ódz]twa Kijs. i innych opatrzny Zacharyasz

9Krukowski Authentica et officio possessionis sud [?] fabuli [?] publi-

k. 399v (skan 0404, strona lewa)

1libereque Recognovit, iż on Roku teraźnieyszego dnia Dwu-

2dziestego czwartego Decembra na afectacyą i prawną Rekwi-

3zycyą JP. Jana Syna Pawła Oświecimskiego maiąc też przy

4sobie stronę Szlachty Ludzi godnych wiary UUr. Marcina

5Jasińskiego i Jana Zwolińskiego [?] ziezdżał do Dobr części

6wsi Teptowa, gdzie będąc rigore prawa spadku po Oycu

7JP. Pawle Oświecimskim Podczaszym Pilzneńskim [?] na

8teraźnieyszego Rekwirenta spadłą, z Poddanemi, Polami,

9Rolami, Sadybami, Daniami [?], daninami, Lasami, do

10tey części wyznaczonym, Borami, Zapustami, tak

11użytecznemi, iako i nie użytecznemi i ze wszystkiemi

12innemi przybytkami [?] i przynależytościami temuż JP. Janowi

13Oświecimskiemu teraźnieyszemu Rekwirentowi podał, postą-

14pił i wwiązał Possessyą, poczem poddanych tamecznych do

15gromady zwoławszy o nowym ich Panie i afektamie [?] zawia-

16domił, i pełnić posłuszeństwo i nakazy zlecił, wszystko z stroną Szlachty oświadczywszy

17się ztamtąd odiechał i tu przedemną Urzędem uczynił i zeznał Rellacyą, prosząc

18Actis praesentibus Connotari co i otrzymał. – Zacharyasz Krukowski Woźny Pisać nieumieiący. –

19[reklamant:] Testament

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, nowa staranna ręka (od aktu 450). Karta 399v (skan 0404, strona lewa) to węższa, doklejona karta; ostatnie wiersze zapisane ciasno. Relację przyjął w Żytomierzu 31 XII 1720 Jan Walewski „Lubowski” (= Lewkowski; drugi człon nazwiska zmienny, por. akty 294 i 450).

Formuła początkowa relacji częściowo łacińska („authentica et officiosa [?] … libereque recognovit” – uroczyście i dobrowolnie zeznał); w odpisie zniekształcona („officio possessionis sud fabuli publi-” [?]) – por. podobne formularze w aktach 431, 434, 435.

Niepewne odczyty: „Zwolińskiego [?]” (świadek), „Podczaszym Pilzneńskim [?]”, „Daniami [?]”, „przybytkami [?]”, „afektamie [?]” (może „dziedzicu”). Wieś Teptów – por. akt 296 (posesja J. Siemieniewskiego [?] w Teptowie [?]).

Łacina i terminy: stanowszy osobiście – stawiwszy się osobiście; libereque recognovit – i dobrowolnie zeznał; afektacja – żądanie; rekwizycja – wezwanie; rekwirent – wzywający; rigore – mocą; sadyby – siedliska; zapusty – zarośla; actis praesentibus connotari – zapisać w niniejszych aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Janem Walewskim Lubowskim (Lewkowskim), namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego kijowskiego, woźny generał województwa kijowskiego Zacharyasz Krukowski (niepiśmienny) zeznał, że 24 XII 1720 na żądanie Jana Oświecimskiego, syna Pawła, wraz ze szlachtą Marcinem Jasińskim i Janem Zwolińskim [?] zjechał do części wsi Teptów, przypadłej rekwirentowi w spadku po ojcu Pawle Oświecimskim, podczaszym pilzneńskim [?], i podał mu ją w posiadanie z poddanymi, polami, rolami, sadybami, daninami, lasami, borami, zapustami i wszystkimi przynależnościami; następnie zwołał poddanych do gromady, oznajmił im o nowym panu i polecił mu posłuszeństwo, po czym złożył relację do akt.

Transkrypcja

k. 400 (skan 0404, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JEgo Krolewskiey Mości Owruczu przedemną

4Janem Lewkowskim Namiestnikiem natenczas Grodz. Generału W[oie]w[ódz]twa Kijowskiego

5i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijs. Comparens Szl. [?] JP. Antoni Tomasz dwoch Jmion

6Żurakowski Oryginał Testamentu przez ś.p. Oyca swego JP. Stanisława Michała także dwoch

7Jmion Żurakowskiego z rozporządzeniem Substancyi swoiey uczynionego, podpisem

8tegoż i JMP. Przyiaciół stwierdzony ratione intra Contentorum dla wpisania do Xiąg ni-

9nieyszych per oblatam podał prosząc aby przyięty i w Xięgi wpisany był – a tak

10Ja Urząd Annuendo afektationi Jmćpana Podawaiącego ten Testament do Xiąg

11przyiąłem ktory iest tenoris sequentis. – W Imię Troycy Przenayświętszey Oyca

12Syna i Ducha Świętego Amen. – Przyzwoita iest każdemu ktokolwiek

13przy doskonałym zdrowiu, zawsze się powinien spodziewać choroby, a choru-

14iący [?] śmierci – a co większa że kto się na świat rodzi, koniecznie umierać

15musi więc, Ja Stanisław Michał dwoch Imion Żurakowski z ś.p. Teodora Żu-

16rakowskiego Syn będąc złożony chorobą, nie tak przez wiek iak przez

17przypadek zdarzony, kiedy ieszcze Dusza w Grzesznym zostaie ciele bę-

18dąc przy wszelkich zmysłach takowe czynię rozporządzenie, czyli Dyspozy-

19cyą. – Naprzod gdy Dusza moia rozstanie się z ciałem ktore iest z ziemi

20i ziemi oddane być ma – Duszę zaś moią iako istne wyobrażenie Boskie

21[reklamant:] tak

k. 400v (skan 0405, strona lewa)

1tak w nieskończonem Miłosierdziu Jego z naywiększym żalem za popeł-

2nione Grzechy moie w przeciągu Żywota mego oddaię, a po uczynioney

3Dyspozycyi co do Duszy i ciała, należy takowy porządek w rzeczy [?]

4Fortuny moiey czynię, przykazuiąc aby pod Błogosławieństwem moim

5Oycowskim Dzieci moie w Miłości Chrześciańskiey i Boiaźni Boskiey

6zachowywali się. Summę Trzy tysiące Złotych Polskich z odprzedania Dobr moich

7Dziedzicznych części wsi Żurzynie [?] przezemnie od JP. Jana i Piotra Waynow-[skich] [?]

8nabytą, u WJP. Jana Walewskiego lokowaną, na trzy rozdzielam części. Tysiąc

9Złotych Polskich zapisuię nayukochańszemu Synowi moiemu Antoniemu

10Tomaszowi Dwoch Jmion – także Corkom moim w Zamęściu będącym tak Jo-

11annie Kozłowskiey [?] iako i Konstancyi Medynowey [?] po Złotych także Tysiącu

12naznaczam, upraszaiąc by o Duszy moiey iako też Oyca mego Teodora

13a swego Dziada, pamiętać raczyli i Jałmużnę ubogim ile wmożno-

14ści będą rozdawali. – Remanenta moie wszelkie iako to Konie

15Bydło sprzęty srebro Suknie i inne Ruchomości po śmierci moiey

16pomiędzy też Dzieci moie po rowney części rozdzielone być powinny.

17Chłopca Jaśka Syna Rolka [?] i Dziołkę Kucie [?] z ich [?] nagrodzeniem przyzwoitym

18wolnymi zostawić. Pogrzebanie ciała mego nayoszczędniey i bez żadney pa-

19rady odbyć, upraszaiąc WJP. Walewskiego aby w oddaniu takowey Summy

20żadney trudności nieczynił, lecz gdy Syn moy albo Corki moie lub też

21ich Małżonkowie upominać się będą o wspomnioną Summę więc [?] w nay-

22prędszym czasie aż by oddana być mogła. – Aby Dusza moia żadney

k. 401 (skan 0405, strona prawa)

1ciężkości nie miała upraszam Syna moiego Antoniego Tomasza

2dwoch Jmion ktorego razem i za Exekutora tego Testamentu

3mieć chcę i naznaczam, a by z Gotowizny [?] ciała [?] po śmierci

4moiey okaże się należytość czeladzi zaległa w cały [?] satysfakcy-

5onowana być ma według naznaczoney im pensyi a do tego [?]

6osobney. – A tak uczyniwszy z woli [?] Boskiey pozwoloną

7Dyspozycyą żegnam was nayukochańsze Dziatki moie

8i poki duch we mnie się odzywa i siły ciała mego zdołaią

9ręką moią podpisuię, i JMMP. Przyiacioł do podpisania się na

10tym Testamencie upraszam. – Działo się w Żurzynach [?]

11Roku Tysiąc siedmset dwudziestego dnia dwudziestego dzie-

12wiątego Nowembra. U tego Testamentu podpisy Rąk

13takowe – Stanisław Michał dwuimienny Żurakowski mp.

14Świadek i przyiaciel na tym Testamencie podpisuię

15się Jan Zahorowski [?] mp. Jako Świadek i przyiaciel

16na tym Testamencie podpisuię się Maciey Karwicki [?] mp.

17Przytomny spisania i podpisania tego Testamentu podpisuię się

18Samuel Kniażko [?] Muchowski [?] mp. Ktory to Testament za podaniem

19osoby [?] podawaiącey a za moim Urzędowym przyięciem

20de verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, nowa staranna ręka (od aktu 450). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Janem Lewkowskim; podał syn testatora, Antoni Tomasz Żurakowski. Testament spisany w Żurzynie [?] 29 XI 1720.

Suma 3000 zł pochodzi ze sprzedaży części wsi „Żurzyn” [?] (nabytej przez testatora od Jana i Piotra „Waynow-” [?]) i jest ulokowana u Jana Walewskiego (zapewne tegoż Jana Walewskiego Lewkowskiego, namiestnika grodzkiego) – testator prosi go o niezwłoczną wypłatę spadkobiercom.

Niepewne odczyty: nazwa wsi Żurzyn [?] („Żurzynie”, „w Żurzynach”), nazwiska zięciów/córek Kozłowska [?] i Medynowa [?], „Waynow-” [?], imiona poddanych „Jaśka Syna Rolka [?]” i „Dziołkę Kucie [?]”, „z Gotowizny [?]”, nazwiska świadków Zahorowski [?], Karwicki [?], Samuel Kniażko [?] Muchowski [?].

Łacina i terminy: comparens – stawiwszy się; substancja – majątek; ratione intra contentorum – z racji treści; per oblatam – drogą oblaty; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; tenoris sequentis – następującej treści; remanenta – pozostałe ruchomości; w zamęściu – zamężne; egzekutor – wykonawca testamentu; satysfakcjonować – zaspokoić; mp. – ręką własną; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Lewkowskim, namiestnikiem grodzkim kijowskim, Antoni Tomasz Żurakowski podał do akt testament swego zmarłego ojca Stanisława Michała Żurakowskiego, syna Teodora (Żurzyn [?], 29 XI 1720). Testator, złożony chorobą, poleca duszę Bogu i nakazuje dzieciom zgodę; sumę 3000 zł ze sprzedaży swej części wsi Żurzyn [?], ulokowaną u Jana Walewskiego, dzieli na trzy równe części: 1000 zł dla syna Antoniego Tomasza i po 1000 zł dla zamężnych córek Joanny Kozłowskiej [?] i Konstancji Medynowej [?], prosząc o modlitwę za siebie i ojca oraz jałmużnę; ruchomości (konie, bydło, sprzęty, srebro, suknie) mają być podzielone równo; zwalnia dwoje poddanych z nagrodą; poleca skromny pogrzeb i zaspokojenie czeladzi; wykonawcą ustanawia syna. Świadkowie: Jan Zahorowski [?], Maciej Karwicki [?], Samuel Kniażko [?] Muchowski [?].

Transkrypcja

k. 401 (skan 0405, strona prawa)

1[reklamant:] Roku

k. 401v (skan 0406, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Lewkowskim Namiestnikiem natenczas Grodz. Generału

5W[oie]w[ódz]twa Kijs. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijs. stanowszy osobiście

6Woźny Generał W[oie]w[ódz]twa Kijs. i innych opatrzny Zacharyasz Krukowski w moc

7prawdziwey wierney i skuteczney Rellacyi swoiey iawnie ustnie

8i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał: iż on Roku teraź-

9nieyszego Tysiąc Siedmset dwudziestego dnia dwudziestego Grudnia był we Wsi

10Kobylinie w Powiecie Owruckim położoney, gdzie będąc w przytomności

11Szlachty ludzi wiary godnych iako to UUr. Bazylego Lewkowskiego [?], Jana Nie-

12mierzyckiego [?], Łukasza Stefana i Michała Kobylińskich oraz innych

13wielu współdziedziców Wsi Kobylina, na Jnstancyą UR. Hrehorego

14Syrotęka [?] Kobylińskiego, Grunta Sianożęcie i Lasy przez UU. Krzysztofa

15Dziada y Teodora Oyca swego Syrotęków [?] Kobylińskich, oraz innych daw-

16nieyszych Antecessorow Jego na mocy służących praw posiadane z wszel-

17kiemi sadybami y pieniężnemi dochodami iakie do poprzednikow

18Rekwirenta należeli w dziedziczne posiadanie podał, i bez żadney od

19nikogo przeszkody na rzecz wyż nawmienionego Hrehorego

20Kobylińskiego i Syna Jego Jerzego oraz wszystkich Sukcessorow tegoż

21urzędowną obwołał possessyą, w czem stronę Szlachta przytomna

22oświadczywszy się, do Akt przybył i czynności swey prawdziwą

23zeznał Rellacyą, prosząc cum actis Connotari co i otrzymał. Za-

24charyasz Krukowski Woźny pisać nieumieiący. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; tytuł zapisany na dole k. 401 (pod testamentem Żurakowskiego, akt 453), tekst – drobniejszym, ciasnym pismem na k. 401v (ta sama ręka co od aktu 450, ale bardziej skondensowana); reszta k. 401v pusta. Przy numerze „454” brak liczby ołówkowej.

Kobylin w pow. owruckim – gniazdo wielu współdziedziców Kobylińskich (por. testament B. T. Kobylińskiego h. Łodzia z roczków owruckich 1684 (Kobylin) oraz akt 433). Rekwirent nosi przydomek „Syrotęka/Syrotęko” [?] (po ojcu Teodorze i dziadzie Krzysztofie).

Niepewne odczyty: przydomek „Syrotęka/Syrotęków” [?], świadkowie Bazyli Lewkowski [?] i Jan Niemierzycki [?]. „Stronę Szlachta przytomna oświadczywszy się” – zapewne „wobec przytomnej szlachty oświadczywszy się”.

Łacina i terminy: stanowszy osobiście – stawiwszy się osobiście; instancja – żądanie; sadyby – siedliska; obwołał possessyą – ogłosił posiadanie; cum actis connotari – zapisać w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Lewkowskim, namiestnikiem grodzkim kijowskim, woźny generał Zacharyasz Krukowski (niepiśmienny) zeznał, że 20 XII 1720 był we wsi Kobylin w pow. owruckim i w obecności szlachty – Bazylego Lewkowskiego [?], Jana Niemierzyckiego [?], Łukasza, Stefana i Michała Kobylińskich oraz wielu innych współdziedziców Kobylina – na żądanie Hrehorego Syrotęki [?] Kobylińskiego podał mu w dziedziczne posiadanie grunty, sianożęci i lasy posiadane niegdyś przez jego dziada Krzysztofa i ojca Teodora oraz dawniejszych przodków, z sadybami i dochodami pieniężnymi, i bez sprzeciwu ogłosił posiadanie na rzecz Hrehorego, jego syna Jerzego i sukcesorów.

Transkrypcja

k. 402 (skan 0406, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu,

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem natenczas po-

5dwoiewodztwa vice regentem Generału woiewodztwa Kijowskiego i Xięga-

6mi ninieyszemi grodzkiemi Kijowskiemi Comparens personaliter JP.

7Franciszek Szpot Dunin, dla wpisania do Xiąg ninieyszych tę dy-

8missyą od siebie zeznawaiącego ratione Jntra Contentorum podawszy

9in rem et personam JPP. Józefa i Marcina Synow swoich sporzą-

10dzoną przyznał, prosząc mię Urzędu o przyięcie oney do Akt. A

11tak ia Urząd Annuendo Affectationi przyimuiąc czytałem, ktory

12tak się w sobie ma. – Ja Franciszek Szpot Dunin, zdrowy będąc

13[na] ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney Ziemskiey Jurysdykcyi

14prawa forum powiatu i Woiewodztwa, a pod ten moy zapis dy-

15missionis cale się poddaiąc wiadomo czynię i dobrowolnie zezna-

16ię, iż ia maiąc część moią dziedziczną we wsi Szydłowcach [?] le-

17żącą w Ziemi Lwowskiey leżącą, po Antecessorach moich do mn-

18iey przypadłą dziedziczny, a będąc mocen moią fortunę własną

19dać darować lub przewłaszczyć [?], a widząc różne potrzeby Synow mo-

20ich Józefa i Marcina Duninow, umyśliłem pomienioną część

21wsi Szydłowiec [?] dać Synom moim dla przyzwoitego utrzyma-

22nia się. – Jakoż część wsi Szydłowiec [?] z poddanymi polami et

23cum omnibus pertinentiis JPP. Józefowi i Marcinowi Syno-

24m moim z pod fortuny moiey wypuszczam i dymittuię. – Wolni te-

25dy Synowie moi pomienioną część wsi Szydłowca [?] w swoie

26władanie, a wszystkich dochodow z nich i pożytkow frui rigore

27ninieyszey dymissyi ktorą ia zeznawaiący ziścić i otrzymać

28obowiązuię się. – Na co daię ten list dymissionis z podpisem rę-

29ki moiey. – Dattum w Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset dwu-

30dziestego dnia piętnastego Nowembr. Franciszek Szpot Du-

31nin. – Ktora to Dymissya za podaniem i osobistem zezna-

32niem, a za moiem Urzędownem przyięciem, słowo w słowo iak

33się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest ingrossowana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; po aktach 450–454 (staranna ręka, oblaty przed J. Lewkowskim) znów gęsta pospieszna ręka aktów 437–449 i urzędnik Stefan Baranowski. Oblata w Owruczu 31 XII 1720; dymisja spisana w Żytomierzu 15 XI 1720.

Wystawca: Franciszek Szpot Dunin (Dunin-Szpot) – nazwisko w tekście „Szpot Dunin”, synowie „Duninowie”. Formularz dymisji skrócony, jak w akcie 449 („a widząc różne potrzeby synów … dla przyzwoitego utrzymania się”).

Niepewne odczyty: nazwa wsi Szydłowce [?] (w rkp. „we wsi Szydłowcach”, „wsi Szydłowiec”, „Szydłowca”), „przewłaszczyć [?]”. „otrzymać” – zapewne zamiast „dotrzymać”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; dymisja – wypuszczenie dóbr synom za życia ojca; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; frui rigore – używać mocą; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Franciszek Szpot Dunin przyznał dymisję dla synów Józefa i Marcina (Żytomierz, 15 XI 1720): widząc ich różne potrzeby i chcąc zapewnić im utrzymanie, wypuszcza im za życia swoją dziedziczną część wsi Szydłowce [?] w ziemi lwowskiej z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami; synowie mogą objąć ją we władanie i korzystać z dochodów.

Transkrypcja

k. 402v (skan 0407, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu przedemną Stefanem Baranowskim, namiestni-

5kiem natenczas podwoiewodztwa, vice regentem Generału Wo-

6iewodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Ki-

7iowskiemi Comparens personaliter JP. Jan Lasota Rotmistrz

8Woyska Polskich dla wpisania do Xiąg ninieyszych tę Dymi-

9ssyą od siebie zeznawaiącego Ratione Jntra Contentorum

10podawszy, in rem et personam Pawła Lasoty Syna swe-

11go sporządzoną przyznał, prosząc mię Urzędu o przyięcie oney

12do Akt. – A tak ia Urząd Annuendo affectationi przyimu-

13iąc czytałem, ktora tak się w sobie ma. – Ja Jan Lasota Rot-

14mistrz Woyska polskich, z JP. Stefana Lasoty Syn, zdrowy

15będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney należ-

16ney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum, Powiatu Woie-

17wodztwa, a pod teraźnieyszy zapis dymissionis poddaiąc

18i wpisuiąc, iawnie ustnie i dobrowolnie zeznaię, iż ia zezna-

19waiący, maiąc część wsi Kościerzyńce [?] w Woiewodztwie Kijow-

20skim leżącą po Antecessorach moich do mnie przypadaiącą

21dziedziczny, a będąc mocen fortuną moią własną secun-

22dum bene placitum meum rozporządzać i szafować, ani

23Manducera [?] w moim Synu aetate iuż adulta, niemogąc

24niewidzieć doskonałey [?] w nim sposobności ku rządzeniu

25persona sua i maiątkiem swoim, a przyzwoitey ab illo dla

26osoby moiey Reverencyi doznawszy, w gorze wyrażone dobra

27część wsi Kościerzyńce [?] z poddanymi polami i wszystkie-

28mi przynależytościami, temuż JP. Pawłowi Synowi me-

29mu z pod fortuny moiey wypuszczam i Dymittuię. – Wolen

30tedy iest i będzie rzeczony JP. Paweł Lasota Syn moy, pomie-

31nioną część wsi Kościerzyńce [?] obiąć w swoią possessyą, a

32wszystkich dochodow i pożytkow z nich frui, rigore, użytko-

33wać, ktorą ia przyznawaiący ziścić i otrzymać obowiązu-

34[reklamant:] ię się

k. 403 (skan 0407, strona prawa)

1ię się, na co daiem ten moy list zapis Dymissionis podpisem rę-

2ki moiey stwierdzony. – Dattum w Żytomierzu Roku Tysiąc siedm-

3set dwudziestego, dnia trzeciego Decembra Jan syn Stefana

4Lasota Rotmistrz Woyska Polskich. – Ktora dymissya za poda-

5niem i osobistem zeznaniem, a za moiem Urzędownem przy-

6ięciem co do słowa iest w Xięgi wpisana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, gęsta pospieszna ręka (jak w aktach 437–449 i 455). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; dymisja spisana w Żytomierzu 3 XII 1720. Nazwisko „Lasota” zapisane długim s (łatwo czytać „Lavota/Zawota”).

Formularz dymisji jak w aktach 438, 439, 441, 444: tu wyraźnie „niemogąc niewidzieć doskonałey [?] w nim sposobności ku rządzeniu persona sua i majątkiem swoim” – na tej podstawie w aktach 441 i 444 poprawiono „ekonomiczney [?]” na „doskonałey [?]”. Wyraz „Manducera” [?] (w innych aktach „Manducerna”, „Manducura”, „Manducia”) – zniekształcony przez kopistę, nieodczytany.

Niepewne odczyty: nazwa wsi Kościerzyńce [?] (w rkp. „Kościerzyńce/Kościenzyńce”), „doskonałey [?]”. „otrzymać” – zapewne zamiast „dotrzymać”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; forum – właściwość sądowa; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; aetate adulta – w wieku dojrzałym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; frui rigore – używać mocą; datum – dano.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Jan Lasota, syn Stefana, rotmistrz wojsk polskich, przyznał dymisję dla syna Pawła (Żytomierz, 3 XII 1720): ponieważ syn jest w dojrzałym wieku, w pełni zdolny do zarządzania majątkiem i okazuje ojcu należny szacunek, ojciec wypuszcza mu za życia swoją dziedziczną część wsi Kościerzyńce [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami i wszystkimi przynależnościami; syn może objąć ją w posiadanie i korzystać z dochodów.

Transkrypcja

k. 403 (skan 0407, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem natenczas podwo-

5iewodztwa vice regentem Generału Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami

6ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens personaliter JP. Ana-

7stazya Lisiajewiczowa [?], ten testament z rozporządzeniem Maiątku przez

8JP. Pawła Lisiajewicza [?] Rotmistrza Woyska pancernych Męża swego

9zdziałany, podpisem własnoręcznym i JPP. przyiacioł stwierdzony

10dla wpisania do Xiąg ninieyszych per oblatam podała, a tak ia

11Urząd Annuendo Affectationi przyimuiąc, czytałem ktorego tenor

12sequitur taliter. – W Imię Oyca i Syna i Ducha Świętego Amen.

13Wiedząc o tem dawno, iż każdy kto tylko rodzi się, umrzeć ko-

14niecznie musi, i że to tylko należy się doznać [?], żeby niewiadomy był oc-

15zekuiąc [?] śmiertelny Czasem [?], więc ia Paweł Lisiajewicz [?] Rotmistrz

16Woyska pancernych, chcąc uczynić fortunie moiey iako też duszy

17affektacyą [?], chociaż osłabiony na siłach ciała, ale zdrowy na umy-

18śle, czynię takowe rozporządzenie. – Naprzod by dusza moia od Boga

19wzięta Bogu oddana była, a to z przyczyny siedmiu boleści

20Nayświętszey panny Maryi iakoteż Męki Pana Jezusa

21Chrystusa, także i wszystkich patronek i patronow moich

22by za duszą moią wstawili, i łaskę u Boga uprosili supli-

23kuiąc. – Ciało moie ma być bez wszelakiey pompy światowey

24pochowane. – Pro suffragio duszy moiey Trzysta złł. zapisuię

k. 403v (skan 0408, strona lewa)

1prosząc żonę moią JP. Anastazyą z Rodziewiczow [?] Lisiaje-

2wiczową by o duszy moiey pamiętała, i Jałmużnę ile wmoż-

3ności będzie ubogim rozdawała. – Co do fortuny moiey tę tak

4rozporządzam. – Część wsi Dąbrowy [?], po Antecessorach na mnie

5spadłą w Woiewodztwie Kijowskiem leżąca moia dziedziczna

6nikomu nieonerowana ani odprzedana, ale w moim ręku zosta-

7iąca, także Remanenta gospodarskie, i bydło rożnego rodzaju

8Synowi memu Konstantemu Małoletniemu zapisuię, z

9tem ostrzeżeniem, iż nie będzie miał prawa tę część w swoie

10władanie obiąć aż po śmierci swey Matki JP. Anastazyi

11z Rodziewiczow [?] Lisiajewiczowey, ktorey dożywocie na tey

12części zapisuię. – Upraszam kochaną Małżonkę by Syno-

13wi Konstantemu Lisiajewiczowi dała przyzwoitą edukacyą [?]

14i by go wychowywała w skromności i boiaźni boskiey. – Za

15Opiekuna i Exekutora tego testamentu JP. Szymona Bo-

16rowniego [?] obieram upraszaiąc by tey ostatniey moiey pro-

17bie [?] nieodmowił. – Obliguię Małżonkę moią i Exekutora

18by ta ostatnia wola moia in suo valore we wszystkiem

19uskuteczniona była, a ktoby chciał wzruszać, tego nasz [?] straż-

20ny [?] pomścić [?] będą. – Na co dla większey wagi i waloru ten

21testament przy uproszonych JMP. przyiaciołach podpisuię. –

22Działo się w Dąbrowie [?] Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

23dnia drugiego Lutego. – U tego testamentu podpisy ta-

24kowe – Paweł Lisiajewicz [?] Rotmistrz Woyska pancernych

25mp. Jako proszony przyiaciel podpisuię się Jan Sachnow-

26ski [?] mp. Ustnie uproszony od JP. Lisiajewicza [?] podpisuię się

27Franciszek Strumiłło mp. Ktory testament za po-

28daniem i prośbą a za moiem Urzędownem przyięciem

29de verbo ad verbum iak się w sobie ma, do Xiąg ninie-

30yszych iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, gęsta pospieszna ręka (jak w aktach 437–449, 455–456). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; testament podała wdowa, Anastazja z Rodziewiczów [?] Lisiajewiczowa.

Nazwisko testatora zapisane „Lisiajewicz/Liviajewicz” (długie s; [?]) – odczyt niepewny. Wieś „Dąbrowa” [?] w woj. kijowskim – może ta sama co Wielka Dąbrowa [?] z aktu 450.

Niepewne odczyty: wstęp testamentu („i że to tylko należy się doznać, żeby niewiadomy był oczekując śmiertelny czasem” [?] – zniekształcony), „affektacyą [?]”, „z Rodziewiczów [?]”, „edukacyą [?]”, nazwisko egzekutora („Szymona Bo-rowniego” [?]), „probie [?]”, zakończenie formuły sankcji („tego nasz strażny pomścić będą” [?]), świadek „Sachnowski [?]”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – drogą oblaty; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; tenor sequitur taliter – treść następuje taka; pro suffragio – na modlitwy (za duszę); onerowana – obciążona długiem; remanenta – ruchomości; dożywocie – prawo używania do śmierci; egzekutor – wykonawca testamentu; in suo valore – w swej mocy; mp. – ręką własną; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Anastazja Lisiajewiczowa [?] podała do akt testament męża Pawła Lisiajewicza [?], rotmistrza wojsk pancernych (Dąbrowa [?], 2 II 1720). Testator poleca duszę Bogu, prosi o skromny pogrzeb, przeznacza 300 zł na modlitwy za swą duszę i prosi żonę o jałmużnę; swoją dziedziczną, nieobciążoną część wsi Dąbrowa [?] w woj. kijowskim wraz z ruchomościami gospodarskimi i bydłem zapisuje małoletniemu synowi Konstantemu, który obejmie ją dopiero po śmierci matki – żonie Anastazji z Rodziewiczów [?] zapisuje na niej dożywocie i prosi ją o należyte wychowanie syna; opiekunem i wykonawcą testamentu ustanawia Szymona Borownego [?]. Świadkowie: Jan Sachnowski [?], Franciszek Strumiłło.

Transkrypcja

k. 404 (skan 0408/0409, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Lewkowskim namiestnikiem natenczas podwoiewodz-

5twa Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego, i Xięgami ninieysze-

6mi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens personaliter WJP. Mateusz

7Padwiński [?] Palestrant Lubelski dla wpisania do Xiąg ninieyszych

8Grodzkich Kijowskich oryginał kwitu z podpisem ręki własney WJP.

9Stanisławowi Łopacie, ratione intra Contentorum danego i służące-

10go per oblatam podał tenoris sequentis. – Ja Mateusz Padwiński [?]

11palestrant Lubelski Syn WJP. Karola Padwińskiego [?] Instygato-

12ra Ziemskiego Sieradzkiego, zdrowy będąc na ciele i umyśle,

13wiadomo iawno czynię i dobrowolnie zeznawam a bardziey ozna-

14ymuię każdemu komu by o tem wiedzieć należało, teraz i na potem

15zawsze [?], iż ia za Tranzakcyą Rezygnacyjną w Roku przeszłym

16między mną, a W. Stanisławem Łopatą, Dziedziczną temuż

17W. Stanisławowi Łopacie odrezygnowaną część we Mratkowie [?] Tre-

18zębniach [?] w Woiewodztwie Sieradzkim leżącą za summę Złotych

19ośm tysięcy, z poddanymi gruntami ławami, stawami sadybami

20dworskiemi ogrodami i wszelkiemi pożytkami z tey części intratami [?]

21odprzedaney, w ktorym zaś summy powyższey Złotych Polskich ośm

22tysięcy w dniu dzisieyszym resztę summy dwa Tysiące Złotych

23Polskich przy gruncie zostawioney i ubezpieczoney odbieram, do

24rąk moich od tegoż WP. Stanisława Łopaty i takową maię

25zaliczoną, w myśl poprzedniey Tranzakcyi Oyca mego WP. Ka-

26rola Padwińskiego [?] Instygatora Ziemskiego Sieradzkiego WP.

27Stanisławowi Łopacie zawiniony [?] i poprzednim Kontraktem

28zostawionym na tey części ubezpieczony dług Złotych polskich osiem-

29sta [?] teraz skompensowany zostać [?]. – Przeto z wypłaty Summy

30zupełnego tegoż WP. Stanisława Łopatę wiecznemi i nigdy nie

31odzownemi czasy ostatecznie kwituię, i dla lepszego upoważnienia [?]

32ten kwit własną ręką podpisuię. – Dattum w Owruczu dnia

k. 404v (skan 0410, strona lewa)

1dwunastego Novembra Tysiąc siedmset dwudziestego Roku. –

2Mateusz Syn Karola Padwiński [?] palestrant Lubelski m.p.

3Przytomny Swiadek Jan Pasławski [?] L.S. [?] – Ktory to kwit za

4podaniem wyż mianowanego podawaiącego, a za moiem na

5tenczas Urzędownem przyięciem, słowo w słowo do Xiąg ni-

6nieyszych iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, gęsta pospieszna ręka; oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Janem Lewkowskim. Skan 0409 to powtórne zdjęcie rozkładówki 0408 (k. 403v–404); na 0408 lewy brzeg k. 404 częściowo zakryty – początki wierszy odczytane z 0409.

Kwit spisany w Owruczu 12 XI 1720, podpisany przez wystawcę i świadka Jana Pasławskiego [?] (w rkp. „Pastawski” – ł pisane jak t; dopisek „L.S.” [?] = locus sigilli, miejsce pieczęci).

Niepewne odczyty: nazwisko Padwiński [?] (w rkp. „Paduinski/Padwiński”), nazwa części wsi („we Mratkowie [?] Tre-zębniach [?]”), „intratami [?]”, „zawiniony [?]”, „osiem-sta [?]”, „skompensowany zostać [?]”, „upoważnienia [?]”.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem (Walewskim) Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego kijowskiego, Mateusz Padwiński [?], palestrant lubelski, syn Karola, instygatora ziemskiego sieradzkiego, podał do oblaty swój kwit dla Stanisława Łopaty (Owrucz, 12 XI 1720): w roku poprzednim odstąpił Łopacie tranzakcją rezygnacyjną dziedziczną część wsi (we Mratkowie [?] Trezębniach [?]) w woj. sieradzkim z poddanymi, gruntami, stawami i wszelkimi pożytkami za 8000 zł; obecnie odbiera resztę ceny – 2000 zł pozostawione przy gruncie – z potrąceniem długu ojca wobec Łopaty, i kwituje nabywcę z całej zapłaty na wieczne czasy. Świadek: Jan Pasławski [?].

Transkrypcja

k. 404v (skan 0410, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owru-

4czu, przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem natenczas

5podwoiewodztwa vice regentem Generału Woiewodztwa Kijow-

6skiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

7personaliter JP. Michał Szarecki [?] Namiestnik Woyska polskie-

8go ten zapis donationis z podpisem swey ręki, także i upraszanych

9JPP. przyiaciół stwierdzony JP. Leonowi Piotrowskiemu dany i

10służący dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał, a tak ia

11Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem i z nim iest Jngro-

12sowany słowy. – Ja Michał Syn Andrzeja Szarecki [?] Namiestnik

13Woyska polskiego, zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey

14własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum Powia-

15tu i Woiewodztwa a pod teraźnieyszy zapis perpetuae Irrevoca-

16bilis Donationis, cale się z dobrami potomnemi [?] [plama] i sukcessora-

17mi poddaiąc i wpisuiąc wiadomo czynię i dobrowolnie zeznaię

18iż ia zeznawaiący, maiąc część moią dziedziczną we wsi Bystrzy-

19ku Usowa [?] w Woiewodztwie Kijowskim leżącą, a maiąc wol-

20ność z prawa pospolitego, dobrami moiemi iako chcę rzą-

21dzić [?], przeto umyśliłem tę część moią dziedziczną JP. Leono-

22wi Piotrowskiemu na wieczność darować, iakoż przywodząc

23takowy zamiar do skutku, pomienioną część wsi Bystrzyka

24z poddanymi polami sianożęciami, oraz wszelkiemi do tey części

25przynależytościami JP. Leonowi Piotrowskiemu daię daruię

k. 405 (skan 0410, strona prawa)

1i na wieczne czasy rezygnuię. Wolen tedy iest i będzie W. Leon

2Piotrowski, pomienioną częścią iako swoią własną, rządzić szafo-

3wać dysponować, i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrocić

4a ia odtąd i Sukcessorowie moi do pomienioney części żadnego pra-

5wa mieć niepowinien będę. – Ktorą to donacyą we wszystkim

6dotrzymać mam, pod szkodami Ziemskiemi stawię, oraz przy-

7sięgi [?] całkowitey [?], oszacowaniami [?]. – A dla większey wagi i walo-

8ru ta donacya przy upraszanych JPP. przyiaciołach ręką własną

9podpisuię. – Działo się w Owruczu Roku Tysiąc siedmset

10dwudziestego dnia piętnastego Septembr. Podpisy takowe:

11Michał Syn Andrzeja Szarecki [?] Namiest. Woyska pol. m.p.

12Jako przyiaciel i Swiadek podpisuię się Marcin Szymanowski [?]

13Jako upraszony, na tey donacyi podpisuię się Henryk Jaku-

14bowski m.p. – Ktory to zapis donationis za podaniem i przy-

15znawaiącego, a za moiem Urzędownem przyięciem słowo

16w słowo iak się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych iest Jn-

17grossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka (od k. 404v). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; darowizna spisana w Owruczu 15 IX 1720.

Nazwa wsi zapisana „we wsi Bystrzy-ku Usowa [?]”, dalej „części wsi Bystrzyka” – zapewne wieś Bystrzyk [?]; wyraz „Usowa” [?] (podkreślony wraz z nazwą) nieobjaśniony – może drugi człon nazwy albo przekręcone określenie. Nazwisko darczyńcy w rkp. „Szarecki/Szarcki” [?].

Niepewne odczyty: „potomnemi [?]” (przy plamie), „rzą-dzić [?]”, fragment formuły ewikcyjnej na k. 405 („oraz przy-sięgi [?] całkowitey [?], oszacowaniami [?]” – uzupełnione wg aktu 460), nazwisko świadka Szymanowski [?].

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; donationis – darowizny; ad acticandum – do wpisania do akt; perpetuae irrevocabilis donationis – wieczystej, nieodwołalnej darowizny; forum – właściwość sądowa; m.p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do księgi.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Michał Szarecki [?], syn Andrzeja, namiestnik wojsk polskich, przyznał zapis wieczystej i nieodwołalnej darowizny (Owrucz, 15 IX 1720) dla Leona Piotrowskiego: darczyńca, mając prawem pospolitym wolność rozporządzania majątkiem, daruje mu na wieczność swoją dziedziczną część wsi Bystrzyk [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami, sianożęciami i wszelkimi przynależnościami; obdarowany może nią swobodnie rządzić i dysponować, a darczyńca i jego sukcesorzy zrzekają się praw. Podpisali świadkowie Marcin Szymanowski [?] i Henryk Jakubowski.

Transkrypcja

k. 405 (skan 0410, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomi-

4erzu, przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem nate-

5nczas podwoiewodztwa vice Regentem Grodzkim Generału Woiewo-

6dztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Com-

7parens personaliter JPan Jan Grawacki [?] Rotmistrz Woyska Pol-

8skich ten Zapis donationis in rem et personam Jmć Pana

9Franciszka Piotrowskiego dany i służący, podpisem ręki wła-

10sney, także JPanów przyiaciół stwierdzony, dla zapisania do

11Xiąg ninieyszych przyznał, ktory ia Urząd ad acticandum przy-

12muiąc czytałem, i z nim iest Jngrossowany słowy. – Ja Jan Gra-

13wacki [?] Rotmistrz Woyska Polskich, swoim i małoletniego Syna

14mego Piotra Jmieniem czyniący, zdrowy będąc na ciele i umy-

15śle, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

k. 405v (skan 0411, strona lewa)

1prawa forum Powiatu i Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy do-

2browolny zapis perpetuae irrevocabilis donationis, cale się

3z dobrami potomkami i Sukcessorami memi poddaiąc i wpi-

4suiąc, wiadomo iawno czynię, ustnie i dobrowolnie zeznawam.

5iż ia zeznawaiący, maiąc część moią dziedziczną we wsi Stawa-

6niey [?] leżącą, w Ziemi Bełzkiey leżącą, vigore Jure naturali

7et successive, po Antecessorach moich na mnie spadaiącą

8maiąc prawo fortuną moią iak chcę rozporządzić, tedy używa-

9iąc tego dobrodzieystwa, umyśliłem tę część moią własną dzie-

10dziczną, ktorą spośrodu [?] odległego pomieszkania sam zarządzać

11niemogąc, przeto JmPanu Franciszkowi Piotrowskiemu

12na wieczność darować, umyśliłem zaś [?] takowy zamiar

13do skutku przyprowadzaiąc pomienioną część wsi Stawani-

14ey [?], z poddanymi lasami sianożęciami, drzewem bartnym i

15niebartnym, Arendą karczemną, stawem, młynem, oraz wsze-

16lkiemi attynencyami i pertynencyami JP. Franciszkowi

17Piotrowskiemu daię daruię i na wieczność zapisuię. – Wolen

18tedy iuż iest i będzie W. Franciszek Piotrowski pomienio-

19ną częścią iako swoią własną rządzić, szafować, dyspono-

20wać, i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić. – a ia odtąd

21i Syn moy Piotr Grawacki [?] żadnego zwrotu [?] do pomienio-

22ney części mieć niepowinien będę. – Ktorą to donacyą we

23wszystkiem dotrzymać mam, pod szkodami Ziemskiemi

24stawię, oraz przysięgi całkowitey [?] oszacowaniami [?], w przypa-

25dku zaś sprzeciwienia się Sąd Grodzki, a w razie bezkrolewia Kap-

26turowy sobie i Sukcessorom naznaczam, i nato daię ten moy

27zapis wieczystey darowizny, z podpisem ręki moiey własney

28i przyiaciół do tego zapisu uproszonych. – Działo się w Żyto-

29mierzu Roku Tysiąc siedmset dwudziestego, Miesiąca Novem-

30bra piątego dnia. – Jan Grawacki [?] Rotmistrz Woyska polskich m.p.

31Do tego zapisu proszony podpisuię się Swiadek Fijałkowski [?]

32m.p. proszony ustnie od JmPana Jana Grawackiego [?] podpi-

33suię się Teodozius [?] Swiderski [?]. – Jako proszony od JP. Jana Gra-

k. 406 (skan 0411, strona prawa)

1wackiego [?] Rot. W. poll. do podpisania na tym Zapisie Donatio-

2nis, iako Swiadek i przyiaciel podpisuię się – Walery Rodziszewski [?]

3Cześnik Bracławski. – Ktory to zapis dymissionis za poda-

4niem i osobistem zeznaniem, a za moiem Urzędownem przy-

5ięciem słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

6iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka. Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; darowizna spisana w Żytomierzu 5 XI 1720. Tytuł marginalny „Cessya”, w treści – zapis wieczystej darowizny; w formule końcowej oblaty omyłkowo „zapis dymissionis” (przeniesione z formularza dymisji).

Formuła ewikcyjna („pod szkodami Ziemskiemi stawię, oraz przysięgi całkowitey [?] oszacowaniami [?], w przypadku zaś sprzeciwienia się Sąd Grodzki, a w razie bezkrólewia Kapturowy … naznaczam”) jest tu wyraźniejsza niż w akcie 459 – według niej uzupełniono tamten akt.

Nazwa wsi: „we wsi Stawaniey [?]”, „część wsi Stawaniey [?]” – w ziemi bełskiej; odczyt niepewny. Nazwiska: Grawacki [?] (w rkp. „Grawacki/Grawackiego”), świadkowie Fijałkowski [?], Teodozius [?] Swiderski [?], Walery Rodziszewski [?], cześnik bracławski – odczyty niepewne. „spośrodu [?] odległego pomieszkania” – darczyńca z powodu odległego zamieszkania nie może sam zarządzać dobrami.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; perpetuae irrevocabilis donationis – wieczystej nieodwołalnej darowizny; vigore iure naturali et successive – mocą prawa przyrodzonego i sukcesji; attynencje i pertynencje – przyległości i przynależności; drzewo bartne – drzewa z barciami (ulami); Sąd Kapturowy – sąd w czasie bezkrólewia; m.p. – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Jan Grawacki [?], rotmistrz wojsk polskich, przyznał zapis wieczystej, nieodwołalnej darowizny (Żytomierz, 5 XI 1720), wystawiony w imieniu swoim i małoletniego syna Piotra dla Franciszka Piotrowskiego: ponieważ z powodu odległego zamieszkania nie może sam zarządzać swoją dziedziczną częścią wsi Stawanie [?] w ziemi bełskiej, daruje ją Piotrowskiemu na wieczność z poddanymi, lasami, sianożęciami, drzewem bartnym i niebartnym, arendą karczemną, stawem, młynem i wszelkimi przynależnościami; zobowiązuje się do ewikcji pod zakładami ziemskimi i poddaje się sądowi grodzkiemu, a w bezkrólewiu – kapturowemu. Świadkowie: Fijałkowski [?], Teodozius [?] Swiderski [?], Walery Rodziszewski [?], cześnik bracławski.

Transkrypcja

k. 406 (skan 0411, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu prze-

4demną Stefanem Baranowskim, namiestnikiem natenczas podwoie-

5wodztwa Grodzkim, vice regentem Generału Woiewodztwa Kijowskiego

6i Xięgami ninieyszemi grodzkiemi Kijowskiemi Comparens persona-

7liter WJmPan Paweł Syn Piotra Kozłowski [?] Woyski Podolski ten

8zapis simplicis debiti [!] z podpisem ręki swey własney in rem et per-

9sonam WJmPP. Woyciecha Kozłowskiego [?] brata swego Stryiecznorodzonego

10Małżonki tegoż WJP. Anny z Korzeniowskich Kozłowskiey i Syna tychże

11Jana, ratione Jntra Contentorum dany i służący, dla zapisania do

12Xiąg ninieyszych grodzkich Kijowskich podawszy, libere przyznał, pro-

13sząc mię Urzędu, aby ten zapis do Xiąg ninieyszych przyięty i ingrosso-

14wany był. – A tak ia Urząd ad acticandum przyimuiąc, czytałem

15i z nim iest ingrossowany słowy. – Ja Paweł Syn Piotra Kozło-

16wski [?] Woyski Podolski, zdrowy będąc na siłach ciała i umysłu

17odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi, prawa forum

18Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy zapis perpetuae donationis ca-

19le się poddaiąc i inkorporuiąc, wiadomo iawnie czynię, ustnie

20i dobrowolnie zeznaię iż ia wyż zeznawaiący będąc bezżennym,

21maiąc wieś własną z prawa natury spadku po Oycu moim

22W. Piotrze Kozłowskim [?] Miecznik Lwowskim, Część wsi Kozło[wa] [?]

23dziedziczną z pradziadów moich dawniey do Klucza Tarnopolskie-

24go należącą. – Secundo Summy dwie, pierwszą u JOO. Xiążąt

25Ostrorogów dziedziców Tarnopola scryptem w Roku Tysiąc siedm-

26set dziewiątym mieć na summę talarów sześćset dwanaście zapewnio-

k. 406v (skan 0412, strona lewa)

1ną, drugą od JWW. Sadowskich na złotych Tysiąc pięćdziesiąt dwa

2z obligu na mnie przypadłą, na dobrach Czortkowskich upewnio-

3ną, te dwie summy wyżey wzmienione WWJmćP. Woyciecho-

4wi i Annie z Korzeniowskich Kozłowskim braterstwu stryiecz-

5nym moim na edukacyą Syna Jch Jana Kozłowskiego [?] teraz

6małoletnego, a podorosłości lat onego, onemu na wieczne i nigdy

7nieodzowne czasy daię daruię i rezygnuię. – Część zaś moią dzie-

8dziczną Kozława [?] z czternastu chat poddanych i dwiema [?] syn-

9szowych [?], z gruntami polami lasem do tey należącym, ondzie [?]

10w części oznaczoną, i wszystkiemi przynależnościami dotąd prze-

11zemnie dzierżanemi, po zgonie moim ciż braterstwo Woy-

12ciech i Anna z Korzeniowskich Kozłowscy [?], za opłaceniem pro-

13centu od długu W. Janowi Przybysławskiemu [?] Cześniko-

14wi Dworskiemu [?] Złotych cztery tysiące przezemnie Za-

15ciągniętego, iako przyięta tychże części w tymże Kozławie [?]

16dziedziczney zstąpiwszy do oyców [?], posiadać successive, dzier-

17żyć będą mieli prawo. – Ja zaś Summ powyższych zrze-

18kszy się prawa własności odebrania i rozrządzenia onych

19tymże JPP. Kozłowskim [?] braterstwu moim czynię, ekscypu-

20iąc sobie zamieszkanie i posiadanie części Kozława [?] tylko

21dożywotnie. – Upoważniaiąc takowy zapis wieczysty przy

22upraszanych Swiadkach i przyiaciołach, ręką moią własną

23podpisuię. – Paweł Syn Piotra Kozłowski [?] Woyski Podol.

24[L.S.] Ustnie proszony do tego zapisu, przyiaciel i pre[...] pod-

25pisuię Jan Żyrkiewicz [?] – proszony do tego [...] i przy-

26pisania [?], od stron Paweł Wenet [?] – Jako proszony i przy-

27iaciel podpisuię się Paweł Jerlicz [?] Mandataryusz Kozło-

28[wski] [?]. – Ktory że to zapis za podaniem i osobistym zeznaniem

29a za Urzędowniem moiem przyięciem a początku aż do

30końca czytałem, i ten słowo w słowo do Xiąg ninie-

31yszych iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka; na k. 406v pismo drobniejsze. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; data spisania zapisu w odpisie pominięta.

W formule oblaty dokument nazwany „zapis simplicis debiti” (zapis zwykłego długu) – w treści i w tytule marginalnym jest to wieczysta darowizna (perpetuae donationis); zapewne przeniesienie z formularza poprzednich oblat (akty 437, 440).

Nazwisko rodu zapisane „Kozławski/Kozłowski” (ł podobne do t: „Koztawski”), wieś – „Kozło-”, „Kozława”, „w tymże Kozławie” – zapewne Kozłów (Kozłowa) w dawnym kluczu tarnopolskim, ziemia lwowska / woj. ruskie [?]. Książęta „Ostrorogowie” jako dziedzice Tarnopola – tak w odpisie (w XVIII w. Tarnopol należał m.in. do Koniecpolskich, Potockich; zapis może być zniekształcony).

Niepewne odczyty: „dwiema [?] syn-szowych [?]” (zapewne liczba chat/dymów), „ondzie [?]”, nazwisko i urząd wierzyciela („Przybysławskiemu [?] Cześnikowi Dworskiemu [?]”), „zstąpiwszy do oyców [?]”, podpisy świadków (Żyrkiewicz [?], Paweł Wenet [?], Paweł Jerlicz [?] „Mandataryusz Kozło-[wski]” – może mandatariusz dóbr Kozłów).

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; simplicis debiti – zwykłego długu; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intra contentorum – z racji treści; libere – dobrowolnie; ad acticandum – do wpisania do akt; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; secundo – po drugie; scriptum – zapis, skrypt; successive – kolejno, w drodze sukcesji; ekscypując – wyjmując, zastrzegając; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; mandatariusz – zarządca dóbr z urzędową władzą.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Paweł Kozłowski [?], syn Piotra, miecznika lwowskiego, wojski podolski, przyznał zapis wieczystej darowizny dla brata stryjecznego Wojciecha Kozłowskiego [?], jego żony Anny z Korzeniowskich i ich małoletniego syna Jana. Bezżenny darczyńca oddaje im na wychowanie syna (a po jego dorośnięciu – synowi na wieczność) dwie sumy: 612 talarów zapisane w 1709 r. przez „książąt Ostrorogów”, dziedziców Tarnopola, oraz 1052 zł z obligu Sadowskich, zabezpieczone na dobrach czortkowskich; ponadto po jego śmierci obdarowani mają przejąć jego dziedziczną część wsi Kozłów [?] („Kozława”, dawniej w kluczu tarnopolskim) z 14 chatami poddanych, gruntami, polami i lasem, z obowiązkiem płacenia procentu od długu 4000 zł zaciągniętego u Jana Przybysławskiego [?]; darczyńca zastrzega sobie dożywotnie mieszkanie i posiadanie tej części. Podpisali świadkowie: Jan Żyrkiewicz [?], Paweł Wenet [?], Paweł Jerlicz [?].

Transkrypcja

k. 406v (skan 0412, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Ow-

k. 407 (skan 0412, strona prawa)

1ruczu, przedemną Janem Lewkowskim namiestnikiem natenczas

2podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego i Xię-

3gami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi, Comparens personali-

4ter WJmPan Stefan Borowski Cześnik poznański dla zapisa-

5nia do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich Oryginał kwitu

6z podpisem ręki własney, W. Janowi Szabowskiemu [?] Regentowi

7Łuckiemu ratione Jntra Contentorum danego i służącego per oblatam

8podał tenoris sequentis. – Ja Stefan Syn Adama Borowski zdro-

9wy będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Ju-

10rysdykcyi prawa forum powiatu i Woiewodztwa, a pod teraźnieysze

11kwitowe zeznanie cale się poddaiąc i inkorporuiąc, wiadomo iawno

12czynię i dobrowolnie zeznawam i oznaymuię każdemu o tem wie-

13dzieć należało, teraz i na potem, iż ia za Tranzakcyą Rezygnacy-

14ną w Roku pozaprzeszłym Tysiąc siedmset osiemnastym między mną

15Comparentem a W. Janem Szabowskim [?] Regentem Łuckim czę-

16ści wsi Wołkowina [?] moiey dziedziczney temuż W. Janowi Szabowskie-

17mu odrezygnowaney i w szacunku Złotych osiemnaście tysięcy sześć-

18set sześćdziesiąt, z poddanymi gruntami lasem do niey należącym, sta-

19wem sadybą dworską, ogrodami i wszelkiemi użytkami, z tey czę-

20ści Jntratami odprzedaney, z ktorego szacunku powyższego Złotych

21osiemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt dorazu [?] [...] w dniu

22dzisieyszym, reszty Summy Złł. dwa tysiące siedmset dwadzieścia

23przy gruncie zostawioney, do rąk moich przez W. Szabowskiego [?] Re-

24genta Łuckiego maiąc zaliczoney, a w myśl poprzedniey Tranzak-

25cyi długi przez Oyca mego Adama Borowskiego W. Michałowi

26Śliwińskiemu Geometrze Lubel. kontraktem zostawionym na tey

27części wsi Wołkowina [?] zastrzeżony i przez tegoż W. Michała Śliwi-

28ńskiego dotąd dzierżany, Summę siedm tysięcy osiemset dwadzie-

29ścia Złotych, podług brzmienia Tranzakcyi Rezygnacyiney tem-

30że W. Jan Szabowski [?] spłacić tegoż W. Michała Śliwińskiego

31ze wszelkiemi pretensyami gruntowemi okupić z zastawy, i u-

32spokoić przyiął na siebie obowiązek. – przeto ia Comparens z wypła-

33ty szacunku zupełnego tegoż W. Jana Szabowskiego [?] Sukcessorow

34i potomków iego wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy ostatecznie

35kwituię, i dla tym większey wagi i upoważnienia poprzednieyszych Re-

k. 407v (skan 0413, strona lewa)

1zygnacyi, zaręczaiąc pokoy i dotrzymanie podpisuię. – Stefan Bo-

2rowski Cześnik poznański. – Ktory kwit za podaniem i prośbą [?]

3tak wyż mianowanego JP. podawaiącego, a za moiem naten-

4czas Urzędownem przyięciem do Xiąg ninieyszych słowo w

5słowo iest wpisany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Janem (Walewskim) Lewkowskim. Data kwitu w odpisie pominięta; tranzakcja rezygnacyjna zawarta w roku „pozaprzeszłym” 1718.

Rachunek: szacunek 18 660 zł; reszta 2720 zł przy gruncie – odebrana; dług ojca wystawcy, Adama Borowskiego, wobec Michała Śliwińskiego, geometry lubelskiego, 7820 zł zabezpieczony zastawem na części wsi, przejął do spłaty nabywca. Fragment „dorazu [?] [...]” niejasny (może „do rąk naszych”).

Niepewne odczyty: nazwisko nabywcy (w rkp. „Schabowski/Szabowski”), nazwa wsi („Wodkowina/Wołkowina”), nazwisko wierzyciela (najpierw zapisane jakby „Uniński”, dalej wyraźniej „Śliwiński” – potwierdza akt 463, gdzie Michał Śliwiński wymieniony jako przysięgły geometra lubelski), „prośbą [?]”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; per oblatam – przez oblatę (wpis do akt); tenoris sequentis – następującej treści; forum – właściwość sądowa; rezygnacja – zrzeczenie się (tu: sprzedaż) dóbr; okupić z zastawy – wykupić zastaw.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego kijowskiego, Stefan Borowski, syn Adama, cześnik poznański, podał do oblaty swój kwit dla Jana Szabowskiego [?], regenta łuckiego: w 1718 r. odstąpił mu tranzakcją rezygnacyjną dziedziczną część wsi Wołkowina [?] z poddanymi, gruntami, lasem, stawem, sadybą dworską i ogrodami za 18 660 zł; teraz otrzymał resztę ceny – 2720 zł, a Szabowski [?] przejął obowiązek spłacenia 7820 zł długu ojca wystawcy wobec Michała Śliwińskiego, geometry lubelskiego, który trzymał tę część w zastawie. Borowski kwituje nabywcę i jego sukcesorów na wieczne czasy i zaręcza spokojne posiadanie.

Transkrypcja

k. 407v (skan 0413, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owru-

4czu przedemną Stefanem Baranowskim namiestnikiem pro-

5tunc [?] podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego

6i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens per-

7sonaliter WJmPan Piotr Syn Jana Łapiński Ławny [?] Koronny [?]

8Solicytor [?] przeciwko JmPanu Feliksowi Synowi Piotra Jarzyczew-

9skiemu [?] Jnstygatorowi Łuckiemu oświadczenie stawaiący

10z dekretu Trybunału Lubelskiego w Roku przeszłym Tysiąc

11siedmset dziewiętnastym dnia pierwszego Maia zapadłe-

12go między JmPanem Feliksem Synem Piotra Jarzy-

13czewskim [?] Jnsty. Łuckim zapadłym [?] ze sprawy z Ziemstwa

14Lubelskiego via gravaminis, przysądzey [?], w Woiewodztwie Lu-

15belskiem uwolnioney [?] maiąc z tymże przysądzone rozgranicze-

16nie się z obżałowanym JmP. Feliksem Synem Piotra Jarzy-

17czewskim [?] we wsi Zalesiu części obydwóch tak Komparenta ia-

18ko i obżałowanego w Woiewodztwie Lubelskiem sytuowaney

19przez zesłanego na to przysięgłego Geometrę Lubelskiego

20JmPana Michała Sliwińskiego, ktoremu vigore tegoż

21Decretu iako nayaccuratnieyszy rozmiar gruntów sianożęci

22lasów, intrat poddanych i wszelkich użytków w proporcyą

23Summy pierwszey, Decretem ostatecznym kollokacyinym

24Zmudzkim [?] stronom przysądzonych i ukollokowanych a

25uważaiąc staranności JmPana Feliksa Jarzyczewskiego [?]

k. 408 (skan 0413, strona prawa)

1Jnsty. Łuckiego, iżby takowy pomiar [?] przez JmP. Michała

2Sliwińskiego Geometrę Lubelskiego był wstrzymany [?], prze-

3to ia [?] słaby w ciele moim niemogąc daley się interessem

4swoim tak pilnie iakby należało uiszczać [?], i aby z prze-

5miany Czasu zgon moy niezaskoczył [?] na maiętności moiey u-

6rządzenia, przeto ostatnim Testamentem czynię tak dla Żony

7moiey Maryanny z Szarnich [?] Łapińskiey dożywocie, iako

8też dla małoletnich Synów moich Jacentego i Michała i Có-

9rki Katarzyny Łapińskich pewność z oznaczeniem opiekunów

10z zgromadzenia [?] dobrze znanych obywateli i krewnych JmPana

11Jana Drzewieckiego [?] brata stryiecznego Zony moiey, iakoteż W. Piotra

12Pawła [?] Ciotecznego braterskiego naznaczywszy, staranność i o-

13piekę onym nad Synami Jacentym i Michałem iakoteż i Córką

14Katarzyną Łapińskiemi poleciwszy i pełność [?] do prowadze-

15nia do rozgraniczeń dóbr połowy wsi moiey Zalesia Kollo-

16kacyiney, poruczywszy [?]. – Nadto Summę pieniężny Złotych

17[...] dziewięćset siedmdziesiąt osm, z procentem przypa-

18dłą [?] od JmPana Feliksa Syna Piotra Jarzyczewskiego [?] scryp-

19tem w Roku Tysiąc siedmset osiemnastym mnie za-

20pewnioną i przezemnie pożyczoną Synowi memu Chrzest-

21nemu Mateuszowi a Synowi WJPana Feliksa Jarzyczew-

22skiego [?], zostaiącemu w obowiązku Oycowskim [?] Chrzestnym [?], na

23fundusz Edukacyiny tymże Testamentem legowałem, o czem

24publiczny ztem [?] wiadomości i Sądu manifestami w

25rożnych Aktach w tey okoliczności oświadczaiąc się [...]

26[...] pilności i deklaracya zachowuiąc teraźnieyszey prote-

27stacyi salvam meliorationem a natenczas o przyięcie

28oney do Akt i zapisania mię Urzędu prosił, co i o-

29trzymał. – Piotr Syn Jana Łapiński. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim. Tekst protestacji w odpisie składniowo bardzo zawikłany (zapewne skażony przez kopistę); sens ogólny: protestujący, mając z dekretu Trybunału Lubelskiego z 1 V 1719 przysądzone rozgraniczenie wsi Zalesie z Feliksem Jarzyczewskim [?], skarży się na jego starania o wstrzymanie pomiaru przez geometrę Michała Śliwińskiego (por. akt 462), a z powodu słabości zdrowia oświadcza o sporządzonym testamencie i ustanowieniu opiekunów.

Tytuł komparenta „Ławny [?] Koronny [?] Solicytor [?]” – odczyt bardzo niepewny (w akcie 466 ten sam Piotr Łapiński – wierzyciel Popławskich – tytułowany „Łowczemu [?] Koronnemu [?]”). Nazwisko obżałowanego w rkp. „Jarzyczewski/Janiszewski” [?] – niepewne. Żona „Maryanna z Szarnich [?]” – nazwisko rodowe niepewne. Kwota sumy („[...] dziewięćset siedmdziesiąt osm” zł) – pierwszy wyraz nieodczytany.

„Decretem ostatecznym kollokacyinym Zmudzkim [?]” – wyraz niejasny; dekret kolokacyjny (lokacyjny) – przysądzający wierzycielom części dóbr w proporcji do sum.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; via gravaminis – w drodze apelacji (zażalenia); vigore decreti – mocą dekretu; kolokacja – ulokowanie (przysądzenie) sum na dobrach; scriptum – zapis; salva melioratione – z zastrzeżeniem poprawienia (rozszerzenia) protestacji; legować – zapisać w testamencie.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Piotr Łapiński, syn Jana, wniósł protestację przeciw Feliksowi Jarzyczewskiemu [?], synowi Piotra, instygatorowi łuckiemu. Łapiński miał z dekretu Trybunału Lubelskiego z 1 V 1719 (w sprawie apelacyjnej z ziemstwa lubelskiego) przysądzone rozgraniczenie wspólnej wsi Zalesie w woj. lubelskim, dokonane przez przysięgłego geometrę lubelskiego Michała Śliwińskiego według dekretu kolokacyjnego; zarzuca przeciwnikowi zabiegi o wstrzymanie pomiaru. Będąc słabym na zdrowiu, oświadcza, że ostatnim testamentem zapewnił dożywocie żonie Maryannie z Szarnich [?], ustanowił opiekunów dla małoletnich dzieci Jacentego, Michała i Katarzyny (m.in. Jana Drzewieckiego [?], brata stryjecznego żony), poruczył im przeprowadzenie rozgraniczenia swojej połowy Zalesia oraz zapisał na edukację chrześniaka Mateusza, syna Feliksa Jarzyczewskiego [?], sumę (… 978 zł) zapisaną mu przez tegoż Feliksa w 1718 r.; zastrzega prawo poprawienia protestacji.

Transkrypcja

k. 408v (skan 0414, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

4Owruczu, przedemną Stefanem Baranowskim Namiestni-

5kiem natenczas podwoiewodztwa, vice regentem grodzkim

6Generału Woiewodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi

7Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens personaliter Ur. JmPan

8Grzegorz Syn Pawła Dobrowolski ten zapis simplicis

9debiti z podpisem ręki swey własney, także z podpisami

10Ur. JchmościPanów przyiaciół in rem et personam

11WJmPani Maryanny z Bikowskich [?] Dobrowolskiey

12Woyskiey Trebowelskiey Małżonki swey ratione intra

13contentorum dany i służący, dla zapisania do Xiąg ninie-

14yszych Grodzkich Kijowskich podawszy libere przyznał, pro-

15sząc mię Urzędu aby ten zapis ninieyszy przyięty i wpi-

16sany był. – A tak ia Urząd ad acticandum przyimuiąc

17czytałem i z nim iest ingrossowany słowy. – Ja Grzegorz

18Syn Pawła Dobrowolski, Woyski Trebowelski, zdrowy

19będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney należ-

20ney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum powiatu i

21Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy list, dobrowolny zapis

22moy simplicis debiti, i iego wszystkie niżey wyrażone

23kondycye puncta i Legamenta z maiątkiem moim

24ruchomym i nieruchomym cale się poddaiąc i wpisu-

25iąc, iawnie ustnie i dobrowolnie zeznawam i oznay-

26muię każdemu, komu by o tem wiedzieć należało, teraz

27na potem i zawsze, iż ia zeznawaiący, na ostatniey [?] a

28pilney potrzebie moiey, wziąłem rękami memi ode-

29brałem [?] z rąk JmPani Maryanny z Bikowskich [?]

k. 409 (skan 0414, strona prawa)

1Dobrowolskiey Woyskiey Trebowelskiey Małżonki mo-

2iey miłey summę pieniężny cztery Tysiące Złotych

3Polskich, z ktorey Summy odebrania ninieyszym za-

4pisem moim JmPanią Małżonkę miłą moią kwitu-

5ię, aczeby tak JmPani Maryanna z Bikowskich [?] Dobro-

6wolska Małżonka moia, tak za żywota mego iako [?] Day

7Boże naydłuższe życie, i po śmierci moiey Summy swoiey

8czterech tysięcy Złotych polskich, pewnieysza i bezpiecz-

9nieysza była, tedy tę summę cztery tysiące Złotych Pol.

10na części dóbr moich dziedziczney Serebryi [?] tak nieru-

11chomie i summy pieniężne, gdziekolwiek i w iakiemkol-

12wiek Woiewodztwie i powiecie będące, a osobliwie na dobra

13moie części Serebryi [?] nazwane, w Woiewodztwie Tro-

14ckiem [?], także szata [?] srebra, i wszystkie ruchomości i sprzę-

15ty [?] ktore teraz mam i na potem [...]

16waniem może bądź miał, wnoszę onerui [?] i zapisuię; ia-

17koż vigore tego zapisu mego simplicis debiti taż

18JmPani Małżonka moia miła, wiena [?] i nieporuszona [?]

19będąc z dóbr moich, a osobliwie z dóbr wsi części Serebryi [?]

20nazwanych w Woiewodztwie Trockim a parafii Pszarzy [?]

21leżących niżey [?] wstąpić, ai wprzód JmPani pomieniona

22Summa od prewencyi [?] przezemnie uszczerbowi narażona [?]

23zupełna i pewna przed wszystkiemi innemi Długami

24in quantum by iakie pokazać się mieli, pierwey oddana

25i wypłacona będzie bez żadney niod kogo Jmpetycyi i zatrud-

26nienia vigore. – Ktorego zapisu mego dobrowolnego, wolna

27iuż iest i będzie, pomieniona JeyMość Pani Maryanna

28z Bikowskich [?] Dobrowolska Woyska Trembow. Małżonka

k. 409v (skan 0415, strona lewa)

1moia miła (iako po naydłuższem życiu) Syn nasz mało-

2letni Jan części wsi Serebryi [?] tak ruchomą i nieru-

3chomą, iako się wyżey opisało w swoią possessyą obiąć,

4tey, onemi iako swoiemi własnemi aż do oddania sobie

5Summy pomienioney czterech Tysięcy Złotych polskich

6rządzić, szafować, dać i swoiem prawem komu chcieć

7puścić, i według woli i upodobania swego, iako na

8naylepszemu swemu obrócić pożytkowi; w czym ia

9sam zeznawaiący, a po mnie potomkowie i Suk-

10cessorowie moi, iakoto Jan Syn małoletny z tey

11Małżonki moiey miłey spłodzony, żadney przeszkody

12i nieprawney czynić niemamy i niepo-

13winni będziemy. – Ale i owszem też JeyMość Panią

14Małżonkę moią od wszelkich Jmpedymentów praw-

15nych i nieprawnych, a dwiegolwiek [?] zachodzących, w

16każdego Sądu prawa i Urzędu, na każdem miescu

17i terminie, tyle razy, ile by tego potrzeba wyciągała [?]

18bronić zastępować, ewinkować z potomkami i Sukce-

19ssorami memi, mocen i powinien będę. – Ktoremu

20to dobrowolnemu Zapisowi ia sam a po mnie po-

21tomkowie i Sukcessorowie moi, zadość czynić dotrzy-

22mać i wypełnić mamy i powinni będziemy, a to

23pod zakładem drugiey takowyż Summy czterech

24tysięcy Złotych polskich, szkodami Ziemskiemi gołe-

25mu słowu [?] oraz przysięgi Całkowitey oszacowaniem

26ktory zakład szkody in Casu Contraventionis, temu

27teraźnieyszemu Dobrowolnemu Zapisowi memu sim-

28plicis debiti, i iego iakimkolwiek punktom, forum

k. 410 (skan 0415, strona prawa)

1iak i termin we wszelkim Sądzie i Urzędzie Trybunału [?]

2Wielkiego Xięstwa Litewskiego, iako i Koronnych Lubelskich

3lub też, Ziems. i Grodz. iakimkolwiek tak w Koronie iako i Wiel-

4kiem Xięstwie Litewskiem amputatis omnibus Juris bene-

5ficiis, deffugiis ac exceptionibus sobie samemu potomkom

6i Sukcessorom także moim naznaczam i obliguię, i na to ten

7moy list zapis simplicis debiti, z podpisem ręki moiey

8własney i z podpisami tak JmPanów przyiaciół odemnie

9ustnie i oczewisto upraszanych daię. – Działo się w Owruczu

10Roku Tysiąc siedmset dwudziestego. Miesiąca Decembra

11dziewiętnastego dnia. – U tego zapisu simplicis Debiti

12podpis ręki temi słowy – Grzegorz Syn Pawła a Wnuk

13Alexandra Dobrowolski Woyski Trebowelski. – Ustnie pro-

14szony przyiaciel od JmPana zeznawaiącego do tego zapisu

15podpisuię się Michał Synhajewski Komornik Graniczny

16Kijowski Namiestnik Grodzki Owrucki m.p. – Ustnie pro-

17szony przyiaciel od JmP. zeznawaiącego podpisuię się Ste-

18fan Zawalicz Moczulski Skarbnik Czernichowski Regent

19Grodzki Owrucki. – Ustnie proszony przyiaciel od JmP. zezna-

20waiącego na tym zapisie simplicis podpisuię się Swarzy-

21nice [?] Stefan [?] z Łazarich [?] Kaminsza [?] Kamiński [?] Burgrabia

22Zwinogrodzki [?] Namiestnik Starosta i Regent grodzki Win-

23nicki [?] m.p. – Ktory że to zapis za podaniem i osobistem

24zeznaniem wymienioney osoby, a za moiem Urzędownem

25przyięciem, z początku aż do końca, słowo w słowo do Xiąg

26ninieyszych Grodzkich Kijowskich wpisany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, staranna pochyła ręka. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; zapis sporządzony w Owruczu 19 XII 1720. Tytuł marginalny: „Zapis dożywotni”, w treści – zapis simplicis debiti (zwykłego długu, tzw. oprawa sumy żony).

Dobra „części wsi Serebryi [?]” położone „w Woiewodztwie Trockim [?] a parafii Pszarzy [?]”; sąd wskazany także w Wielkim Księstwie Litewskim – co potwierdza litewskie położenie dóbr; odczyty nazw niepewne. Urząd „Woyski Trebowelski” (wojski trembowelski) czytelny kilkakrotnie.

Podpisy świadków: Michał Synhajewski, komornik graniczny kijowski, namiestnik grodzki owrucki (znany z wcześniejszych aktów); Stefan Zawalicz Moczulski, skarbnik czernihowski, regent grodzki owrucki (por. akt 275 – namiestnik Stefan Moczulski); trzeci podpis bardzo niepewny („Swarzynice [?] Stefan [?] z Łazarich [?] … Kamiński [?] Burgrabia … Regent grodzki Winnicki [?]”).

Niepewne odczyty: nazwisko rodowe żony (Bikowskich [?]), „na ostatniey [?] a pilney potrzebie”, „wiena [?] i nieporuszona [?]”, „Summa od prewencyi [?] … narażona [?]”, „szata [?] srebra”, „sprzęty [?]”, „gołemu słowu [?]”, „Trybunału [?]”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; simplicis debiti – zwykłego długu; in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intra contentorum – z racji treści; libere – dobrowolnie; ad acticandum – do wpisania do akt; legamenta – zobowiązania; onerare (onerui) – obciążyć; vigore – mocą; in quantum – o ile; impetycja – roszczenie, napaść prawna; ewinkować – bronić (ewikcja); in casu contraventionis – w razie naruszenia; amputatis omnibus iuris beneficiis, diffugiis ac exceptionibus – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa, wybiegów i zarzutów; m.p. – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Grzegorz Dobrowolski, syn Pawła, wnuk Aleksandra, wojski trembowelski, przyznał zapis (Owrucz, 19 XII 1720) dla żony Maryanny z Bikowskich [?]: zeznaje, że w pilnej potrzebie wziął od niej 4000 zł i dla bezpieczeństwa tej sumy zapisuje ją na całym swoim majątku, a zwłaszcza na dziedzicznej części wsi Serebryja [?] w woj. trockim [?] oraz na srebrach i ruchomościach; żona (a po jej śmierci małoletni syn Jan) ma prawo objąć te dobra w posiadanie i używać ich do czasu zwrotu sumy, z pierwszeństwem przed innymi długami. Wystawca zobowiązuje się bronić żonę przed wszelkimi roszczeniami pod zakładem drugich 4000 zł i poddaje się sądom koronnym i litewskim. Świadkowie: Michał Synhajewski, komornik graniczny kijowski i namiestnik grodzki owrucki, Stefan Zawalicz Moczulski, skarbnik czernihowski, regent grodzki owrucki, oraz Kamiński [?].

Transkrypcja

k. 410 (skan 0415, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Ow-

k. 410v (skan 0416, strona lewa)

1ruczu, przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem na

2tenczas podwoiewodztwa, vice regentem Grodzkim Generału Woie-

3wodztwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow-

4skiemi, Comparens personaliter WJP. Szymon Syn Adama Łowcze-

5go Koronnego Kondracki, zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstą-

6piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, a pod teraźniey-

7sze dobrowolne kwitowe zeznanie swoie cale się poddaiąc i in-

8korporuiąc, iawnie czyni, ustnie i dobrowolnie dla zapisania

9do Xiąg ninieyszych zeznał iż on modernus comparens maiąc

10sprawy w Woiewodztwie Mińskiem [?] przez Trybunał Lubelski

11via aggravaminis przeciwko W. Janem Synem Pawła Czarnom-

12skim [?] Stolnikiem przemyskim, z tytułu Kollokacyi części

13wsi Łabary [?] dziedziczney, mylnie przez Geometrę Brzeskiego [?]

14na mappie oddzieloney, wyrokiem [?] przeciwko gdy za Medya-

15cyą przyiaciół i osobistem sprowadzeniu Geometry przysięgłe-

16go Łuckiego Jana Żelichowskiego, w myśl Decretu Trybu-

17nalskiego Lubelskiego część wsi Łabary [?] nayaccuratnieyszym tak

18grunta sadyby poddanych las, Jntraty rozdzielonymi teraz

19zostały, przeto Ja Szymon Kondracki, widząc rozdzielenie [...]

20[...] wieysze punktualnie dopełnione, z całego procesu, tak w Ziem-

21stwie [...] iakoteż i w Trybunale Lubelskim toczącego

22tegoż W. Jana Syna Pawła Czarnomskiego [?] Stolnika

23Przemyskiego tak swoim iako i Sukcessorów swoich Jmie-

24niem, wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy kwituię, pro-

25cessu niszczę, umarzam i annihiluię i na to się własną rę-

26ką podpisuię. – Nadto o przyięcie tego kwitu zawodowego [?]

27swey prosił mnie Urzędu, co i otrzymał. – Szymon Syn

28Adama Łowczego Koronnego Kondracki. – Ktory kwit [...]

29słowo w słowo zapisuiąc czytałem, i w Xięgi ninieysze

30grodzkie Kijowskie iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; k. 410v – atrament wyblakły, papier z przebiciem, liczne kreski ołówkiem na stronie. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim.

Tekst w odpisie składniowo skażony (np. „przeciwko W. Janem Synem”, „wyrokiem [?] przeciwko gdy za Medyacyą”). Sens: proces apelacyjny przed Trybunałem Lubelskim o kolokację (przydział) części wsi, błędnie wydzielonej na mapie przez geometrę, został zakończony polubownie – po ponownym, dokładnym rozgraniczeniu przez przysięgłego geometrę łuckiego Jana Żelichowskiego wystawca kwituje przeciwnika i umarza proces.

Nazwa wsi w rkp. „Żabary/Łabary” – por. akt 171 (Kondraccy – Łabary [?], ziemia mińska [?]); województwo zapisane jakby „Mińskiem” [?]. Nazwisko przeciwnika: „Koromskim/Czarnomskiego” [?] – niepewne. „Geometrę Brzeskiego [?]” – może nazwisko geometry albo przymiotnik (brzeski).

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; modernus comparens – obecnie stający; via aggravaminis – w drodze apelacji (zażalenia); kolokacja – przysądzenie części dóbr w rozliczeniu sum; mediacja przyjaciół – polubowne pośrednictwo; annihilować – unieważnić; kwit zawodowy [?] – kwit kończący spór.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Szymon Kondracki, syn Adama, łowczego koronnego, zeznał kwit dla Jana Czarnomskiego [?], syna Pawła, stolnika przemyskiego: toczyli przed Trybunałem Lubelskim (w drodze apelacji) proces o kolokację dziedzicznej części wsi Łabary [?], błędnie wydzielonej na mapie przez geometrę; za pośrednictwem przyjaciół i po sprowadzeniu przysięgłego geometry łuckiego Jana Żelichowskiego, który zgodnie z dekretem trybunalskim dokładnie rozdzielił grunty, sadyby poddanych, las i intraty, Kondracki kwituje przeciwnika na wieczne czasy, umarza cały proces w ziemstwie i trybunale.

Transkrypcja

k. 410v (skan 0416, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

k. 411 (skan 0416, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości

2Owruczu, przedemną Janem Lewkowskim, namiestnikiem natenczas

3podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego i Xięga-

4mi ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens personaliter

5WWJmćP. Jan i Konrad Bracia rodzeni Synowie Grzegorza Stolni-

6ka Bełzkiego Popławscy dla wpisania do Xiąg ninieyszych

7Grodzkich Kijowskich oryginał kwitu z podpisami rąk własnych

8W. Stanisławowi Popławskiemu Synowcowi swemu ratione

9Jntra Contentorum danego i służącego per oblatam podali teno-

10ris sequentis. – My Jan i Konrad Synowie Grzegorza Stolnika

11Bełzkiego Popławscy zdrowi będąc na ciele i umyśle, wiadomo iaw-

12no czynimy, dobrowolnie zeznawamy i oznaymuiemy każdemu, ko-

13mu by o tem wiedzieć należało, teraz i na potem zawsze, iż My

14za Tranzakcyą rezygnacyiną w Roku przeszłym Tysiąc siedm-

15set dziewiętnastym, między nami Comparentami a W. Stanisła-

16wem Popławskim Synowcem naszym części wsi Werbki [?] naszey

17dziedziczney temuż W. Stanisławowi Popławskiemu odrezy-

18gnowaney, i w szacunku Złotych piętnaście Tysięcy dziewięćset

19sześćdziesiąt, z poddanymi gruntami i lasami, stawami sady-

20bami dworskiemi, ogrodami i wszelkiemi pożytkami z tey

21części i Jntratami odprzedaney, w ktorym szacunku powyższym

22Złotych piętnaście tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt do rąk naszych

23w dniu dzisieyszym reszty Summy Złotych Tysiąc siedmset

24osiemdziesiąt [?] przy gruncie zostawioney i ubezpieczoney odbieramy

25do rąk naszych, przez W. Stanisława Popławskiego Sy-

26nowca naszego maiąc zaliczoną, a w myśl poprzedniey Tran-

27zakcyi Dług przez Oyca naszego W. Grzegorza Popławskiego

28Stolnika Bełzkiego WJPanu Piotrowi Łapińskiemu Łow-

29czemu [?] Koronnemu [?] kontraktem zostawiony na tey Części [?]

30zastrzeżoney, i przez tegoż W. Piotra Łapińskiego dotąd dzierżany

31summę dziewięć [?] tysięcy Złotych podług brzmienia Tranzakcyi

32Rezygnacyiney tenże W. Stanisław Popławski nasz Syno-

k. 411v (skan 0417, strona lewa)

1wiec, wypłacić przyiął na siebie obowiązek, i tegoż W. Pio-

2tra Łapińskiego ze wszelkiemi pretensyami gruntowemi

3okupić z zastawy i uspokoić, przeto my Komparenci z wypła-

4ty szacunku zupełnego tegoż W. Stanisława Popławskie-

5go Sukcessorów i potomków Jego, wiecznemi i nigdy nieodzow-

6nemi czasy ostatecznie kwituiemy, i dla lepszego upewnienia

7ten kwit podpisuiemy. – Dnia dziewiątego Novembr. Tysiąc

8siedmset dwudziestego Roku. – Jan Popławski (L.S.) Konrad Po-

9pławski (L.S.). – Ktory to kwit za podaniem i prośbą wyż

10mianowanych JmśćPanów podawaiących, a za moiem naten-

11czas Urzędownem przyięciem do Xiąg ninieyszych słowo w

12słowo iest wpisany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; k. 410v–411 wyblakłe, z przebiciem. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Janem (Walewskim) Lewkowskim; kwit datowany 9 XI 1720 (bez miejsca).

Formularz kwitu niemal identyczny z aktami 458 (Padwiński – Łopata) i 462 (Borowski – Szabowski [?]): rezygnacja części wsi w roku poprzednim, odbiór reszty ceny pozostawionej przy gruncie, przejęcie przez nabywcę długu ciążącego na dobrach i obowiązku wykupienia zastawu. Wierzyciel – Piotr Łapiński (zapewne ten sam, co protestujący w akcie 463; tu tytułowany „Łowczemu [?] Koronnemu [?]” – w akcie 463 odczytano „Ławny [?] Koronny [?]”).

Rachunek: szacunek 15 960 zł; reszta przy gruncie 1780 [?] zł; dług ojca wobec P. Łapińskiego – „dziewięć [?] tysięcy” zł (odczyt liczby niepewny). Nazwa wsi „Werbki [?]” niepewna.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; per oblatam – przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; synowiec – bratanek; okupić z zastawy – wykupić zastaw; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego kijowskiego, bracia Jan i Konrad Popławscy, synowie Grzegorza, stolnika bełskiego, podali do oblaty swój kwit (9 XI 1720) dla bratanka Stanisława Popławskiego: w 1719 r. odstąpili mu tranzakcją rezygnacyjną dziedziczną część wsi Werbki [?] z poddanymi, gruntami, lasami, stawami, sadybami dworskimi i ogrodami za 15 960 zł; obecnie otrzymali resztę ceny pozostawioną przy gruncie, a nabywca przejął obowiązek spłacenia długu ich ojca wobec Piotra Łapińskiego (ok. 9000 [?] zł), trzymającego tę część w zastawie, i wykupienia zastawu. Bracia kwitują bratanka i jego sukcesorów na wieczne czasy.

Transkrypcja

k. 411v (skan 0417, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem natenczas podwo-

5iewodztwa Vice regentem Grodzkim Generału Wwa Kijowskiego i Xię-

6gami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter

7JP. Hieronim Małachowski tę Cessyą od siebie zeznawaiącego in rem

8et personam JPP. Łukasza i Kazimierza Synow swoich daną i służą-

9cą podpisem zeznawaiącego stwierdzoną, dla zapisania do Xiąg ni-

10nieyszych zeznał Ktorą Ja Urząd przyimuiąc czytałem i tak

11się w sobie ma. – Ja Hieronim Małachowski zdrowy będąc na ciele

12i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi Prawa Forum

13Wwa a pod teraźnieyszy cessyiny [?] Dokument poddaiąc się i wciela-

14iąc zeznaię – Iż gdy z odprzedania Części wsi Czerniawki [?] przezem-

15nie w Roku przeszłym Tysiąc Siedmset Dziewiętnastym JP. Piotrowi

16Sołomirzycowi [?] od Ktorego reszty pozostałey przy Gruncie Summy

17Trzech Tysięcy Złotych Poll. niewypłacił [?] – więc takową do odebrania i roz-

18dzielenia między sobą porowny Części Synom moim Łukaszowi

19i Kazimierzowi pozostawuię i żadnego sobie prawa i moy do pomie-

20[reklamant:] nioney

k. 412 (skan 0417, strona prawa)

1nioney Summy niezostawuię i wolnego zakwitowania onych bezoz. [?]

2Dozwalam. – co dla Lepszey wagi i waloru tę cessyą Ręką moią

3własną podpisuię. – Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedm-

4set Dwudziestego dnia Dwudziestego Dziewiątego Decembra. – Hiero-

5nim Syn Jana Małachowski. – Ktoren Zapis Donationis za

6podaniem i prozbą zeznawaiącego a za moiem Urzędownym przy-

7ięciem słowo w słowo iak się w Sobie ma do Xiąg ninieyszych iest

8Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od k. 411v NOWA ręka kopisty – pionowa, zamaszysta, z wielkimi literami na początku wyrazów (Siedmset, Dwudziestego), pod tekstem zakrętas (paraf). Numeracja ołówkowa przy numerze odpisu zaczyna się od nowa (467 – „3”). Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; cesja spisana w Żytomierzu 29 XII 1720.

W formule końcowej oblaty dokument nazwany „Zapis Donationis” – w tytule i treści jest to cesja. Wyraz „bezoz.” [?] na końcu zdania o kwitowaniu – niejasny (może skrót).

Niepewne odczyty: nazwa wsi „Czerniawki” [?] (por. Czerniawka w aktach 81 i 326–327), nazwisko nabywcy „Sołomirzycowi” [?], „cessyiny [?]”, „niewypłacił [?]”.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – właściwość sądowa; cesja – przelew wierzytelności; porowny – równy; donationis – darowizny.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Hieronim Małachowski, syn Jana, zeznał cesję (Żytomierz, 29 XII 1720) dla synów Łukasza i Kazimierza: ponieważ Piotr Sołomirzyc [?], któremu w 1719 r. sprzedał część wsi Czerniawka [?], nie wypłacił jeszcze reszty ceny – 3000 zł pozostawionych przy gruncie – ojciec przekazuje tę sumę synom do odebrania i podziału po równo, zrzeka się do niej wszelkich praw i pozwala synom wystawić nabywcy kwit.

Transkrypcja

k. 412 (skan 0417, strona prawa)

1Roku Tysiacza Semsot Dwadcatoho

2Miesiaca Dekabra Trydcat perwaho dnia

3Na Uradzie Khrodzkom w Mieście Eho Korolewskoy Miłosti [?]

4Żytomirie peredomnau [?] Iwanom Walewskim Lewkowskim Na-

5miestnikom Khrodzkim Heneratu Wwa Kijewskaho i Nynisz-

6nymi Knihami Hrodzkimi Kijewskimi – Comparens Personaliter

7Woźny Generał Woiewodztwa Kijewskiego i innych opatrzny

8Hrehory Borysiewicz w moc prawdziwey wierney Relacyi

9swoiey ustnie i Dobrowolnie dla Zapisania do Xiąg ninieyszych

10zeznał – Jż on na Affektacyą i prawną Rekwizycyą W. JP.

11Tomasza Syna Rafała Sawickiego ziezdzał do Dobr Części wsi

12Czyżowki i maiąc przy sobie Stronę Szlachty ludzi wiary god-

13nych WW. Kuźmę Borowskiego i Tadeusza Szeptyckiego po-

14mienioną [?] Części wsi Czyżowki z poddanymi trzech składaiącą

15się ze wszelkiemi doniey Gruntami, Sianożęciami, Lasami,

16Stawami, Daninami, i innemi użytkami z prawa natury po

17Oycu W. Rafale Sawickim spadłą – na osobę Syna tegoż

18W. Tomasza Sawickiego possessyą obwołał – i w takową wwiązał

19i zaintromittował – Takowego wwiązania gdy nikt niebronił przytomna

20Szlachta oświadczywszy się odiechał i do Urzędu przybywszy prosił o przyięcie

21tey Relacyi ad acta connotari co i otrzymał – Ktora za Urzędownym

22przyięciem w Aktach Grodz. Wwdz. Kijowskiego iest Jngrossowana –

23[reklamant:] Kwit

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama pionowa, zamaszysta ręka co w akcie 467 (pod tekstem zakrętas). Formuła wstępna ruszczyzną kancelaryjną w alfabecie łacińskim (jak w akcie 450): „Roku Tysiacza Semsot Dwadcatoho Miesiaca Dekabra Trydcat perwaho dnia, Na Uradzie Khrodzkom … peredomnau [?] Iwanom Walewskim Lewkowskim Namiestnikom Khrodzkim … i Nynisznymi Knihami Hrodzkimi Kijewskimi” – „Roku tysiąc siedemset dwudziestego, miesiąca grudnia trzydziestego pierwszego dnia, na urzędzie grodzkim w mieście Jego Królewskiej Mości Żytomierzu przede mną Iwanem (Janem) Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem grodzkim generału województwa kijowskiego, i niniejszymi księgami grodzkimi kijowskimi”.

Woźny generał Hrehory Borysiewicz – ten sam co w akcie 450 (i „Boryszowicz [?]” w aktach 405, 407–408). Wwiązanie bez daty dziennej. Nazwa wsi „Czyżówki/Czyżowki” – odczyt dość pewny, ale bez identyfikacji.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; afektacja i rekwizycja – żądanie i wezwanie; strona szlachty – dwaj szlachcice-świadkowie towarzyszący woźnemu; possessyą obwołał, wwiązał i zaintromittował – ogłosił posiadanie i wprowadził w dobra (intromisja); ad acta connotari – wpisać do akt; ingrossowana – wpisana do księgi; reklamant „Kwit” – pierwszy wyraz następnego aktu.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Janem (Iwanem) Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem grodzkim kijowskim, woźny generał województwa kijowskiego i innych Hrehory Borysiewicz zeznał relację: na żądanie Tomasza Sawickiego, syna Rafała, zjechał w obecności szlachty Kuźmy Borowskiego i Tadeusza Szeptyckiego do części wsi Czyżówka [?] z trzema poddanymi, gruntami, sianożęciami, lasami, stawami, daninami i innymi pożytkami, przypadłej Tomaszowi z prawa natury po ojcu Rafale, ogłosił jego posiadanie i wwiązał go w nią; ponieważ nikt się nie sprzeciwił, odjechał i zeznał relację do akt.

Transkrypcja

k. 412v (skan 0418, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiesznikiem natenczas pod-

5woiewodztwa Vice regentem Grodzkim Generału Wwa Kijowskiego

6i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

7Personaliter JP. Piotr Michniewicz zdrowy będąc na ciele i umyśle

8odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi Prawa Forum

9Wwa a pod teraźnieysze Kwitowe zeznanie cale się poddaiąc

10i inkorporuiąc wiadomo czynię i dobrowolnie zeznaię – Jż Ja zezna-

11waiący maiąc część moią własną Dziedziczną we wsi Zubowsz-

12czyźnie będącą, w Wwie Kijowskim Leżącą Vigore Jure naturali

13et Successive namnie spadłą a maiąc wolność fortuną moią

14iak chcieć rozporządzać umyśliłem tę Część wsi Zubowszczyzny

15z poddanymi polami Lasami i wszelkiemi przynależytościami

16JP. Mateuszowi Piotrowskiemu za Summę Pięć tysięcy Złotych Polskich

17odprzedać na co i zawarta Została w Roku Tysiąc Siedmset Dzie-

18więtnastym między nami Rezygnacyina Tranzakcya – Lecz gdy

19w dniu dzisieyszym JP. Mateusz Piotrowski resztę pozostały

20przy Gruncie Summy Złotych Polskich Tysiąc dorąk moich wypłaca

21i wylicza przeto Ja z odebrania Całkowitey Szacunkowey Summy

22JP. Mateusza Piotrowskiego Kwituię wolność Jntromittowania się

23do tey Części wsi Zubowszczyzny w każdym Czasie dozwalam i ani

24Sam ani też przez żadne Subordynowane osoby żadney opozycyi

25czynić niemam prawa Tranzakcyą zawartą umacniam i żadnego

26prawa ani sobie ani Janowi i Leontemu [?] Michniewiczom Synom

27moim do tey Części wsi Zubowszczyzny niezostawuię mocą po-

28przedniczo nastałey Tranzakcyi i teraźnieyszego Kwitowego Ze-

29znania mego. – Piotr Michniewicz. – Ktory Kwit słowo w słowo

30iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany. –

31[reklamant:] Dymissya

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama pionowa, zamaszysta ręka co w aktach 467–468; pod tekstem zakrętas z reklamantem „Dymissya” (tytuł aktu 470). Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; data kwitu w odpisie pominięta.

Wieś Zubowszczyzna (woj. kijowskie) – występuje w aktach 105 i 205. Imię drugiego syna wystawcy „Leontemu [?]” – odczyt niepewny; nazwisko „Michniewicz” (w tytule „Michniewicza”) – dość pewne.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – właściwość sądowa; vigore iure naturali et successive – mocą prawa przyrodzonego i sukcesji; tranzakcja rezygnacyjna – umowa sprzedaży (zrzeczenia się) dóbr; intromitować się – wejść w posiadanie; subordynowane osoby – osoby podstawione.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Piotr Michniewicz zeznał kwit dla Mateusza Piotrowskiego: w 1719 r. sprzedał mu tranzakcją rezygnacyjną swoją dziedziczną część wsi Zubowszczyzna w woj. kijowskim z poddanymi, polami, lasami i przynależnościami za 5000 zł; ponieważ nabywca wypłacił mu dziś resztę – 1000 zł pozostawione przy gruncie – Michniewicz kwituje go z całej ceny, pozwala w każdej chwili wejść w posiadanie, zobowiązuje się nie czynić przeszkód i nie zostawia żadnych praw do tej części ani sobie, ani synom Janowi i Leontemu [?].

Transkrypcja

k. 413 (skan 0418, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiesznikiem natenczas

5podwoiewodztwa Vice regentem Grodzkim Generału Wwa Kijowskiego

6i Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter

7JP. Piotr Kurowski Stolnik Bracławski dla zapisania do Xiąg

8ninieyszych ten Zapis Dymissionis od siebie zeznawaiącego ratio-

9ne intra Contentorum podawszy inrem et personam JP. Anto-

10niego i Jana Kurowskich Synów swoich przy Swiadkach spo-

11rządzoną przyznał prosząc mnie Urzędu o przyięcie oney do akt

12a tak ia Urząd annuendo affectationi przyimuiąc z początku

13aż do Końca odczytałem ktora tak się w sobie ma. – Ja Piotr

14Kurowski Stolnik Bracławski zdrowy będąc na ciele i umyśle

15odstąpiwszy swey własney Ziems. Jurysdykcyi Prawa Forum

16Wwa a pod teraźnieyszy moy zapis Dymissionis cale się pod-

17daiąc i wcielaiąc wiadomo czynię iawnie ustnie ac benevole przy-

18znawam iż Ja zeznawaiący maiąc moie własne Dobra Dzie-

19dziczne Części wsi Sadek [?] w Wwie Kijowskim Leżące prawem

20następstwa od Antecessorów moich, do mnie przypadaiące Dzie-

21dziczny a będąc mocen z pospolitego prawa moią Fortuną własną

22Secundum bene Placitum meum rozporządzać i Szafować

23a niemogąc niewidzieć ani in adversa [?] w moich Synach aetate

24iuż adulta oraz doskonałey w nim sposobności ku rządzeniu

25persona sua i maiątkiem swoim a doświadczywszy przyzwoitey

k. 413v (skan 0419, strona lewa)

1ab illo dla osoby moiey reverencii doznawszy w Gorze wyrażone

2Dobra Części wsi Sadek [?] z poddanemi Polami Łąkami Lasami

3Sianożęciami et cum omnibus pertinentiis tymże JPP. Antonie-

4mu i Janowi Kurowskim Synom moim z pod Fortuny moiey

5wypuszczam i Dymittuię – wolni tedy są i będą rzeczone dopiero [?]

6Synowie moi Antoni i Jan, pomienione Dobra Części wsi Sadek [?]

7w swoią obiąć Possessyą a ze wszystkich Dochodów i pożytków

8z nich frui Vigore niniejszey Dymissyi użytkować Ktorą ia

9przyznawaiący ziścić i otrzymać obowiązuię się na co daiem ten

10moy Zapis Dymissionis z podpisem ręki moiey także JPP. Przy-

11iaciół rękami własnemi podpisanych Dattum w Sadkach [?] Roku

12Tysiąc Siedmset Dwudziestego dnia Dwudziestego Osmego Novem-

13bra Piotr Kurowski Stolnik Bracławski. – ustnie proszony

14do podpisania się na tey Dymissii Stanisław Ozopowski [?] m.p. Przy-

15iaciel uproszony do podpisania ninieyszey Dymissyi Szczepan

16Choynacki [?] m.p. Przyiaciel Ludwik Szelachowski [?] m.p. – Ktory że to Za-

17pis za podaniem i oczewistym zeznaniem mianowany osoby a za

18moiem Urzędownym przyięciem słowo w słowo iak się w sobie ma do

19Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis, ta sama pionowa, zamaszysta ręka co w aktach 467–469. Oblata w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; dymisja spisana w Sadkach [?] 28 XI 1720.

Formularz dymisji jak w aktach 438, 439, 441, 444, 456: tu wyraźnie „oraz doskonałey w nim sposobności ku rządzeniu persona sua i maiątkiem swoim” – potwierdza lekcję „doskonałey” przyjętą w akcie 456 (i poprawki w 441, 444). Wyraz zapisany tu „ani madversa” (= zapewne „ani in adversa” albo „animadversa”) odpowiada niejasnemu „Manducera [?]” z aktu 456 i pokrewnych – formuła prawdopodobnie: „ani in adversa w moich synach … nie mogąc nie widzieć …”.

Piotr Kurowski, stolnik bracławski – zapewne ten sam, który występuje w aktach 373–374 (plenipotencja, darowizna – Łuki [?]). Nazwa wsi „Sadek”, „w Sadkach” [?] – odczyt dość pewny, bez identyfikacji. Podpisy świadków (Ozopowski [?], Choynacki [?], Szelachowski [?]) – niepewne.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ac benevole – i dobrowolnie; secundum bene placitum meum – według mego upodobania; aetate adulta – w wieku dojrzałym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; frui – używać; vigore – mocą; m.p. – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Piotr Kurowski, stolnik bracławski, przyznał dymisję (Sadki [?], 28 XI 1720) dla synów Antoniego i Jana: ponieważ synowie są w dojrzałym wieku, w pełni zdolni do zarządzania majątkiem i okazują mu szacunek, ojciec wypuszcza im za życia swoją dziedziczną część wsi Sadki [?] w woj. kijowskim z poddanymi, polami, łąkami, lasami, sianożęciami i wszelkimi przynależnościami; synowie mogą objąć ją w posiadanie i korzystać z dochodów. Podpisali świadkowie: Stanisław Ozopowski [?], Szczepan Choynacki [?], Ludwik Szelachowski [?].

Transkrypcja

k. 413v (skan 0419, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego –

2Miesiąca Decembra Trzydziestego pierwszego dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żyto[mierzu]

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem [plama]natenczas

5podwoiewodztwa Viceregentem Grodzkim Generału Wwa Kijowskiego

6i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijowskiemi Comparens Personaliter

7JPP. Woyciech i Michał Swiętorzeccy Bracia rodzeni ten Zapis

8[reklamant:] Donationis

k. 414 (skan 0419, strona prawa)

1donationis z podpisami swey ręki iakoteż uproszonych Przyiaciół

2stwierdzony JP. Felixowi Olszewskiemu dany i Służący dla zapi-

3sania do Xiąg ninieyszych przyznali a tak Ja Urząd ad actian-

4dum przyimuiąc czytałem i tenże iest Jngrossowany słowy. My

5Woyciech i Michał Swiętorzeccy Bracia rodzeni, swem i Mało-

6letnich Synow naszych Daniela i Józefa Swiętorzeckich Imie-

7niem czyniące zdrowi będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy

8swey własney nabyzney [?] Iurysdykcyi prawa Forum i Wwa

9a pod teraźnieyszy Zapis perpetuae Irrevocabilis donatio-

10nis cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo czyniemy i dobro-

11wolnie zeznawamy Iż my zeznawaiące maiąc Część naszą

12własną Dziedziczną we wsi Nowakach [?] będącą w Wwie Kijowskim

13Leżącą po Oycu naszym Leonie Swiętorzeckim Chor. W. Pancer. [?]

14na nas spadłą, a maiąc wolność dobrami naszemi iak chcieć

15rozporządzić dać darować lub przeustąpić przeto używaiąc tego pra-

16wa umyśliliśmy JP. Felixowi Olszewskiemu też Części wsi Nowak [?]

17naWieczność darować iakoż przywodząc takowy zamiar do skutku

18i upatruiąc w tem lepsze dobro nasze oną Część wsi Nowak [?]

19z poddanemi [plama] polami Sianożęciami i wszelkiemi przynależytościami

20JP. Felixowi Olszewskiemu daiemy darujemy i naWieczne Czasy zapi-

21suiemy, wolen tedy iest i będzie JP. Felix Olszewski pomienioną Czę-

22ścią iako swoią własnością Rządzić Szafować Dysponować

23i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić, a Ja Woyciech

24z Synem swoim Danielem, także moy Brat Michał z Synem

25swoim Józefem Swiętorzeccy do pomienioney Części żadnego zwrotu

26prawa niemamy. Ktorą to Donacyą we wszystkiem otrzymać mamy

27pod Szkodami Ziemskiemi Stawnie [?] krom przysięgi liczbney Oszacowanemi

28[reklamant:] w przypadku

k. 414v (skan 0420, strona lewa – góra)

1w przypadku zas sprzeciwienia się Forum Sądu każdego Sobie i Suk-

2cessorom naszym naznaczamy – i nato ten Zapis wieczystey Darowizny

3przy uproszonych przyiaciołach ręką własną podpisuiemy – Działo

4się w Żytomierzu roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Decembra dru-

5giego [?] dnia – u tey Donacyi podpisy takowe – Woyciech Swiętorzecki m.p.

6Michał Swiętorzecki m.p. do tego Zapisu uproszony za przyiaciela

7Podpisuię Jan Zeliński m.p. Jako przyiaciel i Swiadek podpi-

8suię się Dominik Sasnowski [?] m.p. Ktoren Zapis Donationis

9za podaniem i prozbą zeznawaiących a zamoiem urzędownym

10przyięciem słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

11iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama pionowa, zamaszysta ręka co w aktach 467–470. Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; darowizna spisana w Żytomierzu „Decembra drugiego [?] dnia” 1720 (odczyt dnia niepewny – „dw/dru-giego”).

Tytuł marginalny częściowo pod plamą atramentu: „Zapis Donationis JP. …szewskie…” – nazwisko obdarowanego (Feliks OLSZEWSKI) pewne z tekstu.

„swem … Imieniem czyniące” – w imieniu swoim i małoletnich synów. „nabyzney [?]” – wyraz niejasny w miejscu zwykłego „Ziemskiey” (por. akt 470: „swey własney Ziems. Jurysdykcyi”); może zniekształcone „należney”. „Chor. W. Pancer.” – skrót tytułu ojca, Leona Świętorzeckiego: zapewne chorąży wojsk (chorągwi) pancernych [?]. „Stawnie [?]” w formule kar – zapewne zniekształcone „słownie”; formuła: „pod szkodami ziemskimi … krom przysięgi liczbnemi (liczbowo) oszacowanymi”.

Wieś „Nowaki” [?] – w tekście „we wsi Nowakach”, „Części wsi Nowak” – bez identyfikacji. Świętorzeccy – rodzina szlachecka znana na Wołyniu i Kijowszczyźnie.

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad actiandum – do wpisania do akt; perpetuae irrevocabilis donationis – wieczystej nieodwołalnej darowizny; forum – sąd (właściwość sądowa); m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, bracia rodzeni Wojciech i Michał Świętorzeccy przyznali zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 2 [?] XII 1720): w imieniu swoim i małoletnich synów – Daniela (syna Wojciecha) i Józefa (syna Michała) – darowali Feliksowi Olszewskiemu swoją dziedziczną część wsi Nowaki [?] w woj. kijowskim, odziedziczoną po ojcu Leonie Świętorzeckim, chorążym (pancernym [?]), z poddanymi, polami, sianożęciami i wszelkimi przynależnościami, zrzekając się wszelkich praw do niej pod karą szkód ziemskich. Podpisali darczyńcy oraz świadkowie Jan Zeliński i Dominik Sasnowski [?].

Transkrypcja

k. 414v (skan 0420, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego –

2Miesiąca Decembra Trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu prze-

4demną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem natenczas podwoiewodz-

5twa vice Regentem Grodzk: Generału Wwa Kijowskiego i Xięgami Niney-

6szemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter JmćPan Andrzey

7Syn Mikołaia Hryniewicz zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiw-

8szy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum i Wo-

9iewodztwa a pod teraźnieysze dobrowolne Plenipotencyine zeznanie cale

10się poddaiąc i Incorporuiąc Jawnie ustnie i dobrowolnie zeznał.

11Iż Gdy zadawcem [?] Tranzakcyi Rezygnacyiney odprzedana została

12Część wsi Jack [?] w Wwie Brzeskim a powiecie Pińskim Leżąca przez

13JP. Mikołaia Hryniewicza Oyca mego JP. Leonowi Jał[plama]kowskiemu [?]

14za Summę Szacunkową Złotych Polskich Piętnaście tysięcy, a gdy

15JP. Leon Jałkowski [?] reszty z tey Summy Szacunkowey Dwa tysiące Zło-

16tych Pols. przy Grancie [?] zostawioney memu Oycu i mnie iako naturalne-

17[reklamant:] mu

k. 415 (skan 0420, strona prawa)

1naturalnemu Sukcessorowi do tey pory nieuyścił [?] – Ja zaś teraz będąc

2w Wwie Kijowskim i zostaiąc w obowiązku dla zatrudnień moich

3upomnieniem się o tęż Sam zaiąć się niemogąc więc na mieyscu i osobie

4swoiey za prawdziwego i nieomylnego Plenipotenta JP. Stanisława

5Skrzynskiego ad omnes causas zapisuię daiąc temuż JmP. Plenaryum

6Facultatem omnimodam absolutamque potestatem, we wszystkich

7Sądach tak Grodz: Ziems: Jako i Głownych Tryb: Lub: w tey sprawie mo-

8iey Stawać wzdawać Kontrovertować Dekreta Justi lata acceptować

9a minori ad maius Subsidium appellować Summy Grzywny Szkody

10Dekretami wskazane odbierać w Ugody przyiacielskie wchodzić z odebra-

11nych nomine Recognoscentis Kwitować, a cokolwiek tenże JmćPan Pleni-

12potent uczyni to Ja recognoscens pro rato firmo et grato przyiąć deklaruię

13i Submittuię się mocą ninieyszego zeznania swego – Ktorego Actis Connotari

14prosił co i otrzymał – : –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama ręka co w aktach 467–471. Oblata zeznania plenipotencyjnego (nie dokumentu) w Owruczu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim.

Nazwisko w tytule marginalnym „Hrymiewicza” – w tekście wyraźnie „Hryniewicz” (dwukrotnie). Nazwisko nabywcy częściowo pod plamą: „Ja[…]kowskiemu”, niżej „Jałkowski” (rkp. „Jatkowski” – ł pisane jak t) – odczyt niepewny. Wieś „Jack” [?] („Część wsi Jack w Wwie Brzeskim a powiecie Pińskim”) – bez identyfikacji. „zadawcem [?]” – wyraz niejasny (może zniekształcone „za dawnem” albo „z dawna”). „przy Grancie [?]” – niejasne (może „przy gruncie”). „nieuyścił [?]” – rkp. „niewyścił” / „nieuyścit”.

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad omnes causas – do wszystkich spraw; plenarium facultatem omnimodam absolutamque potestatem – pełne upoważnienie, wszelką i nieograniczoną władzę; (Trybunał) Lub(elski) – Trybunał Koronny w Lublinie; decreta iuste lata acceptare – przyjmować dekrety sprawiedliwie wydane; a minori ad maius subsidium appellare – odwoływać się od niższego do wyższego sądu; nomine recognoscentis – w imieniu zeznającego; pro rato firmo et grato – za ważne, mocne i miłe (przyjęte); actis connotari – zapisać do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Owruczu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Andrzej Hryniewicz, syn Mikołaja, zeznał: jego ojciec sprzedał tranzakcją rezygnacyjną Leonowi Jałkowskiemu [?] część wsi Jack [?] w woj. brzeskim, pow. pińskim, za sumę szacunkową 15 000 zł, a nabywca do tej pory nie zapłacił ojcu ani jemu jako naturalnemu sukcesorowi reszty 2000 zł. Ponieważ sam przebywa w woj. kijowskim i jest zajęty, ustanowił Stanisława Skrzyńskiego swoim pełnomocnikiem do wszystkich spraw w tej materii, z pełną władzą występowania we wszystkich sądach (grodzkich, ziemskich i w Trybunale Lubelskim), apelowania, odbierania zasądzonych sum, zawierania ugód i kwitowania, zobowiązując się uznać wszystkie jego czynności.

Transkrypcja

k. 415 (skan 0420, strona prawa)

1Roku Tysiaczа Siemsot Dwadcatoho

2Miesiaca Dekabra Trydcat perwaho dnia

3Na Urädi Khrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Miłosti Żytomirze

4peridmnoiu Iwanom Walewskim Lewkowskim [?] Namiestnikom Khrodzkim

5Generała [plama] Wwa Kijewskoho i Knyhami nyniszniemi Khrodzkimi Kijes:

6Comparens Personaliter Woźny Generał Wojewodztwa Kijowskiego i inych Opatrz-

7ny Hryhory Borysiewicz w moc prawdziwey wierney Relacyi swoiey

8ustnie i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał – Iż on na oka-

9zaniu [?] i prawną Rekwizycyą JP. Piotra Jarczewskiego [?] ziezdżał do Dobr

10wsi Jarczan [?] i maiąc przy sobie stronę Szlachty Ludzi godnych

11wiary Ichmościow Jana Zaborowskiego i Kuźmę Stolnickiego [?] powyższe

k. 415v (skan 0421, strona lewa)

1Sioło Jarczany [?] z Poddanymi, onych Polami, Ogrodami, Rolami, Za-

2sianemi i nie zasianemi Lasami Borami drzewem bartnym i nie

3bartnym, z Pszczołami i bez pszczoł, Czertezami, zapustami, Zaroślami

4Stawkami, Rzekami, Strumykami, Łąkami, i ze wszystkiemi in ge-

5nere et specie tychże Dobr dochodami i pożytkami z prawa natury

6po Oycu S[więtey] P[amięci] Szymonie Jarczewskim [?] Podczaszym Zwinogrodz:

7na teraźnieyszego Aktora prawem naturalnym spadłą na osobę

8tegoż Aktora JP. Piotra Jarczewskiego [?] Possessyą obwołał, i w ta-

9kową wwiązał i zaintromittował – Jakowego uwiązania gdy nikt

10nie bronił przytomną Szlachtę oświadczywszy się odiechał i do Urzędu przy-

11bywszy prosił o przyięcie tey Relacyi ad actum Connotari co i otrzymał –

12Ktora za Urzędownym przyięciem w Aktach Grodz: Kijowskich iest Jngrossowana –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; inna ręka niż w aktach 467–472 (staranniejsza, pionowa). Formuła wstępna oblaty ruszczyzną kancelaryjną w alfabecie łacińskim („Roku Tysiacza Siemsot Dwadcatoho Miesiaca Dekabra Trydcat perwaho dnia. Na Urädi Khrodzkom w Miestie Jeho Korolewskoy Miłosti Żytomirze peridmnoiu Iwanom …”), dalej po polsku – jak w seryjnych relacjach z 1700 r. (akty 127–138).

Urzędnik: „Iwanom Walewskim Lewkowskim [?]” – w rkp. drugi człon wygląda jak „Luwowskim” / „Lubowskim”; to ten sam Jan (Walewski) LEWKOWSKI, namiestnik grodzki, co w aktach 403–436 (w aktach 441–457 też „Lubowski”). Woźny generał Hryhory BORYSIEWICZ – ten sam co w aktach 405–408 („Boryszowicz”) i 441–457.

Nazwisko intromitowanego i nazwa wsi: „Jarczewski” [?] / „Jarczany” [?] – inicjał w rkp. podobny do T/J/P (odczyt niepewny: może Tarczewski / Tarczany albo Parczewski / Parczany). Zwinogródek (Zwinogródka) – powiat w woj. kijowskim (por. akt 402 – Hryców, pow. zwinogrodzki). Świadek „Kuźmę Stolnickiego [?]” – odczyt niepewny („Kuzmę Stolnickiego”).

Terminy: „na okazaniu [?] i prawną rekwizycyą” – na wezwanie (żądanie) prawne; czertezy – karczowiska; zapusty – zarośla na odłogach; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; aktor – strona powodowa (tu: wnioskodawca intromisji); possessyą obwołał – ogłosił posiadanie; intromittować – wwiązać w posiadanie; ad acta connotari – zapisać do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Janem Walewskim Lewkowskim [?], namiestnikiem grodzkim kijowskim, woźny generał województwa kijowskiego i innych Hryhory Borysiewicz zeznał relację: na prawne wezwanie Piotra Jarczewskiego [?] zjechał do dóbr wsi Jarczany [?] i w obecności szlachty – Jana Zaborowskiego i Kuźmy Stolnickiego [?] – ogłosił posiadanie i wwiązał Jarczewskiego w całe sioło Jarczany [?] z poddanymi, polami, ogrodami, lasami, barciami, karczowiskami, stawkami, rzekami, łąkami i wszelkimi dochodami, które przypadło mu prawem naturalnym po zmarłym ojcu Szymonie Jarczewskim [?], podczaszym zwinogrodzkim. Ponieważ nikt się nie sprzeciwił, woźny odjechał i zgłosił relację do akt.

Transkrypcja

k. 415v (skan 0421, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego

2miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w mieście JegoKrolewskiey Mości Żyto-

4mierzu przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem

5natenczas podwoiewodztwa Viceregentem Grodzkim Generału

6Woiewodztwa Kijow: i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow:

7Comparens personaliter JW. JmćPan Paweł Strzelbicki Chorąży

8Kawaleryi Narodowey ten Zapis Donationis od siebie zeznawaiącego

9in rem et personam JW. JmćPana Michała Kunata uczyniony

10dla Zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał – prosząc mnie

11Urzędu aby przyięty y w Xięgi wpisany był – a tak Ja Urząd

12pomieniony Zapis przyimuiąc czytałem y ten tak się w sobie

13ma – Ja

k. 416 (skan 0421, strona prawa)

1Ja Paweł Strzelbicki CHKN. niegdy S. P. JW. JmćPana Jana Strzel-

2bickiego Syn zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey

3własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa forum powiatu

4i Woiewodztwa a pod ninieyszy Zapis moy wieczystey daro-

5wizny cale się poddaię i incorporuię, wiadomo iawnie

6czynię i dobrowolnie zeznaię iż Ja Zeznawaiący maiąc wolność

7z prawa pospolitego dobrami memi iako chcę rządzić, szafo-

8wać y dysponować, komu chcieć dać darować i zapisać, upa-

9trzywszy w tem lepsze dobro moie, z rozmyślney woli y

10rozsądku mego Dobra moie Dziedziczne Część wsi Wroblowki [?]

11w Woiewodztwie Kijowskim położone ze wszystkiemi poddanemi

12ciągłemi i nieciągłemi Komornikami ich wszelkiemi powin-

13nościami robotami, czynszami, tudzież ze wszystkiemi grun-

14tami polami rolami y wszelkiemi do tey części przynależy-

15tościami JW. JmćPanu Michałowi Kunatowi potomkom

16i Sukcessorom JegoMości daię daruię i wiecznemi czasy rezygnuię

17wolen tedy iest y będzie tenże JW. JmćPan Michał Kunat pomie-

18nioną Częścią iako swoią własnością rządzić szafować dyspo-

19nować y ku naylepszemu pożytkowi swemu obrocić, a Ja

20Zeznawaiący wyzuwszy się raz z prawa własności rzeczonych

21Dobr żadnego zwrotu ani sobie ni też Sukcessorom swoim

22nie zostawuię – Ktorąto Donacyą we wszystkiem otrzymać mam

23pod Szkodami Ziemskiemi słownie krom przysięgi liczbney

24oszacowa[plama]nemi – w przypadku zas sprzeciwienia się Forum

25Sądu każdego sobie y Sukcessorom moim naznaczam –

26y nato ten Zapis wieczystey darowizny przy uprosz[o]-

27nych przyiaciołach ręką własną podpisuię – Działo

28się w Żytomierzu dnia dwudziestego Decembris Tysiąc

29Siedmset dwudziestego roku – u tey Donacyi podpisy takowe

30Paweł [plama] Strzelbicki CHKN. JW [?] Jako Swiadek y przyia-

31ciel do podpisania tego Zapisu Donationis uproszony

32podpisuię się Antoni Rudnicki m.p. Ustnie uproszony

33Swiadek do podpisania tego Zapisu podpisuię się Jan

34Niemierzycki [?] m.p. Ustnie y oczewisto uproszony

k. 416v (skan 0422, strona lewa – góra)

1za Swiadka y przyiaciela do tego Zapisu Donationis

2podpisuię się Józef Kulczycki [?] m.p. – Ktory to Zapis

3Donationis za podaniem y prozbą a za moim Urzę-

4downym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; inna, pochyła i blada ręka (k. 415v dół – 416). Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; darowizna spisana w Żytomierzu 20 XII 1720.

„Chorąży Kawaleryi Narodowey” i skrót „CHKN.” przy podpisie – tytuł anachroniczny (formacja „Kawalerii Narodowej” powstała w 1776 r.; por. anachronizmy w aktach 153, 214) – argument za późnym (fałszerskim?) charakterem odpisu.

Wieś „Wroblowki” [?] („Część wsi Wroblowki”) – odczyt niepewny; może Wróblówka (por. Wróblów w akcie 157). Nazwisko obdarowanego „Kunat” – w tytule „Kunatowi”, w tekście „Kunata”, „Kunatowi”, „Kunat” – pewne. Świadkowie: Antoni RUDNICKI (pewne), Jan NIEMIERZYCKI [?] (może Niemirycz), Józef KULCZYCKI [?].

Łacina i terminy: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – sąd; incorporować się – poddać się (zapisowi); m.p. (manu propria) – ręką własną; „słownie krom przysięgi liczbney oszacowanemi” – szkody, oszacowane słownie (samym zeznaniem) bez przysięgi liczbowej.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, Paweł Strzelbicki, syn zmarłego Jana, „chorąży Kawalerii Narodowej” (tytuł anachroniczny), przyznał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 20 XII 1720), którym darował Michałowi Kunatowi, jego potomkom i sukcesorom swoją dziedziczną część wsi Wróblówka [?] w woj. kijowskim ze wszystkimi poddanymi ciągłymi i nieciągłymi, komornikami, ich powinnościami, robociznami i czynszami, gruntami i przynależnościami, zrzekając się wszelkich praw do niej pod karą szkód ziemskich. Podpisali darczyńca oraz świadkowie Antoni Rudnicki, Jan Niemierzycki [?] i Józef Kulczycki [?].

Transkrypcja

k. 416v (skan 0422, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzk: w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu przedemną

4Stefanem Baranowskim Namiestnikiem natenczas podwoiewodztwa Vice

5Regentem Grodzkim Generału Wwa Kijowsk: i Xięgami ninieysze-

6mi Grodzk: Kijowsk: stawaiący oczewisto Woźny Generał Wwa Kij:

7i innych opatrzny Hrehory Borysiewicz in vim suae vere ac fidelis

8Relationis palam publice libereque recognovit iż On Roku Teraźniey-

9szego tysiąc Siedmset dwudziestego dnia dwunastego Decembra

10na prawną Rekwizycyą JW. Pana Kazimierza Zielinskiego, maiąc

11przy sobie stronę Szlachtę Ludzi wiary godnych JW. Jana Drze-

12wieckiego i Teodora Barzewskiego [?] ad maius testimonium wziętych

13był w Dobrach Wsi Pirzczatyńcach [?] w Wwie Kij: zyhuowaney [?]

14gące [?] będące części tey Wsi vigore Juris naturali po JW. Janie

15Zielinskim Oycu Rekwirenta, na niego spadłą i należącą ze

16wszystkiemi do tey Części należącemi Poddanemi Gruntami,

17Polami, Lasami Sianożęciami, ogrodami, Pastwiskami [?]

18zaroślami i ze wszystkiemi innemi in genere et specie

19mianowanemi y nie mianowanemi pożytkami [plama] przycho-

20dami i przynależytościami w spokoyną realną i aktualną,

21JW. JP. Kazimierzowi Zielinskiemu teraźnieyszemu Rekwi-

22rentowi podał postąpił i Jntromittował Possessyą, poczem pod-

23[da]nych [?] do Gromady zwoławszy o nowym ich Panie opowiedział

24i podnie posłuszeństwo przykazał, Ktorzy poddani i w czem [?]

25niebędąc sprzeczni co im robić kazano natychmiast

26pełnili, a tak On mianowany Woźny Szlachtą sobie

27przytomną oświadczywszy się zstamtąd powrócił i tu [?]

28przedemną Urzędem prawdziwey swey czynności ucz[y]-

29ni i zeznał Rellacyą prosząc aby przyięta i do Xiąg Zapisana

30była co i otrzymał. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; inna ręka (pochyła, z wyraźnymi zgrubieniami). Na skanie 0422 prawy skraj strony zakryty naklejonym pionowym paskiem papieru; skan 0423 to powtórne zdjęcie tej samej rozkładówki z odchylonym paskiem – końcówki wierszy odczytane z niego.

Woźny generał „Hrehory Borysiewicz” – ten sam co Hryhory BORYSIEWICZ (akty 405–408, 441–457, 473). Oblata w Żytomierzu 31 XII 1720 przed Stefanem Baranowskim; intromisja 12 XII 1720.

Wieś „Pirzczatyńce” (w tekście „w Dobrach Wsi Pirzczatyńcach”) – zapewne ta sama co „Pierzcatyńce [?]” w akcie 423 (testament J. PODOLSKIEGO) – zachowano tę samą nazwę ujednoliconą. „zyhuowaney [?] … gące [?]” (w. 13–14) – wyrazy niejasne. Świadkowie: Jan DRZEWIECKI i Teodor BARZEWSKI [?]. „poczem pod-[da]nych [?] do Gromady” – początek wiersza 23 niewyraźny. Tytuł marginalny kończy się niejasnym „atuzga-” [?]. „i podnie [!] posłuszeństwo” – zapewne „i powinne posłuszeństwo”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – w moc swej prawdziwej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ad maius testimonium – dla większego świadectwa; vigore iuris naturalis – mocą prawa naturalnego (dziedziczenia); in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; intromittować – wwiązać w posiadanie.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem i wicerejentem grodzkim kijowskim, woźny generał województwa kijowskiego i innych Hrehory Borysiewicz zeznał relację: 12 XII 1720 na prawne wezwanie Kazimierza Zielińskiego, mając przy sobie szlachtę – Jana Drzewieckiego i Teodora Barzewskiego [?] – był w dobrach wsi Pierzcatyńce [?] w woj. kijowskim i wwiązał Zielińskiego w spokojne, realne i aktualne posiadanie części tej wsi, przypadłej mu prawem naturalnym po ojcu Janie Zielińskim, ze wszystkimi poddanymi, gruntami, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami, pastwiskami [?], zaroślami i pożytkami; zwołał poddanych do gromady, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo, a ponieważ nikt się nie sprzeciwił, powrócił i zgłosił relację do akt.

Transkrypcja

k. 417 (skan 0422, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego

2Miesiąca Decembris Trzydziestego Pierwszego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrolew: Mości

4Żytomierskim Przedemną Janem Walewskim Lewkow-

5skim Susceptantem Pro tunc [?] Grodz: Kijow: ad hunc

6Actum użytym y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Kijow-

7skiemi Comparens Personaliter JWmy [?] Pan Jan Soko-

8łowski ten Zapis Dimissionis od Siebie Zeznawaiącego

9in rem et Personam Syna Swego Józefa Sokołowskiego

10ratione intra Contentorum uczyniony dany y Służący

11podpisami ręki tak JmPana Comparenta iako y Ichmość

12Panów Przyiacioł stwierdzony ad acticandum Zeznał teno-

13ris Sequentis. Ja Jan Sokołowski z JW. JchM. PP. Kaliny [?]

14y Teodory Sokołowskich Małż. Syn Sanus mente et Cor-

15pore existens foro suo quovis Competenti Omisso a pod

16Ninieyszy Zapis swoy Dimissionis una cum Successoribus

17Suis poddaię et incorporuię wiadomo iawnie Czynię

18ustnie dobrowolnie Zeznaię. Iż Ja Zeznawaiący ma-

19iąc Dobra Swoie własne Ziemskie w Mieście JKrolew:

20Mości na przedmieściu Żytomierzu będące przez

21JW. Kaliny [?] y Teodory Sokołowskich Rodziców moich

k. 417v (skan 0424, strona lewa)

1od JW. JmPana Stefana Perscińskiego [?] Prawem dziedzicz-

2nym kupione iako o tem tegoż obmawia Zapis Perpetuae

3donationis de Actu et data illius w Żytomierzu Tysiąc Siedm-

4set Sześćdziesiąt Czwartego Anno Miesiąca Augusti spisany

5y do Akt Grodzkich Żytomierskich tegoż czasu per Oblatam

6podany a na mnie Zeznawaiącego Jure Naturali spadłe

7a widząc Syna mego Józefa Sokołowskiego ad annos Com-

8petentes przyszłego [?] chcąc mu dopomodz w dalszey

9kreacyi [?] Jego Umysliłem pomienione Dobra ze wszystkiem

10gruntami Placami dworzyszczami budynkami y kamie-

11ni[cami] [?] Al[…]ami [?] teraz [?] Synowi memu Józefowi daię, in hoc [?]

12Ninieyszym Zapisem Dymissyinym oddaiąc [?] Dobra spod

13mego Władania wypuszczam daię daruię et in perpetuum

14odstępuię z tem zastrzeżeniem aby z Części tych Dobr z Budynka-

15mi y Placami iako przez Rodziców moich dla brata mego

16JW. Alexandra Sokołowskiego wydzielona została naymniey-

17szey przeszkody [?] nie czynił [?]. Wolen zatem iest y będzie tenże

18Syn Moy Józef [?] wzmiankowanemi Dobrami iako swemi

19własnemi rozporządzać y wedle woli swey użytkować

20komu chcieć dać darować y naWieczność rezygnować

21a Ja Zeznawaiący odtąd żadnego wstępu ani Częścią [?]

22do tychże Dobr sobie ani Komu innemu nie zachowuię

23y prawa w dowod czego Ninieyszy Zapis Dimissionis ręką

24swoią podpisuię. Działo się w Żytomierzu dnia dwu-

25nastego Maia Tysiąc Siedmset Dwudziestego Anno. U tego

26Zapisu podpisy ręki temi słowy. Jan Sokołowski (L.S.) m.p.

27Ustnie y oczewisto od JmPana Sokołowskiego do podpisania się

28na tym Zapisie dimissionis Jako Swiadek y Przyiaciel podpi-

29suię się Dominik Szykiewicz [?] Ch.K.N. [?] Jako Swiadek

30y Przyiaciel uproszony podpisuię się Antoni Wrotowski [?] Podcz. Zł. [?]

31Za Swiadka y Przyiaciela w tym Zapisie podpisuię się

32Józef Byczkowski [?]. Ktory to Zapis dimissionis słowo w sło-

33wo iak się w sobie ma do Xiąg Ninieyszych iest In-

34grossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; nowa ręka (drobna, niestaranna, bladym atramentem; k. 417 bardzo blada). Na k. 417 w lewym górnym rogu inną ręką data „1720”. Oblata w zamku żytomierskim 31 XII 1720 przed Janem Walewskim Lewkowskim, „susceptantem pro tunc [?]” (przyjmującym wówczas) akta grodzkie kijowskie; dymisja spisana w Żytomierzu 12 V 1720.

ANACHRONIZMY: zapis kupna dóbr przez rodziców wystawcy datowany „w Żytomierzu Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Czwartego Anno Miesiąca Augusti” (1764) – po dacie samej dymisji (1720) i oblaty; podpis świadka z tytułem „Ch.K.N.” [?] (chorąży Kawalerii Narodowej – formacja z 1776 r.; por. akt 474 i anachronizmy w aktach 111, 135, 139, 141, 153, 214) – mocny argument, że odpis jest późnym falsyfikatem albo kopią z błędnie przepisanymi datami.

Imię ojca „Kaliny [?]” (dwukrotnie: „z JW. JchM. PP. Kaliny y Teodory Sokołowskich Małż. Syn”, „przez JW. Kaliny y Teodory Sokołowskich”) – odczyt dość wyraźny, ale imię niezwykłe (może zniekształcone Kaliksta / Kaliksty). Sprzedawca „Stefan Persciński [?]” – odczyt niepewny. Wyraz po „kamie-ni[cami]” – niejasny („Altynczanami” [?]). Świadkowie: Dominik Szykiewicz [?] (lub Sylkiewicz), Antoni Wrotowski [?] z tytułem skróconym „Podcz. Zł.” [?], Józef Byczkowski [?] – wszystkie niepewne.

Łacina: susceptans pro tunc – przyjmujący wówczas (akta); ad hunc actum – do tej czynności; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji treści; ad acticandum – do wpisania do akt; tenoris sequentis – tej treści; sanus mente et corpore existens – będąc zdrów na umyśle i ciele; foro suo quovis competenti omisso – pominąwszy wszelki właściwy sobie sąd; una cum successoribus suis – wraz ze swymi następcami; de actu et data illius – z datą i miejscem jego wystawienia; per oblatam – przez oblatę; iure naturali – prawem naturalnym (dziedziczenia); ad annos competentes – do lat sprawnych (pełnoletności); in perpetuum – na wieczność; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; m.p. – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 31 XII 1720 w urzędzie grodzkim w zamku żytomierskim przed Janem Walewskim Lewkowskim Jan Sokołowski, syn Kaliny [?] i Teodory Sokołowskich, przyznał zapis dymisji (Żytomierz, 12 V 1720) dla syna Józefa: dobra ziemskie na przedmieściu Żytomierza (grunty, place, dworzyszcza, budynki), nabyte przez jego rodziców od Stefana Perscińskiego [?] zapisem wieczystej donacji (w odpisie datowanym anachronicznie na VIII 1764) i odziedziczone przez niego, przekazuje dorosłemu synowi na wieczność, z zastrzeżeniem, by syn nie czynił przeszkód w części wydzielonej przez rodziców bratu wystawcy Aleksandrowi Sokołowskiemu. Syn może dobrami rozporządzać, darować i rezygnować, a ojciec zrzeka się wszelkich praw. Podpisali: J. Sokołowski oraz świadkowie Dominik Szykiewicz [?], Antoni Wrotowski [?] i Józef Byczkowski [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 418 (skan 0424, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roczkach Grodzkich Kijowskich od dnia Dwudziestego

4piątego Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie

5wyrażonego w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

6przypadłych i Sądownie odprawować się zaczętych, prze-

7demną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]

8Chorążym Wiskim [?] Podwoiewodzym Generału Wwa

9Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowsk:

10Comparens pers. JW. JP. Karol Syn Jakuba Chor. Wyżsi [?] Kor. [?]

11a [...] Aleksandra [...] Kijowskiego [?] [...] [?]

12zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey

13własney należney Jurysdykcyi prawa forum Powiatu

14i Wwa a pod ninieyszy Zapis Kwitacionis Zupełney [?]

15cale się poddaiąc i wcielaiąc iawnie czynię ustnie i dobro-

16wolnie zeznawam iż Ja zeznawaiący na mocy Tranzakcyi

17dawney [?] Rezygnacyiney pierwszey na dobra Części Wsi

18Karasowskiey [?] w Wwie Kijowskim położone y Części

19Wsi Wrzachowki [?] w Woiewodztwie Sandomirskim [?]

20położoney przez JW. Jana Syna Kazimierza [...] [?]

21Cześnika Lubelskiego [?] prawem wiecznym [...] [?]

22[...] a przez [...] pomienionych [...] według Zapisu

23prawnie [...] Ziemskiey [?] [...]

24[...] rzeczy [?] y [...] JW. Jana Cześnika [?] [...]

25go i Leona [...] Łozińskiego [?] Synow [...]

26[...] rzeczonych [?] i w Aktach [...] Ziemskich [?]

27Sandomirskiego [?] oszacowanych [?] [...]

28wania wzmiankowanych Dobr ustanowiony [...]

29[...] Kijowskiego [?] [...]

30[...] y [...] Liczby [?] [...]

31[...] od [...] JW. Jana [...] Ło-

32zińskiego [?] i Leona [...] Synow

33Teodora [?] [...] [dolny skraj karty uszkodzony] [...]

k. 418v (skan 0425, strona lewa – górna połowa)

1Po odebraniu [?] i całey [?] reszty ustanowi[oney]

2Obliczywszy [?] i przeto z Szacunkowey

3mięz [?] pomienioney Summy kwi-

4tuię Ichm. Pana [?] i Leona Łozińskich [?]

5Jch Sukcessorow i następcow oraz

6z Sukcessorami i następcami me-

7mi na wieczne Czasy Ktory [?]

8mocą zabraniałego [?] mego zeznania

9Kwitacyinego – Karol Sienkiewicz m.p.

10Quam actis Connotari eadem

11recognoscens nunc Urzędu

12prosił co i otrzymał

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; nowa ręka, skrajnie blady atrament (k. 418 – odczyt z wielokrotnym wzmocnieniem kontrastu; środek i dół karty prawie nieczytelne, dolny skraj karty uszkodzony) – AKT FRAGMENTARYCZNY (#PARTIAL). Na k. 418 w lewym górnym rogu inną ręką „1721” i „X 477”; stara foliacja „212” przekreślona.

Nowy urzędnik i nowy rok: roczki grodzkie kijowskie w Owruczu rozpoczęte 25 I 1721, czynność 21 III 1721 przed „Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], chorążym wiskim [?], podwojewodzim generału woj. kijowskiego” – nazwisko i urząd niepewne.

Nazwiska stron: wystawca – w tytule „Karola Sienkiewicza” [?], w podpisie wyraźniej „Karol Sienkiewicz m.p.”; obdarowani kwitem – w tytule „Janowi i Leonowi Łozińskim [?]” (rkp. „Losińskim”/„Lożińskim”), w tekście „Leona … Łozińskiego [?]”, „Ichm. Pana [Jana] i Leona Łozińskich [?]”. Nazwy wsi „Karasowskiey [?]” (woj. kijowskie) i „Wrzachowki [?]” (woj. sandomierskie [?]) – odczyty bardzo niepewne. Tytuł wystawcy „Chor. Wyżsi [?] Kor. [?]” – niejasny.

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd; quam actis connotari eadem recognoscens nunc officium petiit – o której wpisanie do akt tenże zeznający prosił urząd.

Nazwisko urzędnika poprawione 19 X 2026 (wcześniej odczyt „Wolszczański [?]”) wg aktu 484, gdzie wyraźnie „Wilczopolskim”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

STRESZCZENIE (akt fragmentaryczny – karta skrajnie wyblakła). Późniejszy odpis. 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu (rozpoczętych 25 I 1721) przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim generału woj. kijowskiego, Karol Sienkiewicz, syn Jakuba, zeznał zapis zupełnego kwitu: na mocy dawnej tranzakcji rezygnacyjnej dotyczącej części wsi Karasowska [?] w woj. kijowskim i części wsi Wrzachówka [?] w woj. sandomierskim [?] (zbytych przez Jana, syna Kazimierza, cześnika lubelskiego [?]) otrzymał całą resztę ustanowionej sumy szacunkowej i kwituje z niej Jana i Leona Łozińskich [?] (synów Teodora [?]), ich sukcesorów i następców na wieczne czasy. Szczegóły środkowej części aktu nieodczytane.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 418v (skan 0425, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roku [!] Sądach Grodzkich Kijowsk: od dnia dwudziestego piątego

4Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego

5w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu przypadłe

6i Sądownie odprawować się zaczęte, przedemną Alexan-

7drem Kazimierzem Wilczopolskim [?] Chorążym Wiskim [?]

8Podwoiewodzym Grodz: Generału Woiewodztwa

9Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijow: Comparens per-

10sonaliter JP. Woyciech Bielecki ten Zapis Dymissyonis od

11siebie zeznawaiącego in rem et personam Synowskiego [?]

12[reklamant:] JW.

k. 419 (skan 0425, strona prawa)

1JW. Pana Jana Bieleckiego dany i Służący do zapi-

2sania do Xiąg ninieyszych podał – Ktory Ja Urząd przy-

3imuiąc czytałem i tak się w sobie ma – Ja Woyciech

4Bielecki z S. P. Jana Kazimierza Bieleckiego

5Podczaszego Witebskiego Syn zdrowy będąc

6na ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney

7należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa forum

8powiatu i Wwa, a pod teraźnieyszy Zapis

9moy Dymissyonis cale się poddaię i wciela-

10iąc wiadomo iawnie czynię ustnie dobrowolnie

11zeznawam i oznaymuię iż Ja zeznawaiący maiąc

12Dobra moie Dziedziczne Części Wsi [plama]racha-

13ku [?] w Wwie Kijowskim leżące po Oycu moim

14S. P. Janie Kazimierzu Bieleckim Podczaszym Witeb-

15skim na mnie spadłe, Ktoremi mocen iestem z prawa

16pospolitego iako chcę [...] szafować [?] i dyspo-

17nować, a widząc Syna mego Jana ku osobie

18moiey Reverencyą oraz niemogąc niewidzieć w

19nim doskonałey sposobności ku rządzeniu persona

20sua [plama] i maiątkiem swoim takowe Dobra w wyżey

21wspomnioney Części ze wszystkiemi poddanemi Polami

22Rolami Łąkami, Ogrodami tudzież ze wszystkiemi inne-

23mi mianowanemi i niemianowanemi pożytkami

24Dochodami [plama] i intratami temuż Synowi memu

25JW. P. Janowi Bieleckiemu daię, daruię i wieczności [?]

26ustępuię [?] całym tym Zapisem moim Dymissy-

27nym daię daruię i ustępuię – wolny tedy iest teraz

28i będzie JW. P. Jan Bielecki Syn moy tem Dobra-

29mi iako swemi własnemi rządzić szafować i dyspo-

30nować, a [...] uprzątniony [?] na tey Części Jakubowa [?]

31Jana Zaleckiego [?] w ręce przez S. P. Oyca mego Antoniego [?]

32Bieleckiego zapisanemu – oprzedać [?] i odrezygnować

33a Ja zeznawaiący żadnego prawa do zawarto [?] onych

34mieć niebędę – i nato daiemy ten moy Zapis Dy-

k. 419v (skan 0426, strona lewa – góra)

1mmissyiny z podpisaniem ręki mey własney i z podpi-

2saniem Ichm. PP. przyiaciół Dattum w Borowiu [?] dnia

3pierwszego [?] Miesiąca [...] Tysiąc Siedmset dwudziestego pier-

4wszego Roku – u tey Dymissyi podpisy ręką takowe

5Woyciech Bielecki – Jako Swiadek i przyiaciel za tem [?]

6[...] podpisuię się [...] [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] [...]

8[...] na tym Zapisie Dymissyinym

9[...] [...] [...] [...]

10[...] i [...] [...]

11[...] Xiąg ninieyszych iest wpisana [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka jak w akcie 477, atrament blady, na k. 419v (skan 0426) prawie zupełnie wyblakły – końcowe wiersze z podpisami świadków nieodczytane (#PARTIAL).

Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu (rozpoczętych 25 I 1721), 21 III 1721, przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?] – jak w akcie 477. „W Roku Sądach” – omyłka kopisty za „W Roczkach Sądach” [?].

Nazwisko: w tytule marg. „Bieleckiego” [?] (rkp. „Pirelskiego”/„Bielskiego”), w tekście kilkakrotnie „Bielecki”, „Bieleckiego”, „Bieleckim” – przyjęto Bielecki. Nazwa wsi częściowo pod plamą („Części Wsi […]racha-ku”) – nieodczytana. Wiersze o zastrzeżeniu (części Jakubowa [?], Jan Zalecki [?], ojciec „Antoni” [?] – sprzeczne z imieniem ojca Jan Kazimierz) – odczyt bardzo niepewny. Miejsce spisania „w Borowiu [?]”, data „dnia pierwszego [?]” – niepewne.

Formularz dymisji ojciec→syn jak w aktach 438–470 („niemogąc niewidzieć w nim doskonałey sposobności ku rządzeniu persona sua i maiątkiem swoim”).

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – sąd; persona sua – swoją osobą.

Nazwisko urzędnika poprawione 19 X 2026 (wcześniej odczyt „Wolszczański [?]”) wg aktu 484, gdzie wyraźnie „Wilczopolskim”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

STRESZCZENIE (akt częściowo nieczytelny). Późniejszy odpis. 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim, Wojciech Bielecki, syn zmarłego Jana Kazimierza, podczaszego witebskiego, przyznał zapis dymisji dla syna Jana: ponieważ syn okazuje mu szacunek i jest zdolny do zarządzania majątkiem, przekazuje mu dziedziczną część wsi […]rachówka [?] w woj. kijowskim, odziedziczoną po ojcu, ze wszystkimi poddanymi, polami, rolami, łąkami, ogrodami, pożytkami i intratami, z niejasnym zastrzeżeniem dotyczącym zapisu na części wsi; sam zrzeka się do niej wszelkich praw. Dymisja spisana (w Borowiu [?]) w 1721 r.; podpisy świadków nieczytelne.

Transkrypcja

k. 419v (skan 0426, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roczkach [?] Grodzkich od dnia dwudziestego piątego

4Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście

5JegoKrolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Sądownie od-

6prawować się zaczęte, przedemną Alexandrem Kazimie-

7rzem Wilczopolskim [?] Chorążym Wiskim [?] Podwoiewodzym

8Grodzkim Generału Wwa Kij: i Xięgami ninieyszemi

9Grodz: Kij: Comparens pers. JW. P. Grzegorz Barzecki [?]

10ten Zapis Dymissyonis od siebie zeznawaiącego [plama] in rem

11et personam Syna swego JW. P. Teodora Barzeckiego [?]

12dany i Służący dla zapisania do Xiąg ninieyszych podał

13Ktory Ja Urząd przyimuiąc czytałem i tak się w sobie

14ma. Ja Grzegorz Barzecki [?] z S. P. Krzysztofa Barzeckiego [?]

15Syn zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey [plama] własney

16należney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa, forum Powiatu

17i Wwa a pod teraźnieyszy Zapis moy Dymissyonis cale

18się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawnie czynię ustnie

19i dobrowolnie zeznawam i niniejszym [?] Akcie [?] oznaymuię

20iż Ja zeznawaiący, maiąc Dobra moie Dziedziczne

21Części Wsi Barzezowa [?] w Wwie Kijowskim leżące, post

22fata W. [?] Oyca spoczywaiącym Oycu moim, Krzysztofie

23i Stryju Jerzym rodzonym bracie swoim zeszłym bez [?]

24potomków [?], na mnie iure naturali Successionis spadłe te-

25dy iż mam wolność z prawa pospolitego iako chcę

26[reklamant:] rządzić

k. 420 (skan 0426, strona prawa)

1rządzić, szafować, i dysponować a widząc Syna mego

2Teodora ku osobie moiey Reverencyą oraz niemogąc

3niewidzieć w nim doskonałey sposobności ku rządzeniu

4persona sua i maiątkiem swoim zatem Dobra

5wyż wspomnioną Część ze wszystkiemi Polami

6Rolami Łąkami, Barciami, Trzebieżami, pasiekami [?]

7Wodami tudzież ze wszystkiemi innemi mianowanemi

8i niemianowanemi pożytkami Dochodami intratami

9temuż Synowi memu JW. Panu Teodorowi Barzeckiemu [?]

10Daię, i dymittuię uczyniwszy [?] tylko z tą wyraźną Kon-

11dycyą, ażeby długi variis personis należące po S. P. w

12Bogu spoczywaiącym JW. Panu Krzysztofie Barzeckim [?]

13swoim Dziadu, a moim Oycu pozostałe i ogólną w wa-

14lucie [?] Summę Złotych Polskich Currentis monetae Siedmset

15pięćdziesiąt [?] [...] grzywny [?] trzy i Denar [?] [...] zamykaiące [?]

16a do tey Części maiętności przywiązane i na oney uczynione [?]

17Komu należy wypłacić i uspokoić, a Ja tym Zapisem mo-

18im Dymissyinym rzeczoną Część Dobr dziś i przeciw [?]

19nobilitatem [?] moię odtąd iuż iest i będzie JW. P. Teodor Barzecki [?]

20Syn moy rzeczoną i należną do dymittowaney Części

21maiętności [plama] iako swoią własnością rządzić szafować i dyspo-

22nować, a nawet wypłaciwszy rzeczony a wyżey wyrażo-

23nemi [?] osobom [?] należące [?] długi na tey Części

24maiętności zahypotekowany [?] mocen będzie sprzedać na

25wieczność odrezygnować, a Ja zeznawaiący żadnego prawa

26do [plama] rzeczoney [?] mieć niebędę – i nato daię ten moy

27dał [?] Zapis Dymissyonis z podpisem ręki mey własney

28i z podpisami Rąk JJPP. przyiacioł – Dattum w Barz-

29ezowie [?] Miesiąca Januarii dwudziestego [?] dnia Tysiąc Siedmset

30dwudziestego pierwszego Roku – u tey Dymissyi podpisy Rąk

31w te słowa: Grzegorz Barzecki [?]. Jako Swiadek i przyiaciel na tey

32Dymissyi podpisuię się Mateusz Bykowski [?] m.p. Jako Swiadek

33przytomny tey Dymissyi podpisuię się Józef Gorczyński [?] m.p.

34Swiadek przytomny na tym Zapisie Dymissyonis podpi-

35suię się Tymoteusz Bohdanowicz m.p. Ktora to Dymissya

36za podaniem i prozbą, a za moim przyięciem Urzędowym

37do Xiąg ninieyszych iest wpisana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama ręka co w aktach 477–478, atrament blady, ale k. 420 czytelniejsza. Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 21 III 1721 przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]; dymisja spisana (w Barzezowie [?]) w styczniu 1721.

Nazwisko wystawcy: w tytule marg. odczytywane „Brzeskiego”/„Barzeckiego”, w tekście kilkakrotnie „Barzecki” / „Barzeckiemu” / „Barzeckim” – odczyt niepewny (inicjał B/P; możliwe też Parzecki). Nazwa wsi „Barzezowa” / „w Barzezowie” [?] – może Brzezowa / Brzozowa; bez identyfikacji.

Kwota długów dziada (Krzysztofa) – wiersz 14–15 k. 420 niejasny („Siedmset pięćdziesiąt [?] … trzy i Denar [?]”). „w walucie [?]” – w rkp. „w wa-lucie”. Świadkowie: Mateusz Bykowski [?], Józef Gorczyński [?], Tymoteusz Bohdanowicz (dość pewne).

Formularz dymisji ojciec→syn jak w aktach 438–478. Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; post fata – po śmierci; iure naturali successionis – prawem naturalnym dziedziczenia; persona sua – swoją osobą; variis personis – różnym osobom; currentis monetae – w bieżącej monecie; nobilitatem [?] – szlachectwo (wyraz niepewny); m.p. – ręką własną.

Nazwisko urzędnika poprawione 19 X 2026 (wcześniej odczyt „Wolszczański [?]”) wg aktu 484, gdzie wyraźnie „Wilczopolskim”.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim, Grzegorz Barzecki [?], syn zmarłego Krzysztofa, przyznał zapis dymisji (Barzezowa [?], styczeń 1721) dla syna Teodora: dziedziczną część wsi Barzezowa [?] w woj. kijowskim, przypadłą mu po ojcu Krzysztofie i bezpotomnym stryju Jerzym, przekazuje synowi – okazującemu mu szacunek i zdolnemu do zarządzania majątkiem – ze wszystkimi polami, rolami, łąkami, barciami, trzebieżami, wodami i pożytkami, pod wyraźnym warunkiem, że syn spłaci długi dziada Krzysztofa, zahipotekowane na tej części (łącznie ok. 750 [?] zł); po ich spłacie może dobra sprzedać lub odrezygnować na wieczność. Ojciec zrzeka się wszelkich praw. Świadkowie: Mateusz Bykowski [?], Józef Gorczyński [?], Tymoteusz Bohdanowicz.

Transkrypcja

k. 420v (skan 0427, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roku [!] Sądowe Grodz: Kij: od dnia dwudziestego piątego Mie-

4siąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mie-

5ście JegoKrolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Są-

6downie odprawować się zaczęte, przedemną Alexandrem

7Kazimierzem Wilczopolskim [?] Chor: Wiskim [?] podwoiewo-

8dzym Gltu Wwa Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi

9Grodz: Kij: Comparens pers. JWP. Antoni Hulanicki

10ten Zapis wieczystey Darowizny od JWP. Stanisława

11Samsonowicza sobie i Sukcessorom dany i Służący do zapi-

12sania do Xiąg ninieyszych zeznał, Który Ja Urząd przy-

13imuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Stanisław

14Samsonowicz swem i Syna swego Dominika czyniąc

15zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney

16należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum, Powiatu

17i Wwa a pod teraźnieyszy Zapis moy perpetuae Dona-

18tionis cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawnie

19czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię iż Ja zeznawaiący

20maiąc Dobra moie Dziedziczne Część Wsi Terechowa [?]

21którymi według prawa pospolitego mocen iestem iako

22chcę rządzić szafować i dysponować, umyśliłem zatem

23Dobra pomienione ze wszystkiemi Polami, Gruntami

24Sianożęciami, Pastwiskami, Lasami, Borami, Wodami

25Barciami tudzież poddanemi ich powinnościami,

26daniami daninami [?] Dziesięciną pszczelną [?] i w ogól-

27ności tym co do tey Części od naydawnieyszych czasów

28przynależało i przynależy JP. Antoniemu Hula-

29nickiemu dać darować i wieczyście rezygnować, iakoż

30tym Zapisem moim daię daruię i rezygnuię za

31Summę dobrowolnie umówioną i zupełnie [?] Tysiący [?]

32[…] [?] Złotych Polskich z ktorey pozostawiam przy

33[reklamant:] sobie [?]

k. 421 (skan 0427, strona prawa – górna połowa)

1tęże Część dla okazuiących się należących Długów Złotych

2trzy tysiące [?] Cztery sta [?] Które mnie lub Synowi memu

3w przeciągu [plama] Roku wypłaconą będzie pomienione [?]

4Dobra odtąd [?] iuż iest i będzie JWP. Hulanicki

5temi Dobrami dziś przezemnie onemu darowanemi

6rządzić, szafować i dysponować, a Ja zeznawaiący

7żadnego prawa ani powrotu do nich ani sobie ani

8Synowi memu teraz niepełnoletniemu Dominikowi

9niezostawuię – I nato daiem ten moy Seit [?] Zapis perpetuae

10Donationis Który Ręką moią własną przy uproszonych

11Swiadkach podpisuię – Datt. w Żytomierzu Tysiąc Siedm-

12set dwudziestego pierwszego Roku dnia Osmnastego Marca –

13u tego Zapisu perpetuae Donationis podpisy Ręką temi słowy

14Stanisław Samsonowicz m.p. Jako Swiadek i przyiaciel

15na tym Zapisie podpisuię się Jakob Winogrodzki [?] – Ustnie

16uproszony Swiadek do tego Zapisu podpisuię się Seba-

17styan Tumirowski [?] Za Swiadka i przyiaciela na tym

18Zapisie podpisuię się Onufry Michałowski – Ktory zato [?]

19Zapis perpetuae Donationis za podaniem i prozbą, a za mo-

20im Urzędownym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama ręka co w aktach 477–479. Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 21 III 1721 przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]; zapis spisany w Żytomierzu 18 III 1721.

Nazwisko obdarowanego: na k. 420v wygląda jak „Olszanski”/„Zhulnicki” [?], ale na k. 421 wyraźnie „JWP. Hulanicki” – przyjęto HULANICKI (por. Tomasz na Hulankach HULANICKI, akt 57). Wieś „Terechowa” [?] – zapewne Terechów, gdzie dobra posiadali Samsonowiczowie (por. dymisja J. SAMSONOWICZA – Terechów [?] w aktach 265–268 (21 X 1711); akt 161 – Terechów [?]).

Darowizna faktycznie za umówioną sumę (kwota w ostatnim wierszu k. 420v nieczytelna), z której część pozostawiona na spłatę długów ciążących na tej części (3400 [?] zł) – w ciągu roku [?]; syn wystawcy Dominik niepełnoletni. „Seit [?]” – wyraz niejasny (może „Sejm” / „Sed”). Świadkowie: Jakub Winogrodzki [?], Sebastian Tumirowski [?], Onufry Michałowski.

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd; m.p. – ręką własną.

Nazwisko urzędnika poprawione 19 X 2026 (wcześniej odczyt „Wolszczański [?]”) wg aktu 484, gdzie wyraźnie „Wilczopolskim”.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim, Antoni Hulanicki zgłosił do akt zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 18 III 1721), którym Stanisław Samsonowicz w imieniu swoim i małoletniego syna Dominika darował i zrezygnował mu swoją dziedziczną część wsi Terechów [?] ze wszystkimi polami, gruntami, sianożęciami, pastwiskami, lasami, borami, wodami, barciami, poddanymi i ich powinnościami, za dobrowolnie umówioną sumę, z której część pozostawiono na spłatę długów (3400 [?] zł) zabezpieczonych na tej części; wystawca zrzekł się wszelkich praw dla siebie i syna. Świadkowie: Jakub Winogrodzki [?], Sebastian Tumirowski [?], Onufry Michałowski.