Akty 481–520

Transkrypcja

k. 421 (skan 0427, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roku [!] Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego

4piątego Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyra-

5żonego w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

6przypadłe i Sądownie odprawować się zaczęte prze-

7demną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]

8Chorążym Wiskim [?] podwoiewodzym Grodz: Generału

9Wwa Kijo: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijo: Comparens

10pers. JP. Jan Mokrzański [?] ten Zapis Dymissyonis

11od siebie zeznawaiącego [?] w ręce [?] [...] [?] Syna

12swego JP. Stanisława Mokrzańskiego [?] dany i służący

13do zapisania do Xiąg ninieyszych podał Który Ja Urząd

14[reklamant:] przyimuiąc

k. 421v (skan 0428, strona lewa)

1przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja Jan

2Mokrzański [?] zdrowy będąc na ciele y umyśle odstą-

3piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdyk-

4cyi prawa, forum, Powiatu i Wwa a pod teraźnieyszy

5moy Zapis Dymissyonis cale się poddaiąc i wcielaiąc

6wiadomo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam

7[...] ninieyszemu [?], iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie

8Dziedziczne Część Wsi Hrynówki [?] [...] [?] w Wwie [?]

9Kijowskim [?] leżące po Bracie moim JP. Piotrze [?] Mokrzań-

10skim na mnie spadłe Którymi iakom wolen [?] do-

11tąd rządził szafował i dysponował, uważaiąc

12Syna mego Stanisława ku [...] [...] [...]-

13cyą, oraz uważaiąc [...] [...] ku rządzeniu

14persona sua i maiątkiem swoim [?], tedy te Dobra

15pomienione [?] Część ze wszystkiemi poddanemi

16polami, Rolami, Lasami, Włościami [?], pożytkami [?]

17słowem wymianowanemi [?] i niewymianowanemi [?] przy-

18należytościami [?] dochodami i Intratą, temuż Synowi mo-

19iemu Stanisławowi dać, darować i dymitować [?] umy-

20śliłem, iakoż tym Zapisem moim Dymissyinym

21daię, daruię i ustępuię, przytem zadaię [?] [...] [...] [?]

22[...] Synowi memu albo [...] poddanego iednego

23imieniem Semena Pakoritaka [?] [...] [?] z

24Dobrami [?] i na Części Dziedziczney JP. Jana Waku-

25lewicza zostaiącego wyreklamować, i za nie należy-

26te onego przyprowadzeniu [?] gdzie należy będzie [...] [?]

27prawić się wolen będzie, iuż teraz i każdy [?] panu-

28iący [?] Syn moy temi dobrami iako swemi własnemi [?]

29[…] rządzić i dysponować, a Ja zeznawaiący nie

30zostawuię żadnego prawa powrotu do takowey

31maiętności, i nato daię ten moy Seit [?] Zapis

32Dymissyonis z podpisem Ręki mey własney i przy-

33iaciół do tego uproszonych Datt. w Hrycenkach [?] Tysiąc

34Siedmset dwudziestego pierwszego Dnia drugiego [?] Marca

35u tey Dymissyi podpisy Ręką w te słowa Jan Mokrzański m.p.

36Jako Swiadek i przyiaciel na tey Dymissyi Piotr Radkiewicz [?]

37[reklamant:] […] [?]

k. 422 (skan 0428, strona prawa – góra)

1na tey Dymissyi iako Swiadek i pieczętarz podpisuię się

2Piotr [...]kiewicz [?] m.p. na tey Dymissyi Jako Swiadek

3i pieczętarz podpisuię się Wacław Łozinowicz [?] m.p.

4Ustnie uproszony Swiadek podpisuię się

5Wacław Ostrzyński [?] m.p. Która to Dymissya za podaniem

6i prozbą, a za moim przyięciem Urzędowym do Xiąg

7ninieyszych iest wpisana –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama blada ręka co w aktach 477–480. Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 21 III 1721 przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim; zapis spisany w Hrycenkach [?] 2 [?] III 1721.

Nazwisko wystawcy w tytule „Mo-krzańskiego”, w tekście „Mokrzański”/„Makrzański” – przyjęto MOKRZAŃSKI [?]. Wieś „Część Wsi Hrynówki [?]” (wyraz blady, może „Hrynowka”, „Hryniówka”) – odziedziczona po bracie Piotrze; miejsce wystawienia „w Hrycenkach [?]” – może ta sama miejscowość.

Formuła dymisji podobna do aktów 438–470 („uważaiąc … ku rządzeniu persona sua”), ale w tym odpisie zniekształcona; wiersze 12–13 k. 421v w większości nieodczytane. Szczególna klauzula: syn może wyreklamować (odebrać) zbiegłego poddanego Semena Pakoritaka [?], przebywającego w części dziedzicznej JP. Jana Wakulewicza (por. Jan WAKULEWICZ – akt 182), i dochodzić o niego prawa. „Seit [?]” – ten sam niejasny wyraz co w akcie 480. Podpisy świadków (Piotr Radkiewicz [?], Wacław Łozinowicz [?], Wacław Ostrzyński [?]) – nazwiska bardzo niepewne.

Łacina: dymissyonis (dimissionis) – zapis dymisji, tj. ustąpienia dóbr synowi; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd; persona sua – swoją osobą; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], podwojewodzim, Jan Mokrzański [?] zgłosił do akt zapis dymisji (Hrycenki [?], 2 [?] III 1721), którym ustąpił synowi Stanisławowi, uznając go za zdolnego do rządzenia sobą i majątkiem, swoją dziedziczną część wsi Hrynówka [?] w województwie kijowskim [?], odziedziczoną po bracie Piotrze, z poddanymi, polami, lasami, pożytkami i dochodami, oraz prawo wyreklamowania zbiegłego poddanego Semena Pakoritaka [?] z dóbr Jana Wakulewicza; wystawca zrzekł się prawa powrotu. Świadkowie: Piotr Radkiewicz [?], Wacław Łozinowicz [?], Wacław Ostrzyński [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 422 (skan 0428, strona prawa – od 1/5)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego pierwszego dnia

3W Roku [!] Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudzie-

4stego piątego Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wy-

5rażonego w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

6przypadłe i Sądownie odprawować się zaczęte prze-

7demną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]

8Chorążym Wiskim [?] Podwoiewodzym Grodz: Generału

9Wwa Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijowsk:

10Comparens pers. JWP. Paweł Hlinicki [?] ten Zapis perpetuae

11Donationis od siebie zeznawaiącego JP. Benedyktowi

12Wieprzyckiemu [?] dany i służący dla wpisania do Xiąg

13ninieyszych podał, Który Ja Urząd ad actitandum

14przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja Paweł

15Syn Jana Kułanowicz [?] Hlinicki [?] zdrowy będąc na ciele

16i umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

17Jurysdykcyi prawa forum Powiatu i Wwa a pod teraź-

18nieyszy Zapis moy perpetuae Donationis cale się poddaiąc

19i wcielaiąc wiadomo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie

20zeznaię, iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie Dzie-

21dziczne Część Wsi Werbówki [?] po Ojcu moim [?] JP. Janie

22Kułanowiczu [?] Hlinickim [?] zmarłe [?] spadłe [?] a po rodzonym [?]

23z Bratem moim [...] [?] na mnie spadłe [?], które

24[...] iakom [...] [...] rządził, szafował [?]

25i dysponował, zatem Dobra te Część Wsi Werbówki [?] ze

26[reklamant:] wszystkiemi

k. 422v (skan 0429, strona lewa – bardzo blada)

1ze wszystkiemi poddanemi, ich [?] [...] [...] [...] [...]

2[...] przynależnościami [?] [...] [...] ze wszystkiemi Za-

3budowaniami [?], dochodami i Intratami [?], ze wszystkim tym co

4[...] [...] [...] [...] do [...] przynależało [?]

5i przynależy JP. Benedyktowi Wieprzyckiemu [?] Chor: W. P. [?] dać, da-

6rować i [...] wieczyście rezygnować [?], iakoż tym

7[...] ninieyszym Zapisem moim [...] daię, daruię [?]

8rezygnuię i ustępuię [...] [...] aby iuż od dziś [?]

9JWP. Benedykt Wieprzycki [?] Chor: Wojsk Pol: [?] [...] [...]

10[...] przezemnie onemu darowanemi [?] rządzić

11szafować i dysponować pożytkować [?] [...] a Ja zezna-

12[...] naydłuższemi [?] pożytkami [?] [...] [...] [...]

13waiący żadnego prawa ani powrotu do wspomnionych

14Dóbr [?] [...] [...] [...] wszelkich [?] pożytków [?] [...]

15nych i niepewnych [?] od kogo [?] [...] a te Dobra [...]

16[...] [...] [...] [...] [...]

17[...] [...] Franciszek [?] [...] [...]

18[...] [...] [...] [...] [...]

19[...] [...] [...] [...] [...]

20[...] [...] Zapis Donationis Który Ręką

21moią własną przy uproszonych [Swiadkach] [?]

22[...] podpisuię, Datt. w [...] Roku

23Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego [dnia]

24Dwunastego [?] Marca u tego Zapisu perpetuae

25Donationis podpisy Ręką temi słowy Paweł Syn

26Jana Kułanowicz [?] Hlinicki [?] m.p. Jako Swiadek [i]

27przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Jakob

28Drzewiecki [?] m.p. [...] [...] [...] Syn [?]

29Zapisie perpetuae Donationis podpisuię się Daniel Wy-

30narowski [?] Swiadek ustnie uproszony do tego Zapisu

31perpetuae Donationis podpisuię się Józef Stężycki [?]

32[...]ski [?] m.p. Który to Zapis perpetuae Donatio-

33nis za podaniem i prozbą, a za moim Urzę-

34downym przyięciem do Xiąg ninieyszych

35iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama blada ręka co w aktach 477–481. K. 422v skrajnie wyblakła, z przebiciem i zmarszczkami papieru – środkowa część (dysponowanie dobrami, klauzula ewikcyjna) w większości nieodczytana (#PARTIAL); wiersz 7 ma nad linią dopisek innej ręki (nieczytelny).

Urzędnik: na k. 422 wyraźnie „Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]” (nie „Wolszczańskim”, jak odczytywano w aktach 477–481) – nazwisko zapewne WILCZOPOLSKI [?]; do rozstrzygnięcia w dalszych aktach.

Imię ojca darczyńcy „Jana Kułanowicz [?]” – drugi człon może być przydomkiem; nazwisko „Hlinicki [?]” (może Glinicki). Wieś „Werbówka [?]” (rkp. „Werbowki”/„Werbowiec”) – odziedziczona po ojcu (i bracie [?]). Obdarowany: Benedykt Wieprzycki [?], „Chor: W. P.” – zapewne chorąży wojsk polskich.

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; ad actitandum – do zapisania w aktach; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd; m.p. (manu propria) – ręką własną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (częściowo nieczytelny). 21 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], chorążym wiskim [?], podwojewodzim, Paweł Hlinicki [?], syn Jana Kułanowicza [?], zgłosił do akt zapis wieczystej darowizny (12 [?] III 1721), którym darował i zrezygnował Benedyktowi Wieprzyckiemu [?], chorążemu wojsk polskich [?], swoją dziedziczną część wsi Werbówka [?], odziedziczoną po ojcu, ze wszystkimi poddanymi, przynależnościami, zabudowaniami i dochodami, zrzekając się prawa powrotu. Świadkowie: Jakub Drzewiecki [?], Daniel Wynarowski [?], Józef Stężycki [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 423 (skan 0429, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia.

3W Roku [!] Sądowe Grodz: Kijowsk: od dnia dwudziestego piąte-

4go Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażo-

5nego w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

6przypadłe i Sądownie odprawować się zaczęte prze-

7demną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]

8Chorążym Wiskim [?] podwoiewodzym Generału

9Wwa Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijowsk:

10Comparens pers. JWP. Jan Ozulinski [?] Towarzysz

11Znaku Pancernego ten Zapis perpetuae Dona-

12tionis z podpisem Ręki swey własney w ręce [?]

13JP. Benedykta Fiałkowskiego [?] dany i służący libere ac

14benevole przyznał prosząc aby do Akt przyięty

15i w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd ten Zapis

16ad actitandum przyimuiąc czytałem i tak się

17w sobie ma. Ja Jan Ozulinski [?] Towarzysz Znaku

18Pancer: zdrowy będąc na ciele i umyśle odstępu-

19iący swey własney należney Jurysdykcyi prawa

20forum, a pod teraźnieyszy Zapis perpetuae Dona-

21tionis quoad actum praesentem attinet cale się

22poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawnie czynię

23ustnie i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg

24ninieyszych zeznaię, iż Ja zeznawaiący maiąc

25Część moią Dziedziczną w Dobrach Wsi Zabro-

26dzie [?] leżące w Wwie Kijowskim sytuowaney [?] po Rodzi-

27cach [?] moich [...] Jako się Ozulinskim [?] należy, z [?]

28naturalnego [?] i Dziedzicznego [?] spadłą, gdy z prawa

29pospolitego będę mocen iako chcę tą własnością

30swoią rozrządzać, komu [...] [...] będzie, darować

31i wieczyście rezygnować, przeto [...] [...]

k. 423v (skan 0430, strona lewa – blada, ręka niestaranna)

1ze bliskiemi Krewnemi i przyiaciołmi memi [...] [...]

2[...]czywszy [?] uważny [?] i prawdziwy [...] [...] przychilność [?]

3i [...] przyiaźni Którąm od dawna [...] [...] doznaię prze-

4[...] [...] [...] [...] [...]

5[...] się za tyle [?] [...] [...] [...]

6[...] i przedtem [?] [...] [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] Część [?]

8Wsi Zabrodzia [?] JWP. Benedyktowi Fiałkowskiemu [?] Pułkownikowi [?]

9i Sercu [?] Jego [...] darować i [...] wieczyście [...]

10Jego ze wszystkiemi [...] [...] [...]

11[...] [...] [...] [...] [...]

12[...] Gruntami [...] [...] [...]

13[...] z [...] [...] [...] [...]

14[...] [...] [...] przyległ-

15ościami [?] [...] aby [?] [...] [...] Dobrach hipo-

16tekowane, które się okażą były [?] [...] [...]

17[...] JP. Fiałkowski [?] znaleźć [?] [...] [...]

18[...] [...] [...] [...] [...]

19[...] praw moich [...] [...] do takowych

20Dóbr Jntromittować się i one [...] posiada-

21nie [?] [...] Ja zaś zeznawaiący [...] [...]

22[...] żadnego prawa ani [...] [...]

23[...] Ozulinskim [?] [...] [...] [...]

24[...] [...] [...] Jntromissyi [?] [...]

25[...] [...] [...] [...] [...]

26[...] [...] [...] [...] Jurisdykcyi [?]

27[...] [...] [...] [...] [...]

28[...] [...] [...] [...] [...]

29[...] [...] [...] [...] [...]

30Który Ręką moią [...] [...] Datt. w [...]

31Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego Roku Mie-

32siąca [...] Marca – Jan Ozulinski [?] Towarzysz Znaku

33Pancer: m.p. Jako Swiadek i przyiaciel podpisuię się

34Wacław [?] [...] m.p. [...] Swiadek proszony

35Swiadek Michał Hawrzecki [?] m.p. proszony Swiadek

36i przyiaciel podpisuię się Hieronim [...] m.p.

37Który to Zapis za podaniem [...] [...] do Xiąg

38[...] ninieyszych iest [...] Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama blada ręka co w aktach 477–482. K. 423 czytelna, k. 423v skrajnie blada i pisana niestarannie – część dyspozycyjna (wyliczenie przynależności, klauzula o długach hipotekowanych na dobrach, zrzeczenie się prawa) w większości nieodczytana (#PARTIAL).

Urzędnik ponownie „Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?]” (por. akt 482). Nazwisko darczyńcy w tytule i tekście „Ozulinski” (może „Oczuliński”); obdarowany na k. 423v dwukrotnie „Fiałkowski” [?] (w tytule „Fiałkowskiemu” [?], w oblacie odczyt „Białkowskiego” [?]), tytułowany „Pułkownik” [?]. Możliwe, że to ten sam Benedykt, który w akcie 482 odczytany jako „Wieprzycki [?]” – do sprawdzenia.

Wieś „Zabrodzie” [?] (rkp. „w Dobrach Wsi Zabrodzie”, „Wsi Zabrodzia”) – por. Zabrodzie [?] w aktach 111, 120, 401. Darowizna motywowana przyjaźnią i życzliwością obdarowanego.

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; ad actitandum – do wpisania do akt; quoad actum praesentem attinet – co do niniejszej czynności; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; m.p. (manu propria) – ręką własną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (częściowo nieczytelny). 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim [?], chorążym wiskim [?], podwojewodzim, Jan Ozuliński [?], towarzysz znaku pancernego, przyznał zapis wieczystej darowizny (III 1721), którym – z przyjaźni i życzliwości – darował Benedyktowi Fiałkowskiemu [?], pułkownikowi [?], swoją dziedziczną część wsi Zabrodzie [?] w województwie kijowskim, odziedziczoną po rodzicach, ze wszystkimi gruntami i przynależnościami, z prawem intromisji, zrzekając się wszelkich praw. Świadkowie: Wacław [...] [?], Michał Hawrzecki [?], Hieronim [...].

Transkrypcja

k. 424 (skan 0430, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca Dwudziestego drugiego dnia –

3W Roku Sądowe Grodz: Kijows: od dnia dwudziestego piątego Mie-

4siąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście

5Jego Krolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Sądownie od-

6prawować się zaczęte przedemną Alexandrem Kazimierzem

7Wilczopolskim Chor: Wiskim podwoiewodzym Generału Woiewódz:

8Kijows: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijows: Stanowszy ocy-

9wisto Woźny Generał Wwa Kijows: i innych opatrzny

10Zacharyasz Krukowski in vim suo vero ac fidelis Rel-

11lacionis [?] palam publice literatur [?] recognovit iż on Roku

12teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Dwudziestego pierwszego dnia

13Osmnastego [?] Marca ad affectationem Juridicamque [?] re-

14quisitionem JW. JP. Stefana Godlewskiego, maiąc przy sobie

15strony Szlachty Ludzi wiary godnych JWW. JPP. Jana Obo-

16rnickiego [?] i Piotra Malinskiego co maioris ac eviden-

17tioris testimonii gratia ad hunc Actum sibi adhibitos

18był w Dobrach Części Wsi Radyszówki [?] w Wwie Kijows:

19sytuowaney Prawa Dziedzicznego Ojca teraźnieyszego Requi-

20renta JW. JPana Jana Godlewskiego Skarb: Kun: [?] nieżyią-

21cego, a teraz vigore juris naturalis et successive te-

22muż Requirentowi przynależney wzmiankowane Dobra

23Część Wsi Radyszówki [?] ze wszystkiemi Poddanemi, ciągłemi

24i pieszemi ad praesens znayduiącemi się i z biegłemi, całą

25ich Administracyą [?], z polami, Lasami, Sianożęciami, Lasami,

26Borami, Pasiekami [?] i wszelkiemi in genere et specie wymia-

27nowanemi i nie wymianowanemi pożytkami, dochodami i przy-

28należytościami temuż JW. JP. Stefanowi Godlewskiemu w Do-

29żywotną [?] Dziedziczną, nemine impugnante et contradicen-

30[reklamant:] te

k. 424v (skan 0431, strona lewa – górna 1/3)

1Contradicente podał postąpił i Jntromittował Possessyą,

2potem do Gromady zwoławszy onemu [?] ich Panie

3teraźnieyszym Requirensie oświadczył i wszelkiemi powin-

4nościami pełnić zalecił. Wtenczas Woźny z Szlachtą przy sobie

5będącą oświadczywszy się z tamtąd odiechał i tu ad acta

6przybywszy o takowey Possessyi tę swoią prawdziwą

7przedemną Urzędem uczynił i zeznał Relacyą pro-

8sząc cum actis inscribere [?] co i otrzymał Zachary-

9asz Krukowski Woźny pisać nie umieiący –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; inna, staranniejsza ręka niż w aktach 477–483 (pismo okrągłe, wyraźne). Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 22 III 1721; relacja posesyjna woźnego generała Zacharyasza KRUKOWSKIEGO (por. akty 406–436 z 1720 r.), formularz częściowo łaciński jak w aktach 431, 434–435.

Urzędnik wyraźnie „Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim Chor: Wiskim podwoiewodzym” – rozstrzyga lekcję „Wolszczański [?]” z aktów 477–481: Aleksander Kazimierz WILCZOPOLSKI, chorąży wiski, podwojewodzi.

Wieś „Radyszówka” [?] (rkp. „Radyszowki”) – por. Radyszów [?] w akcie 277 (1712). Ojciec rekwirenta: Jan Godlewski, „Skarb: Kun:” [?] (urząd skarbnika – ziemia nieustalona), nieżyjący. Szlachta przy czynności: Jan Obornicki [?], Piotr Maliński. „w Dożywotną [?] Dziedziczną” – zapewne skażone „w Possessyą Dziedziczną”.

Łacina: in vim suae verae ac fidelis relationis – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice … recognovit – jawnie publicznie zeznał; ad affectationem iuridicamque requisitionem – na żądanie i prawne wezwanie; maioris ac evidentioris testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore iuris naturalis et successive – mocą prawa naturalnego i następczo (spadkowo); in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu i zaprzeczenia; cum actis inscribere – wpisać do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, woźny generał województwa kijowskiego Zacharyasz Krukowski zeznał, że 18 [?] III 1721 na żądanie Stefana Godlewskiego, w obecności szlachty Jana Obornickiego [?] i Piotra Malińskiego, podał mu bez niczyjego sprzeciwu w posesję dziedziczną część wsi Radyszówka [?] w województwie kijowskim, należącą do niego po zmarłym ojcu Janie Godlewskim, skarbniku [?], ze wszystkimi poddanymi (także zbiegłymi), polami, lasami, sianożęciami, borami, pasiekami [?], pożytkami i przynależnościami; zwołał gromadę, oświadczył jej nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 424v (skan 0431, strona lewa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijows: od dnia dwudziestego pią-

4tego Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego

5w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Są-

6downie odprawować się zaczęte przedemną Alexandrem

7Kazimierzem Wilczopolskim Chor: Wiskim podwoiewodzym

8Gltu Wwa Kijo: i Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijows:

9Comparens pers. JW. JPan Paweł Dobrowolski ten Zapis

10perpetuae Donationis od JW. JPana Andrzeja Rzewuskiego [?]

11sobie [...] [?] dany i służący dla zapisania do Xiąg

12ninieyszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty

13i w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd Zapis ten ad actitan-

14dum przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja

15Andrzey Syn Jakoba a Wnuk Stanisława Łowczego Parnaw-

16skiego, Rzewuski [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

17piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

18prawa, forum, Powiatu i Wwa, a pod teraźnieyszy Zapis moy

19cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo czynię i dobro-

20wolnie zeznawam, Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra

21moie Dziedziczne Część Wsi Łazanki [?] w Wwie Kijowsk:

22leżące po Ojcu moim JP. Jakobie Rzewuskim [?] na

k. 425 (skan 0431, strona prawa)

1mnie spadłe i do mego posłużyły [?] władania, Któremi

2mocen będąc [?] całą władzą [?] [...] rozrzą-

3dzać, przytem uważaiąc lepsze dobrodzieystwo [?], oraz

4naradziwszy się z bliskiemi Krewnemi i przy-

5iaciołmi moiemi, Umyśliłem Dobra te wyżey

6wspomnioną Część ze wszystkiemi Poddanemi

7polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Borami

8Dąbrowami, zakrzewami, Uroczyskami, Ogroda-

9mi, tudzież zabudowaniami tak dworskiemi

10iako i chłopskiemi JW. JPanu Pawłowi Dobrowolski-

11emu potomkom i Sukcessorom onego dać, daro-

12wać i na wieczność Rezygnować, Jakoż przywodząc

13na dniu dzisieyszym takowy moy zamiar do

14skutku wyżey nadmienioną Część Wsi Łazanki [?]

15JW. Panu Pawłowi Dobrowolskiemu daię, daruię i u-

16stępuię. Wolen tedy odtąd iuż teraz i będzie JW. Pan

17Dobrowolski temi Dobrami iako iuż swemi wła-

18snemi rządzić, szafować i dysponować, komu

19się zechce [?] będzie dać, darować i na wieczność Rezy-

20gnować. Ja zaś zeznawaiący nic zostawuiący [?]

21się prawa własności do tych Dóbr mnie służą-

22cego, żadnego zwrotu ani Sobie ani Synom moim

23Piotrowi, Andrzeiowi i Stefanowi Rzewuskim [?], nie-

24czym [?] [...] mogącym potomkom i Sukcessorom

25moim niezostawuię, i nato Daię ten moy

26Seit [?] Zapis perpetuae Donationis Który Rę-

27ką moią własną przy uproszonych Swiadkach

28i przyiaciołach podpisuię. Datum w Owruczu

29dnia Czwartego Marca Tysiąc Siedmset dwu-

30dziestego pierwszego Roku. u tego Zapisu Dona-

31[reklamant:] tionis

k. 425v (skan 0432, strona lewa – górna 1/3)

1Donationis podpisy Ręką temi słowy – Andrzey Rze-

2wuski [?] m.p. Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapi-

3sie perpetuae Donationis podpisuię się Jan Dzbięcki [?]

4Ustnie uproszony Swiadek na tym Zapisie wie-

5czystey darowizny podpisuię się Wawrzyniec Kor-

6czyński [?] m.p. Swiadek przeproszony podpisania i na-

7pisania tego Zapisu perpetuae Donationis podpi-

8suię się Michał Wierzbicki m.p. Który to Zapis per-

9petuae Donationis słowo w słowo iak się w sobie z

10początku aż do Końca ma do Xiąg ninie-

11yszych Grodzkich Kijowskich iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; staranna okrągła ręka (jak w akcie 484). Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 22 III 1721 przed Aleksandrem Kazimierzem WILCZOPOLSKIM; zapis spisany w Owruczu 4 III 1721.

Nazwisko darczyńcy: w tytule „Rzewuckiego”, w tekście i podpisie „Rzewuski”/„Rze-wuski” – przyjęto RZEWUSKI [?]. Dziad – Stanisław, łowczy parnawski (por. łowczy parnawski [?] J. TYSZYŃSKI [?] w akcie 379); synowie darczyńcy: Piotr, Andrzej, Stefan. Wieś „Łazanki” [?] (rkp. „Łazanki”/„Łasanki”) w woj. kijowskim – po ojcu Jakubie.

„Seit [?]” – ten sam niejasny wyraz co w aktach 480–481 (formularz kopisty). Świadkowie: Jan Dzbięcki [?], Wawrzyniec Korczyński [?], Michał Wierzbicki (podpisał też za piszącego).

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; ad actitandum – do wpisania do akt; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Paweł Dobrowolski zgłosił do akt zapis wieczystej darowizny (Owrucz, 4 III 1721), którym Andrzej Rzewuski [?], syn Jakuba, wnuk Stanisława, łowczego parnawskiego, po naradzie z krewnymi i przyjaciółmi darował mu, jego potomkom i sukcesorom swoją dziedziczną część wsi Łazanki [?] w województwie kijowskim (po ojcu Jakubie) ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, borami, dąbrowami, uroczyskami, ogrodami i zabudowaniami dworskimi i chłopskimi, zrzekając się wszelkich praw dla siebie i synów Piotra, Andrzeja i Stefana. Świadkowie: Jan Dzbięcki [?], Wawrzyniec Korczyński [?], Michał Wierzbicki.

Transkrypcja

k. 425v (skan 0432, strona lewa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego piątego Miesiąca Januar:

4Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu

5przypadłe i Sądownie odprawować się zaczęte przedemną Alexandrem

6Kazimierzem Wilczopolskim Chor: Wiskim podwoiewodzym Generału Wwa

7Kijowsk: i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens pers.

8JW. Pan Filip Kohutnicki ten Zapis perpetuae Donationis od siebie zeznawa-

9iącego in rem et personam JWP. Michała Korczyńskiego uczyniony dla

10zapisania do Xiąg ninieyszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty

11i w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd pomieniony Zapis ad actitandum

12przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Filip Syn Marcina

13a Wnuk Jana Kohutnicki zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy

14swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum, Powiatu

15i Wwa, a pod teraźnieyszy Zapis moy perpetuae Donationis cale się pod-

16daiąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię

k. 426 (skan 0432, strona prawa)

1Iż Ja zeznawaiący maiąc moc z prawa pospolitego własno-

2ścią swoią iako chcę rządzić szafować i dysponować, komu chcę

3dać, darować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić, maiąc

4też Dobra moie dziedziczne Część Wsi Rzyszczowa [?] w Wwie

5Kijowsk: leżące, Umyśliłem przeto Dobra te ze wszystkiemi do nich

6należącemi, Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami

7Pastwiskami, wygonami, Uroczyskami, Rzekami, Stawami,

8Ostrowami i ze wszystkim tym co iest w Ziemi i na Ziemi

9nic nie wyłączaiąc ani też excypuiąc JWP. Michałowi Korczyń-

10skiemu dać, darować, i na wieczność Rezygnować, Jakoż tym

11Zapisem moim perpetuae Donationis daię, daruię i zapisuię,

12a to za Summę w Kontrakcie Rezygnacyinym wyrażoną Osm

13tysięcy Czterysta pięćdziesiąt Sześć [?] Złotych Polskich z odebrania

14Ktorey Kwituię – wolen tedy odtąd iuż iest i będzie JWP. Mi-

15chał Korczyński pomienionemi Dobrami Części Wsi Rzyszczo-

16wa [?] iako swoią własnością rządzić szafować i dysponować, komu

17chcieć dać, darować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić

18Ja zaś zeznawaiący żadnego prawa powrotu mieć nie będę =

19= ani też Synowi memu teraz małoletniemu Jak[ubowi] [?] [...] Kohutnickiemu niezostawuię –

20a to pod zakładami [?] Ziemskiemi [?] stronie [?] Krom przyczyny cielesney

21oszacowanemi [?], i nato dałem ten moy Zapis perpetuae Do-

22nationis, Który Ręką moią własną przy uproszonych

23Swiadkach i przyiaciołach podpisuię. Działo się w Żytomierzu

24Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego Miesiąca

25Marca Dwudziestego dnia – u tego Zapisu podpisy Ręką w te słowa

k. 426v (skan 0433, strona lewa – górna 1/3)

1Filip Kohutnicki m.p. Ustnie uproszony Swiadek do tego Zapisu

2perpetuae Donationis podpisuię się Ignacy Ziembrzycki [?] m.p.

3Swiadek przytomny uczynienia ninieyszego Zapisu perpetuae

4Donationis podpisuię się Zacharyasz Dobrzycki – Za Swiadka

5i przyiaciela na tym Zapisie wieczystey Donacyi podpi-

6suię się Józef Kociubinski m.p. Który to Zapis za poda-

7niem i prozbą, a za moim Urzędowym przyięciem do

8Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka szeroka, staranna, wiersze długie. Oblata na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 22 III 1721 przed Aleksandrem Kazimierzem WILCZOPOLSKIM; zapis spisany w Żytomierzu 20 III 1721.

Wieś „Rzyszczów” [?] (rkp. „Rzyszczowa”, „Rzyszczo-wa”) – zapewne ta sama co Rzeszczów [?] w aktach 203–221 (Owrucz 18 III 1706: dymisja Marcina KOHUTNICKIEGO [?] dla syna Filipa – tu potwierdzone: Filip, syn Marcina, wnuk Jana Kohutnickiego). „Darowizna” faktycznie za sumę z kontraktu rezygnacyjnego (8456 [?] zł), z której wystawca kwituje.

Dopisek między wierszami na k. 426 (wyłączenie praw małoletniego syna wystawcy, imię skrócone „Jak.” [?]) – odczyt niepewny; wiersz następny („a to pod zakładami Ziemskiemi stronie Krom przyczyny cielesney oszacowanemi”) uzupełniony wg formularza aktu 489. Świadkowie: Ignacy Ziembrzycki [?], Zacharyasz Dobrzycki, Józef Kociubiński.

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; ad actitandum – do wpisania do akt; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; excypować – wyłączać; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Filip Kohutnicki zgłosił do akt zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 20 III 1721), którym – na mocy kontraktu rezygnacyjnego, za 8456 [?] zł, z których kwitował – darował i zrezygnował Michałowi Korczyńskiemu swoją dziedziczną część wsi Rzeszczów [?] (rkp. „Rzyszczów”) w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, pastwiskami, uroczyskami, rzekami, stawami i ostrowami, nic nie wyłączając; zrzekł się prawa powrotu dla siebie i małoletniego syna. Świadkowie: Ignacy Ziembrzycki [?], Zacharyasz Dobrzycki, Józef Kociubiński.

Transkrypcja

k. 426v (skan 0433, strona lewa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia –

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego piątego Miesiąca Ja-

4nuarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście Jego Krolewskiey

5Mości Owruczu przypadłe i Sądownie odprawować się [zaczęte] prze-

6demną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim Chor: Wiskim

7podwoiewodzym Generału Wwa Kijows: i Xięgami ninieyszemi

8Grodz: Kijows: Stanowszy oczewisto Woźny Generał Wwa Kijows:

9i innych opatrzny Zacharyasz Krukowski, w moc wierney, prawdzi-

10wey i skuteczney rellacyi swoiey, iawnie ustnie i dobrowolnie dla zapi-

11sania do Xiąg ninieyszych zeznał, iż on Roku teraźnieyszego

12Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego dnia Osmnastego Lutego

13na affektacyą i prawną Rekwizycyą JW. JPana Alexandra Bud-

14zkuta [?] maiąc przy sobie strone Szlachty Ludzi wiary godnych

15JWW. Jana Wesołockiego [?] i Tomasza Wynarowskiego [?] co maioris

16ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos był w Dobrach Wsi

17Domanowie w Wwie Kijows: sytuowaney, gdzie będąc Części tey Wsi

k. 427 (skan 0433, strona prawa – górna 1/2)

1vigore juris naturalis post fata JW. Tadeusza Budzkuta [?] na

2teraźnieyszego Requirenta spadłey i należącey, ze wszystkiemi podda-

3nemi, polami dworskiemi i chłopskiemi, Sianożęciami, Łąkami, Gaiami

4Dąbrowami, Stawami, Jeziorami, [nad wierszem: wraz] łowy rybnemi, drzewem Bartnym

5i nie bartnym z pszczołami i bez pszczół, i innemi wszystkiemi

6i wszelakiemi in genere et specie mianowanemi i nie mianowa-

7nemi pożytkami, dochodami, intratami i przynależytościami, tak

8iak się ta Część Dóbr Wsi Domanowa w swoich miedzach, Grani-

9cach y Circumferentiach miała i zawierała temuż JW. JPanu Ale-

10xandrowi Budzkutowi [?] do spokoyney realney i aktualney Dzie-

11dziczney nemine impugnante et Contradicente podał i postąpił

12Possessyi, po którey podaney tenże [?] z strona Szlachty sobie przytom-

13ną oświadczywszy się, z tamtąd tu ad acta przybywszy o tem

14swoią prawdziwą Possessyi Rellacyą uczynił i zeznał, prosząc

15cum [actis] [?] connotari [?] co i otrzymał. Zacharyasz Krukowski Woźny pisać nie umieiący –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka szeroka, staranna (jak w akcie 486). Relacja posesyjna woźnego generała Zacharyasza KRUKOWSKIEGO, formularz polski z wtrętami łacińskimi (por. akt 484). Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; czynność 18 II 1721.

Nazwisko rekwirenta i jego poprzednika: „Budzkuta”/„Budzkutowi” [?] (może Budkut, Butkut – nazwisko litewskie); Tadeusz Budzkut [?] – zapewne ojciec lub krewny (relacja mówi tylko „post fata”). Wieś Domanów (rkp. „Domanowa”, „w Domanowie”) – por. Domanów [?] w aktach 63–79, 150, 153, 222–240, 303–319, 384, 389, 399.

Szlachta przy czynności: Jan Wesołocki [?] (rkp. „Wesłockiego” [?]), Tomasz Wynarowski [?] (por. Daniel Wynarowski [?] w akcie 482).

Łacina: vigore iuris naturalis post fata – mocą prawa naturalnego po śmierci; maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; circumferentia – obwód, zasięg; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; cum actis connotari [?] – odnotować w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, woźny generał województwa kijowskiego Zacharyasz Krukowski zeznał, że 18 II 1721 na żądanie Aleksandra Budzkuta [?], w obecności szlachty Jana Wesołockiego [?] i Tomasza Wynarowskiego [?], podał mu bez niczyjego sprzeciwu w spokojną, realną i dziedziczną posesję część wsi Domanów w województwie kijowskim, przypadłą mu po śmierci Tadeusza Budzkuta [?], z poddanymi, polami dworskimi i chłopskimi, sianożęciami, łąkami, gajami, dąbrowami, stawami, jeziorami z łowiskami, drzewem bartnym i wszelkimi pożytkami w jej granicach. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 427 (skan 0433, strona prawa – dolna 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia.

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego piątego Roku wyż na Akcie wyrażo-

4nego w Mieście Jego Krolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Sądownie odprawować

5się zaczęte przedemną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim Chor: Wiskim podwo-

6iewodzym Generału Wwa Kijows: i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

7Comparens pers. JW. Paweł Paszkowski ten Dział między sobą stawaiącym, a Bratem

8swym Michałem i Siostrą Małgorzatą Paszkowskiemi uczyniony dla zapisa-

9nia do Xiąg ninieyszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty i w Xięgi

10wpisany był, a tak Ja Urząd pomieniony Dział ad actitandum przyimuiąc

11czytałem i ten tak się w sobie ma. My Paweł i Michał bracia między

12sobą rodzeni Paszkowscy i Ja Małgorzata Paszkowska Siostra z śp.

13Konstantego Paszkowskiego podstolego Mścisławskiego Synowie i Córka

14następny rozdział maiątku po tymże Ojcu naszym na nas spadłego do-

15pełniamy, a naprzód maiąc Dobra dziedziczne Wsie Wieremeyki y Szawrowice [?]

k. 427v (skan 0434, strona lewa)

1z Poddanemi w Powiecie Rzeczyckim leżące – Przywileiem Roku Tysiąc Sześćset

2Siedmdziesiąt osmego na Seymie [?] od Nayiaśnieyszego Jana Trzeciego Króla

3Polskiego Ojcu naszemu z śp. JW. Konstantemu Paszkowskiemu Podstolemu

4Mścisławskiemu nadane i Konferowane niemniey różne ruchomości i Sup-

5pellektilia iakoteż stada, Bydło, Konie po tymże z śp. Ojcu naszym na

6nas spadłe, takowe na trzy porcye osobnemi Jnwentarzami specyfiko-

7wane i otaksowane rozdzielamy – z których Ja Paweł Dobra Wieś Wie-

8remeykę na swoią połowę przyimuię, a drugą Wieś Szawrowice [?] na

9dwie Części rozdzielamy – I tak Ja Michał Numerem pierwszym ozna-

10czoną na swoią, a zaś Ja Małgorzata Numerem drugim naznaczoną

11na swoią schedy wybieramy, Ruchomości zaś wszelkie, tudzież Bydło,

12Konie, to wszystko w równych Częściach pomiędzy siebie rozdzielamy

13i wszyscy w aktualne posiadanie iedno drugiemu żadney przeszkody

14czynić nie będziemy – Długi Jakie by się tylko okazać mogły

15te także na równi znosić obowiązuiemy się – a tak uskuteczniwszy [?]

16nayakkuratnieyszy rozdział Dóbr Oyczystych, wolne każde z nas

17iest i będzie schedę na siebie przypadaiącą iako swoią własnością

18rozporządzać i dysponować, dać, darować i na wieczność odprzedać

19Jakowy dział dla lepszey wiary i waloru przy uproszonych Swiadkach

20i przyiaciołach Rękami własnemi podpisuiemy. Działo się w Owruczu

21dnia piętnastego Marca Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

22Roku – Paweł Paszkowski m.p. Michał Paszkowski Małgorzata Pasz-

23kowska – Jako Swiadek i przyiaciel na tym Dziale Dóbr pomiędzy

24JW. Panami Paszkowskiemi podpisuię się Dominik Czarniecki (L.S.)

25Swiadek przytomny uczynienia tego działu podpisuię się Jan

26Wilczopolski (L.S.) będąc przytomny spisania i podpisania

27tego działu podpisuię się Władysław Ziembrzycki (L.S.) Który to

28Dział za podaniem i prozbą, a za moim Urzędowym

29przyięciem słowo w słowo iak się w sobie z początku

30aż do końca ma do Xiąg ninieyszych Grodzkich

31Kijowskich iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka szeroka, staranna (jak w aktach 486–487). Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; dział spisany w Owruczu 15 III 1721. Formuła oblaty pomija dzień i miesiąc rozpoczęcia roczków („od dnia dwudziestego piątego Roku…”) – opuszczenie kopisty.

Dobra: wsie Wieremejki [?] (rkp. „Wieremeyki”, „Wieremeykę”) i Szawrowice [?] (rkp. „Szawrowice”/„Szawrewice”) w powiecie rzeczyckim (woj. mińskie, WKL), nadane Konstantemu Paszkowskiemu, podstolemu mścisławskiemu, przywilejem Jana III z 1678 r. „na Seymie” [?] (sejm grodzieński 1678–1679). Podział: Paweł – cała wieś Wieremejki (połowa majątku); Szawrowice [?] podzielone na dwie części – nr 1 Michał, nr 2 Małgorzata; ruchomości, bydło i konie po równo wg osobnych inwentarzy; długi spłacane po równo.

Świadkowie: Dominik Czarniecki, Jan Wilczopolski (krewny podwojewodzica [?]), Władysław Ziembrzycki (por. Ignacy Ziembrzycki [?] w akcie 486). L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Łacina: ad actitandum – do wpisania do akt; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; supellectilia – sprzęty domowe; m.p. (manu propria) – ręką własną; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Paweł Paszkowski podał do akt dział (Owrucz, 15 III 1721) majątku po zmarłym ojcu Konstantym Paszkowskim, podstolim mścisławskim, zawarty z bratem Michałem i siostrą Małgorzatą: dziedziczne wsie Wieremejki [?] i Szawrowice [?] z poddanymi w powiecie rzeczyckim (nadane ojcu przywilejem Jana III z 1678 r.) oraz ruchomości, sprzęty, stada, bydło i konie podzielono na trzy porcje wg inwentarzy – Paweł wziął wieś Wieremejki [?], Szawrowice [?] podzielono na dwie części dla Michała (nr 1) i Małgorzaty (nr 2), ruchomości po równo; długi rodzeństwo spłaci po równo, każde może swobodnie dysponować swoją schedą. Świadkowie: Dominik Czarniecki, Jan Wilczopolski, Władysław Ziembrzycki.

Transkrypcja

k. 428 (skan 0434, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roku Sądowe Grodz: Kijo: od dnia dwudziestego piątego Mie-

4siąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście Jego

5Krolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Sądownie odprawować

6się zaczęte przedemną Alexandrem Kazimierzem Wilczopolskim

7Chorążym Wiskim podwoiewodzym Grodz: Gltu Wwa Kijows: y

8Xięgami ninieyszemi Grodz: Kijows: Comparens pers. JW. Antoni Michałowski

9ten Zapis perpetuae Donationis od siebie zeznawaiącego in rem et personam

10JW. Jana Witwickiego [?] uczyniony ratione intro contentorum dla wpisania

11do Xiąg ninieyszych Grodz: Kijows: podawszy libere ac benevole zeznał, którego

12ustnym i oczewistym zeznaniem swoim umocniwszy i zmocniwszy [?] prosił

13mnie Urzędu aby ten Zapis do Akt przyięty i w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd

14annuendo affectationi Imć zeznawaiącego pomieniony Zapis ad actitandum

15przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja Antoni Michałowski z JW. Wojciecha [?]

16Michałowskiego Syn, a z JW. Adama Michałowskiego Cześnika Oszmiańskiego Wnuk

17zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy mey własney należney Ziemskiey

18Jurysdykcyi prawa, Forum, Powiatu y Wwa, a pod teraźnieyszy List dobrowolny

19Zapis moy perpetuae Donationis i Jego wszystkie niżey wyrażone Kondycye punkta

20Klauzuły i Legamenta cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawno czynię

21dobrowolnie zeznawam i oznaymuię każdemu komuby o tem wiedzieć należało

22teraz y na potomne czasy, Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie Dziedziczne Część

23Wsi Antonowszczyzny [?] po Bezpotomnie zeszłym Stryiu moim JW. Adamie Michał-

24owskim Łowczym Przemyskim na mnie spadłe, maiąc też moc z prawa pospolitego

25dobrami [...] iako chcieć rządzić szafować i dysponować, komu chcieć dać daro-

26wać ustąpić y ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić, Umyśliłem też Dobra

27moie Część Wsi Antonowszczyzny [?] ze wszystkiemi Poddanemi do niey należącemi

28Gruntami, Polami, Lasami, Zaroślami, Łąkami, Sianożęciami, Stawami, Sadzawkami [?]

29owo zgoła ze wszystkiemi in genere et specie mianowanemi i nie mianowa-

30nemi pożytkami tak iako się te Dobra z dawien dawnych w swoich miedzach

31granicach i obchodziech miały i zawierały i teraz maią i zawieraią nic ani

32na siebie potomków i Sukcessorów moich nie excypuiąc ani zachowuiąc JW. Janowi

33Witwickiemu [?] dać, darować i na wieczność Rezygnować, Jakoż ninieyszym

34Zapisem moim daię daruię i Zapisuię, a to za Summę Szacunkową dobro-

35wolnie umówioną Trzydzieści tysięcy Czterysta Pięćdziesiąt pięć Złotych

36Polsk: z odebrania Którey tym moim Zapisem Kwituię. Wolen tedy odtąd

37iest i będzie JW. Jan Witwicki [?] pomienionemi Dobrami Częścią Wsi Antono-

38wszczyzny [?] iako swoią własnością rządzić szafować dysponować komu

39chcieć dać darować i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić, a Ja

40zeznawaiący od aktu teraźnieyszego Zapisu mego żadney przeszkody

41trudności i impedimentów czynić i zadawać nie mam i mieć

42nie będę, owszem od wszelkich impedimentów prawnych i nie praw-

43nych bronić zastępować i ewinkować mam i powinien będę,

44a to pod zakładami Ziemskiemi stronie Krom przyczyny cielesney oszacowanemi

k. 428v (skan 0435, strona lewa – górna 1/3)

1o które in casu contraventionis forum originarium et terminum

2peremptorium we wszelakim Sądzie i Urzędzie Grodz: Ziem: i Głównym

3Trybunale Koronnym Lubelskim, a w czasie bezkrólewia w sądzie Kaptu-

4rowym amputatis omnibus beneficiis juris quot quot sobie i Sukcessorom

5moim do odpowiedania naznaczam – i nato daiem ten Zapis wieczystey

6przedaży z podpisem Ręki mey własney i z podpisami Rąk JchMciów Panów

7przyiaciół odemnie do podpisu uproszonych – Datum w Owruczu dnia

8Osmnastego Marca Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego Roku Antoni

9Michałowski m.p. Ustnie proszony przyiaciel od Imć zeznawaiącego

10do podpisu tego Zapisu wieczystey Rezygnacyi podpisuię się Ludwik

11Korczewski m.p. Jako Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie podpi-

12suię się Teodor Kobylinski m.p. Ustnie uproszony do podpisania tego

13Zapisu wieczystey przedaży podpisuię się Onufry Dobrzyński m.p.

14Który zato [?] Zapis za podaniem i oczewistą prozbą Imć zeznawaiącego

15a za moim Urzędownym przyięciem do Xiąg ninieyszych Grodzkich

16Kijowskich iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; staranna pochyła ręka. Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; zapis spisany w Owruczu 18 III 1721. Tytuł marginalny „Dymissya”, w tekście „Zapis perpetuae Donationis”, w zakończeniu „Zapis wieczystey przedaży/Rezygnacyi” – faktycznie sprzedaż za 30 455 zł.

Wystawca: Antoni Michałowski, syn Wojciecha [?] (rkp. „z JW. Woycicha” [?]), wnuk Adama, cześnika oszmiańskiego; dobra odziedziczył po bezpotomnie zmarłym stryju Adamie Michałowskim, łowczym przemyskim. Nabywca: Jan Witwicki [?] (rkp. „Witwickiego”/„Witwickiemu”). Wieś „Antonowszczyzna” [?] – położenie niepodane (zapewne woj. kijowskie).

Pełny formularz ewikcji („pod zakładami Ziemskiemi stronie Krom przyczyny cielesney oszacowanemi … forum originarium et terminum peremptorium … w Trybunale Koronnym Lubelskim, a w czasie bezkrólewia w sądzie Kapturowym”) – wg niego uzupełniono analogiczny wiersz w akcie 486. Świadkowie: Ludwik Korczewski, Teodor Kobyliński, Onufry Dobrzyński.

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; ratione intro contentorum – z racji rzeczy wewnątrz zawartych; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad actitandum – do wpisania do akt; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum originarium et terminum peremptorium – sąd właściwy i termin zawity; amputatis omnibus beneficiis iuris quot quot – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ilekolwiek ich jest; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Antoni Michałowski, syn Wojciecha [?], wnuk Adama, cześnika oszmiańskiego, przyznał zapis (Owrucz, 18 III 1721), którym za umówioną sumę 30 455 zł, z której kwitował, darował i na wieczność zrezygnował Janowi Witwickiemu [?] swoją dziedziczną część wsi Antonowszczyzna [?], odziedziczoną po bezpotomnym stryju Adamie Michałowskim, łowczym przemyskim, ze wszystkimi poddanymi, gruntami, polami, lasami, zaroślami, łąkami, sianożęciami, stawami i pożytkami w dawnych granicach, nic nie wyłączając; zobowiązał się do ewikcji pod zakładami ziemskimi i poddał się sądom grodzkim, ziemskim, Trybunałowi Lubelskiemu i sądom kapturowym. Świadkowie: Ludwik Korczewski, Teodor Kobyliński, Onufry Dobrzyński.

Transkrypcja

k. 428v (skan 0435, strona lewa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego piątego

4Miesiąca Januarii Roku wyż na Akcie wyrażonego w Mieście

5Jego Krolewskiey Mości Owruczu przypadłe i Sądownie

6odprawować się zaczęte przedemną Alexandrem Kazimie-

7rzem Wilczopolskim Chorążym Wiskim Podwoiewodzym

8Grodzkim Generału Wwa Kijows: i Xięgami ninieyszemi

9Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens pers. JWW. Alexander

10Terlecki ten Dział między sobą stawaiącym z iedney,

11a Bratem swym Rodzonym Pawłem Terleckim z drugiey

12strony uczyniony dla zapisania do Xiąg ninieyszych

13podał de tenore sequenti. Między JWW. Alexandrem y

14Pawłem Braćmi między sobą rodzonemi Terleckiemi zawiera

15się umowa działowa w następuiącey osnowie. primo: wyżey

16wyrażone Strony obięwszy [?] prawem naturalnego spadku po

17Antecessorach swoich Dobra Część Wsi Łazanki [?] z poddanymi

18w Wwie Kijows: sytuowane do tych czas nierozdzielną iakoteż

19i inne wspólne ruchomości, a chcąc zachować na zawsze

20zgodę Braterską i żyć w iedności rzeczoną Część Wsi Łazanki [?]

21po śmierci Ojca swego JW. Jana Terleckiego Stolnika Pińskiego

22na siebie spadłą, na dwie równe schedy rozdzielili, z których

23Schedę pierwszym Numerem oznaczoną JW. Alexander

24Terlecki na siebie, a drugą podobnież Numerem wtórym ozna-

25czoną Paweł Terlecki na siebie wybrali. secundo: Granice

26w tychże schedach wyięte [?] specyfikowane i kopcami

27na Ziemi oznaczone na zawsze wiecznie trwałe

28i nienaruszone w swych miedzach pozostać maią,

k. 429 (skan 0435, strona prawa – górne 2/5)

1tertio: Gdyby [?] [...] [...] [?] zmuszona była zapłacić

2iakowy dług przypadaiący na drugą schedę, tedy

3druga [...] Kompensować będzie, niemniey wszelkie

4wszelkie [?] koszta i Expensa prawne obowiązuie się,

5Którą to umowę obie strony ziścić i dotrzymać pod

6zakładami Ziemskiemi stronie Krom przyczyny oszacowanemi

7przyrzekaią, a dla lepszey wiary i waloru własnemi

8Rękami przy swiadkach podpisuią. Datum

9w Owruczu dnia Osmnastego Marca Tysiąc Siedmset

10dwudziestego pierwszego Roku. Alexander Terlecki m.p.

11Paweł Terlecki m.p. Jako Swiadek y przyiaciel

12na tym Dziele między JWW. Terleckiemi

13nastąpionym [?] podpisuię się Józef Hutkowski [?]

14Ustnie uproszony Swiadek na tym Zapisie dzia-

15łowym podpisuię się Dominik Sosnowski m.p.

16Będąc przytomnym uczynieniu tego roz-

17działku podpisuię się Jan Czosnowski [?] m.p.

18Który zato Dział za podaniem y prozbą

19a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg

20ninieyszych Grodz: Kijows: iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; staranna pochyła ręka (jak w akcie 489); k. 429 bardzo blada. Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; dział spisany w Owruczu 18 III 1721.

Wieś „Łazanki” [?] w woj. kijowskim – ta sama co w akcie 485 (część A. RZEWUSKIEGO [?] darowana P. DOBROWOLSKIEMU); tu część po Janie TERLECKIM, stolniku pińskim, podzielona między synów: scheda nr 1 – Aleksander, nr 2 – Paweł; granice schedy oznaczone kopcami.

Punkt „tertio” (zwrot długów spłaconych przez jednego z braci za drugą schedę, koszty prawne) – początek wiersza nieodczytany. Świadkowie: Józef Hutkowski [?], Dominik Sosnowski, Jan Czosnowski [?].

Łacina: de tenore sequenti – następującej treści; primo, secundo, tertio – po pierwsze, po drugie, po trzecie; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Aleksander Terlecki podał do akt umowę działową (Owrucz, 18 III 1721) z rodzonym bratem Pawłem: dotąd niepodzieloną, odziedziczoną po ojcu Janie Terleckim, stolniku pińskim, część wsi Łazanki [?] w województwie kijowskim z poddanymi i ruchomości podzielili na dwie równe schedy – nr 1 wziął Aleksander, nr 2 Paweł; granice oznaczono kopcami; zobowiązali się do wzajemnego zwrotu długów i kosztów prawnych spłaconych za drugą schedę, pod zakładami ziemskimi. Świadkowie: Józef Hutkowski [?], Dominik Sosnowski, Jan Czosnowski [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 429 (skan 0435, strona prawa – od 2/5; atrament skrajnie wyblakły)

1Roku [?] Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego czwartego [?] dnia

3W Roku Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudziestego piątego [?]

4[Miesiąca Januarii] Roku wyż na Akcie wyrażonego [?] w Mieście

5Jego Krolewskiey Mości Owruczu [?] przypadłe i Sądownie [?]

6[...] [...] [...] [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] [...]

8[...] [...] [...] [...] [...]

9[...] [...] [...] [...] [...]

10[...] [...] [...] [...] [...]

11[...] [...] [...] [...] [...]

12[...] [...] [...] [...] [...]

13[...] [...] [...] [...] [...]

14[...] [...] [...] [...] [...]

15[...] [...] [...] [...] [...]

16[...] [...] [...] [...] [...]

17[...] [...] [...] [...] [...]

18[...] [...] [...] [...] zdrowy będąc

k. 429v (skan 0436, strona lewa)

1na ciele y Umyśle odstąpiwszy swey własney należney

2Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, forum Powiatu i Wwa

3a pod teraźnieyszy Zapis moy cale się poddaiąc i wcielaiąc

4wiadomo czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam, Iż Ja zezna-

5waiący maiąc Dobra moie Dziedziczne Część Wsi Niwak [?] w Wwie

6Kijows: leżące po Ojcu moim śp. Jakobie Olszewskim na mnie spadłe

7Któremi mocen będąc iako własnością swoią rozrządzać, przytem

8uważaiąc lepsze dobro swoie, oraz naradziwszy się z bliskiemi Krew-

9nemi y przyiaciołami moiemi, Umyśliłem Dobra te wyżey

10wspomnioną Część Wsi Niwak [?] ze wszystkiemi poddanemi, polami,

11Rolami, Lasami, Sianożęciami, Borami, Dąbrowami, ostrowami,

12Uroczyskami, ogrodami, tudzież zabudowaniami tak dworskie-

13mi iako i Chłopskiemi JW. Panu Mikołaiowi Synowi Jana [?] Kobylin-

14skiemu potomkom i Sukcessorom onego dać, darować i na wieczność

15rezygnować, Jakoż przywodząc na dniu dzisieyszym takowy

16moy zamiar do skutku wyżey nadmienioną Część Wsi Niwak [?]

17temuż JW. Panu Mikołaiowi Kobylinskiemu daię, daruię

18i ustępuię, wolen tedy odtąd iuż iest i będzie JW. Pan Kobylinski

19a potym potomkowie i Sukcessorowie onego temi dobrami iako swo-

20ią własnością rządzić szafować i dysponować, komu się zachce [?]

21dać, darować i na wieczność Rezygnować. Ja zaś zezna-

22waiący nic zostawuiący się prawa własności do tych Dóbr

23mnie służącego, żadnego zwrotu ani sobie, ani potomkom

24i Sukcessorom moim niezostawuię, i nato daię ten moy Seit [?]

25Zapis perpetuae Donationis Który Ręką moią własną przy

26uproszonych Swiadkach y przyiaciołach podpisuię Datum

27w Owruczu dnia Osmnastego Marca Tysiąc Siedmset

28dwudziestego pierwszego Roku u tego Zapisu Dona-

29tionis podpisy Ręką temi słowy – Feliks [?] Olszewski m.p.

30Jako Swiadek y przyiaciel na tym Zapisie perpetuae

31Donationis podpisuię się Antoni Witkowski [?] m.p.

32Ustnie uproszony za Swiadka na tym Zapisie

33podpisuię się Jan Korczyński [?] Przytomny Swia-

34dek podpisania tego Zapisu wieczystey darowizny

35podpisuię się Jan Melaniewski [?] Który to Zapis

36perpetuae Donationis słowo w słowo iak się w sobie

37ma z początku aż do końca do Xiąg ninieyszych

38grodzkich Kijowskich iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; k. 429 (dolne 3/5 strony) – atrament skrajnie wyblakły, mimo odejmowania tła odczytano tylko nagłówek daty i formuły roczków; dalsza część formuły oblaty (przed A. K. WILCZOPOLSKIM, comparens – zapewne Mikołaj Kobyliński) i początek zapisu („Ja … Olszewski … zdrowy będąc”) nieodczytane (#PARTIAL). K. 429v czytelna, inna ręka (pochyła, niestaranna).

Formularz zapisu identyczny z aktem 485 (darowizna A. RZEWUSKIEGO [?] – Łazanki [?], Owrucz 4 III 1721) – wg niego rozpoznano układ. Data dnia oblaty „dwudziestego czwartego [?]” – odczyt niepewny (akty 482–490: 21–22 III 1721).

Darczyńca: podpis „Feliks [?] Olszewski” (imię niepewne), syn Jakuba Olszewskiego; wieś „Niwak” [?] (rkp. „Niwak”/„Nowak” [?]) w woj. kijowskim. Obdarowany: Mikołaj Kobyliński, syn Jana [?] (por. Kobylińscy – akty 59, 433, 446, 489). Świadkowie: Antoni Witkowski [?], Jan Korczyński [?], Jan Melaniewski [?].

Łacina: perpetuae donationis – wieczystej darowizny; m.p. (manu propria) – ręką własną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (początek nieczytelny). Na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu 24 [?] III 1721 wpisano zapis wieczystej darowizny (Owrucz, 18 III 1721), którym Feliks [?] Olszewski, po naradzie z krewnymi i przyjaciółmi, darował Mikołajowi Kobylińskiemu, synowi Jana [?], jego potomkom i sukcesorom swoją dziedziczną część wsi Niwak [?] w województwie kijowskim, odziedziczoną po ojcu Jakubie, ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, borami, dąbrowami, ostrowami, uroczyskami, ogrodami i zabudowaniami, zrzekając się wszelkich praw dla siebie i sukcesorów. Świadkowie: Antoni Witkowski [?], Jan Korczyński [?], Jan Melaniewski [?].

Transkrypcja

k. 429v (skan 0436, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roki Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwudzie-

4stego piątego Miesiąca Januarii Roku wyż na

5[reklamant:] Akcie

k. 430 (skan 0436, strona prawa)

1na Akcie wyrażonego w Mieście Jego Krolewskiey

2Mości Owruczu przypadłe i Sądownie odprawo-

3wać się zaczęte przedemną Alexandrem Kazi-

4mierzem Wilczopolskim Chorążym Wiskim

5podwoiewodzym Grodzkim Generału Wwa

6Kijows: i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

7Kijows: comparens personaliter JWP. Mi-

8chał Smoleński dla wpisania do Xiąg ni-

9nieyszych Grodzkich Kijowskich tę Dymmis-

10syą od siebie zeznawaiącego ratione intra

11contentorum podawszy in rem et personam

12JWP. Andrzeia Smoleńskiego Syna swego

13przy Swiadkach sporządzoną przyznał

14prosząc mnie Urzędu o przyięcie do Akt

15a tak ia Urząd annuendo affectationis przyi-

16muiąc z początku aż do końca odczytawszy

17i ta tak się w sobie ma – Ja Michał Syn

18Dominika Smoleński zdrowy będąc na cie-

19le i umyśle odstąpiwszy swey własney Ziem-

20skiey Jurysdykcyi prawa forum i Powiatu

21a pod ten moy Zapis Dymmissionis cale się

22poddaiąc i wcielaiąc wszem wobec i każde-

23mu z osobna komuby o tem wiedzieć należy

24to wiadomo czynię iawnie ustnie benevole

25przyznawam, iż ia zeznawaiący maiąc dobra

26[plama] moią Część Dziedziczną Wsi Miratyńce [?]

27w woiewództwie Kijowskim sytuowaną

28po Ojcu moim śp. JWP. Dominiku Smo-

29leńskim prawem naturalnego spadku we

30władanie moie przyszłą, a będąc z prawa pospoli-

31tego prawa moią fortuną własną secundum

32[plama] placitum meum rozporządzać i szafo-

33wać, ani in adversa w moim Synie aetate iuż

34adulta nie mogąc nie widzieć doskonałey

35tey w nim sposobności ku rządzeniu persona

36sua i maiątkiem swoim a przy pewnieyszey [?] ab

37illo dla osoby moiey rewerencyi doznawszy [?]

38wyżey wyrażone Dobra z poddanemi grun-

39tami, polami rolami, Sianożęciami la-

40sami et cum omnibus pertinentiis temuż

41JP. Andrzeiowi Smoleńskiemu Synowi mo-

42iemu z tey fortuny moiey wypuszczam [?]

43i dymittuię – Wolen tedy iest i będzie rzeczony

44[reklamant:] dopiero

k. 430v (skan 0437, strona lewa – górna 1/3)

1dopiero Syn moy Andrzey Smoleński pomienioną

2Część Wsi Miratyńce [?] wszystkie obięte [?] władanie

3ze wszystkich dochodów i pożytków frui vigore

4ninieyszey Dymmissyi, którą ia zeznawaią-

5cy ziścić i dotrzymać obowiązuię się, na co da-

6iem tenże ninieyszy List Zapis Dymmissionis

7z podpisem ręki moiey iakoteż JchMciów przyiaciół

8rękami własnemi podpisanych. Datt. w Mi-

9ratyńcach [?] dnia Siódmego Marca Tysiąc

10Siedmset dwudziestego pierwszego Roku

11u tego Zapisu Dymmissionis podpis ręki JP.

12przyznawaiącego i JchMciów przyiaciół następu-

13iący Michał Smoleński m.p. Proszony od

14JP. zeznawaiącego ustnie i oczewisto Swia-

15dek podpisuię się Leon Maciejczyński [?] – Jako

16Swiadek i przyiaciel na tym Zapisie Dymmis-

17sionis podpisuię się Piotr Domaradzki – Za

18Swiadka i przyiaciela na tym Zapisie Dym-

19missyinym podpisuię się Jan Nawarowski [?]

20A tak ten Zapis iak się w sobie ma z począt-

21ku aż do końca pisany wszystek de verbo

22ad verbum do Xiąg ninieyszych Grodzkich

23Kijowskich iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od k. 430 nowa ręka – duża, zamaszysta, wyraźna. Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; zapis spisany w Mirotyńcach [?] 7 III 1721.

Wieś „Miratyńce” [?] (= Mirotyńce [?] z aktów 123, 127 i 222–240; w tamtych aktach także Michał SMOLEŃSKI [?] – Mirotyńce [?], 1706). Formularz dymisji jak w aktach 438–470 („aetate iuż adulta nie mogąc nie widzieć doskonałey w nim sposobności ku rządzeniu persona sua”). Zwrot „ani in adversa” – zapewne skażone „nec in adversa”/„ani in adversum” (por. akt 470).

Świadkowie: Leon Maciejczyński [?], Piotr Domaradzki, Jan Nawarowski [?].

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intra contentorum – z racji rzeczy zawartych wewnątrz; in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; secundum placitum meum – według mego upodobania; aetate adulta – w wieku dorosłym; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; cum omnibus pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; frui vigore – używać na mocy; de verbo ad verbum – słowo w słowo; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Michał Smoleński, syn Dominika, przyznał zapis dymisji (Mirotyńce [?], 7 III 1721), którym – uznając dorosłego syna Andrzeja za zdolnego do rządzenia sobą i majątkiem i doznawszy od niego szacunku – ustąpił mu swoją dziedziczną część wsi Mirotyńce [?] w województwie kijowskim (odziedziczoną po ojcu Dominiku) z poddanymi, gruntami, polami, sianożęciami, lasami i wszelkimi przynależnościami, do pełnego używania i dochodów. Świadkowie: Leon Maciejczyński [?], Piotr Domaradzki, Jan Nawarowski [?].

Transkrypcja

k. 430v (skan 0437, strona lewa – od 2/5)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego Pierwszego

2miesiąca Marca dwudziestego drugiego dnia

3W Roki Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dwu-

4dziestego piątego miesiąca Januarii roku wyż

5na akcie wyrażonego w mieście Jego Krolewskiey

6Mości Owruczu przypadłe y Sądownie odprawować się

7zaczęte przedemną Alexandrem Kazimierzem Wil-

8czopolskim Chorążym Wiskim Podwoiewodzym Grodz-

9kim Generału Woiewództwa Kijowskiego y Xięgami

10ninieyszemi Grodzkiemi Kijows: Comparens persona-

11liter JWP. Grzegorz Żurakowski Rott. Kawa: Nar: ten

12Zapis perpetuae Donationis od siebie zeznawaiącego

13in rem et personam JWP. Jana Komorowskiego

k. 431 (skan 0437, strona prawa)

1dany y służący do Xiąg ninieyszych ad actitandum

2podał tenoris sequentis: Ja Grzegorz Żurakowski Rot-

3mistrz Kawaleryi Narodowey, śp. JP. Alexandra Żu-

4rakowskiego Syn, a śp. JP. Michała Żurakowskiego

5wnuk, zdrowy będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy

6należney swey Jurysdykcyi prawa forum i powiatu

7a pod ninieyszy Zapis perpetuae Donationis cale się

8z Sukcessorami i potomkami moiemi poddaiąc y wcie-

9laiąc, palam publice benevole ac jure expresso [?]

10recognosco: Iż Ja maiąc Część Wsi Woinityna [?] w Wo-

11iewództwie Kijow: leżącą po Ojcu moim JWP. Alexan-

12drze Żurakowskim na mnie prawem natury spadłą

13a maiąc wolność własnością swoią iako chcieć rządzić

14szafować i dysponować, umyśliłem przeto rzeczone Do-

15bra Część Wsi Woinityna [?] ze wszystkiemi poddanemi

16polami Rolami, Lasami, Sianożęciami, ogrodami

17Rzeczkami Jeziorami, i ze wszystkiemi innemi mia-

18nowanemi i niemianowanemi pożytkami przy-

19chodami i przynależytościami JWP. Janowi Ko-

20morowskiemu i iego Sukcessorom dać darować y

21na wieczność Rezygnować, Jakoż tym Zapisem mo-

22im daię daruię i wiecznemi a nigdy nieodzownemi

23czasy Rezygnuię i ustępuię, a to za summę szacun-

24kową dobrowolnie umówioną Dziewięć Tysięcy Sześćset

25Złot. Polsk: z odebrania Którey ninieyszym Zapisem

26moim Kwituię – wolen tedy odtąd iuż iest i będzie

27JWP. Jan Komorowski temi Dobrami iako iuż swo-

28ią własnością rządzić szafować i dysponować, a

29Ja zeznawaiący żadnego prawa własności do tych

30Dóbr ani sobie ni też małoletnim teraz Synom

31moim Stefanowi y Janowi Żurakowskim i innym

32potomkom y Sukcessorom moim niezostawuię – I nato

33daię ten moy List Zapis perpetuae Donationis, Który

34Ręką własną przy uproszonych Swiadkach i przy-

35iaciołach podpisuię – Datum w Żytomierzu dnia dwu-

36dziestego Marca Tysiąc Siedmset dwudziestego pierw-

37szego roku – Grzegorz Żurakowski R.K.N. m.p. Jako Swia-

38dek y przyiaciel na tym Zapisie perpetuae Donationis

k. 431v (skan 0438, strona lewa – górna 1/3)

1podpisuię się Bazyli Swiętochowski m.p. – Swiadek przy-

2tomny temu Zapisowi podpisuię się Józef Paszkowski [?]

3m.p. Za Swiadka y przyiaciela na tym Zapisie wie-

4czystey Darowizny podpisuię się Jan Korczyński m.p.

5Który zato Zapis za podaniem i prozbą a za

6moim Urzędownym przyięciem słowo w słowo

7iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych Grodzkich

8Kijowskich iest Jngrossowany – [dalej tekst przekreślony kilkoma ukośnymi kreskami:] i iuridice JWJP. Ale-

9xandra Żurakowskiego intromittował – Którey Intro-

10missyi nikt nie bronił i nie oppugnował – a tak

11pomieniony woźny z przytomną Szlachtą o tey

12swoiey czynności oświadczywszy się z tamtąd

13odiechał, y tey Possessyi Rellacyą tak a nie inaczey

14uczynił i zeznał – prosząc aby do Xiąg ninieyszych

15przyięta i zapisana była co i otrzymał. [koniec skreślenia; reszta strony pusta]

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka duża, zamaszysta (jak w akcie 492). Oblata 22 III 1721 w Owruczu przed A. K. WILCZOPOLSKIM; zapis spisany w Żytomierzu 20 III 1721.

ANACHRONIZM: wystawca tytułuje się „Rotmistrz Kawaleryi Narodowey” (R.K.N.) – formacja istniejąca dopiero od 1776 r. (por. „Ch.K.N.” w aktach 474, 476 i „Porucznik Kawaleryi Narodowey” w akcie 153) – świadczy o późnym sporządzeniu odpisu (możliwy falsyfikat). Darowizna faktycznie za sumę szacunkową 9600 zł, z której wystawca kwituje; wyłączono praw małoletnich synów Stefana i Jana.

Wieś „Woinityn” [?] (rkp. „Część Wsi Woinityna”) w woj. kijowskim, po ojcu Aleksandrze Żurakowskim; dziad – Michał Żurakowski (por. testament S. M. ŻURAKOWSKIEGO w aktach 441–457). Świadkowie: Bazyli Swiętochowski, Józef Paszkowski [?], Jan Korczyński.

Po zakończeniu oblaty na k. 431v kopista wpisał omyłkowo zakończenie relacji posesyjnej woźnego (intromisja Aleksandra Żurakowskiego) i przekreślił je ukośnymi kreskami; reszta strony pusta – zapewne fragment innego odpisu (relacji o posesji Al. Żurakowskiego), którego początek nie został przepisany.

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad actitandum – do wpisania do akt; tenoris sequentis – następującej treści; palam publice benevole ac iure expresso [?] recognosco – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnym prawem zeznaję; iuridice – prawnie; intromittować – wwiązać w posiadanie; oppugnować – sprzeciwiać się; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 22 III 1721 na roczkach grodzkich kijowskich w Owruczu przed Aleksandrem Kazimierzem Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim, Grzegorz Żurakowski, „rotmistrz kawalerii narodowej” (anachronizm), syn Aleksandra, wnuk Michała, podał do akt zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 20 III 1721), którym za umówioną sumę szacunkową 9600 zł, z której kwitował, darował i wieczyście zrezygnował Janowi Komorowskiemu swoją część wsi Wojnityn [?] w województwie kijowskim (po ojcu Aleksandrze) z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami, rzeczkami, jeziorami i wszelkimi pożytkami, wyłączając prawa swoje i małoletnich synów Stefana i Jana. Świadkowie: Bazyli Swiętochowski, Józef Paszkowski [?], Jan Korczyński. Pod oblatą przekreślony fragment relacji o intromisji Aleksandra Żurakowskiego.

Transkrypcja

k. 432 (skan 0438, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego

2Miesiąca Decembra [?] trzydziestego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey

4Mości Żytomierskim przedemną Jerzym Łopołdaskim [?] Namie-

5stnikiem na ten czas podwoiewództwa Grodzkiego Generału

6Woiewództwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodz-

7kiemi Kijowskiemi Stanąwszy oczywiście Woźny Generał Wo-

8iewództwa Kijowskiego i innych opatrzny Zacharyasz

9Krukowski [...] do zapisania do Xiąg ninieyszych Rella-

10cyi swoiey iawnie, ustnie i dobrowolnie zeznał: iż

11on Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego pierwszego dnia

12piętnastego Decembris na Affektacyą y prawną rekwi-

13zycyą JW. Woyciecha Syna Andrzeja z Nagłowic [?] Na-

14głowskiego [?] Cześnika Witebskiego – Maiąc przy sobie Szlach-

15tę JWW. Leona Tomaszewskiego [?] i Franciszka Lewan-

16dowskiego [?] dla lepszey wiary wszystkich i przysposobionych [?] był

17[...] [...] [...] [...]

18w dobrach Części Wsi Kamionki [?] w Województwie

19Kijowskim leżącey i tam będąc z mocy prawa Konsensu [?]

20od JPana Andrzeja z Nagłowic [?] Nagłowskiego [?] Ojca

21Cześnika Nowogrodzkiego JW. Woyciechowi Cześni-

22[reklamant:] kowi [?]

k. 432v (skan 0439, strona lewa – górna 1/3)

1Witebskiemu Synowi danego Części wyżey [?] ze wszystkiemi [...]

2Konfessyami [?], poddanemi, polami Rolami, Lasami Sianożęciami,

3Ogrodami, Chatami, Zabudowaniami, daniami daninami [?] i

4wszystkiemi przynależytościami, co dawniey i teraz do tey Części [...]

5należało, i przynależy, w realną spokoyną dziedziczną Possessyą

6podał, postąpił intromittował, – poddanych o nowym Dziedzi-

7cu [?] zawiadomił, i posłuszeństwo [?] nakazał, Którey intromis-

8syi będąc [?] Sprzeczności [?] [...] tylko zgoda [?] – Wtenczas [?] Woź-

9ny z stroną Szlachty oświadczywszy się odiechał i tu przedemną

10Urzędem uczynił i zeznał Possessyi Rellacyą prosząc cum actis

11praesentibus connotari co i otrzymał. Zacharyasz Kru-

12kowski Woźny pisać nieumieiący –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od k. 432 NOWA ręka – kaligraficzna, z rozbudowanymi zakrętasami (litery trudne do rozróżnienia: „ł” jak „t”). Data na marginesie ołówkiem 1721. Oblata NIE na roczkach owruckich, lecz na urzędzie grodzkim w ŻYTOMIERZU, przed nowym urzędnikiem – Jerzym „Łopołdaskim” [?] (nazwisko niepewne, może Leopoldowski / Łopatyński), namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału woj. kijowskiego.

Data oblaty: „Miesiąca Decembra [?] trzydziestego dnia” 1721 (wyraz miesiąca niepewny; relacja dotyczy czynności z 15 XII 1721, więc grudzień zgodny). Po aktach z III 1721 (477–493) – przeskok do końca 1721 r.

Rekwirent: Wojciech, syn Andrzeja, „z Nagłowic Nagłowski” [?] (rkp. „z Nagtowic Nagtowskiego” – ł pisane jak t), cześnik witebski; jego ojciec Andrzej – cześnik nowogródzki, który odstąpił mu („z mocy prawa Konsensu [?]” / cesji) część wsi Kamionka [?] (rkp. „Kamionki”) w woj. kijowskim (por. Kamionka [?] w akcie 185). Szlachta przy czynności: Leon Tomaszewski [?], Franciszek Lewandowski [?]. Wiersz przed „w dobrach” nieodczytany.

Łacina: cum actis praesentibus connotari – odnotować w niniejszych aktach; intromittować – wwiązać w posiadanie.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 [?] XII 1721 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Jerzym Łopołdaskim [?], namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego, woźny generał Zacharyasz Krukowski zeznał, że 15 XII 1721 na żądanie Wojciecha z Nagłowic Nagłowskiego [?], syna Andrzeja, cześnika witebskiego, w obecności szlachty Leona Tomaszewskiego [?] i Franciszka Lewandowskiego [?], podał mu w realną, spokojną i dziedziczną posesję część wsi Kamionka [?] w województwie kijowskim, odstąpioną mu przez ojca Andrzeja, cześnika nowogródzkiego, z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami, chatami, zabudowaniami, daninami i przynależnościami; zawiadomił poddanych o nowym panu i nakazał posłuszeństwo, bez sprzeciwu. Woźny był niepiśmienny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 433 (skan 0439, strona prawa – atrament bardzo blady)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Kwietnia [?] dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMości [...] [?]

4[...] [...] przedemną Janem Kalinowskim [?]

5Ziemianinem [?] Subdelegatem ad hunc actum uczynionym

6i wysadzonym i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow-

7skiemi Comparens personaliter JW. Pan Szymon

8Syn Piotra Piechowski [?] Dwornamir [?] zdrowy będąc

9na ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney należ-

10ney Jurysdykcyi, prawa, forum, Powiatu i Woiewódz-

11twa a pod teraźnieysze dobrowolne zeznanie Kwit [?]

12[...] [?] quo ad actum praesentem cale się podda-

13iąc i inkorporuiąc iawnie ustnie i dobrowolnie

14dla zapisania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijow-

15skich zeznał – Iż Ja maiąc sobie nakazany wy-

16rokiem [?] Summy Złotych Polsk: Które dwieście [?] [...]

17[...] Dekretem [?] narodzinach [?] Kijowskich Grodzkich

18nastałym od JW. Antoniego Syna Józefa Zawiszy [?]

19[...] [...] [?] także [?] liczby [?] [...] [...] [...] [?]

20sobie stawaiącemu z processu o possessyą części

21swey Dziedziczney we Wsi Opieczney [?] przez Ojca Com-

22parenta JW. Piotra Piechowskiego [?] w dzierżawie [?] Zawi-

23[...]ma [?] possessyą temuż JW. Antoniemu Synowi

24Józefa Zawiszy [?] wypuszczoną – Gdy tenże Dekretem

25[...] po upłynionym terminie JW. Antoni Zawisza [?]

26[...] [...] w moc Dekretu, poddanym tey wsi [...]

k. 433v (skan 0440, strona lewa)

1pretensye doń miano [?], iako też wypłacony żadney wyni-

2kłey teraz podług brzmienia Dekretu ekspensami [?],

3poddanego przy sobie zatrzymanego zwrócić – Summę

4Złotych Polskich 1812 Dekretem zasądzoną, tudzież różne

5asystencyą [?] zaliczył i wypłacił – Granice do swey części

6Dziedziczney w teyże wsi będącey przywrócone [?], podług

7dawnych znaków i ograniczenia poodnawiał i oddał,

8słowem całemu opisowi Dekretu zadosyć uczynił: przeto

9Ja Comparens, będąc ukontentowanym maiątku [?] po Ojcu

10swoim śp. JW. Piotrze Piechowskim [?] prawem natury

11na mnie spadłego, iakoteż z wypłaty Summy Złotych

12Polskich wyżey wyrażoney Ownioską [?] Dwnaitur [?] wymienionego przy-

13wodu [?] wieczystych i [...] gromady całey [?] owey

14wsi Opieczney [?] różnych dań [?] niezapłaconych pretensyi

15gruntowych, z zwrotu poddanego i gruntów niena-

16leżycie [?] do tey części Dziedziczney poznaczanych teraz z prawa

17ugody [?] z całego processu i z czasu dzierżawy zastawney [?] zastaw-

18ney possessyi, wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy

19Kwituię, prawo wszys [?] [...] umarzam i kassuię, nie zo-

20stawiaiąc sobie Sukcessorom i następcom moim

21żadney ofiary [?] uczynienia moią dobrowolną, [plama]

22[...] [...] [?] Kwit [?] [...] [?], o Który aby przyięty i do Xiąg zapisany

23mnie Urzędu prosił co ad affectandam [?] otrzymał

24Szymon Syn Piotra Piechowski [?] Dwornamir [?] m.p.

25Który Kwit iako do Xiąg w Aktach Grodzkich Kijowskich [plama]

26wpisany iest –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; nowa ręka (pochyła, cienka), atrament na k. 433 bardzo blady (odczyt częściowo z odejmowaniem tła, #PARTIAL). Data na marginesie ołówkiem 1723 – akt z r. 1723 (w księdze po XII 1721 – akt 494). Data dzienna „Miesiąca Kwietnia [?] dwudziestego trzeciego dnia” – miesiąc niepewny.

Urzędnik: Jan Kalinowski [?], „subdelegat ad hunc actum uczyniony i wysadzony” (delegowany do tej czynności); nazwa miasta (Kijów / Żytomierz [?]) nieodczytana.

Komparent: Szymon Piechowski [?], syn Piotra; przydomek/określenie „Dwornamir” [?] (dwukrotnie; niejasne). Strona: Antoni Zawisza [?], syn Józefa. Sprawa: proces o posesję części dziedzicznej we wsi „Opieczna” [?] (rkp. „we Wsi Opieczney”/„wsi Opieczney”), trzymanej przez Piechowskich w zastawnej dzierżawie; dekret grodzki kijowski nakazał Zawiszy zapłacić 1812 zł, zwrócić zatrzymanego poddanego i odnowić granice; po wykonaniu dekretu Piechowski kwituje z całego procesu i wszelkich pretensji. Liczne miejsca niepewne.

Łacina: ad hunc actum – do tej czynności; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; quo ad actum praesentem – co do niniejszej czynności; inkorporować – wcielać; ad affectandum [?] – na żądanie; m.p. (manu propria) – ręką własną.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (częściowo nieczytelny). 23 [?] IV [?] 1723 na urzędzie grodzkim kijowskim przed Janem Kalinowskim [?], subdelegatem wyznaczonym do tej czynności, Szymon Piechowski [?], syn Piotra, zeznał kwit dla Antoniego Zawiszy [?], syna Józefa: po procesie o posesję części dziedzicznej we wsi Opieczna [?], którą ojciec komparenta Piotr Piechowski [?] trzymał w dzierżawie zastawnej, dekret grodzki kijowski zasądził od Zawiszy 1812 zł, zwrot zatrzymanego poddanego i odnowienie granic; Zawisza wypłacił sumę, zwrócił poddanego i przywrócił granice wg dawnych znaków, więc Piechowski kwituje go na wieczność z całego procesu, dzierżawy zastawnej i wszelkich pretensji gruntowych i daninowych, umarzając swoje prawa.

Transkrypcja

k. 433v (skan 0440, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Septembra piętnastego dnia –

k. 434 (skan 0440, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKrólewskiey

2Mości Żytomierskim, przedemną Janem Walewskim Lew-

3kowskim Namiestnikiem na ten czas podwoiewództwa

4Grodzkim Generału Woiewództwa Kijowskiego i Xięgami

5ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Stanąwszy osobi-

6ście Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego i innych

7opatrzny Benedykt Kosterowicz [?] w moc prawdziwey

8wierney i Sumienney Rellacyi swoiey, iawnie, ustnie

9i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych

10Grodzkich Kijowskich zeznał, iż on Roku teraźniey-

11szego Tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego dnia

12iedynastego Septembr. na affektacyą prawną i

13rekwizycyą WJP. Michała Łozińskiego Reqwirenta

14maiąc przy sobie Szlachtę ludzi wiary godnych

15WWri. JPP. Jana Jachimowicza i Piotra Mana-

16styrskiego [?] dla lepszey wiary wszystkich był w dobrach

17Wsi Woli [?] zastawicielowa [?] W. Macieja [?] Karna-

18towskiego ulegley, w rezydencyi tegoż, gdzie będąc

19poddanych trzech [?] wsi Woli teyże dziedzicznych dwiech [?]

20w possessyą Reqwirentowi od tegoż wypuszczonych

21Grzegorza Sawczuka [?] i Piotra Ostapczuka [?] Kontrak-

22[tem] zastawnym Reqwirentowi wypuszczonych, a

23przez tego Jurysdatora w ciężkiey [?] przetrzymywanych

24aresztował i do sprawy prawney przypozwał [?],

25który areszt się był przyiął [?] i poddanych do usta-

26[nowienia] [?] sprawy prawney zatrzymać tenże Jurysdator

27deklarował; a tak pomieniony Woźny, wyż pomie-

28nionych poddanych przypozwawszy i aresztowaw-

29szy tak strona Szlachty przy sobie będącą oświad-

k. 434v (skan 0441, strona lewa – góra)

1czywszy się, nazad powrócił, a tem się [?] swoią

2prawdziwą przedemną Urzędem uczynił i zeznał

3aresztu rellacyą, prosząc cum actis connotari

4co i otrzymał. Benedykt Kosterowicz [?] pisać nie

5umieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama kaligraficzna ręka co akty 494–495; atrament bardzo blady. Data marginalna 1723 (por. akt 495). Oblata w Żytomierzu przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego (por. akty 403–436).

Tytuł marginalny: „Areszt w Sprawie WW. Łozińskiego [?] przeciwko WW. Karnatowskiemu [?]” – nazwisko powoda odczytane zgodnie z tekstem relacji (Michał Łoziński). Woźny: „Benedykt Kostiszewicz/Kosterowicz” [?] – nazwisko w obu miejscach niewyraźne.

Treść: woźny 11 IX 1723 na żądanie Michała Łozińskiego aresztował w rezydencji Macieja [?] Karnatowskiego we wsi Wola [?] dwóch poddanych (Grzegorza Sawczuka [?] i Piotra Ostapczuka [?]), wypuszczonych Łozińskiemu w posesję kontraktem zastawnym, a zatrzymywanych przez Karnatowskiego. Wyrazy „zastawicielowa”, „trzech”, „dwiech” niepewne – sens: z poddanych wsi Wola dwaj mieli być oddani Łozińskiemu na mocy zastawu.

Łacina: cum actis connotari – odnotować w aktach; Jurysdator – właściciel jurydyki, tu: posiadacz dóbr (Karnatowski); Reqwirent – żądający (Łoziński).

Streszczenie

Późniejszy odpis. 15 IX 1723 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego, woźny generał Benedykt Kosterowicz [?] zeznał, że 11 IX 1723 na żądanie Michała Łozińskiego, w obecności szlachty Jana Jachimowicza i Piotra Manastyrskiego [?], był w rezydencji Macieja [?] Karnatowskiego we wsi Wola [?] i aresztował dwóch poddanych – Grzegorza Sawczuka [?] i Piotra Ostapczuka [?] – którzy kontraktem zastawnym mieli być oddani w posesję Łozińskiemu, a byli przetrzymywani przez Karnatowskiego; pozwał ich do sprawy, a Karnatowski areszt przyjął i zadeklarował zatrzymanie poddanych do rozstrzygnięcia sprawy. Woźny był niepiśmienny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 434v (skan 0441, strona lewa – od 1/4)

1Roku Tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Decembra trzydziestego dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey

4Mości Żytomierskim, przedemną Konstantym Didkow-

5skim Namiestnikiem Starostwa Regentem Grodzkim

6Żytomierskim i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żyto-

7mierskiemi Comparens personaliter UrWJP. Fran-

8ciszek z Godzimirza [?] Wilga, dla zapisania do Xiąg ni-

9nieyszych Grodzkich Żytomierskich zapis zastawny

10od siebie zeznawaiący in rem et personam

11UWri. JPP. Jana i Alexandra Sawickich [?] na rzecz

12pewną w tymże zapisie niżey inserowanym [...] [...]

13namięy [?] wyrażoną dany i służący, z podpisem ręki

14swey własney, także z podpisami rąk JPP. przyiaciół

15na podpisie na tymże zapisie niżey inserowanym

16wyrażonych podawszy zeznał, prosząc mię Urzędu

17o przyięcie onego i do Xiąg wpisanie. A tak ia [Urząd] [?]

18annuendo affectationi Jegomości zeznawaiącego, po-

19mieniony zapis zastawny ad acticandum przyimu-

20iąc, wszytek z początku aż do końca czytałem, który

k. 435 (skan 0441, strona prawa)

1tak się w sobie pisany ma. Ja Franciszek z Godzimirza [?]

2Wilga, zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstępuiąc

3swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi pra-

4wa forum Powiatu i Woiewództwa, a pod ten list

5dobrowolny zapis moy zastawny i wszystkie Jego

6niżey wyrażone Kondycye i punkta Klauzuły i li-

7gamenta całe się poddaiąc i wieczaiąc [?], uczyniono [?]

8iawnie ustnie i dobrowolnie zeznawam i oznay-

9muię naydenie [?] wszędzie gdzieby o tem wiedzieć należało,

10iż ia na pilney a własney potrzebie moiey, uzna-

11wszy [?] tem pożytkiem i rzeczami memi własnemi od-

12czytawszy [?] odebrałem Summę pieniędzy Złotych Pol-

13skich Trzysta pięćdziesiąt w Złocie czerwonym rachuiąc

14czerwony złoty po złotych ośmnaście zrazu UWri.

15JPP. Jana i Alexandra Sawickich [?] braci, z któ-

16rego odebrania teyże Summy Złotych polskich

17trzysta pięćdziesiąt tychże JPP. Sawickich [?] zapisem

18moim kwituię, i w tey Summie trzechset pięć-

19dziesiąt Złotych pol. część dóbr moich zastawnych

20Wsi Horodzca [?] Nowego w Woiewództwie Kijowskiem

21Powiecie Żytomierskim a Kluczu Korczyszczewskim [?]

22leżących, prawem mnie zastawnem w Summie

23których tysiąc [?] Złotych polskich podległey [?], z pod-

24danymi pięciu na tey części będącemi mianowicie

25iednym Michaylem [?] pary wołów maiącym, drugim

26Chomą, trzecim Maxymem [?], czwartym Jasiem [?], pią-

27tym Semeytem [?] Rubnem [?], także pary wołów

k. 435v (skan 0442, strona lewa)

1maiącemi ze wszystką ich robocizną i powinnością [?],

2ktorey w tydzień maią robić dzień ieden, a drugi

3tydzień w piątek co tygodnia przeszły [?]; także zaorni [?]

4zasiewki [?], obrocki [?], żniwne obżynki [?], z gruntami, pola-

5mi Sianożęciami, z drzewszczyzną [?] rzezalną [?], także o-

6dworu [?] osobliwym gruntem, polami, sianożęciami

7kawałek [?] od rzeczki Usza [?] pod wsią idzie aż do

8granicy Horodzca [?] Wielkiego, na prawey stronie [?] od rzeczki

9Teterowi [?] nic z tego nie wyłączaiąc, ani wymuiąc, ku [?]

10[...] wolnego używania według potrzeby JPP. Sawickich [?]

11gruntów pól i Sianożęci tychże JPP. Sawickich [?] na

12lat trzy niewzrzeczenie [?] po sobie idących, puszczam

13zarazem [?] zastawnie, i ex nunc do prawney [?] przez

14woźnego i Szlachty ktorych sobie Jegomość spowo-

15dzić mogą realney i Actualney podaię, poczy-

16naiąc ten zastaw w roku teraźnieyszym tysiąc

17siedmset dwudziestym trzecim od dnia Świętey

18Katarzyny Święta Rzymskiego, a skoń[czyć] [...]

19w roku da Bóg przyszłym Tysiąc siedmset

20dwudziestym szóstym, a tak [...] całe [?] i

21[...] Świętey Katarzyny Święta Rzymskiego [...]

22a ex quantum by na pomienionym pewnych

23trzech latach miałem tę część wykupić, tedy

24przed wykupnem nadarzam [?] trzema [?] [...] [...]

k. 436 (skan 0442, strona prawa)

1Jchmościom mam, i odbiorący [?] przez woźnego Rellacyą

2w Grodzie Żytomierskim zapłacić i Summę trzysta pię-

3dziesiąt Złotych pol. nie gdzieindziey tylko w tymże Gro-

4dzie oddać wszystkie y spełna powinien będę. – Po wyku-

5pnie zaś Summy z postąpieniem [?] poddanych

6Jchmościom nie dziel [?] [...] [...] [...] pozwalam; a

7ex quantum by na terminie przypadaiącym wykupna

8nie miałem wszystkiey zupełnie oddać Summy i tey

9części wykupić, tedy od lat trzech do lat trzech conse-

10quenter po sobie idących, ta zastawa aż do oddania i

11wyliczenia pomienioney Summy iść i trwać ma.

12A ponieważ teraz Jchmość PP. Sawiccy [?] grunta bez

13żadnych zasiewów w possessyą swoią obeymuią, tedy

14po wyiściu possessyi zastawney także bez żadnych

15zasiewów zostawić maią; a [...] zboża zasianego

16na polach rzeczonego w gumnie będą mieli, wolno Jchmościom

17zaś swoie własne bez wszelakiey [?] przeszkody zebranie

18i zabranie bez wszelakiey przeszkody. A ponieważ JPP.

19Sawiccy [?] bracia grunt goły bez żadnego budynku na

20Dwór obeymuią, tedy ia zeznawaiący poddanych swoich

21tak do pieczenia [?] drzewa zarówno [?] wypuszczenia, budowa-

22nia dodawać powinien będę. A [...] zaś JPP.

23Sawiccy [?] za possessyi swoiey przybudują albo pod-

24danych na tey części osadzą, ktorym wolny grunt

25do osadzenia będzie, tedy przy wykupnie, za wyracho-

26waniem [?] przyiacielskim, wszystko to Jchmościom nagro-

27dzić powinienem, albo wolno Jchmościom zabrać

k. 436v (skan 0443, strona lewa)

1będę na inne dobra przenieść [?]. Teraz zaś tedy

2są i będą JPP. Sawiccy [?] tę część dóbr z poddanymi wy-

3żey wyrażonemi, gruntami, polami i Sianożęciami

4ode mnie zeznawaiącego Jchmościom puszczoną w

5swoią zastawną possessyą obiąwszy, temi poddanymi

6i dobrami pomienioną częścią iako swoią własną

7rządzić, szafować i dysponować, pożytków wszelakich

8przywłaszczać, i iak naylepszemi pożytkami według [?] swey

9obracać, prawem swoim komu chcieć puścić. A ia za-

10ś zeznawaiący od daty teraźnieyszego zapisu moiego ża-

11dney przeszkody Jchmościom w tey części czynić i za-

12dawać nie mam, i nie powinien będę mieć cum Successo-

13ribus, i owszem od wszelkich Impedimentów prawnych

14i nieprawnych, od okolicznych [?] na tę część zachodzących

15[...] [...] każdego prawa Sądu i Urzędu bronić, zastępować,

16uwalniać mam i powinien będę, ch[?] pro Evictione

17super omnibus bonis meis habitis et habendis zapi-

18suię się, a to pod zakładem drugiey takowey Summy

19Trzechset pięćdziesiąt Złotych pol. i nagrodzeniem szkód

20nawiewnie [?] samey przysięgi Cielesney oszacowanych,

21a który zakład i szkody sprzeciwienie się wszem-

22kolwiek temu zapisowi mnie [?] Forum wybrane [?] i [...]

23nim Amputatis omnibus quod sunt Juris

24beneficiis et Exceptionibus ad respondendum

25sobie Jchmościom i Sukcessorom moim nazna-

26czam [?], przysięgę [?], i na to daię ten moy list dobrowolny

27zapis zastawny z podpisem ręki mey własney

28także z podpisem rąk JMPP. przyiaciół do podpisu

29ustnie uproszonych. Działo się w Żytomierzu dnia

k. 437 (skan 0443, strona prawa – górna 1/2)

1[strona silnie zatarta, wiele wyrazów przekreślonych lub przetartych]

2piątego [?] Września [?] Tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego

3[...] roku. – U tego zapisu zastawnego wyżey

4wpisanego [?] podpisy ręki temi słowy. Fran-

5ciszek z Godzimirza [?] Wilga [...] [...] [...]

6[...] [...] [...] [...] zeznawaiącego podpisuię się

7[...] [...] Ustnie i osobiście prosiony

8[...] [...] [...] [...] [...]

9przyiaciel od Jegomości zeznawaiącego podpisuię się

10Stefan Dzikowski [?] – iako prośony przyiaciel podpi-

11suię się [...] [...] [...]. Ktory to zapis za-

12stawny [...] [...] za podaniem i prośbą [...]

13[...] Jegomości podawaiącego, a

14za moim urzędownem przyięciem [...] [...]

15[...] [...] [...] [...] Żytomierskich [...]

16do Xiąg ninieyszych Grodzkich [...] [...]

17[...] ingrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama kaligraficzna ręka co akty 494–496; atrament bardzo blady, k. 437 (górna połowa) silnie przetarta i częściowo przekreślona (podpisy i formuła ingrosacji – odczyt fragmentaryczny). Oblata w zamku żytomierskim przed Konstantym DIDKOWSKIM, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim (por. akty 295, 364–371).

Zastawca: Franciszek „z Godzimirza” [?] WILGA (por. „JW. Wilga, regimentarz” w akcie 91). Zastawnicy: bracia Jan i Aleksander SAWICCY [?] (nazwisko w rkp. „Sawickich”, w kilku miejscach niewyraźne). Przedmiot: część wsi Horodziec Nowy [?] (rkp. „Horodzca Nowego”) w woj. kijowskim, pow. żytomierskim, w kluczu „Korczyszczewskim” [?] (nazwa niepewna), trzymanej przez Wilgę prawem zastawnym (w sumie „tysiąc” [?] zł); z pięcioma poddanymi (Michajło [?], Choma, Maksym [?], Jaś [?], Semen [?] Rubno [?] – dwaj „pary wołów maiący”), z robocizną (dzień w tygodniu na zmianę), gruntem dworskim od rzeczki „Usza” [?] do granicy Horodźca Wielkiego [?] i od rzeczki „Teterowi” [?] (może Teterew). Kwota: 350 zł pol. w złocie czerwonym (czerwony złoty po 18 zł).

Termin: od św. Katarzyny (25 XI) 1723 do św. Katarzyny 1726 (3 lata), z przedłużeniem o kolejne trzylecia aż do zwrotu sumy; wykup za uprzedzeniem przez woźnego i zapłatą tylko w grodzie żytomierskim; grunta oddane bez zasiewów i bez budynków – zastawca da poddanych do budowy dworu, a nakłady zastawników mają być zwrócone przy wykupie. Ewikcja na wszystkich dobrach pod zakładem drugiej sumy 350 zł. Data zapisu na k. 437 niepewna („piątego [?] Września [?]” 1723).

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acticandum – do wpisania do akt; ex nunc – od teraz; ex quantum by – gdyby zaś; consequenter – kolejno; cum Successoribus – z następcami; pro Evictione super omnibus bonis meis habitis et habendis – dla ewikcji na wszystkich moich dobrach posiadanych i mających być posiadanymi; Amputatis omnibus … Juris beneficiis et Exceptionibus ad respondendum – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa i wyjątków, do odpowiadania.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis. 30 XII 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Franciszek z Godzimirza [?] Wilga podał do wpisania swój zapis zastawny (Żytomierz, IX [?] 1723) dla braci Jana i Aleksandra Sawickich [?]: za 350 zł pol. (w czerwonych złotych po 18 zł) oddał im w trzyletni zastaw (od św. Katarzyny 1723 do św. Katarzyny 1726, z przedłużaniem o kolejne trzylecia do czasu zwrotu sumy) trzymaną przez siebie zastawem część wsi Horodziec Nowy [?] w powiecie żytomierskim (klucz „korczyszczewski” [?]) z pięcioma poddanymi i ich robocizną, gruntami dworskimi, polami, sianożęciami i lasem; zobowiązał się do wykupu tylko w grodzie żytomierskim po uprzedzeniu przez woźnego, do pomocy przy budowie dworu i do zwrotu nakładów zastawników, a także do obrony ich posesji pod zakładem drugich 350 zł. Podpisy przyjaciół (m.in. Stefan Dzikowski [?]) i formuła ingrosacji zachowane fragmentarycznie.

Transkrypcja

k. 437 (skan 0443, strona prawa – dolna 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Decembra trzydziestego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Konstantym Didkowskim

5Namiestnikiem Starostwa Regentem Grodzkim Żytomier-

6skim i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi

7Comparens Oblig. [?] JP. Antoni Pozarski ten Zapis Dymissyiny

8od siebie zeznawaiącego in rem et personam JPP.

9Jana i Stefana Pozarskich Synów swoich dany i służący

k. 437v (skan 0444, strona lewa)

1O dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał. Który

2ia Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem i temi

3iest inserowany słowy. – Ja Antoni Pozarski Podstoli

4Zakroczymski zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

5piwszy swey własney należney Jurysdykcyi Prawa

6Forum i Wtwa [Województwa] a pod ninieyszy moy Zapis Dy-

7missyiny całe się z Dobrami memi poddaiąc wiado-

8mo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię iż

9Zeznawaiący maiąc Część we wsi Bażynie [?] Sytkowa-

10ney [?], a maiąc wolności Fortuną moią iak chcieć rządzić,

11przytym doświadczywszy przychylności i afektu ku

12mnie od Synów moich umyśliłem przeto pomienioną

13Część ze wszystkiemi do niey przynależytościami Pod-

14danemi, Polami, Lasem do tey Części należącym i inne-

15mi dogodnościami JPP. Janowi i Stefanowi Pozarskim

16Synóm moim i następcom onych przynależącą [?] iakoż

17ninieyszym Zapisem moim Dymissyinym daię dawnie [?]

18i wiecznemi czasy Zapisuię. – Wolni tedy iuż są i będą

19pomienioną Część wsi Bażynki [?] w swoie obeymo-

20wanie [?], a ze wszystkich dochodów użytkować, a Ja Ze-

21znawaiący

k. 438 (skan 0444, strona prawa – górna 1/2)

1Zeznawaiący żadnego prawa mieć nie będę. Dato

2w Żytomierzu Tysiąc Siedmset Dwudziestego trzeciego

3Roku dnia Dwudziestego ósmego Decembra. Na tym Za-

4pisie Dymissyinym Podpisy takowe – Antoni Pozarski

5Podstoli Zakroczymski mp. Jako Świadek i Przyiaciel

6Podpisuię się Józef Zawadynski mp. Proszony Świa-

7dek na tym Zapisie podpisuię się Mikołay Mi-

8chałowski mp. Który to Zapis Dymissyiny za po-

9daniem i oczewistym Zeznaniem a za moim

10Urzędownym przyięciem słowo w słowo do Xiąg ni-

11nieyszych iest Ingrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od k. 437 (dolna połowa) NOWA ręka – staranna, ciemniejszym atramentem, pochyła; czytelna. Oblata w zamku żytomierskim przed Konstantym DIDKOWSKIM (jak akt 497). Wyraz po „Comparens” – skrót „Oblig.” [?] (może „Obligatus”/„Ur.”).

Wieś: „we wsi Bażynie [?] Sytkowaney [?]”, dalej „Część wsi Bażynki [?]” (wyraz częściowo zalany). Nazwy niepewne; drugi człon może być przymiotnikiem od nazwiska dawnego właściciela lub nazwy części.

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 XII 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Antoni Pozarski, podstoli zakroczymski, podał do wpisania swój zapis dymisyjny (Żytomierz, 28 XII 1723), którym – doświadczywszy przychylności synów – oddał synom Janowi i Stefanowi Pozarskim na wieczność swoją część wsi Bażyna [?] („Sytkowana” [?]) z poddanymi, polami, lasem i innymi pożytkami, zrzekając się do niej wszelkiego prawa. Podpisali świadkowie Józef Zawadyński i Mikołaj Michałowski.

Transkrypcja

k. 438 (skan 0444, strona prawa – dolna 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2[Mie]siąca Decembra Trzydziestego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey Mości Żytomierskim

4przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Starostwa

5Regentem Grodz. Żyt. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Żyt. Compa-

6rens personaliter UWJP. Grzegorz Serwiński [?] dla wpisania

7do Xiąg ninieyszych podał i oczewiście przyznał List dobro-

8wolny Zapis perpetuae Donationis z podpisem Ręki swey

9własney i z podpisami Rąk Jchmościów przyiaciół od siebie

10zeznawaiącego in rem et personam UWJP. Onufrego [?] Tarnawskiego

11dany i służący, którego podawszy ustnym i oczewistym ze-

12znaniem

k. 438v (skan 0445, strona lewa)

1[strona z silnym przebiciem pisma z odwrotu karty; górna połowa nieostra]

2zeznaniem swoim [...] i [...] [...] prosił

3aby przyięty i do Xiąg [...] [...] [...] [...]

4[...] przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja

5Grzegorz Serwiński [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle

6odstępuiąc swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

7i prawa, forum Powiatu i Wtwa, a pod nin[ie]-

8yszy dobrowolny Zapis moy perpetuae Donationis

9całe się poddaiąc i wieczyście [?] wiadomo iawnie czynię

10ustnie i dobrowolnie zeznaię, iż ia zeznawaiący maiąc

11[...] [...] [...] [...] [...] [...]

12według woli i upodobania rządzić szafować i dysponować,

13używać przeto [?] mocy wolności prawem dozwoloney, a maiąc

14Dobra moie dziedziczne Część Wandalewskich [?] w Wtwie

15Kijowskim sytuowaną, Wszystkiem więc pomienione Dobra

16ze wszystkiemi Poddanemi, [...] Polami, Lasami,

17Borami, Wałami [?], Stawami, Młynami, Sianożęciami, Łąkami,

18Pastwiskami i ze wszystkiemi innemi przynależytościami nie

19mianowanemi pożytkami, dochodami i intratami nic na

20siebie samego, ani Sukcessorów moich nie zostawuiąc

21ani excypuiąc, ale wszystko ogułem i pospolicie zupełnie

22W.JP. Onufremu [?] Tarnawskiemu daię, daruię i wieczy-

23ście rezygnuię, iakoż ninieyszym Zapisem moim

24wieczystym darowczym daię daruię i Zapisuię a [...] [...]

25Sum [?] tysiący pięćset Złł. Poll. z którego Szacunku [?] [...] [...]

26Złotych które JP. Tarnawski dla odkupienia się moiey [?] drugiey przy

27granicy teyże Części zostawuie, którą trzyma za wyiściem lat Sy-

28na mego Kazimierza na wypłacie. Wolen zatem odtąd iuż iest

29i będzie WJP. Tarnawski temi wyż pomienionemi Dobrami iako

30swoią własnością rządzić, szafować i dysponować, komu chcieć

31dać, darować i ku naylepszemu pożytkowi obrócić. A ia ze-

32znawaiący odtąd żadnego prawa do wspomnionych Dóbr

33nie mam i mieć nie będę, a ponnim [?] potomkowie i Sukcesoro-

34[reklamant:] wie

k. 439 (skan 0445, strona prawa – górne 2/3)

1i Sukcessorami moi nie maią i mieć nie będą, a to pod

2szkodami słownemi [?] słowem samym przysięgi

3cielesney oszacowanemi, i na to dałem ten moy

4List Zapis wieczysty darowczy z podpisem Ręki

5moiey własney i z podpisami Rąk Jchmościów przyiaciół

6ode mnie uproszonych. Datum w Żytomierzu Ty-

7siąc Siedmset dwudziestego trzeciego Roku dnia

8drugiego Decembra. U tego Zapisu wieczystego

9darowczego podpisy Rąk takowe. Grzegorz

10Serwiński [?] – Ustnie i Oczewiście od JP. Zezna-

11waiącego proszony Świadek i przyiaciel podpi-

12suię się Jan Wituszyński [?] – Świadek Ustnie

13uproszony do tego Zapisu podpisuię się

14Bolesław [?] Janowski mp. Jako Świadek

15i przyiaciel na tym Zapisie podpisuię

16się Piotr [?] Weszczeszyński [?] mp. Który to Za-

17[pis] [...] za podaniem i prośbą JMPana

18zeznawaiącego, a za moim Urzędownym

19przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka pospieszna, pochyła (inna niż w akcie 498); k. 438v – silne przebicie pisma z odwrotu i nieostra górna połowa zdjęcia (wiele miejsc nieodczytanych). Oblata w zamku żytomierskim przed Konstantym DIDKOWSKIM.

Nazwisko darczyńcy w tytule „Srzeńskiego/Skrzyńskiego” [?], w tekście i podpisie „Serwiński” [?] – przyjęto lekcję z podpisu. Obdarowany: „UWJP. Onufry [?] Tarnawski”. Przedmiot: dziedziczna „Część Wandalewskich” [?] w woj. kijowskim (nazwa niepewna) z poddanymi, polami, lasami, borami, stawami, młynami, sianożęciami, łąkami i pastwiskami. Wzmianka o sumie „tysiąc pięćset” zł oraz o drugiej części przy granicy, trzymanej przez Tarnawskiego do czasu dojścia do lat syna darczyńcy, Kazimierza – sens niepewny.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; Datum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 XII 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Grzegorz Serwiński [?] podał do wpisania swój zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 2 XII 1723) dla Onufrego [?] Tarnawskiego: oddał mu na wieczność swoją dziedziczną część dóbr „Wandalewskich” [?] w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, stawami, młynami, łąkami i pożytkami, nie zostawiając nic dla siebie ani spadkobierców (z rozliczeniem sumy ok. 1500 zł i wzmianką o drugiej części, trzymanej przez Tarnawskiego do pełnoletności syna darczyńcy Kazimierza), pod zakładem szkód. Podpisali świadkowie Jan Wituszyński [?], Bolesław [?] Janowski i Piotr [?] Weszczeszyński [?].

Transkrypcja

k. 439 (skan 0445, strona prawa – dolna 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Decembra Trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey Mości Żytomierskim

4przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Sta-

5[reklamant:] rostwa

k. 439v (skan 0446, strona lewa – górne 4/5)

1Starostwa Regentem Grodz. Żyt. i Xięgami ninieyszemi

2Grodz. Żytomierskiemi Comparens personaliter UWJP. Michał Rafałowicz

3zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey włas-

4ney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa, Forum,

5Powiatu i Wtwa, a pod ninieyszy dobrowolny zezna-

6ny moy Kwit całe się poddaiąc i wieczaiąc

7wiadomo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię,

8iż ia zeznawaiący maiąc Summę moią własną Zło-

9tych Polskich Tysiąc Siedmset Osiemdziesiąt [?] u WJP. Jana

10Żołkowskiego będącą i Skryptem przez tegoż Oyca

11Wincentego Żołkowskiego w Dubnie [?] wydanym i na

12maiątku tegoż zapisanym. Zaczym [?] gdy takową Sum-

13mę do Rąk moich zostawił w zupełności z należytym pro-

14centem [?] za skrypt za Oyca swego W. Wincentego Żołkow-

15skiego, tenże JP. Jan Żołkowski wypłacił i wyliczył,

16przeto Ja zeznawaiący z odebrania takowey Sum-

17my tegoż JP. Jana Żołkowskiego wraz z Synami

18Jego Michałem i Kazimierzem kwituię i żadney

19zaliczki [?] o to wypisania [?], ani sobie ani Sukcessorom [moim] [...]

20nie zostawuiąc – w moc tego dobrowolnego kwitu

21mego zeznaiąca [?] Michał Rafałowicz mp.

22Quam [?] cum actis Connotari Eodem recognoscens

23mnie Urzędu prosił co i otrzymał. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama pospieszna ręka co akt 499 (k. 439v czytelniejsza). Oblata w zamku żytomierskim przed Konstantym DIDKOWSKIM.

Suma: „Złotych Polskich Tysiąc Siedmset Osiemdziesiąt” [?] (liczebnik niepewny), zapisana skryptem (obligiem) Wincentego Żołkowskiego, ojca Jana, wydanym „w Dubnie” [?] i zabezpieczonym na jego majątku; spłacona przez syna Jana z należytym procentem [?]. Kwit obejmuje także synów Jana – Michała i Kazimierza.

Łacina: cum actis connotari – odnotować w aktach; eodem recognoscens – tegoż [dnia] zeznając; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 XII 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Michał Rafałowicz zeznał kwit dla Jana Żołkowskiego i jego synów Michała i Kazimierza: suma ok. 1780 [?] zł pol., należna mu ze skryptu ojca Jana, Wincentego Żołkowskiego (wydanego w Dubnie [?] i zapisanego na jego majątku), została mu przez Jana Żołkowskiego w całości z procentem wypłacona; Rafałowicz zrzekł się wszelkich dalszych pretensji dla siebie i spadkobierców.

Transkrypcja

k. 439v (skan 0446, strona lewa – dolna 1/5)

k. 440 (skan 0446, strona prawa – górne 4/5)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Decembra Trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey Mości

4Żytomierskim przedemną Konstantym Didkowskim

5Namiestnikiem Starostwa Regentem Grodz. Żytomier.

6i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żyt. Comparens

7[personali]ter UWJPP. Teodor i Grzegorz bracia rodzeni [...]

8[...] Synowie Samuela Nehrebeckiego [?] zdrowi

9będący na ciałach i umysłach odstąpiwszy własney

10swey należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa

11Forum Powiatu i Wtwa a pod ninieyszym zezna-

12niem [?] swoim kwitowym całe się poddaiąc i wiecz-

13nie [?] wiadomo [?] oznaymuiemy, iż My zeznawaiący

14za Assekuracyą [?] Skryptu przez JP. Stefana

15Syna Bazylego Sachnowicza [?] w Roku Tysiąc

16Siedmset dwudziestym nam wydanego maiąc

17Summę u niego zostaiącą Złł. Poll. Tysiąc [...]

18pięćdziesiąt [?] pięć [?], którą to Summę tenże JPan

19Stefan Syn Bazylego Sachnowicz [?] w Ryczałtowey [?]

20Skryptu [przekreślone: ...] do Rąk

21naszych całkowicie wypłacił i wyliczył, przeto

22My zeznawaiący z odebrania takowey Sum-

23[my] [...] z zarobkiem [?] interesowym [?] procentem

24tegoż JPana Sachnowicza [?] kwituiemy i żadney

25zaliczki [?] o to czynienia nie zostawuiąc w moc

26tego zeznania naszego kwitowego. Teodor

27Syn Samuela Nehrebecki [?] – Grzegorz Syn Samuela

28Nehrebecki [?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama pospieszna ręka co akty 499–500. Oblata w zamku żytomierskim przed Konstantym DIDKOWSKIM. Formuła końcowa (prośba o wpisanie) pominięta przez kopistę.

Nazwiska: wystawcy – bracia Teodor i Grzegorz, synowie Samuela, „Nehrebecki” [?] (rkp. „Nehrebecki/Nehrebeckich”); dłużnik – Stefan, syn Bazylego, „Sachnowicz” [?] (rkp. „Sachnowiczowi/Sachnowicza”, może Sachniewicz). Skrypt (obligacja) wydany w 1720 r.; kwota „Tysiąc [...] pięćdziesiąt [?] pięć [?]” zł pol. – liczebnik częściowo nieodczytany. Wyrazy „w Ryczałtowey [?] Skryptu” – sens: zgodnie ze skryptem; w rkp. część wiersza przekreślona.

Łacina: mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 XII 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, bracia rodzeni Teodor i Grzegorz Nehrebeccy [?], synowie Samuela, zeznali kwit dla Stefana Sachnowicza [?], syna Bazylego: suma ponad 1000 zł pol. (dokładna kwota nieczytelna), należna im ze skryptu wydanego przez niego w 1720 r., została w całości wypłacona wraz z procentem, wobec czego kwitują go i zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń.

Transkrypcja

k. 440 (skan 0446, strona prawa – dół)

k. 440v (skan 0447, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królew-

4skiey Mości Owruczu przedemną Janem Walewskim

5Lewkowskim Namiestnikiem na ten czas podwoie-

6wództwa Generału Woiewództwa Kijowskiego z Xięgami

7ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Stanąwszy ocze-

8wiście Woźny Generału Woiewództwa Kijowskiego y innych

9opatrzny Andrzey Zagórski [?] w moc prawdziwey wierney

10y sumienney Relacyi swoiey iawnie ustnie y dobrowol-

11nie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał, iż on

12Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset dwudziestego

13trzeciego dnia Dwudziestego piątego Januarii na

14Affektacyą i prawną rekwizycyą WW. Jmć Panów Ja-

15na y Józefa Braci Głowackich rekwirentów maiąc

16przy sobie Szlachty ludzi wiary godnych UUri. Jmć Pa-

17nów Adama Wyporskiego [?] i Jana Uleyskiego [?] co maio-

18ris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibi-

19tos był w części wsi Hrebeniówki [?], gdzie będąc z [...]

20na Sukcessyi prawem [...] na Rekwirentów

21post fata olim Kazimierza Głowackiego Skarb-

22nika Sandomirskiego Oyca na tegoż zaś [...] [...]

23Głowackim Zasady [?] tyże Rekwirentom spadłey pomie-

24nioną część Wsi Hrebeniówki [?] z poddanemi i ich po-

25winnościami, daniami, czynszami, polami or-

26nemi i nieornemi, zarośłami, Czeretami [?], drze-

27wem bartnym y niebartnym, z pożytkami [...]

28bez [...] rzekami, Jeziorami, Sianożęciami –

k. 441 (skan 0447, strona prawa – górne 3/5)

1Stawami, pastwiskami y innemi wszystkiemi y wsze-

2lakiemi mianowanemi i nie mianowanemi w tey Części

3Wsi Hrebeniówki [?] naydującemi się pożytkami, intrata-

4mi y dochodami, nic ni nakogo inszego nie wyimuiąc

5ani excypuiąc, ale iak taż z dawnych czasów in suis

6metis limitibus circumferentiis miała y zawierała

7y teraz ma y zawiera, wyż rzeczonym Janowi y Józefowi

8braciom Głowackim nemine impugnante et contra-

9dicente w wolną spokoyną y actualną podał, pusz-

10czał [?] i officiose intromittował Possessyą oraz poddanych

11do Gromady zwoławszy o nowych Panach WW. Rekwiren-

12tach oznaymiwszy na roboty im roskazane iść kazał,

13który [?] poddanym nie będzie ni w czym sprzeciwni, co im

14robić kazano zaraz poczęli pełnić, a tak on niżey

15nazwany Woźny WW. Rekwirentów przy spokoyney zos-

16tawiwszy Possessyi tąż stroną Szlachty przy sobie bę-

17dącą oświadczywszy się z tamtąd nazad odiechawszy o-

18[nym?] sam te swoią prawdziwą przedemną Urzędem uczynił

19y zeznał Rellacyą Possessyi prosząc ad Acta praesenti-

20bus Connotari co y otrzymał. Andrzey Zagórski [?] Woźny

21scribendi Ignarus –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka pochyła, staranna, atrament blady. Odpis cofa się chronologicznie: oblata w OWRUCZU 23 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM, namiestnikiem podwojewództwa (po aktach z XII 1723).

Woźny generał: „Andrzey Zagarski/Zagurski” [?] (rkp.), przyjęto „Zagórski [?]”; niepiśmienny. Rekwirenci: bracia Jan i Józef GŁOWACCY, synowie zmarłego („post fata olim”) Kazimierza Głowackiego, skarbnika sandomierskiego; szlachta przy czynności: Adam Wyporski [?], Jan Uleyski [?]. Wieś: „Hrebeniówka” [?] (w tytule „Hrebenowa/Hrebeniówki”, w tekście „Hrebeniowki”).

Łacina: maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; post fata olim – po śmierci niegdyś; in suis metis limitibus circumferentiis – w swoich miedzach, granicach i obrębach; nemine impugnante et contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu; officiose intromittował – urzędowo wwiązał; ad acta praesentia connotari – odnotować w niniejszych aktach; scribendi ignarus – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa generału województwa kijowskiego, woźny generał Andrzej Zagórski [?] zeznał, że 25 I 1723 na żądanie braci Jana i Józefa Głowackich, w obecności szlachty Adama Wyporskiego [?] i Jana Uleyskiego [?], wwiązał ich – jako spadkobierców zmarłego ojca Kazimierza Głowackiego, skarbnika sandomierskiego – w spokojną posesję części wsi Hrebeniówka [?] z poddanymi, ich powinnościami, daninami, czynszami, polami, zaroślami, barciami, rzekami, jeziorami, sianożęciami, stawami i pastwiskami, w dawnych granicach; zwołał gromadę, oznajmił o nowych panach i nakazał posłuszeństwo, bez sprzeciwu. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 441 (skan 0447, strona prawa – dolne 2/5)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Owru-

4czu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Na-

5miestnikiem natenczas podwoiewództwa Grodz. Generału

6Wtwa Kijowsk. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowskiemi

7Comparens pliter [personaliter] UWJPan Józef Bezradecki ten Zapis

k. 441v (skan 0448, strona lewa)

1Dymissyi od siebie zeznawaiącego in rem et personam

2UWJPana Jana Bezradeckiego Syna swego dany i służący

3dla zapisania do Xiąg ninieyszych przyznał. Który to

4Zapis Ja Urząd ad acticandum przyimuiąc czytałem

5i ten tak się w sobie ma. – Ja Józef Bezradecki z Oyca

6Pawła Bezradeckiego Podczaszego Przemyskiego Syn

7zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey

8własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa

9Forum Powiatu i Wtwa, a pod teraźnieyszy Zapis

10moy Dymissyonis całe się poddaiąc i wieczaiąc wiado-

11mo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię: Iż ia zezna-

12waiący chcąc Synowi moiemu UW. Janowi Bezradeckie-

13mu w potrzebach Jego dopomódz, przytym doświad-

14czywszy wszelkiey przychylności i uszanowania Sy-

15nowskiego ku mnie, a maiąc Dobra moie Dziedziczne

16Część Wsi Rakowszczyzny w Wtwie Kij. leżące po Oycu

17moim ś.p. Pawle Bezradeckim Podczaszym Przemys-

18kim na mnie spadłe, Umyśliłem zatem Dobra te

19wyżey przerzeczoną Część ze wszystkiemi Poddanemi, Pola-

20mi, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Jeziorami, [Stawami] [?],

21Pastwiskami, wygonami, Uroczyskami, i ze wszystkie-

22mi innemi mianowanemi i niemianowanemi po-

23żytkami dochodami i Intratami nic nie excypuiąc ani

24wyimuiąc UWJP. Janowi Bezradeckiemu Synowi

25memu dać i Dymittować, Jakoż ninieyszym przywodząc

26takowy moy zamiar do skutku rzeczone Dobra

27temuż Synowi memu daię, daruię i Dymittuię.

k. 442 (skan 0448, strona prawa – górne 3/4)

1Wolen tedy odtąd iuż iest i będzie tenże Syn moy UW.

2Jan Bezradecki temi Dobrami Częścią Wsi Rakow-

3szczyzny iako swemi własnemi rządzić szafować

4i dysponować, komu chcieć dać, przedać, darować

5i na wieczność Rezygnować, Ja zaś zeznawaiący żadnego

6prawa do tey Części mieć nie będę – i na to daię ten

7moy List dobrowolny Zapis Dymissyonis który

8Ręką moią własną przy uproszonych Świadkach

9i przyiaciołach podpisuię. – Datt. w Żytomierzu

10dnia dwudziestego Februarii, Tysiąc Siedmset

11dwudziestego trzeciego Roku. Józef Bezradecki mp.

12Jako Świadek i przyiaciel na tey Dymissyi podpi-

13suię się Piotr Andrzejowski mp. Świadek przyproszony

14uczynienia tego Zapisu Dymissyonis podpisuię się

15Gabryel Marcinkowski mp. Za Świadka i przyia-

16ciela na tym Zapisie Dymissyinym podpisuię się

17Waleryan [?] Dubiski mp. Którego to Zapis Dymissyonis

18za podaniem i prośbą, a za moim Urzędownym

19przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; staranna, pochyła ręka, czytelna. Oblata w Owruczu 23 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM (ta sama sesja co akt 502).

Józef BEZRADECKI, syn Pawła, podczaszego przemyskiego; część wsi Rakowszczyzna w woj. kijowskim po ojcu (por. J. Bezradecki – Rakowszczyzna w akcie 93 oraz Rakowszczyzna w aktach 92, 96). Świadkowie: Piotr ANDRZEJOWSKI, Gabriel MARCINKOWSKI, Walerian [?] DUBISKI (por. M. Dubiski w akcie 326).

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; Dymissyonis – dymisji (ustąpienia); Datt. (Datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; ś.p. – świętej pamięci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego, Józef Bezradecki, syn Pawła, podczaszego przemyskiego, podał do wpisania swój zapis dymisyjny (Żytomierz, 20 II 1723), którym – chcąc wspomóc syna i doświadczywszy jego przychylności – oddał synowi Janowi Bezradeckiemu odziedziczoną po ojcu część wsi Rakowszczyzna w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, jeziorami, pastwiskami i pożytkami, z prawem swobodnego rozporządzania, zrzekając się do niej wszelkiego prawa. Podpisali świadkowie Piotr Andrzejowski, Gabriel Marcinkowski i Walerian [?] Dubiski.

Transkrypcja

k. 442 (skan 0448, strona prawa – dolna 1/4)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Owruczu przedemną

k. 442v (skan 0449, strona lewa)

1Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem natenczas podwoie-

2wództwa Grodzk. Generału Wtwa Kijowsk. i Xięgami ninieyszemi

3Grodzk. Kijowsk. Comparens pliter [personaliter] UWJPan Adam Ziemnowicz ten Zapis

4Dymissyonis od siebie zeznawaiącego in rem et personam Synów

5swoich Jana i Piotra Ziemnowiczów uczyniony, dla zapisania do Xiąg ninie-

6yszych przyznał, prosząc mnie Urzędu, aby przyięty i w Xięgi wpisany był;

7a tak Ja Urząd pomieniony Zapis ad acticandum przyimuiąc czy-

8tałem i ten tak się w sobie ma. – Ja Adam Ziemnowicz z ś.p. Jana Ziem-

9nowicza Cześnika Czerwonogr. Syn, zdrowy będąc na ciele i Umyśle od-

10stąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa, Forum, Powiatu

11i Województwa, a pod ten moy List Zapis Dymissyonis całe się poddaiąc i wie-

12czaiąc wiadomo czynię i dobrowolnie zeznaię: Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie

13Dziedziczne Część Wsi Kisielowszczyzny w Wtwie Kijowsk. leżącą, podług prawa po-

14spolitego będąc mocen iako chcieć własnością [nad wierszem: moią] rządzić szafować i dysponować,

15przytem będąc obciążony wiekiem, sam rozporządzaniem tym maiątkiem zaiąć

16się nie mogę, Umyśliłem przeto wyżey wymienione Dobra Część Wsi

17Kisielowszczyzny Synom moim iuż pełnoletnim Janowi i Piotrowi Ziemno-

18wiczom dać, darować i na wieczność Dymittować, Jakoż ninieyszym

19Zapisem moim Dymissyinym przerzeczone Dobra ze wszystkiemi Poddanemi

20Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami, Ogrodami, Uroczyskami i ze

21wszystkiem tym co do tey Części przynależało i przynależy, tymże Synom

22moim Janowi i Piotrowi Ziemnowiczom daię, daruię i ustępuię. – Ja zaś ze-

23znawaiący raz zrzekłszy się prawa własności do pomienionych Dóbr, żadnego

24zwrotu odtąd mieć nie będę. – I na to daię ten moy List Zapis Dymissyonis

25Który Ręką moią własną przy Jchmościach przyiaciołach podpisuię. Dan w Owruczu [?]

26dnia Siedmnastego Februarii Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego Roku. Adam Ziemnowicz mp.

27Świadek przyproszony Uczynienia tey Dymissyi podpisuię się Wincenty Czapowski [?] mp. Oczewisty Świa-

28dek temu Zapisowi Dymissyinemu podpisuię się Józef Witwicki [?] mp. Za Świadka i przyiaciela na tym Zapi-

29sie Dymissyonis podpisuię się Ludwik Dubiski. – Która to Dymissya iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest wpisana. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama staranna ręka co akt 503, na k. 442v pismo drobniejsze i gęstsze (dłuższe wiersze). Oblata w Owruczu 23 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM (ta sama sesja co akty 502–503).

Adam ZIEMNOWICZ, syn Jana, cześnika czerwonogrodzkiego – ten sam co w akcie 190 (intromisja A. Ziemnowicza po ojcu Janie, cześniku czerwonogrodzkim, w Kisielowszczyznę [?], 1702); obecny akt potwierdza nazwę wsi: Kisielowszczyzna. Synowie Jan i Piotr – „iuż pełnoletni”; ojciec „obciążony wiekiem”.

Świadkowie: Wincenty Czapowski [?], Józef Witwicki [?] (rkp. „Wilwicki”), Ludwik Dubiski (por. Walerian [?] Dubiski w akcie 503).

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; ad acticandum – do wpisania do akt; Dymissyonis – dymisji; mp. (manu propria) – ręką własną; ś.p. – świętej pamięci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego, Adam Ziemnowicz, syn Jana, cześnika czerwonogrodzkiego, podał do wpisania swój zapis dymisyjny (17 II 1723), którym – obciążony wiekiem i niezdolny sam zarządzać majątkiem – oddał na wieczność pełnoletnim synom Janowi i Piotrowi Ziemnowiczom swoją dziedziczną część wsi Kisielowszczyzna w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, ogrodami i uroczyskami, zrzekając się do niej prawa. Podpisali świadkowie Wincenty Czapowski [?], Józef Witwicki [?] i Ludwik Dubiski.

Transkrypcja

k. 443 (skan 0449, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku JKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Konstantym Didkow-

5skim Namiestnikiem Starostwa Regentem Grodzkim

6Żytomierskim i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Żytomier-

7skiemi Comparens personaliter Ur. Jmć Pan Antoni Zubow-

8ski dla Zapisania do Xiąg ninieyszych Grodzkich Żyto-

9mier. podał i oczewiście przyznał List dobrowolny Za-

10pis perpetuae Donationis z podpisem Ręki swey wła-

11sney i z podpisami Rąk Jchmć Panów przyiaciół od sie-

12bie zeznawaiącego in rem et personam Ur. Jmć Pa-

13na Stefana Będowskiego dany i służący, którego po-

14dawszy ustnym i oczewistym zeznaniem swoim stwier-

15dziwszy, prosił aby przyięty i do Xiąg ninieyszych

16wpisany był – a tak Ja Urząd przyimuiąc czytałem

17i tak się w sobie ma. Ja Antoni Floryana Syn

18Zubowski, Zdrowy będąc na ciele i umyśle odstą-

k. 443v (skan 0450, strona lewa)

1piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

2prawa forum Powiatu i Woiewództwa, a pod teraź-

3nieyszy dobrowolny Zapis swoy perpetuae Donationis

4całe się poddaiąc i in [...] [?] wiadomo iawnie czynię

5ustnie i dobrowolnie zeznaię, Iż Ja zeznawaiący mo-

6cen [?] iak mocen z prawa pospolitego Dobrami swemi wszyst-

7kiemi według woli i upodobania rządzić szafować i dys-

8ponować, używaiąc przeto tey wolności prawem dozwo-

9loney, a maiąc Dobra moie Dziedziczne Część Wsi

10Zubowszczyzny w Województwie Kijowskim sytuowaną

11po Oycu moim Floryanie Zubowskim na mnie pra-

12wem Sukcessyi spadłe i przez tegoż Oyca mego podda-

13nemi osiedlone [?] – umyśliłem więc pomienione Dobra

14ze wszystkiemi poddanemi, Polami, Rolami, Lasami,

15Borami, Wodami, Stawami, Młynami, Sianożęcia-

16mi, Łąkami, Pastwiskami i ze wszystkiemi inne-

17mi mianowanemi i niemianowanemi pożytkami,

18[doch]odami i Intratami, nic na siebie samego ani

19[Sukcess]orów swoich nie zostawuiąc, ani excypuiąc,

20[ale w]szystko ogułem i pospolicie zupełnie Ur. JP.

21[St]efanowi Będowskiemu dać darować i wie-

22[cznie] Rezygnować – Jakoż ninieyszym Zapisem

k. 444 (skan 0450, strona prawa)

1moim wieczystym darowizny daię daruię i Zapi-

2suię, a to za Summę dziesięć Tysięcy Zł. Zł. [...] z tey [?]

3Summy tenże Ur. Zubowski [?] dwa Tysiące Zł. dla od-

4kupienia się [?] [...] długów przy gruncie tey Części zo-

5stawuie, a iakoby ilości od uspokoienia tych długów

6pozostało, takie ilości sobie lub Sukcessorom moim

7do wypłacenia przeznaczam – a z wypłacenia ośmiu Ty-

8sięcy Zł. pomienionego Ur. Będowskiego wiecznemi i

9nigdy nieodzownemi kwituię czasy – Wolen zatem

10odtąd iuż iest i będzie Ur. JP. Będowski temi wyż

11pomienionemi Dobrami iako swoią własnością rządzić

12szafować i dysponować, komu chcieć dać darować

13i ku naylepszemu pożytkowi swemu obrócić – a Ja

14Zeznawaiący odtąd żadnego prawa do wspomnionych

15Dóbr nie mam i mieć nie będę, a po mnie potom-

16kowie i Sukcessorowie moi nie maią i mieć nie [będą],

17a to pod szkodami Ziemskiemi słowem samym [przysię-]

18gi cielesney oszacowanemi, i na to dałem [ten]

19moy List Zapis wieczystey darowizny z p[odpisem]

20Ręki moiey własney i z podpisami Rąk [...]

k. 444v (skan 0451, strona lewa – górne 2/3)

1przyiaciół odemnie uproszonych – Datum w Żyto-

2mierzu Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego Roku

3dnia dwudziestego Februarii. U tego Zapisu wieczy-

4stey darowizny podpisy Rąk takowe – Antoni Zu-

5bowski mp. Ustnie i oczewiście od JP. Zeznawaiącego

6proszony Świadek i przyiaciel podpisuię się Mikoła-

7ius [?] Korczyński [?] – Świadek uproszony ustnie na tym

8Zapisie podpisuię się Grzegorz Hurkowski [?] – Jako

9Świadek i przyiaciel do tego Zapisu wzięty podpisu-

10ię się Onufry Szczaniowski [?] – Który to Zapis za

11podaniem i prośbą Jmć Pana zeznawaiącego, a za moim

12urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingrosso-

13wany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka pospieszna, pochyła (jak akty 499–501); dolne rogi k. 443v–444 uszkodzone (ubytki papieru – litery w nawiasach kwadratowych uzupełnione z kontekstu). Oblata w ŻYTOMIERZU 23 II 1723 przed Konstantym DIDKOWSKIM – tego samego dnia co oblaty owruckie (akty 502–504) przed J. Lewkowskim.

Darczyńca: Antoni ZUBOWSKI, syn Floriana; przedmiot: dziedziczna część wsi Zubowszczyzna w woj. kijowskim (por. Zubowszczyzna w aktach 107, 205, 465), osadzona poddanymi przez ojca. „Darowizna” faktycznie odpłatna: 10 000 zł, z czego 2000 zł pozostaje na spłatę długów ciążących na tej części (nadwyżkę zastrzega sobie darczyńca), a z otrzymanych 8000 zł darczyńca kwituje nabywcę. W wierszu „Summy tenże Ur. Zubowski [?] dwa Tysiące” – nazwisko odczytane jak w rkp., z sensu oczekiwano Będowskiego.

Obdarowany: Stefan BĘDOWSKI (por. J. Będowski [?] w akcie 275). Świadkowie: Mikołaj [?] Korczyński [?] (rkp. „Mikołaius [?] Koryński”), Grzegorz Hurkowski [?], Onufry Szczaniowski [?].

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; in rem et personam – na rzecz i osobę; Datum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Antoni Zubowski, syn Floriana, podał do wpisania swój zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 20 II 1723), którym oddał Stefanowi Będowskiemu odziedziczoną po ojcu część wsi Zubowszczyzna w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, borami, wodami, stawami, młynami, łąkami i pożytkami, za sumę 10 000 zł: z niej 2000 zł pozostawiono na spłatę długów ciążących na tej części, a z 8000 zł darczyńca pokwitował nabywcę. Zrzekł się wszelkiego prawa do dóbr dla siebie i potomków pod zakładem szkód. Podpisali świadkowie Mikołaj [?] Korczyński [?], Grzegorz Hurkowski [?] i Onufry Szczaniowski [?].

Transkrypcja

k. 444v (skan 0451, strona lewa – dolna 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku Jego Królewskiey Mości Żytomierskim

4przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Starostwa

5Regentem Grodz. Żytomier. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Żytomierskie-

6mi Comparens pliter [personaliter] UWJP. Tadeusz Syn Woyciecha, a Wnuk Franciszka

k. 445 (skan 0451, strona prawa)

1Podwoiewodzicz [?] Warszawskiego [?] Skurski, zdrowy będąc na ciele i Umy-

2śle, odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum

3Powiatu i Województwa, a pod ninieyszy Zapis Kwitacionis [?] Do-

4[...] całe się poddaiąc i wieczaiąc iawnie czynię ustnie

5i dobrowolnie zeznawam, Iż ia zeznawaiący na mocy Tranzakcyi

6dwoch Rezygnacyinych, pierwszey na Dobra Część Wsi Hurowiczki [?]

7w Województwie Mścisławskim, powtorney Części Wsi Bracławki [?] w Woie-

8wództwie Sandomirskim leżących przez W. Antoniego Rozdawskiego [?] Cześnika

9Halickiego prawem zastawnym posiadany, a przezemnie z pomienioney

10Części według Skryptu powiedzczącego [?] okupioney, Dziedzictwom moiem

11ulegaiących na rzecz iednak W. Jana Linkiewicza Cześnika Sochacze-

12wskiego sporządzonych i w Aktach Województwa Sandomirskiego roborowa-

13nych, Szacunek [?] niemi dobrowolnie z mianowanych Dóbr ustanowiony,

14z pierwszey Złotych Polskich Cztery tysiące Ośmset Dziewięćdziesiąt pięć

15i powtorney Złotych Polskich Ośm tysięcy dwieście Osiemdziesiąt od tegoż

16W. Jana Linkiewicza Cześnika Sochaczewskiego w zupełności odebrał [?]

17i do Rąk moich własnych odliczyłem [?]. Przeto z takowey wyż po-

18mienioney Summy tegoż W. Jana Linkiewicza Cześnika Sacha-

19czewskiego, Jego Żonę [?] i następców wraz z Sukcessorami i na[stępcami]

20moiemi wiecznemi kwituię czasy mocą dobrowolnego mego [...]

21kwitu, którego oprawie [?] i do Xiąg Zapisanie prawi [?] Urzędu prosił co a-

22[...] i otrzymał. Tadeusz Skurski. Który kwit co do słowa w Akta Grodz. Żyto. wpis[any] [...]

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ręka pospieszna, pochyła; prawy dolny brzeg k. 445 uszkodzony (zaciek, ubytki), pismo blade – liczne [?]. Oblata w zamku żytomierskim 23 II 1723 przed Konstantym DIDKOWSKIM (ta sama sesja co akt 505).

Wystawca: Tadeusz SKURSKI, syn Wojciecha, wnuk Franciszka, „podwoiewodzicz warszawski” [?] (tytuł niepewny; por. W. Skurski w akcie 276). Odbiorca: Jan LINKIEWICZ, cześnik sochaczewski. Podstawa: dwie tranzakcje rezygnacyjne (roborowane w aktach woj. sandomierskiego) – na część wsi „Hurowiczki” [?] w woj. mścisławskim i część wsi „Bracławka” [?] w woj. sandomierskim (tę drugą trzymał zastawem Antoni „Rozdawski” [?], cześnik halicki, a Skurski ją wykupił). Kwoty: 4895 zł i 8280 zł pol. (razem 13 175 zł). Nazwy miejscowości i nazwisko zastawnika niepewne.

Łacina: Kwitacionis [?] (quietationis) – kwitu; roborowanych – wpisanych (uprawomocnionych) w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i regentem grodzkim żytomierskim, Tadeusz Skurski, syn Wojciecha, wnuk Franciszka, zeznał kwit dla Jana Linkiewicza, cześnika sochaczewskiego: na mocy dwóch tranzakcji rezygnacyjnych (zawartych na rzecz Linkiewicza i roborowanych w aktach województwa sandomierskiego) – na część wsi Hurowiczki [?] w województwie mścisławskim oraz na część wsi Bracławka [?] w województwie sandomierskim (wykupioną przez Skurskiego z zastawu Antoniego Rozdawskiego [?], cześnika halickiego) – otrzymał od Linkiewicza w całości ustalone ceny: 4895 zł i 8280 zł pol., wobec czego kwituje go, jego żonę i następców na wieczne czasy.

Transkrypcja

k. 445v (skan 0452, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego

2Miesiąca Februarii dwudziestego trzeciego dnia

3Na Urzędzie Grodzk. w Mieście Jego Królewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem naten-

5czas podwoiewództwa Generału Wtwa Kijowsk. i Xięgami ninieysze-

6mi Grodzk. Kijowsk. Stanąwszy oczewiście Woźny Generał Wtwa

7Kijowsk. i innych opatrzny Andrzey Zagórski [?] w moc prawdzi-

8wey wierney i słuszney Rellacyi swoiey iawnie ustnie i dobro-

9wolnie dla zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał iż on Roku teraź-

10nieyszego Tysiąc Siedmset dwudziestego trzeciego dnia trzeciego

11Februarii na affektacyą i prawną Rekwizycyą UWJP. Piotra Ma-

12karewicza, maiąc przy sobie stronę Szlachty ludzi wiary god-

13nych UUr. Jana Winiarskiego [?] i Trochima Dobrzańskiego, co maioris

14ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos był w Dobrach Wsi

15Hrehorowce [?] w Wtwie Kijowsk. sytuowaney, gdzie będąc Część tey Wsi

16z prawa natury spadłą po ś.p. UrJPanie Grzegorzu Makarewiczu

17na Rekwirenta iako Syna i iedynego Dziedzica [?] spadłą i należącą

18ze wszystkiemi Poddanemi, Polami, Rolami, Lasami, Sianożęciami,

19[...] zaroślami, Czeretami [?], Wodami, Rzekami, Karczmą et

20cum omnibus attinentiis et pertinentiis, do spokoyney realney i aktual-

21ney podał postąpił i Intromittował Possessyi, poddanych

22teyże Części do siebie zebrawszy o nowym ich panie i dziedzicu

23uwiadomił i pełnić posłuszeństwo polecał, Którzy co im kazano

k. 446 (skan 0452, strona prawa – górna 1/4)

1natychmiast pełnić poczęli, wczem mianowany woźny Szlachta przy

2sobie będącą oświadczywszy się z tamtąd powrócił i ku ad acta przy-

3ięciu tey swoiey prawdziwey czynności przedemną Urzędem uczy-

4nił i zeznał Rellacyą, prosząc cum actis inscribere co i otrzy-

5mał. Andrzey Zagórski [?] Woźny ignarus scribendi. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama ręka co akt 505–506 (pospieszna, pochyła); lewy brzeg k. 445v uszkodzony (zaciek, ubytki pierwszych liter w kilku wierszach). Oblata w Owruczu 23 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM (ta sama sesja co akty 502–504); woźny ten sam co w akcie 502 (rkp. „Zagurski”).

Wieś: w tytule „Hrehorówki” [?], w tekście „Hrehorowce” [?] – nazwa niepewna. Rekwirent Piotr MAKAREWICZ – jedyny syn i dziedzic zmarłego Grzegorza Makarewicza. Szlachta przy czynności: Jan Winiarski [?], Trochim Dobrzański.

Łacina: maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; et cum omnibus attinentiis et pertinentiis – i ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; cum actis inscribere – wpisać do akt; ignarus scribendi – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 II 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa generału województwa kijowskiego, woźny generał Andrzej Zagórski [?] zeznał, że 3 II 1723 na żądanie Piotra Makarewicza, w obecności szlachty Jana Winiarskiego [?] i Trochima Dobrzańskiego, wwiązał go – jako jedynego syna i dziedzica zmarłego Grzegorza Makarewicza – w spokojną posesję części wsi Hrehorówka [?] w województwie kijowskim z poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, zaroślami, wodami, rzekami, karczmą i wszystkimi przynależnościami; zwołał poddanych, oznajmił im o nowym panu i nakazał posłuszeństwo, które natychmiast okazali. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 446 (skan 0452, strona prawa – od 1/4)

1Roku tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego

2Mca Februarii dwudziestego szóstego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku Jego Królewsk. Mci Owruczu przedemną Janem

4Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem natenczas podwoiewództwa Grodzkim

5Gnłu Wtwa Kij. i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowsk. Comparens pliter UWJP.

6Józef Łubecki [?] ten Zapis Donationis od siebie zeznawaiącego in rem et perso-

7nam J.P. Bazylego Syna swego dany i służący podpisem tak Stwierdzaiącego [?]

8iakoż przyiaciół do tego uproszonych stwierdzony dla zapisania do Xiąg

9ninieyszych personaliter podawszy przyznał. Który to Zapis Ja Urząd ad ac-

10ticandum przyimuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma. Ja Józef Łubecki [?]

11zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy swey własney należney

12Ziemskiey Jurysdykcyi prawa Forum Pttu i Wtwa a pod teraźniey-

13szy moy Zapis Donationis całe się poddaiąc i wieczaiąc [?] wiado-

14mo iawnie czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię, Iż ia zeznawaiący chcąc

15synowi moiemu dopomódz, a widząc w nim wszelką chęć i sposo-

16bność [?] w rozporządzeniu się, przytem doświadczywszy wszelkiey przy-

17chylności i uszanowania Synowskiego ku osobie mojey, maiąc Do-

18bra moie dziedziczne wieś Komary [?] prawem spadku do mnie [...]

19spadłe dziedzicznie [?], umyśliłem zatem przerzeczone dobra ze wszystkie-

20mi poddanemi polami rolami lasami Sianożęciami pastwiskami [wygon]-

21skami [?] daniami i wszelkiemi przynależytościami mianowanemi

22i niemianowanemi pożytkami i Intratami nic nie [excypuiąc]

k. 446v (skan 0453, strona lewa – górna 1/2)

1ani wyimuiąc Ur. Bazylemu Łubeckiemu [?] Synowi memu dać darować

2i Dymittować, iakoż przywodząc mey zamiar do skutku takowe dobra

3daię daruię i wiecznemi czasy Dymittuię – wolen tedy odtąd tenże Syn

4moy Bazyli temi dobrami iako swemi własnemi rządzić szafować

5i dysponować, a temu Ja żadney przeszkody czynić nie mam i na to

6daię ten moy list Zapis Dymissionis który Ręką moią własną przy

7uproszonych Świadkach i przyiaciołach podpisuię się. Datt w Komarach [?]

8roku tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego Mca Stycznia Czternastego

9dnia. Józef Łubecki [?] mp. Ustnie i oczewiście proszony za Świadka i przyia-

10ciela podpisuię się Wacław Zuborski [?] – Jako Świadek i przyiaciel podpi-

11suię się Zachary [?] Osterko [?] mp. Który to Zapis za podaniem i prośbą

12a za moim Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych iest Ingros-

13sowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; nowa ręka – drobna, pospieszna, z licznymi skrótami (Mca, Gnłu, Wtwa, Pttu, pliter); prawy brzeg k. 446 i górny brzeg k. 446v uszkodzone (zaciek, ubytki). Oblata w zamku owruckim 26 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM.

Nazwisko: „Łubecki/Lubecki” [?] (w tytule „Łubeckiego”, w podpisie „Łubecki”); wieś: „wieś Komary” [?], miejsce wystawienia „w Komarach” [?]. Tytuł dokumentu w oblacie raz „Zapis Donationis”, raz „Zapis Dymissionis”. Świadkowie: Wacław Zuborski [?] (może Zubowski), Zachary [?] Osterko [?].

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; personaliter – osobiście; ad acticandum – do wpisania do akt; Donationis / Dymissionis – darowizny / dymisji (ustąpienia); Datt. (Datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 26 II 1723 w zamku owruckim przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego, Józef Łubecki [?] podał do wpisania swój zapis dymisyjny (Komary [?], 14 I 1723), którym – chcąc pomóc synowi, widząc jego zdolność do gospodarowania i doświadczywszy jego przychylności – oddał synowi Bazylemu Łubeckiemu na wieczność odziedziczoną wieś Komary [?] ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, pastwiskami, daninami i pożytkami, z prawem swobodnego rozporządzania. Podpisali świadkowie Wacław Zuborski [?] i Zachary [?] Osterko [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 446v (skan 0453, strona lewa – dolna 1/2)

1[lewy brzeg karty uszkodzony – ubytki początków wierszy w dolnej części]

2Roku tysiąc siedmset dwudziestego trzeciego

3Mca Februarii dwudziestego szóstego dnia

4Na Urzędzie [nad wierszem: Grodzkim w Mieście] Jego Królew. Mci Owruczu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem

5natenczas Grodz. Kij. Comparens pliter Ur. JP. Jan Tołpyszewicz [?] ten testament z rozporządze-

6niem Substancyi Oyca Jego JP. Teodora Tołpyszewicza [?] uczyniony [nad wierszem: podpisami Świadków stwierdzony] dla zapisania do Xiąg ninie-

7yszych Grod. Kij. personaliter podał, a tak Ja Urząd ad acticandum pomieniony Testament przy-

8imuiąc czytałem i ten tak się w sobie ma: W Imię Oyca i Syna i Ducha Ś. amen. Ja Teodor

9Tołpyszewicz [?] Ś.p. Ur. JP. Jakuba Tołpyszewicza Syn upadam na twarz przed Maiestatem

10Boga wszech Zastępów dziękuiąc mu za nieskończone miłosierdzie że mnie dotąd przy zupełnych

11zmysłach zachował, a nie wiedząc dnia ani godziny kiedy po wszelkich trudach na tym

12Ziemskim padole poniesionych przyidzie z woli nayświętszey ostatni wyrok Stwórcy naywyż-

13szego, więc dla zapobieżenia aby od dalszey rodziny moiey o Fortunę iako po mnie Zostanie

14nie zaszły iakie nieporozumienia takowe ostatniey woli moiey czynię rozporządzenie, a naypierw

15co do istoty ciała i duszy moiey te oddaię woli wszechmocnego Boga [...] [...]

16[...] Synowi mego Starszemu aby ciało moie iak nas religia S. wiary podług obrządku [...] [...]

17[...] [...] w Kościele parafii [przekreślone: ...] [...]szey pogrzebane było [...]

18[...] [...] i każe dni trzy [?] przy Kościele parafii [...] [...] [...]

19[...] zostawuię Zł pol. 120. – prócz takowych tamże Kościółkowi Zł. [ośm]dziesiąt [?] zapisuię aby przez [...]

20[...] co tydzień msza przed ołtarzem N. Maryi Panny za duszę moią odprawowaną była – co

21[do ma]iątku mego tak ruchomego iako i nieruchomego mieszczącego się w Mirotyńcach [?] z podda-

22[nymi] [...] [...] Ośmiu i pieczyk [?] ośmiu składaiącego się to iako takowy podlega z myślą [?] na

23[...] [...] po Oycu moim JP. Jakubie Tołpyszewiczu przypadaiącego dotąd nie władaniu [?]

24[...] [...] i nikomu żadnym prawem niezawiedziony więc po przeminięciu moim [...] [...]

25[...] [...] Feliksowi [?] i Janowi przynależeć powinien. Dzieląc takowy [...] między dwóch rodzonych Poto-

26[mków] [...] [...] ruchomemi inwentarzami i sprzętami proporcyonalnie podzielić się maią, co

27[...] [...] [Bło]gosławieństwem Boga dopełnić obowiązani będą. Który to Testament

28[...] [...] [st]wierdzam ręką moią własną przy uproszonych Świadkach i przyiaciołach podpisuię. Dział [?]

29[...] [...] [...] dwudziestego [nad wierszem: ...] miesiąca [...] Teodor Tołpyszewicz [?] mp. Jako Świadek i przyiaciel podpisuię się Szymon [...]

30[...] [...] [...] uproszony Świadek podpisuię się Walenty Rogowski [?] mp. Który to testament słowo [w słowo]

31[do Xiąg] [ninie]yszych Grod. Kij. iest ingrossowany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; ta sama drobna, pospieszna ręka co akt 508; lewy brzeg dolnej połowy k. 446v silnie uszkodzony (ubytek papieru i zaciek – początki wierszy nieczytelne), stąd #PARTIAL. Oblata w Owruczu 26 II 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM (ta sama sesja co akt 508).

Testator: Teodor TOŁPYSZEWICZ [?] (rkp. „Tołpyszewicz/Tołpiszewicz”), syn zmarłego Jakuba; testament podał do akt syn Jan. Spadkobiercy: synowie Feliks [?] i Jan (podział majątku ruchomego i nieruchomego „proporcyonalnie”); majątek „mieszczący się w Mirotyńcach” [?] (rkp. „Miratyńcach” – por. Mirotyńce [?] w aktach 123, 127, 222–223, 492), z poddanymi. Legaty: 120 zł pol. przy kościele parafialnym oraz suma na cotygodniową mszę przed ołtarzem N. Maryi Panny. Świadkowie: Szymon [...], Walenty Rogowski [?]. Data testamentu nieczytelna.

Język testamentu („religia”, „nieporozumienia”, „proporcyonalnie”, „przy zupełnych zmysłach”) wskazuje na późniejszą redakcję – podobnie jak inne podejrzane odpisy tej księgi (por. akty 111, 135, 139, 141, 151, 153).

Łacina: personaliter – osobiście; ad acticandum – do wpisania do akt; mp. (manu propria) – ręką własną; Ś.p. – świętej pamięci.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis, częściowo nieczytelny (uszkodzony brzeg karty). 26 II 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim Jan Tołpyszewicz [?] podał do wpisania testament swego ojca Teodora Tołpyszewicza [?], syna Jakuba. Testator, dziękując Bogu za zachowanie zmysłów i chcąc zapobiec sporom w rodzinie, polecił synowi starszemu pochówek w kościele parafialnym, zapisał 120 zł pol. na kościół i sumę na cotygodniową mszę przed ołtarzem Najświętszej Maryi Panny, a swój majątek ruchomy i nieruchomy w Mirotyńcach [?] (z poddanymi), odziedziczony po ojcu Jakubie, przekazał synom Feliksowi [?] i Janowi do równego podziału. Podpisali świadkowie, m.in. Walenty Rogowski [?]. Język testamentu wskazuje na późniejszą redakcję.

Transkrypcja

k. 447 (skan 0453, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Trzeciego

2Miesiąca Decembra Dwudziestego Dnia

3Wroki Sądowe Grodzkie Kijowskie od dnia dziewiętnastego roku y Mie-

4siąca wyż naddanych wyrażonych w Żytomierzu przypadłe y sądzić się zaczę-

5te, Przedemną Alexandrem Kazimierzem na Wilczopolu Wilczopolskim

6Chorążym Wiskim Podwoiewodzim Grodz. Generału Wwa Kijowsk. y Xięgami ni-

7nieyszemi Grodz. Kijowsk. Comparens Personaliter Urodzony Jmć Pan Jan Leliwa

8na Stotwinie [?] Stotwiński [?] ten Oryginał Zapisu Zastawnego z podpisem

9Przyiaciela Jmć Zeznawaiącego, przy którym trzy [?] [...] [...] [...] [...]

10pisanym [?], także z podpisami ręki Jchmć Panów Przyiaciół z [...]

11intro contentorum in rem et Personam Jmć Pana Dominika Zimmerma-

12na do Xiąg tych libere ac benevole zeznał, którego est tenor talis.

13Ja Jan Leliwa na Stotwinie [?] Stotwiński [?], zdrowy będąc na Ciele y umyśle

14odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa forum

15Powiatu y Województwa, a pod ten teraźnieyszy dobrowolny Zapis moy

16Zastawny y iego wszystkie wyrażone Kondycye punkta Klauzuły y ligamen-

17ta całe się poddaię y inkorporuię z dobrami y Sukcessorami memi, iaw-

18nie Ustnie y dobrowolnie wobec wszem w obec komu o tem wiedzieć należy

19teraz y napotem y zawsze Zeznawam y Oznaymuię, Iż ia Zeznawa-

20iący będąc pilnie potrzebny Złotych Poll. Czterechset na pilną potrzebę

21maiąc takową Summę wyż mianowaną Złł. Poll. Czterysta u UWJmć

22Pana Dominika Zimmermana pożyczyłem y rękami memi własnemi

23odliczywszy odebrałem; które [?] UWJmć Pana Zimmermana wyż mianowa-

24ną Summę, z którey mianowaney Summy Czterechset Złł. Poll. przez

25mnie Zeznawaiącego odebraney tym teraźnieyszym Zapisem mo-

26im Zastawnym UWJmć Pana Zimmermana kwituię y w tey pomienioney

27Summie Czterechset Złł. Poll. dobra moie mnie Zeznawaiącemu y antecesso-

28rom moim przynależne [?] w Województwie Kijowskim a Powiecie Żyt[omierskim]

29[...] mieszczące się Siedlisko Wilanka [?] nad rzeczką Korysztszówka [?] sytu-

30owane, które to Siedlisko nikomu innemu nie zawiedzione ani zastawio-

31ne, ani żadnemi innemi długami nie obciążone w wyż mianowaney Summie

32Czterechset Złotych Poll. ze wszystkiemi pożytkami intratami dochodami

33gruntami polami ogrodami Siedliskami [...] lasami borami

34ostrowami drzewem bartnym y niebartnym, przerostami [?] y [...]

35rzekami rzeczkami [...] z wolnem łowieniem [?] [...] [...]

36y ze wszystkiemi generaliter przychodami Intratami y przynależ-

37nościami żadnych [?] do wyż mianowanych dóbr należącemi

k. 447v (skan 0454, strona lewa)

1Jako w swoich miedzach granicach y Okolicznościach miało y zawierało, a teraz

2ma y zawiera, nic na siebie Samego y Sukcessorów swoich nie wyimu-

3iąc ani excypuiąc, ale wszystko ogółem y pospolicie zawieraiące [?] [...]

4mianowane niemianowane iako mianowano mianowanemi [...]

5[...] ani [...] [...] dawniey [?] miało y zawierało, y teraz

6ma y zawiera wyż rzeczonemu UWJmć Panu Dominikowi Zimmermano-

7wi w moc Obligatoryi [?] na lat trzy consequenter po sobie idących zawar-

8tey [?] y Zastawney prawie [?] y władzy spokoyney dzierżawy [?]

9y używania przez Woźnego y Szlachty, których sobie Jmć Pan Zimmer-

10man sprowadzić będzie mógł podaię y postępuię, poczynaiąc takowey Zastawney

11Possessyi rok y termin w roku da Bóg przyszłym Tysiącznym Siedm-

12setnym Dwudziestym Czwartym od Święta Rzymskiego Ś. Jana, a kończyć

13się ma w roku da Bóg Tysiącznym Siedmsetnym Dwudziestym Siódmym

14oznaczonym terminie y Czasie Święto tegoż Jana Rzymskiego. A

15in quantum by wyż rzeczoney Summy Czterechset Złotych Poll. Jmć Pa-

16nu Zimmermanowi na terminie wszystkiey nie oddał y nie wyliczył, tedy

17tą Zastawą Siedlisko Wilanka [?] trwać ma od lat trzech do lat trzech consequen-

18ter po sobie idących wypadać [?] y trwać ma aż do oddania wyż rzeczoney

19Summy Czterechset Złotych Poll. uczyniwszy [?] przed terminem okupna

20tych Dóbr Woźnym y dwoma Szlachcicami, y powinien będę Jmć Panu

21Zimmermanowi Ćwierć roku [?] przed tem [?] [...] [...] y tey [...] Rellacyi

22w Grodzie Żytomierskim zapisać; przytem dałem ten Zapis moy dobrowolny Zastawny

23z podpisem ręki przyiaciela przy krzyżyku moim położonym, także z

24podpisami rąk Jchmć Panów Przyiaciół ode mnie Zeznawaiącego do pod-

25pisania należnie [?] przeze mnie Ustnie uproszonych. Działo się w Żyto-

26mierzu Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Trzeciego dnia Dziewiętna-

27stego [?] Decembra. U tego Zapisu Zastawnego niżey [?] podpisy tem słowy:

28(+) Ustnie uproszony od Jmć Pana Stotwińskiego [?] nie umieiącego pisać pod-

29pisuię się Stefan Chentaim [?] proszony [?]. Od Jmć Pana Stotwińskiego [?] na

30tym Zapisie Zastawnym podpisuię się Józef Trzeciak [?] mp. Prosz[o]-

31ny Przyiaciel z strony Jmć Pana Stotwińskiego [?] podpisuię się ręką

32moią własną Samuel Ostaszewski [?] mp. Ustnie y oczewiście

33proszony Przyiaciel od Jmć Pana Stotwińskiego [?] podpisuię

34się Maciey Drohomirski [?]. Który to Zapis za podaniem y prośbą Jmć

35Pana Zeznawaiącego a za moim Urzędowym przyięciem verbum ad

36verbum do Xiąg ninieyszych iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; NOWA ręka – zamaszysta, z licznymi zakrętasami, trudna (wiele [?]). Data marginalna ołówkiem „1723” [?] (cyfra końcowa niepewna). Oblata NIE przed Didkowskim, lecz na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w ŻYTOMIERZU (od 19 XII 1723) przed Aleksandrem Kazimierzem na Wilczopolu WILCZOPOLSKIM, chorążym wiskim, podwojewodzim grodzkim (por. akty 477–493 – roczki owruckie 1721).

Zastawca: Jan „Leliwa na Stotwinie Stotwiński” [?] (nazwisko niepewne: „Stotwiński/Stołwiński/Sotwiński”), niepiśmienny – postawił krzyżyk. Zastawnik: Dominik ZIMMERMAN (rkp. „Zimerman/Zimmerman”). Przedmiot: „Siedlisko Wilanka” [?] nad rzeczką „Korysztszówka” [?] w pow. żytomierskim (nazwy niepewne). Suma 400 zł pol.; termin od św. Jana (24 VI) 1724 do św. Jana 1727, z przedłużaniem o kolejne trzylecia do zwrotu sumy; wypowiedzenie przez woźnego i dwóch szlachciców, zapisane w grodzie żytomierskim.

Podpisy: Stefan Chentaim [?] (za niepiśmiennego zastawcę), Józef Trzeciak [?], Samuel Ostaszewski [?], Maciej Drohomirski [?] – wszystkie nazwiska niepewne.

Łacina: libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; est tenor talis – brzmienie jest takie; intro contentorum – [rzeczy] wewnątrz zawartych; consequenter – kolejno; in quantum by – gdyby zaś; verbum ad verbum – słowo w słowo; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 20 XII 1723 na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu przed Aleksandrem Kazimierzem na Wilczopolu Wilczopolskim, chorążym wiskim, podwojewodzim grodzkim, Jan Leliwa na Stotwinie Stotwiński [?] podał do wpisania swój zapis zastawny (Żytomierz, 19 [?] XII 1723) dla Dominika Zimmermana: za pożyczone 400 zł pol. oddał mu w trzyletni zastaw (od św. Jana 1724 do św. Jana 1727, z przedłużaniem do czasu zwrotu sumy) swoje niezadłużone siedlisko Wilanka [?] nad rzeczką Korysztszówka [?] w powiecie żytomierskim z gruntami, polami, ogrodami, lasami, borami, barciami, rzekami i wszelkimi pożytkami; wykup miał być poprzedzony wypowiedzeniem przez woźnego. Zastawca był niepiśmienny; podpisali przyjaciele, m.in. Józef Trzeciak [?], Samuel Ostaszewski [?] i Maciej Drohomirski [?].

Transkrypcja

k. 448 (skan 0454, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedemsetnego Dwudziestego Trzeciego

2Miesiąca Decembra Dwudziestego Trzeciego Dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JKM. Owruczu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem

5natenczas Podwoiewództwa Grodzkim Generała Woiewództwa

6Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskie-

7mi, comparens personaliter Ur. Pan Józef Borowicki

8ten kontrakt między sobą a P. Michałem Mohorytem [?]

9stały, do Xiąg ninieyszych ratione intra contentorum

10podawszy, libere zeznał, którego kontraktu sequentis

11iest takowa: Między Urodzonemi Michałem Mohorytem [?]

12Stolnikiem Nurskim [?], swoim y synów swych Bazylego,

13Alexandra y Pawła imieniem czyniącym z iedney, a Jó-

14zefem Borowickim także swem y Syna swego Pawła imie-

15niem podobnież czyniącym z drugiey strony, stanęła u-

16mowa niżey opisanym sposobem: iż Ich Mość Certuiące [?]

17[Stro]ny chcąc [?] między sobą nienaruszoney przyiaźni y zgody

18między sobą nienaruszoney szczęśliwey ewidencyi zdaw-

19na zawartey położyć fundamenta stabilne, tedy wzglę-

20dem pewnego uroczyska nazwanego Wodomyje [?] Trybi-

21czów [?], na których oprócz siedzib poddańskich i ludności

22[...] używał młyn, przedtem do possesyi Dziedziczney

23Grzegorza Roy [?] y iego synów vigore zapisów służą-

24cych należały, a które y iako twierdzą pierwsi dziedzice ma-

25iętności iwnoszą [?] ze ictus [?] tale tempora, są wyniszczone y [...]-

26zolowane [?], dlatego Ur. P. Michał Mohoryt [?] Ur. P. Boro-

27wickiemu iako zastawnemu Possessorowi wysypania kilku

28wyrytych [?] chłopów [?], wolnego zabudowania młyna y innych bu-

29[reklamant:] dowli

k. 448v (skan 0455, strona lewa)

1dowli dozwala, w których to czynnościach ani sam, ani Suk-

2cessorowie moi żadney przeszkody czynić nie mamy, owszem wszyst-

3kie straty za wybudowania y zaięcia Grobli około młyna, te-

4muż Panu Possessorowi stenuty [?] cedere maią; in quantum

5by zaś Dziedzic albo kto inny possessyą tey maiętności obiął,

6tedy intrata z Młyna za wyrzeczeniem [?] przyiaciół y

7świadomych tey maiętności, iako dawnieyszych posiada-

8czów, co by te zabudowania, młyn i grobla były warte,

9przez przyiaciół obydwóch stron wysadzonych oszacowa-

10ne, tenże dziedzic possessorowi postanowione pretium

11zapłacić ma, a po zapłaceniu dziedzic lub possessor no-

12wy, wolne ma obięcie tey maiętności bez żadney prze-

13szkody y pretensyi; lub za takowe zabudowania w

14dalszą tenutę podług uprzedniego kontraktu wpadać

15ma possessor bez nowey ugody, a tylko za okazaniem

16wydatków, iakie przez possessora wyłożone zostaną, –

17podczas [?] którzy by wyszli z gruntów za tych odpowiedź

18przyimuie possessor. To wszystko strony obydwie uczy-

19nić y ziścić maią pod zakładem 50 Złł. polł. temu

20kontraktowi alias zapisowi ad implere powinni będą,

21et in casu contraventionis w sądzie Grodz. Ziem. y Trybu-

22nale głównym ad respondendum naznaczaią y prefiguią,

23na to ten zapis podpisawszy JPP. przyiaciół do podpisu [upro]-

24sili. Działo się w Owruczu. Die Dwudziestego Nowembris

25Tysiąc Siedemset Dwudziestego Trzeciego Roku. U tego Kon-

26traktu podpis ręki temi słowy: Michał Mohoryt [?] mp. Jó-

27zef Borowicki. Do podpisania tego zapisu iako uproszony

28przyiaciel Józef Jakobski [?]. Uproszony do podpisania tego [zapisu]

29ręką własną podpisuię się Andrzey Cybulski. Proszony na

30świadectwo podpisuię się Jerzy [?] Małowiecki [?]. Który to Kon-

31trakt za podaniem wyż mianowanych osób a za moim urzędow-

32nym przyięciem wszystek co do słowa iako się w sobie ma, tak

33co do słowa do Xiąg ninieyszych iest zapisany. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; NOWA ręka – staranna, kaligraficzna, pionowa (pismo XIX-wieczne); na lewym marginesie obok numeru 511 starszy numer „No 151” [?]. Oblata w Owruczu 23 XII 1723 przed Janem Walewskim LEWKOWSKIM.

Strony: Michał MOHORYT [?] (nazwisko niepewne), stolnik nurski [?], działający także za synów Bazylego, Aleksandra i Pawła, oraz Józef BOROWICKI, działający za siebie i syna Pawła – zastawny posesor. Przedmiot: uroczysko „Wodomyje [?] Trybiczów [?]” (nazwy niepewne) z siedzibami poddańskimi i młynem, dawniej w dziedzicznym posiadaniu Grzegorza „Roy” [?] i jego synów; Mohoryt pozwala Borowickiemu osadzać chłopów, budować młyn, groblę i inne budynki; przy przejęciu dóbr przez dziedzica nakłady mają być oszacowane przez przyjaciół obu stron i zwrócone, w przeciwnym razie posesor pozostaje w dalszej tenucie wg wcześniejszego kontraktu. Zakład 50 zł; forum: sądy grodzkie i ziemskie oraz Trybunał Główny. Świadkowie: Józef Jakobski [?], Andrzej Cybulski, Jerzy [?] Małowiecki [?]. Dopisek „Ignar. Scribendi” [?] w rogu – niejasny.

Język kontraktu („Certuiące Strony”, „fundamenta stabilne”, „ludności”, „wydatków”) i pismo wskazują na redakcję znacznie późniejszą niż data 1723 (por. podejrzane odpisy w aktach 111, 135, 139, 141, 151, 153, 509).

Łacina: ratione intra contentorum – z racji rzeczy wewnątrz zawartych; libere – swobodnie; sequentis – następującego; vigore – na mocy; cedere – przypaść, ustąpić; in quantum by – gdyby zaś; pretium – cena; ad implere – do wypełnienia; in casu contraventionis – w razie naruszenia; ad respondendum – do odpowiadania; prefiguią – wyznaczają z góry; mp. (manu propria) – ręką własną; Ignar. Scribendi (ignarus scribendi) – nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 23 XII 1723 na urzędzie grodzkim w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim Józef Borowicki podał do wpisania kontrakt zawarty w Owruczu 20 XI 1723 z Michałem Mohorytem [?], stolnikiem nurskim [?] (działającym także za synów Bazylego, Aleksandra i Pawła): Mohoryt zezwolił Borowickiemu, jako zastawnemu posesorowi uroczyska Wodomyje [?] (dawniej dziedzictwa Grzegorza Roy [?] i jego synów, zniszczonego przez czasy), osadzać chłopów i swobodnie budować młyn, groblę i inne budynki; gdyby dziedzic lub inny posesor chciał objąć majątek, ma zwrócić Borowickiemu wartość nakładów oszacowaną przez przyjaciół obu stron, inaczej Borowicki pozostaje w dalszej tenucie. Zakład 50 zł. Podpisali świadkowie Józef Jakobski [?], Andrzej Cybulski i Jerzy [?] Małowiecki [?]. Język kontraktu wskazuje na późniejszą redakcję.

Transkrypcja

k. 449 (skan 0455, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Maia Drugiego Dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku Jego Królewskiey Mości Żytomierzu przedemną

4Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Starostwa Rejentem Grodz. Żyto. i Xięgami

5ninieyszemi Grodzkiemi Żyto. Comparens personaliter WJP. Antoni Gałecki Cześnik

6Zwinogrodzki ten Zapis perpetuae Donationis od siebie zeznawaiącego in rem

7et personam JP. Grzegorza Surzyckiego na Dobra Wieś Makuterki [?] większą uczynio-

8ny z podpisem Ręki swey własney także z podpisami Rąk JPP. Przyiaciół ustnie

9i oczewisto przyznał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty i do Xiąg wpisany

10był. Który Ja Urząd przyimuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja Antoni

11Gałecki Cześnik Zwinogrodzki zdrowy będąc na ciele i umyśle odstąpiwszy

12swey własney należney Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu i Wdztwa, a pod ninieyy-

13szy Zapis moy wieczystey darowizny z dobrami i Sorami [?] moiemi dobrowolnie się

14poddaiąc i submittuiąc [?] wiadomo czynię i dobrowolnie zeznaię, iż Ja zeznawaiący

15maiąc wolność z prawa pospolitego dobrami memi iako chcąc rządzić szafować

16i dysponować, komu chcieć dać, darować, i zapisać, upatrzywszy w tem

17lepsze dobro moie z rozumnieyszey woli i rozsądku mego dobra moie dziedziczne

18wieś Makuterki [?] większe w Wdztwie Kijowskim położone ze wszystkiemi

19Poddanemi osiadłemi i nieosiadłemi Komornikami ich wszelkiemi powinno-

20ściami robotami czynszami podatkami pieniężnemi, miodowemi i owsia-

21nemi [?] z Polami Gruntami dworskiemi i chłopskiemi ogrodami Sianożęciami,

22Dąbrowami, Lasami, wodami, Młynami i wszelkiemi do tych Dóbr należącemi poży-

k. 449v (skan 0456, strona lewa)

1pożytkami przychodami, przynależytościami, granicami miedzami, obchoda-

2mi owszem [?] żadnych nic nie wyłączaiąc ani Excypuiąc Ur. JP. Grzegorzowi Synowi

3Bazylego Chorążego Woysk Polskich, Surzyckiemu potomkom i Sukcessorom Jego-

4mości daię, daruię i wiecznemi Czasy Rezygnuię i zaraz lub późniey w-

5moc, dzierżenie i dziedziczną Possessyą przez woźnego i Szlachtę wziąść do-

6zwalam żadnego regresu praetextu do wspomnionych Dóbr wsi Makuterki [?]

7większey sobie samemu i Sukcessorom moim niezostawuiąc, owszem nazawsze

8się tych Dóbr wyrzekam i wyzuwam vigore którego Zapisu mego wieczystey

9donacyi JP. Grzegorz Syn Bazylego Chorążego Woysk Pols. Surzycki pomienione

10Dobra objąwszy w Possessyą swoią nawiecznie Czasy trzymać, używać,

11komu chcieć dać, darować, a mi Ja zeznawaiący od daty zapisu tego

12żadney trudności czynić niemam i niepowinien będę, a to pod szkodami Ziemskiemi

13słownie oszacowanemi i na to dałem ten moy List Zapis Donationis który

14Ręką moią własną przy uproszonych przyiaciołach podpis[ałem]. Działo się

15w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego dnia pierwszego

16Marca Antoni Gałecki Cześnik Zwinogrodzki mp. Jako Świadek i przyiaciel

17do podpisania tego Zapisu uproszony podpisuię się Michał Kęski [?] mp. Świadek

18ustnie uproszony do tego Zapisu podpisuię się Adam Kulczycki – Jako Świa-

19dek i przyiaciel ustnie uproszony do tego Zapisu podpisuię się Jan

20Strzelecki – który to Zapis za podaniem i prozbą, a za moim Urzędowym

21przyięciem do Xiąg ninieyszych iest wpisany –.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ręka staranna, pochyła, na grubszym papierze; od k. 449 nowa ręka i rok 1724). Oblata w ZAMKU ŻYTOMIERSKIM 2 V 1724 przed Konstantym DIDKOWSKIM, namiestnikiem starostwa i rejentem grodzkim żytomierskim (jak w aktach 497–501, 505–506). Zapis darowizny datowany w Żytomierzu 1 III 1724.

Darczyńca: Antoni GAŁECKI (rkp. „Gatecki” – „ł” pisane jak „t”), cześnik zwinogrodzki; obdarowany: Grzegorz SURZYCKI, syn Bazylego, chorążego wojsk polskich. Przedmiot: dziedziczna wieś „Makuterki [?] większa/większe” w woj. kijowskim (rkp. „Makuterli/Makuterki”; odczyt niepewny – lekcja powtarza się trzykrotnie). Świadkowie: Michał Kęski [?] (rkp. „Kęszki”/„Kęski”), Adam Kulczycki (rkp. „Kulczyski”), Jan Strzelecki (rkp. „Strzelcki”).

W wierszu „z dobrami i Sorami [?] moiemi” – wyraz niejasny (może zniekształcone „Sukcessorami”); „submittuiąc [?]” – rkp. „suwilaiąc”, po zniszczeniu (plama atramentu); w wyliczeniu pożytków „owsianemi [?]” – rkp. „ozyme-/owsy-nemi”; „owszem [?]” – rkp. „owa”/„owsz”; „a mi Ja” – tak w odpisie (zam. „a mnie/iż Ja”).

Łacina: Zapis Donationis / perpetuae Donationis – zapis (wieczystej) darowizny; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; praetextu – pod pozorem; vigore – mocą; mp. (manu propria) – ręką własną; Cz. Z. – cześnik zwinogrodzki.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 2 V 1724 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i rejentem grodzkim żytomierskim, stawił się Antoni Gałecki, cześnik zwinogrodzki, i przyznał zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 1 III 1724), którym oddał Grzegorzowi Surzyckiemu, synowi Bazylego, chorążego wojsk polskich, oraz jego potomkom swą dziedziczną wieś Makuterki [?] Większe w województwie kijowskim ze wszystkimi poddanymi osiadłymi i komornikami, ich powinnościami, robotami, czynszami i daninami, z gruntami dworskimi i chłopskimi, ogrodami, sianożęciami, dąbrowami, lasami, wodami, młynami i wszelkimi pożytkami, niczego nie wyłączając; pozwolił obdarowanemu wziąć posesję przez woźnego i szlachtę i zrzekł się wszelkiego regresu pod zakładem szkód. Podpisali świadkowie Michał Kęski [?], Adam Kulczycki i Jan Strzelecki.

Transkrypcja

k. 450 (skan 0456, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Maia drugiego Dnia –

3Na urzędzie Grodzkim w Zamku Jego Królewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Starostwa Rejentem

5Grodz. Żyto. i Xięgami ninieyszemi Grodz. Żyto. Comparens personaliter JPan

6Andrzey Hurkowski ten Zapis Dymissyonis od siebie zeznawaiącego in

7rem et personam JPP. Alexandra i Jana Hurkowskich Synów swoich

8uczyniony z podpisem Ręki swoiey także z podpisami Rąk JPP. przy-

9iaciół ustnie i oczewisto przyznał prosząc mnie Urzędu aby przyięty

10i do Xiąg wpisany był. Który Ja Urząd przyimuiąc czytałem i ten

11tak się w sobie ma – Ja Andrzey Syn Michała Podstarościego Węgrodzkiego [?]

12Hurkowski zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney

13Jurysdykcyi prawa Forum i Wdztwa, a pod ninieyszy Zapis moy Dymissyonis

14cale się poddaiąc i submittuiąc wiadomo iawnie czynię i dobrowolnie zeznaię

15iż Ja maiąc Część Wsi Lemiszów w Wdztwie Kijowskim leżącą prawem

16następstwa [?] po Antecessorach moich do mnie przypadaiącą dziedziczną

17a będąc mocen z pospolitego prawa własnością swoią secundum bene

18placitum meam rozrządzać, ani in adversa w moim Synie [?] tak że iuż dalej [?]

19tu niemogąc niewidzieć owszem doskonałey w nim sposobności ku rządze-

20niu [per]sona sua i maiątkiem swoim, a przyzwoicie [?] ab illo dla osoby

21moiey Rewerencyi doznawszy w górze wyrażone Dobra z poddanemi

22Polami, Rolami, Zasianemi i niezasianemi, Łąkami, Dąbrowami,

23Lasami, wodami, Błotami, Brzegami, Czertezami [?] et cum omnibus

24attinentiis et pertinentiis tymże Synowi mnemu Alexandrowi i Ja-

25nowi Hurkowskim z pod Fortuny moiey wypuszczam i Dymit-

26tuię, wolni tedy od tąd iuż są i będą iż Synowie moi temi dobrami

k. 450v (skan 0457, strona lewa – górna połowa)

1rządzić szafować i dysponować komu chcieć dać, darować, pomiędzy

2sobą podzielić i ku naylepszemu swemu pożytkowi obrócić a Ja zezna-

3waiący od tąd żadnego zarzutu mieć niebędę, i na to daię ten moy List

4Dobrowolny Zapis moy Dymissyonis z podpisem Ręki swey i JPanów

5przyiaciół do tego uproszonych stwierdzony. Dat. w Żytomierzu Roku

6Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego dnia dwudziestego dziewiątego

7Aprila – Andrzey Syn Michała Podstar. Węgr. Hurkowski mp. –

8Świadek przyzwany będąc temu Zapisowi Dymissyinemu podpisuię

9się Antoni Szczodrowski [?]. Jako Świadek i przyiaciel Pana Andrzeia

10Hurkowskiego podpisuię się Mikołay Niemirycz. Który to Zapis

11Dymissyiny za podaniem i prozbą JP. zeznawaiącego, a za

12moim przyięciem Urzędownym do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama staranna ręka co akt 512); oblata w zamku żytomierskim 2 V 1724 przed Konstantym DIDKOWSKIM – tego samego dnia co akt 512.

Komparent: Andrzej HURKOWSKI, syn Michała, „podstarościego węgrodzkiego [?]” (rkp. „Podstarościego Węgrodzkiego”, w podpisie „Podstar. Węgr.”; może Wągrowiec lub Węgrów – niepewne). Przedmiot: dziedziczna część wsi Lemiszów w woj. kijowskim (przypadła „prawem następstwa [?]” po przodkach), oddana w dymisji synom Aleksandrowi i Janowi. Por. Szymon HURKOWSKI [?] w akcie 146 i Grzegorz HURKOWSKI [?] (świadek) w akcie 505. Świadkowie: Antoni SZCZODROWSKI [?] (rkp. „Szczodrawski”), Mikołaj NIEMIRYCZ.

Formularz dymisji jak w aktach 438–456, 470 („ani in adversa … niemogąc niewidzieć … doskonałey w nim sposobności ku rządzeniu persona sua”); wyraz „sona” przed „sua” częściowo pod plamą atramentu. „Czertezami [?]” – zapewne „czerteżami” (karczowiskami); „następstwa [?]” – wyraz częściowo pod plamą atramentu.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Zapis Dymissyonis – zapis dymisji (wypuszczenia spod władzy ojcowskiej z wydzieleniem majątku); in rem et personam – na rzecz i osobę; secundum bene placitum meam – według mego upodobania; in adversa – w przeciwnościach; persona sua – swoją osobą; ab illo – od niego; et cum omnibus attinentiis et pertinentiis – i ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; Dat. (Datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 2 V 1724 w zamku żytomierskim przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i rejentem grodzkim żytomierskim, Andrzej Hurkowski, syn Michała, podstarościego węgrodzkiego [?], przyznał zapis dymisji (Żytomierz, 29 IV 1724), którym – uznając sposobność swych synów do samodzielnego rządzenia i doznawszy od nich należytego szacunku – wypuścił spod swej władzy synów Aleksandra i Jana Hurkowskich i oddał im swą dziedziczną część wsi Lemiszów w województwie kijowskim z poddanymi, polami, łąkami, dąbrowami, lasami, wodami, błotami i wszelkimi przynależnościami, z prawem swobodnego rozporządzania i podziału między sobą. Podpisali świadkowie Antoni Szczodrowski [?] i Mikołaj Niemirycz.

Transkrypcja

k. 450v (skan 0457, strona lewa – dolna połowa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Maja Drugiego Dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Żytomierskim

4przedemną Konstantym Didkowskim Namiestnikiem Starostwa

5Rejentem Grodzkim Żytomierskim i Xięgami ninieyszemi Grodz-

6kiemi Żytomierskiemi Comparens personaliter WJmćPan Andrzey

7Rabczyński ten Zapis perpetuae Donationis od WJPana Jerzego

8Hołyńskiego sobie zeznawaiącemu dany i służący dla zapisania

9do Xiąg ninieyszych podał, prosząc mnie Urzędu aby przyięty i w Xię-

10gi wpisany był, a tak Ja Urząd pomieniony Zapis przyimuiąc

11czytałem i tak się w sobie ma – Ja Jerzy Syn Bazylego Hołyński

12swem i Synów swoich Macieja i Tadeusza Imieniem czyniący

13zdrowy będąc na ciele i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney

14Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu i Województwa, a pod teraźnieyszy

k. 451 (skan 0457, strona prawa)

1Zapis moy perpetuae Donationis zupełnie się poddaiąc i submittuiąc

2wiadomo iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznawam i oznay-

3miuię iż Ja zeznawaiący maiąc wolność z prawa pospolitego

4własnością swoią iako chcieć rządzić, szafować i dysponować

5Zatem Dobra moie dziedziczne Część Wsi Jarówki [?] ze wszystkie-

6mi Gruntami, Polami, Rolami, Lasami, Borami, Wodami,

7Rzekami, Jeziorami, także Poddanemi na Gruncie znayduią-

8cemi się i zbiegłemi ich Semiami [?], dobytkiem, i Gospodarstwem

9mniemay [?] zabudowaniami tak dworskiemi iako i Chłopskiemi

10i ze wszystkiemi innemi mianowanemi i niemianowane-

11mi pożytkami dochodami i intratami JmćPanu Andrzeiowi Rab-

12czyńskiemu potomkom i Sukcessorom onego dać, darować i nawieczność

13rezygnować umyśliłem, i iakoż ninieyszym Zapisem moim

14wieczystey przedaży daię, daruię i wiecznemi, a nigdy nieodzownemi

15czasy rezygnuię – Wolen tedy odtąd iuż iest i będzie WJPan Rabczyń-

16ski pomienionemi Dobrami iako iuż swemi własnemi

17rządzić szafować i dysponować, a Ja zeznawaiący ani Synowie

18moi Maciey [?] i Tadeusz Hołyńscy i inni potomkowie i Sukcessorowie

19moi żadnego wstępu mieć niebędą, owszem od wszelkich impety-

20cyi prawnych i nieprawnych od kogo bądź zachodzących bronić

21i Ewinkować mam i powinien będę, a pomnie Synowie moi

22wyż [w]spomnieni maią i powinni będą i nato daię ten moy List

23Zapis perpetuae Donationis który Ręką moią własną przy upro-

24szonych Świadkach i przyiaciołach podpisuię. Datum w Żytomierzu

25dnia dwudziestego Marca Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwar-

26tego Roku – U tego Zapisu perpetuae Donationis podpisy Rąk temi

27słowy Jerzy Hołyński mp. Jako Świadek i przyiaciel na tym Za-

28pisie perpetuae Donationis podpisuię się Augustyn Iwanicki mp.

29Jako Świadek i przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Ignacy Koła-

k. 451v (skan 0458, strona lewa – góra)

1Mikuszyński [?] mp. Za Świadka i przyiaciela podpisuię się Szymon

2Gałęzowski mp. Który to Zapis perpetuae Donationis za podaniem

3i prozbą JmćPana podawaiącego, a za moim Urzędownym przyięciem

4do Xiąg ninieyszych iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akty 512–513). Oblata „w Mieście Jego Królewskiey Mości Żytomierskim” 2 V 1724 przed Konstantym DIDKOWSKIM – tego samego dnia co akty 512–513. Zapis datowany w Żytomierzu 20 III 1724. W formule oblaty „sobie zeznawaiącemu” – tak w odpisie (zam. „od siebie zeznawaiącego … dany”).

Darczyńca: Jerzy HOŁYŃSKI (rkp. „Hotyński” – „ł” pisane jak „t”), syn Bazylego, działający też w imieniu synów Macieja i Tadeusza (imię „Maciey” w treści częściowo pod plamą atramentu – potwierdza je wstęp). Obdarowany: Andrzej RABCZYŃSKI (por. Teodor RABCZEWSKI [?] w akcie 167). Przedmiot: dziedziczna część wsi „Jarówki [?]” (rkp. „Jarówki/Jarówli”; odczyt niepewny), z poddanymi „i zbiegłemi ich Semiami [?]” (rodzinami – por. „semienistość” w aktach 1690-tych), zabudowaniami dworskimi i chłopskimi. Zapis nazwany raz „wieczystey przedaży” – faktycznie sprzedaż.

Świadkowie: Augustyn IWANICKI, Ignacy KOŁA[...]CZYŃSKI [?] – na końcu k. 451 „Ignacy Koła-” z reklamantem „czyński [?]”, a k. 451v zaczyna się wyrazem „Mikuszyński [?] mp.” (może zniekształcone „Kołaczyński”/„Kołakowski” – rozbieżność kopisty; zostawiono jak w rkp.), Szymon GAŁĘZOWSKI (rkp. „Gatęzowski”). „Gospodarstwem mniemay [?]” – wyraz niejasny (może „wszelkiem”).

Łacina: Zapis perpetuae Donationis – zapis wieczystej darowizny; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; submittuiąc – poddając; impetycyi – roszczeń, napaści prawnych; Ewinkować – bronić (ewikcja, rękojmia prawna); Datum – dano; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 2 V 1724 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Konstantym Didkowskim, namiestnikiem starostwa i rejentem grodzkim żytomierskim, Andrzej Rabczyński podał do wpisania zapis wieczystej darowizny (Żytomierz, 20 III 1724), którym Jerzy Hołyński, syn Bazylego, w imieniu swoim i synów Macieja i Tadeusza, oddał mu na wieczność dziedziczną część wsi Jarówka [?] ze wszystkimi gruntami, polami, lasami, borami, wodami, rzekami, jeziorami, poddanymi (także zbiegłymi z rodzinami), dobytkiem, zabudowaniami dworskimi i chłopskimi oraz wszelkimi pożytkami; zrzekł się wszelkiego prawa za siebie i synów i zobowiązał się (oraz synów po swej śmierci) bronić nabywcę od wszelkich roszczeń. Podpisali świadkowie Augustyn Iwanicki, Ignacy Koła[…]czyński [?] / Mikuszyński [?] i Szymon Gałęzowski.

Transkrypcja

k. 451v (skan 0458, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Marca dwunastego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim

5Namiestnikiem natenczas Podwojewództwa Grodzkim Generału

6Województwa Kijowskiego i Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

7Kijowskiemi Comparens personaliter JmćPan Tomasz Lipczyn-

8ski były Komendant Zamku Nowogr. [?] zdrowy będąc na ciele

9i Umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Ju-

10rysdykcyi prawa Forum Powiatu i Województwa, a pod

11teraźnieysze dobrowolne zeznanie swoie wcale się [pod]daiąc

12i inkorporuiąc wiadomo iawno czynię ustnie i dobrowolnie

13zeznawam iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra moie Dzie-

14dziczną Część Wsi Pirzczatyńce [?] vigore spadku po Oycu

15moim JmćPanu Kazimierzu Lipczyńskim Łowczym Przemyślskim

16namnie spadłe, któremi mocen będąc iako swoią własno-

17ścią rządzić, szafować i dysponować, Umyśliłem przeto

18te wyż wyrażone Dobra, ze wszystkiemi przyległościami

19i przynależytościami WJP. Janowi Borowskiemu dać, darować

20i nawieczność rezygnować, iakoż w tym względzie zawarta

21została między nami Rezygnacyina Tranzakcya – Lecz

k. 452 (skan 0458, strona prawa – góra)

1gdy w myśl oney pozostała przy Gruncie kwotę Złotych

2Polskich trzy tysiące dwieście JmćPan Borowski na dniu

3dzisieyszym dopłaca przeto Ja zeznawaiący z odebrania ta-

4kowey i iuż całkowitey szacunkowey Summy tegoż wy-

5płacaiącego kwituię i żadney salwy około exymina [?] ani

6sobie ani Synowi mnemu Jerzemu niezostawuię – mocą

7tego dobrowolnego Kwitowego zeznania mego Tomasz

8Lipczyński b. Komendant Zamku Nowogr. [?] mpp. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akty 512–514). Zeznanie ustne (kwit) wpisane bezpośrednio do akt 12 III 1724 w Żytomierzu przed Wawrzyńcem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, „namiestnikiem natenczas podwojewództwa grodzkiego generału województwa kijowskiego” (por. Jan i Szymon Walewscy Lewkowscy w aktach 1716–1723); brak formuły końcowej o wpisaniu – odpis kończy się podpisem zeznającego.

Komparent: Tomasz LIPCZYŃSKI, „były komendant zamku Nowogr. [?]” (rkp. „Nawogr.”; w tytule skrót „b. K. Z. N.” – może Nowogród Wołyński / Zwiahel, Nowogródek lub Nowogród Siewierski; identyfikacja niepewna), syn Kazimierza, łowczego przemyskiego (rkp. „Przemyślskim” – litery częściowo pod plamą atramentu); syn komparenta – Jerzy. Nabywca: Jan BOROWSKI (w tytule „Barowskiemu”). Przedmiot: dziedziczna część wsi „Pirzczatyńce [?]” – zapewne Pierzcatyńce [?] z aktów 423 i 474. Między stronami zawarto wcześniej „rezygnacyjną tranzakcję”; przy gruncie pozostała kwota 3200 zł, którą Borowski dopłacił w dniu zeznania – stąd kwit z całej sumy szacunkowej.

„żadney salwy około exymina [?]” – wyraz niejasny (może zniekształcone łac. „eximendi” lub „examinu”); sens: bez zastrzeżenia (salwy) żadnych roszczeń.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; vigore – mocą; salwa (salva) – zastrzeżenie; mpp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 12 III 1724 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu przed Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, Tomasz Lipczyński, były komendant zamku nowogrodzkiego [?], zeznał, że odziedziczoną po ojcu Kazimierzu, łowczym przemyskim, część wsi Pierzcatyńce [?] ze wszystkimi przynależnościami odstąpił na wieczność Janowi Borowskiemu na mocy zawartej między nimi transakcji rezygnacyjnej; ponieważ przy gruncie pozostała kwota 3200 zł, którą Borowski dopłacił w dniu zeznania, Lipczyński pokwitował go z całej sumy szacunkowej, nie zastrzegając żadnych roszczeń ani sobie, ani synowi Jerzemu.

Transkrypcja

k. 452 (skan 0458, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego czwartego

2Miesiąca Augusta trzydziestego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku Jego Królewskiey

4Mości Owruczu przedemną Janem Walewskim

5Lewkowskim Namiestnikiem natenczas podwoie-

6wództwa Grodzkim Generału Wdztwa Kijo. i Xięgami

7ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

8personaliter WJegomość Pan Wawrzyniec Syn Franciszka

9Stempkowski Zapis pewny z podpisem Ręki swey włas-

10ney także z podpisami Rąk Jegomościów Panów przyia-

11ciół in rem et personam WWJmćPanów Stanisława

12Jakubowicza Temielskiego [?] Chorążego Usarskiego i Gabryela

13Janowicza Kosteckiego Towarzysza tegoż Znaku dany

k. 452v (skan 0459, strona lewa)

1i służący ad acta podawszy libere zeznał, prosząc

2mnie Urzędu o przyięcie i do Xiąg zapisanie, a tak Ja Urząd

3Annuendo affectationi ten Zapis ad acta Castrensia [?] przyi-

4muiąc czytałem, cuius tenor sequitur talis. Ja Wawrzy-

5niec Syn Franciszka Stempkowski zdrowy będąc na

6ciele i Umyśle odstąpiwszy mey własney należney

7Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa, Forum, Powiatu i Woie-

8wództwa, a pod teraźnieyszy List dobrowolny Zapis

9moy Cessyonis i Jego wszystkie niżey wyrażone kon-

10dycye, punkta, Klauzuły i Legamenta cale się z dobrami

11i Sorami [?] memi poddaiąc i wcielaiąc wiadomo iawno

12czynię i dobrowolnie zeznawam i oznaymuię każdemu

13Komuby wiedzieć o tem należało teraz napotym

14i zawżdy, Iż Ja zeznawaiący maiąc wolność

15z prawa pospolitego dobrami memi własnemi iure

16naturae na mnie przypadłemi i za pomocą Bożą

17nabytemi, rządzić szafować dać, darować na wieczne

18i nigdy nieodzowne czasy Zapisać i rezygnować,

19a doznawszy od krewnych moich szczerey miłości

20szacunku i życzliwego przywięzania [?] WJP.

21Stanisława Jakubowicza Temielskiego [?] Chorążego Usar-

22skiego i Gabryela Janowicza Kosteckiego Towarzysza

23tegoż Znaku Siestrzeńców moich rodzonych i nagra-

24dzaiąc też [?] z dobrey i własney moiey woli umyśliłem

25z Dóbr moich własnych dziedzicznych wypu-

26ścić i prawem wieczystym ustąpić dwa Uroczyska

27iedno Zamkowa Góra od W. Piotra Michałowicza

k. 453 (skan 0459, strona prawa)

1Zwinogrodzkiego Komor. Z. N. prawem dziedzictwa z dzie-

2sięcio poddańskiemi chałupami, a drugie i Miechnowszczy-

3zna zwane z szesnastu chałup także Poddańskich znay-

4duiące się takimże prawem od WWJP. Panów Piotra Józefo-

5wicza Szmigielskiego [?] Komor. Pogranicznego i Pawła

6Antonowicza Szpikowskiego [?] ze wszystkiemi tych Dóbr

7Uroczysk przynależytościami, iak o tem szerzey

8obmawiaią Zapisy perpetuae Donationis, pierwszy

9między mną, a Piotrem Michałowiczem Zwinogrodz-

10kim Komor. Z. N. na Uroczysko Zamkowa Góra

11Roku Tysiąc Sześćset Dziewięćdziesiąt piątego in Junio,

12a drugi między mną, a Piotrem Józefowiczem

13Szmigielskim [?] Komor. Pogr. i Pawłem Antonowiczem

14Szpikowskim [?] Roku Tysiąc Sześćset Dziewięćdziesiąt

15szóstego uczynione i przez tychże Jegomościów Panów

16pomienionych maiętności naten czas dziedziców w Grodzie

17Włodzimirskim coram actis zeznane nabyłem Jakoż

18pomienione uroczyska Dobra moie własne dziedziczne

19kupione blisko innych Dóbr moich [...] sukcessive

20mi[...] [...] WWJPP. Stanisławowi Jakubowiczowi

21Temielskiemu [?] Chorążemu Usarskiemu Uroczysko

22Miechnowszczyzna, a Gabryelowi Janowiczowi Kosteckie-

23mu Uroczysko Zamkową Górę zwane ze wszystkiemi

24poddanemi i ich powinnościami daniami danniemi [?],

25Polami, Rolami, Sianożęciami, Błotami, Rzekami, Je-

26ziorami, Stawami z całą Cyrkumferencyą onego

k. 453v (skan 0460, strona lewa)

1zgoła ze wszystkiemi i wszelakiemi in genere

2et specie mianowanemi i niemianowanemi

3attynencyami i pertynencyami nic na mnie

4samego potomków i Sorów [?], ani żadnych innych

5krewnych i powinowatych niewyłączaiąc i nie czy-

6niąc [?], ale z tem wszystkiem iak się te Dobra z da-

7wien dawnych w swoich miedzach granicach i oby-

8chodach miały i przez dawnieyszych dziedzi-

9ców dzierżane były, a potem przezemnie nabyte

10z tenże samym opisem prawem pańskiem

11i tytułem mnie służącym Jegomościom Panom

12Siestrzeńcom moim potomkom i Sukcessorom

13ich daię, daruię i nawieczne czasy odstępuię

14Wolno tedy iuż iest i będzie JmćPP. Siestrzeńcom moim

15temi dobrami każdemu z osobna wyznaczonemi

16iako swemi własnemi w swoią objąwszy wieczy-

17stą Possessyą rządzić szafować i dysponować

18komu chcieć dać, darować, zapisać zastawić

19odrezygnować i ku naylepszemu swemu dobru

20obrócić, a Ja od daty ninieyszego Zapisu Cessionis

21mego do tychże Dóbr uroczysk i każdego z osobna

22ani też żadnych granic i poddanych naymnieyszego

23wstępu Interessu recursu i regressu mieć niemam

24i niepowinien będę, owszem od wszelkich Impedimen-

25tów prawnych i nieprawnych od kogo kolwiek zachodzą-

26cych Jegomościów Panów Siestrzeńców moich zastępować

27i Ewinkować mam i nato z Sukcessorami potomkami

k. 454 (skan 0460, strona prawa)

1i ze wszystkiemi dobrami moiemi zapisuię się

2a in casu contraventionis temu teraźnieyszemu

3dobrowolnemu Zapisowi mnemu forum ubiquina-

4rium [?] et terminum peremptorium we wszelkim

5Sądzie i Urzędzie Grodzkim Ziemskim i Głównym

6Trybunale Koronnym Lubelskim amputatis omnibus

7beneficiis iuris quot quot sunt sobie Sukcessorom

8moim, a czasu Bezkrólewia, w Sądzie Kapturowym

9albo iakowy na ów czas od Rzeczypospolitey uchwa-

10lony i postanowiony będzie, naznaczam i praesup-

11ponuię. Zatem daię ten moy List dobrowolny Zapis

12Cessyonis z podpisem Ręki mey własney także

13z podpisami Rąk Jegomościów Panów przyiaciół

14ustnie i oczewisto odemnie do podpisu uproszo-

15nych. Działo się w Owruczu Roku Pańskiego

16Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego Miesiąca

17Augusta dwudziestego dziewiątego [?] dnia. U tego

18Zapisu podpisy Rąk takowe [?] – Wawrzyniec

19Stempkowski – Ustnie uproszony Przyiaciel

20od Jegomości Zeznawaiącego do tego Zapisu

21Świadek podpisuię się Jędrzey Alexandrowski

22Cześnik Mozyrski – Ustnie i oczewisto proszony

23od Jegomości Pana zeznawaiącego do tego Zapisu

24perpetuae Cessyonis za Świadka podpisuię się

k. 454v (skan 0461, strona lewa – góra)

1Ludwik Stanisławski – Obecny tego Zapisu

2przyiaciel i Antoni Michnicki [?] – Który że to

3Zapis za podaniem i prozbą wyż mia-

4nowanego Jegomości zeznawaiącego, a za

5moim Urzędownym przyięciem iak się w

6sobie ma z początku aż do końca słowo w sło-

7wo do Xiąg ninieyszych Grodzkich Generału

8Woiewództwa Kijowskiego iest zapisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis; od k. 452v inna ręka – duże, rozwlekłe, pochyłe pismo, atrament miejscami blady (szczególnie k. 453v–454). Oblata w ZAMKU OWRUCKIM 30 VIII 1724 przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego generału woj. kijowskiego (por. akty 403–470 z 1720 r.). Zapis datowany w Owruczu 29 [?] VIII 1724.

Zeznający: Wawrzyniec STEMPKOWSKI, syn Franciszka; obdarowani – jego rodzeni siostrzeńcy: Stanisław Jakubowicz TEMIELSKI [?] (rkp. „Temielskiego/Temiclskiego”, w tytule „Temiebskiemu [?]” – odczyt nazwiska niepewny), chorąży husarski, i Gabriel Janowicz KOSTECKI, towarzysz tejże chorągwi („tegoż Znaku”). „Jakubowicz”, „Janowicz” – patronimiki (syn Jakuba, syn Jana), podobnie Piotr Michałowicz, Piotr Józefowicz, Paweł Antonowicz.

Przedmiot: dwa uroczyska – ZAMKOWA GÓRA (10 chałup poddańskich), nabyta od Piotra Michałowicza ZWINOGRODZKIEGO, „Komor. Z. N.” (komornika ziemskiego …; skrót nierozwiązany), zapisem z VI 1695, oddana Gabrielowi Kosteckiemu; MIECHNOWSZCZYZNA (16 chałup), nabyta od Piotra Józefowicza SZMIGIELSKIEGO [?], komornika granicznego, i Pawła Antonowicza SZPIKOWSKIEGO [?] zapisem z 1696, oddana Stanisławowi Temielskiemu [?]; oba zapisy zeznane w grodzie WŁODZIMIERSKIM (Włodzimierz Wołyński) – uroczyska zapewne na Wołyniu (województwo nie podane). Daty 1695–1696 przy darczyńcy żyjącym w 1724 r. – możliwe, choć odległe (por. wątpliwe daty w innych odpisach). Fragment „kupione blisko innych Dóbr moich [...] sukcessive mi[...] [...]” – częściowo nieczytelny (plama atramentu).

Klauzula: w razie naruszenia zapisu zeznający poddaje się sądowi wszelkiemu – grodzkiemu, ziemskiemu i Trybunałowi Koronnemu Lubelskiemu, w czasie bezkrólewia – sądowi kapturowemu, z wyrzeczeniem wszelkich dobrodziejstw prawa. Świadkowie: Jędrzej ALEKSANDROWSKI, cześnik mozyrski; Ludwik STANISŁAWSKI; Antoni MICHNICKI [?].

Łacina: ad acta – do akt; libere – swobodnie; Annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acta Castrensia [?] – do akt grodzkich; cuius tenor sequitur talis – którego brzmienie jest następujące; Zapis Cessyonis / perpetuae Cessyonis – zapis (wieczystej) cesji, ustąpienia; Legamenta – zobowiązania; iure naturae – prawem natury (z urodzenia, dziedzictwa); in Junio – w czerwcu; coram actis – przed aktami; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; attynencyami i pertynencyami – przyległościami i przynależnościami; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium [?] (zam. ubiquitarium) – sąd wszędzie właściwy; terminum peremptorium – termin zawity; amputatis omnibus beneficiis iuris quot quot sunt – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ile ich jest; praesupponuię – zakładam, wyznaczam.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 VIII 1724 w zamku owruckim przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, Wawrzyniec Stempkowski, syn Franciszka, przyznał zapis wieczystej cesji (Owrucz, 29 [?] VIII 1724), którym – w nagrodę za miłość i przywiązanie – oddał swym rodzonym siostrzeńcom dwa uroczyska nabyte w latach 1695–1696 zapisami zeznanymi w grodzie włodzimierskim: Stanisławowi Jakubowiczowi Temielskiemu [?], chorążemu husarskiemu, uroczysko Miechnowszczyzna (16 chałup poddańskich, kupione od Piotra Józefowicza Szmigielskiego [?], komornika granicznego, i Pawła Antonowicza Szpikowskiego [?]), a Gabrielowi Janowiczowi Kosteckiemu, towarzyszowi tej samej chorągwi, uroczysko Zamkowa Góra (10 chałup, kupione od Piotra Michałowicza Zwinogrodzkiego) – z poddanymi, ich powinnościami, polami, sianożęciami, błotami, rzekami, jeziorami, stawami i wszelkimi przynależnościami, w dawnych granicach. Zrzekł się wszelkiego prawa do tych dóbr, zobowiązał się bronić obdarowanych i poddał się w razie naruszenia sądom grodzkim, ziemskim, Trybunałowi Lubelskiemu i kapturowym. Podpisali świadkowie Jędrzej Aleksandrowski, cześnik mozyrski, Ludwik Stanisławski i Antoni Michnicki [?].

Transkrypcja

k. 454v (skan 0461, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Augusta trzydziestego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim namiesnikiem na-

5tenczas podwoiewództwa Grodz. Generału Wdztwa Kijow. i Xięgami ninie-

6yszemi Grodz. Kijow. stanowszy oczewiście Woźny Generał Wdztwa Kijo.

7i innych Szlachetny Teodor Charkowski [?] producto Autentico officio praesenti

8bene noto, w moc prawdziwey wierney i sumienney Relacyi swoiey

9iawnie ustnie i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieysz[ych ze]znał.

10Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego Mie-

11siąca Augusta dwudziestego pierwszego dnia na affektacyą

12i prawną Rekwizycyą WJPana Mikołaia Pracewicza był w Dobrach

13Części Wsi Czepelówki [?] w Wdztwie Kijo. leżący, gdzie będąc a maiąc przy

14sobie stronę szlachty Ludzi wiary godnych WW. Jana Murawskiego i Anto-

15niego Grzybowskiego wspomnioną Część ze wszystkiemi Poddanemi, [Po]lami,

16Rolami, Lasami, Sianożęciami, Uroczyskami, zabudowaniami dwor-

17skiemi i Chłopskiemi WJPanu Mikołaiowi Pracewiczowi iako po Oycu

18Jego ś. p. Janie Pracewiczu na niego spadłą do spokoyney realney i aktualney

19dziedziczney podał, postąpił i affektuoze [?] Intromittował Possessyą – poczem

20poddanych do Gromady zwoławszy onymi iak pana uwiadomił i pełnić

21posłuszeństwo przykazał – owszem stroną Szlachty przy sobie będącą

22oświadczywszy się z tamtąd odiechał, i o tem tę swoią prawdziwą przede

23mną Urzędem uczynił i zeznał Relacyą – prosząc eam actis Connotari co

24i otrzymał Woźny pisać nieumieiący Teodor Charkowski [?] –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama rozwlekła ręka co akt 516). Relacja zeznana w Owruczu („w Mieście JKMości Owruczu”) 30 VIII 1724 przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM – tego samego dnia co akt 516. Czynność woźnego 21 VIII 1724.

Woźny generał woj. kijowskiego i innych – szlachetny Teodor CHARKOWSKI [?] (rkp. „Charkowski”; niepiśmienny). Wprowadzony: Mikołaj PRACEWICZ, w część wsi „Czepelówka [?]” (rkp. w tytule „Czepelowki”, w tekście „Czepelówki”; por. Czepielów [?] w akcie 175) w woj. kijowskim, po zmarłym ojcu Janie Pracewiczu. Szlachta przy woźnym: Jan MURAWSKI (rkp. „Murawskiego”), Antoni GRZYBOWSKI. Formularz jak w seryjnych relacjach posesyjnych z lat 1700–1720 („prosząc eam actis connotari co i otrzymał”).

Łacina: producto Autentico officio praesenti bene noto – okazawszy autentyk (dokument urzędu), dobrze znany obecnemu urzędowi; Intromittował Possessyą – wprowadził w posiadanie; affektuoze [?] – zam. „effective” (skutecznie) lub „affectuose” (życzliwie); eam actis connotari – by ją zapisano w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 VIII 1724 w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, woźny generał województwa kijowskiego Teodor Charkowski [?] zeznał, że 21 VIII 1724 na żądanie Mikołaja Pracewicza był w części wsi Czepelówka [?] w województwie kijowskim i w obecności szlachty – Jana Murawskiego i Antoniego Grzybowskiego – wprowadził Pracewicza w spokojną dziedziczną posesję tej części, spadłej na niego po ojcu Janie, ze wszystkimi poddanymi, polami, lasami, sianożęciami, uroczyskami i zabudowaniami; zwołanym poddanym oznajmił nowego pana i przykazał mu posłuszeństwo. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 455 (skan 0461, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Augusta trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jego Królewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiesnikiem

5natenczas podwoiewództwa Grodz. Generału Wdztwa Kij. i Xięgami

6ninieyszemi Grodz. Kij. Comparens p[erson]al[ite]r W. Paweł Domański ten

7Zapis niżey inserowany od WW. Stanisława i Józefa Listopadzkich

8sobie stawaiącemu dany i służący dla zapisania do Xiąg ninieyszych

9podał, a tak Ja Urząd pomieniony Zapis ad acticandum przyimuiąc

10czytałem y ten tak się w sobie ma. My Stanisław i Józef bracia mię-

11dzy sobą rodzeni Synowie Jana Listopadzkiego zdrowi będąc na ciałach

12i Umysłach odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Ju-

13rysdykcyi prawa Forum Powiatu i Wdztwa, a pod teraźnieyszy Zapis

14nasz wieczystey przedaży cale się poddaiąc i wcielaiąc wiadomo

15[iawno] czyniemy ustnie i dobrowolnie zeznawamy – Iż My zeznawaiący maiąc Do-

16bra nasze Dziedziczną Część Wsi Jurówki [?] w Wdztwie Kij. sytuowaną

17maiąc też moc z prawa pospolitego dobrami swemi iako chcieć rządzić

18szafować i dysponować, używaiąc przeto tey wolności prawem dozwo-

19loney Umyśliliśmy Dobra te wyżey wspomnioną Część Wsi Jurówki [?]

20ze wszystkiemi [nad wierszem: Poddanemi] Gruntami ornemi i nie ornemi zasianemi i nie

21zasianemi, Sianożęciami, wypasami, pastwiskami, ogrodami, Lasami,

22Borami, Dąbrowami, Wodami, Stawami, błotami, Jeziorami y ze

23wszystkiemi innemi mianowanemi i nie mianowanemi pożytkami

24przychodami i przynależytościami W. Panu Pawłowi Domańskiemu

25Synowi Adama Domańskiego Rotmistrza Kawaleryi Narodowey, dać

26darować i na wieczność Rezygnować, Jakoż teraźnieyszym Zapisem

27naszym wieczystey przedaży daiemy, daruiemy, przedaiemy i wiecznemi

28i nigdy nie odzownemi czasy Rezygnuiemy, a to za Summę sza-

29cunkową Szesnaście tysięcy Osmset Złotych Polskich z wypłaty którey

30tegoż W. Pawła Domańskiego Kwituiemy. Wolen tedy odtąd iuż iest

k. 455v (skan 0462, strona lewa – górne 2/3)

1i będzie W. Paweł Syn Adama Rotm. Kawaleryi Nar. Domański

2wyżey nadmienionemi Dobrami iako swoią własnością rządzić

3szafować i dysponować komu chcieć dać, darować i nawieczność

4Rezygnować. My zaś zeznawaiący [przekreślone: od] wszelkiey [?] się prawa

5własności do tych Dóbr, żadnego zwrotu i wpływu [?] upominania się [?]

6nie [mamy] kiedykolwiek, ani sobie ani też Ja Stanisław Synowi memu

7Janowi i Ja Józef Synowi memu Michałowi Domańskiem [?]

8niezostawuiemy, owszem od wszelkich Impedimentów prawnych

9i nieprawnych bronić zastępować i Ewinkować mamy i powinni

10będziemy, a po nas też Synowie nasi maią i powinni będą,

11a to pod szkodami Ziemskiemi [przekreślone: słowem] Króni [?] przysięgi cie-

12lesney oszacowanemi, i na to daiemy ten nasz List Zapis

13wieczystey przedaży który dla lepszey wiary i walorem [?] Rękami

14naszemi własnemi przy uproszonych Świadkach i przyiaciołach pod-

15pisuiemy. Datum w Owruczu dnia drugiego Augusti Tysiąc

16Siedmset Dwudziestego Czwartego Roku – Stanisław Listopadzki mp.

17Józef Listopadzki mp. Jako Świadek ustnie uproszony do podpisu

18tego Zapisu wieczystey Rezygnacyi podpisuię się Leon Mi[...] [?]

19Będąc przytomnym uczynienia tego Zapisu wieczystey prze-

20daży podpisuię się Zacharyasz Grzegorkiewicz [?] – Który to Za[pis]

21słowo w słowo iak się w sobie z początku aż do końca ma

22do Xiąg ninieyszych iest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama rozwlekła ręka co akty 516–517; k. 455v brązowa, wyblakła – odczyt z odejmowaniem tła). Oblata w Owruczu 30 VIII 1724 przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM – tego samego dnia co akty 516–517. Zapis datowany w Owruczu 2 VIII 1724.

Zbywcy: bracia rodzeni Stanisław i Józef LISTOPADZCY, synowie Jana (synowie zbywców: Jan, syn Stanisława, i Michał, syn Józefa – w odpisie omyłkowo „Michałowi Domańskiem [?]”, zapewne błąd kopisty za „Listopadzkiemu”). Nabywca: Paweł DOMAŃSKI, syn Adama, „rotmistrza Kawaleryi Narodowey” (określenie anachroniczne dla 1724 r. – kawaleria narodowa od 1775/1776; por. podobne anachronizmy w aktach 153, 214, 489). Przedmiot: dziedziczna część wsi „Jurówka [?]” (rkp. „Jurowki/Jurówki”) w woj. kijowskim, za sumę szacunkową 16 800 zł, z której zbywcy kwitują nabywcę; tytuł mówi o „perpetuae Donationis”, tekst – o „wieczystey przedaży”. Por. „Jarówka [?]” w akcie 514 (być może ta sama wieś).

Świadkowie: Leon Mi[...] [?] (nazwisko pod plamą atramentu, brzeg karty uszkodzony), Zacharyasz GRZEGORKIEWICZ [?] (rkp. „Orzegarkiewicz/Grzegarkiewicz”). „Króni [?] przysięgi” – zapewne zniekształcone „słowem samym przysięgi” (wyraz „słowem” przekreślony).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; inserowany – wpisany (inserowany do tekstu); ad acticandum – do wpisania do akt; Impedimentów – przeszkód; Ewinkować – bronić (z tytułu ewikcji); Datum – dano; Augusti – sierpnia; mp. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 VIII 1724 w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, Paweł Domański podał do wpisania zapis (Owrucz, 2 VIII 1724), którym bracia rodzeni Stanisław i Józef Listopadzcy, synowie Jana, sprzedali mu na wieczność swoją dziedziczną część wsi Jurówka [?] w województwie kijowskim z poddanymi, gruntami ornymi i nieornymi, sianożęciami, pastwiskami, ogrodami, lasami, borami, dąbrowami, wodami, stawami, błotami i jeziorami za sumę szacunkową 16 800 zł, z której go pokwitowali; zrzekli się wszelkiego prawa do tych dóbr za siebie i synów (Jana i Michała) i zobowiązali się bronić nabywcę od wszelkich roszczeń pod zakładem szkód. Podpisali świadkowie Leon Mi[…] [?] i Zachariasz Grzegorkiewicz [?].

Transkrypcja

k. 455v (skan 0462, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Augusta trzydziestego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Owruczu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiesnikiem

5natenczas podwoiewództwa Grod. Generału Wdztwa Kij. i Xięgami

6ninieyszemi Grodz. Kij. stanowszy oczewiście Woźny Generał

k. 456 (skan 0462, strona prawa)

1Wdztwa Kijow. i innych Szlachetny Teodor Charkowski [?] w moc

2prawdziwey wierney i sumienney Relacyi swoiey iawnie

3ustnie i dobrowolnie zeznał: Iż On Roku teraźnieyszego

4Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego Miesiąca Augusta

5trzynastego dnia, na affektacyą i prawną Rekwizycyą

6W. Antoniego Mysłowskiego [?], maiąc przy sobie stronę

7szlachty Ludzi wiary godnych WW. Pawła Markowskiego

8i Franciszka Niewińskiego maioris testimonii gratia

9sibi adhibitos był w dobrach Wsi Pirzczatyńcach [?] w Wdztwie

10Kij. sytuowaney, gdzie będąc Część tey wsi vigore iure et

11naturale po Oycu ś. p. Janie Mysłowskim [?] na teraźniey-

12szego Rekwirenta spadłą i należącą z Poddanemi, Polami,

13Rolami, Sianożęciami Lasami Dąbrowami Rzekami Rzeczkami

14i ze wszystkiemi innemi przynależytościami nemine Impu-

15gnante et contradicente temuż Rekwirentowi i Sorom Jego

16Realną, Aktualną spokoyną dziedziczną podał, postą-

17[pił] i [...] [?] Possessyą, oraz Poddanych teyże części do

18siebie zebrawszy o nowym ich Panie opowiedział i pełnić

19posłuszeństwo przykazał, w czem stroną Szlachty przy

20so[bie] będącą oświadczywszy się z tamtąd powrócił i o tem

21tę swoią prawdziwey czynności zeznał i uczynił Relacyą

22prosząc eam actis Connotari co i otrzymał. Woźny

23pisać nie umieiący Teodor Charkowski [?] –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akty 516–518); relacja zeznana w Owruczu 30 VIII 1724 przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM – tego samego dnia co akty 516–518 (por. relację tego samego woźnego w akcie 517). Czynność woźnego 13 VIII 1724.

Wprowadzony: Antoni MYSŁOWSKI [?] (rkp. w tekście „Mystowskiego/Mysłowskiego”, w tytule „Myszew-skiego [?]” – nazwisko niepewne), po zmarłym ojcu Janie, w część wsi „Pirzczatyńce [?]” w woj. kijowskim – zapewne te same Pierzcatyńce [?], o które chodzi w aktach 423, 474 i 515 (kwit T. Lipczyńskiego dla J. Borowskiego, 1724). Szlachta przy woźnym: Paweł MARKOWSKI, Franciszek NIEWIŃSKI. Wyraz po „postą-[pił] i” nieczytelny (plama atramentu; zapewne „intromittował”).

Łacina: maioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego świadectwa; vigore iure et naturale (zam. iuris naturalis) – mocą prawa przyrodzonego (dziedziczenia); nemine Impugnante et contradicente – nikt nie sprzeciwiał się ani nie oponował; Sorom (Sukcessorom) – następcom; eam actis Connotari – by ją zapisano w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 VIII 1724 w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, woźny generał województwa kijowskiego Teodor Charkowski [?] zeznał, że 13 VIII 1724 na żądanie Antoniego Mysłowskiego [?], w obecności szlachty – Pawła Markowskiego i Franciszka Niewińskiego – był we wsi Pierzcatyńce [?] w województwie kijowskim i bez czyjegokolwiek sprzeciwu wprowadził go w spokojną dziedziczną posesję części tej wsi, spadłej na niego po ojcu Janie, z poddanymi, polami, sianożęciami, lasami, dąbrowami, rzekami i wszelkimi przynależnościami; zebranym poddanym oznajmił nowego pana i przykazał mu posłuszeństwo. Woźny był niepiśmienny.

Transkrypcja

k. 456 (skan 0462, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwartego

2Miesiąca Augusta trzydziestego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości

4Owruczu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim

k. 456v (skan 0463, strona lewa)

1Namiesnikiem natenczas podwoiewództwa Grodz.

2Generału Wdztwa Kij. y Xięgami ninieyszemi Grodz.

3Kijow. stanowszy oczewisto Woźny Generał Wdztwa

4Kijow. i innych Szlachetny Teodor Charkowski [?] w moc

5prawdziwey wierney i sumienney Relacyi swoiey

6iawnie ustnie i dobrowolnie zeznał. Iż on Roku

7teraźnieyszego Tysiąc Siedmset dwudziestego Czwar-

8tego dnia drugiego Augusta na prawną Rekwi-

9zycyą W. Andrzeia Syna Jana a Wnuka Stanisła-

10wa Bagieńskiego Towarzysza [nad wierszem: Pułku] ordynacyi Ostrog-

11skiey, maiąc przy sobie stronę Szlachty Ludzi

12wiary godnych WW. Jakóba Chodakowskiego i Piotra

13Brzozowskiego eo maioris testimonii gratia

14sibi adhibitos, był w Dobrach Częściach Wsiów Czerepia [?]

15i Łucia [?], gdzie będąc pomienione Części Wsiów vi-

16gore Kontraktu trzech letnio zastawnego między

17W. Janem Medwedowskim Skarbnikiem Mozyrskim

18z iedney, a teraźnieyszym Rekwirentem z drugiey

19strony zawartego, z poddanemi roboczemi ciągłe-

20mi i pieszemi, z Ich dobytkiem i Siemienistością [?],

21także ze wszystkiemi Gruntami, Polami, Rolami,

22Łąkami, Gajami, Wodami, Rzekami, Rzeczkami,

23Lasami, Borami, dworem i całym onego zabudowa-

24niem et cum omnibus attinentiis et pertinentiis

25takoż ze wszystkiemi, pożytkami, dochodami, intratami

26z dawna do tych Dóbr przynależnemi pomienione-

27mu Rekwirentowi w spokoyną, realną i aktualną

28trzechletnią zastawną podał postąpił i uwiązał

29Possessyą, poczem poddanych tychże Części Dó[br]

30wsiów Czerepia [?] i Łucia [?] do siebie zebrawszy [posłu-]

31szeństwo teraźnieyszemu Rekwirentowi Jako zasta[w-]

32nemu posiadaczowi pełnić przykazał, co też o[ni]

33natychmiast uskutecznić zaręczyli, a tak miano[wa-]

34ny woźny z szlachtą przy sobie będącą oświa[d-]

35czywszy się z tamtąd odiechał i tey Intromissyi

36przedemną Urzędem zeznał i uczynił Relacyą

37quam actis Connotari prosił co i otrzymał. Woźny

38pisać nieumieiący Teodor Charkowski [?] –

Objaśnienia i tłumaczenia

Późniejszy odpis (ta sama ręka co akty 516–519; k. 456v brązowa, prawy brzeg uszkodzony – litery w nawiasach kwadratowych uzupełnione z kontekstu). Relacja zeznana w Owruczu 30 VIII 1724 przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM (jak akty 516–519); czynność woźnego 2 VIII 1724.

Wprowadzony: Andrzej BAGIEŃSKI, syn Jana, wnuk Stanisława, towarzysz pułku ordynacji ostrogskiej (wyraz „Pułku” dopisany nad wierszem). Podstawa: trzyletni kontrakt zastawny z Janem MEDWEDOWSKIM, skarbnikiem mozyrskim. Przedmiot: części wsi „Czerepia [?] i Łucia [?]” (rkp. „Wsiów Czerepia i Łucia” – dopełniacz; mianownik niepewny, w indeksie Czerepie [?] i Łucie [?]; województwo nie podane) z poddanymi roboczymi ciągłymi i pieszymi, dworem i zabudowaniami. Szlachta przy woźnym: Jakub CHODAKOWSKI, Piotr BRZOZOWSKI.

„Siemienistością [?]” – zapewne „semenistością” (rodzinami poddanych; por. akty 1698–1699). W tytule „Possessya Zastawna” – wprowadzenie w posiadanie z tytułu zastawu.

Łacina: eo maioris testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla tym większego świadectwa; vigore – mocą; et cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; Intromissyi – wprowadzenia w posiadanie; quam actis Connotari – by ją zapisano w aktach.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 30 VIII 1724 w Owruczu przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego województwa kijowskiego, woźny generał województwa kijowskiego Teodor Charkowski [?] zeznał, że 2 VIII 1724 na żądanie Andrzeja Bagieńskiego, syna Jana, wnuka Stanisława, towarzysza pułku ordynacji ostrogskiej, w obecności szlachty – Jakuba Chodakowskiego i Piotra Brzozowskiego – wprowadził go na mocy trzyletniego kontraktu zastawnego zawartego z Janem Medwedowskim, skarbnikiem mozyrskim, w posesję zastawną części wsi Czerepie [?] i Łucie [?] z poddanymi ciągłymi i pieszymi, ich dobytkiem, gruntami, łąkami, gajami, wodami, lasami, borami, dworem i wszelkimi pożytkami; zebranym poddanym przykazał posłuszeństwo nowemu posiadaczowi zastawnemu, co przyrzekli. Woźny był niepiśmienny.