Akty 721–760

Transkrypcja

k. 617 (skan 0623, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim i

6Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Com-

7parens personaliter JPan Tomasz Piotrowski Poru-

8cznik Wojsk Polskich ten zapis Dymissyjny od siebie zezna-

9ny in rem et personam JJMP. Jakuba i Michała

10Piotrowskich synów swoich dany, prosił mnie Urzędu

11o przyjęcie i do Akt zapisanie, który ja Urząd przyjmu-

12iąc czytałem, którego tenor sequitur talis. Ja Tomasz

13Piotrowski Porucz[nik] W[ojsk] Pol[skich] zdrowy będąc na ciele i umy-

14śle, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

15Juryzdykcyi, prawa forum powiatu i Województwa,

16a pod teraznieyszy zapis dymissyjny cale się poddaię

17i inkorporuję, wiadomo czynię ustnie i dobrowolnie

18zeznawam, iż ja zeznawający maiąc moję dziedziczną

19dobra osobliwą [?] część wsi Siedy [?] w Województwie Ki-

20jowskiem leżącą, po antecessorach do mnie przypadają-

21cą dzierżawy, a będąc maioris fortunae moje zdawna

22secundum bene voluntatem meam jako chciałem roz-

23porządzić i szafować, widząc synów potrzeby [?] synowie ja-

24kąś [?] i do przyzwoitego ich utrzymania [?] umyśliłem

25pomienioną część Siedy [?] JJMP. Jakubowi i Michałowi

26Piotrowskim Synom moim przeznaczyć [?]

k. 617v (skan 0624, strona lewa)

1jako przynoszę [?] tenże zamiar do świadomy [?] pomie-

2nioną część Siedy [?], z poddanymi, polami, rolami, la-

3sami, [...] czynszami [?], tylko [?] wszystkiemi przynależytościami [?]

4na zawsze do tey części przynależącemi i przynależeć mogącemi

5nic na mnie niezostawuiąc ani sobie [wyp]isuiąc [?] ale

6wszystko ogółem zawieraiąc JJMP. Jakubowi i Micha-

7łowi Piotrowskim Synom moim z pod władzy [?]

8moiey wypuszczam i dymittuię [?]. wolni żeby się

9Synowie moi pomienioną częścią obaj w swoje

10władanie i oną jako swoją władnować nadal [?]

11i ou [?] naylepszemu swemu pożytkowi obrócić, a ja

12odtąd żadnego prawa do tey części wsi Siedy [?] nie mam

13i niepowinien będę. na co daię ten list zapis

14Dymissyjny podpisem ręki własney utwierdzony.

15Dział się w Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset

16trzydziestego dnia pierwszego Novembra. Tomasz

17Piotrowski Porucz[nik] W[ojsk] Polskich. Który się zapis

18Dymissyjny za podaniem i oczewistym zezna-

19niem wyż wyrażoney osoby, a za moiem

20Urzędowem przyjęciem, do słowa iest w

21Xięgi Grodzkie Kijowskie wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–720, pisownia z „j”; strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła). Na marginesie numer rkp. „719” (nr opracowania − 2). Kustosz na końcu poprzedniej strony („Kwit”) odnosi się do następnego odpisu (akt 722), nie do tego. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego (por. akty 645, 675–679 – tam „Wołanowski [?]/Wołański [?]”; tu lekcja dość wyraźna). Zapis spisany w Żytomierzu 1 XI 1730. Mimo że oblatę przyjął urząd żytomierski, formuła końcowa mówi o wpisaniu „w Xięgi Grodzkie Kijowskie”.

Nazwa wsi rkp. „Siedy”/„Sudy” [?] (3 razy, odczyt niepewny); tytuł Piotrowskiego „Porucz. W. Pol.” = porucznik wojsk polskich (por. akty 681–688). Fragmenty k. 617 w. 23–24 i k. 617v w. 1–3 bardzo blade – odczyt przybliżony.

Łacina: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; tenor sequitur talis – treść następuje taka; maioris fortunae – (jako) większego majątku [właściciel]; secundum bene voluntatem meam – według mojej dobrej woli; dymittuię – zwalniam (z władzy ojcowskiej), przekazuję.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JPan Tomasz Piotrowski, porucznik wojsk polskich, osobiście przedstawił do wpisania swój zapis dymisji dla synów Jakuba i Michała Piotrowskich. W zapisie (Żytomierz, 1 XI 1730) Tomasz Piotrowski, poddając się jurysdykcji urzędu powiatu i województwa, oświadcza, że mając dziedziczną część wsi Siedy [?] w woj. kijowskim, przypadłą mu po przodkach, i mogąc nią według woli rozporządzać, dla potrzeb i przyzwoitego utrzymania synów przeznacza ją Jakubowi i Michałowi wraz z poddanymi, polami, rolami, lasami, czynszami [?] i wszelkimi przynależnościami, nic sobie nie zastrzegając; wypuszcza synów spod władzy ojcowskiej i pozwala im oną część władać i obracać na swój pożytek, sam zaś zrzeka się do niej wszelkiego prawa. Zapis podpisał Tomasz Piotrowski.

Transkrypcja

k. 617v (skan 0624, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim

5Namiestnikiem protunc Grodzkim Kijowskim i Xięgami

k. 618 (skan 0624, strona prawa)

1niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens perso-

2naliter JPan Jermołay [?] Herman syn JPa Walentego Her-

3mana [nad wierszem:] Porucznika [w wierszu:] Kawaleryi [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle

4odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurys-

5dykcyi prawa forum i województwa, a pod teraznieysze

6zeznanie [?] moie cale się poddaię i inkorporuię, wiado-

7mo jawnie czynię i dobrowolnie zeznawam iż ja zezna-

8iący, maiąc część wsi Żołtowiec [?] w Roku przeszłym

9Tysiąc siedmset dwudziestym dziewiątym od JPa Żar-

10torskiego [?] prawem dziedzicznym przez siebie nabytey [?] z pod-

11[...] Pańskich [?] pierw zabiegła się [?], teraz tranzakcyą w Roku

12przeszłym JJPP. Mikołajowi i Janowi Synom Antoni[ego]

13Ponieważ [?] [...] za Summę Dwóch tysięcy Złotych

14zaraz ja zawarłem tranzakcyą z JPem Józefem Żołtow-

15skim [?] przedtem JJPP. Michałowi i Janowi Braciom

16rodzonym Dubienieckim przestąpioną i porezygnowa-

17ną, gdy w dniu dzisieyszym JP. Józef Żołtowski [?]

18prawidła [?] pewney części tey wsi zaręczenie z moiey

19[strony ?] [...] za JJPP. Michała i Jana Dubienieckich

20Summa [...] przypadła [?] pozostała od tychże JJPP. Du-

21bienieckich do rąk moich rzetelnie i zupełnie wypłaca

22i wyliczał; przeto ja Comparens z wypłaty złotych

23czterystu [?] reszty rzeczoney Summy tychże JJPP.

24Michała i Jana braci rodzonych Dubienieckich jako

25też wypłacaiącego zaręczenia [?] za tychże JP. Józefa Żoł-

26towskiego [?] zrzekaiąc pokóy i dotrzymanie [?] z niedanym [?]

k. 618v (skan 0625, strona lewa)

1naszey pomiędzy poprzedniczym [?] tranzakcyom między

2nami zawartym, z wypłaty już zupełney, wiecznemi

3czasy y niedotrzymaniem [?] tey [...] nie zostawu-

4iąc sobie ani potomkom ani Sukcessorom żadney

5mey do upomnienia tego miejsca [?], na co własnoręcznie [?]

6przyznawaiąc ręką własną podpisuię. Jermołay [?]

7syn Walentego Hermana –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–721; strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła, wiele miejsc niepewnych). Na marginesie numer rkp. „720” (nr opracowania − 2). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim (ten sam dzień co akt 721 przed M. Wołanowskim – dwa urzędy w Żytomierzu). Odpis kończy się podpisem wystawcy, bez formuły ingrosacji.

Treść miejscami niejasna (zapewne także przez zniekształcenia kopisty): Herman nabył w 1729 r. część wsi Żołtowiec [?] od JPa Żartorskiego [?] (może Zatorskiego), przez transakcję odstąpił ją braciom Michałowi i Janowi DUBIENIECKIM (w jednym miejscu „Mikołajowi i Janowi Synom Antoniego”), a z Józefem ŻOŁTOWSKIM [?] zawarł transakcję dotyczącą tej samej części; obecnie kwituje Dubienieckich z reszty zapłaty (czterystu [?] zł z sumy 2000 zł) oraz Żołtowskiego [?] z poręczenia. Imię wystawcy rkp. „Jermołay” [?] (2 razy), dopisek nad wierszem „Porucznika” – stopień ojca lub samego Jermołaja. Nazwisko Żołtowski [?] – por. następny akt 723 (kwit A. Dobrowolskiego dla Józefa Żał[towskiego ?] = Żołtowskiego [?]). Tytuł marginalny „Kwit od Hermana Dubienieckim [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; inkorporuię – poddaję się (jurysdykcji); protunc – na ten czas; forum – sąd, jurysdykcja.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JPan Jermołaj [?] Herman, syn JPa Walentego Hermana, porucznika kawalerii [?], osobiście zeznał kwit: część wsi Żołtowiec [?], nabytą przez niego w 1729 r. od JPa Żartorskiego [?] prawem dziedzicznym, odstąpił transakcją braciom rodzonym Michałowi i Janowi Dubienieckim za 2000 zł; w związku z transakcją z JP. Józefem Żołtowskim [?], który poręczył (?) za tę część, Dubienieccy wypłacili mu rzetelnie i zupełnie pozostałą sumę. Herman kwituje braci Dubienieckich z wypłaty reszty (czterystu [?] zł) oraz Józefa Żołtowskiego [?] z poręczenia, zrzekając się na wieczne czasy wszelkich roszczeń za siebie, potomków i sukcesorów; podpisał: Jermołaj, syn Walentego Hermana.

Transkrypcja

k. 618v (skan 0625, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Janem Walewskim

5Lewkowskim Namiestnikiem protunc Grodzkim Kijow-

6skim i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskie-

7mi Comparens personaliter JP. Antoni Dobrowol-

8ski Woyski Liwski, zdrowy będąc na ciele i umyśle

9odstąpiwszy swey własney należney Ziems[kiey] Jurys-

10dykcyi prawa forum powiatu i województwa, a pod

11teraźnieysze swoie [?] zeznanie cale się poddaiąc i in-

12korporuiąc, wiadomo jawnie czynię, ustnie i dobrowol-

13nie zeznaię, iż ja zeznawaiący, maiąc część wsi Żoł-

14towiec [?] od JPa Jana Czerskiego [?] prawem dziedzictwa

15przez siebie z poddanych ostatnich [?] osiadaiącą się [?]

k. 619 (skan 0625, strona prawa)

1nabytą, tamże [?] poprzedniczemi Tranzakcyami w Roku

2przeszłym Tysiąc siedmset dwudziestym dziewiątym

3[...] ustąpiwszy [?] też wsi JPu Józefowi Żołtowskiemu [?]

4Porucznikowi Wojsk Polskich za Summę Dwa [?]

5tysiące osimset czternaście [?] Złotych na wiecz-

6ność z poddanymi [...] [...] rezygnowa-

7ną, gdy w dniu dzisieyszym tenże JP. Józef Żołtow-

8ski Por[ucznik] W[ojsk] Pol[skich] czyniąc pomienionym sprawom [?]

9Summę pozostałą Złotych siedmset dziewiędziesiąt [?]

10[...] w swoim czasie wypłaconą do rąk moich

11rzetelnie na terminie dopłacał i wyliczał, przeto

12ja Komparens z wypłaty tamtey [?] tegoż JPa Józefa

13Żołtowskiego [?], syna [?] i syna swego Tadeusza [?] Dobro-

14wolskiego [?] [...] zawieraiąc za onego pokóy

15i dotrzymanie i stwierdzaiąc poprzedniczą między

16nami zawartą rezygnacyą z wypłaty już zupełnego

17szacunku wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy

18[kwituię ?] nie zostawuiąc sobie potomkom i Sukcessorom

19żadney dalszey [?] czynienia nań się upomnienia [?] na co się własno-

20ręcznie w obecności Urzędu wyrażonego podpisuię

21Antoni Dobrowolski m. p. Który kwit słowo w

22słowo iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych [...]

23wpisany iest –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–722; strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła, wiele miejsc niepewnych). Na marginesie numer rkp. „721” (nr opracowania − 2). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim – ten sam dzień i urząd co akt 722; obie sprawy dotyczą tej samej (?) części wsi Żołtowiec [?] i Józefa ŻOŁTOWSKIEGO [?] (w tytule wyraźnie „Józefowi Żoł-/towskiemu”).

Nazwy: wieś rkp. „Żoł-/towiec” [?] (w akcie 722 – „Żołtowiec/Łożowiec” [?]); poprzedni właściciel rkp. „JPa Jana Czerskiego [?]”; tytuł Dobrowolskiego „Woyski Liwski” (wojski ziemi liwskiej). Kwoty niepewne: cena „Dwa [?] tysiące osimset czternaście [?] Złotych”, dopłata „siedmset dziewiędziesiąt [?]”. Wzmianka o synu Tadeuszu [?] niejasna.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; protunc – na ten czas; forum – sąd, jurysdykcja; m. p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Antoni Dobrowolski, wojski liwski, osobiście zeznał kwit: część wsi Żołtowiec [?], nabytą przez niego prawem dziedzictwa od JPa Jana Czerskiego [?], ustąpił poprzednimi transakcjami z 1729 r. na wieczność wraz z poddanymi JPu Józefowi Żołtowskiemu [?], porucznikowi wojsk polskich, za 2814 [?] zł; obecnie Żołtowski dopłacił mu do rąk pozostałą sumę 790 [?] zł. Dobrowolski kwituje go z zupełnej zapłaty szacunku, zatwierdza wcześniejszą rezygnację i zrzeka się na wieczne czasy, za siebie, potomków i sukcesorów, wszelkich dalszych roszczeń; podpisał: Antoni Dobrowolski m. p.

Transkrypcja

k. 619v (skan 0626, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Janem Walewskim

5Lewkowskim Namiestnikiem protunc Grodzkim

6Kijowskim i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Ki-

7jowskiemi Comparens personaliter JP. Maciey Fran-

8ciszek dwoyga Imion Zieliński, zdrowy będąc na ciele

9i umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Ziem-

10skiey Jurysdykcyi prawa forum powiatu i Województwa

11a pod teraznieysze zeznanie kwitowe quoad actum

12praesentem attinet cale się poddaiąc i inkorporując,

13wiadomo jawnie czynię, ustnie i dobrowolnie zeznaię

14iż ja zeznawaiący maiąc część wsi Helenca [?] w Woje-

15wództwie Kijowskim leżącą, po Dziadku moim Kry-

16sztofie Zielińskim Sędzi Kapturowym do Oyca

17mego Woyciecha i Eufrozyny z Janiszewskich Zielińskich

18ojczystą [?] prawem naturalnym [?] spadłą, w ostatku na

19mnie dymissyą przez Oyca mego Woyciecha i

20Eufrozyny z Janiszewskich Matki moiey Zielińskich dy-

21mittowaną, a maiąc wolność pomienioną część

22wsi Helenca [?] dać darować lub przestąpić, umyśli-

23łem pomienioną część wsi Helenca [?] ze wszystkiemi

k. 620 (skan 0626, strona prawa)

1przynależytościami poddanemi, polami, lasami

2i całą [?] tylko [?] [...] odstępuię [?] JJPP. Franciszkowi

3i Janowi Zaleskim za Summę Czterech [?] tysięcy trzydziestu [?]

4Złotych Polskich, na co i zawarta została poprzednia

5Tranzakcya między mną Komparentem a JJPP. Fran-

6ciszkiem i Janem Zaleskiemi bracią rodzonemi,

7gdy zaś JJPP. Franciszek i Jan Zalescy w dniu dzi-

8sieyszym resztuiącą Summę ośmset [?] Złotych Pol-

9skich do rąk moich wyliczaią i wypłacaią, przeto

10my [?] z wypłaty zupełney Summy szacunkowey

11poważaiąc [?] poprzednio przezemnie zawartą

12z temi Tranzakcyą, wiecznie [?] i wolność intromitto-

13wania się do tey części wsi Helenca [?] [...] prawo

14[...] do którey żadnego prawa ani sobie ani

15Sukcessorom swoim niezostawuiąc, owszem od wszel-

16kich Impetycyi prawnych i nieprawnych bronić

17i zaszczycać obowiązuię się, maiąc dobrowolnie za-

18wartey przeze mnie Tranzakcyi i teraz niniejszego

19kwitowego zeznania mego. i Maciey Franciszek

20dwoyga Imion Zieliński Pisarz [?] Lubelski [?] quam

21actis connotari [?] [...] mnie Urzędu

22prosił co i otrzymał –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–723; strony bardzo blade, k. 620 z licznymi plamkami – odczyt z odejmowaniem tła). Na marginesie numer rkp. „722” (nr opracowania − 2). Od tego skanu karty innego formatu: k. 619v przesunięta w górę, pod nią i obok widać krawędzie kart podkładowych. Oblata 28 XI 1730 w Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM (ta sama sesja co akty 722–723).

Nazwy: wieś rkp. „Helenca/Hełenca” [?] (4 razy); dziad komparenta rkp. „Krysztof Zieliński Sędzia Kapturowy”, rodzice „Woyciech i Eufrozyna z Janiszewskich Zielińscy”; nabywcy – w tytule i tekście wyraźnie „Zaleskim”, „Zalescy”. Urząd Zielińskiego na końcu rkp. „Pisarz [?] Lubelski [?]” – lekcja niepewna. Kwoty niepewne: cena „Czterech [?] tysięcy trzydziestu [?] Złotych”, reszta „ośmset [?] Złotych”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; quoad actum praesentem attinet – co do niniejszej czynności; protunc – na ten czas; quam actis connotari [?] – którą (czynność) do akt zapisać; Impetycye – roszczenia, napaści prawne.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Maciej Franciszek dwojga imion Zieliński osobiście zeznał kwit: część wsi Helenca [?] w woj. kijowskim, przypadłą po dziadku Krzysztofie Zielińskim, sędzim kapturowym, jego rodzicom Wojciechowi i Eufrozynie z Janiszewskich Zielińskim i przekazaną mu w końcu przez nich dymisją, odstąpił wcześniejszą transakcją ze wszystkimi przynależnościami, poddanymi, polami i lasami braciom rodzonym Franciszkowi i Janowi Zaleskim za 4030 [?] zł polskich; ponieważ Zalescy dziś wypłacili mu do rąk pozostałą sumę 800 [?] zł, kwituje ich z zupełnej zapłaty szacunku, potwierdza transakcję i ich prawo wejścia w posiadanie, nie zostawiając sobie ani sukcesorom żadnego prawa do tej części, i zobowiązuje się bronić ich przed wszelkimi roszczeniami prawnymi i nieprawnymi.

Transkrypcja

k. 620 (skan 0626, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

k. 620v (skan 0627, strona lewa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

2Żytomierzu przedemną [Marcinem ?] Wołanowskim Namiest-

3nikiem protunc Burgrabstwa Grodzkiego Żytomierskiego

4i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Compa-

5rens personaliter JP. Zofia [?] Janowska [?] ten testament zezna-

6ny od JP. Franciszka Janowskiego Chorążego Wojsk

7Polskich męża swego przy swym ostatnim [?] dniu [?] przy-

8iął [?] [...] do zapisania do Xiąg niniejszych

9Grodzkich Żytomierskich per oblatam podała, prosząc aby

10przyjęty i w Xięgi wpisany był, a tak ja Urząd onen

11do [...] przyjąwszy [?], którego tenor sequitur

12talis. W Imię Oyca i Syna i Ducha Świętego Amen.

13[...] każdy [?] Chrześcianin powinien się na wszystko

14[gotować ?], wiedząc [?] że umrzeć jest nieodmienna to danego nam [?]

15tylko termin przyszłey śmierci i czas onego [?] nam

16niewiadomy jest, więc [?] [...] [...] z tego świata

17zeyść bez rozporządzenia tak duszy moiey jako

18substancyi. Ja Franciszek Janowski syn Jana [?] Chorą-

19żego [?] Wojsk Polskich, chociaż zostaiący na ciele słaby

20ale zdrowy na umyśle teraz czynię rozporządzenie.

21Naprzód duszę moią w Troycy Świętey Jedynemu Panu

22Bogu Stwórcy swemu polecam, wypraszaiąc [?] od niego

23miłosierdzia swego, grzechy [?] moie darować [?] racz.

24Ciało moie ma być pochowane bez żadney pom-

25py świeckiey, tylko upraszam Małżonkę moię,

26by duszy moiey pamiętała i jałmużną ubogim [?]

k. 621 (skan 0627, strona prawa)

1Ale w [...] rozporządzenie substancyi teraz moie tak

2rozporządzam – Część moią dziedziczną we wsi Zubowszczyźnie [?]

3leżącą w Województwie Kijowskiem, żadnemi [?] długami

4niezawiedzioną [?], ani odprzedaną, ale w moim ręku

5zostaiącą, także wszystko co się z[n]aiduie ruchomego i [...]

6Gospodarstwa Żonie moiey JP. Zofii z Charlewskich [?]

7Janowskiey w dożywocie zapisuię, a potem zaś

8Synom moim [Michałowi i Bazylemu ?] Janowskim

9małoletnim, który moia Małżonka sprawiedliwie [?]

10przyzwoitą daiąc [?] edukacyą, by jak w miłości [?] [...]-

11ney i braterskiey wychowani [?]. Ta zaś część wsi

12Zubowszczyzny po śmierci Małżonki moiey wiecz-

13nemi czasy ma iść tylko na Michała i Bazylego

14Janowskich Synów moich jako małoletnich [...]

15[...] spadać [?]. Za Exekutora tego testamentu upra-

16szam JP. Kaspra Łozińskiego [?] obliguiąc by moiey

17ostatniey prośbie zadość uczynił [?]. Upraszam też moią

18Małżonkę [i JP.] Exekutora, aby ta moia wola in suo

19valore uskuteczniona, i w niczem odmieniona

20nie była. Na co dla większey wagi ten testament

21przy uproszonych JJPP. Przyjaciołach [?] ręką własną pod-

22pisuię. Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc

23siedmset trzydziestego Miesiąca Lutego pierwszego dnia [?].

24U tego testamentu przy pieczęci podanego

25podpisy temi słowy. Franciszek syn Jana Janowski [?].

k. 621v (skan 0628, strona lewa)

1[...] [...] syn Jana proszony na tym

2testamencie podpisuię się. Tomasz Szarzyński [?] – Jano-

3wiadca [?] i przyjaciel podpisuię się Ignacy [?] Piotrowski [?].

4Który to Testament za podaniem i prośbą wyż

5mianowaney osoby, a za moiem Urzędowem przy-

6jęciem słowo w słowo tak jak się w sobie ma do Xiąg

7niniejszych jest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–724; strony bardzo blade i plamiste – odczyt z odejmowaniem tła, wiele miejsc niepewnych). Na marginesie numer rkp. „723” (nr opracowania − 2). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed namiestnikiem pro tunc burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego „[…] Wołanowskim” – imię nieczytelne (początkowo odczytane „Stanisławem”); w aktach 721 i 726 z tego samego dnia – Marcin WOŁANOWSKI. Testament podała zapewne wdowa – rkp. „JP. Zofia [?] Janowska [?]”, w treści „Żonie moiey JP. Zofii z Charlewskich [?] Janowskiey”.

Nazwy: wieś rkp. „we wsi Zubowszczyźnie [?]” i wyraźnie „część wsi Zubowszczyzny” (por. Zubowszczyzna w aktach 102, 205, 461, 504); synowie rkp. „Michała i Bazylego Janowskich”; egzekutor rkp. „JP. Kaspra Łozińskiego [?]”; świadkowie „Tomasz Szarzyński [?]”, „Ignacy [?] Piotrowski [?]”. Tytuł testatora „Chorąży Wojsk Polskich”, w podpisie „Franciszek syn Jana Janowski [?]”. Data testamentu „Miesiąca Lutego pierwszego dnia [?]” 1730 – lekcja dnia niepewna.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; tenor sequitur talis – treść następuje taka; in suo valore – w swojej mocy; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed [Marcinem ?] Wołanowskim, namiestnikiem pro tunc burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Zofia [?] Janowska podała do oblaty testament swego męża Franciszka Janowskiego, chorążego wojsk polskich, spisany w Żytomierzu 1 [?] II 1730. Testator, słaby na ciele, lecz zdrowy na umyśle, poleca duszę Bogu, ciało każe pochować bez świeckiej pompy, prosząc żonę o pamięć i jałmużnę; swoją dziedziczną część wsi Zubowszczyzna w woj. kijowskim, niezadłużoną i niesprzedaną, wraz z ruchomościami i gospodarstwem zapisuje żonie Zofii z Charlewskich [?] w dożywocie, a potem małoletnim synom Michałowi i Bazylemu, których żona ma wychować i wykształcić; po śmierci żony część ta ma przypaść na wieczność tylko synom. Egzekutorem ustanawia JP. Kaspra Łozińskiego [?]. Podpisali: Franciszek syn Jana Janowski, świadkowie Tomasz Szarzyński [?], Ignacy [?] Piotrowski [?] i inny proszony pieczętarz.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 621v (skan 0628, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Namiest-

5nikiem Burgrabstwa Grodzkiego Żytomierskiego i Xię-

6gami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens perso-

7naliter JJMP. Michał i Onufry [?] Sawiccy [?] bracia rodzeni

8zapis darowizny [?] z podpisem rąk swoich JJMP. Ja-

9kubowi [?] [...] JP. [...] Konopackiemu [?] Dany

10i służący do zapisania do Xiąg niniejszych przyznali,

11a tak ja Urząd od nich onego przyjmuiąc czytałem

12i tamże jest Ingrossowany. Ja Michał i Onufry [?]

13Synowie Bazylego Sawickiego [?] zdrowi będąc na ciele i

14umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

15Jurysdykcyi, prawa forum Województwa, a pod teraznieyszy

16zapis perpetuae Inscriptionis podaiąc, wiadomo jawnie

17czyniemy i dobrowolnie zeznawamy, iż my zeznawaiący

18maiąc część wsi Zarubińce [?] w Województwie Kijow-

19skim leżącą [...] [...] prawem naturali et hereditario

20po Antecessorach na nas spadłą, a maiąc wolność

k. 622 (skan 0628, strona prawa)

1z prawa przyrodzonego [?] Zatem [?] [...] [...] jako chcieć [?]

2[...], umyśliliśmy tę część naszą oyczystą [?] dziedziczną

3JP. Jakubowi Konopackiemu [?] na wieczność bez żadnego [?] wy-

4[...] [...] przyrodzoney [?] [...] darujemy [?] i przyjacielskie [?]

5upatruiąc w tem [?] [...] całą naszą tey części wsi

6Zarubińce [?], z poddanymi, polami, czynszami [?], lasami,

7[...] oraz wszelkiemi przynależytościami JP. Jako-

8bowi Konopackiemu [?] darujemy [?] i zapisujemy na wieczne

9czasy [...], odrzekaiąc [?] się na zawsze [?] od tey części

10na [...] [...] złotych polskich [...]

11my ani Potomkowie [?] ani Sukcessorowie nasi

12odebrać od JP. Jakuba Konopackiego [?] powinni i onego

13[...] nigdy [?] [...] [...] [...] tey części

14JP. Jakub Konopacki [?] pomienioną [część ?] [...]

15władać [?] [...] [...] rozporządzać [?] [...], a myśmy odtąd

16[...] i Sukcessorowie do pomienioney części żadnego

17[...] prawa mieć nie będziemy, którą to

18[...] my [...] we wszystkiem [...]

19[...] warować [?] [...]. na co ten zapis dla

20[...] przy [...] podpisem [...] i JJPP. przyjaciół [?]

21[...] [...] zapisie [...]

22[...] [...] [...]

23[Działo się ?] w Żytomierzu Roku [...] Novembra [...]

24zapisu podpisy temi słowy Michał Sawicki [?] [...]

k. 622v (skan 0629, strona lewa)

1Ustny [?] proszony od JPa Jana [?] [...] na tym zapisie

2podpisuię się Leon Mieczyński [?] – Jan [...]

3uproszony do podpisu [...] Sawickich [?] podpisuię

4[się] Tomasz Mitowski [?]. Który się zapis za podaniem

5i oczewistem zeznaniem, a za moiem przyjęciem

6słowo w słowo jak się w sobie ma do Xiąg niniejszych

7iest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–725). Strony skrajnie blade (zwłaszcza k. 622 – atrament niemal całkowicie wyblakły), odczyt z odejmowaniem tła tylko częściowy – #PARTIAL. Na marginesie numer rkp. „724” (nr opracowania − 2); nazwiska w tekście podkreślone późniejszą ręką (kreski ołówkiem/atramentem). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego.

Nazwy niepewne: darczyńcy rkp. „Michał i Onufry [?] Sawiccy [?]”, synowie Bazylego; obdarowany – w tytule i na k. 622 „Konopacki/Kanupacki” [?], imię „Jakub” [?] (na k. 621v odczytywane też „Janowi Karaszewskiemu [?]”); wieś rkp. „Zarubińce” [?] (2 razy); świadkowie „Leon Mieczyński [?]”, „Tomasz Mitowski [?]”. Data zapisu (listopad 1730, Żytomierz) – dzień nieczytelny.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; perpetuae Inscriptionis – zapisu wieczystego; prawem naturali et hereditario – prawem przyrodzonym i dziedzicznym; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony skrajnie blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, bracia rodzeni JJMP. Michał i Onufry [?] Sawiccy [?] osobiście przyznali do wpisania swój zapis wieczysty (darowizny [?]) dla JP. Jakuba Konopackiego [?]. W zapisie bracia, synowie Bazylego Sawickiego [?], oświadczają, że posiadając część wsi Zarubińce [?] w woj. kijowskim, przypadłą im prawem przyrodzonym i dziedzicznym po przodkach, darują i zapisują ją na wieczne czasy Jakubowi Konopackiemu [?] z poddanymi, polami, czynszami, lasami i wszelkimi przynależnościami, zrzekając się za siebie, potomków i sukcesorów wszelkiego prawa do niej; obdarowany ma tą częścią władać i rozporządzać. Podpisali: Michał Sawicki [?] i świadkowie, m.in. Leon Mieczyński [?] i Tomasz Mitowski [?].

Transkrypcja

k. 622v (skan 0629, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Namie-

5stnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim

6i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi

7Comparens personaliter JP. Anna z Medyńskich [?]

8Grzegorzewska ten testament zeznany od JP. Jana

9Grzegorzewskiego męża swego podpisem własnoręcznym

10i przyjaciół stwierdzony do zapisania do Xiąg niniey-

11szych Grodzkich Żytomierskich per oblatam podała, pro-

12sząc aby przyjęty i w Xięgi wpisany był, a tak ja

13Urząd [onen ?] [...] przyjąwszy, którego tenor

14sequitur talis. W Imię Boga w Troycy Świętey Jedynego,

15w Imię Oyca i Syna i Ducha Świętego Amen. Ja

16Jan Grzegorzewski będąc na ciele osłabiony, ale na

17umyśle zdrowy, i maiąc z natury [?] [...] [...]

18[...] [...] śmiertelności [?] moja przypomi-

19na [?], a niewiedząc ani dnia i godziny końca żywota

20mego, chcę wszystko po sobie i porządnie rozporzą-

k. 623 (skan 0629, strona prawa)

1dzić [?]. [...] zostawić [?] upraszam naprzód moią Exekucyą [?].

2Naprzód duszę moią od Boga wziętą Panu Bogu Stwórcy

3oddaię, upraszaiąc go aby onę [...] przyjął [?], a teraz [?]

4[przez ?] przyczynę Nayświętszey Panny Maryi i wszystkich

5Patronów i Patronek moich. Ciało moie ma być po-

6chowane w Kościele parafialnym. Pro sufragio duszy

7moiey na msze sto [?] Złotych [...] zapisuię. Fortuna zaś

8moia po Antecessorach na mnie spadła, a pracą [?]

9moią i za pomocą Boską zeszłą [?] pomnożona tak

10rozporządzam. Część wsi Bazanówki [?] w Woiew[ództwie] Kijow-

11skim leżącą, moią dziedziczną, żadnemi nieonerowaną

12ani zadłużoną, z wszystkiemi ustaliami [?] będącą, także wszel-

13kie ruchomości, tudzież wszelkiego rodzaju bydło [?] Synom moim

14Adryanowi [?], Szymonowi i Tomaszowi zapisuię, udział [?]

15nie będą mieli prawa tą częścią władać, aż dopie-

16ro po zgonie JP. Anny z Medyńskich [?] Grzegorzewskiey Matki

17swey, którey dożywocie na tey części wsi Bazanówki [?]

18zapisuię. Upraszam zaś Małżonkę moię, aby

19Synom moim Adryanowi [?], Szymonowi i Tomaszowi

20Grzegorzewskim przyzwoitą dała Edukacyą i by ich w

21boiaźni Bożey i miłości braterskiey wychowywała.

22Za Opiekuna i Exekutora tego testamentu obieram

23i upraszam JP. Tomasza Gorzyńskiego [?] obliguiąc,

24by moiey prośbie zadość uczynił [?], i wszelką [opiekę ?]

25tak Żonie moiey jako i Synom moim był pomocnym [?],

26a żeby moiemu Testamentowi sprzeciwić się nikt [?]

27do niczego prawa nie miał [?] [...] [...]

k. 623v (skan 0630, strona lewa)

1[...] [...] [...] [...] [...] ten [?] testament [?]

2[...] i [...] przy uproszonych JJPP. przyjaciołach

3ręką własną podpisuię. Działo się w Bazanówce [?]

4Roku Tysiąc siedmset trzydziestego dnia pierwsze-

5go [?] [...]. U tego Testamentu podpisy temi słowy. Jan

6Grzegorzewski m. p. Jako proszony przyjaciel podpisu-

7ię się Aleksy Chmielowski [?]. Jako świadek i przyjaciel

8podpisuię się Józef [?] Szymański. Który testament

9za podaniem i prośbą wyż mianowaney osoby,

10a za moim Urzędowem przyjęciem słowo w sło-

11wo tak jak się w sobie ma do Xiąg niniejszych

12iest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–726; strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła, część miejsc niepewna). Na marginesie numer rkp. „725” (nr opracowania − 2). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego; testament podała wdowa Anna z MEDYŃSKICH [?] GRZEGORZEWSKA.

Nazwy: wieś rkp. „Bazanówka/Raxanówka” [?] (2 razy), miejsce spisania „w Bazanówce [?]”; synowie rkp. „Adryan [?], Szymon i Tomasz”; opiekun i egzekutor „JP. Tomasz Gorzyński [?]”; świadkowie „Aleksy Chmielowski [?]”, „Józef [?] Szymański”. Data testamentu – rok 1730, dzień i miesiąc nieczytelne. Formuły testamentu (ochrona przed sprzeciwem, wychowanie w „miłości braterskiey”) bliskie testamentowi F. Janowskiego (akt 725).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; tenor sequitur talis – treść następuje taka; Pro sufragio – na wspomożenie (duszy, modlitwy, msze); nieonerowana – nieobciążona; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Anna z Medyńskich [?] Grzegorzewska podała do oblaty testament męża Jana Grzegorzewskiego, spisany w Bazanówce [?] w 1730 r. Testator, osłabiony na ciele, lecz zdrowy na umyśle, poleca duszę Bogu przez przyczynę Najświętszej Maryi Panny i patronów, ciało każe pochować w kościele parafialnym, na msze za duszę zapisuje sto [?] zł. Swoją dziedziczną, nieobciążoną część wsi Bazanówka [?] w woj. kijowskim z ruchomościami i bydłem zapisuje synom Adrianowi [?], Szymonowi i Tomaszowi, którzy obejmą ją dopiero po śmierci matki, której zapisuje dożywocie na tej części; prosi żonę o wykształcenie synów i wychowanie ich w bojaźni Bożej i miłości braterskiej. Opiekunem i egzekutorem ustanawia JP. Tomasza Gorzyńskiego [?]. Podpisali: Jan Grzegorzewski, przyjaciele Aleksy Chmielowski [?] i Józef [?] Szymański.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 623v (skan 0630, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanow-

5skim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żyto-

6mierskim i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żyto-

7mierskiemi Comparens personaliter JP. Grzegorz [Nowo-]

8piski [?] zapis cessyi [?] od siebie zeznawaiącego in rem et

9personam JP. Tomasza Wilczeckiego [?] Porucznika [?] Wojsk

10Polskich zeznawaiącego [?] [...] do zapi-

11sania do Xiąg niniejszych podał, który ja Urząd

12przyjmuiąc czytałem i tak się w sobie ma. Ja Grzegorz

13Syn Macieja Nowopiski [?] zdrowy na ciele i

14umyśle, odstąpiwszy swey własney należney Ziem-

k. 624 (skan 0630, strona prawa)

1skiey Jurysdykcyi, prawa forum Województwa,

2a pod teraznieyszy Cessyiny Dokument poddaię

3i inkorporuię, zeznaię, iż ja za [...] [...]

4[...] po Oycu [?] moim [...] [...]

5przez JP. Antoniego Dobrowolskiego [?] należy mi

6Summa dwa tysiące Złotych polskich na dobrach

7dziedzicznych [...] [...] [...]

8[...] [...] [...] [...]

9[...] [...] [...] [...]

10a gdy [...] JP. Tomasz [?] Wilczecki [?]

11Summę należną mi [...], przeto ja pomienioną

12obligacyą [?] JP. Wilczeckiemu [?] oddaię, daię mu wszel-

13kie prawo do odebrania pomienioney Summy,

14sam zaś zrzekam się wszelkiego prawa do tey

15[Summy ?] [...] aby tylko [...] [...]

16prawo [...] JP. Tomaszowi Wilczeckiemu [?]

17pomienioney Summy, naday [?] wszelką władzę [?] [...]

18prawo [...] do odebrania oney wszelkim sposobem

19[...] [...] i żadnego dalszego upomi-

20nania się ani sobie ani [...]

21i Synowi [?] [...] [...] na co [...]

22prawa [...] niniejszey Cessyi [...] [...]

23[...] Roku Tysiąc siedmset trzydziestego [...] dnia

24dziesiątego [?] Novembra. Grzegorz Nowopiski [?]. Która Cessya

25za podaniem i oczewistem zeznaniem, a za moiem

26Urzędowem przyjęciem słowo w słowo jak się w sobie ma do

27Akt niniejszych iest Ingrossowana –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–727). Strony skrajnie blade (k. 624 – atrament niemal całkowicie wyblakły), odczyt z odejmowaniem tła tylko częściowy – #PARTIAL. Na marginesie numer rkp. „726” (nr opracowania − 2); nazwiska w tekście podkreślone późniejszą ręką. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM.

Nazwy niepewne: cedent rkp. „Grzegorz Nowopiski/Nowrupiski” [?], syn Macieja; cesjonariusz „JP. Tomasz Wilczecki [?], Porucznik [?] Wojsk Polskich”; dłużnik (?) „JP. Antoni Dobrowolski [?]” (nazwisko poprawione/pogrubione w rkp.; por. akt 723 – Antoni Dobrowolski, wojski liwski). Treść cesji odczytana fragmentarycznie: chodzi o sumę 2000 zł polskich należną cedentowi (zapewne po ojcu) na dobrach dziedzicznych, którą przekazuje Wilczeckiemu [?]. Data cesji – „dnia dziesiątego [?] Novembra” 1730.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – sąd, jurysdykcja; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony skrajnie blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Grzegorz Nowopiski [?] podał do wpisania swój zapis cesji na rzecz JP. Tomasza Wilczeckiego [?], porucznika wojsk polskich. W dokumencie (10 [?] XI 1730) Grzegorz, syn Macieja, Nowopiski [?] oświadcza, że należy mu suma 2000 zł polskich na dobrach dziedzicznych (w związku z JP. Antonim Dobrowolskim [?]); ponieważ Wilczecki [?] wypłacił (?) mu należność, przekazuje mu obligację i wszelkie prawo do odebrania tej sumy, zrzekając się za siebie i syna (?) dalszych roszczeń. Podpisał: Grzegorz Nowopiski [?].

Transkrypcja

k. 624v (skan 0631, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Marcinem Wo-

5łanowskim Namiestnikiem Burgrabstwa

6Grodzkiego Żytomierskiego i Xięgami niniejszemi

7Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens personaliter

8JP. Paweł Ładań [?], zdrowy będąc na ciele i umyśle,

9odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurys-

10dykcyi, prawa forum Województwa, a pod teraznieysze

11[kwi]towe zeznanie cale się poddaię, wiadomo

12jawnie czynię i dobrowolnie zeznaię, iż ja zeznawaiący,

13maiąc część wsi Hołowin [?] w Województwie Kijowskim

14leżącą, z trzech poddanych osiadaiącą się, prawem

15spadku do mnie przypadaiącą, [...] [...]

16[...] pomienioną część [...] [...]

17tey części wsi Hołowin [?] za Summę Dwa tysiące

18Złotych polskich wyznaczył [?] [...], na co zawarta

19Tranzakcya między mną a JP. Aleksandrem [...];

20gdy JP. Aleksander Oziemiński [?] pozostałą przy

21[nim ?] Summę [...] do rąk moich wypłacał

22i wyliczał, przeto ja z odebrania całkowitey [?] [...]

23[...] Summy reszty [...] [...]

24[...] do tey części wsi Hołowin [?] [...]

25[...] [...] nie zostawuiąc sobie ani

k. 625 (skan 0631, strona prawa)

1Sukcessorom niezostawuiąc mocą niniejszego ze-

2znania mego. Paweł Ładań [?]. Który Kwit

3ad actitandum przyjęty i wpisany iest –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–728; strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła, część miejsc niepewna). Na marginesie numer rkp. „727” i ołówkiem „25” (numeracja ołówkowa). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego.

Nazwy niepewne: wystawca rkp. „Paweł Ładań/Ładan” [?] (tytuł „Kwit Ładana”); nabywca „JP. Aleksander Oziemiński [?]” (nazwisko podkreślone późniejszą ręką, lekcja niepewna); wieś rkp. „Hołowin/Hołauin” [?] (3 razy), część z trzech poddanych. Formularz kwitu jak w aktach 722–724 (transakcja sprzedaży, kwitowanie z reszty zapłaty).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; forum – sąd, jurysdykcja; ad actitandum – do wpisania do akt.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowo niepewny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Paweł Ładań [?] osobiście zeznał kwit: posiadając część wsi Hołowin [?] w woj. kijowskim, osiadłą trzema poddanymi, przypadłą mu prawem spadku, odstąpił ją transakcją JP. Aleksandrowi Oziemińskiemu [?] za 2000 zł polskich; ponieważ nabywca wypłacił mu do rąk pozostałą resztę sumy, Ładań [?] kwituje go z całkowitej zapłaty i zrzeka się prawa do tej części, nie zostawiając go sobie ani sukcesorom. Podpisał: Paweł Ładań [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 625 (skan 0631, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMości Żyto-

4mierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Namiestni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim i Xięgami niniejszemi

6Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens personaliter JPani Zofia [?]

7z Kalinowskich [?] Kamińska ten testament od JP. Łu-

8kasza Kamińskiego [...] męża swego pod podpisem

9własney ręki i uproszonych JJPP. przyjaciół stwierdzony dla

10zapisania do Xiąg niniejszych podała, prosząc aby przyjęty

11[i] do Xiąg wpisany był, a tak ja Urząd [...] [...]

12przyjąwszy, którego tenor sequitur talis. Test-

13tament [...] W Imię Trójcy Przenaywyższey Oyca i Syna i Ducha

14Świętego [...] Amen. Maiąc umysł przy [...]

15dobrey pamięci zdrowy [...] i przyjaciołach moich [...]

16po tym [...] [...] [...] [...]

17[...] w zdrowiu [...] [...] [...]

18[...] była przyczyną do nay[...] [?]

19[...] [...] niebezpieczny [?] do [...] [...]

20[...] Synom [?] moim nie [...] [...]

21[...] [...] [...] bez żadney dyspozycyi

22[...] [...] [...] z tego świata,

23tak duszy jako też fortuny moiey zostawić z tego świata.

24Ja Ł[ukasz] Kamiński Cz[eśnik] [...] zdrowy będąc na umyśle,

25chociaż osłabiony na ciele, następne czynię dy-

26spozycye. Naprzód duszę moią od [...] Panu Bogu

27Stwórcy oddaię, prosząc aby moią [...] [...]

28[...], także upraszaiąc razem z [...] [...]

k. 625v (skan 0632, strona lewa)

1abym nie [...] grzechów moich, ale [...] [...]

2[...] Boskiego [...] [...] [...] [...]

3[...] [...] [...] Boga [?] [...] [...]

4[...] Ciało moie pochowane [...] [...]

5bez żadney [...] a tylko na wszelki [...] duszy

6moiey i Rodziców moich [...] [...]

7tem zapisuię, upraszaiąc aby za mnie Maiestat Boski

8[...] [...] [...]. Część [...] [...]

9[...] wsi Bereznowie [?] w Województwie Kijowskim

10leżącą moią [...] [...] [...]

11Remanentu [...] [...] [...]

12[...] Synowi naymłodszemu Karolowi Kamińskiemu w

13wieczyste posiadanie [...] [...] część wsi [...]

14[...] [...] [...] [...] część wsi Bereznowa [?]

15[...] dopiero [?] po zgonie JP. Zofii z Kalinowskich [?] Ka-

16mińskiey Małżonki moiey [...], którey

17dożywocie na tey części wsi Bereznowa [?] zapisuię.

18Za Exekutora tey ostatniey woli moiey JPana [...]

19Gorzyńskiego [?] [...] upraszam [...]

20aby prośbie moiey ostatniey [...] [...]

21[...] syna mego JPana Karola Kamińskiego

22[...] [...] rozporządzenia [?] [...] [...]

23Małżonce moiey i Synowi memu [...] [...]

24[...] [...] aby ta wola in suo

25valore została, i w niczem odmieniona nie była

26[...] [...] [...] [...]

27[...] [...] a dla lepszey wiary ten testament

k. 626 (skan 0632, strona prawa)

1przy uproszonych przyiaciołach podpisuię. Działo się

2w Bereznowie [?] Roku Tysiąc siedmset trzydziestego dnia

3dwudziestego ósmego Lutego. Podpisy temi słowy. Łu-

4kasz Kamiński Cześ[nik] Czern[ihowski ?]. Jako przyjaciel Jan

5Wolski [?]. Jako proszony ustnie od JP. Łukasza Kamiń-

6skiego podpisuię się Woyciech Szczepanowski P. W. P. przy-

7jaciel Walery Wybranowski. Który Testament za poda-

8niem i prośbą wyż mianowaney osoby, a za moiem

9przyjęciem słowo w słowo jak się w sobie ma do Xiąg

10niniejszych jest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–729). Strony skrajnie blade, z silnym szumem papieru – odczyt z odejmowaniem tła tylko częściowy (zwłaszcza wstęp testamentu i k. 625v) – #PARTIAL. Na marginesie numer rkp. „728”. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM; testament podała wdowa „JPani Zofia [?] z Kalinowskich [?] Kamińska”.

Nazwy niepewne: testator „Łukasz Kamiński Cześ. Czern.” – zapewne cześnik czernihowski [?]; wieś rkp. „Bereznów/Bereznowa” [?], miejsce spisania „w Bereznowie [?]”; syn „Karol Kamiński” (najmłodszy); egzekutor „JPan […] Gorzyński [?]” (por. Tomasz Gorzyński [?] w akcie 727); świadkowie „Jan Wolski [?]”, „Woyciech Szczepanowski P. W. P.” (= porucznik wojsk polskich), „Walery Wybranowski”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; tenor sequitur talis – treść następuje taka; Remanent – pozostałość majątku, inwentarz; in suo valore – w swojej mocy; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony skrajnie blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JPani Zofia [?] z Kalinowskich [?] Kamińska podała do oblaty testament męża Łukasza Kamińskiego, cześnika czernihowskiego [?], spisany w Bereznowie [?] 28 II 1730. Testator, zdrowy na umyśle, lecz osłabiony na ciele, poleca duszę Bogu, każe pochować ciało bez wystawności, zapisuje legat na modlitwy za duszę swoją i rodziców; swoją część wsi Bereznów [?] w woj. kijowskim z remanentem przekazuje w wieczyste posiadanie najmłodszemu synowi Karolowi, który obejmie ją po śmierci matki, której zapisuje dożywocie na tej części; egzekutorem ustanawia JPana […] Gorzyńskiego [?], prosząc o opiekę nad żoną i synem i o dotrzymanie testamentu bez zmian. Podpisali: Łukasz Kamiński oraz przyjaciele Jan Wolski [?], Wojciech Szczepanowski, porucznik wojsk polskich, i Walery Wybranowski.

Transkrypcja

k. 626 (skan 0632, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim

5Namiestnikiem protunc Grodzkim Kijowskim i Xięgami

6niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens perso-

7naliter JJPP. Ignacy [?] i Jan Maryańscy [?] bracia rodzeni

8zdrowi na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey włas-

9ney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, prawa forum

10urzędu i Województwa, a pod teraznieysze dobrowolne

11kwitowe zeznanie quo ad actum praesentem attinet

12cale się poddaiąc i wcielaiąc, wiadomo jawnie czyniemy,

13ustnie i dobrowolnie zeznaiemy, iż my zeznawaiący

14maiąc część wsi Helenca [?] w Województwie Kijowskim

15leżącą, po antecessorach na nas prawem natury spadłą,

16a maiąc wolność pomienioną część wsi Helenca [?] dać, darować

17lub przestąpić, umyśliliśmy pomienioną część

k. 626v (skan 0633, strona lewa)

1wsi Helenca [?] ze wszystkiemi przynależytościami, podda-

2nemi, polami, lasami i całą [...] odstępuiemy [?] JP.

3Atanazemu Szczerniewskiemu [?] za Summę Dziewięciu [?] [...]

4tysięcy Złotych polskich, na co i zawarta została poprze-

5dnia Tranzakcya między nami i JP. Atanazym Szczer-

6niewskim [?], gdy zaś JP. Atanazy Szczerniewski [?] w dniu dzisiey-

7szym resztuiącą Summę [...] [...]

8do rąk naszych wyliczył i wypłacił, przeto my z wy-

9płaty całkowitey szacunkowey Summy, poważaiąc

10poprzednio przez nas zawartą Tranzakcyą wieczyste

11i wolność Intromittowania się do części wsi Helenca [?]

12w każdym czasie Generalną, do którey żadnego prawa

13ani sobie ani Sukcessorom swoim niezostawuiemy,

14owszem od wszelkich Impetycyi prawnych i niepraw-

15nych bronić i zaszczycać obowiązuiemy się mocą

16dobrowolnie zawartey poprzedniey Tranzakcyi i nie-

17niejszego kwitowego zeznania naszego. Ignacy [?] Ma-

18ryański m. p. Jan Maryański m. p. quam actis con-

19notari [?] [...] mnie Urzędu prosili i ot-

20trzymali –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–730; strony blade – odczyt z odejmowaniem tła). Na marginesie numer rkp. „729”. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. Formularz niemal identyczny z kwitem M. F. Zielińskiego dla braci Zaleskich (akt 724) – ta sama wieś Helenca [?] w woj. kijowskim (inne części tej wsi).

Nazwy niepewne: wystawcy rkp. „Ignacy [?] i Jan Marianscy/Maryańscy” [?] (podpisy „Ignacy [?] Maryański m. p., Jan Maryański m. p.”; tytuł „Kwit Maryańskich [?]”); nabywca „JP. Atanazy Szczerniewski [?]”. Cena „Dziewięciu [?] […] tysięcy Złotych” – niepewna; kwota reszty nieczytelna.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; quo ad actum praesentem attinet – co do niniejszej czynności; m. p. (manu propria) – ręką własną; quam actis connotari [?] – którą (czynność) do akt zapisać; Impetycye – roszczenia prawne.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, bracia rodzeni JJPP. Ignacy [?] i Jan Maryańscy [?] osobiście zeznali kwit: część wsi Helenca [?] w woj. kijowskim, przypadłą im po przodkach prawem przyrodzonym, odstąpili wcześniejszą transakcją ze wszystkimi przynależnościami, poddanymi, polami i lasami JP. Atanazemu Szczerniewskiemu [?]; ponieważ dziś wypłacił on im do rąk resztę sumy, kwitują go z całkowitej zapłaty szacunku, potwierdzają transakcję i jego prawo wejścia w posiadanie w każdym czasie, nie zostawiając sobie ani sukcesorom żadnego prawa, i zobowiązują się bronić go przed wszelkimi roszczeniami. Podpisali: Ignacy [?] i Jan Maryańscy [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 626v (skan 0633, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim

6i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi

7Comparens personaliter JP. Jerzy [?] Łazarski [?] Woyski

8Trembowelski ten zapis simplicis debiti od siebie [...]

9[...] JP. Maryannie z Gniewoszów [?] Łazar-

k. 627 (skan 0633, strona prawa)

1[skiey ?] przy ręki swey dany i służący per oblatam podał, który

2ja Urząd przyjmuiąc czytałem, który tak się w sobie ma.

3Ja Jerzy [?] Łazarski [?] Woyski Trembowelski z Stefana

4Łazarskiego [?] Chor[ążego] W[ojsk] Pol[skich] Syn, zdrowy będąc na ciele i umy-

5śle, odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurys-

6dykcyi, prawa forum i województwa, a pod teraznieyszy

7[...] dokument poddaię się, nie [...] [...] zdaiąc [?]

8wolności [...] władności [?] swoiey, owszem [...]

9[...] moie [...] maiętności [?] [...] [...]

10[...] przeto część [...] moią dziedziczną we

11wsi Trembowla [?] leżącą w Województwie Kijowskim

12[...] po Antecessorach na mnie spadłą [...]

13JP. Maryannie z Gniewoszów [?] Łazarskiey [?] zapisuię, a

14[...] [...] [...] Małżonka moia

15[...] [...] sprawowanie [?] Synów i w czasie dożywocia, tak żeby oni

16w wieczyste posiadanie Sukcessyonalnie [...] [...]

17[...] ażeby [...] na tey części [...] Małżonka ma[...]

18[...] [...] [...] [...] [...]

19[...] [...] przyczyną [?] [...] [...]

20[...] jest [...] Małżonka [...] [...]

21[...] [...] [...] [...]

22tę część jest z [...] lasami, sianożęciami,

23[...] poddanymi, polami, ogrodami, [...]

24[...] przynależytościami w swoią [...]

25[...] wszystkich [...] [...]

26[...] ten [...] niniejszy zapis [...]

27[...] [...] obowiązuię [...] [...]

k. 627v (skan 0634, strona lewa)

1daię ten moy zapis z podpisem ręki moiey i podpi-

2sami JJPP. przyjaciół. Datt w Tomaszowie [?], Roku

3Tysiąc siedmset trzydziestego, dnia czwartego Lu-

4tego. Na oryginale podpisy przy pieczęciach temi słowy:

5S[...] [?] Łazarski [?] Woyski Tremb[owelski]. Jako przyjaciel Le-

6on [?] Kamiński [?]. Jako przyjaciel Jan Kozłowski [?] m. p. Jako świ-

7adek i przyjaciel podpisuię się Jerzy Wereszczyński [?].

8Który zapis za podaniem i prośbą podawaiącego, a za

9moiem Urzędowem przyjęciem do Xiąg niniey-

10szych słowo w słowo ingrossowany iest –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–731). Strony bardzo blade (k. 627 – w dolnej połowie atrament niemal całkowicie wyblakły), odczyt z odejmowaniem tła tylko częściowy – #PARTIAL. Numer rkp. na marginesie (zapewne „730”) nie został osobno sprawdzony. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM.

Nazwy niepewne: komparent rkp. „JP. Jerzy [?] Łazarski [?] Woyski Trembowelski”, syn Stefana, chorążego wojsk polskich (nazwisko odczytywane też jako Łaskarzewski [?] – por. akt 395); w podpisie imię zaczyna się na „S…” [?]; żona „Maryanna z Gniewoszów [?]”; wieś „Trembowla [?]” w woj. kijowskim (odczyt bardzo niepewny); miejsce spisania „w Tomaszowie [?]”; świadkowie „Leon [?] Kamiński [?]”, „Jan Kozłowski [?]”, „Jerzy Wereszczyński [?]”. Treść (zapis dla żony – zapewne dożywocie na części wsi z zastrzeżeniem praw synów) odczytana fragmentarycznie.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; simplicis debiti – prostego długu (zapis dłużny, tu dla żony); per oblatam – przez oblatę; Datt (datum) – dano; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Jerzy [?] Łazarski [?], wojski trembowelski, podał do oblaty swój zapis (simplicis debiti) dla żony JP. Maryanny z Gniewoszów [?]. W zapisie (Tomaszów [?], 4 II 1730) Łazarski [?], syn Stefana, chorążego wojsk polskich, zapisuje żonie swoją dziedziczną część wsi Trembowla [?] w woj. kijowskim, przypadłą mu po przodkach, z lasami, sianożęciami, poddanymi, polami, ogrodami i przynależnościami – zapewne w dożywocie, z zastrzeżeniem, że po nim część ta przejdzie w wieczyste posiadanie synów. Podpisali: Łazarski [?] i przyjaciele Leon [?] Kamiński [?], Jan Kozłowski [?], Jerzy Wereszczyński [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 627v (skan 0634, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim i

6Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Com-

7parens personaliter JPan Antoni [?] Kamiński [?] […]

8ten […] Testament […] […] […] […]

9[…] Gaworowskiego [?] […] […] […] […]

10[…] […] […] […] […]

11[…] […] per oblatam [?] […] […]

12[…] […] […] […]

13[…] […] […] […] […]

14[…] […] […] […] […]

15[…] […] […] […] Chrystus [?] […]

16[…] […] […] […] […] […]

17[…] […] […] […] […] […]

18[…] […] […] […] […]

k. 628 (skan 0634, strona prawa)

1[…] wszego [?] Opatrzności twórcę stworzenia z niczego, osta-

2[…] wola [?] […] ażeby czynić wszystkie rzeczy

3[…] […] […] aby […] z wszystkie[…]

4[…] […] […] […] […]

5[…] ostatecznym [?], który [?] w Bogu jest […]

6[…] […] […] w […] […]

7i oddaię, za […] grzechów moich, Ciało

8zaś […] […] […] […]

9[…] […] […] […] […]

10[…] […] […] […] […]

11[…] […] […] […] […]

12[…] […] […] […]

13[…] […] […] […] […]

14[…] przy Kościele [?] […] […] […]

15[…] […] […] […] […]

16[…] […] […] […] […]

17[…] […] […] majątek mój […]

18[…] […] […] […] […]

19[…] […] […] […] […]

20[…] […] pierwszego [?] […] […]

21[…] część moią Korotanki [?] w Ziemi [Kijowskiey ?] […]

22[…] […] […] […] z poddanymi należąca

23moia dziedziczna, po Antecessorach na mnie spadła,

24nigdy nie zawodowana [?] ani zapisana, ale w ca-

25łości [?] zostaiąca, tę zostawuię Małżonce moiey

26z […] Kamińskich [?] Gaworowskiey [?] w dożywocie,

27Synowi zaś moiemu Karolowi Gaworowskiemu [?]

28[…] […] […] […] […]

k. 628v (skan 0635, strona lewa)

1[…] wsi Korotanki [?] zapisuię na wieczność [?] […]

2dopiero po […] […] […] […]

3[…] Gaworowskiey [?] dziedziczne prawo […]

4[…] […] […] Romanowskiego [?] […]

5[…] […] […] […] […]

6z moiey […] […] […] […]

7[…] […] […] […] […]

8testamentu […] […] […]

9Maytowskiego [?], […] […] […]

10[…] […] […] […]

11i […] […] […] […]

12[…] […] […] Antecessorowie […]

13[…] […] […] […] […]

14[…] […] […] Alle […]

15[…] […] Boga […] […]

16[…] i […] ten testament […] […]

17[…] przyiaciół […] […]

18Datum w Korotance [?] w […] Poniedziałek [?] […]

19[…] Tysiąc siedmset […] dwudziestego [?] […] piątego [?] […]

20[…] […] […] […] […]

21[…] Szymon [?] Woyciech [?] Gaworowski [?] […]

22przyiaciel do podpisania […] testamentu […]

23Gaworowski [?] […] przyiaciel […] […]

24przyiaciel […] […] Który te-

25stament za podaniem i prośbą […]

26ingrossowany […] […] […]

27[…] przyięciem słowo w słowo […]

28[…] do Xiąg Grodzkich Żytomierskich iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–732). Strony k. 627v–628v skrajnie blade (atrament niemal całkowicie wyblakły, plamy), odczyt z odejmowaniem tła tylko fragmentaryczny – #PARTIAL. Zachowały się formuła oblaty (28 XI 1730, miasto Żytomierz, przed Marcinem WOŁANOWSKIM), fragmenty inwokacji i dyspozycji majątkowej oraz formuła ingrosacji.

Nazwy niepewne: w tytule marginalnym „Testament Gaworowskiego [?]” (możliwe też Gawroński [?]); komparent „JPan Antoni [?] Kamiński [?]” (zapewne krewny żony testatora z Kamińskich [?]); wieś „Korotanka [?]” (rkp. „Korotanki”, „w Korotance”) w ziemi [kijowskiej ?]; syn „Karol Gaworowski [?]”; w podpisie zapewne „Szymon [?] Woyciech [?] Gaworowski [?]”; wzmianki „Romanowskiego [?]”, „Maytowskiego [?]” bez kontekstu. Data testamentu odczytana tylko częściowo („w … Poniedziałek [?] … Tysiąc siedmset … dwudziestego [?] … piątego [?]”) – rok niepewny.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; Datum – dano; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony skrajnie blade – odczyt fragmentaryczny). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JPan Antoni [?] Kamiński [?] podał do oblaty testament (zapewne zmarłego) Szymona [?] Gaworowskiego [?]. Z czytelnych fragmentów: po inwokacji do Boga Stwórcy i polecaniu duszy testator rozporządza swoją dziedziczną częścią wsi Korotanka [?] (z poddanymi, przypadłą po przodkach, nigdy niezastawioną ani niezapisaną) – zostawia ją w dożywocie żonie z Kamińskich [?] Gaworowskiej [?], a synowi Karolowi Gaworowskiemu [?] zapisuje ją dziedzicznie po śmierci matki; wzmiankowani też (bez czytelnego kontekstu) Romanowski [?] i Maytowski [?]. Testament dany w Korotance [?] (data dzienna i rok nieczytelne, zapewne 17[2]5 [?]), podpisany przez testatora i przyjaciół. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 629 (skan 0635, strona prawa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanow-

5skim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodzkiego Żyto-

6mierskiego i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żyto-

7mierskiemi Comparens personaliter JP. Jan Obodyński [?]

8ten testament ostatniey woli JP. Tomasza Chra-

9pińskiego [?] Towarzysza znaku pancernego, podpi-

10sem tegoż własnoręcznym i przyjaciół stwierdzony

11dla zapisania do Xiąg niniejszych podał, który

12ja Urząd przy sobie czytałem, którego tenor tey jest [?]

13[Testament] taki [?]: W Imię Boga w Troycy [Świętey] Jedynego, Ojca i Syna i Ducha Świętego

14Amen. Ja Tomasz Syn Woyciecha Lubicz [?] Chra-

15piński [?] Towarzysz znaku pancernego, lubo na

16ciele słaby będąc [?], zdrowy iednak na umyśle,

17przy zupełnym rozumie i nienaruszonym rozsądku [?]

18uważaiąc zarazem [?] krótkiego życia [?] [...]

19alternatę [?], żadney w nim niezawodney [?] stałości [?],

20samą tylko śmierć ludzkiego życia przemiiaiącą [?]

21[iest ?] pewną [?], informuiąc się [?] [...] [...]

22[...] tylko po [...] [...] [...] [...]

23[...] [...] [...] [...] [...]

24[...] [...] [...] [...] [...]

25[...] [...] trumnie [?] [...] [...]

26[...] [...] [...] [...] [...]

27[...] [...] Pana Boga mojego Nayważnieyszy [?]

k. 629v (skan 0636, strona lewa)

1[...] swoie zmysły i rozsądek nieporuszony, przy-

2[...] pewney śmierci [?] [...] [...] [...]

3i żeby [...] [...] [...] ostatniey woli

4moiey dyspozycyą takową czynię porządek i roz-

5rządzenie. A naprzód iako naypierwsze przed niewy-

6mownym Boga w Troycy Świętey Jedynego

7Majestatem oddaię Duszę moią [...] [...]

8[...] [...] [...] [...] [...]

9[...] [...] [...] [...] stworzył i wiecz-

10ney śmierci [...] [...] [...] [...]

11[...] przenayświętszemi [...] [...] Duszy moiey

12[...] [...] [...] Boga mego w Troycy

13Świętey Jedynego, aby po śmierci moiey [...]

14[...] [...] [...] [...]

15przyczyny [?] Nayświętszey Bogarodzicy [?] Matki [?]

16[...] przeczystey Dziewicy i wszystkich Patro-

17nów moich i Patronek, a [...] Archanioła [?]

18i Aniołów Stróżów moich, aby Duszę moią w [...]

19[...] [...] [...] [...] [...]

20[...] Boga mego i [...] [...] przy

21[...] [...] [...] [...] [...]

22[...] [...] [...] [...] [...]

23[...] [...] o [...] [...] [...]

24[...] [...] [...] [...] [...]

25[...] z bratem moim rodzonym [...]

26[...] [...] z kmieciami [?] i [...] [...]

27[...] [...] [...] [...] [...]

28[...] [...] [...] [...] [...]

k. 630 (skan 0636, strona prawa)

1w wsi Chrapińcy [?], a Sumy moie u różnych osób

2będące, mianowicie [?] [...] Summa [...] per obligacyą

3zawierana [?], Synowi moiemu Antoniemu [?] Chrapiń[skiemu ?]

4[...] Junior [?] na teraz in iuvenali aetate zostaiącemu

5zostawuię. A dla prowadzenia go i wyprawiania [?] Synowi

6moiemu radami za Opiekunów i Exekutorów tey

7moiey dyspozycyi WWJJPP. Mikołaja Zagrobskiego [?]

8i Jana Telewnickiego [?] przeznaczam [?]. [...] Probosz[czowi ?]

9[...] Parafii Złotych sto [?] [...] i Parochowi [?]

10na Anafory [?] Złotych pięćdziesiąt, mianowicie Kozło-

11wym [?], na [...] i [...] [...] to iest Anto-

12niemu Kozłowskiemu [?], Synowcowi [?] Cieślińskiemu [?],

13Bartkowi Kozłowskiemu [?] po Złotych [...] [...]

14[...] [...] [...] [...]

15[...] [...] [...] [...]

16[po] śmierci moiey Syn móy [...] [...] pogrzeb [?]

17[...] ma wyprawić, i osobno o Duszy moiey [...]

18pamiętać, daiąc na [...] dwa razy na rok [?]

19na bractwo kościelne ile możności wypłacał [?].

20W ostatku polecaiąc Syna mego Opatrzności wszech-

21mocnego Boga Stwórcy naszego, zaklinam na

22Ostatecznym [?] [Sądzie ?] [...], aby tey moiey woli

23[...] w niczem nie był przeciwnym i [...]

24[...] [...] Contravenienti [?]. Działo się w [...]

25dnia [...] Septembra Tysiąc siedmset trzy-

26dziestego Roku. Tomasz Lubicz [?] Chrapiński [?]

27Towarzysz znaku pancernego. Proszony za świadka [?]

28[...] na tym testamencie podpisuię się Szymon [?]

k. 630v (skan 0637, strona lewa – góra)

1[…]kiewicz [?]. Do podpisania się na tym testamencie

2proszony za świadka i przyiaciela podpisuię się

3własną ręką [?]. Który to testament za po-

4daniem i prośbą wyżmianowanego oblatora [?]

5za moiem Urzędowem przyięciem słowo w sło-

6wo iak się w sobie ma w Xięgi niniejsze iest

7ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–733). Strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła; dolne partie k. 629 i 629v niemal całkowicie wyblakłe – #PARTIAL. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM. Na marginesie k. 629v późniejszy dopisek „Dziedziczna” (przy dyspozycji majątkiem dziedzicznym).

Nazwy niepewne: tytuł marg. „Testament Chrapińskiego [?]” (rkp. „Chrapinskiego” / „Chraninskiego”); testator „Tomasz Syn Woyciecha Lubicz [?] Chrapiński [?]”, towarzysz znaku pancernego („Lubicz” – zapewne przydomek herbowy); oblator „JP. Jan Obodyński [?]”; syn „Antoni [?]”, zostający „in iuvenali aetate”; wieś „Chrapińca [?]” (rkp. „w wsi Chrapinney” – odczyt bardzo niepewny); opiekunowie i egzekutorzy „Mikołaj Zagrobski [?]” i „Jan Telewnicki [?]”; legatariusze „Antoni Kozłowski [?]”, „Cieśliński [?]” (synowiec [?]), „Bartek Kozłowski [?]”; świadek „Szymon [?] […]kiewicz [?]”. Data dzienna testamentu (IX 1730) i miejsce nieczytelne.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; tenor – brzmienie; per obligacyą – na mocy obligu (zapisu dłużnego); Junior … in iuvenali aetate – młodszy, w młodocianym wieku; Contravenienti – sprzeciwiającemu się (formuła klątwy/kary na tego, kto by naruszył testament); Anafory (gr. anaphora) – tu: nabożeństwa (liturgie) za duszę w obrządku wschodnim [?]; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Jan Obodyński [?] podał do oblaty testament ostatniej woli JP. Tomasza Chrapińskiego [?], towarzysza znaku pancernego, stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, syn Wojciecha, Lubicz [?] Chrapiński [?], chory na ciele, ale zdrów na umyśle, po inwokacji do Trójcy Świętej i rozważaniach o niepewności życia i pewności śmierci poleca duszę Bogu, Matce Bożej, patronom i aniołom stróżom; rozporządza dobrami dziedzicznymi (fragment o bracie rodzonym i kmieciach nieczytelny), a majątek we wsi Chrapińca [?] i sumy u różnych osób (na obligach) zostawia małoletniemu synowi Antoniemu [?]; opiekunami syna i egzekutorami testamentu wyznacza WWJJPP. Mikołaja Zagrobskiego [?] i Jana Telewnickiego [?]; zapisuje legaty – 100 zł [?] proboszczowi [?] parafii, 50 zł parochowi [?] na nabożeństwa (anafory), oraz po kilka złotych Kozłowskim [?] i Cieślińskiemu [?]; zobowiązuje syna do wyprawienia pogrzebu, pamięci o duszy ojca i wpłat na bractwo kościelne; zaklina go, by nie sprzeciwiał się tej woli. Testament spisany we wrześniu 1730, podpisany przez Tomasza Lubicz [?] Chrapińskiego [?] i świadków (m.in. Szymon [?] …kiewicz [?]); wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 630v (skan 0637, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólew-

4skiey Mości Żytomierzu przedemną Janem Wa-

5lewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc

6Grodzkim Kijowskim i Xięgami niniejszemi

7Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens persona-

8liter JPan [Paweł ?] Syn Andrzeja [?] Awar[ia ?] Porucznik W[ojsk] P[olskich]

9zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy własney na-

10leżney Jurysdykcyi prawa forum i województwa

11a pod teraznieyszy Dekret [?] poddaiąc się dobrowolnie [?] [...]

12[...] [...] [...] [...] [...] zeznał [?]

13[...] [...] plenipotencyi daney [?] od Oyca [?]

14[...] [...] [...] [...] [...]

15[...] [...] [...] do odebrania [...]

16[...] [...] Dziedzicznym [...] [...] przez [...]

17[...] Szymona [?] [...] [...] [...]

18[...] wsi Zabrodzia [?] wynikła [?], a [...] od [...]

19[...] [...] [...] z pewnych [?] pretensyi

20[...] [...] [...] [...] tymże [...]

k. 631 (skan 0637, strona prawa – góra)

1wskazanych, dziś w dniu dzisieyszym JP. Szymon [?]

2Zagurski [?] [...] [...] temu wyrokowi Summy [...]

3[...] na terminie wypłaca i do rąk moich

4wyliczył, przeto ia Comparens Imieniem moiem i Oy-

5ca mego JP. Andrzeja Awaria [?], mocą daney mi pleni-

6potencyi wraz z Sukcessorami i potomkami wieczne-

7mi [...] [...] [...] [...] [...]

8[...] [...] [...] [...] [...]

9[...] [...] [...] [...] [...]

10[...] [...] [...] dobrowolnego zeznania mego.

11Paweł [?] Syn Andrzeja Awaria [?]. Który to kwit ia

12Urząd od zeznawaiącego przyiąłem.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–734). Dolna część k. 630v skrajnie blada – odczyt fragmentaryczny (#PARTIAL). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim (formularz zeznania jak w aktach 722–724, 731).

Nazwy niepewne: tytuł marg. „Kwit Awaria [?]”; komparent „JPan [Paweł ?] Syn Andrzeja [?] Awar[ia ?] Porucznik W. P.”, w podpisie „Paweł [?] Syn Andrzeja Awaria [?]” (imię ojca w pierwszym miejscu można też czytać „Ignacego [?]”); płatnik „JP. Szymon [?] Zagurski [?]”; wieś „Zabrodzie [?]” (rkp. „wsi Zabrodzia”). Komparent działa także w imieniu ojca Andrzeja na mocy plenipotencji.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; forum – sąd właściwy.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stanął osobiście JPan Paweł [?] Awaria [?], syn Andrzeja, porucznik wojsk polskich, i – poddając się jurysdykcji tego urzędu – zeznał we własnym imieniu i (na mocy plenipotencji) w imieniu ojca Andrzeja, że JP. Szymon [?] Zagurski [?] wypłacił mu w terminie i do rąk wyliczył sumę wskazaną wyrokiem w sprawie pretensji wynikłej z (części) wsi Zabrodzie [?]; wobec tego kwituje go wraz z sukcesorami i potomkami na wieczne czasy. Podpis: Paweł [?] syn Andrzeja Awaria [?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 631 (skan 0637, strona prawa – od 1/3)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Namiest-

5nikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim i Xięgami

6niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens

7personaliter JP. Franciszka z Żebuskich [?] Siwicka [?] ten

8testament ostatniey woli JP. Andrzeja Siwickiego [?] Pod-

9czaszego [?] [...] [...] [...] podpisem własnoręcznym

10i przyiaciół stwierdzony dla wpisania do Xiąg ni-

11niejszych per oblatam podaiąc prosiła aby przyięty

12i w Xięgi wpisany był, a tak ia Urząd annuendo

13[...] przyiąłem, którego tenor sequitur talis [?]:

14W Imię Boga Oyca i Syna i Ducha Ś[więte]go Amen. Na Chwałę [?]

15[...] i Chwałę Boga w Troycy Świętey Jedynego,

16Matki Nayświętszey i wszystkich Świętych Patronów

k. 631v (skan 0638, strona lewa)

1i Patronek [?] moich Amen. Ja Andrzey Siwicki [?] Pod-

2czaszy [?] [...], lubo na ciele słaby, ale na umyśle zdrowy

3będąc, uważaiąc z woli Nayważnieyszego Stwórcy [...]

4i [...] moią [...] [...] [...] [...]

5[...] wszystkich [...] [...] [...]

6[...] naprzód Duszę moią od Boga [...] [...]

7Stwórcy memu [...] [...] [...] [...]

8[...] [...] [...] i Patronom i Patronkom [...]

9za [...] przed [...] Maiestat Boski [...] Ciało

10moie z ziemi wzięte tey ziemi oddaię, prosząc [...]

11[...] [...] [...] [...] [...]

12pochowane przy kościele Chwostowskim [?] [...] [...]

13[...] [...] [...] [...] [...]

14[...] [...] [...] [...] [...]

15Bartłomieia Syna mego z [...] [...] [...]

16[...] [...] zostawuię [?] [...] część moią dzie-

17dziczną po Antecessorach moich na mnie spadłą

18w dobrach wsi [...] [...] dwudziestu [?] pod-

19danych zawieraiącą w Woiewództwie Kijowskim leżą-

20cą, nigdy nie zawodowaną ani zapisaną, [...] Bart-

21łomieiowi [?] [...] zostawuię Synowi moiemu [...]

22[...] [...] [...] [...] [...]

23[...] [...] Małż[once ?] JP. Franciszce z Żebuskich [?]

24[...] [...] [...] [...] [...]

25[...] [...] w [...] Chwostowie [?] [...] [...]

26[...] [...] [...] [...] [...]

27[...] [...] [...] [...]

k. 632 (skan 0638, strona prawa)

1[...] tak iak sam wolny [?], iako też z niniejszą [?] Małżonką

2naprawowania [?] tejże do rozrządzenia [?] [...] zostawiam,

3i [...] Syn móy [...] tego [...] prawa zastrzegam.

4Za Exekutora tey ostatniey woli moiey JP. Leonarda [?]

5Kniatyńskiego [?] obieram i upraszam, [...] [...]

6[...] aby tey ostatniey dyspozycyi niczym nie na-

7ruszał [?]. A ktoby moiey Testamentowey ostatniey woli

8moiey sprzeciwić się ważył, [...] do Strasznego

9Sądu Boskiego [...] powinien będzie i [...] Straszny

10Sąd [...] będzie. Takiem sposobem fortunę moią

11rozporządziwszy, żegnam Żonę moią i Syna Bartło-

12mieia Siwickiego [?], daiąc ostatnie błogosławieństwo,

13[...] życzę by Bóg wszechmocny [...] [...]

14[...] moią opatrzył. A dla lepszey wagi i waloru ten

15testament przy uproszonych JJPP. przyiaciołach

16ręką moią własną podpisuię. Datum w [...]

17dnia [...] piętnastego Lipca Tysiąc siedmset trzy-

18dziestego Roku. U tego testamentu per oblatam

19podanego podpisy tak tenore: Andrzey Siwicki [?]

20Podczaszy [?] [...]. Proszony do tego testamentu [...]

21[...] [...] [...] przyiaciel

22podpisuię się Leon Konopacki [?] [...] [...]

23Stefan Grzymała [?] [...] uproszony ustnie od JP.

24Andrzeia Siwickiego [?] podpisuię się Karol Janowski [?] [...].

25Który to testament per oblatam podany za podaniem

26i prośbą wyżmianowaney osoby, a za moiem Urzędowem

27przyięciem słowo w słowo iak się w sobie ma

28do Xiąg Grodzkich Żytomierskich iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–735). Strony bardzo blade, zwłaszcza dolna połowa k. 631v – odczyt z odejmowaniem tła częściowy (#PARTIAL). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM; oblatę podała wdowa (formuła „podaiąc prosiła”).

Nazwy niepewne: tytuł marg. „Testament Siwickiego [?]” (możliwe też Sinicki [?]); urząd testatora „Pod-czaszy [?]” – dalsza część tytułu nieczytelna; wdowa „JP. Franciszka z Żebuskich [?] Siwicka [?]”; syn „Bartłomiej”; nazwa wsi (ok. 20 poddanych, woj. kijowskie) nieczytelna; kościół „Chwostowski [?]” / „w … Chwostowie [?]” – odczyt bardzo niepewny (por. Chwastów [?]); egzekutor „JP. Leonard [?] Kniatyński [?]”; świadkowie „Leon Konopacki [?]” (por. Jakub Konopacki [?] w akcie 726), „Stefan Grzymała [?]”, „Karol Janowski [?]”. Miejsce spisania testamentu nieczytelne.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; annuendo – przychylając się (do prośby); tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; Datum – dano; tak tenore – w tym brzmieniu; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Franciszka z Żebuskich [?] Siwicka [?] podała do oblaty testament ostatniej woli (swego męża) JP. Andrzeja Siwickiego [?], podczaszego [?], stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, słaby na ciele, ale zdrów na umyśle, po inwokacji do Trójcy Świętej, Matki Bożej i patronów poleca duszę Bogu, a ciało każe pochować przy kościele chwostowskim [?]; swoją dziedziczną część dóbr wsi (ok. 20 poddanych) w woj. kijowskim, przypadłą po przodkach, nigdy niezastawioną ani niezapisaną, zostawia synowi Bartłomiejowi, z zastrzeżeniem praw i (zapewne) zarządu żony Franciszki; na egzekutora testamentu obiera JP. Leonarda [?] Kniatyńskiego [?]; grozi sądem Bożym temu, kto by się testamentowi sprzeciwił; żegna żonę i syna Bartłomieja, dając im ostatnie błogosławieństwo. Testament dany 15 VII 1730, podpisali: Andrzej Siwicki [?] oraz świadkowie Leon Konopacki [?], Stefan Grzymała [?] i Karol Janowski [?]. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 632v (skan 0639, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim

6i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi

7Comparens personaliter JP. Franciszka [?] z [...] Mosarzewska [?]

8testament ostatniey woli ś[więtey] p[amięci] JP. Antoniego Mosarzew-

9skiego [?] [...] Sędziego [?] Kapturowego, Małżonka [?] swego podpisem

10ręki tegoż iako też podpisami JJPP. przyiaciół [...]

11[...] pro evidentia [?] [...] podał [?] [...] [...]

12[...] [...] którego tenor sequitur talis. Niech

13będzie pochwalony Jezus Chrystus. [...]

14[...] [...] [...] [...] [...]

15[...] [...] [...] [...] [...]

16tego świata, [...] [...] przed obrazy [?] tego Maiesta-

17tu [...] [...] [...] [...] [...]

18[...] ostatnią [?] [...] [...] wszelkich [?] [...]

19Dni moich Matka [?] [...] i [...] z tego

20świata przyiaciół i krewnych [...] [...]

21równo [?] [...] [...] [...] [...]

22[...] z tey powszechney kolei, przeto oddaię

23moią Duszę [...] [...] [...] [...]

24[...] [...] [...] [...] [...]

25[...] [...] [...] [...] Ja Antoni na

26Mosarach [?] Mosarzewski [?] Sędzia Kapturowy, Syn

27Piotra Mosarzewskiego [?] Cześnika Bełzkiego [?],

28ostatniey woli moiey, pomnieiąc [?] się na [...] przy [...]

k. 633 (skan 0639, strona prawa)

1[po]dawania mego, upośledzony [?] słabością z przypadku

2zdarzonego [?], chociaż osłabiony na siłach Ciała, ten

3zdrowym będąc na umyśle ostatnią tę wolę moią

4[...] połowę [?] wsi Mosar [?] moiey dziedziczną wiecz-

5nie [...] [...] Nayukochańszey Małżonce

6moiey Franciszce z Szukulskich [?] [...] [...] [...]

7[...] [...] ad [...] Mosarskiey [?] [...] [...]

8[...] aby [...] Oyca mego JP. Piotra Mo-

9sarzewskiego [?] JP. Alexandrowi Brzozowskiemu [?] Stol-

10nikowi Owruckiemu [?] [...] [...] [...]

11[...] [...] i [...] [...] dobrach,

12połowę wsi Mosar [?] obdarowana [?] [...] [...] talarów

13bitych [...] [...] [...] [...]

14[...] Summy [...] [...] talarów bitych [...]

15[...] JP. Kaspra Strzembosza [?] na dobrach tychże [...]

16[...] ieszcze [...] memu Piotrowi Mosarzewskiemu [?]

17Cześnikowi Bełzkiemu [?] nadanych, w połowie

18do brata mego rodzonego Jana Mosarzewskiego [?]

19Stol[nika] Br[acławskiego ?] należąca, a w drugiey połowie

20do mnie przynależna, na fundusz wychowania

21[...] Syna mego Dyamszego [?] Mosarzewskiego [?]

22[...] zapisuię, a zaś Summę dziesięć [?] [tysięcy ?]

23[...] talarów bitych u brata mego JP. Jana Mo-

24sarzewskiego [?] Stol[nika] Brac[ławskiego ?] [...], na wsi tey że

25wsi Mosarach [?] zabezpieczoną, na fundusz Kościoła

26Parafialnego Mosarskiego [?] przeznaczam,

27aby [...] [po] pogrzebaniu mego [...] [...]

k. 633v (skan 0640, strona lewa)

1[w] kościele przez lat trzy [...] [...] [...]

2[...] [...] Rodziców moich [...] i [...] [...]

3[...] [...] odprawiane były. Syna [...]

4[...] [...] z [...] [...] małoletnich [...]

5[...] [...] [...] [...] [...]

6[...] [...] [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] z [...]

8[...] zostawuiąc go przy posiadaniu i [...]

9[...] [...] [...] przez niego [...]

10po [...] zaś Syna mego tak [...] Małżonce moiey JP.

11Franciszce z Szukulskich [?] Mosarzewskiey [?], tym Testamen-

12tem za Opiekunów i Exekutorów JJPP. Jana i Pawła

13Jastrzębskich [?] Cześników [?] braci moich [...]

14[...] [...] [...] [...] tak [...] [...]

15w przyiaźni [?] i przywiązaniu tak Żonie mo-

16iey iako i Synowi moiemu Dyamszemu [?] Mosarzew-

17skiemu [?], zalecam aby połowa wsi Mosar [?] moia

18dziedziczna i należąca do [...] Summa wyżey wspo-

19mniona po zeyściu z tego świata Żony moiey, ni-

20komu innemu iak tylko Synowi memu Dyamszemu [?]

21Mosarzewskiemu [?] iako własność oddana była, zastrzegam.

22Tychże Opiekunów i Exekutorów upraszam, by

23[...] sposobem przezemnie, a szczególniey

24JP. Alexandrem Brzozowskim [?] Stol[nikiem] Owruc[kim ?], o podda-

25nych z dóbr moich wsi [...] tegoż Alexandra

26Brzozowskiego [?] Stol[nika] Owruc[kiego ?] dziedziczney [...] moiey

27wsi Mosar [?] przeszłych w Województwie Lubelskim [?]

28[...] [...] przyiaciół by [...] [...]

29[...], aby [...] tego testamentu [...]

k. 634 (skan 0640, strona prawa)

1maiątkiem tymże wymienionym, co tak Małżonkę moią

2iako też Exekutorów powyższych pod odpowiedzią

3przed Bogiem i Sądem Jego zaklinam. Sprzęty

4domowe, konie, powozy, bydło różne do użytku Żonie

5moiey przeznaczam i przysiguię [?]. A tak polecaiąc

6Duszę moią Bogu, Żonę i Syna mego Opatrzności

7Nayżywszey [?] i pieczy Exekutorów, ten testament

8przy uproszonych JJPP. przyiaciołach ręką moią własną

9podpisuię. Dnia siódmego Marca Tysiąc siedmset

10trzydziestego Roku. Którego testamentu podpisy sa

11tenore: Antoni Syn Piotra na Mosarach

12Mosarzewski [?] Sędzia Kap[turowy] [przekreślone: ...]. Proszony pod-

13pisuię się Jan Gniewosz [?] (L.S.). Jako przyiaciel i pie-

14częt[...]stan [?] podpisuię się Leon Byczur [?] Rynowski [?] (L.S.).

15Jako uproszony przyiaciel i pieczętarz [?] podpisu-

16ię się Dawid Pamajewicz [?] (L.S.). Który to testament

17za podaniem i prośbą wyżmianowaney osoby,

18a za moiem Urzędowem przyięciem, słowo w

19słowo iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych

20iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–736). Strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła częściowy (#PARTIAL), szczególnie górne połowy k. 632v i 633v. Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM; testament podała zapewne wdowa.

Nazwy niepewne: tytuł marg. i nazwisko testatora odczytane jako „Mosarzewski [?]” (rkp. „Mosarzewski”, „na Mosarach”; możliwe też Moszarzewski [?]); wieś „Mosary [?]” (rkp. „wsi Mosar”, „na wsi … Mosarach”, kościół parafialny „Mosarski”), położona zapewne „w Województwie Lubelskim [?]”; wdowa „JP. Franciszka z Szukulskich [?]” (w pierwszym miejscu nazwisko rodowe nieczytelne); syn „Dyamszy [?]” (imię zniekształcone, może Damazy [?]); ojciec „Piotr, Cześnik Bełzki [?]”; brat „Jan, Stol. Br. [?]” (stolnik bracławski [?]); „JP. Alexander Brzozowski [?], Stol. Owruc. [?]”; „JP. Kasper Strzembosz [?]”; opiekunowie „JJPP. Jan i Paweł Jastrzębscy [?]”, „Cześnicy [?]”, określeni jako „bracia moi” (zapewne krewni, nie rodzeni bracia); podpisani świadkowie „Jan Gniewosz [?]”, „Leon Byczur [?] Rynowski [?]”, „Dawid Pamajewicz [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro evidentia – dla jawności (dowodu); tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; tenore – w brzmieniu; (L.S.) – locus sigilli, miejsce pieczęci; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Franciszka [?] Mosarzewska [?] podała do oblaty testament swego zmarłego męża, JP. Antoniego na Mosarach [?] Mosarzewskiego [?], sędziego kapturowego, syna Piotra, cześnika bełzkiego [?], stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, osłabiony na ciele wskutek przypadku, lecz zdrów na umyśle, po rozważaniach o śmierci poleca duszę Bogu; swoją dziedziczną połowę wsi Mosary [?] (drugą połowę posiada brat Jan, stolnik bracławski [?]) zapisuje najukochańszej żonie Franciszce z Szukulskich [?], a po jej śmierci synowi Dyamszemu [?] (zapewne małoletniemu), przeznaczając dochody na jego wychowanie; sumę (ok. 10 [?] tysięcy talarów bitych), zabezpieczoną na tej wsi u brata Jana, przeznacza na fundusz kościoła parafialnego w Mosarach [?] (nabożeństwa za duszę przez trzy lata); wspomina sprawy z JP. Aleksandrem Brzozowskim [?], stolnikiem owruckim [?] (poddani zbiegli z jego dóbr do Mosar [?] w woj. lubelskim [?]) i sumę JP. Kaspra Strzembosza [?]; na opiekunów i egzekutorów wyznacza JJPP. Jana i Pawła Jastrzębskich [?]; ruchomości (sprzęty, konie, powozy, bydło) zostawia żonie; zaklina żonę i egzekutorów na sąd Boży. Dany 7 III 1730; podpisali: Antoni syn Piotra na Mosarach Mosarzewski [?], sędzia kapturowy, oraz Jan Gniewosz [?], Leon Byczur [?] Rynowski [?] i Dawid Pamajewicz [?]. Wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 634 (skan 0640, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim

5Namiestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim

6i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Com-

7parens personaliter JP. Helena z Kaliszewskich [?] Gutowska [?]

k. 634v (skan 0641, strona lewa)

1ten testament ostatniey woli JP. Stefana Gutowskiego [?]

2Męża swego, podpisem własnoręcznym i przyiaciół

3stwierdzony, do wpisania do Xiąg niniejszych Grodzkich

4Żytomierskich per oblatam podała, prosząc aby przyięty

5i w Xięgi wpisany był, a tak ia Urząd annuendo

6affectationi [?] przyimuiąc [...], którego tenor se-

7quitur talis. W Imię Oyca i Syna i Ducha Świętego,

8na wieczną cześć i Chwałę Boga w Troycy Świętey Jedy-

9nego i Matki Nayświętszey i wszystkich Świętych Patronów

10i Patronek moich Amen. Ja Stefan Gutowski [?] [...]

11[...] [syn ?] Jana, a Heleny z Kaliszewskich [?] Gutow-

12skiey [?] Małżonek, na ciele słaby, ale na umyśle zdrowy

13będąc, a maiąc z woli Nayważnieyszego Stwórcy [...]

14i [...] [...] [...] [...] [...]

15[...] [...] [...] [...] [...]

16[...] [...] [...] [...] [...]

17słabość wewnętrzną moią [...] [...] [...] [...]

18[...] [...] [...] [...] [...]

19tak rozporządzam fortunę moią. Naprzód Duszę moią

20od Boga wziętą Temuż [...] Stwórcy [...] w ręce

21oddaię, prosząc Matki Nayświętszey i wszystkich

22Patronów i Patronek, aby za mną [...] [...]

23Boga Maiestat błagali. Ciało moie z ziemi wzięte

24tejże polecam, prosząc [...] aby [...] [...] [...]

25[...] [...] pochowane było [...] przy [...]

26[...] [...] [...] OO. Dominikanów [?] [...]

27Duszę moią [...] [...] [...] [...] [...]

28[...] [...] trzydzieści [?] [...] Kościół [?] [...] 1000 [?]

29[...] [...] Dominikanów [?] Chodorowskich [?] [...] [...]

30[...] [...] [...] [...] Małżonka moia

k. 635 (skan 0641, strona prawa)

1z Synem moim Marcinem Gutowskim [?] [...]

2[...] [...] [...] wnukowi [?] Janowi Syna mego

3[...] Gutowskiego [?] z pozostałey substancyi

4moiey [...]. Substancya moia po bywszych An-

5tecessorach moich pozostała w dobrach wsi Gutowa [?]

6wyższym i niższym [?] w Województwie [...]

7nigdy nie zawodowana ani przedana, tylko w

8[...] [...] zostaiąca Synowi moiemu [...]

9[...] [...] [...] Magdalenie Córce moiey [...]

10w [...] [...] będącey, [...] Pan Bóg

11[...] [...] i [...] Summy [...] na [...]

12[...] będącey Złotych polskich [...] legu-

13ię. [...] moia [...] Małżonka z Synem moim

14starszym [?] [...] Marcinem Gutowskim [?], powinni

15[...] [...] [...] [...]

16od Szlachty i od Żydów odebrać powinna, a zaś

17to w gotowiźnie, chudobie, koniach, wołach, krowach,

18tak w bydle rogatym i nierogatym, w [...]

19[...] [...] i innych ruchomościach znayduiących

20się, oddaię [...] tak sama sobie [?] iako też i z mi-

21łą [?] Małżonką [...] naprawowania tejże do używania wolnego

22zostawuię. Za Exekutora tey ostatniey woli JP.

23Wiktora Pielaskowskiego [?] i Konstantego Lere-

24bickiego [?] obieram i upraszam. A ktoby memu

25testamentowi ostatniey woli moiey sprzeciwić się

26mógł [?], [...] do wiecznego potępienia [?]

27[...] powinien będzie i [...] Straszny [...] przy

28mnie [...] [...]. A dla lepszey wagi i waloru

k. 635v (skan 0642, strona lewa – góra)

1przy uproszeniu JJPP. przyiaciół ręką moią własną

2podpisuię się. Datt w Szerbowce [?] dnia [...]

3Octobra Tysiąc siedmset trzydziestego Roku. U tego

4testamentu per oblatam podanego podpisy tak

5tenore: Stefan z Gutowa [?] Gutowski [?] m. p. Jako przyiaciel

6Leon [?] Barzyński [?]. Przyiaciel Kajetan Wilczyński [?].

7Przyiaciel Kasper [?] Gumowski [?]. Który się to te-

8stament per oblatam podany za podaniem i prośbą

9wyżmianowaney osoby, a za moiem Urzędowem

10przyięciem słowo w słowo tak iak się w sobie

11pisany ma, do Xiąg Grodzkich Żytomierskich iest

12ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–737). Strony bardzo blade (dolne partie k. 634v i 635 niemal całkowicie wyblakłe) – odczyt częściowy (#PARTIAL). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM; testament podała wdowa.

Nazwy niepewne: tytuł marg. „Testament Gutowskiego [?]”; testator „Stefan z Gutowa [?] Gutowski [?]”, syn Jana [?] (urząd lub drugi człon po nazwisku nieczytelny); wdowa „JP. Helena z Kaliszewskich [?]”; syn „Marcin”, wnuk „Jan” (syn innego syna, imię nieczytelne), córka „Magdalena”; wieś „Gutów [?]” (rkp. „w dobrach wsi Gutowa wyższym i niższym [?]”); legat dla „OO. Dominikanów [?] Chodorowskich [?]”; egzekutorzy „JP. Wiktor Pielaskowski [?]” i „Konstanty Lerebicki [?]”; miejsce spisania „w Szerbowce [?]”; świadkowie „Leon [?] Barzyński [?]”, „Kajetan Wilczyński [?]”, „Kasper [?] Gumowski [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do życzenia; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; Datt (datum) – dano; tenore – w brzmieniu; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Helena z Kaliszewskich [?] Gutowska [?] podała do oblaty testament ostatniej woli swego męża, JP. Stefana Gutowskiego [?], stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, słaby na ciele, zdrów na umyśle, poleca duszę Bogu, Matce Bożej i patronom, ciało każe pochować (zapewne przy kościele OO. Dominikanów [?]) i zapisuje legaty pobożne (m.in. 1000 zł [?]); swoją substancję po przodkach – dobra we wsi Gutów [?] w (nieczytelnym) województwie, nigdy niezastawione ani niesprzedane – zostawia synowi (synom), z udziałem wnuka Jana; córce Magdalenie zapisuje legat w złotych polskich; żona wraz ze starszym synem Marcinem ma odebrać należności od szlachty i Żydów, a gotowiznę, chudobę, konie, woły, krowy, bydło i inne ruchomości zostawia żonie do wolnego używania; egzekutorami ustanawia JP. Wiktora Pielaskowskiego [?] i Konstantego Lerebickiego [?]; grozi sądem Bożym sprzeciwiającym się. Dany w Szerbowcach [?] w październiku 1730, podpisany przez Stefana z Gutowa [?] Gutowskiego [?] i przyjaciół: Leona [?] Barzyńskiego [?], Kajetana Wilczyńskiego [?], Kaspra [?] Gumowskiego [?]. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 635v (skan 0642, strona lewa – od 2/5)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkiego Żytomierskiego i

6Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Com-

7parens personaliter JP. Kazimierz [?] Wy[…] [...] ten testa-

8ment ostatniey woli JP. Teodora Szpanowskiego [?] podpi-

9sem własnoręcznym i przyiaciół stwierdzony dla

10wpisania do Xiąg niniejszych Grodzkich Żytomierskich

11per oblatam podał, prosząc aby przyięty i w Xięgi

12wpisany był, a tak ia Urząd annuendo affectatio-

13ni przyimuiąc, którego tenor sequitur talis.

14Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. Boże

15[...] uniwersalne przeznaczenie Nayważnieyszego

k. 636 (skan 0642, strona prawa)

1Pana Boga Stwórcy wszystkich rzeczy i [...] takowe

2nastąpiło, by każden który się tylko rodzi ten śmiertel-

3ności podlegać musi, iż życie nasze iest pielgrzymka,

4któréy nigdy końca [...] [...] [...]

5niewiadomy [?], lecz każden Chrześcijanin [?] [...] przed

6wszystkim [?] powinien się [...] tak w życiu swoim,

7aby dobre uczynki [...] iego torowały [?]. Przeto Ja

8Teodor Szpanowski [?] w całym życiu moim re-

9flexyą i uwagę maiąc, chociaż osłabiony na si-

10łach Ciała, ale zdrowy na umyśle, zapobiegaiąc

11aby termin śmiertelności mnie nie uprzedził, po-

12lecaiąc i oddaiąc moią Duszę Bogu Przedwiecznemu,

13Matce Nayświętszey i wszystkim Świętym, takowe

14[...] Maiątku moiego rozporządzenie czynię. [...]

15[...] [część ?] moią dziedziczną w Województwie Kijow-

16skim [...] a Parafii Łuczyny [?] z czterema [?] podda-

17nymi [...] dziedzicznych i przynależytościami prawem

18dziedzicznym od W[ielmożnego] Michała Tuteryńskiego [?] od-

19[...] [?], nikomu niezawodowaną ani przedaną,

20tylko w moich rękach dotąd zostaiącą, ukochaney

21moiey i miłey Małżonce Zofii z Rybczewskich [?]

22Szpanowskiey [?] w dożywocie zapisuię, a tym że po

23śmierci tejże Małżonki moiey [...] wsi [...]

24[...] śmierci [...] [...] na Syna mego Anto-

25niego [?] Szpanowskiego [?] [...] [...] Małżonkę moią

26[...] [...] [...] Córki [?] Romanowskiey [?]

k. 636v (skan 0643, strona lewa)

1[...] bydła i innych gospodarskich sprzętów, tak iako

2[...] [...] moich wszystkich [...] [...] [...]

3[...] [...] [...] [...]. Summy zaś [...]

4Złotych siedmset przez mnie JP. Janowi Krzyżanow-

5skiemu [?] [...] pożyczonych, te żeby miła Małżonka moia

6odebrała [...] [...] [...] tejże [...]

7[...] [...] [...] [...] [...]

8upraszam [?] Małżonkę moią, żeby [...] [...] [...]

9[...] [...] [...] żeby ubogim [...] [...]

10Małżonkę moią obliguię. Takim sposobem [...]

11rozrządziwszy fortunę moią, aby we wszystkim

12moia ostatnia wola [...] [...] [...]

13moią Małżonkę upraszam i obliguię. Za Exekutora

14tey ostatniey woli moiey JP. Jana Szpanowskiego [?]

15brata mego rodzonego upraszam i [...], aby

16ta wola [...] w swoim walorze zostawała i w niczym na-

17ruszoną nie była, a ktoby się ważył [...]

18tenże na Straszny Sąd Boga powinien [...] będzie.

19A dla lepszey wiary ten testament ręką moią

20przy przyiaciołach [...] [...] [...]

21uproszonych podpisuię się. Datt w Lewkowcach [?]

22dnia pierwszego Octobra Tysiąc siedmset trzy-

23dziestego Roku. U tego testamentu per oblatam

24podanego podpisy tak tenore: Teodor Szpa-

25nowski [?] [...]. Proszony przyiaciel Marcin [?] Bere-

26szczyński [?]. Proszony przyiaciel Szymon [?] Szwiec [?] [...].

27[...] przyiaciel Józef Jodłowski [?]. Który się to testament

k. 637 (skan 0643, strona prawa – góra)

1per oblatam podany za podaniem i prośbą wyż-

2mianowaney osoby, a za moiem Urzędowem

3przyięciem słowo w słowo tak iak się w sobie

4ma, do Xiąg Grodzkich Żytomierskich iest ingrosso-

5wany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–738). Strony bardzo blade – odczyt z odejmowaniem tła częściowy (#PARTIAL). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM.

Nazwy niepewne: tytuł marg. „Testament Szpanowskiego [?]”; oblator „JP. Kazimierz [?] Wy[…]” (dalsza część nazwiska pod plamą atramentu); testator „Teodor Szpanowski [?]”; żona „Zofia z Rybczewskich [?]”; syn „Antoni [?]”; wzmianka o córce [?] „Romanowskiey [?]”; parafia „Łuczyny [?]” w woj. kijowskim (nazwa wsi nieczytelna); poprzedni właściciel „W. Michał Tuteryński [?]”; dłużnik „JP. Jan Krzyżanowski [?]” (700 zł); egzekutor „JP. Jan Szpanowski [?]”, brat rodzony testatora; miejsce spisania „w Lewkowcach [?]”; świadkowie „Marcin [?] Bereszczyński [?]”, „Szymon [?] Szwiec [?]”, „Józef Jodłowski [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do życzenia; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; reflexya – rozwaga; Datt (datum) – dano; tenore – w brzmieniu; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Kazimierz [?] Wy[…] podał do oblaty testament ostatniej woli JP. Teodora Szpanowskiego [?], stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, po rozważaniach o śmiertelności, osłabiony na ciele, lecz zdrów na umyśle, poleca duszę Bogu, Matce Bożej i świętym; swoją dziedziczną część (wsi) w woj. kijowskim, w parafii Łuczyny [?], z czterema [?] poddanymi i przynależnościami, nabytą od W. Michała Tuteryńskiego [?], nigdy niezastawioną ani niesprzedaną, zapisuje w dożywocie żonie Zofii z Rybczewskich [?], a po jej śmierci synowi Antoniemu [?]; żonie zostawia też bydło i sprzęty gospodarskie oraz poleca odebrać 700 zł pożyczonych JP. Janowi Krzyżanowskiemu [?] i wspomagać ubogich; egzekutorem ustanawia brata rodzonego JP. Jana Szpanowskiego [?]; grozi sądem Bożym sprzeciwiającym się. Dany w Lewkowcach [?] 1 X 1730; podpisali: Teodor Szpanowski [?] oraz przyjaciele Marcin [?] Bereszczyński [?], Szymon [?] Szwiec [?], Józef Jodłowski [?]. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 637 (skan 0643, strona prawa – od 1/5)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

4Mości Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanow-

5skim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodzkiego

6Żytomierskiego i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi

7Żytomierskiemi Comparens personaliter JP. Józef

8Kawecki [?] ten testament ostatniey woli JP. Stanisława

9Syna Jakuba Godlewskiego, podpisem własnoręcznym

10i uproszonych przyiaciół stwierdzony, dla wpisania

11do Xiąg niniejszych Grodzkich Żytomierskich per

12oblatam podał, prosząc aby przyięty i w Xięgi wpisany

13był, a tak ia Urząd annuendo affectationi przy-

14iąłem, którego tenor sequitur talis. W Imię Oyca

15i Syna i Ducha Świętego Amen. Życie na tym

16świecie niepewne [?], i nieuchronnie [?] każda rzecz

17[co] maią początek, końce [...] wszystko [...]

18śmierć mieć musi. Stan [...] życiowy [...]

19lub późniey [...] [...] [...] [...]

k. 637v (skan 0644, strona lewa)

1[...] a ostatnie [?] [...] przystoi [?] w pilności [?] i [...]

2[...] [...] będzie zawsze gotowy, gdyż ani [dnia ?] ani

3godziny śmierci żadney [...], w którey nas [Pan ?]

4wezwie i przed Sąd Boski przyzwie [?]. Gotuiąc się więc,

5żeby [...] bez rozrządzenia [...] [...] [...]

6moia i [...], [...] z tego świata [...],

7rozporządzenie czynię takowe. Ja Stanisław Godlewski

8z JP. Jakuba Godlewskiego Woyskiego Trembowelskiego

9Syn, przed Maiestatem Boga Przedwiecznego, prosząc

10[...] i [...] [...] błagaiąc, przebaczenia

11i darowania moich grzechów, proszę aby Dusza

12moia mogła się ziednoczyć [?] [...] przenayświętsze[...]

13[...] [...] do fortuny moiey, [...] [...] [...]

14[Część ?] wsi Pohrebyszcz [?] moią dziedziczną po przodkach

15moich na mnie spadłą, i w dobrym stanie utrzy-

16mywaną i niezastawioną, rodzonym [...] [...] moim

17Tomaszowi Synowi, Alexandrowi i Emilii [?] Córkom [?],

18iako naturalnym i [...] [...] [...] [...]

19prawie [?], i żeby [...] [...] [...] [...] będą

20prawo po [...] życiu JP. Teresy [?] z Sie-

21chowskich [?] Godlewskiey, kochaney Żony moiey, [...]

22dożywocie na tey moiey fortunie zapisuię. [...]

23[...] [...] [...] konie, sprzęty i [...]

24[...] Oyca mego [...] [...] tylko znaydować [?] się będzie,

25to iest [...] [...] [...] [...]

k. 638 (skan 0644, strona prawa)

1własności zostanie, i do tego [...] moie żadnego

2prawa nie maią, co ich zostawić [?] obliguię. Gdy

3zaś w Województwie Podolskim [...] sukcessyiny [?]

4na mnie przypadaiący po [...] moim ś. p. Jerzym [?]

5[...] Godlewskim, składaiący się z części wsi Godowa [?]

6i innych Remanentów, gdy dotychczas ta Sukcessya

7mi nie została oddana, więc wszystkie potrzebne papiery

8do odebrania części wsi Godowa [?] JP. Tomaszowi

9Godlewskiemu Synowi memu [oddaię ?], który odebrawszy

10sam użytkować powinien. Summę zaś pożyczoną

11w Roku Tysiąc siedmset dwudziestym siódmym

12przezemnie JP. Bartłomiejowi Litostowskiemu [?] [...],

13dotąd nieodebraną, Syn móy Tomasz Godlewski

14ma prawo odebrać, z odebraney zaś [...]

15a tę Summę obrócić na [...] sukcessyi

16wyżey wzmiankowaney. [...] takim

17sposobem rozporządziwszy fortuny moiey, upraszam

18Małżonkę moią by o duszy moiey pamiętała,

19i ile w możności będzie, by [iałmużny ?] po kościołach

20i ubogich rozdawała. Xiężom Jezuitom Złotych

21polskich trzysta dwadzieścia zapisuię, które

22z procentu [?] części wsi Pohrebyszcz [?] [...] Małżonka

23moia iak w nayprędszym czasie by oddała,

24nayusilniey obliguię. Za Exekutorów tey ostat-

25niey woli moiey upraszam i obieram JP. Jano-

k. 638v (skan 0645, strona lewa)

1wa [?] Bieniarskiego [?] i Jana Charzewskiego [?] Cze-

2śnika [?] [...], którzy iako mi byli zawsze przy-

3iaciółmi, tak żeby [...] [...] [...]

4[...] i [...] upraszam, aby ta wola [...] w swoim

5walorze zostawała i [...] [...] [...] [...].

6A ktoby się ważył sprzeciwić, [...] na Straszny Sąd Boga

7powinien będzie. A dla lepszey wiary ten testa-

8ment ręką moią przy przyiaciołach, których [...]

9do podpisu mego uproszeniu, podpisuię się.

10Dattum w Pohrebyszczach [?] dnia pierwszego

11Octobra Tysiąc siedmset trzydziestego Roku.

12U tego zapisu per oblatam podanego podpisy

13tak tenore: Stanisław Godlewski m. p.

14Proszony przyiaciel Franciszek [?] Zitkowski [?],

15przyiaciel Michał Pawłowski [?], przyiaciel

16Wacław [?] Kajetanowski [?]. Który się to testament

17per oblatam podany za podaniem i prośbą

18wyżmianowaney osoby, a za moiem Urzędowem przy-

19ięciem słowo w słowo tak iak się w

20sobie pisany ma, do Xiąg Grodzkich Żytomierskich

21iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–739). Strony blade, ale częściowo czytelne (k. 637v–638 lepiej niż poprzednie) – odczyt z odejmowaniem tła; partie nieczytelne zaznaczone (#PARTIAL). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM. Imię córki „Emilia [?]” w XVIII-wiecznym akcie może być anachronizmem kopisty (por. „Malwina” w aktach z k. 554 i n.).

Nazwy niepewne: oblator „JP. Józef Kawecki [?]”; żona „JP. Teresa [?] z Siechowskich [?]”; dzieci „Tomasz”, „Alexander”, „Emilia [?]” (rkp. „Tomaszowi Synowi, Alexandrowi i Emilii Córkom [?]” – Aleksander zapewne syn); wieś „Pohrebyszcze [?]” (rkp. „wsi Połnebyszcz” / „Potrebyszcz…”, „w Pohrebyszczach”; por. Pohrebyszcze w woj. kijowskim/bracławskim); spadek po „ś. p. Jerzym [?] … Godlewskim” w woj. podolskim – część wsi „Godów [?]” (rkp. „Godowa”); dłużnik „JP. Bartłomiej Litostowski [?]” (pożyczka z 1727 r.); egzekutorzy „JP. Jan [?] Bieniarski [?]” i „Jan Charzewski [?], cześnik [?] …”; świadkowie „Franciszek [?] Zitkowski [?]”, „Michał Pawłowski [?]”, „Wacław [?] Kajetanowski [?]”.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do życzenia; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; ś. p. – świętej pamięci; Remanenty – pozostałości (resztki majątku); Dattum – dano; tenore – w brzmieniu; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Józef Kawecki [?] podał do oblaty testament JP. Stanisława Godlewskiego, syna Jakuba, wojskiego trembowelskiego, stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, po rozważaniach o niepewności życia i godziny śmierci, prosi Boga o przebaczenie grzechów; swoją dziedziczną część wsi Pohrebyszcze [?], przypadłą po przodkach, utrzymaną w dobrym stanie i niezastawioną, zapisuje dzieciom – synowi Tomaszowi, Aleksandrowi i Emilii [?] – z dożywociem dla kochanej żony JP. Teresy [?] z Siechowskich [?] Godlewskiej; spadek po ś. p. Jerzym [?] Godlewskim w woj. podolskim (część wsi Godów [?] i inne remanenty), dotąd mu nieoddany, poleca odebrać synowi Tomaszowi, któremu przekazuje potrzebne dokumenty; syn ma też odebrać sumę pożyczoną w 1727 r. JP. Bartłomiejowi Litostowskiemu [?]; żonę prosi o pamięć o duszy i jałmużny po kościołach i dla ubogich; jezuitom zapisuje 320 zł polskich z dochodów części Pohrebyszcz [?]; egzekutorami ustanawia JP. Jana [?] Bieniarskiego [?] i Jana Charzewskiego [?]; grozi sądem Bożym sprzeciwiającym się. Dany w Pohrebyszczach [?] 1 X 1730; podpisali: Stanisław Godlewski oraz przyjaciele Franciszek [?] Zitkowski [?], Michał Pawłowski [?] i Wacław [?] Kajetanowski [?]. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 638v (skan 0645, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Zamku [?] JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

k. 639 (skan 0645, strona prawa)

1miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Żytomierskim i Xięgami

2niniejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens perso-

3naliter JP. Maciey Kisielewski [?] dla wpisania do Xiąg niniej-

4szych Grodzkich Żytomierskich ten zapis od siebie zeznawaią-

5cego [...] [...] Dziedzicznemi [?] podany, zeznał

6przeciw [?] Janowi [?] i Annie z Kisielewskich [?] [...]

7przy [...] [...] [...] przyimuiąc, prosząc aby Urząd

8o przyięcie onego [...], a tak ia Urząd annuendo affec-

9tationi przyimuiąc [...] [...] [...] słowo w słowo

10tak się w sobie ma: Ja Maciey Kisielewski [?] między Urodz[onym]

11Filipem i [...] z Barańskich [?] Kisielewskimi [?] Mał[żonkami] Syn

12z [...] Łaguny [?] i Anny Rudzińskiey [?] Kisielew-

13skich [?] wnuk, zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy

14swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi prawa

15forum powiatu i województwa, a pod teraznieyszy Zapis

16przystępuię [...] [...] [...] się z Sukcessorami [?]

17potomnymi i Sukcessorami [...] [...], wiadomo

18jawno czynię [...] i dobrowolnie zeznaię, iż ja zezna-

19iący [...] część moią Dziedziczną we wsi Juniakach [?]

20w Woiewództwie Kijowskim, powiecie Owruckim [...]

21[...] [...] vigore Juris naturalis et Successivae [?], po Ante-

22cessorach na mnie spadłą, z maiętnością [?] [...]

23[...] [...] [...] dobrami moiemi iako [...] [...]

24[...] [...] prawa [...] od nikogo [...] [...]

25[...] [...] przyimuiącym [?] [...] z dobrey woli moiey

26[...] [...] Dziedzicom [?] Urodz[onym] Janowi [?] i Annie

27z Kisielewskich [?] Rodzicom [?] Małżonkom [?] [...]

28i [...] moim [?] i Ich Sukcessorom [...] [...]

k. 639v (skan 0646, strona lewa)

1[...] na wieczne [...] [...] zapisuię, [...] [...]

2[...] [...] [...] [...] [...] [...]

3[...] [...] [...] [...] [...] [...]

4[...] [...] [...] [...] [...] [...]

5co tylko [...] przynależytościami [...] [...]

6[...] [...] [...] [...] [...] [...]

7[...] [...] [...] [...] [...] [...]

8[...] [...] [...] [...] [...] nie ma za-

9[...] [...] [...] [...] nie powinien

10[...]. Który to [...] [...] [...] [...]

11[...] pod [...] [...] [...] [...]

12[...] [...] [...] [...] [...]

13[...] [...] [...] [...] Synowi [?]

14[...], a [...] [...] Kapturowy [?] [...] [...]

15[...] [...] [...] [...] ten moy zapis [...]

16[...] [...] ręki [...] własney

17i przyiaciół do tego zapisu uproszonych. Działo

18się w Żytomierzu Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

19dnia Dwudziestego ósmego Octobra. Maciey

20Kisielewski [?]. Do tego zapisu proszony podpisuię

21się [...] Celestyn [?] Gieniecki [?] m. p. Do tego zapisu [...]

22[...] podpisuię się Józef Reweński [?] [...] [...]

23[...] Który [...] zeznawaiącey

24[osoby ?] [...] [...] za moiem Urzędowem przyięciem do

25Xiąg niniejszych, iak się w sobie ma, iest ingrosso-

26wany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–740). Strony bardzo blade (zwłaszcza k. 639v) – odczyt częściowy (#PARTIAL). Oblata/zeznanie 28 XI 1730 przed Marcinem WOŁANOWSKIM (w formule „w Zamku [?]” – odczyt niepewny, w innych aktach „w Mieście”).

Nazwy niepewne: komparent „JP. Maciey Kisielewski [?]” (podpis „Maciey Kisielewski [?]”), syn Filipa i matki z Barańskich [?], wnuk „… Łaguny [?] i Anny Rudzińskiey [?] Kisielewskich [?]” (rkp. „Kisielewskich” / „Kiwielewskich”); nabywcy „Urodz. Jan [?] i Anna z Kisielewskich [?]” – zapewne krewni (małżonkowie lub rodzice?) – relacja niejasna; wieś „Juniaki [?]” (rkp. „we wsi Juniakach”) w powiecie owruckim woj. kijowskiego; świadkowie „Celestyn [?] Gieniecki [?]”, „Józef Reweński [?]”. Treść środkowej części zapisu (warunki, zrzeczenie się praw) nieczytelna.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; annuendo affectationi – przychylając się do życzenia; vigore Juris naturalis et Successivae – mocą prawa przyrodzonego i sukcesyjnego; forum – sąd właściwy; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; strony bardzo blade – odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, JP. Maciej Kisielewski [?] zeznał i podał do wpisania swój zapis dla Urodzonych Jana [?] i Anny z Kisielewskich [?]. W zapisie (Żytomierz, 28 X 1730) Maciej, syn Filipa i matki z Barańskich [?], wnuk Łaguny [?] i Anny z Rudzińskich [?] Kisielewskich [?], zdrów na ciele i umyśle, poddając się jurysdykcji grodzkiej, zeznaje, że swoją dziedziczną część we wsi Juniaki [?] w powiecie owruckim woj. kijowskiego, przypadłą mu prawem przyrodzonym i sukcesyjnym po przodkach, wraz ze wszystkimi przynależnościami, zapisuje wieczyście Janowi [?] i Annie z Kisielewskich [?] i ich sukcesorom (szczegóły warunków nieczytelne). Podpisali: Maciej Kisielewski [?] oraz świadkowie Celestyn [?] Gieniecki [?] i Józef Reweński [?]. Zapis wpisany do ksiąg.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 639v (skan 0646, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

k. 640 (skan 0646, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey

2Mości Żytomierzu przedemną Janem Walewskim Lew-

3kowskim Namiestnikiem pro tunc Grodzkim Kijow-

4skim i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

5Comparens personaliter JP. Łukasz Bohdanowicz [rkp. „Baydanowicz”]

6Miecznik Lidzki, zdrowy będąc na ciele i umyśle,

7odstąpiwszy swey własney i należney Jurysdykcyi

8prawa forum powiatu i województwa, a pod teraz-

9nieyszą dobrowolnie oznaimił [?] kwitowi swoie, takowe

10poddaiąc i uległszy, jawnie ustnie i dobrowolnie dla

11zapisania do Xiąg niniejszych zeznał, iż Decretem

12Grodzkim Żytomierskim między mną Comparentem

13a JP. Woyciechem Bohdanowiczem bratem moim rodzo-

14nym zawarte zostało, z sprawy o część zastawną

15dóbr wsi Bezanówki [?] wypadłe [?] tytułem czternaście[?]

16[...] [?] rachuiąc [?] z pretensyą powyższych tala-

17rów bitych dwadzieścia pięć [?], także tymże decretem wska-

18zanych expensów; gdy w dniu dzisieyszym JP. Woyciech

19Bohdanowicz wyższe [?] rzeczy oycu wyrok [...] Sum-

20mę [...] [...] [...] na terminie wypłacił i wyliczył

21w tymże sądzie, przeto ja Comparens tegoż JP. Woyciecha

22Bohdanowicza brata mego [...] [...] z tey

23części zastawney i innych pretensyi Decretem Grodzkim

24Żytomierskim [...] wraz z potomkami i Suk-

25cessorami [...] [...] [...] [...] [...]

26[...] [...] [...] nie zostawuiąc sobie ani nikomu

27z powyższego procesu żadney czynności [?] [...] [...]

28[...] zeznania mego. Łukasz Bohdanowicz Miecz[nik] Lid[zki].

29Który to kwit ia Urząd ad acta [?] [...] przyiąłem.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–741). Dolna partia k. 640 skrajnie blada – odczyt częściowy (#PARTIAL). Zeznanie 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim (formularz jak w aktach 722–724, 731, 735). Numer marginalny rkp. „740 a” (po nr 739) – w opracowaniu numeracja ciągła.

Nazwisko w rkp. pisane „Baydanowicz/Boydanowicz” – zapewne zniekształcone BOHDANOWICZ: Łukasz BOHDANOWICZ, miecznik lidzki, występuje jako namiestnik w Owruczu w aktach 372–402 (1718–1719). Brat „JP. Woyciech Bohdanowicz”. Wieś „Bezanówka [?]” (rkp. „wsi Bezanówki”; por. „Bazanówka [?]” w akcie 727). Kwoty (czternaście [?] …, 25 [?] talarów bitych) odczytane niepewnie.

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; forum – sąd właściwy; Decret – wyrok; expensa – koszty (sądowe); Comparens – stawający; ad acta – do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stanął osobiście JP. Łukasz Bohdanowicz, miecznik lidzki, i – poddając się tej jurysdykcji – zeznał, że wyrokiem grodu żytomierskiego w sprawie między nim a bratem rodzonym JP. Wojciechem Bohdanowiczem o część zastawną dóbr wsi Bezanówka [?] przysądzono mu pewną sumę (m.in. 25 [?] talarów bitych) wraz z kosztami; ponieważ brat w dniu dzisiejszym wypłacił mu tę sumę w terminie, kwituje go wraz z potomkami i sukcesorami z owej części zastawnej i wszelkich pretensji objętych wyrokiem, nie zostawiając sobie ani nikomu żadnych roszczeń z tego procesu. Podpis: Łukasz Bohdanowicz, miecznik lidzki. Urząd przyjął kwit do akt.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 640v (skan 0647, strona lewa)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

4Żytomierzu przedemną Marcinem Wołanowskim Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkiego Żytom[ierskiego] i Xięgami ni-

6niejszemi Grodzkiemi Żytomierskiemi Comparens perso-

7naliter Ur[odzona] JPani Anna z Rogowskich [?] Wybranowska

8ten testament ostatniey woli Ur[odzonego] Mikołaja Wybranowskiego

9Małżonka swego, z podpisem ręki tegoż i podpisami ręki

10JJPP. przyiaciół ad acta praesentia Castrensia Capitanealia [?]

11Żytomierska per oblatam podała, którego tenor sequitur

12talis. W Imię Oyca i Syna i Ducha Świętego Amen.

13Życie tego świata, wiedząc [?] [...] nie jest, iak tylko

14pielgrzymką do wieczney Oyczyzny [?], a my iako [...]

15na [...] morzu, do [...] [...] portu

16[...] [...] [...] niepewnego, [...] mamy [...] gotowy [?]

17[...] [...] [...] [...] [...]

18[...] [...] [...] [...] [...]

19[...] [...] [...] [...] [...]

20[...] [...] [...] [...] [...]

21z niewiadomym [?] [...] [...] [...] waroście [?] ostatniey go-

22dzinie życia spodziewać, aby zatem ta ostatnia godzina mię

23[nie] zastała bez przygotowanego [?] [...] i [...] rozporządzenia,

24ja więc Mikołay Wybranowski przed Maiestatem Boga

25Nayważnieyszego proch niegodny i wielki grzesznik, błagaiąc

26o przebaczenie i odpuszczenie grzechów moich, proszę aby

27Dusza moia [...] [...] [...] [...] [...] [...]

28[...] Co zaś [...] [...] fortuny moiey, ta tak rozporzą-

29dzam: część wsi Krzemiana [?] moia Dziedziczna, iako wsiądnie [?]

k. 641 (skan 0647, strona prawa)

1od przodków moich nabyta, przezemnie w dobrym stanie

2utrzymywana i nikomu niezawiedziona [?], kochanym Synom

3moim Wawrzyńcowi i Andrzejowi Wybranowskim

4iako naturalnym i iedynym Sukcessorom zostawuię,

5z tem, że do posiadania oney dopiero po nayd[łuższym]

6życiu Ur[odzonej] Anny Wybranowskiey, kochaney Małżonki

7moiey, którey dożywocie na tey fortunie moiey zapi-

8suię, przyidą i ona wezmą. Remanenta zaś iako to:

9bydło, konie, sprzęty gospodarskie, mobilia, srebro i cyna,

10[...] zaraz się tylko znaydzie, pomienione to iest owocem

11wspólney moiey z nią pracy, iey iako własność zostaią,

12i do tego Synowie moi żadnego prawa sobie nie maiąc,

13co [...] nikomu [?] obliguię. Lubo i Córka moia Teofila

14Krasnicka [?] równym iest celem troskliwości i przywiąza-

15nia moiego Oycowskiego, iednak gdy ta iuż przy zamąż-

16pyściu wyposażeniu [?] należyte porcyą [?] dla Synów przy-

17padłą [?] z rąk moich odebrała, przeto Dziedzicz prawa [?] Błogo-

18sławień[stwa] [...] Oycowskiego, nic iey udzielić niemogę

19z tem [...] i mniey w udziale tey nieznacznej [?] fortuny moiey

20Synów moich. Przez to wszystko pomimo [?] [...] [...]

21[...] niezgody, która [...] w opatrzności nadzieię [...]

22przyjaźni [?] wzaiemnego przywiązania i afektu braters-

23kiego. Tak też obliguię kochaną Córkę moią Teofilę

24Krasnicką [?], aby nic nie żądała od braci swoich [...]

25porządku z fortuny przezemnie im zostawioney. Gdyby zaś

k. 641v (skan 0648, strona lewa)

1za Duszę moią, chociaż przy wyrzeczeniu [?] [...] Summy Złotych

2polskich czterysta u W. Daniela [?] Leszczyńskiego [?] Skarb[nika]

3Owruckiego będące [?] [...] [...] [...] zapisuię. Za Exeku-

4torów tey ostatniey woli moiey JJPP. Teodora Niew-

5mierzyckiego [?] i Jana Leszczyńskiego [?] przyiaciół i dobrodzie-

6iów moich upraszam, aby ta wola

7[w] swoim walorze zostawała i w niczem odmienioną nie była,

8a ktoby ią śmiał naruszyć, tedy na Straszny Sąd Boga

9w Troycy Świętey Jedynego przyzwan będzie. A dla lepszey wiary

10ten testament własną ręką przy przyiaciołach, których

11do podpisu mego uprosiłem, podpisuię. Datum

12w Krzemianie [?] dnia pierwszego Novembra Tysiąc siedm-

13set trzydziestego Roku. U tego testamentu per obla-

14tam podanego podpisy są temi słowy: Mikołay Wybra-

15nowski m. p. Ustnie proszony przyiaciel do tego testa-

16mentu Teodor Niewmierzycki [?]. Proszony ustnie od

17JPana Mikołaja Wybranowskiego do podpisu tego

18testamentu podpisuię się Adam Kalen[...] [?]. Który

19się to testament per oblatam podany za podaniem

20i prośbą wyżmianowaney osoby, a za moiem Urzę-

21dowem przyięciem słowo w słowo tak iak się w

22sobie ma pisany, do Xiąg Grodzkich Żytomierskich

23iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–742). Strony blade, ale k. 641 dość czytelna – odczyt częściowy (#PARTIAL: k. 640v środek, początek k. 641v). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM; testament podała wdowa.

Nazwy niepewne: wdowa „Ur. JPani Anna z Rogowskich [?] Wybranowska”; córka „Teofila Krasnicka [?]”; wieś „Krzemiana [?]” (rkp. „w Krzemianie”, część dziedziczna – nazwa w dyspozycji odczytana niepewnie); dłużnik/depozytariusz sumy 400 zł „W. Daniel [?] Leszczyński [?], Skarb. Owr.” (skarbnik owrucki [?]); egzekutorzy „JJPP. Teodor Niewmierzycki [?]” (por. Niewmiryccy – akty 354, 360) i „Jan Leszczyński [?]”; świadek „Adam Kalen[…] [?]”. Przeznaczenie legatu 400 zł (zapewne na nabożeństwa za duszę) nieczytelne. Wybranowscy – por. akt 185 (Mikołaj WYBRANOWSKI po ojcu Jakubie, Kamionka [?], 1702).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta praesentia Castrensia Capitanealia – do niniejszych akt grodzkich starościńskich; per oblatam – przez oblatę; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; Remanenta – pozostałości (ruchomości); mobilia – ruchomości; Datum – dano; m. p. (manu propria) – ręką własną; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, Urodzona JPani Anna z Rogowskich [?] Wybranowska podała do oblaty testament swego męża, Urodzonego Mikołaja Wybranowskiego. Testator, po rozważaniach o życiu jako pielgrzymce i niepewności godziny śmierci, jako „proch niegodny i wielki grzesznik” prosi Boga o odpuszczenie grzechów; swoją dziedziczną część wsi Krzemiana [?], odziedziczoną po przodkach, utrzymaną w dobrym stanie i nieobciążoną, zostawia synom Wawrzyńcowi i Andrzejowi jako jedynym sukcesorom, ale dopiero po śmierci żony Anny, której zapisuje na niej dożywocie; ruchomości (bydło, konie, sprzęty gospodarskie, mobilia, srebro, cynę) – owoc wspólnej pracy – zostawia żonie na własność; córka Teofila Krasnicka [?], choć równie kochana, otrzymała już należną część przy wyposażeniu na zamążpójście, więc nic więcej nie dostaje i nie powinna niczego żądać od braci; zaleca dzieciom zgodę i braterską miłość; zapisuje 400 zł (u W. Daniela [?] Leszczyńskiego [?], skarbnika owruckiego [?]) za swą duszę; egzekutorami ustanawia JJPP. Teodora Niewmierzyckiego [?] i Jana Leszczyńskiego [?]; grozi sądem Bożym naruszającym. Dany w Krzemianie [?] 1 XI 1730; podpisali: Mikołaj Wybranowski oraz Teodor Niewmierzycki [?] i Adam Kalen[…] [?]. Wpisany do ksiąg grodzkich żytomierskich słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 641v (skan 0648, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Novembra Dwudziestego ósmego dnia

k. 642 (skan 0648, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości

2Żytomierzu przedemną Janem Walewskim Lewkowskim

3Namiestnikiem pro tunc Grodzkim Kijowskim i Xięgami

4niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens perso-

5naliter W. JP. Maciey Syn Alexandra Godlewski, zdrowy

6będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey własney

7i należney Jurysdykcyi prawa forum powiatu i Woje-

8wództwa, a pod teraznieysze dobrowolne zeznanie kwitowe

9swoje cale się poddaiąc i uległszy, jawnie ustnie i dobro-

10wolnie dla zapisania do Xiąg niniejszych zeznał, iż

11on z mocy plenipotencyi daney sobie od Oyca swego

12W. Alexandra Godlewskiego do odebrania pewney Decre-

13tem Grodzkim Żytomierskim Oycu swemu Alexandrowi

14Godlewskiemu Stol[nikowi] Trembowelskiemu [?] od W. Józefa Hołowiń-

15skiego [?] z sprawy o część zastawną Miatkowa [?] Czynowski [?]

16nakazanych [?] [...] przyznanych czternaście [?] [...]

17a pretensyi powyższych talarów bitych dwadzieścia i

18expens [...] tymże Decretem nakazanych, gdy w dniu

19dzisieyszym W. Józef Hołowiński [?] s[yn] Kazim[ierza] [...] [...]

20zaś [?] uczynił tymże wyrokowi Summy wyż wspom-

21nionej na terminie wypłacił i w tymże sądzie wyliczył,

22przeto [...] a Comparens tegoż W. Józefa Hołowińskiego [?],

23także Oyca jego Kazimierza Hołowińskiego [?], Imieniem

24swoim i Oyca mego Alexandra mocą mi daney ple-

25nipotencyi wraz z Sukcessorami i potomkami

k. 642v (skan 0649, strona lewa – góra)

1wiecznemi [?] [...] kwituię, niezostawuiąc sobie ani

2nikomu z powyższego procesu żadney czynności mocą

3dobrowolnego zeznania. Maciey Syn Alexandra Godlew-

4ski. Który to kwit ia Urząd ad acta Castrensia przy-

5iąłem.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–743). Dolna połowa k. 642 skrajnie blada – odczyt częściowy (#PARTIAL). Zeznanie 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. Formularz BLIŹNIACZY z aktami 735 (Awaria – Zagurski) i 742 (Bohdanowicz) – kwit z zaspokojenia dekretu grodu żytomierskiego, komparent działający także na mocy plenipotencji ojca; wzajemnie się rozstrzygają (np. „Imieniem moiem i Oyca mego … mocą daney mi plenipotencyi wraz z Sukcessorami i potomkami”, „niezostawuiąc sobie ani nikomu z powyższego procesu żadney czynności”). Na foliacji pierwotnie omyłkowo „649”, poprawione na „642”.

Nazwy niepewne: dłużnik „W. Józef Hołowiński [?], syn Kazimierza” (rkp. „Hołowinsky/Hołowincyk” [?]); urząd ojca komparenta „Stol. Trembowelski [?]” (rkp. „Stol. Trembowelsk[iemu]”); przedmiot sporu „część zastawna Miatkowa [?] Czynowski [?]” – odczyt bardzo niepewny; kwoty (czternaście [?] …, 20 talarów bitych) niepewne. Por. Stanisław GODLEWSKI, syn Jakuba, wojskiego trembowelskiego, w akcie 740 (ten sam dzień).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; forum – sąd właściwy; Decret – wyrok; expensa – koszty; ad acta Castrensia – do akt grodzkich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stanął osobiście W. JP. Maciej Godlewski, syn Aleksandra, i – poddając się tej jurysdykcji – zeznał, że na mocy plenipotencji ojca, W. Aleksandra Godlewskiego, stolnika trembowelskiego [?], do odebrania sumy przysądzonej ojcu wyrokiem grodu żytomierskiego od W. Józefa Hołowińskiego [?] w sprawie o część zastawną (wsi) Miatków [?] (z pretensją 20 talarów bitych i kosztami), otrzymał tę sumę, którą Józef Hołowiński [?], syn Kazimierza, wypłacił w terminie i wyliczył w sądzie; wobec tego w imieniu własnym i ojca kwituje Józefa i jego ojca Kazimierza Hołowińskich [?] wraz z sukcesorami i potomkami, nie zostawiając sobie ani nikomu żadnych roszczeń z tego procesu. Podpis: Maciej syn Aleksandra Godlewski. Urząd przyjął kwit do akt grodzkich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 642v (skan 0649, strona lewa – od 1/4)

1Roku Tysiąc siedmset trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólew-

4skiey Mości Owruckim przedemną Stefanem Bara-

5nowskim Namiestnikiem natenczas Podwojewództwa

6i Regentem Grodzkim Generału Województwa Kijow-

7skiego i Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

8Comparens personaliter JPan Andrzey Syn Mikołaja

9Hryniewicz, zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpi-

10wszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

11prawa forum i województwa, a pod teraznieysze do-

12browolne plenipotencyine zeznanie cale [się] podda-

13iąc i Inkorporuiąc [?], jawnie ustnie i dobrowolnie ze-

14znał, iż gdy za dawnemi Tranzakcyi Rezygnacyiney

15odprzedana została część wsi Jacin [?] w Województwie

16Brzeskiem [?], a powiecie Pińskim tegoż [...] przez JP.

17Mikołaja Hryniewicza Oyca mego JP. Leonowi

18Talewskiemu [?] za Summę [...] Złotych polskich [...]

19[...] [...] [...], a gdy JPan Leon Talewski [?]

k. 643 (skan 0649, strona prawa)

1[...] z tey Summy [...] [...] [...]

2potrzeby przy gruncie zostawioney, którey Oycu [?] i mnie

3iako naturalnemu Sukcessorowi do tey pory nie płacił,

4ja zaś teraz będąc w Województwie Kijowskim i [...]

5[...] w obronie [?] [...] dla zatrudnień [?] moich upomnieć się

6o tę Summę zaręczoną [?] nie mogąc, aby na miejscu i w osobie

7moiey za prawdziwego i niewątpliwego plenipotenta

8JPana Stanisława Skrzyńskiego [?] ad omnes Causas

9zapisuię, daiąc temu JPanu plenariam facultatem

10omnimodamque absolutamque potestatem we wszelkich Sądach

11tak grodzkich, ziemskich iako i Głównych Trybunale

12Lubelskim w tey sprawie moiey stawać, ordynować,

13kontrowertować, decreta inhibitiva [?] [...] [?] acceptować, a mi-

14nori ad maius Subsellium appellować, Summy

15grzywny [?] [...] Decretami wskazane odbierać, ugody

16przyiacielskie czynić, z odebranych nomine Rezygno-

17wanego [?] kwitować, oznaimiając [?] [...] [...] JPan Pleni-

18potent uczyni to iż rezygnowanem pro rato firmo

19et grato przyiąć deklaruię i submittuię się mocą

20teraznieyszego zeznania mego. Którego [?] actis connotari

21prosił [?] i otrzymał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (ta sama ręka co w aktach 718–744). Strony blade – odczyt częściowy (#PARTIAL; kwota i szczegóły pierwotnej transakcji nieczytelne). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Owruczu przed Stefanem BARANOWSKIM, namiestnikiem podwojewództwa i regentem grodzkim generału woj. kijowskiego (por. akty 437–470 z 1720 r.). Po k. 643 kolejny akt (744 rkp.) zaczyna się już nową ręką (k. 643v i n.).

Nazwy niepewne: wieś „Jacin [?]” (rkp. „Jacin” / „Jaćin”) w powiecie pińskim „Województwa Brzeskiego [?]” (może = Jack [?] z aktu plenipotencji A. HRYNIEWICZA dla St. SKRZYŃSKIEGO z 1720 r. – akty 471–480); nabywca „JP. Leon Talewski [?]”; plenipotent „JPan Stanisław Skrzyński [?]” (rkp. „Szczyrzyński” / „Skrzyński”).

Łacina: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad omnes Causas – do wszystkich spraw; plenariam facultatem omnimodamque absolutamque potestatem – pełne upoważnienie i wszelką, nieograniczoną władzę; kontrowertować – spierać się, odpowiadać na zarzuty; decreta … acceptować – przyjmować wyroki; a minori ad maius Subsellium appellować – odwoływać się od niższego do wyższego sądu; nomine – w imieniu; pro rato firmo et grato – za ważne, trwałe i miłe (uznać); submittuię się – poddaję się; actis connotari – zapisać w aktach.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna ręka; odczyt częściowy). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Owruczu, przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa i regentem grodzkim generału województwa kijowskiego, JPan Andrzej Hryniewicz, syn Mikołaja, zeznał, że jego ojciec JP. Mikołaj Hryniewicz odprzedał dawną transakcją rezygnacyjną część wsi Jacin [?] w powiecie pińskim województwa brzeskiego [?] JP. Leonowi Talewskiemu [?] za pewną sumę, której część (pozostawioną przy gruncie) Talewski [?] nie zapłacił ani ojcu, ani jemu jako naturalnemu sukcesorowi; ponieważ sam, przebywając w województwie kijowskim i zajęty swoimi sprawami, nie może się o nią upomnieć, ustanawia swym pełnomocnikiem do wszystkich spraw JPana Stanisława Skrzyńskiego [?], dając mu pełną władzę stawania we wszystkich sądach – grodzkich, ziemskich i w Trybunale Głównym Lubelskim – prowadzenia sprawy, przyjmowania wyroków, apelacji, odbierania zasądzonych sum i grzywien, zawierania ugód i kwitowania; z góry uznaje wszystkie jego czynności za ważne. Prosił o wpisanie do akt i otrzymał.

Transkrypcja

k. 643 (skan 0649, strona prawa – dół)

k. 643v (skan 0650, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego –

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Owruczu

4przedemną Stefanem Baranowskim Namiestnikiem Natenczas

5Podwojewództwa i Regentem Grodz[kim] Generału Wojew[ództwa] Kijowskiego

6i Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens JPani

7Maryanna z Minkowskich Krolikowska ten Testament

8ostatniey woli JP. Michała Krolikowskiego męża swego

9podpisem własnoręcznym i JchMciPanów przyjaciół stwierdzo-

10ny dla wpisania do Xiąg niniejszych Grodz[kich] Kij[owskich] per oblatam

11podała prosząc aby przyjęty i w Xięgi wpisany był, a tak Ja

12Urząd Annuendo affectationi przyjmując czytałem, którego

13tenor sequitur talis. W Imie Oyca i Syna i Ducha Świętego

14Amen – na wieczną Cześć i Chwałę Boga w Troycy Jedynego.

15Ja Michał Krolikowski zdrowy będąc na umyśle a nadwątlo-

16ny [?] na ciele i mając z woli nayważnieyszego Stwórcy prawo sam

17sobą iakoteż i Substancyą moią rozporządzać, a niewidząc

18dnia i godziny końca Żywota mojego, chcąc wszystko po sobie

19spokoyne zostawić, przeto następne czynię rozporządzenie. Nay-

20przód duszę moią od Boga Stworzoną temu cało Stwórcy

21memu oddaię, upraszając by Grzechy moie Łaskawie mi odpuścić

22raczył, a to za przyczyną Nayświętszey Panny Maryi i wszystkich

k. 644 (skan 0650, strona prawa)

1Patronów i Patronek moich. Ciało moie ma bydź pochowane

2bez żadney Marney Okazałości lecz tak iak nas naucza Reli-

3gia Święta – pro Suffragio duszy moiey na Msze Święte Złotych

4Sto Zapisuię. Fortunę zaś moią po Antecessorach moich

5na mnie spadłą a pracą moią i za pomocą Boską urzą-

6[dzoną i] powiększoną tak rozporządzam: Część wsi Helenówką zwa-

7ney moią Dziedziczną nikomu niezawodowaną w moim wła-

8daniu dotąd będącą, Także wszelkie Remanenta, bydło roż-

9nego Rodzaiu, Synom moim Kasprowi i Bartłomiejowi iakoteż

10Synowcom moim w mocy Opieki zostającym, po Zeszłym

11Bracie moim Rodzonym Antonim Krolikowskim, Zapisuię,

12jednak niebędą mieli prawa tak Synowie moi tą Częścią

13Rządzić iakoteż i Synowcowie moi swoią Częścią po Oycu swym

14Antonim zostawioną, aż dopiero po Zgonie JP. Maryanny

15z Minkowskich Krolikowskiey Matki swey, którey dożywocie na tey

16Części wsi Helenówki Zapisuię – upraszam Kochaną Małż[onkę] moią, aby tak

17Synów moich Kaspra i Bartłomieja, iakoteż i Synowców moich

18Marcina i Teodora przyzwoitą dała Edukacyą, ako [?] z Funduszu

19przez Oyca tychże a brata mego udanego [?] i przezemnie na moiey

20Części zabezpieczona [?] kosztem którego [?] Szeszczet [?] i aby ich w Bojaźni

21Bożey i Miłości Braterskiey wychowywała, i tak Synom moim

22iakoteż Synowcom krzywdy niedopuściła – a za Opiekuna y

k. 644v (skan 0651, strona lewa)

1Exekutora tego Testamentu obieram i upraszam JP. Jana

2Szachowskiego [?], którego obowiązuię i Suplikuię by moiey prozbie

3i Legacyi nieodmówił i we wszelkich Interesach tak Żony, Sy-

4nów i Synowców moich był pomocnym, a ktoby chciał violare,

5ten na Sąd Boga Nayważnieyszego powołanym [?] przyzwanym

6będzie, zaś dla lepszey wagi i waloru przy uproszonych JchMości

7Przyjaciołach ręką własną podpisuię. Działo się w Hele-

8nowie [?] Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego Marca […]ymnastego [?]

9Dnia – u tego Testamentu podpisy rąk takowe: Michał Kroli-

10kowski m. p. Jako proszony do Podpisania tego Testamentu

11podpisuię się – Atanazy Bronikowski m. p. Jako Świadek

12i przyjaciel podpisuię się Jan Nepomucen Szumlański m. p. Który

13Testament za podaniem i prozbą wyż mianowaney

14osoby a za moim Urzędowym przyjęciem słowo w słowo

15iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych iest Ingrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny – od k. 643v NOWA RĘKA: staranna kaligrafia ciemnym atramentem (tekst dobrze czytelny; odczyt z autokontrastem). Oblata 31 XII 1730 w mieście Owruczu przed Stefanem BARANOWSKIM, namiestnikiem podwojewództwa i regentem grodzkim generału woj. kijowskiego. Anachronizmy kopisty: świadek „Jan Nepomucen Szumlański” (imię Jan Nepomucen po kanonizacji 1729 r. – w akcie z 1730 r. mało prawdopodobne; por. podobne anachronizmy w aktach 111, 135, 212, 546).

Nazwy niepewne lub do objaśnienia: nazwisko testatora w rkp. „Krolikowski” (= Królikowski); wieś „Helenówka” (rkp. „Helenówką zwaney”, „wsi Helenówki”), miejsce spisania „w Helenowie [?]”; egzekutor „JP. Jan Szachowski [?]” (rkp. „Szachowskiego”); fragment o funduszu na edukację („ako z Funduszu przez Oyca tychże a brata mego udanego [?] i przezemnie na moiey Części zabezpieczona [?] kosztem którego [?] Szeszczet [?]”) niejasny; dzień daty („Marca …ymnastego [?]” – może „dziewiętnastego” lub „siedmnastego”) niepewny.

Łacina: Comparens – stawający; per oblatam – przez oblatę; Annuendo affectationi – przychylając się do życzenia; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; pro Suffragio duszy – za wspomożenie duszy (na nabożeństwa); Remanenta – pozostałości (ruchomości, inwentarz); violare – naruszyć; m. p. (manu propria) – ręką własną; Ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Owruczu, przed Stefanem Baranowskim, namiestnikiem podwojewództwa i regentem grodzkim generału woj. kijowskiego, JPani Maryanna z Minkowskich Królikowska podała do oblaty testament swego męża, JP. Michała Królikowskiego, stwierdzony jego podpisem i podpisami przyjaciół. Testator, zdrów na umyśle, lecz nadwątlony na ciele, poleca duszę Bogu za przyczyną Najświętszej Maryi Panny i patronów, każe się pochować bez próżnej okazałości i zapisuje 100 zł na msze za swoją duszę; swoją dziedziczną część wsi Helenówka, nieobciążoną, wraz z inwentarzem i bydłem zapisuje synom Kasprowi i Bartłomiejowi oraz synowcom (pod jego opieką) – dzieciom zmarłego brata rodzonego Antoniego Królikowskiego, Marcinowi i Teodorowi – którzy jednak obejmą swoje części dopiero po śmierci żony testatora, Maryanny z Minkowskich, której zapisuje dożywocie; prosi żonę, by dała synom i synowcom należyte wykształcenie, wychowywała ich w bojaźni Bożej i miłości braterskiej i nie dopuszczała krzywdy żadnego z nich; opiekunem i egzekutorem ustanawia JP. Jana Szachowskiego [?]; naruszającym grozi sądem Bożym. Dany w Helenowie [?] w marcu 1730; podpisali: Michał Królikowski oraz Atanazy Bronikowski i Jan Nepomucen Szumlański (świadek). Wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 644v (skan 0651, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego –

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Marcinem Wołeskim [?] Lewkowskim Namiestnikiem

k. 645 (skan 0651, strona prawa)

1Burgrabstwa Grodzkiego Żytomir[skiego] i Xięgami niniejszemi

2Grodzkiemi Żyt[omierskiemi] Comparens Personaliter JP. Teodor Komarz-

3ko [?] ten Zapis Dymissionis od siebie zeznawaiącego in rem

4et personam JP. Emiliana Komarzki [?] Syna swego zeznał

5prosząc mnie Urzędu o przyjęcie i do akt zapisanie, który

6Ja Urząd przyjmując czytałem i tego tenor sequitur talis.

7Ja Teodor Komarzko [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle,

8odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

9Prawa Forum Powiatu i Woj[ewódz]twa, a pod teraznieyszy Zapis

10Dymissiiny cale się poddaiąc i inkorporuiąc, wiadomo

11iawno czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię, iż Ja zezna-

12waiący maiąc moie Dziedziczne Dobra, a osobliwie Część

13wsi Pruchnianki [?] w Województwie Sandomirskim leżącą,

14po Antecessorach moich do mnie przypadaiącą Dziedziczny,

15a będąc mocen z pospolitego prawa Fortuną moią Dziedzicz-

16ną secundum bene voluntatem [?] moiam iak chcę rządzić

17i dysponować, widząc rozmaite potrzeby Syna mojego

18Emiliana iakoteż dla przyzwoitego onego utrzymania

19się, przeto umyśliłem wyż mianowaną Część wsi Pruch-

20nianki temuż Synowi memu Emilianowi Komarzce [?] przystą-

21pić, a tak przychodząc takowy moy zamiar do skutku, pomienioną

k. 645v (skan 0652, strona lewa)

1Część wsi Pruchnianki z Poddanemi, Polami Ornemi i nieornemi,

2Zasianemi i niezasianemi, Lasem, Stawkiem i innemi wszelki-

3mi które zdawien dawna do tey Części wsi Pruchnianki Jntratami

4przynależały i przynależą, nic na nikogo niewyłączaiąc niżeli

5sobie exympuiąc [?], JP. Emilianowi Komarzce Synowi memu z pod

6Fortuny moiey wypuszczam i Dymittuię, wolen tedy iest

7i będzie JP. Emilian Komarzko Syn moy pomienioną Część wsi

8Pruchnianki obiąć w swoie władanie i oną, iako swoią własnością,

9rządzić i ku naylepszemu swemu pożytkowi obrócić, a Ja

10odtąd sobie i nikomu żadnego prawa nie zostawuię – na dowód

11tego moy List Zapis Dymissionis Podpisem ręki swey własney

12stwierdzony. Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset

13trzydziestego dnia Dwudziestego piątego Novembra. Teodor

14Komarzko. Który to Zapis Dymissionis za podaniem i prozbą

15wyż wyrażoney osoby, a za moim urzędowym przyjęciem

16co do słowa iest do Xiąg niniejszych wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w akcie 746; tekst czytelny). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu. Urzędnik w rkp. „Marcinem Wołeskim [?] Lewkowskim, Namiestnikiem Burgrabstwa Grodzkiego Żytomierskiego” – kopista najpewniej pomieszał nazwiska Marcina WOŁANOWSKIEGO (namiestnika burgrabstwa) i Jana WALEWSKIEGO LEWKOWSKIEGO (namiestnika grodzkiego kijowskiego), por. akty 721–744.

Nazwy niepewne: nazwisko „Komarzko [?]” (rkp. „Komarzko”, „Komarzki”, „Komarzce” – odmiana jak nazwisko na -o; w tytule „Komarzki”); syn „Emilian” (rkp. „Emiliana”, „Emilianowi”); wieś „Pruchnianka [?]” (rkp. „Pruchnianki”) w woj. sandomierskim. Formuła „secundum bene voluntatem [?] moiam” – zapewne zniekształcone „secundum bene placitum (voluntatem) meam”.

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Zapis Dymissionis – zapis dymisji (odstąpienia dóbr za życia); in rem et personam – na rzecz i osobę; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; forum – sąd właściwy; secundum bene voluntatem meam – według mojej dobrej woli; exympuiąc – wyłączając; Dymittuię – odstępuję, wypuszczam.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego (w rkp. „Marcinem Wołeskim [?] Lewkowskim” – zapewne Marcin Wołanowski), JP. Teodor Komarzko [?] zeznał zapis dymisji na rzecz syna JP. Emiliana. W zapisie (Żytomierz, 25 XI 1730) ojciec, poddając się jurysdykcji grodzkiej, oświadcza, że mając dobra dziedziczne, zwłaszcza część wsi Pruchnianka [?] w woj. sandomierskim przypadłą po przodkach, i mogąc nimi swobodnie rozporządzać, wobec potrzeb syna i dla jego przyzwoitego utrzymania odstępuje mu tę część wsi z poddanymi, polami ornymi i nieornymi, zasianymi i niezasianymi, lasem, stawkiem i wszelkimi dochodami; syn może ją objąć i używać jako swoją własność, a ojciec nie zostawia sobie ani nikomu żadnego prawa. Zapis podpisał Teodor Komarzko [?]; wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 645v (skan 0652, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego –

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem

k. 646 (skan 0652, strona prawa)

1pro tunc Grodz[kim] Kijows[kim] i Xięgami niniejszemi Grodz[kiemi] Kij[owskiemi] Comparens

2Personaliter JP. Stanisław Wolter zdrowy będąc na ciele i umyśle,

3odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum

4i Woj[ewódz]twa, a pod teraznieysze dobrowolne zeznanie Kwitowe swoie

5cale się poddaiąc i uległszy, iawno ustnie i dobrowolnie dla za-

6pisania do Xiąg niniejszych zeznał, iż Ja zeznawaiący maiąc

7Część moią Dziedziczną we wsi Wayłowce [?] zwaną [?], prawem

8natury po Oycu moim JP. Antonim Wolterze na mnie spadłą,

9a będąc mocen z pospolitego prawa Fortuną moią podług upodobania

10i woli zarządzać, umyśliłem takową ze wszystkiemi Poddanemi, Polami,

11Lasem, Pastwiskami i wszelkiemi inemi przynależytościami JP.

12Mikołajowi Wiszniowskiemu [?] za Summę Pięćtysięcy Złotych odprzedać,

13na co zawarta została między mną a tymże JP. Wiszniowskim [?]

14Rezygnacyina Tranzakcya. Lecz gdy pozostała i na tyże Części wsi

15Woytowce [?] zabezpieczoną Summę Dziewięćset Złotych w dniu

16dzisieyszym tenże JP. Wiszniowski [?] wypłaca i do rąk moich zalicza,

17przeto Ja z wypłaty takowey swoim i Syna swego Józefa

18Imieniem Kwituię, niezostawuiąc żadney akcyi tak sobie,

19iako i temuż Synowi memu Józefowi Wolterowi oto czynienia [?],

20mocą niniejszego zeznania mego. Stanisław Wolter Pod[czaszy] W.[…] [?] m. p.

21Quem actis Connotari mnie Urzędu prosił co i otrzymał –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–747; tekst czytelny). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim (formularz kwitu jak w aktach 735, 742, 744).

Nazwy niepewne: nazwa wsi zapisana dwojako – „we wsi Wayłowce [?] zwaną” i „na tyże Części wsi Woytowce [?]” (zapewne ta sama wieś – Wojtowce [?] / Wojtówka [?]); nabywca „JP. Mikołaj Wiszniowski [?]” (rkp. „Wiszniowskiemu”); w podpisie skrót urzędu „Pod. W. [?]” (podczaszy … [?]) nierozwiązany. Ojciec komparenta – „JP. Antoni Wolter”, syn – „Józef Wolter”.

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; forum – sąd właściwy; Rezygnacyina Tranzakcya – umowa rezygnacyjna (sprzedaży); akcya – roszczenie, powództwo; m. p. (manu propria) – ręką własną; Quem actis Connotari … prosił co i otrzymał – o którego wpisanie do akt prosił i otrzymał.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Stanisław Wolter zeznał, że swoją dziedziczną część we wsi Wayłowce [?] (Wojtowce [?]), przypadłą mu po ojcu JP. Antonim Wolterze, ze wszystkimi poddanymi, polami, lasem, pastwiskami i przynależnościami sprzedał transakcją rezygnacyjną JP. Mikołajowi Wiszniowskiemu [?] za 5000 zł; ponieważ Wiszniowski [?] w dniu dzisiejszym wypłacił mu pozostałą, zabezpieczoną na tej części sumę 900 zł, Wolter kwituje go w imieniu własnym i syna Józefa, nie zostawiając sobie ani synowi żadnych roszczeń. Podpis: Stanisław Wolter, podczaszy [?] … Prosił o wpisanie do akt i otrzymał.

Transkrypcja

k. 646v (skan 0653, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego –

2Miesiąca Decembra Trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żyto[mierzu] przedemną

4Marcinem Walewskim Ludkowskim [?] Namiestnikiem Burgrabstwa

5Grodz[kiego] Żytomir[skiego] i Xięgami niniejszemi Grodz[kiemi] Żyto[mierskiemi] Comparens Perso[naliter]

6JP. Jan Domański Porucznik Chorągwi Polney ten Zapis Dymissy-

7onis od siebie zeznawaiącego in rem et personam JP. Stanisława

8Domańskiego Syna swego zeznał, prosząc mnie Urzędu o przyjęcie

9i do Akt Zapisanie, który Ja Urząd przyjmuiąc czytałem

10i ten tak się w sobie pisany ma. Ja Jan Domański Porucznik

11Chorągwi Polney zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpiwszy swey

12własney należney Ziems[kiey] Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu i Woj[ewódz]twa,

13a pod teraznieyszy Zapis Dymissyonis cale się poddaiąc i inkorpo-

14ruiąc, wiadomo iawno czynię ustnie i oczewisto zeznawam, iż Ja

15zeznawaiący maiąc moie Dobra Dziedziczne, a osobliwie Sioło

16Sarny [?], będąc mocen z prawa pospolitego Fortuną moią Dziedzicz-

17ną Secundum bene voluntatem meam iak chcę rządzić i dyspo-

k. 647 (skan 0653, strona prawa)

1i Dysponować, widząc rozmaite potrzeby Syna moiego Stanisława

2iakoteż dla przyzwoitego onego utrzymania się, przeto umyśliłem

3wyż mianowane Sioło Sarny temuż Synowi memu Stanisławowi

4Domańskiemu przystąpić, a tak przychodząc takowy moy zamiar

5do skutku, pomienione Sioło z Poddanemi, ich powinnościami, dania-

6mi, dakinami [?], Polami, Rolami, Borami, Sianożęciami, Pastwiskami,

7Lasami, Zapustami, Zaroślami, Ozierzami [?] i innemi wszystki-

8mi pertynencyami i Cyrkumferencyami, temuż Synowi memu

9JP. Stanisławowi Domańskiemu z pod Fortuny moiey wypu-

10szczam i dymittuię, wolen tedy iuż iest i będzie wspomniony

11Syn moy Stanisław pomienione Sioło Sarny obiąć w swoie włada-

12nie i oną iako swoią własnością rządzić i ku naylepszemu swemu

13pożytkowi obrócić, a Ja od tąd sobie i nikomu żadnego prawa

14niezostawuię. Na co daię ten moy List Zapis Dymissyonis Pod-

15pisem Ręki swey własney stwierdzony. Datt w Żytomierzu Roku Ty-

16siąc Siedmset Dwudziestego dziewiątego dnia trzydziestego Decem-

17bra. Jan Domański Porucznik Chorągwi Polney. Któ-

18ry to Zapis Dymissyonis za podaniem i Prozbą

19wyż wyrażoney osoby a za moim Urzędowym przyjęciem do słowa do Xiąg ni-

20niejszych wpisany –.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–748; tekst czytelny). Formularz BLIŹNIACZY z aktem 747 (dymisja Komarzki [?]) – te same formuły („mocen z pospolitego prawa Fortuną moią Dziedziczną secundum bene voluntatem meam iak chcę rządzić i dysponować, widząc rozmaite potrzeby Syna moiego … iakoteż dla przyzwoitego onego utrzymania się”). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu; urzędnik w rkp. „Marcinem Walewskim Ludkowskim [?]” – kopista znów pomieszał nazwiska (por. akt 747 „Wołeski Lewkowski”; właściwie Marcin WOŁANOWSKI, namiestnik burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego). Zapis datowany 30 XII 1729 (rok wcześniej niż zeznanie) – data w rkp. wyraźna.

Nazwy niepewne: sioło „Sarny [?]” (rkp. „Sioło Sarny”, „Sioło Sarny obiąć”); „dakinami [?]” (w wyliczeniu powinności – może „dziesięcinami” lub „daczkami” [?]); „Ozierzami [?]” (zapewne jeziorami). „Chorągiew Polna” – zapewne chorągiew wojska polnego (koronnego).

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Zapis Dymissyonis – zapis dymisji (odstąpienia dóbr za życia); in rem et personam – na rzecz i osobę; forum – sąd właściwy; Secundum bene voluntatem meam – według mojej dobrej woli; pertynencye i Cyrkumferencye – przynależności i obręby (granice); dymittuię – odstępuję.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego (w rkp. „Marcinem Walewskim Ludkowskim [?]” – zapewne Marcin Wołanowski), JP. Jan Domański, porucznik chorągwi polnej, zeznał zapis dymisji na rzecz syna JP. Stanisława Domańskiego. W zapisie (Żytomierz, 30 XII 1729) ojciec oświadcza, że mając dobra dziedziczne, a zwłaszcza sioło Sarny [?], i mogąc nimi swobodnie rozporządzać, wobec potrzeb syna i dla jego przyzwoitego utrzymania odstępuje mu to sioło z poddanymi, ich powinnościami i daninami, polami, rolami, borami, sianożęciami, pastwiskami, lasami, zapustami, zaroślami, jeziorami [?] i wszelkimi przynależnościami i granicami; syn może je objąć i rządzić nim jako swoją własnością, a ojciec nie zostawia sobie ani nikomu żadnego prawa. Podpis: Jan Domański, porucznik chorągwi polnej. Zapis wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 647v (skan 0654, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrolewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc

5Grodzkim Kij[owskim] i Xięgami niniejszemi Grodz[kiemi] Kijowskiemi Comparens Per[sonaliter]

6JP. Jan Grzegorz Dymiński [?] zdrowy będąc na ciele i umyśle, odstąpi-

7wszy swey własney należney Ziems[kiey] Jurysdykcyi Prawa Forum Woj[ewódz]twa,

8a pod teraznieyszy Kwitowe zeznanie cale się poddaiąc i inkorporuiąc,

9wiadomo iawno czynię i dobrowolnie zeznawam, iż Ja zeznawaiący

10maiąc u JOX. Piotra Radziwiłła Summę [przekreślone: Sto] Złotych Pol[skich] Tysiąc Czterysta

11niegdy Oycu memu ś. p. Michałowi Dymińskiemu [?] Podczaszemu

12Pilznieńskiemu obligiem nadaną, i do tey pory ani Oycu mego

13ani mnie iako naturalnemu Sukcessorowi nie wypłaconą [?], a

14gdy teraz widząc mnie w ubogim stanie tęże takową Summę JOX.

15Radziwiłł do rąk moich wypłaca i wylicza, przeto ia czyniąc onemu

16podziękowanie, z takowey Summy Jmieniem swym, niezostawuiąc

k. 648 (skan 0654, strona prawa – góra)

1żadney akcyi Synowi memu Dyonizemu [?] oto czynienia,

2Mocą dobrowolnego zeznania mego. Jan Grzegorz dwuimienny

3Dymiński [?] m. p. Który Kwit słowo w słowo iak się w sobie

4ma do Xiąg niniejszych wpisany iest.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–749; tekst czytelny). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. W rkp. przed kwotą przekreślone „Sto”. „Dwuimienny” – określenie osoby noszącej dwa imiona (por. akty 424–425).

Nazwy niepewne: nazwisko „Dymiński [?]” (rkp. „Dyminski”, „Dyminskiemu”; może Dymiński / Dzimiński); imię syna „Dyonizy [?]” (rkp. „Synowi memu Dyon…owi [?]”); „JOX. Piotr Radziwiłł” (rkp. „Radziwita”/„Radziwił” – JOX. = Jaśnie Oświecony Xiążę); ojciec „ś. p. Michał Dymiński [?], Podczaszy Pilzneński”.

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; forum – sąd właściwy; obligiem – zapisem dłużnym (obligacją); akcya – roszczenie; ś. p. – świętej pamięci; m. p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Jan Grzegorz Dymiński [?] zeznał, że miał u Jaśnie Oświeconego księcia Piotra Radziwiłła sumę 1400 zł polskich, zapisaną obligiem jego zmarłemu ojcu Michałowi Dymińskiemu [?], podczaszemu pilzneńskiemu, której dotąd nie wypłacono ani ojcu, ani jemu jako naturalnemu sukcesorowi; ponieważ książę, widząc go w ubogim stanie, wypłacił mu teraz tę sumę do rąk, Dymiński [?], dziękując, kwituje go we własnym imieniu, nie zostawiając żadnego roszczenia także synowi Dionizemu [?]. Podpis: Jan Grzegorz dwuimienny Dymiński [?]. Kwit wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 648 (skan 0654, strona prawa – od 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na urzędzie Grodz[kim] w Mieście JKMości Żytomierzu przedemną Janem

4Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc Grodz[kim] Kij[owskim] i Xięga-

5mi niniejszemi Grodzkiemi Kij[owskiemi] Comparentes Perso[naliter] JP. Kajetan

6Podstarości Żmudzki i JP. Kunegunda z Juniszewskich [?] Krzyżanowscy

7Małż[onkowie] oboie wspólnie i iednostaynie ten Zapis wspólnego dożywocia

8do Xiąg niniejszych Grodz[kich] Kij[owskich] podawszy, ac inviolabiliter [?] sobie przyznali,

9którego zeznawszy ustnym i oczewistym zeznaniem swoim stwier-

10dziwszy i umocniwszy, mnie Urzędu prosili aby przyjęty i

11w Xięgi wpisany był, a tak Ja Urząd affectationem JJPP. zeznawa-

12jących ten Zapis do Xiąg przyjmuiąc czytałem i tak się w sobie

13ma. Ja Kajetan Syn Michała a Wnuk Leona [?], Podstarości

k. 648v (skan 0655, strona lewa)

1Żmudzki, i Ja Kunegunda Juniszewskich [?] Kajetanowa Krzyża-

2nowscy Małż[onkowie] wspólnie i iednostaynie, zdrowi będąc na ciałach

3i umysłach, odstąpiwszy swey własney należney Ziems[kiey] Jurysdy-

4kcyi Prawa Forum Powiatu i Woj[ewódz]twa, a pod teraznieyszy List dobro-

5wolny Zapis nasz wspólnego dożywocia i iego wszystkie

6niżey wyrażone Kondycye, punkta, klauzuli i Obowiązki

7cale się poddając i inkorporuiąc, z potomkami i Sukcessorami

8Dóbr naszych iawno i wiadomo czyniemy Każdemu komu

9o tem wiedzieć należy, teraz zapobiegaiąc i zawżdy zeznawamy,

10iż Ja Kajetan i Ja Kunegunda Juniszewskich [?] Krzyżanowscy

11Małż[onkowie] z miłości przeciwko sobie Małżeńskiey doznawszy wzaiemnie

12wszelkiey życzliwości, i aby się w dalsze czasy krzywda wspólnie dożywia [?]

13żywać i dożywotnie używanie na wszelkich Generaliter dobrach

14Dziedzicznych, Sukcessyonalnych i Summach pieniężnych nam

15wspólnie i pojedynkiem iakimkolwiek sposobem zapisanych

16i należących, tak Złocie, Srebrze i innych wszelkich rzeczach rucho-

17mych i nieruchomych, które teraz mamy i napotem za wolą

18i pomocą Boską mieć będziemy, żadnych Dóbr, Summ, rzeczy

19ruchomych i nieruchomych nic nie wyimuiąc ani excypu-

20iąc, takowym Zapisujemy sposobem, iż ieżeliby

21Pan Bóg mnie Kajetana Krzyżanowskiego Podstarościego

22Żmudzkiego wprzód wziął na Małż[onkę] moią, [tedy ?] Summy do

k. 649 (skan 0655, strona prawa)

1puścić raczył, tedy pomieniona JP. Małżonka moia

2po Śmierci moiey wspólnie dobra moie Leżące ruchome,

3Summy pieniężne od kogo kolwiek mnie należące i inne

4ruchomości, nic z nich nie wyimując ani excypuiąc, aż

5do ostatniego życia mego [?] koniec w używaniu swoim bę-

6dzie miała bez wszelkiey przeszkody i kontradykcyi tak

7Synów moich Marcina, Bazylego i Tomasza wspólnie

8z nią Małżonką moią z JP. Marcyanną Mikoszką [?] spłodzo-

9nych, iako i innych moich Sukcessorów. – A po nayd[łu]ż-

10szym używaniu Małżonki moiey, Dobra wyż mianowa-

11ne wszystkie naprzód na Dzieci moie Syny Marcina,

12Bazylego i Tomasza wspólnie z Małżonką spłodzo-

13nych i w teraz trwającym związku spłodzić się mających [?], a po-

14tem na dalsze Krewne i powinowate moie spadać ma-

15ią. I Ja Kunegunda Juniszewskich [?] Kajetanowa Krzy-

16żanowska zeznawam wzaiemnym sposobem, iżeliby wprzód

17mnie Pan Bóg Śmierć uczynić [?] na Małżonka mego

18dopuścić raczył, tedy pomieniony Małżonek moy niechay

19wszystkie Dobra moie Dziedziczne, Summy pieniężne,

20tudzież wszelkie ruchomości odbiera do niego do Possessyi

21i władzy swojey wziowszy [?] ad ultimum vitae suae metam bez

k. 649v (skan 0656, strona lewa)

1kontradykcyi i impedimentu potomków i Sukcessorów moich używać

2ma, którem to Zapisowi naszemu nikt kontradykować niemoże.

3I na tomy dali ten nasz List Zapis wspólnego dożywocia podpisem

4Rąk naszych i JJPP. Przyjaciół od nas uproszonych. Działo się w Bła-

5niowie [?] Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego dnia dwudziestego piątego

6Decembra. U tego Zapisu podpisy Rąk temi słowy: Kajetan Krzy-

7żanowski Podstarości Żmudzki m. p. Kunegunda z Juniszewskich

8Krzyżanowska. Ustnie uproszony od JmciPP. Krzyżanowskich

9do tego Zapisu podpisuię się Jan Zedkowski [?] m. p. Przy łaskawey [?]

10prośbie [?] JchMościów [?] [...] na tym zapisie [...] [...] [...]

11[...] [...] [...] [...] Jako [?] świadek temu Zapisowi wspólnego dożywocia podpisuię się Bo-

12lesław [?] Dunin Wąsowicz m. p. Który to Zapis Ja Urząd czy-

13tałem i w Xięgi niniejsze Jngrossowany został.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–750; tekst czytelny). Zeznanie obojga małżonków 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. Wiersz z podpisem drugiego świadka (k. 649v) częściowo niewidoczny (zagięcie/plama). Imię świadka „Bolesław [?] Dunin Wąsowicz” – możliwy anachronizm kopisty.

Uwaga merytoryczna: w zapisie Kajetana synowie Marcin, Bazyli i Tomasz określeni raz jako spłodzeni „wspólnie z nią Małżonką moią z JP. Marcyanną Mikoszką [?]” – kopista zapewne pomieszał imię pierwszej żony (Marcjanna z Mikoszków [?]) z obecną małżonką Kunegundą; dalej „wspólnie z Małżonką spłodzonych i w teraz trwającym związku spłodzić się mających [?]”.

Nazwy niepewne: żona „Kunegunda z Juniszewskich [?]” (rkp. „Juniszewskich”/„Janiszewskich”); dziad Kajetana „Leon [?]”; „Podstarości Żmudzki” (rkp. „Zmudzki”); miejsce spisania „w Błaniowie [?]” (rkp. „w Bła-niowie”); świadkowie „Jan Zedkowski [?]” (rkp. „Zedkowski”/„Zcotkowski”), „Bolesław [?] Dunin Wąsowicz”.

Łacina: Comparentes Personaliter – stawiwszy się osobiście (obaj); inviolabiliter – nienaruszalnie; affectationem – życzenie; Generaliter – ogólnie, w całości; excypuiąc – wyłączając; ad ultimum vitae suae metam – do ostatniego kresu swego życia; kontradykcya – sprzeciw; impedimentum – przeszkoda; m. p. (manu propria) – ręką własną; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stawili się osobiście JP. Kajetan Krzyżanowski, podstarości żmudzki, i JP. Kunegunda z Juniszewskich [?], małżonkowie, i zeznali zapis wspólnego dożywocia. W zapisie (Błaniów [?], 25 XII 1730) Kajetan, syn Michała, wnuk Leona [?], i jego żona, z wzajemnej miłości małżeńskiej, zapisują sobie nawzajem dożywotnie używanie wszystkich dóbr dziedzicznych i sukcesyjnych, sum pieniężnych, złota, srebra i wszelkich rzeczy ruchomych i nieruchomych, obecnych i przyszłych, niczego nie wyłączając: jeśli pierwszy umrze Kajetan, żona dożywotnio używa jego majątku bez przeszkody ze strony synów Marcina, Bazylego i Tomasza i innych sukcesorów, a po jej śmierci dobra przechodzą na tych synów (i dzieci, które się jeszcze urodzą), dalej na krewnych i powinowatych; jeśli pierwsza umrze Kunegunda, mąż obejmuje w dożywocie jej dobra dziedziczne, sumy i ruchomości bez sprzeciwu jej potomków i sukcesorów. Podpisali: Kajetan Krzyżanowski, podstarości żmudzki, Kunegunda z Juniszewskich [?] Krzyżanowska oraz świadkowie Jan Zedkowski [?] i Bolesław [?] Dunin Wąsowicz. Zapis wpisany do ksiąg.

Transkrypcja

k. 649v (skan 0656, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMości Żyto[mierzu] przedemną Janem Walewskim Lewko-

4wskim Namiestnikiem pro tunc Grodz[kim] Kij[owskim] i Xięgami niniejszemi Grodz[kiemi] Kijowskiemi

5Comparens Per[sonaliter] JP. Apolonia z Mocińskich [?] Floryńska ten Testament

6ostatniey woli JP. Józefa Floryńskiego Towarzysza Wojsk Polskich męża swego

k. 650 (skan 0656, strona prawa)

1podpisem własnoręcznym i JJPP. Przyjaciół stwierdzony dla wpisania do

2Xiąg niniejszych per oblatam podała, który Ja Urząd przyjmuiąc

3czytałem, którego tenor sequitur talis. Niech będzie pochwalony Jezus

4Chrystus – Gdy Bóg wyrokiem swoim powiedział, że Człowiek każdy

5powinien częściey myśleć o wieczności, aniżeli o życiu doczesnym [?] Ten

6więc i Ja Józef Floryński Towarzysz Wojsk Polskich czuiąc się być

7osłabionym na ciele nieżyle [?] zimną [?], tak z zdarzonego w tym Ro-

8ku przypadku, iednak na umyśle czując się być zupełnie zdrowym,

9przeto czynię ostatniey moiey woli rozporządzenie. Nayprzód Duszę

10moią w ręce Przedwiecznego Boga oddaię upraszaiąc by Grzechy moie

11łaskawie mi odpuścić raczył. Ciało moie ma być pochowane wedle [?]

12[...] [...] Stanu [?] mego przyzwoitym [?] [...]

13[...]em Stanu przyzwoitym – lecz bez żadney pompy światowey,

14ale według Religii Świętey Katolickiey – Co zaś do Substancyi moiey,

15którą z Opatrzności Boskiey mam, tę tym rozporządzam sposobem.

16Gdy niemaiąc żadnych Dóbr Leżących, iak tylko ze sprzedaży Części wsi Pętowa [?]

17wyższego [?], po Oycu moim ś. p. JP. Michale Floryńskim Cześniku

18Przemyskim otrzymać mi się zdarzyło – i maiąc Summy Złotych

k. 650v (skan 0657, strona lewa)

1[Siedmset] pięćdziesiąt wnosząc [?] Tranzakcyi Rezygnacyiney między mną a JP. Janem Gutowskim

2o wyż wspomnioną Część zdziałaney, przy Gruncie pozostawioną, iako i posag

3Żony moiey na tey że Części ulokowany, tym rozporządzam sposobem: wyż

4wspomnioną Summę Złotych Siedmset pięćdziesiąt przy Gruncie ubezpieczoną

5u JP. Jana Gutowskiego będące, zby [?] na utrzymanie się i Edukacyą Synów

6moich Felicyana i Stanisława Floryńskich naznaczam. Posag zaś Żony

7moiey JP. Apolonii z Mocińskich [?] Floryńskiey iako iey własny wręcz do iey

8woli zostawuię – upraszaiąc Luby mey Małżonki, aby tychże Synów moich

9teraz małoletnich w boiaźni boskiey utrzymywała, i ile w możności będzie

10[...] [...] [...] [...] [?]

11Edukowała. Zaś sprzęty gospodarskie i domowe mobilia te Żonie moiey

12na wieczność zapisuię – lecz wyimuiąc z takowych Koni Sześć i Bydła

13Rogatego sztuk dziesięć dla Córki moiey iuż zamężney Joanny Medwedowskiey

14przeznaczam. Za Exekutora tey ostatniey woli moiey JP. Zacharyasza Zioł-

15kowskiego naznaczam i prefiguię, upraszaiąc go by ta wola moia ostatnia

16we wszystkim była uskuteczniona. A ktoby chciał sprzeciwić się, wiecz-

17nie [?] na Sąd Boski powoływanym przezemnie będzie – a [...]iąc w krót-

18kości rozporządziwszy Fortunę moią, żegnam nayukochańszą Małż[onkę] moią i Dzieci moie,

k. 651 (skan 0657, strona prawa)

1i takowy Testament Ręką moią podpisuię. Datt w Bogusławowie [?] dnia

2Dwudziestego Oktobra Tysiąc Siedmset trzydziestego Roku. U tego Testamentu

3podpisy Rąk temi słowy – Józef Floryński Towarzysz Wojsk Polskich m. p. Jako

4Świadek i przyjaciel do niniejszego Testamentu uproszony podpisuię się

5Antoni Zubrzycki m. p. Świadek ustnie uproszony od JP. Józefa Floryńskiego

6Towarzysza Wojsk Polskich na tym Testamencie podpisuię się Marcin Jasiński m. p.

7Który zatem Testament per oblatam podany za podaniem i prozbą wyż poda-

8waiącey osoby, a za moim Urzędowym przyjęciem do Xiąg niniejszych iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–751; tekst czytelny, miejscami plamy). Oblata 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim; testament podała wdowa. W tytule skrót „T. W. P.” = Towarzysz Wojsk Polskich (rozwinięty w tekście). Jeden wiersz na przejściu k. 650v (pod pasem obrazu) nieodczytany.

Nazwy niepewne: wdowa „JP. Apolonia z Mocińskich [?]” (rkp. „z Mocinskich”/„z Skoinskich”); wieś „Pętów [?]” (rkp. „Części wsi Pętowa wyższego [?]”) – część po ojcu, sprzedana JP. Janowi GUTOWSKIEMU (por. Gutowscy w akcie 738); ojciec „ś. p. JP. Michał Floryński, Cześnik Przemyski”; miejsce spisania „w Bogusławowie [?]” (rkp. „Boguslawowie”); świadkowie „Antoni Zubrzycki”, „Marcin Jasiński”. Formuła „czuiąc się być osłabionym na ciele nieżyle [?] zimną [?], tak z zdarzonego w tym Roku przypadku” – odczyt niepewny. Por. Medwedowscy (akty 380 i n., „I. MIEDWEDOWSKI”).

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; tenor sequitur talis – brzmienie następuje takie; ś. p. – świętej pamięci; mobilia – ruchomości; prefiguię – wyznaczam; Datt (datum) – dano; m. p. (manu propria) – ręką własną; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Apolonia z Mocińskich [?] Floryńska podała do oblaty testament swego męża, JP. Józefa Floryńskiego, towarzysza wojsk polskich. Testator, osłabiony na ciele wskutek wypadku, który mu się zdarzył w tym roku, lecz zdrów na umyśle, poleca duszę Bogu, każe się pochować przyzwoicie, ale bez światowej pompy, według obrządku katolickiego; nie mając dóbr ziemskich, rozporządza resztą sumy (750 zł), pozostawioną przy gruncie u JP. Jana Gutowskiego po sprzedaży części wsi Pętów [?] Wyższy [?], odziedziczonej po ojcu ś. p. Michale Floryńskim, cześniku przemyskim: przeznacza ją na utrzymanie i wykształcenie małoletnich synów Felicjana i Stanisława; posag żony, ulokowany na tej części, zostawia jej do wolnej dyspozycji i prosi ją, by wychowywała synów w bojaźni Bożej i kształciła ich; sprzęty gospodarskie i domowe zapisuje żonie na wieczność, z wyjątkiem sześciu koni i dziesięciu sztuk bydła rogatego dla zamężnej córki Joanny Medwedowskiej; egzekutorem ustanawia JP. Zachariasza Ziółkowskiego; grozi sądem Bożym sprzeciwiającym się; żegna żonę i dzieci. Dany w Bogusławowie [?] 20 X 1730; podpisali: Józef Floryński oraz świadkowie Antoni Zubrzycki i Marcin Jasiński. Wpisany do ksiąg.

Transkrypcja

k. 651 (skan 0657, strona prawa – od 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości Żyto[mierzu] przedemną Janem

4Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc Grodzkim Kij[owskim] i Xięgami niniejsze-

5mi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Per[sonaliter] JP. Stanisław Sokołowski Chorąży Ino-

6wrocławski ten Zapis Dymissyonis od siebie zeznawaiącego na rzecz JP. Jakóba

7Sokołowskiego Syna swego zdziałany, podpisem własnoręcznym i JJPP. przyjaciół

8stwierdzony, dla wpisania do Xiąg niniejszych zeznał, który Ja Urząd przyjmu-

9iąc czytałem i ten w słowach [?]. Ja Stanisław Sokołowski Chorąży Inowrocławski zdrowy będąc

10na ciele i umyśle, odstąpiwszy własney Jurysdykcyi prawa Forum Powiatu i Woj[ewódz]twa,

k. 651v (skan 0658, strona lewa)

1a pod niniejszy Zapis Dymissyonis cale się poddaiąc i uległszy, iawno czynię, ustnie

2i dobrowolnie zeznawam, iż Ja zeznawaiący Dobr połowy wsi Dmochówki [?] w Ziemi

3Sanockiey położoney, będąc prawnym właścicielem i dziedzicem, którą W. Jędrzey

4Syn Kazimierza Sędziego Sanockiego Hubowski [?] z mocy Kontraktu zeznanego

5Roku Tysiąc Siedmset dwudziestego dnia dwudziestego Januarii między mną zezna-

6waiącym, a tymże W. Jędrzejem Hubowskim [?] w Summie Złotych Polskich pięćset

7pięćdziesiąt zawartego, i w Aktach Ziemskich Sanockich per oblatam zaingros-

8sowanego, dotąd posiadał – gdy takowe Dobra połowę wsi Dmochówki [?] za

9świadectwem Kwitu Roku bieżącego dnia dwudziestego Januarii zeznanego tegoż

10W. Jędrzeja Hubowskiego [?] Sędzica [?] Sanockiego na rzecz moią w Aktach Sanockich

11przyznanego okupiłem, i zupełnie od tego długu one oczyściłem, takowąż po-

12łowę Dóbr pomienionych wsi Dmochówki [?] ze wszystkiemi tymi przynależyto-

13[ściami ...] [...] [...] [...]

14[...]cemi, Prowentami, Łanami, Sianożęciami, Stawem, Młynem, Arędą Karczemną,

15Lasem, iakoteż Poddanemi obojey płci według inwentarza teraz ufor-

16mowanego obiętemi, i tem wszystkiem, i tą samą własnością i prawem, iako

17mnie do tych Dóbr służyć mogła, nic na siebie ni nikogo innego nie

18wyłączaiąc niżeli excypuiąc / okromi Remanentów Zbożowych [...] w Snopie

19w Tołu [?], iakoteż w Szpichlerzu w Ziarnie, które do siebie wszystkie zostawu-

20iam, i do wymłotu tego zbożnikom [?] z tejże połowy Dóbr wsi Dmochówki [?]

21oraz i przewózka tego do tych [?] zpolecenia mego wyznaczoną będzie sobie

22zastrzegaiąc / Synowi memu W. Jakóbowi Sokołowskiemu Chorążycowi Ino-

23wrocławskiemu Dymittuię i wiecznie, przy zrzeczeniu się wszelkiego prawa

k. 652 (skan 0658, strona prawa)

1mnie do Dóbr tych służącego, zapisuię – Mocnym będzie tenże W. Jakób Sokołowski

2Syn moy temi Dobrami połową wsi Dmochówki [?] władać, rządzić iako swoią

3własnością, one sprzedać, dać, darować i ku naylepszemu swemu pożytko-

4wi obrócić – Ja zaś zrzekłszy się dziś prawa do tych Dóbr Dmochówki [?] mnie

5służącego sobie i Sukcessorom moim innym niezostawuię powrotu – Takową

6Dymissyą przy uproszonych Świadkach i przyjaciołach Ręką moią pod-

7pisuię – Datt w Owruczu dnia Dwudziestego szóstego [?] Decembra

8Tysiąc Siedmset trzydziestego Roku – Stanisław Sokołowski Chorąży

9Inowrocławski m. p. Świadek i przyjaciel obecny do Świadectwa

10niniejszey Dymissyi od W. Stanisława Sokołowskiego na rzecz

11Syna swego W. Jakóba Chorążyca Inowrocławskiego na połowę Dóbr

12wsi Dmochówki [?] po okupnie zniey W. Jędrzeja Syna Kazimierza

13Sędziego Sanockiego Hubowskiego [?] zastawnego posiadacza do Dymissyi

14podpisuię się Stanisław Mojżeński [?] Wojski Wołyński [?] m. p. Świadek i przyja-

15ciel obecny do Świadectwa tey Dymissyi do Dymissyi proszony

16podpisuię się Jan Smoliński Rot[mistrz ?] m. p. Który to Zapis Dymissyonis

17za podaniem i prozbą, a za moim Urzędowym przyjęciem

18słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych

19iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–752; tekst czytelny). Zeznanie 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. Jeden wiersz na przejściu pasów (k. 651v, ok. połowy strony) częściowo nieodczytany.

Nazwy niepewne: wieś „Dmochówka [?]” (rkp. „Dmochowki”, „Dmochówki”) w ziemi sanockiej; zastawnik „W. Jędrzey, Syn Kazimierza Sędziego Sanockiego, Hubowski [?]” (rkp. „Hubowski”/„Hukowski”); dzień daty („Dwudziestego szóstego [?] Decembra” – rkp. „dwudziestego … Decembra”, drugi wyraz niepewny); świadkowie „Stanisław Mojżeński [?] Wojski Wołyński [?]” (rkp. „Mojżeński Wojski Wołd.” – skrót urzędu niepewny) i „Jan Smoliński Rot. [?]”. Formuła „okromi Remanentów Zbożowych … w Snopie w Tołu [?]” – zastrzeżenie zboża w snopach i ziarnie w spichlerzu dla dysponenta.

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Zapis Dymissyonis – zapis dymisji (odstąpienia dóbr za życia); forum – sąd właściwy; per oblatam zaingrossowany – wpisany do ksiąg przez oblatę; excypuiąc – wyłączając; Remanenta – pozostałości (tu zapasy zboża); Dymittuię – odstępuję; Datt (datum) – dano; m. p. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Stanisław Sokołowski, chorąży inowrocławski, zeznał zapis dymisji na rzecz syna JP. Jakuba Sokołowskiego. W zapisie ojciec oświadcza, że jest prawnym właścicielem i dziedzicem połowy wsi Dmochówka [?] w ziemi sanockiej, którą dotąd trzymał w zastawie W. Jędrzej Hubowski [?], syn Kazimierza, sędziego sanockiego, na mocy kontraktu z 20 I 1720 (550 zł, oblatowanego w aktach ziemskich sanockich); ponieważ wykupił tę połowę i oczyścił ją z długu (kwit z 20 I 1730), odstępuje ją wieczyście synowi Jakubowi, chorążycowi inowrocławskiemu, ze wszystkimi przynależnościami, dochodami, łanami, sianożęciami, stawem, młynem, arendą karczemną, lasem i poddanymi obojej płci według sporządzonego inwentarza – z wyjątkiem zapasów zboża w snopach i w spichlerzu (oraz wymłotu i przewozu), które zostawia sobie; syn może tą połową władać, sprzedać ją, darować itd., a ojciec zrzeka się wszelkiego prawa bez możliwości powrotu. Dany w Owruczu 26 [?] XII 1730; podpisali: Stanisław Sokołowski, chorąży inowrocławski, oraz świadkowie Stanisław Mojżeński [?], wojski wołyński [?], i Jan Smoliński, rotmistrz [?]. Wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 652v (skan 0659, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości Żytomierzu przedemną

4Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc Grodzkim Kij[owskim] i Xięgami

5niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter JP. Zuzanna z Niedarzkowskich [?]

6Nekraszowa ten Testament ostatniey woli JP. Grzegorza Nekrasza Rotmistrza Ordynacyi

7Ostrogskiey męża swego podpisem własnoręcznym i JJPP. przyjaciół stwierdzony

8dla wpisania do Xiąg niniejszych podała, który Ja Urząd przyjmuiąc czytałem

9i tak się w sobie ma – Na większą Cześć i Chwałę Troycy Przenayświętszey Amen.

10Prawy Chrześcianin powinien więcey myśleć o wieczności, aniżeli o doczesnym

11Życiu i zawsze być gotowym na śmierć, więc i Ja Grzegorz Nekrasz Rotmistrz

12Ordynacyi Ostrogskiey czuiąc się być osłabionym na siłach, iednak na Umyśle zupełnie

13będąc zdrowym, czynię mey woli ostatniey rozporządzenie, a tak nayprzód Duszę moią

14Bogu polecam, ciało moie ma być pogrzebane bez żadney Marney okazałości,

15pro suffragio Duszy moiey Złotych Sto zapisuię, i aby Luba Małżonka moia

16do Kościoła Lubeyskiego [?] wypłaciła naymocniey ią obliguię. Co zaś do Sub-

17stancyi moiey te tak rozporządzam: Summę moią własną Złotych Tysiąc [?]

18[...] [...] [...] [...]

19Aczyli [?] pozostałą, nie dopłaconą za sprzedaną przezemnie JP. Janowi [...]skiemu

20Dobra Części wsi Zubowszczyzny mnie należną, tę na dalsze promowanie

21Syna mego Grzegorza teraz Małoletniego przeznaczam, upraszaiąc Luby

k. 653 (skan 0659, strona prawa)

1mey Małżonki by o tymże Synu moim miała Macierzyńskie piecze i aby

2starała się o iego nadal promocyą, zaś Córki moie iuż w Zamęściu będące

3Jagnieszka Łazowska [?] i Dorota Bentkowska [?] po odprzedaniu przezemnie

4Części wsi Zubowszczyzny gotowiznę po Złotych Siedmset pięćdziesiąt Posagu

5wybrały i mężowie ich [?] z wypłaty mnie pokwitowali, przeto by się

6nie odzywały do pozostałości teraznieyszey pod Błogosławieństwem mym Oy-

7cowskim i odpowiedzią na Strasznym Sądzie Boga zaklinam. Sprzęty

8zaś domowe i gospodarskie iakoteż i Bydło wszelkiego rodzaiu te Luby

9mey Małżonce Zuzannie z Niedarzkowskich [?] Nekraszowey zapisuię.

10Dom, w którym dotąd przemieszkiwamy przez zastaw dzierżawy [?], ten do Czasu

11okupna Żonie moiey dla iey przemieszkania postanawiam, z pozostałey

12[...] [...] [...] [...]

13gotowizny ciało się po śmierci moiey obaczę z tey wszelki długi i czeladzi

14pensya należna aby była wypłacona, Ją Małżonkę moią obliguię. Za

15Exekutora tey ostatniey woli moiey JP. Ignacego [?] Wojnarowskiego [?] dobrze mi życzą-

16cego sąsiada [?] naznaczam i prefiguię, upraszaiąc by ta wola moia Testamentowa

17we wszystkiem była uskuteczniona, a ktoby chciał violare, tego na Sąd Boga

18powoływać będę – a tak więc rozporządziwszy w Szczupłości tak co do Duszy i Ciała

19iako i Fortuny moiey, takowy Testament Ręką moią podpisuię się – Datum

20w [...] dnia Dwudziestego Septembra Tysiąc Siedmset trzydziestego

21Roku. U tego Testamentu podpisy temi słowy – Grzegorz Nekrasz Rotmistrz

k. 653v (skan 0660, strona lewa – góra)

1Ordynacyi Ostrogskiey m. p. Świadek ustnie uproszony na tym Testamencie

2podpisuię się Jan Parzewski [?] m. p. Jako Świadek i przyjaciel na

3tym Testamencie podpisuię się Michał Borowski m. p. Który to

4Testament za podaniem i prozbą podawaiącey osoby, a za moim

5Urzędowym przyjęciem do Xiąg niniejszych iest Jngrossowany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–753; tekst czytelny, plamy). Oblata 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim; testament podała wdowa. Na przejściach pasów (k. 652v i 653, ok. 2/3 strony) po jednym wierszu nieodczytanym.

Nazwy niepewne: testator „Grzegorz Nekrasz” (rkp. „Nekrasza”, „Nekraszowa”); wdowa „Zuzanna z Niedarzkowskich [?]” (rkp. „z Niedarzkowskich”/„z Nidarzkowskich”); kościół „Lubeyski [?]”; nabywca części wsi Zubowszczyzna – „JP. Jan […]ski” (nazwisko pod plamą atramentu); córki „Jagnieszka Łazowska [?]” i „Dorota Bentkowska [?]”; egzekutor „JP. Ignacy [?] Wojnarowski [?]” (rkp. „Janckiego [?] Wojnarowskiego” – imię niepewne); miejsce spisania testamentu pod plamą; świadkowie „Jan Parzewski [?]”, „Michał Borowski”. Kwota sumy dla syna („Złotych Tysiąc [?]”) niepewna. Zubowszczyzna – por. akty 96, 207, 467, 725.

Łacina: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; pro suffragio Duszy – za wspomożenie duszy; promowanie, promocya – wykształcenie, wyposażenie (wyprowadzenie w świat); prefiguię – wyznaczam; violare – naruszyć; Datum – dano; m. p. (manu propria) – ręką własną; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, JP. Zuzanna z Niedarzkowskich [?] Nekraszowa podała do oblaty testament swego męża, JP. Grzegorza Nekrasza, rotmistrza ordynacji ostrogskiej. Testator, osłabiony na siłach, lecz zdrów na umyśle, poleca duszę Bogu, każe się pochować bez próżnej okazałości, zapisuje 100 zł na nabożeństwa za duszę, które żona ma wypłacić kościołowi lubejskiemu [?]; swoją sumę (ok. 1000 [?] zł), niedopłaconą przez JP. Jana […]skiego za sprzedaną mu część wsi Zubowszczyzna, przeznacza na wychowanie i wykształcenie małoletniego syna Grzegorza, polecając go macierzyńskiej pieczy żony; zamężne córki Agnieszka Łazowska [?] i Dorota Bentkowska [?] otrzymały już po sprzedaży Zubowszczyzny po 750 zł posagu (mężowie pokwitowali), więc pod błogosławieństwem ojcowskim zaklina je, by nie upominały się o resztę majątku; sprzęty domowe i gospodarskie oraz bydło zapisuje żonie Zuzannie, a dom, w którym mieszkają (trzymany w zastawie [?]), zostawia jej do mieszkania do czasu wykupu; z pozostałej gotowizny żona ma spłacić długi i zasługi czeladzi; egzekutorem ustanawia JP. Ignacego [?] Wojnarowskiego [?], życzliwego sąsiada; grozi sądem Bożym naruszającym. Dany 20 IX 1730; podpisali: Grzegorz Nekrasz, rotmistrz ordynacji ostrogskiej, oraz świadkowie Jan Parzewski [?] i Michał Borowski. Wpisany do ksiąg.

Transkrypcja

k. 653v (skan 0660, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólew. Mości Żytomierzu przedemną Janem

4Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc Grod. Kijowskim i Xięgami niniey-

5szemi Grod. Kijow. Comparens Oblig. [?] JP. Jan Antoni Marcin trzech imion Lewicki Komor.

6Graniczny Kijows. i Vice Regent Grod. Bełzki zdrowy będąc na ciele i Umyśle odłożywszy

7swey własney należney Jurysdykcyi prawa Forum i tutto [?] a pod teraznieysze dobro-

8wolne zeznanie swoie Kwitowe całe się poddaiąc i wiedząc wiadomo czyni

9ustnie i dobrowolnie dla zapisania do Xiąg niniejszych, zeznaie, iż Ja zeznawaiący

10znaiąc dobra moie dziedziczne a szczególnie połowę wsi Zabrudzia z mocy

11Zapisu przez W. JP. Olzara Wołczkiewicza uczynionego mi [...], a będąc

12mocen z prawa pospolitego dobrami swemi iako chciał rządzić szafować i dysponować

13umyśliłem przeto połowę wsi Zabrudzia ze wszystkiemi do niey przynależytościami JPanu

14Marcinowi Dobrzyńskiemu Porucz. W. Pol. za Summę Szacunkową [?] trzydzieście [?] pięć tysięcy [?]

15Złotych odprzedać, nad co i zawarta była między nami o takową połowę wsi Zabrudzia

16Rezygnacyia Tranzakcya lecz gdy z wypł. takowey pozostała przy mnie

17kwota Zło. Czterysta dla okazać się mogących iakowych długów, gdy więc takową kwo-

18tę iuż JP. Marcin Dobrzyński Por. W. Pol. do Rąk moich na dniu dzisieyszym

19wypłaca i całkowicie wylicza przeto Ja z odebrania takowey zatwierdzaiąc poprze-

k. 654 (skan 0660, strona prawa – góra)

1poprzednicze między nami nastałe Rezygnacyine Tranzakcye tegoż JmPana

2Marcina Dobrzyńskiego Porucznika Woysk Polskich wiecznemi i nigdy nieod-

3zownemi czasy kwituię nie zostawuiąc żadney mocy ani sobie ani Synowi

4memu Janowi Lewickiemu oto czynię mocą Dobrowolnego Kwitowego

5mego zeznania Jan Antoni Marcin Lewicki Komor. Granicz. Kijow.

6i Vice Regent Grodz. Bełzki –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–754; tekst czytelny). Oblata 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim; kwit zeznał osobiście sam wystawca.

Skróty w tytule: „K.G.K.” = Komornika Granicznego Kijowskiego, „V.R.G.B.” = Vice Regenta Grodzkiego Bełzkiego. Formuła „prawa Forum i tutto [?]” niepewna (por. „prawa Forum Powiatu i Woiewództwa” w aktach 141, 144, 149). „Olzara Wołczkiewicza” – zapewne Olizar WOŁCZKIEWICZ (rodzina Olizarów Wołczkiewiczów na Wołyniu i Kijowszczyźnie); po nazwisku wyraz pod plamą atramentu. Suma sprzedaży („Summę Szacunkową [?] trzydzieście [?] pięć tysięcy [?] Złotych”) odczytana niepewnie. „Rezygnacyia Tranzakcya” – kontrakt rezygnacyjny (sprzedażny). Zabrudzie [?] – por. akty 112, 120, 411, 735.

Łacina: pro tunc – na ten czas; Comparens – stawiwszy się; Forum – sąd, właściwość sądowa; Vice Regent – wicerejent (zastępca rejenta) grodzki.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stawił się JP. Jan Antoni Marcin (trojga imion) Lewicki, komornik graniczny kijowski i wicerejent grodzki bełski, i poddając się jurysdykcji tego sądu zeznał: posiadając jako dziedzic połowę wsi Zabrudzie [?] z mocy zapisu uczynionego mu przez W. JP. Olizara [?] Wołczkiewicza i mając prawo swobodnie nią rozporządzać, sprzedał ją ze wszystkimi przynależnościami JP. Marcinowi Dobrzyńskiemu, porucznikowi wojsk polskich, za sumę ok. 35 000 [?] zł, o co zawarli kontrakt rezygnacyjny; z ceny zatrzymano jednak przy kupującym 400 zł na zabezpieczenie ewentualnych długów. Ponieważ Dobrzyński tego dnia wypłacił mu tę resztę do rąk, Lewicki, zatwierdzając wcześniejsze transakcje, kwituje go na wieki, nie zostawiając żadnych roszczeń ani sobie, ani synowi Janowi Lewickiemu. Podpisał: Jan Antoni Marcin Lewicki, komornik graniczny kijowski i wicerejent grodzki bełski.

Transkrypcja

k. 654 (skan 0660, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Miesiąca Decembra Trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Janem Walewskim Lewkowskim Namiestnikiem pro tunc

5Grodzkim Kijows. i Xięgami niniejszemi Grodz. Kijows. Comparens perso. Ur. Flo-

6ryan Bartoszewicz ten Testament W.JP. Piotra Baranowskiego Stoln. Trembows.

7z dyspozycyą maiątku Jego przy świadkach sporządzony podpisem Ręki

8Testatora i podpisami Rąk JJPP. przyiaciół stwierdzony dla wpisania

9do akt niniejszych per oblatam podał. Który Ja Urząd przyimuiąc

10czytałem i tak się w sobie ma – W Imię Troycy przenayświętszey Oyca

11i Syna i Ducha S. Amen – będąc przekonanym że każdy człowiek na tym

12padole płaczu człowiek umierać musi, a przytem pamiętaiąc na słowa

13Zbawiciela Świata bądźcie gotowi na śmierć gdyż niewiecie czasu zgonu wa-

14szego, maiąc też i to na baczeniu że wszystkie rzeczy na Świecie pismem

15nieobwarowane, prędko z pamięci Ludzkiey opływaią [?] i w zapomnienie przy-

16chodzą, a stąd między następcami i potomkami kłótnie, zwady i niespokoy

17bywaią – Zatem i Ja zdrowy będąc na Umyśle i zapobiegaiąc temu aby

k. 654v (skan 0661, strona lewa)

1po Śmierci moiey podobnie się zdarzyć niemogło ostatniey woli

2moiey tak Ordynuię – Nayprzód gdy Pan Bóg wszechmogący z woli swoiey

3Świętey Śmierć na mnie zesłać raczy Duszę moią w Ręce Jego święte

4oddaię maiąc nadzieię że nie według uczynków moich ale według wiel-

5kiego miłosierdzia swego sądzić będzie – Ciało zaś moie Grzeszne iako

6z Ziemi początek swoy wzięło Ziemi oddaię które według zwyczaiu

7Chrześciańskiego ma być pochowane – Co się zaś tycze Substancyi i Ma-

8iątku moiego Dziedzicznego Części wsi Borowki, takową Luby moiey

9Małżonce JmPani Teresie z Glińskich w dożywociu oddaię – Lecz po zeyściu

10Jey z tego Świata (Day Boże iak nayspóźniey) takowa wyż wspomniona

11Część na kogo innego spaść nie ma iak tylko na Synów moich dziś mało-

12letnich Michała i Antoniego Baranowskich, którzy do tey chodzą do Szkoły

13Parafialney Barskiey, Sprzęty wszelkie tak domowe iako i gospodarskie

14także Luby moiey Małżonce pod iey władanie oddaię – Summy zaś pie-

15niężne iako to pierwsze u JP. Zygmunta Kaczanowskiego będąca Zło. Pol.

16Tysiąc Osiemdziesiąt, ta ma być na nic innego obrócona iak tylko

17na Edukacyą i przyzwoite stanowi Szlacheckiemu wychowanie Synów

18moich i aby w tey samey szkole lub inney iakiey nauki swoie Kontynuowali

19oto mocno upraszam – Druga u Gołowce [?] będąca Złotych Polskich Czterysta

20Dziewięćdziesiąt ma być obrócona na pogrzebanie ciała moiego Grzesznego

21i na opłacenie pensyi Czeladzi moiey zasłużoney – Exekutorami niniejszego

22moiego Testamentowego rozporządzenia obieram i stanowię JJP. Jana

23Czarneckiego i Michała Borysławskiego, których proszę obu i zaprzysięgam [?]

24i zaklinam na Rany Chrystusa Pana które od zażartego Żydow-

k. 655 (skan 0661, strona prawa)

1Żydowstwa ponosił aby takową wolę moią w niczem nieodmieniali,

2ale we wszystkiem do niey stosowali się i uskuteczniali – a nayżywiey

3troszczyli się wraz z Lubą moią Mał. Panią Teressą Glińską o Sy-

4nach moich i ich wychowaniu, którym daię ostatnie moie

5Oycowskie błogosławieństwo aby wraz [?] byli szczęśliwi i tako-

6wy Testament przy uproszonych ustnie dwiema przyiaciołach

7podpisuię – Działo się w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset Trzydzie-

8stego dnia Czwartego Februaryi – U tego Testamentu podpisy Rąk

9temi słowy – Piotr Baranowski Stolnik Trębowelski mp. Jako

10Świadek ustnie i oczewisto do tego Testamentu uproszony podpi-

11suię się Alexander Trypolski mp. Ustnie i Oczewisto do podpi-

12sania tego Testamentu za Świadka i przyiaciela podpisuię się

13Mikołay Szumlański – Ustnie i Oczewisto uproszony do podpisania

14tego Testamentu za Świadka i przyiaciela podpisuię się Józef

15Wyhowski mp. Którego Testament za podaniem i prozbą JmPana

16podawaiącego, a za moim Urzędowym przyięciem de verbo adver-

17bum iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–755; tekst czytelny, plamy). Oblata 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim; testament podał Ur. Floryan BARTOSZEWICZ.

Skrót w tytule „S.T.” = Stolnika Trembowelskiego (w tekście „Stoln. Trembows.”, w podpisie „Stolnik Trębowelski”). Testator mówi o „dwiema przyiaciołach”, lecz pod testamentem podpisało się trzech świadków (A. TRYPOLSKI, M. SZUMLAŃSKI, J. WYHOWSKI). Nazwy niepewne: „Gołowce [?]” (dłużnik drugiej sumy – może nazwisko Gołowiec/Gołowca); wieś „Borowka” – Borówka [?]; „Szkoła Parafialna Barska” – szkoła parafialna w Barze [?]. Wyrażenia „opływaią [?]” (zapewne „upływaią”) i „zaprzysięgam [?]” odczytane niepewnie. Reklamant na k. 654 wygląda jak „na”, ale k. 654v zaczyna się od „po”.

Łacina: pro tunc – na ten czas; Comparens perso(naliter) – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę (do wpisania); de verbo ad verbum – słowo w słowo; mp. (manu propria) – ręką własną.

Streszczenie

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka). 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, Ur. Floryan Bartoszewicz podał do oblaty testament W. JP. Piotra Baranowskiego, stolnika trembowelskiego, spisany w Żytomierzu 4 II 1730. Testator, zdrów na umyśle, chcąc zapobiec sporom między potomkami, poleca duszę Bogu i każe pochować ciało po chrześcijańsku; swoją dziedziczną część wsi Borówka [?] oddaje w dożywocie żonie JmPani Teresie z Glińskich, a po jej śmierci ma ona przypaść wyłącznie małoletnim synom Michałowi i Antoniemu Baranowskim, uczęszczającym do szkoły parafialnej w Barze [?]; sprzęty domowe i gospodarskie zostawia żonie; sumę 1080 zł pol. u JP. Zygmunta Kaczanowskiego przeznacza wyłącznie na edukację i wychowanie synów stosowne do stanu szlacheckiego (prosi, by kontynuowali naukę w tej samej lub innej szkole), a sumę 490 zł pol. u Gołowca [?] – na pogrzeb i zasługi czeladzi. Egzekutorami ustanawia JJPP. Jana Czarneckiego i Michała Borysławskiego, zaklinając ich na rany Chrystusa, by nie zmieniali jego woli i wraz z żoną troszczyli się o wychowanie synów, którym daje ojcowskie błogosławieństwo. Podpisali: Piotr Baranowski, stolnik trembowelski, oraz świadkowie Aleksander Trypolski, Mikołaj Szumlański i Józef Wyhowski. Wpisany do ksiąg słowo w słowo.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 655 (skan 0661, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

2Miesiąca Decembra trzydziestego pierwszego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JegoKrólewskiey Mości Żytomierzu

k. 655v (skan 0662, strona lewa)

1przedemną Janem Walewskim [Lewkowskim Namiestnikiem] pro-

2tunc Grodzkim Kijowskim [i Xięgami niniejszemi Grod.] Kijows.

3Comparens JP. Mikołay [?] [...] [...] Markowski [?] Major

4Woy[sk] [...] [...] [...] [...] [...] [...]

5[...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]

6[...] [...] [...] [...] [...] [...] prawem [?]

7tey [?] [...] [...] [...] [...] [...] [...] prawem

8[...] [...] [...] [...] [...] [...] wyłącznie [?]

9[...] gruntami, sadami, ogrodami, polami, Lasami, sianoże-

10ciami, łąkami, rzeczkami, stawami, Rzekami, ieziorami, sadzaw-

11kami, pastwiskami, pasiekami, pasieczyskami, karczmą, młynem,

12Kmieciami, Komornikami, ich powinnościami, daniami, czynszami,

13dawnemi [?] obyczaynemi [?] prawami zgoła ze wszystkiemi dochodami nic

14na siebie i Sukcessorów swoich nie wyymuiąc ani też zachowuiąc z całą

15cyrkumferencyą tych Dóbr i ograniczeniem WJP. Ludwikowi Zagrobskie-

16mu daie, daruie i na wieczność rezygnuie, ato za Summę Złotych Pols.

17dziesięć tysięcy z których połowę Złotych Polsk. pięć tysięcy do Rąk

18Comparentis wylicza, drugą zaś podobnąż Summę Złotych Polskich pięć

19tysięcy iako Macierzystą Syna Comparentis Marcina do wzrostu

20Jego lat ad competentiam annorum tenże JmPan Zagrobski modo

21obligatorio na Części Szumska teraz nabytey ubezpiecza [?] i wypłat

22oney assekuracyą uczynia [?]. Jntromissyi przez Woźnego Comparens

23natychmiast dozwala – Którey defendere ni sam ani też przez

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis XIX-wieczny (kaligraficzna ręka jak w aktach 746–756). Oblata 31 XII 1730 w mieście Żytomierzu przed Janem WALEWSKIM LEWKOWSKIM, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim. Atrament na k. 655v (skan 0662, strona lewa) niemal całkowicie wyblakły w górnej połowie – wiersze 3–8 prawie nieczytelne mimo odejmowania tła (#PARTIAL).

Odpis URWANY: po reklamancie „subordynowaną” następna strona (k. 656, skan 0662 strona prawa) zaczyna nowy odpis (rkp. „756”, rok 1730, inna ręka) – zakończenie aktu (formuła ewikcji, data, podpisy, formuła ingrossacji) nie zostało przepisane albo zaginęła karta.

Nazwy niepewne: wystawca „JP. Mikołay [?] … Markowski [?], Major” (imię i nazwisko w tytule odczytane z wyblakłego tekstu; środkowe wyrazy nieczytelne); nabywca „WJP. Ludwik Zagrobski” (w tytule „JP. Zagrobskiemu Ludwikowi [?]”; por. M. ZAGROBSKI [?] w akcie 734); wieś „Części Szumska” – Szumsk [?] (por. „Szumska [?]” w akcie 179). „Macierzysta” suma – część należna synowi Marcinowi z tytułu dóbr po matce.

Łacina: perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; Comparens / Comparentis – stawający / stawającego; ad competentiam annorum – do lat sprawnych (pełnoletności); modo obligatorio – w sposób obowiązujący (na zapis dłużny); defendere – bronić (ewikcja).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Późniejszy odpis (XIX-wieczna kaligraficzna ręka), częściowo nieczytelny i urwany. 31 XII 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Janem Walewskim Lewkowskim, namiestnikiem pro tunc grodzkim kijowskim, stawił się JP. Mikołaj [?] Markowski [?], major (dalsze tytuły nieczytelne), i zeznał wieczystą darowiznę (faktycznie sprzedaż): część wsi Szumsk [?] z gruntami, sadami, polami, lasami, sianożęciami, łąkami, rzeczkami, stawami, jeziorami, pastwiskami, pasiekami, karczmą, młynem, kmieciami i komornikami z ich powinnościami, daninami i czynszami, ze wszystkimi dochodami, w całym obwodzie i granicach, daje i na wieczność rezygnuje WJP. Ludwikowi Zagrobskiemu [?] za 10 000 zł pol.; połowę (5000 zł) nabywca wyliczył do rąk zeznającego, a drugą połowę (5000 zł) – jako sumę macierzystą syna zeznającego, Marcina – Zagrobski zabezpiecza zapisem dłużnym na nabytej części Szumska [?] do czasu pełnoletności chłopca. Zeznający zezwala na natychmiastową intromisję przez woźnego; odpis urywa się na formule ewikcji.

Transkrypcja

k. 656 (skan 0662, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego –

2Miesiąca Nowembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Żyto-

4przedemną Marcinem Wołanowskim Namiestnikiem Burgrab-

5stwa Grodz. Żyto. i Xięgami niniejszemi Grodz. Żyto. Comparens

6person. WJPan Felicyan Bielakowski ten Kwit od siebie zeznawaią-

7cego in rem et personam WJP. Mateusza Strumiłły uczyniony

8dla zapisania do Xiąg niniejszych podał de tenore sequenti.

9Ja Felicyan Bielakowski, zdrowy będąc na ciele i Umysle od-

10łożywszy swey własney Jurysdykcyi Prawa i Forum, a pod ten

11Zapis Kwitacyiny zupełnie się cum Successoribus poddaiąc

12i wiedząc iawno i wiadomo czynię czynię, ustnie i dobro-

13wolnie zeznaię, Jż gdy rodzic moy niegdy W. Jgnacy Bielakowski

14Skarbnik Mozyrski, iak pomieniony Zapis Cessyonis pod Rokiem

15Tysiąc Siedmset dwudziestym dnia trzydziestego Grudnia

16w Aktach Grodzkich Kijowskich personaliter zeznany Części

17Dóbr Wsi Zelińce [?] i Bylin [?] prawem zastawnym przez WW.

18Turkowskiego [?] i Kowalewskiego posiadanych pod prawo swoie

19nabywszy, pacifice, i bez żadnych Jnkwietacyi posiadał i po Śmierci

20z [?] Oyca mego i zeznawaiący w tychże prawach i Possessyi pozo-

21stawał, a teraz W. Mateusz Strumiłło Czes. Jnfl. nabywszy

22na własność dziedziczną całkowite Dobra rzeczone Wsi

23Zelińce [?] i Bylin [?] od WW. JchMościów Pawła [?] Grzegorza i Maryan-

24ny z Leszczewskich [?] Małżonków Konsensu także na okupno

25zeznawaiącego zastawy od tychże pozyskał, korzystaiąc

26z iakowego Konsensu mnie zeznawaiącemu Summę zastaw-

27ną w kwocie Złotych Polskich dwanaście tysięcy sześćset przy-

28należną w zupełności i gotowiźnie do Rąk mych

k. 656v (skan 0663, strona lewa – góra)

1gotowych [?] wypłacił i wyliczył. Dlatego zeznawaiący

2z odebrania tey Summy niniejszym cum

3suis Successoribus W. Mateusza Strumiłłę kwituiąc,

4i z zastawy na Dobrach Części Wsi Zelińce [?] i By-

5linach [?] mianey dla tegoż W. Mateusza Strumiłły

6ustępuiąc, Na to ten Zapis móy Kwitacyiny z pod-

7pisem Ręki moiey i przyciśnieniem Herbu moiego

8pieczęci wydaię – dnia dwudziestego Nowembra Tysiąc

9Siedmset trzydziestego Roku Felicyan Bielakowski mp.

10(LS) quam actis Connotari mnie Urzędu prosił co i otrzymał

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis innej ręki niż akty 746–757 (pochyła kursywa; na marginesie data roczna 1730). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego (por. akty 721–739); kwit spisany 20 XI 1730.

Nazwy niepewne: wsie „Zelińce [?]” i „Bylin [?]” (rkp. „Zelince”, „Bylin”, „Bylinach”, „Byleny [?]”); dawni posiadacze zastawni „WW. Turkowski [?] i Kowalewski”; sprzedawcy dóbr „WW. JchMościowie Paweł [?] Grzegorz i Maryanna z Leszczewskich [?] małżonkowie” (nazwisko częściowo poprawione w rkp.); tytuł Strumiłły „Czes. Jnfl.” – cześnik inflancki [?]. „czynię czynię” – dittografia kopisty.

Łacina: in rem et personam – na rzecz i osobę; de tenore sequenti – następującej treści; cum Successoribus – z następcami; Zapis Cessyonis – zapis cesji (ustąpienia prawa); personaliter – osobiście; pacifice – spokojnie; Jnkwietacya – niepokojenie (prawne); (LS) – locus sigilli, miejsce pieczęci; quam actis Connotari – którą (prosił) do akt zapisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis (inna ręka). 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, WJP. Felicyan Bielakowski podał do wpisania kwit wystawiony WJP. Mateuszowi Strumille. Zeznaje w nim, że jego ojciec, niegdy W. Ignacy Bielakowski, skarbnik mozyrski, nabył – na mocy zapisu cesji zeznanego w aktach grodzkich kijowskich 30 XII 1720 – prawo zastawne do części dóbr Zelińce [?] i Bylin [?], trzymanych dotąd zastawem przez WW. Turkowskiego [?] i Kowalewskiego, i spokojnie je posiadał, a po jego śmierci posiadał je syn. Obecnie W. Mateusz Strumiłło, cześnik inflancki [?], nabył całe te dobra na własność dziedziczną od WW. Pawła [?] Grzegorza i Maryanny z Leszczewskich [?], małżonków, uzyskawszy też ich zgodę na wykup zastawu, i wypłacił Bielakowskiemu gotówką całą sumę zastawną 12 600 zł pol. Bielakowski kwituje go więc z niej z następcami i ustępuje mu zastawu. Dany 20 XI 1730 z podpisem i pieczęcią herbową: Felicyan Bielakowski (L.S.). Wpisany do akt na prośbę podającego.

Transkrypcja

k. 656v (skan 0663, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego –

2Miesiąca Nowembra dwudziestego ósmego dnia –

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Żytomierzu

4przedemną Marcinem Wołanowskim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz.

5Żyto. i Xięgami niniejszemi Grodz. Żytomier. Comparens personaliter

6WJPan Tomasz Goszczycki ten Kwit od siebie zeznawaiącego in rem

7et personam JmPana Jana Goszczyckiego Brata Stryiecznego uczy-

8niony dla Zapisania do Xiąg niniejszych Grodz. Żyto. podał de tenore

9sequenti. Ja Tomasz Goszczycki zdrowym będąc na ciele i Umy-

10śle odstąpiwszy swey własney Jurysdykcyi prawa i forum, a pod ten

11Zapis Kwitacyiny zupełnie się poddaiąc i wiedząc, iawno i wia-

12domo czynię ustnie i dobrowolnie zeznaię: Jż Ja maiąc wręczone

k. 657 (skan 0663, strona prawa)

1przez Oyca swego Pawła Goszczyckiego dwie ręczne Karty pierwszą

2od JPana Jana Chałaima [?] na Złotych Tysiąc drugą od JPana Piotra Po-

3piela, także na Złotych Tysiąc, Stryiowi memu Szczęsnemu Goszczy-

4ckiemu na zaięte u tegoż Summy w ogóle zanoszące Złotych Polskich

5Dwa tysiące iescze w Roku Tysiąc Siedmset Czwartym Stryiem

6moim Szczęsnym tymże Chałaimowi i Popielowi udane i na

7tychże ustępstwo i upomnienie się u tychże Oycu moiemu

8Pawłowi Goszczyckiemu w czasie odprzedaney Części Miasteczka

9Kilikijowa przekazane do Rąk moich doyszłe [?]; takową maiąc sobie

10dziś od Sukcessorów Jana Chałaima i Piotra Popiela przez Jana

11Goszczyckiego Syna sp. Szczęsnego Goszczyckiego Stryia mego

12wypłacone i zaliczone przeto tak JP. Jana Goszczyckiego Brata Stry-

13iecznego iakoteż Sukcessorów JPana Jana Chałaima i Piotra Popiela z

14wypłaty takowego wiecznemi i nigdy nieodzownemi czasy kwituię

15żadney [...] czynności mieć niebędę, i takowy Kwit dla tym większey

16pewności przy uproszonych Świadkach i przyiaciołach Ręką

17własną podpisuię. Datt. w Żytomierzu Roku Tysiąc Siedmset

18trzydziestego dnia trzeciego Nowembra Tomasz Goszczycki mp. U-

19proszony Świadek na tym Kwicie Janowi Goszczyckiemu danym, a

20Janowi Chałaimowi i Piotrowi Popielowi z wypłaty przez

21Sukcessorów służącym [?] podpisuię się Piotr Gniewosz mp. proszonym

k. 657v (skan 0664, strona lewa – góra)

1Świadkiem na tym Kwicie podpisuię się Jakób Gwiazda [?]

2Ustnie i dobrowolnie proszony za Świadka na tym Kwi-

3cie podpisuię się Antoni Tarło mp. Oczewisto proszony

4za Świadka i przyiaciela podpisuię Marcin Kożuchowski mp.

5Którego Kwit do Xiąg niniejszych iest wpisany –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis tej samej ręki co akt 758 (pochyła kursywa). Oblata 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego; kwit spisany w Żytomierzu 3 XI 1730.

Sprawa: stryj wystawcy, Szczęsny GOSZCZYCKI, jeszcze w 1704 r. zaciągnął u Jana CHAŁAIMA [?] i Piotra POPIELA długi na 2000 zł pol., na które wystawił im dwie karty ręczne po 1000 zł; karty te (wraz z prawem upominania się o dług) zostały przekazane ojcu wystawcy, Pawłowi GOSZCZYCKIEMU, przy sprzedaży części miasteczka Kilikijów, a po nim przeszły na Tomasza. Dług spłacił Jan GOSZCZYCKI, syn Szczęsnego, w imieniu sukcesorów Chałaima i Popiela. Por. akt 240 (cesja P. GOSZCZYCKIEGO [?] dla brata Szczęsnego – Kilikijów [?]).

Nazwy niepewne: „Chałaim [?]” (rkp. „Chałaima”, „Chałaimowi”; może Chaładym/Chalaim); świadek „Jakób Gwiazda [?]” (rkp. „Gwiata”). Wyraz po „żadney” pod plamą (może „pretensyi do”). „doyszłe [?]” – doszłe (przekazane).

Łacina: personaliter – osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; de tenore sequenti – następującej treści; forum – sąd, właściwość sądowa; Datt. (datum) – dano; mp. (manu propria) – ręką własną; sp. – świętej pamięci.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, WJP. Tomasz Goszczycki podał do wpisania kwit wystawiony bratu stryjecznemu JmP. Janowi Goszczyckiemu. Zeznaje w nim, że miał w ręku, przekazane przez ojca Pawła Goszczyckiego, dwie karty ręczne po 1000 zł – od JP. Jana Chałaima [?] i od JP. Piotra Popiela – na sumy, które już w 1704 r. zaciągnął u nich (łącznie 2000 zł pol.) jego stryj Szczęsny Goszczycki; prawo do upominania się o te długi stryj przekazał ojcu wystawcy przy sprzedaży części miasteczka Kilikijów. Ponieważ Jan Goszczycki, syn śp. Szczęsnego, spłacił mu tę sumę w imieniu sukcesorów Chałaima i Popiela, Tomasz kwituje na wieki zarówno brata stryjecznego, jak i sukcesorów Chałaima i Popiela, zrzekając się wszelkich roszczeń. Dany w Żytomierzu 3 XI 1730; podpisali: Tomasz Goszczycki oraz świadkowie Piotr Gniewosz, Jakub Gwiazda [?], Antoni Tarło i Marcin Kożuchowski. Wpisany do ksiąg.

Transkrypcja

k. 657v (skan 0664, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset trzydziestego

2Miesiąca Nowembra dwudziestego ósmego dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Królewskiey Mości Żyto. przedemną

4Marcinem Wołanowskim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz. Żyto. i Xięgami

5niniejszemi Grodz. Żyto. Stanowszy Oczewisto opatrzny Tomasz Kruczkowski [?]

6Woźny Generał Wdztwa Kij. i innych in rem suae vera ac fidelis Relationis

7palam publice libereque recognovit. Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc

8Siedmset trzydziestego dnia dwunastego Nowembra ad affectationem iu-

9ridicamque requisitionem WJP. Eliasza Korcińskiego Chorążego Znaku

10Pancernego, maiąc też przy sobie stronę szlachtę Ludzi wiary godnych

11WWJJPP. Jana Kamińskiego i Konstantego Ruszkowskiego [?] ex maioris

12evidentioris testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos; był w Do-

13brach Części Wsi Ułanik [?] w Wdztwie Kijowskim sytuowaney, gdzie

14będąc też dobra vigore juris naturale et successive post fata

15WJPana Jakóba Korcińskiego Łowcz. Parnaws. Oyca teraznieyszego Re-

16kwirenta, ze wszystkiemi Poddanemi ciągłemi i nie ciągłemi

17ad presens znayduiącemi się i zbiegłemi ich Polami, Łąkami

18Sianożęciami, Lasami, zapustami, zaroślami Stawami, Rzekami,

k. 658 (skan 0664, strona prawa)

1Rzeczkami, Młynami, Karczmami, Barciami, Dworem zabudowa-

2niami Dworskiemi, Ogrodami oraz wszelkiemi innemi tych Dóbr

3attynencyami, pertynencyami, i Cyrkumferencyami, tak iak się

4w sobie od dawnych czasów mieli i zawierali temuż WJP. Rekwi-

5rentowi iako rzeczonego z WJPana Jakóba Korcińskiego Łowcz. Parnaws.

6Synowi i iedynemu Sukcessorowi w Aktualną spokoyną dziedziczną podał

7i postąpił Possessyą, a tak pomieniony Woźny w spokoyney przerzeczo-

8ney Części Wsi Ułanik [?] dziedziczney zostawiwszy Rekwirenta WJP.

9Eliasza Korcińskiego Chor. Znaku Pancer. Jntromissyi szlachta

10wyż wyrażona, tamże na Gruncie będąca oświadczywszy się z tem

11stąd odiechał y tu ad acta przybywszy przedemną Urzędem wierną

12i prawdziwą swey czynności uczynił i zeznał Relacyą prosząc

13cum actis Connotari co i otrzymał. Woźny qui supra ignarus

14scribendi. –

Objaśnienia i tłumaczenia

Odpis tej samej ręki co akty 758–759. Oblata (zeznanie relacji) 28 XI 1730 w mieście Żytomierzu przed Marcinem WOŁANOWSKIM, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego; intromisja odbyła się 12 XI 1730. Woźny niepiśmienny („ignarus scribendi”).

Nazwy niepewne: woźny „opatrzny Tomasz Kruczkowski [?]” (końcówka nazwiska nieczytelna – „Kruczk…ski”); wieś „Ułanik [?]” (rkp. „Ułanik”); szlachcic „Konstanty Ruszkowski [?]”. „Łowcz. Parnaws.” – łowczy parnawski (Parnawa w Inflantach – urząd tytularny). „Znak Pancerny” – chorągiew pancerna.

Łacina: in rem suae vera ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – na rzecz swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ad affectationem iuridicamque requisitionem – na życzenie i prawne wezwanie; ex maioris evidentioris testimonii gratia ad hunc actum sibi adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego i oczywistszego świadectwa; vigore juris naturale(s) et successive post fata – mocą prawa przyrodzonego i sukcesyjnie po śmierci; ad presens – obecnie; attynencye, pertynencye – przynależności; ad acta – do akt; cum actis Connotari – do akt zapisać; qui supra ignarus scribendi – wyżej wymieniony, nieumiejący pisać.

Streszczenie

Późniejszy odpis. 28 XI 1730 na urzędzie grodzkim w mieście Żytomierzu, przed Marcinem Wołanowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego żytomierskiego, opatrzny Tomasz Kruczkowski [?], woźny generał województwa kijowskiego i innych, zeznał relację: 12 XI 1730, na prawne wezwanie WJP. Eliasza Korcińskiego, chorążego znaku pancernego, w obecności szlachty WWJJPP. Jana Kamińskiego i Konstantego Ruszkowskiego [?], był w dobrach – części wsi Ułanik [?] w województwie kijowskim – i tam dobra te, przypadające z prawa przyrodzonego po śmierci WJP. Jakuba Korcińskiego, łowczego parnawskiego, ojca wzywającego, ze wszystkimi poddanymi ciągłymi i nieciągłymi (obecnymi i zbiegłymi), polami, łąkami, sianożęciami, lasami, zaroślami, stawami, rzekami, młynami, karczmami, barciami, dworem z zabudowaniami i ogrodami, podał w spokojną dziedziczną posesję Eliaszowi Korcińskiemu jako synowi i jedynemu sukcesorowi; intromisji nikt się nie sprzeciwił, co szlachta poświadczyła. Woźny, nieumiejący pisać, prosił o wpisanie relacji do akt.