Akty 121–160

Transkrypcja

k. 583 (skan 0091, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego =

2Miesiąca Czerwca Dnia Trzydziestego podług dawnego,

3A Jedynastego Lipca podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mości Żytomierzu Przedemną

5Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grod. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Erazm

7Mokłak Extrakt z Akt Grod. Żytt. z wpisaniem w nim Rel. P. na S. Ch. [?]

8od JW. Pruszyńskiego K.Ż. O.S.S.K. po WW. Charlęskich y Jnn. autentycznie

9wydany do Akt Grod. Kijowsk. w Oblatę wniosł w ten Sposob = Nayiaśniey-

10szey Jmperatorowy Jey Mości Katarzyny Alexiejewny Samowładnącey

11całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

12Dnia Dwudziestego Siódmego Czerwca dawnego, á Osmego Lipca nowe-

13go Stylu. W Roczki Sądowe Grod. Żytt. Przedemną Józefem Jgnacym Korwin

14Morzkowskim Chor. Wdztwa Podl. Sttą Herman. Vice Sttą Sądo[wym] Grod. Żytt. Kaw. [?]

15y Xięgami ninieyszemi Grodz. Żytt. Stanowszy Oczewisto Woźny Opatt. Jan

16Sawliński [?] zeznał, Jż on Miesiąca Roku y Dnia na Pozwie wyrażonych

17Pozew Grod. Kijo. prawnie sporządzony odniosł do Miasta Chodorkowa y tam

18w Zamku Tameyszym obwieściwszy Jnnych położył takowy = Katarzy-

19na Wtora z Bożey Łaski Jmperatorowa całą Rossyą Samowładną-

20ca &c. WW. Leonowi S.D.P. [?] y Alexandrowi S.N. [?] Charlęskim Dobr Jmci

21Hadziewicza Dzierż. [?] WW. Janowi Bereźnickiemu, Jgnacemu Siwi-

22derskiemu y tegoż Jmienia Siemińskiemu Tradycyinym Miasta Cho-

23dorkowa Possessorom Pozwanym na Sądy Grod. Kijo. na Powodztwo JW. Józefa Pru-

24szyńskiego K.Ż. Powoda, który skłaniaiąc się do Prawa, oraz Dekretu w

25Sądach Grod. Kijowsk. Roku bieżącego, Dnia Dziewiętnastego Czerwca

26nowego Stylu wypadłego przypozwanie WW. wskazuiącego, y Jnnych

27dowodów, WW. Do attendowania Sprawy JW. Powoda z JW. Hadziewi-

28czem, y Starozak. Elem Chaimowiczem y Froimem Pesiowiczem [?] y przy-

29muszenia tychże Żydów do zapłacenia Powodowi Czerwonych Złt. Siedm-

30nastu wraz z Prowizyą, lub do zastępnego zatychże zapłacenia, albo

31z całym maiątkiem wydania, y do Expensa Prawne temże Powod WW.

32Pozywa. Datt. w Żytomierzu Dnia Czwartego Lipca nowego Stylu, Tysiąc,

33Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku. Woźny Krzyżykiem pod-

34pisał się +. Z których Xiąg ten pod Pieczęcią Herbu Jmperyum Rossyy-

35skiego wydany, pisany w Zamku Jey Jmperatorskiey Mości Żytomier. Czytał

36Mokłak L.S. Woronicz V.R.Ż. Który Extrakt słowo w słowo iak się w sobie ma,

37do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 732. Wypis z akt grodzkich żytomierskich (roczki przed Józefem Ignacym Korwin Morzkowskim, wicestarostą sądowym grodzkim żytomierskim): woźny Jan Sawliński [?] doręczył w zamku w Chodorkowie pozew do sądu grodzkiego kijowskiego Józefa Pruszyńskiego, kasztelana żytomierskiego, kawalera orderu św. Stanisława, przeciw Leonowi i Aleksandrowi Charlęskim – dzierżawcom [?] dóbr Hadziewicza – oraz Janowi Bereźnickiemu, Ignacemu Siwiderskiemu i Siemińskiemu, tradycyjnym posesorom miasta Chodorkowa (por. akty 1–22: tradycja Chodorkowa, Siemiński c/a Hadziewicz; akt 106). Na podstawie dekretu grodzkiego kijowskiego z 19 VI 1794 n. st. nakazującego przypozwanie, pozwani mają wziąć udział w sprawie Pruszyńskiego z Hadziewiczem oraz Żydami Elem Chaimowiczem i Froimem Pesiowiczem [?] o zapłatę 17 dukatów z prowizją (lub zastępczą zapłatę albo wydanie Żydów z majątkiem) i koszty.

Odczyty niepewne: skróty tytułowe „Rel. P. na S. Ch. [?]”, „S.D.P. [?]”, „S.N. [?]” przy Charlęskich; „Dzierż. [?]”; „Sawliński [?]”; „Pesiowicz [?]”; „Kaw. [?]” przy tytule Morzkowskiego. Zapis „Czytał Mokłak” – ten sam Erazm Mokłak, który podał ekstrakt (por. akt 108).

Tłumaczenie łac. i objaśnienia: „Relacya Pozwu” – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; „Roczki” – sesje sądu grodzkiego; „przypozwanie” – wezwanie dodatkowej strony do procesu; „Possessor Tradycyiny” – posiadacz z tytułu tradycji (zastawu na poczet długu); „attendować” – stawić się, uczestniczyć; „Datt.” (datum) – dano; „V.R.Ż.” – wicerejent żytomierski; „L.S.” (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Streszczenie

30VI / 11 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu Erazm Mokłak oblatował wypis z akt grodzkich żytomierskich (27 VI / 8 VII 1794) z relacją woźnego Jana Sawlińskiego [?], który w zamku chodorkowskim doręczył pozew Józefa Pruszyńskiego, kasztelana żytomierskiego, przeciw Leonowi i Aleksandrowi Charlęskim, Janowi Bereźnickiemu, Ignacemu Siwiderskiemu i Siemińskiemu (posesorom Chodorkowa): mają oni – zgodnie z dekretem grodzkim kijowskim z 19 VI 1794 n. st. – wziąć udział w sprawie Pruszyńskiego z Hadziewiczem i Żydami Elem Chaimowiczem i Froimem Pesiowiczem [?] o 17 dukatów z prowizją i koszty.

Transkrypcja

k. 583 (skan 0091, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Czerwca Dnia Trzydziestego podług dawnego,

3A Jedynastego Lipca podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mści Żytomierzu Przedemną

5Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grod. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Erazm Mo-

7kłak Extrakt z Akt Grod. Żytt. z wpisaniem w nim Rel. P. na S. Gr. od

8W. Koralewicza po W. Karpińskiego autentycznie wydany do Akt Grod.

9Kijow. w Oblatę wniosł w ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jmperatorowy Jey Mci

10Katarzyny Alexiejewny Samowładnącey całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc,

11Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Dwudziestego

k. 583v (skan 0092, strona lewa)

1Dwudziestego Siodmego Czerwca dawnego, á Osmego Lipca nowego Stylu. W Rocz-

2ki Sądowe Grod. Żytt. Przedemną Józefem Jgnacym Korwin Morzkowskim

3Chor. Wdztwa Podl. Sttą Herman. Vice Sttą Sąd. Grod. Żytt. y Xięgami ninieyszemi Grod.

4Żytt. Stanowszy Oczewisto Woźny Opatt. Jan Sawliński [?] zeznał, Jż on Roku

5Miesiąca y Dnia na Pozwie wyrażonych Pozew Grod. Kijow. prawnie sporzą-

6dzony odniosł do Jaropowiec y tam ten Pozew do Rąk w tey Pozwanego

7oddał takowy = Katarzyna Wtora Imperatorowa całey Rossyy &c. Urod.

8Józefowi Karpińskiemu Pozwanemu na Sądy Grod. Kij. na Powodztwo Urod.

9Jakuba Koralewicza Powoda, który skłaniaiąc się do Prawa, oraz Skryptu

10od W. Powodowi na Zł. Sto Czterdzieści danego y Jnnych dowodow, W. Do za-

11płacenia Zł. Stu Czterdziestu wraz z Prowizyą, y o Expensa Prawne tenże

12W. Powod W. Pozywa. Datt. w Żytomierzu Dnia Czwartego Lipca, Tysiąc, Siedm-

13set, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku. Woźny krzyżykiem podpisał się +.

14Z których Xiąg y teraźnieyszy pod Pieczęcią Herbu Jmperyum Rossyyskiego

15iest wydany, pisany w Zamku Jey Jmperat. Mci Żytomier. Czytał Mokłak

16L.S. Woronicz V.R.Ż. Który Extrakt słowo w słowo iak się w sobie ma,

17do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 733. Formularz identyczny jak w akcie 121 (ten sam dzień oblaty, ten sam podawca Erazm Mokłak, ten sam ekstrakt żytomierski z roczków przed J. I. Korwin Morzkowskim i ten sam woźny Jan Sawliński [?]) – teksty równoległe rozstrzygają skróty i formuły.

Odczyty niepewne: „Sawliński [?]” (woźny niepiśmienny, podpisał się krzyżykiem). Rozwinięcia skrótów: „Rel. P. na S. Gr.” – relacja pozwu na sądy grodzkie; „Chor. Wdztwa Podl.” – chorąży województwa podlaskiego; „Sttą Herman.” – starosta hermanowski; „Vice Sttą Sąd. Grod. Żytt.” – wicestarosta sądowy grodzki żytomierski; „V.R.Ż.” – wicerejent żytomierski; „L.S.” (locus sigilli) – miejsce pieczęci; „Datt.” (datum) – dano.

Pozew doręczono w Jaropowicach – wsi wielokrotnie wzmiankowanej w tym tomie i w 2-1-170 (dworek w Jaropowicach, część Leona Trzeciaka, kasztelana owruckiego).

Streszczenie

30VI / 11 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu Erazm Mokłak oblatował wypis z akt grodzkich żytomierskich (roczki 27 VI / 8 VII 1794 przed Józefem Ignacym Korwin Morzkowskim) z relacją woźnego Jana Sawlińskiego [?], który w Jaropowicach doręczył do rąk własnych pozwanego pozew Jakuba Koralewicza przeciw Józefowi Karpińskiemu przed sąd grodzki kijowski – o zapłatę 140 zł z prowizją ze skryptu wystawionego powodowi oraz o koszty procesu. Pozew datowany w Żytomierzu 4 VII 1794 n. st.

Transkrypcja

k. 583v (skan 0092, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Czerwca Dnia Trzydziestego podług dawnego,

3A Jedynastego Lipca podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mści Żytomierzu Przedemną

5Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijow. Osobiście Stawaiący Ur. Erazm Mokłak

7Extrakt z Akt Grod. Żytt. z wpisaniem w nim Rel. P. na S. Gr. od W. Krzeczkow-

8skiego po W. Trzepeckiego y Jnnych autentycznie wydany do Akt Grod. Kijow.

9w Oblatę wniosł w ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jmperatorowy Jey Mci

10Katarzyny Alexiejewny Samowładnącey całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc,

11Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Dwudziestego Siodmego Czerwca

12dawnego á Osmego Lipca nowego Stylu. W Roczki Sądowe Grod. Żytt. Przedemną

13Józefem Jgnacym Korwin Morzkowskim Ch.W.P. Stt. Herm. V.S.S.G.Ż. K.O.S.S. [?] y Xięgami

14ninieyszemi Grod. Żytt. Stanowszy Oczewisto Woźny Opatt. Jan Sawliński [?] ze-

15znał, Jż on Roku Miesiąca y Dnia wyż na Akcie wyrażonych Pozew Grod. Kij.

16prawnie sporządzony odniosł do Miasta Żytomierza, do Kancellaryi Grod. Kijow.

17y tam ten Pozew na Stole położył takowy = Katarzyna Jmperatorowa całey

18Rossyy &c. W. Alexandrowi Trzepeckiemu Exped. K.S. [?] W. Michałowi Żuraw-

19skiemu C.K. [?] tegoż Jmienia Żurawskiemu Strażn. Pozwanym na S. Gr. na Po-

20wodztwo W. Jakuba Krzeczkowskiego C.K.S. [?] Powoda, który skłaniaiąc się do

21Prawa, oraz Kondemnat, Pierwszey w Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdzie-

22siąt Trzecim, na Cadencyi Nowembrowey, Drugiey, Roku bieżącego, Dnia

23Osmnastego Czerwca Veteris Stilli w Sądach Grodz. Kij. na WW. otrzyma-

24nych, y Jnnych dowodów, WW. do attendowania Dekretu choćby zaocznie

25wypaść maiącego, w Samey zaś Sprawie do zregulowania Pretensyi

26twoiey W. Trzepecki, zgledem zapłacenia Trzech Tysięcy Zł. do W. Żuraw-

27skiego, á zapatrywszy się na dowody choćby z Przysięgi Powoda czerpać

28się mianey, Jż tey Summy Powod u WW. nigdy nie pożyczał, tylko za dług

29przez W. Żurawskiego W. winny, swoy dał Dokument dla przyznania

30tey prawdy, tomu Samemu W. Trzepecki, y WW. Żurawscy [?] Starszy [?] Stawić

31się nakazać, á z przyznania przez WW. Pozwanemi, że Summy Trzech Tysię-

32cy Zł. Powod u WW. W. Trzepecki nie pożyczał, ale że tę Summę W. Żuraw-

33skiemu dałeś, Sądowi doniesionego [?], że w tey w spokoie na Siebie pod-

34danie przez W. Żurawskiego W. Powodowi przyiąłeś, á zatym temuż po-

35zapłacenie swoiey należytości y istotnie przez W. Żurawskiego winney

36do tegoż odesłać, á W. Powoda od płacenia tey Summy na zawsze uwol-

37nie[nia], Pozwani jesteście. Dan w Żytomierzu Dnia Czwartego Lipca, Ty-

38siąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku. Woźny krzyżykiem

39podpisał się +. Z których Xiąg y ten wypis pod Pieczęcią Herbu Jmperyum

40Rossyy iest wydany, pisany w Zamku Jey Jmperat. Mci Żytomier. Czytał Meleniew-

41ski [?] L.S. Woronicz V.R.Ż. Który Extrakt słowo w słowo iak się w sobie ma,

42do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 734. Oblata tego samego dnia i przez tego samego podawcę (Erazm Mokłak) co akty 121–122; ten sam woźny Jan Sawliński [?] – tu doręczenie pozwu „na Stole” w kancelarii grodzkiej kijowskiej w Żytomierzu (gdy pozwanych nie zastano w dobrach).

Odczyty niepewne: skróty tytułów stron – „Exped. K.S. [?]” przy Aleksandrze Trzepeckim, „C.K. [?]” przy Michale Żurawskim, „Strażn.” (strażnik) przy drugim Żurawskim „tegoż Jmienia”, „C.K.S. [?]” przy Jakubie Krzeczkowskim; „Sawliński [?]”, „Meleniewski [?]” (podpis kontrolny pod wypisem). Tytulatura Morzkowskiego rozwinięta w akcie 121: chorąży województwa podlaskiego, starosta hermanowski, wicestarosta sądowy grodzki żytomierski, kawaler orderu św. Stanisława („K.O.S.S.”).

Objaśnienia: „Kondemnata” – wyrok zaoczny; „Cadencya Nowembrowa” – kadencja (sesja) listopadowa sądu; „Veteris Stilli” (łac.) – starego stylu (kalendarz juliański); „attendować” – stawić się, uczestniczyć w sprawie; „zregulowanie pretensyi” – rozliczenie roszczenia; „zapatrzywszy się na dowody” – rozważywszy dowody; „L.S.” (locus sigilli) – miejsce pieczęci; „V.R.Ż.” – wicerejent żytomierski.

Treść pozwu miejscami zawiła (pisarz skraca i myli przypadki): powód Krzeczkowski twierdzi, że sumy 3000 zł nigdy od Trzepeckiego nie pożyczał, lecz wystawił na nią dokument tylko za dług, który Żurawski był winien Trzepeckiemu; żąda, by pozwani to przyznali, by Trzepecki o swoją należność zwrócił się do Żurawskiego, a powód został od zapłaty na zawsze uwolniony.

Streszczenie

30VI / 11 VII 1794 Erazm Mokłak oblatował w grodzie kijowskim w Żytomierzu wypis z akt grodzkich żytomierskich (roczki 27 VI / 8 VII 1794 przed J. I. Korwin Morzkowskim) z relacją woźnego Jana Sawlińskiego [?]: pozew Jakuba Krzeczkowskiego przeciw Aleksandrowi Trzepeckiemu, Michałowi Żurawskiemu i drugiemu Żurawskiemu (strażnikowi) złożono na stole w kancelarii grodzkiej kijowskiej w Żytomierzu. Powód, powołując się na dwie kondemnaty (kadencja listopadowa 1793 i 18 VI 1794 st. st.), żąda rozliczenia pretensji Trzepeckiego o 3000 zł: sumy tej nigdy od niego nie pożyczał, dokument wystawił jedynie za dług Żurawskiego, więc Trzepecki ma dochodzić należności od Żurawskiego, a powód ma być od zapłaty uwolniony. Pozew datowany w Żytomierzu 4 VII 1794 n. st.

Transkrypcja

k. 583v (skan 0092, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Czerwca Dnia Trzydziestego podług dawnego,

3á Jedynastego Lipca podług Nowego Stylu =

k. 584 (skan 0092, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

2Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijow. y

3Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Osobiście Stawaiący Ur. Kazimierz

4Bernacki Extrakt Rel. P. od JW. Lubowidzkiego G.M.W.K. O.Ś.K. [?] po Starozak. Hersz-

5ka Moszkowicza, Schaię Krawca, Eyzyka kuśniera, y Majorka Jankie-

6lowicza z Akt Grod. Żytt. autentycznie wydany do Akt Grod. Kij. w Oblatę po-

7dał w ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jmperatorowy Jey Mci Katarzyny

8Alexiejowny Samowładnącey całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc, Siedmset,

9Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Dwudziestego Siodmego Czerwca da-

10wnego, á Osmego Lipca nowego Stylu. W Roczki Sądowe Grod. Żytt. Przede-

11mną Józefem Jgnacym Korwin Morzkowskim Chor. Wdztwa Podl. Sttą Herm.

12Vice Sttą Sąd. Grod. Żytt. K.O.S.S. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Żytt. Stanowszy

13Oczewiscie Woźny Gnł Wdztwa Kijow. y Jnn. Opatt. Paweł Jarosienko dobrowolnie

14zeznał, Jż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwarte-

15go, Dnia Piątego Lipca nowego Stylu, na Prawne wezwanie JW. Stefana Lu-

16bowidzkiego G.M.W.K. był w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu, á że

17będąc, y maiąc przy Sobie Strony Szlachty ludzi wiary godnych Ucz. Jana

18Janowskiego, Alexandra Tyszyny [?], Niewier. Majorka Jankielowicza,

19na Szynku w kluczu Bereziańskim wprzod będącego, y do kilku Tysięcy

20Skarbowi JW. Rekwirenta winnego, u Starozak. Herszka Moszkowicza,

21Schaię Krawca, y Eyzyka kuśniera mieszkańców tych aresztował

22y prawnie przykorzył [?], który Areszt wspomnieni Herszko Moszko-

23wicz, Schaia Krawiec, y Eyzyk kuśnierz dobrowolnie przyiowszy Are-

24sztowanego do rozprawy prawney dotrzymać przyrzekli, w czym Wo-

25zny Szlachtą Sobie przytomną za wiadomością się [?], tamże niżey wymie-

26nionych Pozwow Grodz. Kijow. prawnie sporządzonych w liczbie Cztery wyżey

27Pozwanym do Rąk oddał w Treści następuiącey = Katarzyna Wtora

28z Bożey Łaski Jmperatorowa Samowładnąca całą Rossyą &c. Starozak.

29Moszkowiczowi Herszkowi, Schaiy Krawcowi, y Eyzykowi kuśnie-

30rzowi mieszkańcom tytt., oraz Majorkowi Jankielowiczowi aresztowa-

31nemu, Pozwanym Z Osob, Dóbr, y Maiątku przykazuiemy, abyście przed

32Sądem naszym Grodz. Kijow. stawili się, na wezwanie JW. Stefana Lu-

33bowidzkiego G.M.W.K. O.Ś.K. [?] Powoda, oraz Ucz. Jędrzeja Bohorodkiego [?], Ma-

34cieja Chodorkowskiego y Kazimierza Bernackiego, Dett. [?] z których Re-

35gulnie [?] JW. Lubowidzki stosuiąc się do dowodow Sobie służących, rewa-

36lizuiąc [?], Jż Majorko Jankielowicz na Szynku w Bereziańskim kluczu

37będący, po zebraniu z niego przez Rachmistrza kalkulacyi do kilku Tysięcy

38Skarbowi JW. Powoda winnym pozostał, od którego Długu staraiąc się

39uwolnić dla upewnienia powszechności manifestem w Aktach Grodz. Ki-

40jowsk. Roku teraznieyszego, Dnia Dwudziestego Trzeciego Maia Vete-

41ris Stilli, á Trzeciego Czerwca novi Stilli zaniesionym, że nie Skarbo-

42wi JW. Powoda niewinien tłumacząc, obelżywie opisał, ubo-

43czne, y nienależące do Jnteresu wtrącaiąc okoliczności, powiązłość [?]

44przeto Majorka Jankielowicza do powrocenia Summy po zebra-

45ney z teyże przez Rachmistrza kalkulacyi do Skarbu JW. Powoda

46należeć pozostałey znaglic [znaglić], manifest w Aktach znaydować się nie-

47warty z Akt wyrucić zlecić, Was zaś Herszku Moszkowicz, Schaia,

48y Eyzyku do wyznania pod Przysięgą czyli u Was, lub gdzie maiątek

49Majorka Jankielowicza znayduie się obowiązać z mocy Aresztu,

50y zapisaney za tegoż Poręki Summy do Skarbu JW. Powoda należą-

51cą się, á z Regestrow okazać się w Sądzie maiącą zapłacić przymu-

52sić, Konta Prawne powrocić nakazać, Zemie [?] Powod Was, na wyżey ozna-

53czony Termin Pozywa = Dan w Żytomierzu Dnia Dwudziestego Trze-

54ciego Czerwca dawnego, á Czwartego Lipca nowego Stylu, Tysiąc, Siedm-

55set, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku = Oczym ninieysze świadectwo

56woznego zeznanie krzyżykiem stwierdzone +. Z których Xiąg y ten wypis

57pod Pieczęcią Herbu Jmperyum Rossyi iest wydany, pisany w Zamku

58Jey Jmperator. Mci Żytomierz. Ktory Extrakt słowo w słowo iak się w Sobie

59ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 735. Oblatę podał Ur. Kazimierz Bernacki (wymieniony dalej także jako jeden z „dettentorów” [?] / osób obecnych przy pozwie).

Odczyty niepewne: skrót tytułów Lubowidzkiego „G.M.W.K. O.Ś.K. [?]” (generał-major wojsk koronnych, kawaler orderu św. [Stanisława?]); „Tyszyny [?]”, „Bohorodki [?]”, „Dett. [?]” (detentorów?), „Regulnie [?]”, „rewalizuiąc [?]”, „przykorzył [?]” (przykazał? przykrócił?), „powiązłość [?]”, „Zemie [?]”. Imiona żydowskie: Herszko Moszkowicz, Schaia (Szaja) Krawiec, Eyzyk kuśnierz, Majorko (Majorek) Jankielowicz.

Objaśnienia: „Starozak.” – starozakonni (Żydzi); „Niewier.” (niewierny) – określenie Żyda w formularzu kancelaryjnym; „Ucz.” (uczciwy) – tytuł mieszczański; „Woźny Gnł Wdztwa Kijow.” – woźny generał województwa kijowskiego; „Rekwirent” – żądający czynności woźnego; „Veteris Stilli / novi Stilli” (łac.) – starego / nowego stylu; „Rachmistrz” – rachmistrz, kalkulator; „konta prawne” – koszty sądowe; „areszt” – zajęcie osoby lub majątku na poczet długu; „manifest ... z Akt wyrucić” – nakazać wykreślenie manifestu z ksiąg.

Streszczenie

30VI / 11 VII 1794 Kazimierz Bernacki oblatował w grodzie kijowskim w Żytomierzu wypis z akt grodzkich żytomierskich (roczki 27 VI / 8 VII 1794 przed J. I. Korwin Morzkowskim) z relacją woźnego generała województwa kijowskiego Pawła Jarosienki: 5 VII 1794 n. st. w Żytomierzu, na wezwanie generała-majora Stefana Lubowidzkiego, woźny aresztował arendarza szynku w kluczu bereziańskim Majorka Jankielowicza, winnego skarbowi Lubowidzkiego kilka tysięcy złotych, u żydowskich mieszkańców miasta – Herszka Moszkowicza, Szai Krawca i Eyzyka kuśnierza, którzy areszt dobrowolnie przyjęli i zobowiązali się stawić aresztowanego do rozprawy; woźny doręczył im cztery pozwy. Lubowidzki żąda, by Jankielowicz zwrócił sumę wynikłą z kalkulacji rachmistrza, by jego manifest z 23 V / 3 VI 1794 (w którym obelżywie się tłumaczył, że nic nie jest winien) wykreślono z akt, a poręczyciele pod przysięgą wyjawili, gdzie znajduje się majątek Jankielowicza, i zapłacili zapisaną sumę poręki wraz z kosztami. Pozwy datowane w Żytomierzu 23 VI / 4 VII 1794.

Transkrypcja

k. 584 (skan 0092, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Pierwszego podług dawnego,

3á Dwunastego podług Nowego Stylu =

k. 584v (skan 0093, strona lewa)

1Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

2Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijow.

3y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Osobiście Stawaiący

4W. Wincenty Cyryna Dekret Ziazdowy między Sobą Stawaiącym,

5á JW. Rokitnickim Sttą Rożowsk. w Nebylicy przez Urząd Komor-

6niczy Ziem. Kijow. ferowany, Podpisem tegoż Urzędu umocniony, na

7Papierze Dziewięciokopiykowym napisany, do Akt Grod. Kijow. w

8Oblatę podał w ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jmperatorowy Jey Mci

9Katarzyny Alexiejowny Samowładnącey całą Rossyą Pani naymiło-

10ściwszey. Ja Komornik Ziem. Kijow. Za okazaniem, y na mocy Dekre-

11tu Sądu Ziem. Kijow. Dnia Dwudziestego Dziewiątego Marca dawne-

12go, á Dziewiątego Kwietnia Nowego Stylu, Roku bieżącego Ty-

13siąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, między Stronami ni-

14żey w Komparycyi wyrażonemi zapadłego, Ziazd na Dzień Dwu-

15dziesty Maia Nowego Stylu w tymże Roku do Nebylicy wskazanego [?],

16z wezwania W. Wincentego Cyryny S.N. [?] na Czas y mieysce De-

17kretem oznaczone ziechawszy, Jurydykcyą swoią w Chałupie

18Prawcitego [?] Zacharka Krawca Poddanego Wsi Nebylicy, w Przyto-

19mności W. Wincentego Cyryny S.N., Benedykta Poczętowskiego,

20y Jnnych wielu różney kondycyi Osob, tudzież Woźnego Opatt. Kor-

21nija Skwireckiego ufundowawszy, temuż Woźnemu ogłosić roz-

22kazawszy, tęż Jurydykcyą w nadzieję przybycia Strony drugiey,

23do Dnia następuiącego, to iest Dwudziestego Pierwszego Maia

24Nowego Stylu odwołać wlecać [?] nakazał. Na Dniu zaś Dwudziestym Pier-

25wszym Maia Nowego Stylu z odwołania przypadłym tęż Jurydyk-

26cyą odżywiwszy, Strony do pisania Komparycyi wezwać zlecił. Na li-

27tym [?] Terminie W. Wincenty Cyryna S.N. Pozwany, y z Przypozwu Powod

28contra JW. Michał Kazimierz Rokitnicki Sttę Rożow. O.S.S.K. na Przypozew

29W. Cyryny przypozwany, y Powod contra Ur. Jan czyli Jnnego Jmienia

30Obertyński Dyspozytor, y cała Gromada Nebelicka Aresztowana y

31przypozwani przez Tegoż, Ur. Maciey Wolski towarz. kawal. nar. contra

32Postanowili się y Prawną między Sobą czynili wsporę, których Sąd zia-

33zdowy wysłuchawszy, Gdy JW. Rokitnicki Sttę Rożowsk. O.S.S.K. stoiący Pro-

34rogacyą przez Sąd Pisarski Ziem. Kijow. w Turbowce [?] Dnia Drugiego Ma-

35ja Veteris Stilli, Roku bieżącego datowaną y podpisaną, Roku tegoż

36Dnia Szostego Maia Veteris Stilli w Grodzie Kijow. oblatowaną, tudzież

37Dekret Sądu zupełnego Ziem. Kijow. na Powodztwo samego JW. Roki-

38tnickiego w Roku teraznieyszym między Sobą, á W. Cyryną zapadły

39wnosi, Jż będąc Powodem Moc ma [?] iest Kondescenzyi Termin podług swey

40woli odroczyć, y w tym Celu Prorogacyą do Dnia Piętnastego Czerwca w

41tymże Roku wyiednał od Sądu Pisarskiego Ziem. Kijow., którey przeci-

42wić się W. Cyryna iako Pozwany tylko nie ma Mocy, odtąd zaninieysze [?]

43tey Sprawy rozsądzenia do Czasu Prorogacyą wyżey wspomnionego

44zamierzonego żąda, y domawia się: Że jednak W. Cyryna na mocy

45tegoż Dekretu Przypozwania dozwalaiącego wyniosłszy swoy na Ter-

46min Kondescenzyi Dekretem oznaczony po JW. Rokitnickiego w Grodzie

47Kijow. Dnia Dwudziestego Osmego Kwietnia Veteris Stilli Roku bieżącego

48zeznany Przypozew, że równie iest Powodem wnosi, y że na odwrócenie

49tey Kondescenzyi niezezwalał; Lecz na ninieyszym Terminie rozsądze-

50nia się domaga. Przeto Sąd z Samey Prorogacyi w Sądzie wzgm [?] zrozo-

51nia [?] biorąc przekonanie, że Ta nie za zgodą Strony Oboiey, lecz ze Stro-

52ny tylko JW. Rokitnickiego wyiednana została, á że nie odwrócenia

53z Obopólney umocy Stron wyciągaiąc, od ciebie [?] y żądanie ze Strony

54JW. Rokitnickiego do Sądu swego wniesione, Sprawę wyprowadzać

55zleca; odwołał JW. Rokitnicki Sttę Rożowsk. O.S.S.K. Sąd tego odwołania nie

56dopuszcza, á wyprowadzenie Celem rozsądzenia Pretensyi tak JW. Roki-

57tnickiego Sttę Rożowsk., jako y Gromady Wsi Nebylicy do W. Cyryny, y od

58tegoż nawzaiem rozszczgny [?], potrzebną być spisanie Punktow Reda-

59kcyi y Stawienie Gromady wynayduie, á gdy zadosyć nakazowi Sądu

60Swoiego przez Strony Obie uczynioną zostało, przeto Sąd do czynienia

61Jndagacyi na podane przez Strony Punkta przystąpił, w litery uczynionych.

k. 585 (skan 0093, strona prawa)

1Ponieważ tak z przyznania Gromady, iako y Jnwentarza okazało się,

2Jż Pawło Storożko będąc Pierwszo podanym raz jeden do Hostomla Podwo-

3dę Pany Reyskiey [?] dawał, w którey w Drodze Dni Cztery [?] byli Jego bawiły, á tylko

4zato Dni Dwa Pańszczyzny miał sobie wypisaney, przeto za Dni Trzy

5Dzień po Groszy Dwadzieścia licząc, Złotych Cztery nagrody postanawia

6Temuż; ponieważ Przyiąt [przyjęte] jest w mieyscu Grzybow nieoddanych w Latach

7przez Dzierżawę W. Cyryny wskazał w Pierwszych Dwoch Latach dać

8korzec żyta, po Złotych płacący, á w ostatnim w Jesieni przeszłey w Ce-

9nie Złotych korzec będący Cwierc [?], á podług Kontraktu przypadłym rodzaiu

10Grzybow, po Złotym jednym za Sotkę [?] brać tylko powinien, y

11że niedobrowolnie, lecz wymuszenie takową W. Cyryna Sam Sobie uczy-

12nić rozkazał Satysfakcyą, przeto potrąciwszy należące za Trzy Sotki Grzy-

13bow Złotych Trzy, Resztę z wyższego żyta Szacunku wynikaiącą to iest Złoty

14Jeden Groszy Dwadzieścia Dwa. Ogułem dla Pawła Storożka Zł. Pięć

15Groszy Dwadzieścia Dwa przysądza. Zacharko Krawiec, ponieważ Gro-

16mada przyznała, że przez Pułtora Roku za Pańszczyznę Dniową po

17Fur Dwie z Lasu wywozili, á potym aż do końca Possessyi po Trzy na

18Dzień Fur, á osobliwie zimowego Dnia dopełnić trudno było, nie mniey Ja-

19bella Pańszczyzny przekonała, á Jnwentarz nic tego nie wzmiankuie,

20że przez Pułtora Roku Zacharko czterdzieści Dni Drew wożeniem odby-

21wał, przeto Sąd uważaiąc, Jż Dzień zimowy dla swey krótkości takowey

22robocinie [?] niezbarczał [?], przeto Dwie Fury na Dzień zimowy tylko, á

23po Trzy Fur na Dzień Letni postanawia, á ztąd za połowę tylko przez

24Zacharka żądanych Fur zapłacenia, to iest za Fur Dwadzieścia po Groszy

25Dwadzieście [?] rachuiąc, nadgrody przyznaie, y onemu Zł. Sześć, Groszy Dwadzieścia

26przysądza. Fedorowi Łatuszkowi za Fur Piętnaście, nad to wywiezio-

27ne, stosownie do powyższey Rezolucyi Zł. Pięć należeć stanowi; Jemuż

28za Pułkorca żyta w tym Roku za Sotkę Grzybow niedobrowolnie, lecz wy-

29muszenie wziętę, gdy na to Przysięgę wykonał oszacowawszy Cenę, jaka

30w Jesieni była, to iest Korzec po Zł. Pięć, y wytrąciwszy należącą za Grzybow

31Sotkę opłatę do Złotego Jednego wynoszącą, Złoty jeden, Groszy Piętna-

32ście, á Ogułem dla Fedora Łatuszka Zł. Sześć Groszy Piętnaście wy-

33nayduie. Budarenkowi Chwedorowi żądaiącemu zapłacenia za wy-

34wiezionych Fur Dwadzieścia Pięć podług powyższey Decyzyi za Fur

35Dwanaście y pół Zł. Cztery, Groszy Pięć nadgrody stanowi, gdy zaś za ten

36że przysiągł; Jż niewinnie przymuszonym był dosypać żyta Pułkorca Pierwsze-

37go w Roku Pierwszym W. Cyryny Dzierżawy z przyczyny; Jż nie wagą,

38lecz miarą w Zachowcach [?] odbierał, á W. Cyryna podług Wagi swoiey

39oddania pretendował, ponieważ podług przyznania Gromady żyta Ko-

40rzec w tę porę po Zł. Trzy płacił się, przeto Złoty Jeden Groszy Piętnaście

41za wzięte Pułkorca żyta przyznaie. Nadto gdy tenże przysiągł; Jż w

42Roku teraznieyszym przymuszonym był dać Pułkorca żyta w mieysce

43wianka [?] Grzybow lub Złotego tudzież, jako zaś Oleiu z Makuch Dwieście-

44dziesiąt [?] wybicie po Groszu miedzianym rachuiąc Zł. Trzy należy od W.

45Cyryny, przeto Reszty z wartości żyta Złoty Jeden Groszy Piętnaście, á za

46Oley Zł. Trzy, Ogułem zaś z powyższemi Przysądami, dla Fedora Budarzyka [?]

47Zł. Dziesięć, Groszy Pięć ustanawia. Pretensya zaś Jegoż o niewypisanie

48Pańszczyzny za przystawienie Zbiegłego Człeka do Kommissyi Cywilno-

49Woyskowey, jako do Gromady bardziey, niżeli do Possessora należąca, Sąd

50względem W. Cyryny za żadną uznaie, á da powyższey przyznaney Będą [?]

51[...] za inne Zł. Siedm zgodnie za Korzec ustano-

52wioney kwoty przyłączywszy jeszcze Zł. Siedmnaście Groszy Piętnaście stanowi. Przy-

53wiezioney należeć Temuż Zł. Siedmnaście Groszy Pięć; Zł. Osm, Groszy Dziesięć

54[...]kowi Chomyłkowi za Drew Fur Dwadzieścia Pięć, Zł. Osm Groszy Dziesięć

55Temuż, ponieważ przysiągł; Jż oddawszy zupełnie żyto y Owies W. Cyrynie

56dać musiał Zł. Dwa niesłusznie ogułem Zł. Dziesięć, Groszy Dziesięć przy-

57sądza. Pretensye zaś onego za wożenie do Żytomierza Zbiegłego Człowieka

58za niestosowną do W. Cyryny Sądzie [?]. Siwi [?] Andruszczykowi. Ponieważ

59przysiągł; Jż w Pierwszym Roku Dzierżawy W. Cyryny dosypać musiał nie-

60słusznie swego Pułkorca żyta Złoty Jeden Groszy Piętnaście postanawia;

61Pretensya zaś tego za żyto w moc Grzybow dane jako dobrowolnie

62za zgodowną [?], jakoteż za danie Garcy Osmiu Masła Hreczanego zanie do-

63warzenie Krup podług Proby, za żadną uznaie; lecz Zł. Cztery, które kupu-

64iąc Zboże dla W. Cyryny z Swoiey kieszeni wyłożył, gdy przysiągł na nale-

65żność, onemu przyznaie. Ogułem dla Krzysztofa Andruszczyka [?] Zł. Pięć Groszy

66Piętnaście należeć stanowi. Chwedorowi Zmeni [?] Ponieważ Sądownie

67za wszystkie Pretensye swoie za Rubli starych Pięć ugodził, Złotych

k. 585v (skan 0094, strona lewa)

1Trzydzieści Pięć przysądza. Jakowowi Nowyczykowi [?], ponieważ przysiągł;

2Jż żyta Pułkorca w Roku Pierwszym Dzierżawy W. Cyryny niesłusznie

3dosypać musiał Zł. Jeden Groszy Piętnaście, zwonie [?] y za Oczkowe [?], u nie-

4go z Warzary [?] wzięte Zł. Trzy, Groszy Piętnaście, tudzież Złoty Jeden, który do-

5był kupuiąc Zboże dla W. Cyryny, ogułem Zł. Sześć przysądza. Pretensye

6zaś tego za wzięte Wieprze z przyczyny; Jż za Stróży Jego Wieprz W. Cyryny

7zginoł za żadną ogłasza. Kalennikowi [?] Skulakowi [?] za przewoz zapłaco-

8ne Groszy Dwanaście przyznaie, Za Woz Zł. Dziesięć Sądownie przez

9Obie Strony ugodzony, niemniey za żyta Cwierc Złoty Jeden Groszy Piętna-

10ście, ogułem Zł. Jedynaście, Groszy Piętnaście postanawia. Lecz Jnne

11Pretensye Jegoż żadnym dowodem niewsparte Sąd pro nullis ogłasza.

12Danitowi [?] Jowczykowi [?] potrąciwszy zawzaiemne Pretensye za zgodą

13Strony Oboiey Zł. Jedynaście Groszy Piętnaście przysądza, á tym sposo-

14bem Szczegolne Gromady Pretensye wceydowawszy [?] y wszystkie w

15Ogut [ogół] dla nich zniosłszy Przysądy, ogułem dla Gromady Nebylickiey

16Zł. Sto Piętnaście, Groszy Dwadzieścia Siedm wynayduie. Co przynale-

17ży ogulney teyże Gromady Pretensyi, jako to; Jż nad Jnwentarz nie po

18Trzy Kopy, lecz po Cztery wiązać za czas Possessyi W. Cyryny musieli, gdy

19Jnwentarz po wiele za Dzień wiązać należało niewzmiankuie, przeto

20Te Jch Pretensye Sąd za żadną uznaie; Lecz co się ściąga nad robioney

21przez Poddanych Pańszczyzny, ponieważ W. Cyryna przeczy temu, twier-

22dzi że Jabellę sprawiedliwie pod tuż opowiedzie Woyta Pańszczyznę za-

23świadczącego [?] wypisał z tey Jabelli zawiedzioney Pańszczyzny wyciągnię-

24ty, Składa Regiestr y Przysięgę na rzetelność swoiego wniesienia ofia-

25ruie, przeto Sąd onego do Przysięgi dopuszcza na te Rotę jako Jabella

26Pańszczyzny rzetelnie pod tuż doniesienia [?] który zapisał, y nie na krzywdę

27Poddanych Nebylickich nieuzmowat [?], Którą ponieważ wykonał, przeto Pre-

28tensye Poddanych Nebylickich Sąd żadną uznaie. Owszem za zawiedzioną

29przez nich Pańszczyznę, Regestrem wyszczegolnioną z Jabelli dopiero zaprzy-

30sięzioney wyciągniętą Zł. Dziewięćdziesiąt Osm, Groszy Dziewięć od teyże

31Gromady Nebylickiey przysądza. Rezolwuiąc zaś Pretensye JW. Rokitnic-

32kiego, Złty [?] Pierwszą o bonifikacyą za spalenie Piekarni; gdy Jndagacya

33nieodkrywa; Jżby ten Pożar z okazyi W. Cyryny nastąpił, owszem tenże

34Cyryna twierdzi, Ja przeto [?]; Jż Poddani Nebylicy takowego Pozoru gasić

35niechcieli Piekarnia, á w niey Osmnaście Korcy Owsa, y Osmioro Cieląt

36zgorzało, á ztąd nietylko wolnym bydź od bonifikacyi, ale nadto nag-

37rodzenia Straty, którą przez ten Pożar poniosł, żąda. Rezolucyą zawie-

38siwszy tę kategorye do Jnkwizycyi niżey wyprowadzić się mianey od żyta.

39Co się zaś tyczę wyscia Chłopa z Komarowki [?], ponieważ okazało się

40z Jndagacyi; Jż ten Chłop z Komarowki przyszedł, niemiał swoy Chałupy,

41tylko jako Rzemieśnik z Swego rzemiesła żył, y ten Jnwentarzem poda-

42ny niebył W. Cyrynie, y jako dobrowolnie przyszedł, tak poszedł ze Wsi

43ożeniwszy się z Mamką [?] służącą u Brata W. Cyryny, od tey Pretensyi

44W. Cyrynę ogłasza, á Drogi windykowania Jego nie zagradza. W Pre-

45tensyi zaś Jegoż JW. Starosty O Niedosiew, lubo W. Cyryna wnosi; Jż

46podług Notat Jego na Dosiew wyszło ze Spichlerza Korcy Siedmdzie-

47siąt, Trzy, Garcy Trzeci [?], gdy jednak Woyt kiedyś Osadzeńko [?], który ten

48Dosiew czynił, niewięcey od sianego jak Korcy Sześćdziesiąt, Trzy żyta,

49twierdzi, y na to Przysięgę offiaruie, przeto Sąd onego do Przysięgi

50dopuszcza, á gdy przysiągł, więc za niedosiane Korcy Pietnaście y

51Pół rachuiąc Korzec podług Ceny teraznieyszey po Zł. Siedm za niedo-

52siew od W. Cyryny dla JW. Rokitnickiego Zł. Sto Piętnaście, Groszy Pię-

53tnaście należeć stanowi, y nakazuie aby tenże W. Cyryna kwotę Pier-

54wszey dla Poddanych Nebylickich wyżey wylikwidowaną Zł. Sto Piętna-

55ście Groszy Dwadzieścia Siedm, jako y teraz dopiero przyznaną ogułem

56Dwieście, Trzydzieście, Jeden, Groszy Dwanaście na Terminie niżey

57oznaczyć się maiącym pod Wolo [?] zapłacił = á po wceydowaniu Pretensyi

58tak Gromady Nebylickiey jako y JW. Starosty Rożow., Urząd do Decyzyi Pre-

59tensyi ze Strony W. Cyryny podanych przystąpił. Ponieważ Jndagacyą

60Gromady odkryta; Jż Sianożęć za Wałem będąca na Kosarow Dwieście [?]

61Kwestyi będąca przez Dwa Lata użyta bydź niemogła, á ta podług Swia-

62dectwa Jnwentarza W. Cyrynie podana została, przeto szacuiąc

63Trawę na Jednego Kosarza po Złotym jednym za nieużytek Dwuletni Złotych

k. 586 (skan 0094, strona prawa)

1Dwadzieścia dla W. Cyryny przysądza. W Pretensyi zaś Jegoż

2W. Cyryny o zabranie Siana na Kopice [?] zostawionego przez Poddanych

3Nebylickich, ponieważ W. Cyrynie przysiądz dozwala, jako te Siana przez

4Poddanych Nebylickich zabrane, którego było Worow Osmnaście, á

5gdy przysiądz niechciał, więc one za żadną uznaie. Za naczynie y

6cały Warsztat Gorzelniany podług Regestru W. Cyryny w Sądzie złożo-

7nego JW. Starosta gdy zechce przy Sobie zatrzymać Zł. Dwieście Pra-

8cunku [?] Stanowi, á aby na Terminie niżey oznaczonym, albo War-

9sztat w Naturze dostawił do Żytomierza, lub za niego Zł. Dwieście pod Wolo [?]

10zapłacił nakazuie = Ponieważ Reparacya Kontraktem W. Cyrynie do-

11zwolona była, y tey wyższy [?] z niey Regestr składa, przeto na rzetelność onego

12Przysięgę W. Cyrynie oznacza, którą ponieważ wykonał, przeto Sąd

13kwotę Zł. Dwieście Pięć, Groszy Osm dla tegoż W. Cyryny przyznaie. Nad

14to gdy za zaległą na Gromadzie Podatty [?], ponieważ w czasie Jndagacyi przy-

15znali; Jż Chwedor Budarenko Jay Dziesięć, Semen Rudnik Jay Dziesięć,

16Harasym Jniczenko [?] Jay Dziesięć, Damian Martynenko Chmielu Cwierci

17Jedna, Semen Łatuszka Jay Dziesięć, Danyło Jwanenko Jay Pięć, Wa-

18syl Łatuszka Jay Dziesięć, Arzibo [?] Filonenko Chmielu Cwierci Dwie,

19Stawyto [?] Konowalukow [?] Jay Dziesięć, W ary tych albo Dwa [?] Jay Dziesięć

20Chmielu Cwierci Dwie y Czerwca [?] łyżek Dwie nieoddali; przeto zato podług

21Jnwentarskiego Szacunku Zł. Pięć dla W. Cyryny od wyż wyrażonych

22Ludzi postawi się [?]. Za Pańszczyznę posyłaiące po W. Poczętowskiego do Żytomie-

23rza w Jnteressie JW. Starosty Zł. Trzy, Groszy Dziesięć, tudzież Za naięto

24przez W. Poczętowskiego Pocztę, á przez W. Cyrynę wrocone ogułem z tego

25zrodła Pretensyi Stanie przeczenia [?] przez JW. Starostę Sąd Zł. Siedmnaście

26Groszy Dziesięć ustanawia. A co przynależy przystawienie Rzeczy W. Cyry-

27ny na Kopice [?] Wsi Nebylicy pozostałych Regestrem przez Ur. Obertyńskiego

28podpisanym zaiętych, y Jnnych w tymże Regestrze będących, jakotez Preten-

29sye Gromady żądaiącey wyrzeczenia Grabieży [?], przy przewożeniu Rzeczy

30W. Cyryny za Prawem w Korostyszowie wziętych, w tym Rezolucyą Sąd

31zawiesza, á w Pretensyach nieodorwa [?] tem á Rumacyi, odebrania Posłuszeń-

32stwa, przeszkod w Possessyi czynienia, zgnoienia Strzelby [?] y Owsa, przeto

33zabrania Obodów, Kobiet w Czasie Possessyi z Gruntu zabierania od W. Cyry-

34ny do JW. Rokitnickiego rozszerzonych potrzebną być Jnkwizycyą uznaie y na-

35kazuie, aby Strony to iest W. Cyryna Pytania, á JW. Starosta odpowiedzi spisali,

36Regestr Swiadkow w rowney Liczbie na wzaiem Sobie podpisali, y onychże w

37Sądzie Stawili nakazuie, á to natychmiast, á to gdy wszystko uczynili,

38przeto Sąd do Słuchania Jnkwizycyi przystąpił, po którey wysłuchaney y

39na nieniąiąc [?] Swiadkow przez Strony przyzpalnie [?] między Sobą czynięte za-

40przysiężoney, y pilną uwagą roztrząsnioney, ponieważ dowodowa Jn-

41kwizycya jednostaynie opiewa; Jż JW. Rokitnicki w Dniu Dwudziestym

42Czwartym Marca, Roku bieżącego ziechawszy do Nebylicy Posłuszeń-

43stwo odebrał W. Cyrynie, y Rumacyi podług Jego Woli wzbronił, Chło-

44pom pod karą Sto Batogow, aby W. Cyrynie posłusznemi niebyli za-

45lecał, á gdyby od W. Cyryny nagleni byli do Posłuszeństwa, bronić

46się rozkazywał, że JW. Rokitnicki Kozakow dla wypędzenia

47Ludzi Nebylickich do Drani [?] przyzywał [?], wspomina Jnkwizycya, lecz

48o tym czyli z tey okazyi Hreczka y Owies W. Cyryny zgnił, niemowia.

49Damią [?], że Chłopi Nebylicy w Czasie Pozamku [?] Piekarni nie ratowali,

50niektore Słyszane Swiadectwa nadmieniaiący ze Strzelbą jakoweyś

51W. Cyryna przesłał [?], lecz jak wielka niedowodzą, żeby Kobiety z Gron-

52tu Nebylicy JW. Starosta zabierał pewnie taż Jnkwizycya nieprzekony-

53wa, lecz jednego Swiadka Oczywistego zeznanie daie wiedzieć; Jż

54pod niebytność JW. Starosty, który w tę porę był w Wielkiey Polszcze,

55JW. Proskura Szambelan Opiekę nad Starostwem Rożowem maiący

56kazał jedną wziąć Kobietę, która w Sydzień [?] ucieka [?]. Obody zaś

57wzięte były takoż jednego Swiadka Oczywistego zeznania sposobnie [?],

58lecz bez wiadomości JW. Starosty, który pod ten czas znaydował się

59w Wielkiey Polszcze w myśli; że te nie W. Cyryny, lecz Chłopskie

60były, ale za Rekwizycyą oddane zostały. Jnkwizycya zaś odwodo-

61wa, lubo niemniey; Jż JW. Starosta Posłuszeństwo odebrał, twierdzi

62jednak; Jż Stroża y Warto wnika do W. Cyryny niebronił, Ruma-

63cyi nieodmawiał, lecz Jey rozsądzeniem odebrawszy Posłuszeń-

64stwo W. Cyrynie wradzie [?] się niedozwolił, y Celem wyrachowania

65Podwod Trzydzięściu, nietylko z Nebylicy, ale z Jnnych Dwoch Wiosek

66spędził, które Rzeczy W. Cyryny do Żytomierza odwieźli. Względem

67przeszkod

k. 586v (skan 0095, strona lewa)

1przeszkod w Possessyi W. Cyryny, lubo Jnkwizycya naucza; Jż JW.

2Starosta pędzie [?] Poddanych Nebylickich na swoią powinność, przeto

3jednak, y W. Cyrynie odbywali Powinności, y Strzecka [?] W. Cyryny nie

4przeto zgniła, ale przeto; Jż W. Cyryna mokrą kozie [?] kazał. Że Pod-

5dani Nebylicy gdy się paliła Piekarnia ratowali Jak ile mogli, że Kobie-

6tę jedną tylko przez czas Possessyi W. Cyryny wzięta do Rożowa Jnkwizy-

7cya dowodowa naucza, w Jnnych okolicznościach żadnego nieczyni ob-

8jaśnienia. Przeto Sąd co się dotyczę wzbronioney W. Cyrynie Rumacyi

9z Posłuszeństwa obustronną Jnkwizycyą dowiedzioney chociaż

10JW. Rokitnicki podług Swiadectwa teyże Jnkwizycyi Sam Rumacyą

11zatrudniał się, y Podwod Trzydzieści wysłał, zapatrzywszy się jednak

12na Kontrakt arendowny Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt,

13Czwartego, Dnia Dziewiątego Marca, między JW. Rokitnickim przez

14W. Woronicza Plenipotenta y W. Cyryną zawarty, w Grodzie tymże

15Roku tegoż Dnia Siodmego Czerwca oblatowany, Czteroniedzielney

16Rumacyi z zupełnym Posłuszeństwem dozwalaiący winnym bydź

17sprzeciwienia się Kontraktowi dopiero wspomnionemu JW. Rokitnic-

18kiego Sttę Rożow. O.S.S.K. wynayduie, y nakazuie, aby odbywaiące [...]

19y Jnne [?] Starosiń-

20skiemi [?] na Terminie niżey oznaczyć się maiącym Zł. Sto Dwa pod Wolo [?]

21zapłacił W. Cyrynie. Lecz co się ściąga Pretensyi wzaiemnych z okazyi

22Spalenia Piekarni, gdy Jnkwizycya nieodkryta; Jżby z okazyi W. Cyryny

23ten Ogień powstał, á odwodowa Poddanych z zarzutu; Jż ć ratować

24niechcieli oczyściła, równie y Jnne Samego W. Cyryny Pretensye Jnkwi-

25zycyą niedowiedzione na zawsze umarza. Że zaś Jnkwizycyą dowiedziono Zo-

26stało, że JW. Starosta wzbronił Samemu W. Cyrynie rumować

27się, przeto Sąd onego do dostawienia podług Regestru wszyst-

28kich Rzeczy, y Chudoby Wiel. Cyryny jeszcze niedostawionych

29obowięzuie, y aby z dostawienia na Dniu Pierwszym Lipca

30Veteris Stilli Roku bieżącego kwit od Wiel. Cyryny złożył,

31pod winą wygotowania Wiel. Cyrynie na tymże Dniu w przypadku

32niedebrania [niedobrania] wszystkich, lub Deteryoracyi Waloru Szkody za-

33przysiężonym Walor, aby na tymże

34Terminie JW. Rokitnicki Sttę Rożow. pod tąż ostrością zapła-

35cił, sądzi. Nawzaiem JW. Rokitnickiy Expens za Przewoz w

36Korostyszowie należącą Zwierzchnością Dworu tamteyszego, gdy

37okaże takową Expens z Przysądow Sobie przysądzonych, aby

38Wiel. Cyryna potrącił, nakazuie pod tąż ostrością. A tym spo-

39sobem ukatwiwszy wszelkie Oboiey Strony Pretensye do obli-

40czenia onych w Ogut przystąpił, y tak dla Gromady Neby-

41lickiey, y JW. Sttę Starosty od Wiel. Cyryny Złotych Dwieście, Trzydzie-

42ścia Jeden, Groszy Dwanaście zliczywszy, á od JW. Rokitnickiego

43Sttę Rożow. y Gromady Nebylickiey dla W. Cyryny Trzysta Czterdzie-

44ście Zł. Pł. Groszy Dwadzieścia Pięć, wynalazszy, tudzież Zakładow

45Starosińskich Dwa nakazuie, aby JW. Rokitnicki Sttę Rożow.

46potrąciwszy dla Siebie y Gromady Nebylickiey Summę w gorze

47wyrażoną, Resztuiącą kwotę Zł. Pł. Sto Dziewięć, Groszy Trzyna-

48ście z Zakładami Dworno Starosińskiemi do Rąk W. Cyryny

49Skar. Mu. [?] na Dniu powyżey oznaczonym Dnia Pierwszego Lipca

50Veteris Stilli, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku

51pod winą wywołania przed Aktami Grodz. Kijow. zapłacił. A ponieważ

52W. Cyryna wnosi, że Kontraktem ma Sobie dozwolone konserwo-

53wanie Zboża do wymłotu, przeto Sąd zapatrzywszy się na tenże

54Kontrakt pozostałe Zboże w Snopie jakie ma we Dworze Neby-

55lickim Wiel. Cyryna aby konserwowane było determinuie.

56Odwołał się Jaśnie W. Rokitnicki Starosta Rożowski do Sądu zupełne-

57go przez Wiel. Padlewskiego Plenipotenta, Sąd niedopuszcza, bo

58ponieważ Sam o Sobie nie Jaśnie Wiel. Rokitnicki za to w tey Appel-

59lacyi odstąpuie, przeto Sąd wyżey założoną Appellacyą za

60żadną determinuie mocą Dzieła Swego. Michał Kamieński, Ko-

61mornik Ziemi Kijowskiey L.S. Który Dekret Słowo w Słowo jak się w Sobie

62ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

63[podpisy pod wpisem:] Czytałem Chodorkowski mp. / Plenip[otent]a W. Drozowskiego [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 736; pierwszy wpis pod nagłówkiem marginalnym „Miesiąc Lipiec V.S.” (lipiec starego stylu). Akt bardzo długi (3 karty, drobna gęsta ręka) – odczyt miejscami niepewny, zwłaszcza w wyliczeniach kwot i w nazwiskach chłopów; wszystkie wątpliwe miejsca oznaczono [?].

Dekret zjazdowy (kondescenzja) wydał Michał KAMIEŃSKI, komornik ziemski kijowski (znany z 2-1-170 i z wcześniejszych aktów tego tomu), na mocy dekretu sądu ziemskiego kijowskiego z 29 III / 9 IV 1794; zjazd wyznaczono na 20 V 1794 n. st. do wsi NEBYLICA (w aktach 2-1-170 „Nebelica [?]”). Jurysdykcję ufundowano w chałupie poddanego Zacharka Krawca; obecni m.in. Benedykt Poczętowski i woźny Korniej Skwirecki. Z braku strony przeciwnej sąd odroczył się do 21 V.

Spór: dzierżawca (posesor) W. Wincenty CYRYNA przeciw JW. Michałowi Kazimierzowi ROKITNICKIEMU, staroście rożowskiemu, kawalerowi orderu św. Stanisława, oraz jego dyspozytorowi Janowi Obertyńskiemu i całej gromadzie wsi Nebylica; w sprawie występuje też Ur. Maciej Wolski, towarzysz kawalerii narodowej. Rokitnicki wnosił prorogację wyjednaną w sądzie pisarskim ziemskim kijowskim w Turbowce [?] 2 V 1794 (oblatowaną 6 V), sąd jej nie uwzględnił, bo nie była za zgodą obu stron.

Treść rozstrzygnięć: (1) pretensje poddanych nebylickich o nadmierne podwody, furmanki drew, przymusowe dosypki żyta, daniny grzybów (po zł 1 za „sotkę”), jaj, chmielu, masła hreczanego i oleju z makuchów – sąd wyliczył imiennie nagrody (Pawło Storożko zł 5 gr 22, Zacharko Krawiec zł 6 gr 20, Fedor Łatuszka zł 6 gr 15, Chwedor Budarenko zł 10 gr 5, Chomyłko zł 10 gr 10, Krzysztof Andruszczyk [?] zł 5 gr 15, Chwedor Zmeni [?] zł 35, Jakow Nowyczyk [?] zł 6, Kalennik Skulak [?] zł 11 gr 15, Danit Jowczyk [?] zł 11 gr 15 – razem dla gromady zł 115 gr 27); (2) Cyryna wykonał przysięgę na rzetelność jabelli (tabeli) pańszczyzny i otrzymał od gromady zł 98 gr 9 za zawiedzioną pańszczyznę; (3) pretensja Rokitnickiego o spalenie piekarni (18 korcy owsa i ośmioro cieląt) – inkwizycja nie wykazała winy Cyryny, pretensje wzajemne umorzone; (4) za niedosiew (15,5 korca po zł 7) Cyryna ma zapłacić zł 115 gr 15; (5) Cyrynie przysądzono zł 20 za dwuletni nieużytek sianożęci za wałem, zł 205 gr 8 za reparacje (po przysiędze) i zł 200 za warsztat gorzelniany, który starosta może zatrzymać albo dostawić w naturze do Żytomierza; (6) inkwizycja dowiodła, że 24 III 1794 Rokitnicki odebrał Cyrynie posłuszeństwo poddanych, zakazał im pod karą stu batogów słuchać posesora i wzbronił rumacji wbrew kontraktowi arendownemu z 9 III 1794 (zawartemu przez plenipotenta W. Woronicza, oblatowanemu 7 VI 1794), który dawał cztery tygodnie rumacji – za to zł 102; (7) rozliczenie końcowe: od Cyryny zł 231 gr 12, od Rokitnickiego i gromady dla Cyryny zł 340 gr 25, do zapłaty reszta zł 109 gr 13 wraz z dwoma zakładami starościńskimi, na 1 VII 1794 st. st. pod winą wywołania; zboże w snopie pozostaje konserwowane do wymłotu. Apelacji Rokitnickiego (przez plenipotenta W. Padlewskiego) sąd nie dopuścił.

Objaśnienia: „kondescenzya” – zjazd sądowy na grunt; „jurydykcyę ufundować” – otworzyć sesję sądową; „komparycya” – wstępne oświadczenie stron; „indagacya” – przesłuchanie; „inkwizycya dowodowa / odwodowa” – dowody powoda / pozwanego; „rumacya” – wyprowadzenie się posesora z dzierżawy; „jabella” (tabela) – rejestr odrobionej pańszczyzny; „sotka” – setka (grzybów); „obody” – obręcze/koła [?]; „zakład starosiński” – kara umowna; „pro nullis ogłasza” (łac.) – uznaje za nieważne; „Veteris Stilli” – starego stylu; „L.S.” (locus sigilli) – miejsce pieczęci; „Papier Dziewięciokopiykowy” – papier stemplowy za 9 kopiejek.

Streszczenie

1/ 12 VII 1794 Wincenty Cyryna oblatował w grodzie kijowskim w Żytomierzu dekret zjazdowy (kondescenzyjny) komornika ziemskiego kijowskiego Michała Kamieńskiego, wydany we wsi NEBYLICA 20–21 V 1794 n. st. w sporze Cyryny, dzierżawcy, z Michałem Kazimierzem Rokitnickim, starostą rożowskim, jego dyspozytorem Janem Obertyńskim i gromadą nebylicką. Sąd odrzucił prorogację wyjednaną jednostronnie przez Rokitnickiego, przesłuchał gromadę i świadków i rozliczył wzajemne pretensje: poddanym przyznał zł 115 gr 27 za nadmierne podwody, furmanki drew, przymusowe dosypki żyta i daniny (grzyby, jaja, chmiel, masło, olej), a Cyrynie – po przysiędze na rzetelność jabelli pańszczyzny – zł 98 gr 9 od gromady; obciążył Cyrynę kwotą zł 115 gr 15 za niedosiew (15,5 korca po zł 7), a Rokitnickiemu nakazał zapłacić zł 20 za dwuletni nieużytek sianożęci, zł 205 gr 8 za reparacje, zł 200 za warsztat gorzelniany oraz zł 102 za bezprawne odebranie posłuszeństwa poddanych 24 III 1794 i wzbronienie czterotygodniowej rumacji wbrew kontraktowi z 9 III 1794. Wzajemne pretensje o spalenie piekarni (18 korcy owsa i ośmioro cieląt) oraz niedowiedzione roszczenia umorzono. Po obliczeniu Rokitnicki ma do 1 VII 1794 st. st. zapłacić Cyrynie resztę zł 109 gr 13 z dwoma zakładami starościńskimi, pod winą wywołania; zboże w snopie we dworze nebylickim ma być konserwowane do wymłotu. Apelacji Rokitnickiego sąd nie dopuścił.

Transkrypcja

k. 587 (skan 0095, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Pierwszego podług dawnego,

3á Dwunastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Józefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Osobiście Stawaiący W. Woyciech

7Drozowski Kom. Gr. Owr. zdrowy będąc na Ciele y umyśle, od Stworcy swa-

8rażney [?] ... Ziem. Jurydykcyi Prawa, Forum, Pttu, y Wdztwa, á pod te-

9raźniey[szą] ... że dobrowolne zeznanie swoie, cale się poddaiąc y wcielaiąc

10wiadomo, jawno, czyni, ustnie, dobrowolnie zeznaie; Jż Zemną maiący [?]

11maiąc Sprawy Dwoie w Woiewodztwie Wołyń., Powiecie temuż w Zasław-

12skiey Jurydykcyi osobliwie Ziemskiey z Roznemi, których gdy Sam przez

13się dopilnować niemogę, przeto na mieyscu y w osobie swoiey W. Jchmść

14Panow Franciszka Xawerego Dworzyckiego V.R.K. [?], Floryana Chaieckiego [?]

15S. Kend. [?] y Jana Turowskiego za Specyalnych Plenipotentow swoich obie-

16ra, Stanowi, y zapisuie, daiąc moc tymże w Sprawach moich Stawać, Kom-

17parycye pisać, Dekreta przypuszczać, Sprawiedliwie nastąpione

18akceptować, od uciążliwych odwoływać się, Processami szkodzić, Summy

19przywny [?] Luitz [?] odbierać, z odebranych kwitować, zgoła wszelkich Dobro-

20dzieystw prawnych używać, á co tylko przez wyż wyrażonych Plenipoten-

21tow moich prawnie y sprawiedliwie nastąpiona y postanowiona będzie to

22wszystko za rzecz Stałą, trwałą y nieodmienioną przyiąc deklaruie, y obo-

23wiązuie się mocą dobrowolnego zeznania swego. Woyciech Drozowski K.G.O. [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 737. Woyciech DROZOWSKI, komornik graniczny owrucki, to zapewne ten sam, którego podpis („Plenip[otent]a W. Drozowskiego [?]”) widnieje pod poprzednim wpisem (akt 125).

Odczyty niepewne: formuła zdrowia i poddania jurysdykcji (ręka drobna, skróty); nazwiska plenipotentów – „Dworzycki V.R.K. [?]”, „Chaiecki [?] S. Kend. [?]”; „przywny Luitz [?]” (zapewne „przysądzone luita” – kary 14 grzywien); skrót podpisu „K.G.O.” = komornik graniczny owrucki.

Objaśnienia: „plenipotencya” – pełnomocnictwo procesowe; „komparycye pisać” – spisywać oświadczenia stron; „dekreta przypuszczać” – dopuszczać wyroki; „od uciążliwych odwoływać się” – apelować od niekorzystnych; „processami szkodzić” – prowadzić procesy przeciw przeciwnikom; „jurydykcya zasławska ziemska” – sąd ziemski w Zasławiu (po II rozbiorze siedziba sądów guberni izasławskiej dla powiatów wołyńskich).

Streszczenie

1/ 12 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu Wojciech Drozowski, komornik graniczny owrucki, zeznał pełnomocnictwo: mając dwie sprawy w województwie wołyńskim, w powiecie tamtejszym, przed jurysdykcją zasławską (zwłaszcza ziemską), a nie mogąc ich sam dopilnować, ustanawia swymi specjalnymi plenipotentami Franciszka Ksawerego Dworzyckiego, Floriana Chajeckiego [?] i Jana Turowskiego, dając im moc stawania, pisania komparycji, przyjmowania wyroków, apelowania od uciążliwych, prowadzenia procesów, odbierania sum i kwitowania – wszystko, co uczynią, uznaje za stałe i nieodmienne.

Transkrypcja

k. 587 (skan 0095, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Pierwszego podług dawnego,

3á Dwunastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną Jo-

5zefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijow. y Xięgami

6ninieyszemi Grodz. Kijow. Stawaiący Osobiście Ur. Piotr Chodakowski swym,

7Małżąki swey, y Ur. Jakuba Bułkowskiego Jmieniem czyniąc, za których ro-

8koy [?] y dotrzymanie rzeczy zapisuiąc się = zdrowy będąc na Ciele y umyśle dobro-

9wolnie zeznaie; Jż tak zeznawaiący, jako y Ur. Bułkowski maiąc Spra-

10wę swoią w Sądach Grodz. Kijow. z JW. Pruszyńskim Kaszt. tytt. á niemogąc

11oney o Sobie nie dopilnować, przeto na mieyscu y w osobie tak zeznaią-

12cego, jakotez czyim czyni Jmieniem WW. y Ur. Tomasza Bielickiego,

13Dominika Rusieckiego, Michała Swiętochowskiego, Jana Borkowic-

14kiego [?], Bazylego Owsiejowskiego, jakiego bydź Jmienia y Jasztenka [?],

15za prawdziwych, y niewątpliwych Plenipotentow swoich obieram, Sta-

16nowię, y zapisuię, daiąc onym zupełną moc, y władzę we wszelkich

17Sprawach Stawać, wodawać [?], Komparycye pisać, Dekreta sprawiedli-

18wie nastąpione akceptować, od uciążliwych odwoływać, Summy,

19Luitę, y wszelkie Przezyski Prawne odbierać, z odebranych Jmieniem

20tak zeznawaiącego, jako też czyim czynię, kwitować, Processami szko-

21dzić, w ugody przyiacielskie wchodzić, y zupełnie się, w tey Sprawie ugo-

22dzić się za takowe, y zakwitować, y wszelkich Dobrodzieystw z Prawa

23pozwolonych używać, á cokolwiek przez wyż wyrażonych Plenipoten-

24tow, á nayszczegolniey Ur. Dominika Rusieckiego uczyniono będzie, to

25wszystko za rzecz Stałą, trwałą, y nizdy niepomszoną [?] przyiąć deklaruie,

26mocą dobrowolnego zeznania swoiego, Swym, Małżąki swey y Ur.

27Jakuba Bułkowskiego, jako Pisma nieumieiący Znakiem Krzyża

28Swiętego podpisuie się. Piotr Chodakowski +

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 738. Plenipotencja dana w sprawie toczącej się w sądzie grodzkim kijowskim z JW. PRUSZYŃSKIM, kasztelanem żytomierskim (por. akt 121 – pozew Pruszyńskiego c/a Charlęscy i posesorzy Chodorkowa).

Odczyty niepewne: „za których rokoy [?]” (zapewne „za których rękoymia” – poręczenie), „wodawać [?]”, „jakiego bydź Jmienia y Jasztenka [?]” (zapewne formuła „jakiego bądź imienia i nazwiska”), „Jana Borkowickiego [?]”, „nizdy niepomszoną [?]” (nigdy nieporuszoną).

Objaśnienia: „luita” (luitio) – kara 14 grzywien zasądzana w procesie; „przezyski prawne” – zasądzone należności procesowe; „ugody przyiacielskie” – komplanacje pozasądowe; „Kaszt. tytt.” – kasztelan tytułowy (żytomierski); zeznający nie umiał pisać i podpisał się krzyżem.

Streszczenie

1/ 12 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu Piotr Chodakowski – w imieniu własnym, żony oraz Jakuba Bułkowskiego, za których ręczy – zeznał pełnomocnictwo: mając z Bułkowskim sprawę w sądzie grodzkim kijowskim z Józefem Pruszyńskim, kasztelanem żytomierskim, a nie mogąc jej sam dopilnować, ustanawia plenipotentami Tomasza Bielickiego, Dominika Rusieckiego, Michała Świętochowskiego, Jana Borkowickiego [?] i Bazylego Owsiejowskiego, dając im moc stawania, pisania komparycji, przyjmowania wyroków, apelacji, odbierania sum, luit i przezysków, kwitowania, prowadzenia procesów i zawierania ugód; wszystko, co uczynią – a zwłaszcza Dominik Rusiecki – uznaje za ważne. Niepiśmienny, podpisał się znakiem krzyża.

Transkrypcja

k. 587 (skan 0095, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Pierwszego podług dawnego,

3á Dwunastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijow. Osobiście Stanowszy W. Maciey My-

7słowski Miecznik Brzesk. Kuiaw. [?] zdrowy będąc na Ciele y Umyśle, jawno czyni,

8ustnie y dobrowolnie zeznaie; Jż Zeznawaiący Summy Piętnaście

9Tysięcy, Sto Trzydzieści Trzy Złotych, Grosz Jeden Pol. Dekretem Kom-

10promissarskim Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Drugiego, Dnia Pią-

11tego Marca w Borszczajowce między JWW. Tadeuszem Kaszt. [?] Raciąż. [?] y

k. 587v (skan 0096, strona lewa)

1Anną Mostowskiemi, Michałem Przezdzieckim, Starościcem Minsk. z Jedney, á JW. Za-

2charyaszem Hańskim Łowcz. W.X.L. z drugiey Strony Zapadłym, Roku tegoż

3Dnia Drugiego Pazdziernika w Aktach Ziemskich Kijowsk., w niezionym [?]

4od JWW. Mostowskich y Przezdzieckiego dla JW. Hańskiego przysądzoney,

5á Zeznawaiącemu przez Tegoż JW. Hańskiego za Cessyą rzeczną Dnia

6Dziewietnastego Stycznia Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trze-

7ciego, Roku w Dubnie podpisaną, do Akt Grodz. Kij. Dnia Pierwszego

8Lutego dawnego, á Dwunastego nowego Stylu, Roku bieżącego poda-

9ną wraz z Publikatą na Terminie dość czynnym otrzymaną, ustą-

10pioney z Przewizą [?] Publikaty Win za sprzeciwienie się Dekretowi, y

11wszelkiey z tegoż Dekretu należytości odebrawszy zupełną Sa-

12tysfakcyą, y z odebrania oney zakwitowawszy, JW. Jozefowi Morz-

13kowskiemu C.P. S.H. V.S.Ż. O.S.S.K. ustępuie, wlewa, y przekazuie, mocen

14tedy iest y będzie JW. Morzkowski Prawa Nabywca odstąpionemi

15Sobie Summami wzmiankowanemi z Prowizyą, y Processami jak

16się podoba rządzić bez żadney od Zeznawaiącego y Sukcessorow

17Jego przeszkody, mocą dobrowolnego zeznania. Maciey Mysłowski m.p.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 739. Akt należy do serii znanej z księgi 2-1-170: dekret kompromisarski z Borszczahówki (tu „Borszczajowka”) 5 III 1792 między Mostowskimi i Michałem Przezdzieckim, starościcem mińskim, a Zachariaszem Hańskim, łowczym nadwornym WXL; Hański scedował sumę Maciejowi Mysłowskiemu, miecznikowi brzeskiemu kujawskiemu (por. 2-1-170, akt 98 – manifest i cesja Hańskiego; akty 401, 357, 361 – dalsze cesje tego dekretu). Tu Mysłowski kwituje odbiór i ceduje całość Józefowi Morzkowskiemu.

Odczyty niepewne: „Tadeuszem Kaszt. [?] Raciąż. [?]” (Tadeusz Antoni Mostowski – skrót tytułu przy imieniu niejasny), „Miecz. Brzesk. Kuiaw. [?]”, „w niezionym [?]” (zapewne „w niezniesionym” / „w niezmienionym”), „z Przewizą [?] Publikaty Win” (z prowizją? z przewyżką?).

Rozwinięcia skrótów tytułu Morzkowskiego: „C.P.” – chorąży podlaski, „S.H.” – starosta hermanowski, „V.S.Ż.” – wicestarosta żytomierski, „O.S.S.K.” – orderu św. Stanisława kawaler. „Łowcz. W.X.L.” – łowczy nadworny Wielkiego Księstwa Litewskiego. „Publikata” – ogłoszenie wyroku; „wina za sprzeciwienie się dekretowi” – kara za niewykonanie wyroku.

Streszczenie

1/ 12 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu Maciej Mysłowski, miecznik brzeski kujawski, zeznał kwit z cesją: sumę 15 133 zł 1 gr polskich, przysądzoną dekretem kompromisarskim z 5 III 1792 w Borszczajówce (Borszczahówce) od Tadeusza i Anny Mostowskich oraz Michała Przezdzieckiego, starościca mińskiego, na rzecz Zachariasza Hańskiego, łowczego nadwornego WXL (wpisanym 2 X tegoż roku w akta ziemskie kijowskie), a jemu odstąpioną przez Hańskiego cesją podpisaną w Dubnie 19 I 1793 i podaną do akt grodzkich kijowskich 1/12 II 1794 wraz z publikatą – odebrawszy pełną satysfakcję, kwituje i w całości (z winami za sprzeciwienie się dekretowi i wszelkimi należnościami) ustępuje, wlewa i przekazuje Józefowi Morzkowskiemu, chorążemu podlaskiemu, staroście hermanowskiemu, wicestaroście żytomierskiemu, który odtąd może tymi sumami z prowizją i procesami swobodnie rozporządzać.

Transkrypcja

k. 587v (skan 0096, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Trzeciego podług dawnego,

3á Czternastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiąc Ur. Jozef

7Drabowicz [?] Notę od JW. Karwickiego Gm.W.L. do JW. Szeremetowa z Żą-

8daniem do dania pomocy woyskowey dla Uskutecznienia Sprawy z JWW.

9Branickim y Potockiemi podaną z Rezolucyą y Podpisem tegoż

10JW. Gubernatora na Ordynaryinym Papierze Spisaną z przyłączonym

11Arkuszem Dziesięciu kopiykowym do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisania

12podał w ten Sposob = Między JW. Krzysztofem Karwickim Gm. á JWW.

13Szczęsnym y Georgią z Mniszchow Potockiemi Gnrłtt. [?] Artyleryi, tu-

14dzież JW. Branickim Hett. wypadł Dekret w Sądach Ziem. Kijowsk.

15Dnia Trzydziestego Pierwszego Marca, Roku Teraznieyszego Ozna-

16czaiący Kondescensyą do Dobr Rokitny dla zebrania Kalkulacyi z tych

17Lasow, które nad Konstytucyą Tysiąc, Siedmset, Osiemdziesiąt

18Osmego Roku do Białey cerkwi zagarnione zostały, z których

19JWW. Potoccy jako Sukcessorowie Mniszcha posiadaiącego przed tym

20też Starostwo usprawiedliwić się są obowiązani. Na mocy tako-

21wego Dekretu gdy JW. Karwicki zprowadził Podsędka Ziem. Kijowsk.

22dla wsądzenia [?] Sprawy, tedy JW. Branicki o stawienie tylko Gro-

23mady y zebrania z Niey Swiadectwa przypozwany [?], y w Dekret wcho-

24dzący, nietylko sam od attentowania Sprawy usunął się, lecz nadto

25Poddanym stanąć niekazał, á przeto uskutecznie Dekretu niedozwo-

26lił, w tam więc przypadku Urząd zjechały zastanowił Dzieło swoie,

27puki pomoc woyskowa zesłana niebędzie. Żądaniem tedy iest JW.

28Karwickiego, iż by JW. Pan na mocy Prawa y Supersessyi przez Podsęd-

29ka uczynioney dodał pomoc woyskową, końcem uskutecznienia

30pomienionego Dekretu. Dodanie zaś tey pomocy niebędzie do nicze-

31go więcey użyte jak do spędzenia Ludzi na Jndagacyą y Swiadec-

32two potrzebnych. Antoni Jzbicki Pl. Notta wo władyenyi w Huber-

33nij ne podwiedemstwennoy moiemu Prawlenyiu po Dekretam

34woyskowoy pomoszczy dawat ne mohu. Hubernator Sze-

35remetow. W Dzierżawie niemoiey [?] Gubernij podług Dekretow da-

36wać pomocy woyskowey niemogę Gubernator Bazyli de Szereme-

37tow [?] Jeunija Perwoho Dnia, Tysiacza, Sim sot Dewiadesiat Cze-

38twertoho Hoda w Żytomiry. Numer Trzy Tysiące Trzysta Siedm-

39dziesiąt Trzy. Która Nota słowo w słowo jak się w sobie

40ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 740 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 740): „Obl[at]a Noty od JW. Karwickiego G. M. W. L. do JW. …” – skrót „Gm.” w tekście = G[enerał] M[ajor] (W.L. – wojsk litewskich).

Rezolucja gubernatora izasławskiego Wasyla (Bazylego) Szeremietiewa zapisana po rosyjsku alfabetem łacińskim, a następnie w przekładzie polskim. Próba rekonstrukcji cyrylicą: „Во владѣніи въ губерніи не подвѣдомственной моему правленію по декретамъ воинской помощи давать не могу. Губернаторъ Шереметевъ. … Іюня перваго дня тысяча семьсотъ девяносто четвертаго года въ Житоміри.” – tj. „W posiadłościach (dobrach) w guberni nie podległej mojemu zarządowi wojskowej pomocy do (wykonania) dekretów dawać nie mogę” (Rokitna i Biała Cerkiew leżały po II rozbiorze w guberni bracławskiej, nie izasławskiej – por. akt 130 z notą do gubernatora bracławskiego Berchmana). „Notta” na początku – zapewne nagłówek rezolucji lub przekręcone „Не” [?].

Odczyty niepewne: „Drabowicz [?]” (podawca), „Gnrłtt. [?] Artyleryi” (= Generałostwem Artylerii – Szczęsny Potocki był generałem artylerii koronnej), „dla wsądzenia [?]” (dla osądzenia?), „przypozwany [?]”, „niemoiey [?]”, podpis „Bazyli de Szeremetow [?]”. „Arkusz Dziesięciu kopiykowy” – arkusz papieru stemplowego za 10 kopiejek. „Supersessya” – zawieszenie czynności przez urząd zjazdowy (podsędka). „Kondescensya” – zjazd sądu na grunt. „Hett.” – hetman (Franciszek Ksawery Branicki). „Pl.” – plenipotent.

„Konstytucya 1788 Roku” – zapewne konstytucja sejmowa z 1788 r. o lustracji królewszczyzn / lasów; Mniszech – wcześniejszy posesor starostwa białocerkiewskiego. „Georgia z Mniszchów” – tak w rkp. (żoną Szczęsnego Potockiego była Józefina z Mniszchów).

Streszczenie

3/ 14 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Józef Drabowicz [?] podał do zapisania notę Krzysztofa Karwickiego, generała majora wojsk litewskich, do gubernatora izasławskiego Wasyla Szeremietiewa (z jego rezolucją i podpisem, na zwykłym papierze, z dołączonym arkuszem stemplowym 10 kop.). W nocie plenipotent Karwickiego Antoni Izbicki wywodzi: dekret sądów ziemskich kijowskich z 31 III 1794 w sprawie Karwickiego c/a Szczęsny i Józefina (w rkp. „Georgia”) z Mniszchów Potoccy oraz hetman Branicki zarządził zjazd na grunt dóbr Rokitna dla zebrania kalkulacji z lasów zagarniętych wbrew konstytucji z 1788 r. do Białej Cerkwi, z których Potoccy jako sukcesorowie Mniszcha, dawnego posesora starostwa, mają się usprawiedliwić; gdy jednak Karwicki sprowadził podsędka ziemskiego, Branicki, wezwany tylko do stawienia gromady dla złożenia świadectwa, nie tylko sam usunął się od sprawy, ale zabronił poddanym stawać, więc urząd zjazdowy zawiesił czynności do czasu przysłania pomocy wojskowej; Karwicki prosi więc gubernatora o pomoc wojskową wyłącznie do spędzenia ludzi na indagację i świadectwo. Gubernator (Żytomierz 1 VI 1794, nr 3373) odpowiedział po rosyjsku i po polsku, że w dobrach leżących w guberni nie podległej jego zarządowi pomocy wojskowej do wykonania dekretów dawać nie może.

Transkrypcja

k. 587v (skan 0096, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Trzeciego podług dawnego,

3á Czternastego podług Nowego Stylu =

4[reklamant:] Na Urzędzie

k. 588 (skan 0096, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu. Przedemną

2Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

3Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiąc Ur. Jozef Drabo-

4wicz Notę od JW. Karwickiego z Żądaniem pomocy woyskowey wydaney do

5JW. Berchmana Guberntra Bracławsk. podaną z Rezolucyą y Podpisem tegoż JW.

6Gubernatora, Ruskim pismem na Papierze Ordynaryinym napisaną z przyłą-

7czonym Papierem dziesięcio kopiykowym do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisania

8podał w ten Sposob = Jeho Prewoschodytelstwu Hospodynu Generał

9Majoru Bracławskoy Hubernij Hubernatoru y Kawaleru Fedoru Fedoro-

10wyczu Berchmanu Pokornijsze Proszenye. Po Dekretu Zemskoho Ki-

11jewskoho Suda o predytennaja [?] Kondescenzia mezdu Hospodynom

12Generał Majorom Karwyckim, y Generałom Artyllerij Stanisławom Po-

13tockim y Żenoju Jeho Urożennoju Mniszkowoy, y Hetmanom Wełykim

14Koron. Xawerym Branickim na Trydcaty Perwyj Den Mynuwszaho

15Marta Seho Hoda do Rokitny, ato dla wziatya Szczeta branych

16dochodow z tych Dobr z Werch Konstytucyi Tysiacza, Sim sot,

17Wosemdesiat, Osmoho, Hoda do Biłoy Cerkwy przyswoiennych. Pry sym

18takowaho dekreta Hospodyn Karwyckij sprowadył na Konde-

19scenzyiu Podsudka Zemskoho Kijewskaho, Hospodyn Branyckij

20netokmo sam Pieszenya Diła nestuczat [?] no y stawyt Hromad

21Ludey dla wziatya Swiditelstwa nedopustył, dla toho pokornijsze

22proszu waszeho Prewoschodytelstwa kak Sud Kondescenzijny

23Zemskij nemożet toho Jspołnyt, czto prysudenno [?] po dekretu Zem-

24skoho Kijowskoho Suda bez pomoszczy Woienskoy, czto ono mnie Kon-

25descenskomu Sudu dat pomoszcz woienskuiu Jmieniem JW. Kar-

26wickiego Generała Majora podpisuie się Jozef Waszkiewicz, y Junia

27Semoho Dnia, Tysecza, Semsot, Dewiadesiat, Czetwertoho,

28Hoda. Waszkiewicz. Numero Tertio Podołskaia [?] Rezi [?] y Junia Sedmo-

29ho Dnia – Numero millesimo, Octingentesimo, quadragesimo, Pri-

30mo. Rezolucya. Sey Prosytel o dacze prosymoy Jm woinskoy

31Pomoszczy imieiusz [?] w Kijowskom Zemskom Sudie z Hraffom Bra-

32nyckim [?], dołżeny sprosyt od Suda kotornij pred stawlenije po ko-

33nyckim [?] dotżenij [?] i k [?] to-

34romu otom y dołżnoie razsmotrenije uczynenno byt imie-

35iet. Y Junia Osmoho Dnia, Tysecza Semsot Dewiadesiat Cze-

36twertoho Hoda. Hubernator Berchman. Która Nota słowo w sło-

37wo jak się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 741 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 741): „Obl[at]a Noty od JW. Karwickiego z Żądaniem …”. Akt stanowi parę z aktem 129 (ta sama sprawa, ten sam podawca Józef DRABOWICZ – tu nazwisko wyraźne). Gubernator izasławski odmówił pomocy (akt 129), więc plenipotent Karwickiego zwrócił się do gubernatora bracławskiego Fiodora Fiodorowicza Berchmana.

Prośba i rezolucja po rosyjsku w alfabecie łacińskim. Próba rekonstrukcji cyrylicą (początek): „Его Превосходительству Господину Генералъ-Маіору Брацлавской Губерніи Губернатору и Кавалеру Ѳедору Ѳедоровичу Берхману покорнѣйшее прошеніе. По декрету Земскаго Кіевскаго Суда … кондесценція между Господиномъ Генералъ-Маіоромъ Карвицкимъ и Генераломъ Артиллеріи Станиславомъ Потоцкимъ и женою его урожденною Мнишковою и Гетманомъ Великимъ Коронн. Ксаверіемъ Браницкимъ на тридцатый первый день минувшаго марта сего года до Рокитны, а то для взятія счета браныхъ доходовъ съ тѣхъ добръ сверхъ конституціи тысяча семьсотъ восемьдесятъ осьмаго года до Бѣлой Церкви присвоенныхъ. При семъ таковаго декрета Господинъ Карвицкій спровадилъ на кондесценцію Подсудка Земскаго Кіевскаго, Господинъ Браницкій не токмо самъ … дѣла … но и ставить громадъ людей для взятія свидѣтельства не допустилъ; для того покорнѣйше прошу Вашего Превосходительства, какъ Судъ Кондесценційный Земскій не можетъ того исполнить, что присуждено по декрету Земскаго Кіевскаго Суда безъ помощи воинской, чтобъ оному мнѣ кондесценскому суду дать помощь воинскую. Именемъ … Карвицкаго Генералъ-Маіора подписуется Іосифъ Вашкевичъ. Іюня седьмаго дня 1794 года.” Rezolucja (8 VI 1794, nr 1841): „Сей проситель о дачѣ просимой имъ воинской помощи, имѣющій въ Кіевскомъ Земскомъ Судѣ съ графомъ Браницкимъ [дѣло], долженъ спросить отъ Суда, который представленіе … къ тому, о томъ и должное разсмотрѣніе учинено быть имѣетъ” – tj. gubernator odsyła proszącego do sądu ziemskiego kijowskiego, który powinien wystąpić z przedstawieniem; wtedy sprawa zostanie należycie rozpatrzona. STRESZCZENIE rezolucji NIEPEŁNE – środkowe wyrazy niepewne.

Odczyty niepewne: „o predytennaja [?]” (o predpisannoj? – „o przepisanej”), „nestuczat [?]” (ne stal [?]; sens: nie przystąpił do rozpoznania sprawy), „prysudenno [?]”, „Numero Tertio Podołskaia [?] Rezi [?]” (adnotacja kancelaryjna o wpływie prośby – nierozwiązana), „imieiusz [?]”, „Bra-nyckim [?]” (w rkp. „Kroa-nyckim”), „po ko-nyckim [?] dotżenij [?] i k [?]” – fragment rezolucji nieodczytany. „Papier dziesięcio kopiykowy” – arkusz stemplowy za 10 kop.

Streszczenie

3/ 14 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Józef Drabowicz podał do zapisania drugą notę w sprawie Krzysztofa Karwickiego, generała majora (por. akt 129): prośbę pisaną „ruskim pismem” (po rosyjsku alfabetem łacińskim) do Fiodora Fiodorowicza Berchmana, generała majora, gubernatora guberni bracławskiej. Plenipotent Józef Waszkiewicz, w imieniu Karwickiego, przypomina dekret sądu ziemskiego kijowskiego z 31 III 1794 nakazujący zjazd do Rokitny dla obrachunku dochodów z dóbr przywłaszczonych do Białej Cerkwi ponad konstytucję z 1788 r. w sprawie z gen. artylerii Stanisławem (Szczęsnym) Potockim i jego żoną z Mniszchów oraz hetmanem w. kor. Ksawerym Branickim; Branicki nie tylko sam nie przystąpił do sprawy, ale nie dopuścił stawienia gromad dla złożenia świadectwa, więc sąd zjazdowy nie może wykonać dekretu bez pomocy wojskowej – prosi o jej udzielenie (7 VI 1794). Rezolucja gubernatora Berchmana (8 VI 1794, nr 1841): proszący, mając sprawę w sądzie ziemskim kijowskim z hr. Branickim, powinien wystąpić przez sąd, który złoży przedstawienie, i wtedy sprawa zostanie rozpatrzona (odczyt rezolucji częściowo niepewny).

Transkrypcja

k. 588 (skan 0096, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Trzeciego podług dawnego,

3á Czternastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim, Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Jozef

7Drabowicz Ten Extrakt z Akt Ziem. Bracł. z Upisaniem w nim Opinij

8względem potrzeby do dania pomocy woyskowey dla JW. Karwickiego

9do ukończenia Sprawy z JWW. Potockiemi Artyleryi Gen. [?] na Zjeździe [?]

10mianey autentycznie wydany do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisania podał w

11ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jey Jmperatorskiey Mci Katarzyny Wtorey Alle-

12xiejewny Samowładczyni całey Rossyiskiey Z Sądu Ziem. Wdztwa Bracł.

13na Żądanie Strony Aktoryiney Rezolucya z Protokułu Sądowego

14Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Miesiąca Czerw-

15ca Dziewiątego Dnia Starego Stylu na Zapytanie JW. Gubernatora od-

16powiadaiąca w tey Jstocie = Sąd Ziem. Wdztwa Bracł. na Rezolucyą pod

17numerem Trzydziesto [?] tysięcznym, Setnym, Osiemdziesiątym [?], Pierwszym

18Roku Jdącego Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Osmego

19Junii Starego Stylu do Sądu swoiego przysłaną odpowiada, co następuie [?]:

20Dekret Sądu Zupełnego Ziem. Kijow. Roku Jdącego Tysiąc, Siedmset, Dzie-

21więćdziesiąt, Czwartego, Dnia Trzydziestego Pierwszego Marca mię-

22dzy JW. Krzysztofem Karwickim, á JW. Franciszkiem Xawerym Bra-

23nickim W.H.K. JWW. Stanisławem Szczęsnym y Jozefą z Mniszchow

24Potockiemi Gnrłt. Artyl. na Zjazd do Dobr Klucza Rokitniańskiego w

25porządku wzięcia dla JW. Karwickiego Rachunku z Dobr nieprawnie

26Lustracyą przez W. Krasnosielskiego Roku Tysiąc, Siedmset, Osmdziesiąt,

27[reklamant:] Dziewiątego

k. 588v (skan 0097, strona lewa)

1Dziewiątego, sporządzoną do Starostwa Białocerkiewskiego z aistyd [?] na

2upor niestawienie się, lub odstąpienie czyiekolwiek nieuważaiący,

3wypadły, niemniey z mocy tego Dekretu przez Sąd Podsędkowski Ziem.

4Kijowsk. Roku Jdącego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Dnia

5Dwudziestego Czwartego Maja Starego Stylu na Gruncie Dobr Rokitny

6mimo niestawienie się JWW. Potockich, y odstąpienie JW. Branickiego

7w porządku Skutkowania Przepisow Dekretu Sądu Zupełnego Ziem.

8Kijowsk. dla nastąpioney Oppugnacyi [?] y przemocnego niedopuszczenia Sta-

9wienia Gromadom do Jndagacyi w Celu wyiednania pomocy woyskowey

10sporządzone Dzieło, y tegoż samego Czasu od tegoż samego Sądu Pod-

11sędkowskiego Kijowsk. z Rekwizycyą podług Prawa o wydanie Pomocy Woy-

12skowey do JW. de Szeremeteff Gm.W. G.J. Gubernatora y Kawalera pisany

13List. niemniey do dopełnienia Prawa o zyskiwaniu Pomocy woyskowey

14zapadłego zrobioną, w Xięgach Grodz. Kijowsk. przez tego W. Wierzbińskie-

15go P.Z.K. z JW. JW. Branickim o niedopuszczenie Skutkowania Dekretu

16Skargę. Po czym wszystkim Jmieniem JW. Karwickiego do JW. de Szere-

17meteff Gm.W. G.J. Gubernatora y Kawalera w Dniu Pierwszym Junii Sta-

18rego Stylu, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku podaną

19o wydanie takowey że pomocy woyskowey Notę wraz z Rezolucyą na tey

20że Notcie zapisaną w Treści: Jż gdy Dobra Rokitna w Dzierżawie

21Obcey Gubernij znayduie się Pomoc woyskowa przez JW. de Szere-

22meteff wydana bydź niemoże, przed sobą złożone zapatrzywszy się wy-

23raźne Prawo Tysiąc, Siedmset, Osmdziesiąt, Czwartego Roku, do tego

24przypadku dopełniaiące znayduie; Jż pomoc woyskowa na Stronę

25JW. Karwickiego do Skutkowania Przepisow Dekretu Sądu Zupełnego

26Ziem. Kijowsk. to iest: do Spędzenia Ludzi na Jndagacyą y Jnkwizycyą

27potrzebnych ubespieczenia Osoby Sądu Zjazdowego to Dzieło sprawu-

28iących wydana bydź powinna, którey to jednak Pomocy woyskowey

29do Exekwowania swoich wyrokow Sąd ten Zjazdowy użyć pod żadnym

30Pretextem niebędzie mocen. Wydać rozkazać, y iest pod Pieczęcią Ziemską

31Bracł. wydany pisany w Mieście Jey Jmperatorskiey Mości Winnicy. Ko-

32rygowano [?] ORZB [?] zgadza się z Protokułem. J. Hebelsky [?] mp. Który to

33Extrakt do zapisania podany słowo w słowo jak się w sobie ma,

34do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 742 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 742): „Obl[at]a Ext[rak]tu z Akt Z. B. [?] z upisaniem w nim …” – „Z. B.” = Ziemskich Bracławskich. Trzeci akt serii Karwickiego (por. akty 129–130): po odmowie gubernatora izasławskiego Szeremietiewa i odesłaniu przez gubernatora bracławskiego Berchmana do sądu, sąd ziemski bracławski (w Winnicy) wydał opinię, że pomoc wojskowa należy się Karwickiemu.

Odczyty niepewne: „Artyleryi Gen. [?] na Zjeździe [?]” (w rkp. skrót podobny do „Pott.”), numer rezolucji gubernatora „Trzydziesto [?] tysięcznym, Setnym, Osiemdziesiątym [?], Pierwszym” (w akcie 130 rezolucja Berchmana nosi nr 1841 – możliwe, że chodzi o ten sam numer: „Tysiąc Ośmset Czterdziesty Pierwszy”), „z aistyd [?] na upor” (może „z ostrzeżeniem na upór” – tzn. dekret zaoczny na wypadek uporu, niestawiennictwa lub odstąpienia), „Oppugnacyi [?]”, adnotacja kancelaryjna „Korygowano [?] ORZB [?]” i podpis „J. Hebelsky [?]”.

Objaśnienia: „W.H.K.” – wielki hetman koronny (F. K. Branicki); „Gnrłt. Artyl.” – generałostwo artylerii (S. Sz. Potocki); „Gm.W. G.J.” – generał major wojsk (rosyjskich), gubernator izasławski (W. Szeremietiew); „P.Z.K.” – podsędek ziemski kijowski (A. Wierzbiński, por. 2-1-171 akty 41–72 – prorogacje podsędka ziemskiego A. Wierzbińskiego); „Sąd Podsędkowski” – sąd zjazdowy podsędka; „Sąd Zupełny” – pełny skład sądu ziemskiego; „prawo 1784 roku” – konstytucja sejmu grodzieńskiego 1784 o pomocy wojskowej do egzekucji wyroków. „Lustracya przez W. Krasnosielskiego 1789” – lustracja starostwa białocerkiewskiego z 1789 r.

Streszczenie

3/ 14 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Józef Drabowicz podał autentyczny ekstrakt z akt ziemskich bracławskich z opinią w sprawie pomocy wojskowej dla Krzysztofa Karwickiego. Sąd ziemski bracławski (protokół 9 VI 1794 st. st., Winnica), odpowiadając na zapytanie gubernatora (rezolucja z 8 VI st. st.), przypomniał: dekret pełnego sądu ziemskiego kijowskiego z 31 III 1794 (Karwicki c/a hetman w. kor. Franciszek Ksawery Branicki oraz Stanisław Szczęsny i Józefa z Mniszchów Potoccy) nakazał zjazd do dóbr klucza rokitniańskiego dla obrachunku z dóbr nieprawnie przyłączonych lustracją Krasnosielskiego z 1789 r. do starostwa białocerkiewskiego, z zastrzeżeniem na wypadek uporu lub niestawiennictwa; sąd podsędkowski ziemski kijowski 24 V 1794 st. st. na gruncie Rokitny, wobec niestawienia się Potockich, odstąpienia Branickiego i przemocnego niedopuszczenia gromad do indagacji, sporządził akt w celu uzyskania pomocy wojskowej, wysłał rekwizycję do gubernatora izasławskiego Szeremietiewa, a podsędek Wierzbiński zaniósł skargę na Branickiego do akt grodzkich; nota Karwickiego z 1 VI 1794 spotkała się z odmową Szeremietiewa (dobra w obcej guberni). Sąd, opierając się na prawie z 1784 r., orzekł, że pomoc wojskowa powinna być Karwickiemu wydana do spędzenia ludzi na indagację i inkwizycję oraz dla bezpieczeństwa sądu zjazdowego, lecz sąd ten nie może jej używać do egzekwowania swoich wyroków.

Transkrypcja

k. 588v (skan 0097, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Trzeciego podług dawnego,

3á Czternastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przede-

5mną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa

6Pttu Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaią-

7cy W. Dominik Lewkowski to Zaświadczenie w Jnteressie własnym

8od W. Stockiego Woyskiego Mozyrsk. wydane, Podpisem tegoż y Przyia-

9ciół przy Trzech Pieczęciach na Laku Czerwonym wyciśniętych

10zatwierdzone na Papierze Dziesięcio kopiykowym napisane do

11Akt Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob = Zaświadczam

12ninieyszym Pismem moim W. Dominika Walewskiego Lew-

13kowskiego Brata Ciotecznego rodzonego, niegdy W. Ferdynanda Woły-

14neckiego; Jż Tenże W. Lewkowski będąc w rowney Linij Kompetyto-

15rem z niegdy W. Wołyneckim, jakoteż Jedne Sprawę maiąc, y tęsz

16Processa wraz tak z niegdy W. Wołyneckim, jakoteż JW. Ante-mini [?]

17Krasickim [?] y mną o Dobra Poiezuickie, to iest: Klucz Kawerowski [?],

18Bazarski [?], Jurewicki, y Jnne, tudzież Lucyn, Chwedorowkę Prawem

19Natury z Głowy Teściow [?] na Nas spadaiące, gdy dla załatwienia tey

20naszey Pretensyi Kommissya Edukacyina pomienione Dobra przez

21Dyplomata Tymże Kompetytorom na Wieczność oddać umyśliła,

22Tych zaś Dobr na Części Dzielić niemożna było, ato dla zabespiecze-

23nia Funduszu na Edukacyą Narodową z onych ustanowionego, na-

24stąpiło tedy między Pretensorami y Kompetytorami do tych Dobr po-

25miarkowanie y Układ takowy, ażeby otrzymuiący Dyplomata

26wspoł Kompetytorow swoich pospłacali; lub przez uczynioną

27[reklamant:] onym

k. 589 (skan 0097, strona prawa)

1onym w Tychże Dobrach od siebie udział, onych w Prawie Natury zała-

2twili, podług którego układu JW. Krasicki zaspokoiwszy nadgrodził W.

3Jana Kosińskiego [?], Ja zaś wziołem na Mnie zaspokoienie moich Braci

4niegdy W. zaś Ferdynanda Wołyneckiego przyiął na Siebie obowiązek

5spłacenia, y zaspokoienia W. Dominika Walewskiego Lewkowskiego

6z Dobr Lucyna y Chwedorowki, po którym to uczynionym układzie

7y doniesieniu Kommissyi, że iuż między Rodzeństwem nastąpiło Umiar-

8kowanie. Dopiero na Fundamencie tego pomiarkowania Dy-

9plomata mnie na Dobra Klucz Jurewicki w Wielkim Xięstwie Litew.

10JW. Krasickiemu na Dobra Klucz Kawerowski [?] y Bazarski [?] w Woje-

11wództwie Kijowsk. á Powiecie Owruc. á niegdy W. Ferdynandowi Woły-

12neckiemu na Dobra Lucyn y Fedorowkę w Województwie Tymże

13á Powiecie Kijowsk. Leżące wydane zostały. Jako więc W. Dominiko-

14wi Lewkowskiemu Spłaty y Nadgroda z Dobr Lucyna y Fedorowki

15w Proporcyi Prawa Natury istotnie należy, tak na to ninieysze

16moie rzetelne Swiadectwo przy uproszonych WW. Przyiaciołach wła-

17sną podpisuię Ręką. Działo się w Żytomierzu Dnia Trzeciego Lipca

18dawnego, á Czternastego nowego Stylu Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdzie-

19siąt, Czwartego Roku. Adam Stocki Woyski Pttu Mozyrskiego. Proszo-

20ny do Podpisu Tey Tranzakcyi Przyiaciel podpisuię się Jakub Zawia-

21licz Moczulski Podsędek Ziem. Żytt. mp. Proszony do podpisania tey

22Tranzakcyi Przyiaciel podpisuię się Stanisław Kostka Jpohorski Len-

23kiewicz Cześnik Pttu Winogr. [?] Sttа [?] Powiato. [?] Ord. S. Stta Kawaler mp.

24Które to zaświadczenie słowo w słowo jak się w sobie ma, do Xiąg

25ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 743 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 743): „Obl[at]a Zaświadczenia od W. Stockiego [?] W. R. M. [?]” – tekst potwierdza nazwisko STOCKI i tytuł wojskiego powiatu mozyrskiego (w rejestrze „W. R. M.” – zapewne błędnie odczytane „W. P. M.” = Woyski Powiatu Mozyrskiego). Imię w tytule marginalnym „Witt. [?]”, w podpisie wyraźnie „Adam Stocki”.

Kontekst: dobra pojezuickie po kasacie zakonu (1773) przeszły na Fundusz Edukacyjny; Komisja Edukacji Narodowej rozdawała je dyplomatami (na wieczność) osobom wywodzącym pretensje „prawem natury” (spadkowe pretensje do dóbr zapisanych niegdyś jezuitom), z obowiązkiem spłaty współpretendentów. Tu: Stocki otrzymał klucz Jurewicki w WXL, Krasicki – klucze Kawerowski [?] i Bazarski [?] w pow. owruckim, Ferdynand Wołyniecki – Lucyn i Fedorówkę (Chwedorówkę) w pow. kijowskim; z tych ostatnich należy się spłata Dominikowi Walewskiemu Lewkowskiemu, bratu ciotecznemu Wołynieckiego.

Odczyty niepewne: „Witt. [?]” i „Skar[bnika] [?]” w tytule marginalnym, „JW. Ante-mini [?] Krasickim [?]” (w rkp. inicjał K podobny do „Gr”; dalej wyraźnie „JW. Krasicki”, „JW. Krasickiemu”), „Kawerowski [?]”, „Bazarski [?]”, „z Głowy Teściow [?]”, „W. Jana Kosińskiego [?]”, tytuł Lenkiewicza „Cześnik Pttu Winogr. [?] Sttа [?] Powiato. [?]” (może: cześnik powiatu winogrodzkiego, sędzia/starosta powiatowy). „Jpohorski Lenkiewicz” – por. Lenkiewiczowie Ipohorscy (2-1-1, akt 334). „Ord. S. Stta Kawaler” – kawaler orderu św. Stanisława.

Streszczenie

3/ 14 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Dominik (Walewski) Lewkowski podał do akt zaświadczenie wystawione tego samego dnia w Żytomierzu przez Adama Stockiego, wojskiego powiatu mozyrskiego (z podpisami przyjaciół i trzema pieczęciami na czerwonym laku, na papierze stemplowym 10 kop.). Stocki zaświadcza, że Dominik Walewski Lewkowski, brat cioteczny zmarłego Ferdynanda Wołynieckiego, był w równej linii kompetytorem wraz z Wołynieckim, JW. Krasickim i nim samym w sprawie o dobra pojezuickie (klucze Kawerowski [?], Bazarski [?], Jurewicki i inne oraz Lucyn i Chwedorówka), spadające na nich prawem natury; ponieważ Komisja Edukacyjna postanowiła oddać te dobra dyplomatami na wieczność, a dzielić ich nie było można ze względu na fundusz edukacyjny, pretendenci umówili się, że otrzymujący dyplomaty spłacą współkompetytorów: Krasicki zaspokoił Jana Kosińskiego [?], Stocki – swoich braci, a Ferdynand Wołyniecki przyjął obowiązek spłaty Dominika Lewkowskiego z dóbr Lucyn i Chwedorówka. Na tej podstawie Komisja wydała dyplomaty: Stockiemu na klucz Jurewicki w WXL, Krasickiemu na klucze Kawerowski [?] i Bazarski [?] w pow. owruckim, Wołynieckiemu na Lucyn i Fedorówkę w pow. kijowskim; Lewkowskiemu należy się więc spłata z Lucyna i Fedorówki. Podpisali jako świadkowie Jakub Zawalicz Moczulski, podsędek ziemski żytomierski, i Stanisław Kostka Ipohorski Lenkiewicz, cześnik, kawaler orderu św. Stanisława.

Transkrypcja

k. 589 (skan 0097, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego =

2Miesiąca Lipca Dnia Czwartego podług dawnego,

3á Piętnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Wincenty Pe-

7rekładowski, tę Plenipotencyą ręczną od JOX. Jmci Franciszki Wiktoryi Jabło-

8nowskiey Woiewod. Nowogrodz. W. Konstantemu Krukowiczowi [?] P.W.K. do wszelkich

9Czynności tak Prawnych jako y Ekonomicznych w Galicyi, Lodomeryi, y Jnnych

10Jmperyach, gdzie Dobra Tey JO. Xiężny Jey Mci leżą, daną, na Papierze Stem-

11plowym Rossyisk. Ceny kopiiek dziesięciu napisaną, Podpisem Ręki Tey że y Przyia-

12ciół przy Pieczęciach Trzech na Laku Czerwonym wyciśniętych zatwierdzoną

13do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisania podał w ten sposob = Franciszka Wi-

14ktorya z Xiążąt Korybuthow Woronieckich S.R.K. [?] Xiężna Jabłonowska Wo-

15iewod. Nowogr. Dama Ord. Krzyża Gwiaz. Zdrowa będąc na Ciele y Umyśle,

16ninieyszym Zapisem Plenipotencyinym ręcznym moc Autentycznego Zezna-

17nia w sobie maiącym jawno czynię ustnie, y dobrowolnie zeznaię; Jż Ja

18Zeznawaiąca maiąc Dobra w Krolestwach Galliciy y Lodomeryi y w Jnnych

19Państwach będące, tudzież z Summy czyli w Dobrach za Żupy Solne od

20Skarbu Jey Cesar. Mci dodać się maiących należące, y Jnne winne, które ob-

21ciąż [?] mocą Tranzakcyi w Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Drugim, pod

22Dniem Osmym Miesiąca Octobris w Kamionce Strumiłowey [?] między Sukcesso-

23row JOO. Xiążąt Woronieckich, Bratankow moich y W. Konstantego Kruko-

24wicza [?] Siostrzeńca mego zdziałaney w Aktach Lwowskich Krolestwa Gal-

25licyi y Lodomeryi pod Rokiem Tymże wniesionym [?] de mense Decima Tertia De-

26cembris, lub Numero Exhibiti Viginti Octo millia Sexaginta za Jntabel-

27lowaney na Substancyą moią Całą maiącą y mieć mogącą z prelegatu [?] tadz [?]

28y z wolną wszelką windykacyą jakim kolwiek Prawem na mnie spada-

29iący odrezygnowałam, lecz gdy z Tychże zapisanych Dobr Prowenta

30wszelkie, oraz y z Summ wszelkich, jakie się tylko znayduią y są, y oraz

31windykacyi uskromionych [?] jakie się tylko okażą, á Mnie z onych, gdy

32ustanowi się tedy z Całey takowy Prowent dla mnie, aż do puki żyć będę,

33z wolnym Onych że Zarządzeniem jak mi się będzie podobało wyreczywa-

34łam [?], dlaczego do takowych wszelkich w Dobrach Zarządzeń Ekonomicznych,

35[reklamant:] á z tąd

k. 589v (skan 0098, strona lewa)

1á z tąd rożnych wypływaiących Jnteressow Prawnych, y co tylko podług pomie-

2nioney Tranzakcyi na Mnie iest wyexcypowanego, nad tym tedy wszystkim

3daię zupełną moc y Stanowię Sobie za Generalnego y Pełnomocnego

4Plenipotenta wyż wyrażonego W. Konstantego Krukowicza [?], Pozwalaiąc

5onemu zupełnie w Sprawach moich wszelkich Prawnie czynić Osobiście

6Jmieniem moim zapisywać, Dekreta Sprawiedliwe zapadłe przyimo-

7wać, od uciążliwych, odwoływać się, na dowod, lub odwod Swiadectwa

8zabierać się, Ugody Przyiacielskie Jmieniem moim zawierać, na Sąd

9polubowny zapisywać się, wszelkich Zjazdow Juryzdycznych y Granicznych

10pilnować, Summy z Przysądow, y Jnne winne, jakowey bądź natury

11podnosić, kwitować, y nawzaiem kwitować się, Roboracyi, Kontra-

12kty Arędowne na wszelkich Dobrach do Mnie należących zawierać,

13y winne Jntraty moie wybierać, Officyalistow y Kommissarzow od

14Kalkulacyi słuchać, y onych kwitować, Tych zaś Rząd prowadzących

15oddalać, odmieniać, á dobrze zaś sprawuiących się utwierdzać, y wzma-

16cniać, Sekwestratorow tako z wszelkich w Dobrach znayduiących się

17Kalkulacyi słuchać, Onych kwitować, lub co by się pokazało z Dekola-

18cyi [?] albo złego Rządu, tedy do Kaucyi Jch zapisaney wszelkie Prawności

19czynić, y dochodzić, Długi zaś wszelkie sprawiedliwe gdy okażą się

20własne moie, tedy z Prowentow moich zaspakaiać, y opłacać, Pleni-

21potentow czyli Adwokatow po Juryzdykcyach wszelkich dawniey prze-

22ze mnie umocowanych, Jle około liczności Jnteressow wymagać będzie onych

23umacniać, lub oddalać, y odmieniać, Archiwum y Papiery wszelkie od kogo-

24że y u kogo by się tylko jakie znaydowały, tedy mocą Prawa pod Cięża-

25rem Przysięgi one poodbierać, á jeśliby się co przeciwnego okazało to

26iest: Dekreta zaoczne, lub złe bronienie jakiey Sprawy albo niesłuszne

27dopuszczenie jakowych Licytacyi, słowem, Jż coby się tylko dowiedzieć mo-

28gło z podstępu lub Jntryg jakowych, á te naruszenie Substancyi

29okazały by się, tedy wszystko W. P. Krukowicz [?] na mocy [?] mocą Tranzak-

30cyi wyż wyrażoney. Ja zaś jako łącznie y razem idąc podług brzmienia

31y opisu tey że Tranzakcyi, tedy zgoła co tylko około liczności Jnteres-

32sow wszelkich z Strony moiey Osoby wymagaią, tedy za pełnomocne-

33go postanawiam wyż wyrażonego WJmć Pana Konstantego Krukowicza [?] P.W.K.

34á co tylko przez niego zdziałano y uczyniono będzie, tedy wszystko za wa-

35żne y nigdy niewzruszone mieć w Każdym Sądzie y Urzędzie chcę y zape-

36wniam, y takową Plenipotencyą tak w Krolestwach Gallicyi, Lodo-

37meryi do wszelkich czynności, jako też y po wszystkich Jnnych Jmpery-

38ach gdzie tylko Dobra leżą, tedy w Każdych Woiewodztwach y Powiatach

39Oblatować, y Jntabullować pozwalam, y własną moią Ręką w Przytomno-

40ści Dwoch Swiadkow podług Prawa podpisuię z wyciśnieniem Herbu

41moiego Pieczęci na Laku Czerwonym. Datt. Prima Mai, Tysiąc, Siedmset,

42Dziewięćdziesiąt, Czwartego. w Łachowcach. Tę Plenipotencyą do czasu

43ukończenia ze Skarbem Jey Cesarskiey Krolewskiey Mci y Jnnemi w Gallicyi y Jn-

44nych Krajach gdzie mam Dobra podpisuię. Franciszka Wiktorya Xiężna Ja-

45błonowska W.N. D.O.K.G. (L.S.) Użyty Przyiaciel do podpisania tey Plenipoten-

46cyi ręczney podpisuię się Franciszek Xawery Dworzycki [?] (L.S.) Proszony

47Przyiaciel do tey Plenipotencyi ręczney podpisuię się Franciszek Moko-

48siey [?] Szybiński [?] (L.S.) Która Plenipotencya słowo w słowo jak się w sobie ma,

49do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 744 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 744): „Obl[at]a Plenipotencyi ręczney od JOX. Jabłonow- / skiego [!] W. H. [?] W. Krukowiczowi [?] Puł[kownikowi] dany” – rejestr potwierdza, że plenipotent jest pułkownikiem (P.W.K. = pułkownik wojsk koronnych), a jego nazwisko czyta jako Krukowicz [?]. W tekście nazwisko pisane niewyraźnie (lekcje: Krukowicz, Krulewicz, Kulewicz); przyjęto lekcję rejestru.

Wystawczyni: Franciszka Wiktoria z książąt Korybutów Wonieckich (Woronieckich) Jabłonowska, wojewodzina nowogródzka, dama Orderu Krzyża Gwiaździstego (D.O.K.G.) – ta sama, która w 2-1-170 występuje w sprawach o klucz stebłowski i Łachowce (akty 81, 347, 490). Plenipotencja dotyczy jej dóbr w Galicji (Królestwa Galicji i Lodomerii pod panowaniem austriackim) i spraw ze skarbem cesarsko-królewskim o rekompensatę za żupy solne; transakcja z 8 X 1792 w Kamionce Strumiłowej [?] z sukcesorami książąt Woronieckich (bratankami) i siostrzeńcem K. Krukowiczem [?], wpisana do akt lwowskich 13 XII 1792 (nr exhibiti 28 060), przekazała im jej substancję z zastrzeżeniem dożywotnich prowentów.

Łacina: „de mense Decima Tertia Decembris” – „z miesiąca (dnia) trzynastego grudnia”; „Numero Exhibiti Viginti Octo millia Sexaginta” – „pod numerem wniesienia 28 060”; „Datt. Prima Mai” – „dano 1 maja”; „L.S.” – locus sigilli (miejsce pieczęci).

Podawca Wincenty PEREKŁADOWSKI – nazwisko potwierdzone podpisem świadka w akcie 139. Odczyty niepewne: „S.R.K. [?]” po nazwisku rodowym (może S.R.I. – Sacri Romani Imperii, księżna Świętego Cesarstwa Rzymskiego), „obciąż [?]”, „Kamionce Strumiłowey [?]”, „wniesionym [?]”, „z prelegatu [?] tadz [?]”, „uskromionych [?]”, „wyreczywałam [?]”, „Dekolacyi [?]”, „na mocy [?]”, nazwiska świadków „Dworzycki [?]” i „Mokosiey [?] Szybiński [?]”.

Streszczenie

4/ 15 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Wincenty Perekładowski podał do zapisania plenipotencję ręczną (na papierze stemplowym rosyjskim 10 kop., z trzema pieczęciami) księżnej Franciszki Wiktorii z książąt Korybutów Woronieckich Jabłonowskiej, wojewodziny nowogródzkiej, damy Orderu Krzyża Gwiaździstego, wystawioną w Łachowcach 1 V 1794. Wystawczyni oświadcza, że swoje dobra w Królestwach Galicji i Lodomerii i w innych państwach oraz sumy należne od skarbu cesarskiego za żupy solne scedowała transakcją z 8 X 1792 (Kamionka Strumiłowa [?]; wpis do akt lwowskich 13 XII 1792, nr 28 060) sukcesorom książąt Woronieckich, swoim bratankom, i siostrzeńcowi Konstantemu Krukowiczowi [?], zastrzegając sobie dożywotnie prowenty z wolnym zarządem; dlatego ustanawia Krukowicza [?], pułkownika wojsk koronnych, generalnym i pełnomocnym plenipotentem do wszelkich spraw prawnych i ekonomicznych: stawania w sądach, przyjmowania i apelowania od dekretów, ugód i sądów polubownych, pilnowania zjazdów, podnoszenia i kwitowania sum, zawierania kontraktów arendownych, odbierania rachunków od oficjalistów, komisarzy i sekwestratorów (z dochodzeniem kaucji), spłacania długów, ustanawiania i odwoływania adwokatów, odbierania archiwów pod przysięgą oraz dochodzenia skutków podstępów (zaocznych dekretów, licytacji). Plenipotencję wolno oblatować i intabulować we wszystkich województwach i powiatach; ważna do czasu ukończenia spraw ze skarbem cesarsko-królewskim. Świadkowie: Franciszek Ksawery Dworzycki [?] i Franciszek Mokosiey [?] Szybiński [?].

Transkrypcja

k. 589v (skan 0098, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego =

2Miesiąca Lipca Dnia Czwartego podług dawnego =

3á Piętnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Felix

7Wołkanowski [?] Prorogacyą w Sprawie JWW. Rzewuskich z WW. Scha-

8bickiemi Termin Kompromissu na Dzień Pierwszy Listopada dawne-

9go Stylu Roku bieżącego oznaczaiącą, Podpisem Super Arbitra

10przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnioney zatwierdzoną na Pa-

11pierze Dziesięcio kopiykowym napisaną do Akt Grodz. Kijowsk. w oblatę

12podał w ten Sposob = Jan Nepomucen Trypolski W.O. z mocy Zapisu Kom-

13promissar. w Grodzie Kijowsk. Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiątego,

14[reklamant:] Dnia

k. 590 (skan 0098, strona prawa)

1Dnia Czwartego Grudnia Jmieniem JWW. Adama K.W. O.B.K. Sewe-

2ryna Podpułk. Woysk Litt. Rzewuskich Braci między Sobą rodzonych, y Jnnych Suk-

3cessorow niegdy JWW. Stanisława Ferdynanda y Katarzyny z Xiążąt Ra-

4dziwiłłow Rzewuskich Chorąż. Litt. tudzież WW. Ludwika S.D.P. [?] Jana P.W.K. [?]

5y Antoniego Stta Chropt. [?] Schabickich także między Sobą Braci rodzonych

6zeznanego, Stronami między sobą czyniącemi Zapisany Super Arbiter.

7wiadomo czynię, y ninieyszym swoim Listem Jnnotescencyonalnym oznay-

8miuię, komu o tym wiedzieć będzie należało, á osobliwie Stronom między

9sobą czyniącym; Jż stosuiąc się do pomienionego Zapisu Kompromis-

10sar. oraz wydaney pod Dniem Czwartym Sierpnia podług nowego Stylu

11Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego, na Żądanie Stron oby-

12dwoch Jnnotescencyi dla rozsądzenia Sprawy tymże Zapisem Kompro-

13missar. objętey y sobie poruczoney miejsce miasto Pohrebyszcze z wolno-

14ścią przeniesienia Juryzdykcyi, y Termin stawienia się Stronom Dzień

15Pierwszy Września przeznaczaiącey, który ten Termin wydanemi Prorogacy-

16ami kilkoma, á osobliwie ostatnią do Dnia Piętnastego Lipca Bie-

17żącego Roku odroczony przezemnie został, na który gdy dla mnogich [?]

18Swoich zatrudnień zjechać niemoże, przeto tenże Termin z Dnia Piętna-

19stego Lipca Bieżącego Roku do Dnia Pierwszego Nowembra dawnego

20Stylu Roku bieżącego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

21odraczam, y na ten Termin Strony obie ku rozprawie Prawney wzywam

22się [?], o takowym to Czasie przez Siebie udeterminowanym stosownie

23do wyrażonego w gorze Zapisu Strony obydwie obwieszczam, y Termin

24Stawienia się w Sądzie swoim zawity dla tychże Stron zachowuię. Dzia-

25ło się w Szeremijowce [?] Dnia Trzynastego Lipca N.S. Roku Tysiąc, Siedm-

26set, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Jan Nepomucen Trypolski W.O. od

27Stron zapisany Super Arbiter (L.S.) Która Prorogacya słowo w słowo jak się

28w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 745 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 745): „Obl[at]a Prorogacyi w Sprawie JWW. Rzewuskich z WW. Schabickiemi wydaney”. Sprawa znana z 2-1-170 (akt 254 i 559 – prorogacje superarbitra J. N. TRYPOLSKIEGO, wojskiego owruckiego, w sprawie A. Rzewuskiego, kasztelana witebskiego, c/a Schabiccy – Pohrebyszcze).

Objaśnienia: „W.O.” – wojski owrucki; „K.W. O.B.K.” – kasztelan witebski, Orderu Orła Białego kawaler (Adam Wawrzyniec Rzewuski); „Podpułk. Woysk Litt.” – podpułkownik wojsk litewskich (Seweryn Rzewuski); „Chorąż. Litt.” – chorążostwo litewscy (Stanisław Ferdynand Rzewuski, chorąży wielki litewski, i Katarzyna z Radziwiłłów); „List Jnnotescencyonalny” (innotescencja) – pismo superarbitra zawiadamiające strony o terminie i miejscu sądu kompromisarskiego.

Odczyty niepewne: podawca „Felix Wołkanowski [?]”, tytuły Schabickich „S.D.P. [?]”, „P.W.K. [?]”, „Stta Chropt. [?]”, „dla mnogich [?]”, „wzywam się [?]”, miejsce wystawienia „Szeremijowce [?]” (por. „Szeremowce [?]” w 2-1-170).

Streszczenie

4/ 15 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Feliks Wołkanowski [?] podał prorogację superarbitra Jana Nepomucena Trypolskiego, wojskiego owruckiego, w sprawie kompromisowej sukcesorów Stanisława Ferdynanda i Katarzyny z Radziwiłłów Rzewuskich, chorążostwa litewskich (Adam, kasztelan witebski, i Seweryn, podpułkownik wojsk litewskich, Rzewuscy), z braćmi Ludwikiem, Janem i Antonim Schabickimi, wynikłej z zapisu kompromisarskiego zeznanego w grodzie kijowskim 4 XII 1790. Superarbiter przypomina, że innotescencją z 4 VIII 1793 n.s. wyznaczył miejscem sądu Pohrebyszcze (z prawem przeniesienia) i termin 1 IX, wielokrotnie potem odraczany, ostatnio do 15 VII 1794; ponieważ z powodu zatrudnień nie może przyjechać, odracza termin do 1 XI 1794 st. st. i wzywa strony, zachowując termin zawity. Dano w Szeremijowcach [?] 13 VII 1794 n.s.

Transkrypcja

k. 590 (skan 0098, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Czwartego podług dawnego =

3á Piętnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Antoni Sadow-

7ski [?] Prorogacyą w Sprawie Starozak. Nuchyma Szmerkowicza z WW.

8Trzeciakami od Urzędu Pisar. Grodz. Kijowsk. wydaną Termin Kondescensyi

9Dnia Piątego Lipca V.S. Roku bieżącego w Niżgurcach przypadaiący do

10Dnia Dwudziestego Pierwszego Lipca V.S. Roku tegoż odraczaiącą na Pa-

11pierze Krajowym spisaną, Podpisem Tegoż Urzędu zatwierdzoną do Akt

12Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob = Nayiaśnieyszey Jmperatorowey

13Jey Mci całey Rossyi Samowładnącey Pani naszey Miłościwey &c. &c. &c. Sądu

14Grodz. Kijowsk. Pisarz Sądowy Oznaymuię ninieyszym Listem otwartym, ko-

15mu o tym wiedzieć należy, á mianowicie Strony między sobą czyniące, Jż na

16mocy Dekretu Grodz. Kijowsk. Dnia Drugiego Maja podług dawnego Stylu Ty-

17siąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt Czwartego między Starozak. Nuchymem

18Szmerkowiczem z Jedney, á W. Tomaszem Trzeciakiem K.O. y Jnnemi z dru-

19giey Strony zapadłego, Urząd rekwirowanym na Termin Kondescensyi

20Dnia Piątego Lipca Veteris Stilli Roku Teraznieyszego w Dobrach Wsi Nie-

21żgurcach z Prorogacyi od Urzędu swego Dnia Dwudziestego Siodmego Ma-

22ja Veteris Stilli, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Roku wy-

23daney á Dnia Szostego Czerwca dawnego á Siedmnastego Nowego Sty-

24lu Roku Tegoż w Grodzie Kijowsk. oblatowaney przypadaiący, gdy dla legal-

25nych przyczyn na Tenże Termin zjechać niemoże. Przeto na Żądanie Nuchy-

26ma Szmerkowicza tenże sam Termin Dnia Piątego Lipca Veteris Stilli

27Roku bieżącego w Niżgurcach przypadaiący na Dzień Dwudziesty Pier-

28wszy Lipca Veteris Stilli Roku Teraznieyszego odkłada y Proroguie zacho-

29wuiąc Stronom Termin Stawienia się zawity pod Rygorem tegoż Dekretu

30Oraz wolność Sprowadzenia Jnnego Officyalisty w przypadku niezjechania

31[reklamant:] swego

k. 590v (skan 0099, strona lewa – góra)

1swego. Dan w Żytomierzu Dnia Dwudziestego Siodmego Czerwca Veteris Stil-

2li, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku. Fran. Mikołay Zielonka

3P.G.Kijow. Która to Prorogacya słowo w słowo jak się w sobie ma,

4do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 746 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 746): „Obl[at]a Prorogacyi w Sprawie Star[ozakonnego] Nuchima Szmyrkowicza z WW. Trzeciakami wydaney” – rejestr pisze „Szmyrkowicz”, tekst „Szmerkowicz”. Por. 2-1-170, akt 454 – prorogacja zjazdu do Niżgurców [?] Wielkich (Czaykowscy c/a T. Trzeciak) oraz 2-1-171, akt 92 i 120 (prorogacje w sprawach Niżgurców).

Objaśnienia: „K.O.” – kasztelan owrucki (Tomasz Trzeciak); „P.G.Kijow.” – pisarz grodzki kijowski (Franciszek Mikołaj Zielonka); „Veteris Stilli” (łac. veteris styli) – starego stylu (kalendarz juliański); „Urząd Pisarski” – pisarz grodzki jako urzędnik zjazdowy wykonujący dekret grodzki; „Papier Krajowy” – zwykły (niestemplowy) papier; „Termin zawity” – termin ostateczny.

Odczyty niepewne: podawca „Antoni Sadowski [?]”. Partie tekstu na k. 590 dół wyblakłe, z przebiciem – formuły odczytano przez porównanie z innymi prorogacjami Zielonki.

Streszczenie

4/ 15 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Antoni Sadowski [?] podał prorogację pisarza grodzkiego kijowskiego Franciszka Mikołaja Zielonki w sprawie starozakonnego Nuchyma Szmerkowicza z Tomaszem Trzeciakiem, kasztelanem owruckim, i innymi Trzeciakami. Na mocy dekretu grodzkiego kijowskiego z 2 V 1794 st. st. pisarz był wezwany na zjazd (kondescensję) w dobrach Niżgurce 5 VII 1794 st. st. (termin wyznaczony prorogacją z 27 V st. st., oblatowaną 6/17 VI 1794); ponieważ z prawnych przyczyn nie może przybyć, na żądanie Szmerkowicza odracza termin na 21 VII 1794 st. st., zachowując stronom termin zawity pod rygorem dekretu oraz wolność sprowadzenia innego urzędnika, gdyby sam nie zjechał. Dano w Żytomierzu 27 VI 1794 st. st.

Transkrypcja

k. 590v (skan 0099, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Piątego podług dawnego,

3á Szesnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący W. Benedykt

7Poczętowski [?] Ten Rewers od W. Janowskiego w myśli, że miary więkrzey

8nad Kontrakt pretendować niebędzie W. Pruszyńskiemu P.K. dany na Pa-

9pierze Ordynaryinym napisany z przyłączonym Arkuszem Ceny kopiiek Dziesię-

10ciu do Akt Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob = Tysiąc, Siedmset, Dziewię-

11dziesiąt, Trzeciego, Dnia Osmnastego Augusti w Chrystynowce [?] lubo

12W. Pruszyński P.K. przyrzec że Dawał mi miarą [?] Baruk [?] więkrzą nad Kon-

13trakt z Nami uczyniony, á ztąd dla pomocy do Jnnych Kontraktow, Je-

14dnak Ja przy odbieraniu Owsa od W. Podczaszego więkrzey miary nad

15Kontrakt pretendować niebędę. Janowski mp. Który Rewers słowo w słowo jak się

16w sobie ma do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 747 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 747): „Obl[at]a Rewersu od W. Janowskiego że Miary większey nad Kontrakt pretędować nie będzie W. Pruszyńskiemu danego” – zgodny z tekstem.

Objaśnienia: „P.K.” przy Pruszyńskim – w tekście rewersu „od W. Podczaszego”, a więc zapewne podczaszy kijowski [?]; „miara” – miara zboża (owsa) odbieranego na podstawie kontraktu (zapewne dostawy dla wojska lub gorzelni); „Augusti” – sierpnia.

Odczyty niepewne: podawca „Benedykt Poczętowski [?]”, miejsce „Chrystynowce [?]” (Chrystynówka), „przyrzec że Dawał mi miarą [?] Baruk [?]” – sens: chociaż Pruszyński przyrzekł dawać miarę większą niż w kontrakcie (dla pomocy przy innych kontraktach); wyraz „Baruk [?]” niejasny (może imię arendarza lub nazwa miary).

Streszczenie

5/ 16 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Benedykt Poczętowski [?] podał do akt rewers Janowskiego dany Pruszyńskiemu, podczaszemu [kijowskiemu?] (Chrystynówka [?] 18 VIII 1793): choć Pruszyński przyrzekł dawać mu miarę większą niż przewidziana w zawartym z nimi kontrakcie (dla pomocy przy innych kontraktach), Janowski przy odbiorze owsa od podczaszego nie będzie się domagał miary większej niż kontraktowa.

Transkrypcja

k. 590v (skan 0099, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Piątego podług dawnego =

3á Szesnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący W. Mar-

7cin Staszkiewicz Vice Rgnt Ziem. Żytt. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle od-

8stąpiwszy swey własney należney Ziem. Juryzdykcyi Prawa Forum, Pttu

9y Wdztwa, á pod teraznieysze dobrowolne zeznanie swoie, całe się podda-

10iąc, y wlewaiąc, wiadomo jawno czyni ustnie y dobrowolnie zeznaie; Jż

11Zeznawaiący maiąc Sprawy swoie rożne z Rożnemi Osobami w-

12tak w Sądach Powiatu Owruc. jakoteż Kijowsk. Żytomier. y Winnic.

13niemogąc onych osobiście dopilnować, przeto na mieysce Osobie

14swoiey WW. Jana Staszkiewicza Podstto Halic. Jakuba Kosinośka [?]

15Regenta Ziem. Owruc. Andrzeja Groskiego [?], Tomasza Rybczyńskiego [?],

16Jakuba Rotkunowskiego [?], Alexandra Dziedzińskiego, Kazimierza

17Stefańskiego, Jozefa Borzkowskiego, Stanisława Jarockiego, Joze-

18fa Kalińskiego, Jana Stebłowskiego, Woyciecha Baylewskiego [?],

19Felixa Kompackiego [?], Ludwika Czachorskiego, Stanisława Kielec-

20kiego [?], Michała Ostaszewskiego, Bogdana Krechowieckiego, za

21prawdziwych y umocowanych Plenipotentow swoich wyrażaiąc za-

22pisuie daiąc onym zupełną moc y władzę w Sprawach swoich sta-

23wać, wydawać, Kontrowerstować, Komparycyą pisać, Dekreta sprawie-

24dliwe akceptować, od uciążliwych do wyższego Sądu odwoływać się,

25Terminow Kondescensyi attentować, w Kompromissa y Ugody Przy-

26iacielskie wchodzić, Summy Przysądy y Luity Dekretami przysądzo-

27ne odbierać, z odebranych kwitować, Processem szkodzić, y zarzucać [?],

28á co kolwiek przez wyż wyrażonych Plenipotentow Prawnie y Sprawie-

29dliwie uczyniono będzie, to Zeznawaiący wszystko za Rzecz mocną

30y niewzruszoną przyiąć obowiązuie się zawieraiąc tey Plenipoten-

31cyi moc y ważność do lat Trzech y niewięcey tyleż mocą zeznania

32swego. Marcin Staszkiewicz Vice Regent Ziemski Żytomierski.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 748 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 748): „Plenipotencya W. Haszkiewicza [?] V. R. Z. Ż. [?] WW. PP. Patronom do Spraw dana” – tekst daje nazwisko STASZKIEWICZ i potwierdza rozwinięcie V.R.Z.Ż. = wicerejent ziemski żytomierski. W tytule marginalnym nazwisko pisane „Staszkiewicza”, w tekście „Staszkiewicz”.

Objaśnienia: „Podstto Halic.” – podstoli halicki (Jan Staszkiewicz); „Regent Ziem. Owruc.” – rejent ziemski owrucki; „Komparycya” – stawiennictwo strony zapisane w aktach; „Kontrowerstować” – spierać się, wnosić kontrowersje; „Luita” – wykup (opłata) od grzywien; „Processem szkodzić” – w formułach tej księgi = „chodzić” (prowadzić proces), por. 2-1-170, akt 488.

Formuła poddania się jurysdykcji („Prawa Forum, Pttu y Wdztwa”) i zakończenie („do lat Trzech y niewięcey”) odczytane przez porównanie z bliźniaczą plenipotencją A. Zaleskiego (akt 138). Odczyty niepewne: nazwiska plenipotentów oznaczone [?] (Kosinośka, Groski, Rybczyński, Rotkunowski, Baylewski, Kompacki, Kielecki). BORZKOWSKI potwierdzony w akcie 138 („Jozefa Borzkowskiego R.Z.Ż. [?]”).

Streszczenie

5/ 16 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Marcin Staszkiewicz, wicerejent ziemski żytomierski, poddając się jurysdykcji grodzkiej, zeznał, że mając różne sprawy w sądach powiatu owruckiego oraz kijowskiego, żytomierskiego i winnickiego, a nie mogąc ich osobiście pilnować, ustanawia plenipotentami: Jana Staszkiewicza, podstolego halickiego, Jakuba Kosinośkę [?], rejenta ziemskiego owruckiego, Andrzeja Groskiego [?], Tomasza Rybczyńskiego [?], Jakuba Rotkunowskiego [?], Aleksandra Dziedzińskiego, Kazimierza Stefańskiego, Józefa Borzkowskiego, Stanisława Jarockiego, Józefa Kalińskiego, Jana Stebłowskiego, Wojciecha Baylewskiego [?], Feliksa Kompackiego [?], Ludwika Czachorskiego, Stanisława Kieleckiego [?], Michała Ostaszewskiego i Bogdana Krechowieckiego, z pełną mocą stawania, prowadzenia spraw, przyjmowania dekretów i apelacji, pilnowania zjazdów, zawierania kompromisów i ugód, odbierania i kwitowania sum; plenipotencja ważna przez trzy lata.

Transkrypcja

k. 590v (skan 0099, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4[reklamant:] Na Urzędzie

k. 591 (skan 0099, strona prawa)

1Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu. Przedemną

2Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

3gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Przystępuiący osobiście W. Antoni Zale-

4ski Cześnik Przemysk. zdrowy będąc na Ciele y umyśle, odstąpiwszy swey wła-

5sney należney Ziem. Juryzdykcyi Prawa, Forum, Pttu y Wdztwa, á pod tera-

6znieysze zeznanie swoie całe się poddaiąc, y wlewaiąc, wiadomo ja-

7wno czyni ustnie y dobrowolnie zeznaie; Jż W. Zeznawaiący maiąc

8rożne Sprawy w Juryzdykcyach Wdztwa Kijowsk. gdy Tych sam osobiście

9dopilnować niemoże, przeto na mieyscu swoim WW. y Ur. Jchmć Panow

10Walentego Romańskiego W.Ż.Ż. [?], Jozefa Borzkowskiego R.Z.Ż. [?], Mikołaja Ka-

11mieńskiego, Szymona Swirszewskiego [?], Jana Borkowskiego, y Francisz-

12ka Truskolowskiego [?] za pełnomocnych Plenipotentow obiera, sta-

13nowi, y zapisuie, daiąc onym zupełną moc we wszelkich Spra-

14wach stawać, wydawać, Kontrowertować, Komparycyą pisać,

15się, Dekreta sprawiedliwie nastąpione akceptować, od uciążli-

16wych do wyższego Sądu odwoływać się, Summy Dekretami

17przysądzone, Luity y Grzywny odbierać, z odebranych Jmieniem

18W. Zeznawaiącego kwitować, Processami szkodzić, y wszelkich

19Dobrodzieystw Prawnych używać, á co kolwiek przez Tychże

20Plenipotentow Prawnie y Sprawiedliwie postąpiono będzie, to W.

21Zeznawaiący za Rzecz Ważną y nigdy nieporuszoną przyiąć się

22obowiązuie się, zawieraiąc tey Plenipotencyi moc y ważność

23do Lat Trzech y niewięcey tyleż mocą dobrowolnego zezna-

24nia swego. Antoni Zaleski Cześnik Przemyski.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 749 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 749): „Plenipotencya od W. Zaleskiego C. P. [?] WW. Patronom do Spraw służąca” – „C. P.” = cześnik przemyski (tekst: „Cześnik Przemysk.”, podpis „Antoni Zaleski Cześnik Przemyski”).

Formularz bliźniaczy z aktem 137 (plenipotencja M. Staszkiewicza) – wspólni plenipotenci: Józef BORZKOWSKI. Objaśnienia: „Prawa, Forum, Pttu y Wdztwa” – zrzeczenie się własnego forum sądowego (powiatu i województwa) i poddanie jurysdykcji grodu kijowskiego; „Processami szkodzić” = „chodzić” (prowadzić procesy); „Luity y Grzywny” – opłaty wykupne i kary pieniężne.

Odczyty niepewne: skróty urzędów plenipotentów „W.Ż.Ż. [?]” (Romański – może woźny/wojski żytomierski) i „R.Z.Ż. [?]” (Borzkowski – może rejent ziemski żytomierski), nazwiska „Swirszewski [?]”, „Truskolowski [?]” (może Truskolaski).

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Antoni Zaleski, cześnik przemyski, poddając się jurysdykcji grodzkiej, ustanowił plenipotentami do swoich spraw w jurysdykcjach województwa kijowskiego Walentego Romańskiego, Józefa Borzkowskiego, Mikołaja Kamieńskiego, Szymona Swirszewskiego [?], Jana Borkowskiego i Franciszka Truskolowskiego [?], z pełną mocą stawania, prowadzenia spraw, przyjmowania dekretów, apelacji, odbierania i kwitowania sum przysądzonych, luit i grzywien oraz używania wszelkich dobrodziejstw prawnych; plenipotencja ważna przez trzy lata.

Transkrypcja

k. 591 (skan 0099, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przede-

5mną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu

6Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Stawaiący Osobiście W.

7Jgnacy Suszczański Proskura Major Woysk Pott. Kontrakt wieczystey

8Przedaży o Połowę Wsi Kornina między W. Mikołaiem Suszczańskim

9Proskurą Cześn. Kijowsk. Oycem, za Szacunek Złł. Osmdziesiąt, Trzy

10Tysiące Osmset, Czterdzieści, Sześć, Groszy Dwadzieścia Cztery

11Sobie Stawaiącemu służący, na Papierze Krajowym spisany, Podpisa-

12mi Stron Kontraktuiących y WW. Przyiacioł, przy Pieczęciach Sześciu

13na Laku Czerwonym wyciśnionych umocniony z Roboratą do Akt

14Grodz. Kijowsk. dla zapisania podał w ten Sposob = Między W. Mikołaiem

15Suszczańskim Proskurą Cześn. Kijowsk. Oycem z Jedney, á W. Jgnacym

16Suszczańskim Proskurą Majorem Woysk Pott. Synem z drugiey Strony,

17stanął pewny, w niczym nieodmienny wieczystey Przedaży Połowy Dobr

18Wsi Kornina w Województwie y Powiecie Kijowsk. leżących, Domu WW. Su-

19szczańskich Proskurow od wiekow Dziedzicznych, Działem między tym

20że W. Mikołaiem Suszczańskim Proskurą z Jedney, niegdy W. Teodorem

21Skarbnikiem Żytt. y JW. Janem Szambel. Dwor. JKMci Suszczańskiemi

22Proskurami z drugiey Strony, wszystkiemi zaś Trzema Braćmi między

23sobą Rodzonemi Ziemi [?] Korninskiey y Mochnackiey [?] Dziedzicami na-

24stąpionym na Schedę W. Mikołaja Suszczańskiego Proskury przypa-

25dłych, Kontrakt w ten Sposob = Jż W. Mikołay Suszczański Prosku-

26ra Cześnik Kijowsk. z Działu całych Dobr Wsi Kornina, á po odrezygnowa-

27niu Jedney Połowy na Osobę W. Kajetana Proskury Sttu [?] Lunaskiego [?], Sę-

28dziego teraz Ziem. Żytt. Drugiey Połowy Dziedzic, wolnym będąc z Prawa Po-

29spolitego Dobrami swoiemi Prawem natury po Antecessorach na Siebie spa-

30dłemi rządzić, dysponować, y ku nayleprzemu pożytkowi swemu obracać,

31maiąc ten wzgląd Oycowski dla W. Jgnacego Suszczańskiego Proskury

32Majora w Woysku Pol. abszytowanego Syna Swego; który Lat kilkanaście

33w Służbie Woyskowey strawił, usprawiedliwiaiąc Serca Oycowskiego Obo-

34wiązki umyślił y postanowił Połowę wyżey nadmienioną Dziedziczn. Dobr Nazwa-

35nych po wyżey Kornina w Swoim Dziedzicznym posiadaniu zostaiącą ze wszyst-

36[reklamant:] kiemi

k. 591v (skan 0100, strona lewa)

1wszystkiemi Przyległościami darować y rezygnować Temuż W. Jgnacemu

2Suszczańskiemu Proskurze Synowi Starszemu na Wieczność, á zaś W.

3Jgnacy Proskura z nayczulszą wdzięcznością takowe względy Oycowskie

4przyimuiąc, á Jnteressom około ocalenia Fortuny Domu swoiego daiąc

5pomoc, Szacunek za też Drugą Połowę proporcyonalney Jntraty Re-

6zygnacyi na Osobę Brata Młodszego uczynioney Osmdziesiąt, Trzy Ty-

7siące Osmset, Czterdzieści Sześć, Złotych Groszy Dwadzieścia Cztery Pott.

8zapłacić przyiął Obowiązek. Także W. Mikołay Suszczański Proskura

9Cześnik Kijowsk. Oyciec, Tęż drugą Połowę Dobr Kornina od Rezygnacyi

10W. Kajetana Proskury pozostałą, ze wszystkiemi Poddanemi Pieszemi te-

11raz na Gruncie znayduiącemi się, y zbiegłemi z onych windykacyą Powinno-

12ściami, Daninami, Daniami, Czynszami, Pańszczyzną, Podwodszczyzną [?],

13Stróżą Dzienną y Nocną [?], y Jnnemi w Ogulności y Szczegulności robociżna-

14mi, y z Polami, Rolami, Sianożęciami, Dworskiemi y przez Poddanych uży-

15wanemi, z wolnym czynieniem o Prawę [?] Rozdziałku z Młodszym Synem,

16z Ogrodami, Oborami, Stodołami, z Młynem nowym, y wymiarem,

17z wolnym mlewem, z Stawami, y łowieniem Ryb w Stawach z Sadzaw-

18kami, Jeziorami, Błotami, uroczyskami, z Lasami, zapustami z Dwo-

19rem y wszelkim Zabudowaniem z Połową Arędy Karczemney y wolnym

20Stanowieniem [?], naostatek ze wszystkiemi pożytkami, Dochodami,

21Jntratami, co do tey Połowy należą y należeć powinnemi, nic na Siebie ani na Jnnych

22Sukcessorow y Potomkow niezostawuiąc, ani wyymuiąc, lecz ogułem y Po-

23spolito się, tak aby mianowane niemianowanemu, á niemianowane

24mianowanemu niczym nieubliżało z Prawem prezentowania Parochow obrzą-

25dku Łacińskiego y Greckiego z Łacińskim złączonego przerzeczonemu W.

26Jgnacemu Suszczańskiemu Proskurze Synowi swemu Starszemu Potom-

27kom y Sukcessorom Jego za Szacunek wyż pomieniony daie, daruie, y

28rezygnuie, á W. Jgnacy Proskura Syn, Długi Oycowskie na Jnteressa y

29ocalenie Fortuny oraz na wyposażenie W. Kunegundy z Suszczańskich

30Proskurow Marszyckiey [?] Siostry swoiey zaciągnione y winne Szacunkiem

31ustanowionym, jako to W. Czarnińskiemu [?] Jedynaście Tysięcy Dwieście

32Zł. W. Dymińskiemu Pięć Tysięcy Zł. Sukcessorom W. Teodora Proskury Czte-

33ry Tysiące, Sześćset, Sześćdziesiąt, Sześć, Zł. Groszy Dziesięć, W. Chodakow-

34skiey [?] Dwa Tysiące Zł. Zięciowi Swemu W. Polanowskiemu Tysiąc Zł. W. Kune-

35gundzie z Suszczańskich Proskurow Marszyckiey [?] Siostrze swoiey Posagu

36Jntercyzą Roku Tysiąc, Siedmset, Osmdziesiąt, Czwartego oznaczonego

37Kapitału Dziesięć Tysięcy Zł. Prowizyi zatrzymaney Roku niedziel [?] Sześć po-

38dług Jntercyzy za Lat Dziesięć po Pięć od Sta, Cztery Tysiące Pięćset Złł.

39W. Kierzniewskiemu [?] Dwanaście Tysięcy Zł. monetą w dokumentach opisa-

40ną, do zapłacenia na Siebie przyimuie. Resztuiącą zaś Summę na dopeł-

41nienie Szacunku ustanowionego Trzydzieści, Siedm Tysięcy, Czterysta

42Osmdziesiąt Złł. Groszy Czternaście Pol. natychmiast do Rąk W. Oyca wy-

43płaca, y Podatku Ofiary Dziesiątego Grosza Zł. Osmset, Trzydzieści Groszy

44Osmnaście Połowę, to iest: Czterysta Piętnaście Złł. Groszy Dziewięć do tey że

45Połowy ściągaiącego się do opłacenia na zawsze przyimuie, y tymże Połowę

46Sobie rezygnowaną Obciąża. A tak W. Mikołay Suszczański Proskura

47z wypłaconego istotnie Szacunku Osmdziesiąt, Trzech Tysięcy, Osmiu-

48set, Czterdziestu, Sześciu Złł. Groszy Dwudziestu Czterech W. Jgnacego

49Proskurę wiecznie y nigdy nieodzownie kwituiący, Donacyą, Kwit wy-

50płaconego Szacunku y Roboracyą Kontraktu w Czasie nayprędszym przed

51Aktami Grodz. Kijowsk. zeznać obowiązuie się. Possessyi Dziedziczney natych-

52miast dopuszcza, á dopuszczoney ani Sam przez się, ani przez Subordy-

53nowane Osoby bronić y przeszkadzać niema. Owszem od wszelkich prze-

54szkod y Długow, jeżeliby się jakowe okazały bronić y ewinkować przy-

55rzeka. Wolnym zatym iest y będzie Tenże W. Jgnacy Proskura teraznie-

56szy Donataryusz Połową Dobr Kornina Sobie rezygnowaną rządzić,

57dysponować, y ku nayleprzemu pożytkowi swemu obrocić, ostrzegaiąc

58jednak w Czasie potrzeby oddalenia onych Pierwszeństwo nayblizszey

59Krwi [?] Jmienia Suszczańskich Proskurow, jeżeliby ci Szacunek przy-

60zwoity od obcego Offiarowany zapłacić chcieli od kupienia. Co wszystko

61Strony obydwie z Sobie [?] y strzymać obowiązuią się, á to pod Winami w Pra-

62wie opisanemi, w przypadku sprzeciwienia się w Każdym Sądzie y Urzę-

63[reklamant:] dzie

k. 592 (skan 0100, strona prawa – góra)

1Urzędzie przyzwoitym Termin zawity do odpowiedzi naznaczaiąc, któ-

2ry to Kontrakt wieczystey Rezygnacyi dla zupełney mocy y wagi Strony

3Obydwie przy uproszonych do Podpisu dla Swiadectwa przyiaciołach Pod-

4pisami Rąk własnych y zwykłemi Pieczęciami stwierdzaią. Działo się

5w Korninie Dnia Czwartego Lipca podług dawnego, á zaś Piętnastego

6podług Nowego Stylu Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

7Roku. Mikołay Suszczański Proskura mp. (L.S.) Jgnacy Proskura M.W.P. (L.S.)

8Do Podpisu tego Kontraktu wieczystey Rezygnacyi na Dobra Połowę Wsi Kor-

9nina między WW. Mikołaiem Cześn. Kijowsk. Oycem y Jgnacym Majorem W.P.

10Synem Suszczańskiemi Proskurami spisanego Proszony dla Swiadectwa

11Przyiaciel Jozef Polanowski mp. (L.S.) Do Podpisu tego Kontraktu wieczystey

12Rezygnacyi na Dobra Połowę Wsi Kornina między WW. Mikołajem Cześn.

13Kijowsk. Oycem y Jgnacym Majorem Woysk Pol. Synem Suszczańskiemi Pro-

14skurami spisanego od obydwoch Stron Proszony Przyiaciel Stanisław Jgnacy

15Dioszyński [?] O.B.Z. [?] (L.S.) Do Podpisu tego Kontraktu wieczystey Rezygnacyi na

16Dobra Połowę Wsi Kornina, między WW. Mikołajem Cześn. Kijowsk. y Jgnacym

17Majorem Synem Proskurami spisanego Użyty do Swiadectwa Przyiaciel Win-

18centy Bojałowski [?] mp. (L.S.) Do Podpisu tego Kontraktu wieczystey Rezygnacyi

19na Dobra Połowę Kornina między WW. Mikołaiem Cześn. Kijowsk. Oycem y

20Jgnacym M.W.P. Synem Proskurami spisanego użyty podpisuię się Swiadek

21Wincenty Perekładowski mp. (L.S.) Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt,

22Czwartego, Dnia Szostego Lipca dawnego, á Siedmnastego nowego Stylu

23Ten Kontrakt za Osobistym Stron stawieniem się iest roborowany Swiadczę

24Jozef Roszkowski Vice Regent Grodz. Kijowsk. Który Kontrakt słowo w słowo jak

25się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 750 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 750): „Obl[at]a Kontraktu Wieczystey Przedaży Połowę Kornina między JW. Proskurą C. K. [?] a W. Proskurą M. W. P.” – „C. K.” = cześnik kijowski, „M. W. P.” = major wojsk polskich. Seria Kornina: akty 139–141 (kontrakt, roborata, donacja) – rejestr poz. 750–752.

Rodzina Suszczańskich Proskurów: Mikołaj, cześnik kijowski (ojciec), jego bracia zm. Teodor, skarbnik żytomierski, i Jan, szambelan JKM; synowie Mikołaja: Ignacy, major wojsk polskich (abszytowany), i Kajetan (młodszy), „sędzia teraz ziemski żytomierski” – por. 2-1-170, akt 45 (dział braci Hipolita i Krzysztofa Suszczańskich Proskurów, Bitki 1792) i akt 227 (Proskurowie Suszczańscy).

Rachunek: wymienione długi przejęte przez Ignacego (11 200 + 5000 + 4666 zł 10 gr + 2000 + 1000 + 10 000 + 4500 + 12 000 = 50 366 zł 10 gr) wraz z gotówką 37 480 zł 14 gr dają 87 846 zł 24 gr, tj. o 4000 zł więcej niż szacunek 83 846 zł 24 gr – któraś z kwot odczytana błędnie (może prowizja „Cztery Tysiące Pięćset” = „Pięćset”) albo pomyłka pisarza. Ofiara dziesiątego grosza 830 zł 18 gr – połowa 415 zł 9 gr.

Odczyty niepewne: „á tymże [?]” w tytule, „Ziemi [?] Korninskiey y Mochnackiey [?]”, tytuł Kajetana „Sttu [?] Lunaskiego [?]”, „Podwodszczyzną [?]”, „Stróżą Dzienną y Nocną [?]”, „o Prawę [?] Rozdziałku”, „Stanowieniem [?]”, „Marszyckiey [?]”, „Czarnińskiemu [?]”, „Chodakowskiey [?]”, „Kierzniewskiemu [?]”, „Roku niedziel [?] Sześć”, „Krwi [?]”, „z Sobie [?]”, świadkowie „Dioszyński [?] O.B.Z. [?]” (w akcie 141 „Dasyński [?] O.G.Z. [?]”) i „Bojałowski [?]”. W formule „z wolnym Stanowieniem” chodzi o prawo osobnego prowadzenia szynku (por. akt 141: „z wolnym onyż na tey Połowie odrębnym stanowieniem”). „Pott.” w skrótach – Polskich (Woysk Pott. = wojsk polskich).

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Ignacy Suszczański Proskura, major wojsk polskich, podał kontrakt wieczystej sprzedaży połowy wsi Kornin w województwie i powiecie kijowskim, zawarty w Korninie 4 / 15 VII 1794 z ojcem Mikołajem Suszczańskim Proskurą, cześnikiem kijowskim. Mikołaj, który w dziale z braćmi (Teodorem, skarbnikiem żytomierskim, i Janem, szambelanem królewskim) otrzymał Kornin, a jedną połowę scedował już młodszemu synowi Kajetanowi, obecnie sędziemu ziemskiemu żytomierskiemu, oddaje drugą połowę – z poddanymi (także zbiegłymi), powinnościami, polami, młynem, stawami, lasami, dworem, połową arendy karczemnej i prawem prezentowania parochów obu obrządków – starszemu synowi Ignacemu, który kilkanaście lat służył w wojsku, za szacunek 83 846 zł 24 gr. Ignacy przejmuje długi ojcowskie (m.in. wobec Czarnińskiego [?], Dymińskiego, sukcesorów Teodora Proskury, Chodakowskiej [?], zięcia Polanowskiego, Kierzniewskiego [?] oraz posag i prowizję siostry Kunegundy Marszyckiej [?]), resztę 37 480 zł 14 gr płaci ojcu gotówką i przejmuje połowę ofiary dziesiątego grosza (415 zł 9 gr). Ojciec kwituje, zobowiązuje się zeznać donację, kwit i roboratę w aktach grodzkich, dopuszcza posesji i ewinkuje od długów; w razie sprzedaży pierwszeństwo kupna przysługuje najbliższym z rodu Suszczańskich Proskurów. Podpisali strony i świadkowie: Józef Polanowski, Stanisław Ignacy Dasyński [?], Wincenty Bojałowski, Wincenty Perekładowski; kontrakt zroborowany 6 / 17 VII 1794 przez wicerejenta Roszkowskiego.

Transkrypcja

k. 592 (skan 0100, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną Joze-

5fem Roszkowskim, Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xięgami

6ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście przystępuiący Wielmożni Mikołay Cześnik

7Kijowsk. Oyciec, y Jgnacy Syn Suszczańscy Proskurowie, Zdrowi będąc na Cia-

8łach, y umysłach odstąpiwszy swey własney należney Ziem. Juryzdykcyi Pra-

9wa, Forum, Pttu y Województwa, á pod teraznieysze dobrowolne zeznanie

10całe się poddaiąc y wlewaiąc, wiadomo jawno czynią, ustnie y dobrowolnie

11zeznaią; Jż Zeznawaiący Kontrakt wieczystey Rezygnacyi na Połowę Dobr

12Wsi Kornina między Sobą Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Dziewięć-

13dziesiąt Czwartego, Dnia podług dawnego Czwartego, á podług nowego

14Stylu Piętnastego Lipca w Korninie spisany, we wszystkich Punktach Opi-

15sach y Obowiązkach approbuią y roboruią mocą ninieyszego dobrowolne-

16go Zeznania. Mikołay Suszcz. Proskura mp. Jgnacy Proskura Major W. Pott.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 751 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 751): „Roborata Kontraktu wieczysto przedażnego o Połowę Kornina między WW. Proskurami”. Roborata (zatwierdzenie przez osobiste zeznanie przed urzędem) kontraktu z aktu 139; por. akt 141 – donacja.

„Roborować” – umocnić, zatwierdzić; „Major W. Pott.” – major wojsk polskich.

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu przed wicerejentem Józefem Roszkowskim Mikołaj Suszczański Proskura, cześnik kijowski (ojciec), i Ignacy Suszczański Proskura, major wojsk polskich (syn), poddając się jurysdykcji grodzkiej, osobiście zatwierdzili (zroborowali) we wszystkich punktach kontrakt wieczystej rezygnacji połowy wsi Kornin, spisany między nimi w Korninie 4 / 15 VII 1794.

Transkrypcja

k. 592 (skan 0100, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący W. Mikołay Suszczań-

7ski Proskura Cześnik Kij. Zapis wieczystey Darowizny na Dobra Połowę Wsi

8Kornina przez Siebie Stawaiącego, na Rzecz W. Proskury Majora Woysk Pott.

9sporządzony, Podpisem W. Stawaiącego y Przyiacioł zatwierdzony, na

10Papierze Dziesięcio kopiykowym napisany przed Aktami Grodz. Kijowsk.

11dobrowolnie przyznał w ten Sposob = Ja Mikołay Suszczański Proskura Cze-

12śnik Kijowsk. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle, odstąpiwszy mey własney nale-

13żney Ziem. Juryzdykcyi, Prawa, Forum, Pttu y Województwa, á pod teraznieysze

14dobrowolne zeznanie, to iest: List Zapis wieczystey darowizny całe się poddaię,

15y wlewaiąc, wiadomo jawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię; Jż Ja Ze-

16znawaiący maiąc wolność z Prawa Pospolitego dobrami memi rządzić,

17dysponować, y ku nayleprzemu pożytkowi memu obrocić, Dobra moie

18połowę Dobr Wsi Kornina w Województwie y Powiecie Kijowsk. á Ziemiach

19Korninskiey y Mochnackiey [?] leżących Działem między mną á niegdy

20[reklamant:] W. Teodorem

k. 592v (skan 0101, strona lewa)

1W. Teodorem Skarbnikiem Żytt. y Janem Żyiącym Szambelanem Dwo-

2ru Pott. Suszczańskiemi Proskurami Braćią memi Rodzonemi od

3Połowy Drugiey W. Kajetanowi Suszczańskiemu Proskurze Sttu [?] Lu-

4naskiemu [?], teraz Sędziemu Ziem. Żytt. Synowi memu Młodszemu rezygno-

5waney, w moim dotąd Dziedzictwie y Possessyi pozostałe, wymagaiące [?]

6Oycowskiego Serca usprawiedliwienie dla Drugiego Syna W. Jgnacego

7Suszczańskiego Proskury Majora, który w Służbie woyskowey Lat kil-

8kanaście strawił, ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi, Pieszemi, onych

9Powinnościami, Daniami, Daninami, Czynszami, Pańszczyzną,

10Podwodszczyzną, Strożą Dzienną y nocną, z Dworem na tey że Połowie

11y onego wszelkiem zabudowaniem, z Oborami, Ogrodami, Pasiekami,

12Pasieczyskami, uroczyszczami, Futorami, Rzekami [?], Rzeczkami, Sta-

13wami, wolnym w tych łowieniem Ryb, y spuszczaniem, z Sadzawkami,

14z Młynem nowym, z onego wymiarem z Karczmą, połową Arędy Kar-

15czemney w całey Wsi razem stanowiącey się zwykłey, z wolnym onyż na

16tey Połowie odrębnym stanowieniem, z Polami, Rolami, Sianożęcia-

17mi, Lasami, z Dziewiczą [?] Puszczą z Zapustami, Naostatek ze wszyst-

18kiemi przynależytościami, Jntratami, Dochodami, Pożytkami, nic na

19Siebie, ani kogo Jnnego niewyłączaiąc, tak aby mianowane niemia-

20nowanemu, á niemianowane mianowanemu nieubliżało, z Wol-

21nością prezentowania Parochow obrządku Łacińskiego y Greckiego z Ła-

22cińskim złączonego, z wolną windykacyą zbiegłych Poddanych y wszel-

23kiemi w ogulności y szczegulności własnościami z Państwem y Tytułem

24Temuż W. Jgnacemu Suszczańskiemu Proskurze Majorowi Synowi me-

25mu Starszemu daię, daruię, y wiecznie rezygnuię; wolny tedy już iest

26y będzie Tenże W. Jgnacy Suszczański Proskura teraznieyszy Donata-

27ryusz Dobrami pomienionemi Połową Wsi Kornina, tak jak ona w swo-

28ich Granicach ma, y mieć powinna rządzić, dysponować, y ku nayleprze-

29mu Pożytkowi swemu obrocić, nieoddalaiąc jednak od Jmienia Krwi,

30chybaby nayblizsi Krewni z Jmienia dalekiemi od nabycia byli, á Ja

31Zeznawaiący odtąd do tych Dobr żadnego wstępu y Jnteressu mieć nie-

32mam, y niepowinien będę, wolney wzięcia dziedziczney Possessyi natych-

33miast dozwalam, á dopuszczoney ani Sam przez się, ani przez Subordy-

34nowane Osoby bronić y przeszkadzać niemam, owszem od wszelkich

35przeszkod Prawnych, y nieprawnych, oraz Pretensyi jakich kolwiek Wie-

36rzycielskich bronić y ewinkować obowiązuię się. Który to Zapis wieczystey

37Darowizny ziścić y strzymać wraz z Sukcessorami memi powinien bę-

38dę, á to pod Szkodami Ziemskiemi słownie krom Przysięgi Cielesney Sza-

39cowanemi [?], w przypadku zaś sprzeciwienia się Termin zawity w Każdym

40Sądzie do odpowiedzi naznaczam. Jnato dałem ten moy List dobrowolny

41Zapis wieczystey Darowizny z Podpisem Ręki moiey, tudzież z Podpisa-

42mi Rąk WW. Przyiacioł ustnie y oczywisto do Podpisu tego Zapisu odemnie

43uproszonych. Działo się w Żytomierzu Dnia podług dawnego Szostego,

44á podług nowego Siedmnastego Lipca, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt,

45Czwartego Roku. M.S. Proskura mp. Do Podpisu tego Zapisu wieczystey

46Rezygnacyi na Dobra Połowę Wsi Kornina od W. Mikołaja Proskury Cześn. Kij.

47Oyca, na rzecz W. Jgnacego Proskury Majora Syna danego proszony podpi-

48suię się Przyiaciel Jozef Polanowski. Do Podpisu tego Zapisu wieczystey Rezy-

49gnacyi na Dobra Połowę Wsi Kornina od W. Mikołaja Suszczańskiego Pro-

50skury Cześn. Kijowsk. Oyca na rzecz W. Jgnacego Proskury Majora W.P. Syna,

51danego podpisuię się Przyiaciel. Stanisław Jgnacy Dasyński [?] O.G.Z. [?] Do Podpisu

52tego Zapisu wieczystey Rezygnacyi na Dobra Połowę Wsi Kornina od W.

53Mikołaja Suszczańskiego Proskury Cześn. Kijowsk. Oyca na rzecz W. Jgnace-

54go Proskury Majora W.P. Syna danego podpisuię się Przyiaciel Wincenty

55Bojałowski mp. Który Zapis wieczystey Rezygnacyi słowo w słowo jak się

56w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 752 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 752): „Zapis wieczystey Darowizny na Połowę Wsi Kornina przez W. Proskurę C. K. [?] na rzecz WW. Proskury M. W. P. sporządzony”. Trzeci akt serii Kornina (por. akty 139 – kontrakt, 140 – roborata). Darowizna formalnie przenosi połowę Kornina na Ignacego; szacunek i rozliczenia określa kontrakt z aktu 139.

Objaśnienia: „z wolnym … stanowieniem” – z prawem osobnego stawiania (prowadzenia) karczmy/szynku na tej połowie; „Szkody Ziemskie słownie krom Przysięgi Cielesney Szacowane” – szkody szacowane na słowo, bez przysięgi; „Donataryusz” – obdarowany; „Szambelan Dworu Pott.” – szambelan dworu polskiego (królewskiego).

Odczyty niepewne: „Mochnackiey [?]”, „Sttu [?] Lunaskiemu [?]” (tytuł Kajetana – por. akt 139 „Sttu Lunaskiego [?]”), „wymagaiące [?]”, „Rzekami [?]”, „z Dziewiczą [?] Puszczą”, „Szacowanemi [?]”, świadek „Stanisław Jgnacy Dasyński [?] O.G.Z. [?]” (w akcie 139 odczytany „Dioszyński [?] O.B.Z. [?]”).

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Mikołaj Suszczański Proskura, cześnik kijowski, przyznał zapis wieczystej darowizny: połowę wsi Kornin w województwie i powiecie kijowskim (z działu z braćmi, zm. Teodorem, skarbnikiem żytomierskim, i żyjącym Janem, szambelanem), pozostałą mu po scedowaniu drugiej połowy młodszemu synowi Kajetanowi, obecnie sędziemu ziemskiemu żytomierskiemu, daruje starszemu synowi Ignacemu, majorowi wojsk polskich, który kilkanaście lat służył w wojsku – z poddanymi ciągłymi i pieszymi i ich powinnościami, dworem, oborami, pasiekami, futorami, stawami, młynem, połową arendy karczemnej z prawem osobnego szynku, polami, sianożęciami, lasami i puszczą, prawem prezentowania parochów obu obrządków i windykacji zbiegłych poddanych. Ignacy może dobrami swobodnie rozporządzać, z zastrzeżeniem pierwszeństwa najbliższych krewnych; darczyńca dopuszcza posesji i ewinkuje od wszelkich przeszkód. Świadkowie: Józef Polanowski, Stanisław Ignacy Dasyński [?] i Wincenty Bojałowski.

Transkrypcja

k. 592v (skan 0101, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim, Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Stawaiący Osobiście Ur. Bazyli Bech

7[reklamant:] Plenipotencyą

k. 593 (skan 0101, strona prawa)

1Plenipotencyą ręczną od W. Konstancyi Steckiey Komor. Ziem. Owruc. Sobie Stawa-

2iącemu y Jnnym do Spraw daną, Podpisem Ręki własney tey że W. Steckiey,

3y Przyiacioł zatwierdzoną, na Papierze Dziesięcio kopiykowym napisaną, do

4Akt Grodz. Kijowsk. dla Zapisania podał w ten Sposob = Na mocy Statutu W.X.Litt.

5Znam tą Plenipotencyą moią ręczną moc Autentycznego zeznania w sobie

6maiącą; Jż Ja maiąc Sprawy moie rożne w rożnych Juryzdykcyach Wdztwa

7Kijowsk. gdy sama osobiście dopilnować niemogę, przeto za prawdziwych y

8niewątpliwych [?] WW. Jana Baranowskiego, Tomasza Teleżyńskiego [?], Jozefa

9Kalenskiego, Adama Stoważewskiego [?], y Bazylego Becha obieram y stanowię

10Plenipotentow, daiąc onym zupełną moc we wszystkich Sprawach stawać,

11wydawać, Komparycyą pisać, Dekreta sprawiedliwie nastąpione akceptować,

12od uciążliwych odwoływać się, Summy, Grzywny, y Luity odbierać, z odebra-

13nych Jmieniem moim kwitować, Processami szkodzić, y wszelkich Dobro-

14dzieystw Prawem dozwolonych używać, á co przez Tychże Plenipotentow

15postanowiono będzie, to Ja wszystko za rzecz trwałą y nigdy niewzruszo-

16ną mieć chcę, y postanawiam y na to Ręką moią własną podpisuię. Datt.

17w Szczerbinach [?] Dnia Pierwszego Marca, Tysiąc, Siedmset Dziewięćdzie-

18siąt Czwartego Roku Konstancya Stecka. Proszony Przyiaciel podpisuię

19Kajetan Zapolski mp. Proszony Przyiaciel podpisuię się Ant. Delingow-

20ski [?] mp. Która to Plenipotencya słowo w słowo jak się w sobie ma,

21do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 753 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 753): „Obl[at]a Plenipotencyi ręczney od W. Steckiey [?] K. Z. O. Ur. Bechowi [?] y Jnnym daney” – tekst potwierdza nazwiska STECKA i BECH (rejestr z [?]). „K. Z. O.” – komornikowa ziemska owrucka. Por. akt 143 – kwit plenipotenta Becha w imieniu Steckiej (z Zapolskich).

„Na mocy Statutu W.X.Litt.” – plenipotencja ręczna (bez zeznania przed urzędem) ważna na mocy Statutu Litewskiego, obowiązującego w województwie kijowskim. Odczyty niepewne: „niewątpliwych [?]”, „Teleżyńskiego [?]”, „Stoważewskiego [?]”, miejsce „Szczerbiny [?]”, świadek „Delingowski [?]”.

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Bazyli Bech podał plenipotencję ręczną Konstancji (z Zapolskich) Steckiej, komornikowej ziemskiej owruckiej, wystawioną w Szczerbinach [?] 1 III 1794 na mocy Statutu Litewskiego: mając różne sprawy w jurysdykcjach województwa kijowskiego, ustanawia plenipotentami Jana Baranowskiego, Tomasza Teleżyńskiego [?], Józefa Kaleńskiego, Adama Stoważewskiego [?] i Bazylego Becha, z pełną mocą stawania, przyjmowania dekretów, apelowania, odbierania i kwitowania sum, grzywien i luit. Podpisali świadkowie Kajetan Zapolski i Antoni Delingowski [?].

Transkrypcja

k. 593 (skan 0101, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Prze-

5demną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kij.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur.

7Bazyli Bech Jmieniem W. Konstancyi z Zapolskich Steckiey, y z

8mocy Plenipotencyi Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwar-

9tego, Dnia Pierwszego Marca Nowego Stylu w Szczerbinach [?] datowa-

10ney, á do Akt Grodz. Kijowsk. na Dniu ninieyszym w Oblatę wniesioney

11czyniący, Zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney

12należney Ziem. Juryzdykcyi, Prawa Forum, Pttu y Województwa á pod

13teraznieyszy Kwit całe się poddaiąc, y wlewaiąc, wiadomo jawno

14czyni, ustnie y dobrowolnie zeznaie. Dekretem w Sądach Grodz.

15Kijowsk. Roku Teraznieyszego Dnia Piątego Nowego Stylu między

16W. Konstancyą Stecką Komor. Ziem. Owruc. z Jedney á Ur. Felixem

17Gierżodem [?] z drugiey Strony wypadłym nakazano zostało, aby

18Ur. Gierżod Summę Czerwonych Złł. Trzydzieści z Prowizyą po

19Siedm od Sta y Luitą Czternastu Grzywien do Rąk W. Steckiey na

20Dniu ninieyszym pod WW. przed Aktami Grodz. Kijowsk. zapłacił,

21Gdy więc W. Felix Gierżod czyniąc zadosyć Dekretowi Czerwonych

22Złł. Trzydzieści z Prowizyą za Pułtrzecia Roku należącą po Dzie-

23więć od Sta zapłacił, y Luitą Czternastu Grzywien do Rąk Ur. Stawaią-

24cego, przeto Ur. Stawaiący z mocy w gorze wyrażoney Plenipotencyi Ur.

25Gierżoda z odebrania nieraz pomienionych Summ Jmieniem Wiel.

26Steckiey K.Z.O. zakwitowawszy żadney Salwy [?] upominania się Wiel.

27Steckiey y Sukcessorom Jey zniszczywszy cały Process w tey Sprawie

28zaszły nie zostawuie mocą dobrowolnego zeznania swego Bazyli Bech.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 754 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 754): „Kwit Jmieniem W. Steckiey [?] K. Z. O. na rzecz Ur. Gnieda [?] dany” – nazwisko dłużnika w tekście czytane „Gierżod [?]” (rejestr: „Gnied [?]”); lekcja niepewna. Plenipotencja, na której mocy działa Bech – akt 142.

Objaśnienia: „Luita Czternastu Grzywien” – stała opłata (kara) 14 grzywien (por. 2-1-170, akt 387 – „z Kwotą grzywien Czternastu”); „Pułtrzecia Roku” – dwa i pół roku; „Salwa” – zastrzeżenie dalszych roszczeń; „K.Z.O.” – komornikowa ziemska owrucka. W dekrecie zapisano prowizję 7 od sta, w kwicie – 9 od sta (tak w rkp. [?]); w dacie dekretu brak nazwy miesiąca („Dnia Piątego Nowego Stylu”).

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Bazyli Bech, plenipotent Konstancji z Zapolskich Steckiej, komornikowej ziemskiej owruckiej (plenipotencja ze Szczerbin [?] 1 III 1794 n.s., oblatowana tego dnia – akt 142), zeznał kwit: dekret sądu grodzkiego kijowskiego z bieżącego roku nakazał Feliksowi Gierżodowi [?] zapłacić Steckiej 30 czerwonych złotych z prowizją i luitą 14 grzywien; ponieważ Gierżod zapłacił do rąk Becha 30 czerwonych złotych z prowizją za dwa i pół roku oraz luitę, Bech w imieniu Steckiej kwituje go, unicestwia cały proces i nie zostawia żadnego zastrzeżenia dla niej ani jej sukcesorów.

Transkrypcja

k. 593 (skan 0101, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Prze-

5demną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu

6Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący

7[reklamant:] W. Tomasz

k. 593v (skan 0102, strona lewa – góra)

1W. Tomasz Kijński [?] z wyraźnego zlecenia W. Stanisława Kostki Kamień-

2skiego Komor. Ziem. Kijowsk. y na mocy Plenipotencyi od Tegoż Sobie

3do tey czynności daney, czyniący, Za którego dotrzymanie ręczy. Zdro-

4wy będąc na Ciele y umyśle, dobrowolnie zeznał: Jż gdy W. Woyciech

5Jzbicki Summy Pierwszą Czerwonych Złł. Czternaście u W. Kamień-

6skiego pożyczoną, Drugą Czerwonych Złł. Czternaście od JmPana Krzyża-

7nowskiego, na rzecz Tegoż wybraną, Obydwie zaś Rewersem swoim

8Dnia Piętnastego Pazdziernika, Tysiąc, Siedmset Dziewięćdziesiąt Trze-

9ciego, Roku w Żytomierzu danym zaręczone, oraz Dekretem Dnia

10Piętnastego Listopada Roku Tegoż w Sądach Ziem. Żytomier. wypadłym

11do zapłacenia nakazane, Nakoniec po otrzymaney z tegoż Dekretu

12na Dniu Szesnastym Grudnia podług Starego Stylu Tegoż Roku

13przed Aktami Grodz. Żytt. Publikacie, przez osobny Rewers do Summy

14Czerwonych Złł. Trzydzieści Jeden zniesione do Rąk W. Zeznawaiącego

15istotnie na Dniu dzisieyszym oddał y wyliczył, tedy W. Zeznawa-

16iący mocą Plenipotencyi od W. Kamieńskiego z wypłacenia tey że

17całkowitey Summy Czerwonych Złł. Trzydzieści Jeden, tudzież z

18Publikaty wyż wyrażoney, y całego Processu pomienionego W. Woycie-

19cha Jzbickiego na zawsze kwituie, oraz zaręczenie przez W. Antonie-

20go Jzbickiego Biletem do W. Kamieńskiego pisanym dane niszczy,

21y żadney Salwy do upominania się o tę Summę W. Kamieńskie-

22mu nie zostawuie, mocą dobrowolnego zeznania swego Tomasz Kijński [?].

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 755 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 755): „Kwit Jmieniem W. Kamińskiego K. Z. K. Ur. Jzbickiemu z wypłacenia Złł. 31 dany” – tekst precyzuje: 31 czerwonych złotych (14 + 14 dukatów z rewersu z 15 X 1793, podniesione osobnym rewersem do 31 – zapewne z prowizją i kosztami). Stanisław Kostka KAMIEŃSKI, komornik ziemski kijowski – w innych aktach tej księgi i 2-1-170 komornik ziemski kij. występuje jako Michał KAMIEŃSKI/KAMIŃSKI; tu wyraźnie „Stanisława Kostki”.

Objaśnienia: „Publikata” – ogłoszenie dekretu (zaocznego) w aktach jako podstawa egzekucji; „Bilet” – list, tu poręczenie Antoniego Izbickiego; „Salwa” – zastrzeżenie dalszych roszczeń. Odczyty niepewne: nazwisko plenipotenta „Kijński [?]” (może Kiński / Kujński).

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Tomasz Kijński [?], z polecenia i na mocy plenipotencji Stanisława Kostki Kamieńskiego, komornika ziemskiego kijowskiego, zeznał, że Wojciech Izbicki – dłużny Kamieńskiemu 14 czerwonych złotych pożyczonych oraz 14 czerwonych złotych podjętych od Krzyżanowskiego na jego rzecz (rewers z Żytomierza 15 X 1793, dekret sądu ziemskiego żytomierskiego 15 XI 1793, publikata w grodzie żytomierskim 16 XII 1793 st. st., następnie osobny rewers na 31 czerwonych złotych) – wypłacił mu tego dnia całe 31 czerwonych złotych; w imieniu Kamieńskiego kwituje Izbickiego z sumy, publikaty i całego procesu, unieważnia poręczenie Antoniego Izbickiego dane listem do Kamieńskiego i nie zostawia żadnego zastrzeżenia.

Transkrypcja

k. 593v (skan 0102, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Prze-

5demną Jozefem Roszkowskim, Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu

6Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący

7Ur. Maciey Chodorkowski Zalecenie od Gubernij Jzasławskiey do Sądu

8Grodz. Kijowsk. wydane, Sporządzenie jak naydokładnieyszego Rapportu

9o Sprawach Kryminalnych nakazuiące do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisa-

10nia podał w ten Sposob = Od Armij Generał Majora Leyb Gwardyi Konne-

11go Pułku Primier Majora Leyb Gwardyi Konnego Pułku Primier Majora [!]

12Jzasławskiego Gubernatora y Kawalera. Do Sądow Kijowsk. podług Zale-

13cenia JW. Generał Gubernatora y rożnych Orderow Kawalera Tymoteusza

14Jwanowicza Tutołmina Zalecam Sądowi jak nayrychley sporządzić

15z okolicznościami wiadomość, wiele w tym Sądzie Kryminalnych Spraw

16agitowało się od Czasu przyłączenia tego Kraju pod Berło Nayiaśnieyszey

17Jmperatorowey Jmci z wypisaniem Jstoty Sprawy y Osob pod Sądem będących

18z poiaśnieniem kiedy która Sprawa zaczęła się, kiedy osądzona, wiele

19onych, y kiedy szczegulnie exekwowano, Jle za naymiłościwszym Jey

20Jmperatorskiey Mości Manifestem od Dnia Dwudziestego Września Tysiąc,

21Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trzeciego Roku onych Skassowano, lub też

22złożone kary, y przytym wiele zostaie się w Gubernij od nayewyższey [?]

23władzy mnie położoney wyrażiwszy pod Sądowych w Kaszy [?] y Sprawie

24pod Strażą zatrzymanych także wiadomości przysłać do mnie nayprędzey

25dla sporządzenia z onych Generalney po wszystkiey Gubernij Specyfikacyi

26y odesłania JW. Generał Gubernatorowi Tymoteuszowi Jwanowiczowi

27Tutołminowi. Które Zalecenie słowo w słowo jak się w sobie ma,

28do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 756 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 756): „Obl[at]a Zalecenia Gubernii Jzasławskiey do S. G. K. w Raporcie o Sprawach danego”. Zalecenie gubernatora izasławskiego (Wasyla Szeremietiewa – nazwisko w odpisie pominięte; tytulatura: generał major armii, premier major lejbgwardii konnego pułku, kawaler) wydane z polecenia generał-gubernatora Tymoteusza Iwanowicza Tutołmina.

Tytulatura w rkp. powtórzona omyłkowo („Primier Majora Leyb Gwardyi Konnego Pułku” dwukrotnie). „Manifest z 20 IX 1793” – manifest Katarzyny II po przyłączeniu ziem II rozbioru, ogłaszający amnestię (kasację spraw karnych i kar). Odczyty niepewne: „od nayewyższey [?] władzy”, „wyrażiwszy pod Sądowych w Kaszy [?] y Sprawie” – sens: z podaniem liczby podsądnych trzymanych pod strażą w kazamacie/areszcie [?].

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 w grodzie kijowskim w Żytomierzu (wicerejent Józef Roszkowski) Maciej Chodorkowski podał zalecenie gubernatora izasławskiego (generała majora armii, premier majora lejbgwardii konnej, kawalera) do sądów kijowskich: z polecenia generał-gubernatora Tymoteusza Iwanowicza Tutołmina sąd ma jak najszybciej sporządzić szczegółowy raport, ile spraw kryminalnych toczyło się od przyłączenia kraju pod berło cesarzowej, z opisem istoty spraw i osób pod sądem, datami wszczęcia, osądzenia i egzekucji, liczbą spraw skasowanych lub kar darowanych na mocy manifestu z 20 IX 1793 oraz liczbą podsądnych zatrzymanych pod strażą – dla sporządzenia generalnej specyfikacji całej guberni i przesłania jej Tutołminowi.

Transkrypcja

k. 593v (skan 0102, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperator. Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Jan Czerne-

7cki [?] Ten Dekret Kompromissar. na Gruncie Wsi Rohuźny między JWW. Rybińskim,

8[reklamant:] Nosarzewskim

k. 594 (skan 0102, strona prawa)

1Nosarzewskim teraznieyszym Rohuźny y Bilijowki Dziedzicem, JW. Wen-

2dorffem z Jedney, á W. Fortunatem Michałowskim z drugiey Strony fero-

3wany, Podpisem Ręki W. Super Arbitra przy Pieczęci na Laku Czerwonym

4zatwierdzony na Papierze Ceny kopiiek Dziesięciu spisany, do Akt Grodz. Kijowsk.

5w Oblatę podał w ten Sposob = Z Rozkazu Nayiaśnieyszey Jmperatorowey

6Jey Mci Katarzyny Alexiejewny Samowładnącey Całą Rossyą &c. Pani naymi-

7łościwszey. Ni żey podpisany Super Arbiter na mocy Tranzakcyi Roku Tera-

8znieyszego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Dnia Czwartego

9Zadnego [? dawnego], á Piętnastego nowego Stylu miesiąca Lutego w Żytomierzu między

10Stronami niżey wyrażonemi spisaney, Roku tegoż miesiąca y Dnia w Grodzie

11Kijowsk. oblatowaney zapisany. Za poprzedzaiącym Stron Tychże Listownym

12do Siebie obwieszczeniem, na Grunt Dobr Wsi Rohuźny Roku teraz idącego

13Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Drugiego Junij dawnego

14á Trzynastego Nowego Stylu zjechawszy za postanowieniem się Stron, jako to

15JW. Antoniego Rybińskiego Kaszt. Owruc. OSK. Jgnacego Wendorffa S. Stta [?]

16y Maltańskiego Kawal. Antoniego Nosarzewskiego Pułk. Woysk Pott. Dobr Rohuźny

17y Bilijowki teraznieyszego Dziedzica przez W. Wierzbickiego z Jedney á

18W. Fortunata Michałowskiego Porucz. Woysk Pott. byłego Dobr pomienio-

19nych Possessora Arędownego Osobiście z Drugiey Strony, stosuiąc się do wyż wspo-

20mnioney Tranzakcyi do zalikwidowania Summ y Pretensyi wzaiemnych

21z Dzierżawy Dobr wyż wzwiązych [?] pochodzących przystąpił w następuiącym

22sposobie. Ponieważ W. Michałowski PWP. za Kontraktem Arędownym Trzech-

23letnim Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt Trzeciego, Dnia Dwudzie-

24stego Junij w Kamiennym Brodzie między JW. Rybińskim K.O. á Sobą spi-

25sanym Dobra Wsie Rohuźnę y Bilijowkę Jntraty Roczney Czternaście Ty-

26sięcy, Czterysta Trzydzieści Złł. Groszy Dwanaście Pol. za Szacunkiem Jnwen-

27tarza w tymże Roku spisanego, y przez obie strony podpisanego czyniące, z

28którey po wytrąceniu Podatku Dziesiątego Grosza po Złł. Tysiąc, Dwanaście

29Pott. za Rok wynoszącego, y do opłacenia przy Tymże W. Michałowskim zosta-

30wionego, á na Dyspozytora Złł. Dwieście, Reszty czystego Prowentu zosta-

31wało Trzynaście Tysięcy Dwieście, Sześćdziesiąt, Sześć, Złł. Groszy Dwana-

32ście Pott. maiąc sobie w Trzechletnią Dzierżawę wypuszczone, lubo z Trzechle-

33tniey Jntraty Trzydziestu Dziewięciu Tysięcy Siedmiuset Siedmdziesiąt

34Dziewięciu Złł. Groszy Sześciu wynoszącey, tymże Kontraktem od JW. Rybiń-

35skiego K.O. zakwitowanym został, á po wytrąceniu Pierwszorocznego z Dobr

36Prowentu od Summy Dwudziestu Sześciu Tysięcy Pięciuset Trzydziestu Trzech,

37Złł. Groszy Dwudziestu Czterech, resztuiącey w dalsze Lata do wybrania przycho-

38dzącey Prowizyi Czterech Tysięcy Dwiechset, Czterdziestu, Czterech Złł. Groszy

39Dwudziestu Pott. za Dwa Roki zgury od tegoż JW. Rybińskiego zaraz przy

40Kontrakcie odebrał, tę jednak całkowitey Summy na Satysfakcyą Trzech-

41letniego Prowentu JW. Rybińskiemu niezaliczył, przy tymże Kontrakcie Arę-

42dowym [?] Jedynaście Tysięcy Złł. z Prowizyą po Osm od Sta zabespieczył, oraz przez

43komplanacyą w pomoc Kontraktu wspomnionego Tegoż Roku, miesiąca y Dnia

44w Kamiennym Brodzie spisaną, Remanenta jako to Stado pod dozorem Ur.

45Wołynieckiego zostawione z wolnością brakowania y przedawania na utrzy-

46manie tegoż Stada Expensowania, Pasiekę, Oborę, to iest: Bydło, Woły, Byki,

47Krowy, Owce, Trzodę Chlewną, Konie Folwarczne w dozor utrzymywanie, y

48zimowanie, Zboże w Sterkach [?] do Czterech Tysięcy, Trzechset Siedmdziesiąt,

49Jedney kop, Snopow Trzydzieści Jeden pozostałe, y Jnne Sprzęty Regestrem Ro-

50ku wyż wyrażonego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego Dnia Dwu-

51dziestego Piątego Junij przez JW. Rybińskiego podpisanym przyiął, á JW.

52Rybiński na Bonifikacyą za opiekowanie się Stadem, y onego utrzymywa-

53nie Siana Remanentowego Sążni Sześćdziesiąt, Cztery. Owsa w kopach

54kop Czterysta Sześćdziesiąt, Cztery, Hreczki w Ziarnie korcy Piętnaście,

55Garcy Szesnaście W. Michałowskiemu ustąpił, brakowania y sprzedawa-

56nia Źrzebców dozwolił, aby za koszt[am]i [?] Ur. Wołynieckiego Koniuszego

57Expens potrzebną na utrzymywanie Ogierow y Ludzi Staiennych to iest,

58[Expens] pomienioną na utrzymywanie […]

59Obowiązał, y że nadgrodzie [?] spisał się = Za utrzymywanie Pasieki y Pase-

60cznika przypłodku [?] odstąpił, Miodu Prasnego [?] Pułbeczkow [?] Dwa z Rema-

61nentu oddał, byle tylko po skończoney Possessyi cała Pasieka Remanen-

62tem przydana niewchodząc w żadne przypadki oddana była ostrzegł, w nadgro-

63dę utrzymywania y Zimowania Bydła robienia Wołami y Bykami do Roboty

64zdatnemi y Końmi Folwarcznemi dozwolił, od Krów y Owiec pożytku y Przy-

65chówku od Obory Chlewney odstąpił. Sprzedaży niezdatnego Bydła dozwolił,

66byle tylko Remanent w istocie znaydował się, abespieczył. Do wymłoce-

67Zboża z przyczyny, Jż niewiadoma była pewność Kop, y z nich namłotu, dozor

68[reklamant:] W. Wołyniecki [?]

k. 594v (skan 0103, strona lewa)

1W. Wołynieckiemu polecił. Cenę Zboża umowioną wspolnie to iest: za Żyta

2y Surżki korzec po Złł. Trzy, Pszenicy korzec po Złł. Cztery, Jęczmienia ko-

3rzec po Złł. Dwa, Hreczki korzec po Złł. Dwa ustanowił, Summę zaś za

4też Zboże wypaść maiącą na okupną Części Zastawney w Possessyi Łowcz. [?]

5Ostaszewskiego nateraz będącey przeznaczył, po okupnie posiadanie tey

6że Części z obowiązkiem uczynienia Likwidacyi z Prowentow dla tegoż

7W. Michałowskiego PWP. ostrzegł, za pilnowanie Jnteressow Prawnych dla

8Plenipotenta Roczney Kapitulacyi Złł. Trzysta, na Expensa Prawne y utrzy-

9mywanie Koniuszego, Dziesięcinę Pszczelną y Ocitowe [?], oraz Prowenta Pie-

10niężne z Części od Poddanych przez W. Ostaszewskiego posiadaney należące,

11Fakcyą [?] całkiem oznaczył. Na wypaść mogące z Jnteressow K[…] [?] wina

12Oxoft [?] Jeden, miodu Pułspustu [?] Beczki, Jałowic [?] Karmnych Dwie y Owsa [?] całkiem

13do użytku tegoż W. Michałowskiego oddał, Drzewo Remanentowe w Sosnach

14Tarte y nietarte na postawienie Spichlerza y Stodoły w Rohuźny zostawił,

15przy końcu czym się zaś Pierwszym Dzierżawy Roku, gdy JW. Rybiński Dobra wspo-

16mnione W. Nosarzewskiemu Pułk. W.P. odprzedał, tenże W. Michałowski

17odstąpiwszy Kontraktu Trzechletniego, y Dzierżawy one tylko do Dnia Dwudzie-

18stego Czwartego Czerwca Roku teraz idącego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdzie-

19siąt, Czwartego ostrzegł Summę Jedynaście Tysięcy Złł. na wspomnioną

20Dzierżawę niedoliczoną z Summy Dwudziestu Sześciu Tysięcy Pięciuset,

21Trzydziestu Trzech Złł. Groszy Dwudziestu Czterech z Prowizyą roczną po

22Osm od Sta potrącić, oraz od Summy Czternastu Tysięcy Sześciuset,

23Pięćdziesiąt, Trzech, Prowizyą Roczną z przyczyny, Jż ta zgury od JW.

24Rybińskiego od Dwuroczney Summy w przyszłe Lata wybierać się

25maiącey wzięta, powrocić, Summy za Zboże należące, jako na Swoy pożytek

26a nie na Okupno W. Ostaszewskiego obrocone zapłacić, lub z Summy

27sobie do powrocenia należącey potrącić, Tranzakcyą wyż nadmienioną

28z mocy ktorey ninieysze Sprawuię się Dzieło obowiązał się. Przeto Super

29Arbiter naypierw Summy od W. Michałowskiego PWP. z Skryptu y Kom-

30planacyow, tudzież z Regestrow za Remanenta Zbożowe, Decesta [?], y Pro-

31wenta, jakoto Jedynaście Tysięcy Kapitalną na Dzierżawę niedoliczo-

32ną, Skryptem tylko assekurowaną, od tey Prowizyą roczną Osmset,

33Osmdziesiąt Złł. od Summy Czternastu Tysięcy Sześciuset, Pięćdzie-

34siąt, Trzech, Złł. Prowizyą z gury wziętą, á teraz przy powroceniu teyże

35Summy Kapitalney do kompensowania należącą Tysiąc, Sto, Siedm-

36dziesiąt, Dwa, Złł. Groszy Dwadzieścia Cztery za Zboże po skonfrontowa-

37niu Regestrow wymłotu, y wymiaru, tak przez Ur. Wołynieckiego widza,

38od JW. Rybińskiego zostawionego, jako też Ur. Obrębskiego Dyspozy-

39tora W. Michałowskiego z Karbami przyiętego, jakoto za Żyta ko-

40rcy Tysiąc, Sto, Siedmdziesiąt, Cztery, Garcy Dwadzieścia Cztery á Flor. Trzy

41Złł. Trzy Tysiące, Pięćset, Dwadzieścia Cztery, Groszy Siedm y Puł, za Psze-

42nicy korcy Sto, Pięćdziesiąt, Jeden, Garcy Dwadzieścia Cztery á Flor. Czte-

43ry Złł. Sześćset, Siedm, Za Jęczmienia korcy Czterysta, Sześćdziesiąt,

44Trzy, Garniec Jeden á Flor. Dwa Złł. Dziewięćset, Dwadzieścia, Sześć, Groszy

45Jeden, Za Surżki korcy Osmdziesiąt, Dwa, Garcy Szesnaście á Flor. Trzy

46Złł. Dwieście, Czterdzieści, Siedm, Groszy Piętnaście. Za Hreczki korcy

47Dwieście, Czterdzieści, Cztery, á Flor. Dwa Złł. Czterysta, Osmdziesiąt, Osm.

48Za Zboże podług Komplanacyi między JW. Rybińskim, á W. Ostaszewskim

49Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego Dnia Szesnastego

50Septembra dawnego á Dwudziestego Siodmego nowego Stylu spisaney,

51Dekretem Zjazdowym tegoż Czasu approbowaney, y tegoż Roku, Dnia

52Dziesiątego Grudnia dawnego á Dwudziestego Pierwszego nowego Stylu

53w Grodzie Kijowsk. oblatowaney od tegoż W. Ostaszewskiego na konto JW.

54Rybińskiego zapłacone, a przez W. Michałowskiego zużytkowane.

55Za Żyta kop Sto kopa á Flor. Dwa Złł. Dwieście, Pszenicy kop Dwadzieścia

56kopa á Flor. Trzy Złł. Sześćdziesiąt. Jęczmienia kop Dwieście, kopa á Flor.

57Trzy, Złł. Sześćset. Owsa kop. Dwieście, á Flor. Trzy, Złł. Sześćset, Hreczki

58kop Osmdziesiąt, kopa á Flor. Trzy, Złł. Dwieście Czterdzieści, Prosa kop

59Osm, kopa á Flor. Trzy, Złł. Dwadzieścia Cztery. Siana Sążni Dwadzieścia,

60Sążeń á Złł. Dwadzieścia Siedm, Złł. Pięćset, Czterdzieści. Grochu Fur Dwa-

61naście Fura á Złł. Trzy Złł. Trzydzieści Sześć. Od Summ tych za Zboże wy-

62nikaiących, stosownie do Komplanacyi, z mocy ktorey teraz się czyni,

63maiąc wzgląd, iż ledwo w puł Roku po uspokoieniu roboty polowey

64pożytek mogł się okazać, stanowię Procent po Siedm od Sta Złotych

65Dwieście, Siedmdziesiąt, Cztery. Za niedostarczaiący Remanent Żyta

66[reklamant:] JW. Rybińskiego

k. 595 (skan 0103, strona prawa)

1JW. Rybińskiego własnego Jagniąt Dziesięciora Złł. Trzydzieści, Pięć, Wieprz-

2kow Dziesięć, Złł. Piętnaście. Prosiąt Sześciora Złł. Trzy. Drzewa Sosnowego Kłod

3Trzydzieści Jedna, od Sążni Trzech do Czterech, maiąc wzgląd, że Dobra od Lasow

4odległe, Kłodowe [?] kupno y wywoz wiele kosztuie, stąd każdą licząc po Złł.

5Sześć, Złł. Sto Osmdziesiąt, Sześć. Za Pasiekę Pni Sto Siedmdziesiąt, ktore

6po Tranzakcyi względem odstąpienia powinne były w Całości na Gruncie zo-

7stawać, y przynosiłyby dotąd użytek, każdy Pień po Złł. Dziesięć, Złł. Tysiąc, Siedm-

8set. Za ubytek Remanentu opławnego [?] przez JW. Rybińskiego W. Ostaszewskiemu

9á przez W. Michałowskiego zabranego. Za Wołow Dziewiętnaście podług Ceny

10w Komplanacyi z tymże W. Ostaszewskim ustanowioney Złł. Dziewięćset

11Dziewięćdziesiąt, Siedm, Groszy Piętnaście. Jałownikow Sztuk Dziesięć Złł. Dwie-

12ście, Siedmdziesiąt. Za Owiec Starych Trzy, Złł. Dwadzieścia Jeden. Za Cieląt

13Trzy Złł. Osmnaście. Za Jagniąt Pięciora Złł. Siedmnaście Groszy Piętnaście.

14Za Prowent z Części z posiadania W. Ostaszewskiego przez JW. Rybińskiego

15oswobodzoney, á przez W. Michałowskiego bez żadnego dalszego [?] posiadaney,

16to iest: Za Pańszczyznę od Poddanych Ciągłych Czterech od Dnia Dziewiętna-

17stego Septembra, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego, Roku do Dnia

18Dwunastego Octobris tegoż Roku w Tydzień po Dni Trzy, á od Dwunastego

19Octobra do Dwudziestego Trzeciego Aprilis, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt,

20Czwartego Roku, po Dni Dwa, á zaś od Dwudziestego Trzeciego Aprilis, Tysiąc,

21Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku po Dni Dwa, á zaś od Dwudzie-

22stego Trzeciego Aprilis do Dwudziestego Czwartego Junij teraznieyszego Ro-

23ku po Dni Trzy robiących, licząc Dzień á Gr. Piętnaście Złł. Sto, Osmdziesiąt,

24Cztery. Od Poddanych Pieszych Sześciu przez ten sam czas wrownie z Ciągłemi

25robiących licząc Dzień, po Groszy Dwanaście Złł. Dwieście, Dziewiętnaście

26Groszy Dwadzieścia Cztery. Za Zaorki od Poddanych Czterech Ciągłych na Wio-

27snę, tego rocznie odbyte Złł. Dwa. Czynszu z tey że Części, jakoto: od Petra

28Bezrzecznego [?] Złł. Osmnaście. Od Mykity Suskiego [?] Złł. Osmnaście. Od Bory-

29sa Łitaja [?] Złł. Dwanaście. Od Michała Szerzytnego [?] Złł. Dwanaście. Od An-

30drya Hayedy [?] Złł. Sześć. Od Wasyla Serady [?] Złł. Sześć. Od Chwedka Czerpin-

31ka [?] Złł. Sześć. Od Leśka Cehelnego Złł. Sześć. Od Wasyla Piliperuka [?] Złł. Sześć.

32Od Kondrata Horszypija [?] Złł. Sześć. Za Dziesięcinę Pszczelną od Poddanych

33Rohoziańskich Pni Trzydzieści Jeden, Pień podług Ceny w Kontrakcie opisa-

34ney á Złł. Siedm, Złł. Dwieście Siedmnaście. Ocitowego [?] od Tyłko [?] Złł. Sto Trzy.

35Od Poddanych z Części W. Ostaszewskiego Warsztatowego Złł. Dwanaście. Nad

36Jnwentarz od Poddanych Sześciu Motkow Osm, Motek á Gr. Piętnaście Złł.

37Cztery. Czynszow od Poddanych Rohoziańskich nad Jnwentarz, jakoto Od Prokopa

38Onyszczuka [?] Złł. Sześć. Od Chwedora Pilipczuka [?] Złł. Sześć. Od Mykity Harasymczu-

39ka [?] Złł. Sześć. Od Wasyla Łitaja [?] Złł. Sześć. Od Andrzeja Pałamarowego [?] Złł.

40Sześć. Od Martyna Kurtali [?] Złł. Sześć. Od Kondrata Mielnika Złł. Jedynaście

41Groszy Piętnaście. Od Pilipa Łitayczuka [?] Złł. Sześć. Od Danila Fluckiego [?] Złł.

42Sześć. Od Jgnata Wołtyszynego [?] Złł. Sześć. Od Danila W[…] [?] Warsztato-

43wego Złł. Cztery. Od Jakima Mimika [?] Warsztatowego Złł. Cztery. Od Bilij-

44jowskich Poddanych Czynszu, jakoto: Od Olexy Marczuka [?] Złł. Sześć. Od Semen-

45na Mielnika Złł. Dziesięć. Od Andrzeja Łuczka [?] Złł. Sześć. Od Hryćka Mar-

46czuka [?] Złł. Trzydzieści. Od Andrzeja Zakorczmiuka [?] Złł. Sześć. Od Andrzeja

47Mielnika Złł. Sześć. Podatku Dziesiątego Grosza Ofiary, na ktory W.

48Michałowski miał Fundusz z Jntraty od W. Ostaszewskiego zostawiony,

49na Rok wynoszącego, á onego niepłacił, Złł. Tysiąc, Dwanaście. Wszystkie

50zaś wyspecyfikowane Summy w Jedną znosząc Summę ogulną dla

51JW. Rybińskiego y JW. Nosarzewskiego, tudzież dla Poddanych wyszcze-

52golnionych Dwadzieścia Sześć Tysięcy, Sześćset, Siedmdziesiąt, Sześć Złł.

53Groszy Sześć, zaliczył. A wzaiemnie od Tychże dla W. Michałowskiego

54PWP. z Kontraktu Arędownego wyżey opisanego, gdy niedoliczona Sum-

55ma z Prowizyą, oraz Prowizya z gury zaliczona w komput należności

56dla JW. Rybińskiego K.O. zalikwidowane zostały, Przeto Primo Summę po

57skończonym Roku Pierwszym, na Dwa Lata do wyboru pozostałą, á za odstą-

58pieniem Dwuletniey Dzierżawy do powrocenia należącą Summę Kapital-

59ną Dwadzieścia Sześć Tysięcy, Pięćset, Trzydzieści, Trzy Złł. Groszy Dwa-

60dzieścia Cztery. Secundo. Długi zastępnie [?] za JW. Rybińskiego opłaco-

61ne, jakoto według Skryptu tegoż Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt,

62Trzeciego, Dnia Szesnastego Julij w Kamiennym Brodzie danego W. Sta-

63nisławowi Dankowskiemu Złł. Tysiąc, Kapitulacyi zaległey W. Felicyanowi

64Czaplicowi Plenipotentowi za Kwitem ręcznym Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdzie-

65[reklamant:] siąt

k. 595v (skan 0104, strona lewa)

1Dziewięćdziesiąt, Trzeciego, Roku, Dnia Szesnastego Decembris w Żytomierzu

2danym Złł. Siedmdziesiąt, Dwa. Ordynaryi temuż zaległey za Kwitami,

3Jednym Dnia Dwudziestego Osmego Octobra, Drugim Dnia Osmego No-

4vembra, Trzecim Dnia Dwudziestego [Osmego ?] Novembra w Żytomierzu Danemi,

5Żyta korcy Osm, Pszenicy Korzec Jeden, Jęczmienia Korzec Jeden, Siemienia

6Konopnego korzec Jeden, Hreczki korcy Osm, Cenę tak iak W. Michałowski

7u JW. Rybińskiego kupił, á za młocka od każdego korca po Groszy Dwana-

8ście nadgrodę przyłączaiąc, to iest: korzec Żyta po Złł. Trzy Groszy Dwanaście

9Pszenicy korzec po Złł. Cztery Groszy Dwanaście, Jęczmienia Korzec Złł. Dwa

10Groszy Dwanaście, Siemienia Korzec Złł. Sześć, Hreczki korzec Złł. Dwa

11Groszy Dwanaście. razem tęże Cenę za Zboże Złł. Pięćdziesiąt, Dziewięć,

12Groszy Sześć. W. Wojciechowi Sikorskiemu Plenipotentowi tak zaległey Ka-

13pitulacyi za Dekretem y Kwitem Złł. Osmset. Za Zjazd na rozsądzenie Spra-

14wy z W. Ostaszewskim Dekretu Grodz. Kijowsk. w porządku okupna Części Wsi

15Rohuźny y Spłacenia Prawa na Słobodę Danego, ktora Sprawa przez Kom-

16planacyą Dekretem Zjazdowym potwierdzoną ukończona, y Część oswobo-

17dzona została, y z owey W. Michałowski Likwidacyą wyżey uczynił, Urzę-

18dowi Zjazdowemu Złł. Siedmset, Dwadzieścia. Za Zjazd w Sprawie R[…]-

19[…] [?] przez JW. Rybińskiego. Za Żyda Samsona z JW. Czackiem Złł. Sto

20Osm. Za Kwitami Ur. Alexandra Podgurskiego Tysiąc, Siedmset, Dziewięć-

21dziesiąt, Trzeciego Roku, Dnia Dwudziestego Siodmego Grudnia Veteris

22Stili w Grodzie Kijowsk. zeznanym opłacaiąc Assygnacyą temuż od JW. Rybiń-

23skiego na Zboże wydaną, á niezaspokoioną podług Dekretu Grodz. Kijow.

24Złł. Sto Dwadzieścia. Kapitulacyi W. Baczkowskiemu Plenipotentowi Kom-

25planacyą przy Kontrakcie spisaną wyż nadmienioną oznaczoney Złł.

26Trzysta. Temuż za Expensa w Kancellaryi y zjezdzanie Pocztą na Kon-

27decensyą w Jnteressach JW. Rybińskiego z W. Ostaszewskim y Sawic-

28kim za Kwitem onego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

29Dnia Pierwszego Junij w Żytomierzu danym Złł. Trzysta. Expensy Podro-

30żney do Janowa y na Pocztę za wezwaniem JW. Rybińskiego K.O. do Ty-

31siąca Pięciuset przewiezioney z zmiarkowania przez Puł Złł. Siedm-

32set Pięćdziesiąt. Dembkowi [?] Służącemu y Jozefowi Masztalerowi JW.

33Rybińskiego za Płace Dwie przez Ur. Zdzienickiego [?] byłego Ekonoma

34Rohoziańskiego bezpłatne wziętych, á za Dekretem Magistratu Skwir-

35skiego do Rąk JW. Rybińskiego opłaconych, á od tegoż pomienionym Słu-

36gom niedanych każdemu po Złł. Sześćdziesiąt Trzy, iako przyznali Ciż

37Słudzy osobiście stawaiąc, Złł. Sto Dwadzieścia, Sześć, na Expens Podrożną

38w Jnteressie JW. Rybińskiego Ur. Wołynieckiemu Koniuszemu do Winnicy iadącemu

39Złł. Czternaście. Tertio z Ordynaryą y Pensyą Ur. Wołynieckiemu Koniuszemu,

40Masztalerowi, Stadnikom, Dwom, Furmanowi, y Pastuchowi po części za

41Kwitami Ur. Wołynieckiego z obowiązku Komplanacyi przy Kontrakcie spi-

42saney, oddaną y wypłaconą, á po części dla oddania y dopłacenia teraz

43do W. Michałowskiego PWP. aplikuiącą się, jako to obliczona z iey szczegul-

44nieniem Jabella przez Swadora [?], y na Kontraktach każdego Sługi zapi-

45sano, jakoto za Żyta korcy Trzydzieści Trzy, Za Pszenicy korcy Dziesięć Garcy

46Szesnaście. Za Hreczki korcy Dwadzieścia Cztery. Za Jęczmienia korcy Czter-

47naście. Za Grochu korcy Trzy, Garcy Dwanaście. Za Jagieł korcy Cztery Garcy

48Dwadzieścia Sześć, Za Owsa korcy Dwadzieścia Osm, Za Siemienia Garcy

49Szesnaście. Za Masła Garniec Jeden. Za Syra Dzieżę [?]. Za Wieprza kar-

50mnego Jednego. Za Chudka Jednego. Za Soli Harmanow [?] Dwieście Cztery.

51Za Pułsztek Płutna Lnianego. Za Sadełko Jedno. Za Podświnkow [?] Dwa.

52Za Kożuch Jeden. Butow nowych Par Cztery. Przyszew Par Dwie. Postołow

53to iest: Chodakow Skurzanych Par Cztery. Licząc każdego Zboża korzec

54Ceną przez Komplanacyą przy przedaży między JW. Rybińskim, á W. Micha-

55łowskim umowioną, á przydaiąc do każdego korca po Groszy Dwanaście

56za młocka, to iest: Żyta po Złł. Trzy Groszy Dwanaście. Pszenicy korzec po Złł.

57Cztery Groszy Dwanaście. Hreczki korzec po Złł. Dwa Groszy Dwanaście,

58Jęczmienia korzec po Złł. Dwa Groszy Dwanaście, Grochu korzec po Złł. Sześć

59Jagieł korzec po Złł. Dwanaście, Owsa korzec po Złł. Trzy. Siemienia

60Pałkorca [?] Złł. Trzy. Masła Garniec Złł. Cztery. Syra Dzieżę Złł. Osm,

61Wieprza karmnego Złł. Dwadzieścia Jeden. Chudka Złł. Cztery. Za Soli Har-

62manow [?] Sto po Złł. Szesnaście. Za Pułsztek Płutna Lnianego Złł. Czter-

63dzieście. Za Sadełko Złł. Trzy. Za Podświnka Złł. Jeden Groszy Piętnaście.

64Za Kożuch Złł. Dwadzieścia Jeden. Za Botow nowych Parę Złł. Pięć, Za

65[reklamant:] Przyszwy

k. 596 (skan 0104, strona prawa)

1Przyszwy Złł. Dwa. Za Chodakow parę Złł. Dwa. Ogułem zliczaiąc za każdą

2rzecz wyszczegulnioną Złł. Pięćset, Osmdziesiąt, Trzy, Groszy Dziesięć y Puł.

3Za Pensyą tymże włączaiąc y na Omastę dla Trzech po Złł. Dwa, razem podług

4Kontraktow y Jabelli Złł. Trzysta, Siedmdziesiąt, Sześć. Za Expensa za Szpi-

5ginar [?] od Robakow dla Koni, expensowanych przez Ur. Wołynieckiego, oraz

6na Pocztę od Listow przez tegoż do JW. Rybińskiego pisanych, y nawzaiem

7odbieranych Złł. Pięćdziesiąt, Sześć. Stefanowi Konowałowi przez W. Micha-

8łowskiego za Roki Dwieście Trzydzieści, na Roki do Stada ugodzonemu przez

9Puł, gdy z tey y Stada W. Michałowskiego dozierał Złł. Sto Piętnaście.

10Za Lekarstwa dla samego Stada JW. Rybińskiego kupowane Złł. Pięćdzie-

11siąt Jeden. Za Pańszczyznę od Poddanych Rohoziańskich y Bilijowskich

12zaległą z oblicznym [?] Regestrem przy Jabelli wyż wymiankowaney wyszcze-

13gulnionych Złł. Sześćset, Osmdziesiąt, Cztery Groszy Dwadzieścia Jeden.

14Za Żyta korcy Sześćdziesiąt Osm Garcy Dwadzieścia Cztery Poddanym

15Rohoziańskim y Bilijowskim Regestrem tymże opisanych rozpożyczo-

16nego korzec á Złł. Trzy Groszy Dwanaście Złł. Dwieście Trzydzieści, Cztery,

17Za Pszenicy Korzec y [?] Garcy Osm tymże pożyczoney, korzec á Złł. Cztery Gro-

18szy Dwanaście Złł. Pięć, Groszy Siedm [?]. Za Zasiew Żyta korcy Dwadzieścia

19Osm, Garcy Szesnaście korzec z uprawą Roli á Złł. Dziewięć Złł. Dwie-

20ście Pięćdziesiąt, Sześć, Groszy Piętnaście. Za Pszenicy korcy Dwadzie-

21ścia Siedm z uprawą Roli korzec á Złł. Dwanaście, Złł. Trzysta Dwa-

22dzieścia Cztery. Żyta Jarego korcy Dwa, Garcy Szesnaście korzec

23z uprawą Roli á Złł. Dziewięć Złł. Dwadzieścia Dwa, Groszy Szesnaście [?].

24Owsa korcy Trzy, Garcy Osm, korzec z uprawą Roli á Złł. Cztery Złł. Trzy-

25naście. Siemienia Lnianego Garcy Trzy z uprawą Roli Złł. Trzy. Maku

26Garniec Jeden z Robotą Złł. Jeden. Za Reparacyą Okien we Dworze

27Kuchni y Oficynie, oraz Dwoch Łatarni do Stayni Złł. Pięćdziesiąt,

28Pięć Groszy Dziesięć, zliczaiąc wyż wyszczegulnione Summy w Jedną

29dla W. Michałowskiego PWP. Trzydzieści Dwa Tysiące Osmset, Siedmdzie-

30siąt, Jeden, Złł. Groszy Pięć, ustanowił. Z umiarkowania tego dla Stron

31Obydwoch wymierzaiąc Satysfakcyą, poniewasz od W. Michałowskiego

32PWP. dla JWW. Rybińskiego y Nosarzewskiego Summa wynaleziona wyno-

33si Dwadzieścia Sześć Tysięcy, Sześćset, Siedmdziesiąt, Sześć, Złł. Groszy

34Sześć, á od Tych W. Michałowskiemu wyrachowana czyni Trzydzieści

35Dwa Tysiące, Osmset, Siedmdziesiąt, Jeden Złł. Groszy Pięć Pott. Przeto z tey

36potrąciwszy Summę Dwadzieścia Sześć Tysięcy, Sześćset, Siedmdziesiąt,

37Sześć, Złł. Groszy Sześć, aby resztuiącą Summę Sześć Tysięcy, Sto Dziewięć-

38dziesiąt, Cztery Złł. Groszy Dwadzieścia Dziewięć, monetą Srebrną Pott.

39lub Złotem licząc Czerwony po Złł. Osmnaście JW. Rybiński K.O. przeszły bądź

40W. Nosarzewski teraznieyszy Dobr Rohuźny y Bilijowki Dziedzic, czyli

41JW. Wendorff do Rąk y za Kwitem W. Fortunata Michałowskiego PWP. lub

42Jego umocowanego Dnia Szostego Lipca podług dawnego Stylu, Roku

43teraz idącego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, przed Aktami

44Grodz. Kijowsk. pod W[iną ?] w przypadku zmieszkania się przy zanieść się ma-

45iącey Skardze zapłacili Sąd Super Arbitra nakazuie. Na ktorym

46Terminie W. Michałowski PWP. aby Kwity od W. Sikorskiego na Sum-

47mę Złł. Osmset, Kwit od W. Baczkowskiego Plenipotenta na wypłaconą

48Kapitulacyą za Expensa Kancellaryi y Podroże na Złł. Sześćset, Kwity

49od Ordynaryuszow JW. Rybińskiego na resztuiącą Ordynaryą y Pen-

50syą stosownie do oboiętney [?] Jabelli jeszcze dotąd nieoddaną y nie-

51zapłaconą do Sześciuset Trzydziestu Jeden Złł. Groszy Dziewiętnaście [?]

52monetą Srebrną do Rąk za Kwitem wypłacaiącego sobie należącą

53Summę, czyli kompensuiące się przy odbieraniu oney wraz z oryginal-

54nym Kontraktem Arędownym y Komplanacyą między Sobą á JW. Rybiń-

55skim o Dzierżawę Dobr Rohuźny y Bilijowki, tudzież o Remanenta

56spisanemi, niemniey Process Dekreta y Komplanacyą z W. Ostaszew-

57skim y Prawa temuż do Zastawy Części Rohuźny, y na osadzenie

58Słobody służące, Process y Dokumenta do Sprawy z W. Sawickim

59przeszłym Dobr Rohuźny Possessorem, y iakowe tylko do Dobr rzeczonych

60y Jnteressow sciągaiące się w Czasie Dzierżawy swoiey nastąpione

61[reklamant:] bądź

k. 596v (skan 0105, strona lewa – góra)

1bądź od JW. Rybińskiego powierzone mieć może oddał, pod tymże Rygo-

2rem tamże obowiązuie. Że zaś Tenże W. Michałowski Remanenta

3Stada, Bydła, y Jnnych rzeczy Regestrem JW. Rybińskiego Kaszt. Owruc.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego, Dnia Dwudziestego

5Piątego Czerwca spisanym okryślone, Jedne w Całości na Gruncie zostawił,

6na Drugie Dokumenta okazał, z Jnnych odpadłych Explikacyą uczynił,

7jako Regestr obliczywie [?] spisany, zweryfikowany, y podpisany świadczy,

8przeto od odpowiedzi dalszey za Remanenta uwalnia. Jozef Polanow-

9ski Stolnik Przemyski od Stron zapisany Super Arbiter (L.S.) Ktory to De-

10kret kompromissarski Słowo w Słowo jak się w sobie ma, do

11Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 757 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 757): „Obl[at]a Dekretu Kompromisarskiego między JW. Rybińskim y Jnnemi a W. Michałowskim P. W. P. ferowanego”. Por. 2-1-170, akty 75–79 (sprzedaż Rohoźnej i Bilijówki przez kaszt. owr. A. RYBIŃSKIEGO płk. A. NOSARZEWSKIEMU) i akt 119 (ugoda Rybińskiego i Nosarzewskiego z F. Michałowskim o dzierżawę Rohoźnej i Bilijówki).

Odczyty niepewne na k. 593v–594: podawca „Jan Czernecki [?]”, „Zadnego [? dawnego]”, „wzwiązych [?]”, „S. Stta” (tytuł Wendorffa – wg aktu 153 „Ord. S. Stta” = orderu św. Stanisława), „Arędowym [?]”, „w Sterkach [?]” (w stertach), „nadgrodzie [?]”, „przypłodku [?]”, „Prasnego [?] Pułbeczkow [?]”; jeden wiersz na przejściu pasów (y ok. 3170) nieodczytany – […]. „Konniszego” poprawiono na „Koniuszego” – Wołyniecki był koniuszym (wyraźnie na k. 595v: „Ur. Wołynieckiemu Koniuszemu”).

Słowniczek: Super Arbiter – superarbiter (rozjemca rozstrzygający w sądzie polubownym, „kompromisarskim”); Tranzakcya – ugoda; Komplanacya – układ, porozumienie; Remanenta – inwentarz żywy i zapasy pozostawione dzierżawcy do zwrotu; Jabella (tabella) – zestawienie, tabela; Kapitulacya – roczne wynagrodzenie (plenipotenta); Ordynarya – deputat w naturze dla służby; Surżka – mieszanka pszenicy z żytem; Hreczka – gryka; kopa – 60 snopów; korzec – miara zboża (32 garnce); á Flor. – po (tyle) złotych (florenów) za jednostkę; Zaorki – dodatkowa orka poddańcza; Dziesięcina Pszczelna – dziesięcina od pasiek poddanych; Warsztatowe – czynsz od warsztatów (rzemiosła); Motek – motek przędzy; Koniuszy – zarządca stajni i stada; Konował – weterynarz; Omasta – tłuszcz do potraw; Postoły / Chodaki – obuwie łapciowe ze skóry; Przyszwa – przednia część cholewki; Chudek – chudy (nietuczony) wieprz; Podświnek – młody wieprz; Złoty Czerwony – dukat.

Rachunek dekretu (sprawdzony): należności Michałowskiego dla Rybińskiego i Nosarzewskiego (z poddanymi) 26 676 zł 6 gr; należności Rybińskiego dla Michałowskiego 32 871 zł 5 gr; saldo na rzecz Michałowskiego 6194 zł 29 gr (do zapłaty 6 VII st. st. 1794 przed aktami grodzkimi kijowskimi, monetą srebrną lub w dukatach po 18 zł). Kwoty cząstkowe zgadzają się z cenami (np. 1174 korce 24 garnce żyta po 3 zł = 3524 zł 7½ gr; prowizja 8% od 14 653 zł = 1172 zł 24 gr; 8% od 26 533 zł 24 gr za 2 lata = ok. 4244 zł 20 gr).

Na k. 595 pisarz powtórzył (dittografia) frazę „Czwartego Roku po Dni Dwa, á zaś od Dwudziestego Trzeciego Aprilis” – pańszczyzna liczona: 19 IX – 12 X 1793 po 3 dni, 12 X 1793 – 23 IV 1794 po 2 dni, 23 IV – 24 VI 1794 po 3 dni w tygodniu.

Odczyty niepewne na k. 594v–596v: „w Possessyi Łowcz. [?] Ostaszewskiego”, „Ocitowe [?]” / „Ocitowego [?] od Tyłko [?]” (jakaś danina, może od pasiek), „Fakcyą [?]”, „z Jnteressow K[…] [?] wina Oxoft [?]” (okseft = beczka wina), „Pułspustu [?]”, „Jałowic [?]”, „Owsa [?]”, „Decesta [?]”, „Kłodowe [?]”, „opławnego [?]”, „dalszego [?]”, nazwiska i przezwiska poddanych (Bezrzeczny, Suski, Łitaj, Szerzytny, Hayeda, Serada, Czerpinek, Piliperuk/Pilipczuk, Horszypij, Onyszczuk, Harasymczuk, Pałamarowy, Kurtala, Łitayczuk, Flucki, Wołtyszyn, Mimik, Marczuk, Łuczek, Zakorczmiuk – wszystkie [?] poza Cehelnym i Mielnikami), „w Sprawie R[…]” (wiersz nieodczytany), „Dembkowi [?]”, „Zdzienickiego [?]”, „przez Swadora [?]”, „Dzieżę [?]”, „Soli Harmanow [?]”, „Podświnkow [?]”, „Pałkorca [?]”, „Szpiginar [?]” (środek od robaków dla koni), „Groszy Siedm [?]”, „Groszy Szesnaście [?]”, „Dziewiętnaście [?]”, „oboiętney / obliczywie [?]”.

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 Jan Czernecki [?] podał do akt grodzkich kijowskich dekret kompromisarski (polubowny) wydany 2 / 13 VI 1794 na gruncie wsi Rohoźnej przez superarbitra Józefa Polanowskiego, stolnika przemyskiego, w sporze JW. Antoniego Rybińskiego, kasztelana owruckiego, kawalera orderu św. Stanisława, Ignacego Wendorffa, kawalera maltańskiego, i Antoniego Nosarzewskiego, pułkownika wojsk polskich, obecnego dziedzica Rohoźnej i Bilijówki (zastępowanego przez Wierzbickiego) z W. Fortunatem Michałowskim, porucznikiem wojsk polskich, byłym dzierżawcą tych dóbr. Podstawą była tranzakcja żytomierska z 4 / 15 II 1794. Michałowski wziął Rohoźną i Bilijówkę w 3-letnią dzierżawę kontraktem z Kamiennego Brodu z 20 VI 1793 (intrata roczna 14 430 zł 12 gr, po potrąceniu podatku dziesiątego grosza i pensji dyspozytora 13 266 zł 12 gr). Część sumy zabezpieczył skryptem na 11 000 zł, a prowizję za dwa lata wziął z góry. Przejął remanenty: stado pod dozorem koniuszego Wołynieckiego, pasiekę, oborę i zboże w stertach. Gdy Rybiński sprzedał dobra Nosarzewskiemu, Michałowski zrezygnował z dzierżawy z dniem 24 VI 1794. Superarbiter szczegółowo rozliczył obie strony. Na rzecz właścicieli i poddanych policzył: niedopłaconą sumę dzierżawną, prowizje, zboże wymłócone i zużyte, braki remanentów (pasieka 170 pni, woły, jałowniki, drzewo), dochody z części wsi wykupionej z zastawu od Ostaszewskiego (pańszczyzna, zaorki, czynsze poddanych wymienionych z imienia, dziesięcina pszczelna, warsztatowe) oraz niepłacony podatek dziesiątego grosza – razem 26 676 zł 6 gr. Na rzecz Michałowskiego: zwrot kapitału 26 533 zł 24 gr, spłacone za Rybińskiego długi (S. Dankowskiemu, plenipotentom F. Czaplicowi, W. Sikorskiemu, Baczkowskiemu, A. Podgórskiemu), ordynarię i pensje służby stada, koszty zjazdów, poczty, konowała i lekarstw, zaległą pańszczyznę, pożyczki zboża dla poddanych, zasiewy i reparacje – razem 32 871 zł 5 gr. Saldo 6194 zł 29 gr Rybiński albo Nosarzewski, albo Wendorff mieli zapłacić Michałowskiemu 6 VII st. st. 1794 przed aktami grodzkimi kijowskimi. Michałowski ma przy tym oddać kwity, kontrakt, komplanacje i dokumenty dotyczące dóbr (m.in. procesy z Ostaszewskim i z Sawickim, byłym posesorem). Za remanenty, z których się rozliczył, został uwolniony od dalszej odpowiedzialności.

Transkrypcja

k. 596v (skan 0105, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu. Przede-

5mną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Gabryel

7Sokot [?] Prorogacyą w Sprawie JX. Mosakowskiego z JW. Rybińskim K.O.

8WW. Nosarzewskim y Michałowskim od Urzędu Vices ger. Grodz. Kij. wydaną,

9Zjazd w Bilijowce do Dnia Dwudziestego Szostego Września dawnego

10Stylu, Roku bieżącego odraczaiącą, na Papierze Dziesięcio Kopiykowym

11napisaną do Akt Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob. Nayiaśniey-

12szey Jmperatorowey Jey Mci Katarzyny Alexiejowny Samowładnącey Całą

13Rossyą Pani. Vices gerent Grodz. Kijowsk. Oznaymuię ninieyszym Listem

14Otwartym komu o tym będzie wiedzieć należało, á mianowicie Stronom

15między Sobą czyniącym, Jż Ja będąc rekwirowanym z Strony W. JX. Xiędza

16Stefana Mosakowskiego Parocha Bilijowskiego na Termin Kondescensyi Dnia

17Szostego Lipca, Roku Teraznieyszego w Dobrach Wsi w Bilijowce przy-

18padaiący, na mocy Dekretu Grodz. Kijowsk. Roku Teraznieyszego, Dnia

19Trzeciego dawnego, á Czternastego nowego Stylu miesiąca Maja między

20WJX. Mosakowskim z Jedney, á JW. Antonim Rybińskim K.O. W. Anto-

21nim Nosarzewskim Pułk. W. Fortunatem Michałowskim PWP. Ur. Obrębskim,

22y Jnnemi z Drugiey Strony ferowanym wskazana została Kondescen-

23sya do Dobr Wsi Bilijowki na Dzień Szosty Lipca Veteris Stili Roku

24Teraznieyszego, na ktory Termin Kondescensyi, gdy dla zatrudnień

25moich, y legalnych przyczyn ziechać niemogę. Przeto ten Termin Zjazdu

26z Dnia Szostego Lipca Veteris Stili, na Dzień Dwudziesty Szosty Września

27Veteris Stili, Roku Teraznieyszego proroguię, zachowuiąc Stronom

28Termin Stawienia się zawity, z wolnością prowadzenia Jnnego

29Officyalisty, w przypadku niezjechania mego. Datum w Żytomierzu

30Dnia Pierwszego Lipca dawnego, á Dwunastego nowego Stylu, Roku

31Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego. Tę Prorogacyą w Sprawie

32Xiędza Mosakowskiego z W. Fortunatem Michałowskim PWP. podpisuię.

33Fedor [?] Michałowski Vices ger. G. Kijow. Ktora Prorogacya Słowo w Słowo

34jak się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 758 (akt = nr rkp. − 611). Rejestr 2-1-170 (k. 19v, poz. 758) – por. „Następny krok” S1440: „prorogacja w sprawie JX. Mosakowskiego [?] z JW. Rybińskim”; nazwisko potwierdza tekst: ks. Stefan MOSAKOWSKI, paroch (duchowny unicki) bilijowski.

Słowniczek: Prorogacya – odroczenie terminu; Kondescensya – zjazd sądowy na grunt (wizja lokalna); Vices gerent – wicegerent (zastępca urzędnika grodzkiego); Paroch – proboszcz obrządku wschodniego (unickiego lub prawosławnego); termin zawity – termin ostateczny; Officyalista – urzędnik (tu: inny urzędnik grodzki).

Odczyty niepewne: stawający „Gabryel Sokot [?]”; imię wicegerenta „Fedor [?]” (może Teodor) Michałowski – zbieżność nazwiska ze stroną (Fortunat Michałowski) odnotowana bez rozstrzygnięcia.

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 Gabriel Sokot [?] oblatował prorogację wicegerenta grodzkiego kijowskiego Fedora [?] Michałowskiego (Żytomierz, 1 / 12 VII 1794). Odracza ona do 26 IX st. st. 1794 zjazd (kondescensję) do wsi Bilijówki, wyznaczony dekretem grodzkim kijowskim z 3 / 14 V 1794 na 6 VII st. st. 1794 w sprawie ks. Stefana Mosakowskiego, parocha bilijowskiego, z JW. Antonim Rybińskim, kasztelanem owruckim, Antonim Nosarzewskim, pułkownikiem, Fortunatem Michałowskim, porucznikiem wojsk polskich, Ur. Obrębskim i innymi. Powodem były zajęcia urzędnika i „legalne przyczyny”. Stronom zachowano termin zawity i prawo sprowadzenia innego urzędnika.

Transkrypcja

k. 596v (skan 0105, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Szostego podług dawnego,

3á Siedmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Floryan

7Jasieński [?] Prorogacyą [w] Sprawie W. Bukojemskiego z W. Trzeciakiem

8K.O. Zjazd w Karczmiskach z Dnia Osmnastego Lipca N.S. do Dnia Czwar-

9tego Sierpnia V.S. Roku bieżącego odraczaiącą, na Papierze Stęplowa-

10nym napisaną, Podpisem Ręki Urzędu Vices Ger. Grodz. Kij. zatwierdzoną

11do Akt Grodz. Kijowsk. do Zapisania podał w ten Sposob. Oznaymuię tym

12Listem moim otwartym, komu o tym wiedzieć należy, á mianowicie Stro-

13nom między Sobą czyniącym. Jż Ja za okazaniem Dekretu Grodz. Kijowsk.

14Roku bieżącego Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Dnia Dru-

15[reklamant:] giego

k. 597 (skan 0105, strona prawa)

1Drugiego Maja Veteris Stili między W. Bukoiemskim, á W. Kaietanem

2Trzeciakiem K.O. zapadłego, tudzież Prorogacyi przez Urząd swoy wydaney

3Roku bieżącego, Dnia Dnia Drugiego Czerwca w Grodzie Kijowsk. oblatowaney

4Zjazd [?] na Dzień Osmnasty Lipca nowego Stylu Roku bieżącego tąż Prorogacyą

5oznaczony do Dobr Karczmiski zjechać niemogę, przeto pomieniony Ter-

6min na Dzień Czwarty Sierpnia Veteris Stili Roku Tysiąc, Siedmset,

7Dziewięćdziesiąt, Czwartego, odraczamy proroguię, zachowuiąc Stronom

8Termin pod ow czas Stawienia się zawity, oraz wolność sprowadzenia Jn-

9nego Urzędu, w przypadku niezjechania swego. Działo się w Jaropowcach [?]

10Dnia Drugiego Lipca V.S. Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Ro-

11ku. Tę Prorogacyą Terminu Kondescensyi podpisuię. Daniel Wołochowicz

12Vices Ger. G. Kijowsk. Ktora to Prorogacya Słowo w Słowo jak się w so-

13bie ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 759 (akt = nr rkp. − 611). „Dnia Dnia” – powtórzenie pisarza. Stawający: „Floryan Jasieński [?]”. Miejsce wystawienia „w Jaropowcach [?]” – może Jaropowicze (por. akt 122).

Por. akty 96 i 119 (Karczmiska, K. TRZECIAK, kasztelan owrucki) oraz prorogacje wicegerenta D. WOŁOCHOWICZA (akty 97–98, 118). Słowniczek: prorogacja – odroczenie; kondescensja – zjazd urzędu na grunt; termin zawity – ostateczny.

Streszczenie

6/ 17 VII 1794 Florian Jasieński [?] oblatował prorogację wicegerenta grodzkiego kijowskiego Daniela Wołochowicza (Jaropowicze [?], 2 VII st. st. 1794). Na podstawie dekretu grodzkiego kijowskiego z 2 V st. st. 1794 w sprawie W. Bukojemskiego z W. Kajetanem Trzeciakiem, kasztelanem owruckim, oraz wcześniejszej prorogacji oblatowanej 2 VI 1794 zjazd do dóbr Karczmiska był wyznaczony na 18 VII n. st. Wicegerent przełożył go na 4 VIII st. st. 1794, z zachowaniem terminu zawitego i prawa sprowadzenia innego urzędu.

Transkrypcja

k. 597 (skan 0105, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu. Prze-de-

5mną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu

6Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący

7Ur. Leon Skrobański [?] Tę Cessyą od Ur. Jozefa Kazimierza Dubi-

8skiego na rzecz y Osobę Żony swoiey y Dzieci sporządzoną na Papie-

9rze zaświadczonym [?] napisaną, Podpisem Ręki tegoż, y przy

10wycisnieniu Rodowitey Pieczęci na Laku Czerwonym Zatwierdzoną, do

11Akt Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob = Niżey na podpisie wyra-

12żony Kazimierz Jozef Dubiski będąc w Usługach Trzydziesto Kilku-

13letnich u JW. X. Rościszewskiego na Funkcyi Sekretarskiey Regentow-

14skiey y Archiwisty, przez Lat Trzydzieści Pięć [?] zgodzony przebył, y aż

15do Dnia dzisieyszego u JW. Jmć X. Kajetana Rościszewskiego Kustosza [?]

16Łck. niemogąc z mocy własności y z Zasług na Fundamencie Opisow [?]

17Jego nie porzucać [?], gdy mnie z usług swoich iakom prawdziwy Szlachcic na

18Honor sobie służący niewypuszcza JW. w postanowieniu widzący [?] Opa-

19trzności Boskiey przyrzekszy przed Bogiem y Ludźmi niechce dopełniać,

20ani własney pożyczoney y krwawey pracy oddać, będąc niewinnie iako

21w Areszcie do Boga Wszechmogącego w swoiey prawdzie y krzywdzie się

22udaiąc, czynię dla Kunegundy Żony moiey, Jozefa, Piotra, y Anny

23Corki y Synow moich tę od Zyskania własności moiey podług podpisa-

24nych Dokumentow, Wysługą [?] moią y pozyskanie podług Opisow Tranzak-

25cyi y postanowienia, jak podług Boga y Sprawiedliwości chcę mieć, áto

26wszystko co Żona moia w pozwoleniu dla niey tego Prawa, uczyni, to sa-

27mo z Jey zamowne [?] Aktualne y przyiemne akceptować będę, y na to iey

28czyniąc Generalną na to wszystko Cessyą Ręką własną podpisuię y przy-

29łożą rodowitą Pieczęcią stwierdzam. Dan w Gawrońszczyznie [?] Dnia

30Dziesiątego Lipca, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

31Roku. Kazimierz Jozef Dubiski Sekr. [?] (L.S.) Na tey Cessyi Proszony Przy-

32iaciel podpisuię się Jan Stęplowski [?] mp. Proszony na tey Cessyi podpisu-

33ię się Przyjaciel Erasm Jezierski mp. Ktora Cessya Słowo w Słowo

34iak się w Sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 760 (akt = nr rkp. − 611). W tytule i w tekście imiona w różnej kolejności: „Jozef Kazimierz” / „Kazimierz Jozef” Dubiski.

Tekst cesji jest stylistycznie nieporadny i miejscami niejasny (długie, urwane okresy). Sens: Dubiski od ponad 30 lat (35 [?]) służył ks. Rościszewskiemu jako sekretarz, regent i archiwista; obecny chlebodawca, ks. Kajetan Rościszewski, nie chce go zwolnić ani zapłacić zasług („pożyczoney y krwawey pracy”). Dubiski, czując się „niewinnie jako w areszcie”, ceduje żonie i dzieciom wszystkie swoje prawa i należności i z góry akceptuje wszystko, co żona w tej sprawie uczyni.

Odczyty niepewne: „Leon Skrobański [?]”, „Papierze zaświadczonym [?]”, „Lat Trzydzieści Pięć [?]”, „Kustosza [?] Łck.” (godność ks. K. Rościszewskiego – może kustosz łucki), „Opisow [?]”, „porzucać [?]”, „widzący [?]”, „Wysługą [?]”, „zamowne [?]”, „Gawrońszczyznie [?]”, „Sekr. [?]”, „Jan Stęplowski [?]”. Data cesji (10 VII) późniejsza niż data oblaty według starego stylu (7 VII) – prawdopodobnie data według nowego stylu (oblata 18 VII n. st.). Por. akt 71 (ks. K. ROŚCISZEWSKI).

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 Leon Skrobański [?] oblatował cesję Józefa Kazimierza Dubiskiego (Gawrońszczyzna [?], 10 VII 1794) na rzecz jego żony Kunegundy oraz dzieci Józefa, Piotra i Anny. Dubiski skarży się, że od ponad trzydziestu lat służy jako sekretarz, regent i archiwista u ks. Rościszewskich, a obecny pan, JW. ks. Kajetan Rościszewski, kustosz łucki [?], nie zwalnia go ze służby i nie wypłaca zarobionych pieniędzy. Dlatego przekazuje żonie i dzieciom wszystkie prawa, należności i dochodzenie zasług wynikające z dokumentów i tranzakcji. Z góry zatwierdza wszystko, co żona w tej sprawie uczyni. Jako proszeni przyjaciele podpisali Jan Stęplowski [?] i Erazm Jezierski.

Transkrypcja

k. 597 (skan 0105, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Urod.

7Tomasz Potrykowski [?] Ten Kwit od W. Meyznera na rzecz W. Woycie-

8cha Izbickiego z odebrania Stu Czerwonych Złł. dany, Podpisem Rę-

9ki tegoż zatwierdzony, na Papierze Stęplowanym Pott. napisany

10z przyszytym Arkuszem Papieru Ceny Kopiyek Dziesięciu do Akt Grodz. Kij.

11w Oblatę podał w ten Sposob = Niżey podpisany daię Rewers Ur. Woycie-

12chowi Izbickiemu na to, Jż gdy Tenże Summę Czerwonych Sto z Prowizyą

13[reklamant:] od JeyMci

k. 597v (skan 0106, strona lewa – góra)

1od JeyMci [?] Bierzyńskiey Kasztt. Żytt. Dekretem Grodz. Żytt. dla mnie przy-

2sądzoną za Tradycyą z Dobr Piatki [?] przez Siebie odebraną, po po-

3trąceniu Expens Prawnych Czerwonych Złł. Sto Trzydzieści wynoszą-

4cą, na Dniu dzisieyszym do Rąk moich oddał, tedy Go z oddania

5onych na zawsze kwituię. Dan w Dubnie Dnia Dwudziestego Siod-

6mego Stycznia, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku.

7Jan Meyzner mp. Ktory to Kwit Słowo w Słowo jak się w sobie

8ma, do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 761 (akt = nr rkp. − 611). Por. akt 144 (kwit dla Wojciecha IZBICKIEGO od plenipotenta Stanisława Kostki Kamieńskiego). Kasztelanowa żytomierska Bierzyńska – por. akt 64 (Poniyńska 1° Bierzyńska, kasztelanowa żytomierska).

Słowniczek: Rewers – tu: pokwitowanie, zobowiązanie; Tradycya – wprowadzenie w posiadanie (egzekucja) dóbr na mocy dekretu; Expensa Prawne – koszty procesowe; Złoty Czerwony – dukat.

Odczyty niepewne: stawający „Tomasz Potrykowski [?]” (pierwsza litera może być L); „JeyMci [?]” (skrót); „Dobr Piatki [?]”. W tekście kwota przysądzona i odebrana 130 dukatów po potrąceniu kosztów, w tytule „Sto” – tytuł podaje sumę główną 100 dukatów z prowizją.

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 Tomasz Potrykowski [?] oblatował kwit Jana Meyznera (Dubno, 27 I 1794) dla Wojciecha Izbickiego. Izbicki odebrał od kasztelanowej żytomierskiej Bierzyńskiej sumę 100 dukatów z prowizją, przysądzoną Meyznerowi dekretem grodzkim żytomierskim, przez tradycję (egzekucję) z dóbr Piatki [?]. Po potrąceniu kosztów prawnych suma wyniosła 130 dukatów. Izbicki oddał ją Meyznerowi, który pokwitował go na zawsze.

Transkrypcja

k. 597v (skan 0106, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przede-

5mną Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijow.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Ja-

7kub Łuniewski [?] Rewers od JW. Zaleskiego Jmieniem JO. X. Lubo-

8mirskiego W. Borowieckiemu dany, Wieś ktorą kolwiek za Sum-

9mę udaną wypuścić obiecuiący, Podpisem JW. Zaleskiego zatwier-

10dzony na Arkuszu Srebrnogr. [?] napisany z przyszytym Arkuszem

11Papieru Dziesięcio Kopiykowego do Akt Grod. Kijow. dla zapisania

12podał w ten Sposob = Niżey podpisany daię ten Rewers w Ręce Jmć

13Pana Tomasza Borowieckiego, Jż gdy tenże w Czasie Kontraktow

14teraznieyszych zaliczył, do Kassy JO. X. Jmć Alexandra Lubomier-

15skiego Gnła Woysk Franc. Summę Złł. Jedynaście Tysięcy Numero

16Jedynaście Tysięcy Złł. na ktore Skrypt Osobny JO. X. Jmć odbiera,

17w Celu uzyskania iakowey Possessyi w Dobrach Poberezkich

18Tegoż Xiążęcia Jmć dziedzicznych. Ja zaś w tym miejscu niebio-

19rąc Kontraktu do przybycia na Grunt, y upatrzenia Sobie zosta-

20wuię, przeto ninieyszym Rewersem zapewniam Tegoż W. Toma-

21sza Borowieckiego, Jż za przybyciem na Grunt w Dobra wyż[…]-

22cowne [?] Poberezkie, w ktorym bądź Kluczu Wieś upatrzoną, á

23Summie zaliczoney, lub do liczyć się ieszcze maiącey odpowiadaią-

24cą w Arędę wypuszczę. Oczym za przybyciem moim w Pobereże

25W. Borowiecki da mi zaraz wiedzieć, y naydaley Dwudziestego

26Czwartego Lutego w Roku teraznieyszym Tysiąc, Siedmset, Dzie-

27więćdziesiąt, Czwartym, abym dla poźney Jego determinacyi

28w Jnteressach niemiał zwłoki, ktory to Rewers Jmieniem

29JO. Xiążęcia JegoMości podpisuię. Dan w Dubnie Dnia Dwudziestego

30Czwartego Stycznia, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwar-

31tego Roku. Floryan Zaleski. Ktory Rewers Słowo w Słowo jak się

32w Sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 762 (akt = nr rkp. − 611). Kontrakty – kontrakty dubieńskie (styczeń 1794). „Numero” – gotówką (liczbą monet).

JO. X. Aleksander Lubomirski, „Generał Woysk Francuzkich” – książę Aleksander Lubomirski (zm. 1804), generał w służbie francuskiej; dobra „Poberezkie” – klucz Pobereże (identyfikacja wg tytułu w tekście; bez rozstrzygania położenia).

Odczyty niepewne: „Jakub Łuniewski [?]”, „Srebrnogr. [?]” (arkusz papieru stemplowego, może srebrnogroszowy), wyraz „wyż[…]cowne [?]” (może „wyżwspomniane”).

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 Jakub Łuniewski [?] oblatował rewers Floriana Zaleskiego, wystawiony w imieniu JO. ks. Aleksandra Lubomirskiego, generała wojsk francuskich (Dubno, 24 I 1794), dla Tomasza Borowieckiego. Podczas kontraktów Borowiecki wpłacił do kasy księcia 11 000 zł gotówką, za co dostał osobny skrypt księcia, aby uzyskać dzierżawę w dziedzicznych dobrach poberezkich. Zaleski zobowiązał się, że gdy przyjedzie do Pobereża, wypuści Borowieckiemu w arendę wieś, którą ten sobie upatrzy w którymkolwiek kluczu, odpowiednio do sumy wpłaconej i jeszcze dopłacanej. Borowiecki miał mu dać znać najpóźniej do 24 II 1794.

Transkrypcja

k. 597v (skan 0106, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Urodz.

7Maciey Gogolewski [?] Dyploma od Nayiaśnieyszego Stanisława Augusta

8Krola Pott. Miastu Smotryczowi wydane, Prawa y Przywileie tegoż

9Miasta w dawnieyszym Czasie wyszłe, potwierdzaiące, Podpisem Jego

10Krolewskiey Mci y Sekretarza przy Pieczęci w Puszce na Massie Czerwoney

11wybitey, y na Sznurku Czerwonym zawieszoney umocnione na

12Pargaminie Stęmplowanym Ceny Trzech Czerwonych Złł. Spisane,

13do Akt Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob = W Jmie Pańskie

14Amen. Na wieczną rzeczy Pamiątkę. My Stanisław August z Bożey

15Łaski y Woli Narodu Krol Polski, Wielki Xiążę Litt. Ruski, Pruski, Mazo-

16wiecki, Żmudzki, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Jnflantski, Smoleński,

17Siewierski y Czerniechowski. Oznaymuiemy ninieyszym Dyplomatem

18[reklamant:] naszym

k. 598 (skan 0106, strona prawa)

1naszym Renowacyinym y Konfirmacyinym, wszem w obec y każdemuż

2Osobna, komu o tym wiedzieć należy, tak teraznieyszego, jako y potomne-

3go wieku Ludziom. Przełożono Nam iest przez Panow Rady naszey

4przy Boku naszym będący, w Jmieniu y na rzecz Szlachetnych Woyta,

5Burmistrza, Radnych, Sędziow, Ławnikow, Magistratu, y wszystkiego

6Ludu Miasta Wolnego Smotrycza w Woiewodztwie Podolskim Ziemi Ka-

7mienieckiey położonego, y pokładano przed nami naypierw Przywiley

8Nayiaśnieyszego Kazimierza Trzeciego Krola Polskiego w Kamieniu [?] w

9Czwartek w Dzień W[niebo]wzięcia Panny Maryi Roku Tysiąc, Czterech-

10set, Czterdziestego, Osmego, na rzecz już dawniey założonego, y Gra-

11nicami w Koło Lokalnego [?] Territorium tegoż Miasta Smotrycza wraz

12z przyległym Przedmieściem ubespieczonego wydany. Prawo Niemiec-

13kie Maydeburskie temuż Miastu konfirmuiący. Extraktem Autenty-

14cznym z Xiąg Metryki Koronney wypisany, ktory Słowo w Słowo prze-

15[…] [?] taka onego Osnowa. Stanislaus Augustus Dei Gratia Rex Poloniae Magnus

16Dux Lithvaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae, Volhyniae, Podo-

17liae, Podlachiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerniechoviaeq[ue]. Significa-

18mus praesentibus Literis nostris, quorum interest, universis, et singulis

19reperiri in Archivo Metrices Regni, Librum Actorum Cancellariae Majoris

20Regni Regnante olim Serenissimo Casimiro Rege Poloniae Praedecessore Nostro

21Litera G. Signatum in Eoq[ue] contineri Folio Trigesimo Privilegium Juris

22Theutonici super Oppidum Smotrycz in nonnullis Locis ob vetusta-

23tem, et desolationem, illegibile in Tenore sequenti. In Nomine Domini

24Amen. Ad perpetuam Rei memoriam. Ne error oblivionis gestis sub

25tempore versantibus in posterum pariat detrimentum, alta Regum et

26Principum decreverunt Consilia Ea Literarum Apicibus et testium

27Annotationibus perhennari, ne lapsu temporis evanescant. Proin-

28de nos Casimirus Tertius Dei Gratia Rex Poloniae, necnon Terrarum

29Camenecie [sic? = Cracoviae], Sandomiriae, Sieradiae, Lanciciae, Cujaviae, Magnus Dux

30Lithvaniae et Haeres Russiae. Significamus praesentium Tenore, qui-

31bus expedit universis, praesentibus et futuris quomodo pro Parte

32Oppidanorum de Smotrycz petitio nostrae Magestati humiliter con-

33tinebat. Quatenus praedictum Oppidum Smotrycz una cum sibi

34adjacente totali Suburbio de Jure Polonico in Jus Theutonicum

35transferre dignaremur gratiose. Nos etc. hujusmodi Jpsorum petitionibus

36tanquam justis benigniter acclinati cupientesq[ue] dicti nostri Oppidi

37Conditionem facere meliorem, ut tempore nostri felicis Regiminis sen-

38tiat se incrementa recepisse, atq[ue] Gentium multitudini valeat abundari

39Jpsum Oppidum cum totali ejus Suburbio in Terris Pod[oliae] et Districtu Camene[censi]

40Situm prout in suis Methis et Limitibus Antiquis longe late et circum-

41ferentionaliter est Limitatum et distinctum, de Jure Polonico in Jus

42Theutonicum, et quovis alio transtulimus et transferimus perpetuo

43duraturum removentes ibidem Jura Polonicalia, modos et consue-

44tudines universas, quae ipsum Jus Theutonicum plerumq[ue] consueve-

45runt perturbare, eximimus insuper et perpetuo liberamus omnes

46et singulos Oppidanos, et Jncolas Oppidi praedicti et ejus Suburbii

47ab omni Jurisdictione, et potestate omnium Regni nostri Palatinorum

48Castellanorum, Capitaneorum, Judicum, Subjudicum, Camerariorum, ac aliorum

49Dignitariorum, et Officialium, et ministerialium, Eorundem, ut coram

50Jpsis aut Jpsorum aliquo pro Causis magnis sive Parvis puta, furti

51incendii, homicidii, et mutilationis membrorum, ac aliis quibusvis

52enormibus, excessibus, citati minime respondebunt, nec aliquas

53Poenas solvere tenebuntur. Sed Oppidani praedicti coram suo Advo-

54cato pro tempore existenti, Advocatus vero coram nobis, aut nostro

55Judice Generali dum per nostram Literam Sigillo nostro Sigillatam

56vocatus fuerit, et citatus, et hoc si in reddenda justitia fuerit ne-

57gligens et remissus, tunc non aliter, quam Jure suo Theutonico praedi-

58cto Omnibus de se querulantibus respondere, sit adstrictus, in Cau-

59sis autem criminalibus sive Capitalibus superius expressatis Advoca-

60to Oppidi praedicti, qui pro tempore fuerit judicandi, sententiandi, puni-

61[reklamant:] endi corrigendi

k. 598v (skan 0107, strona lewa)

1puniendi, corrigendi, plectendi, plenam damus, et omnimodam concedi-

2mus tenore praesentium facultatem, prout hoc ipsum Jus Theutonicum

3in omnibus suis conditionibus Articulis, Punctis et Clausulis postulat,

4et requirit Juribus tamen nostris Regalibus semper salvis. Actum

5in Kamieniec Feria Quinta Die Assumptionis Mariae Virginis Glorio-

6sae, Anno Domini Millesimo, Quadringentesimo, Quadragesimo, Octavo.

7Praesentibus Magnificis et Generosis Johanne de Czyżow Castellano et Capita-

8neo Cracoviensi, Petro de Szamotuli [?] Kalisiensi, Dobrogostio de Ostrorog [?]

9Camenecensi [?], Hincza de Rogowo Raspinensi [?] Castellanis, Bartholomaeo

10de Bon [?] Judice, Johanne Beyhradh [?] de Moszko [?] Vexillifero Cracoviensi,

11et aliis multis fide dignis testibus ad praemissa. Datum per manus Ma-

12gnificorum Johannis de Koniecpole Cancellarii, Petri de Szczekocino Vice-

13Cancellarii Regni Poloniae sincere nobis dilectorum. Relatio Magnifici Jo-

14annis de Koniecpole Regni Poloniae Cancellarius et Capitanei Sieradien-

15sis. Quod ejusmodi Privilegium Nos ex praefato Libro fideliter rescribi

16et Parti postulanti authentice extradi permisimus, In quorum fidem Si-

17gillum Regni praesentibus est appressum. Datum Varsaviae Die Duode-

18cima mensis Februarii, Anno Domini Millesimo, Septingentesimo, No-

19nagesimo, Secundo, Regni vero nostri Vigesimo, Octavo. Hugo Kołłon-

20tay Regni Poloniae Procancellarius. Relatio Excellentissimi Jllustrissimi

21et Reverendissimi D[omi]ni Hugonis a Sztumberg Kołłontay Procancellarii

22Regni Canonici Cathedralis Cracoviensis. Stanislaus Benedictus Kuczew-

23ski [?] Metrices Regni Praefectus. Locus Sigilli minoris Cancellariae Regni.

24Powtore Tysiąc, Pięćset Sześćdziesiąt, Czwartego, Roku Rewizya

25za Panowania niegdy Nayiaśnieyszego Zygmunta Augusta sporzą-

26dzona, z Tychże Xiąg Autentycznie wzięta = Miasto Smotrycz w Woie-

27wodztwie Podolskim nad Rzeką Smotryczem w Kamienieckim Starostwie

28leżące w nim Domow Siedmdziesiąt, z ktorych każdego dawano Czyn-

29szu dorocznego po Groszy Dwanaście. Zaś Ci ktorzy Role orali y siali

30także po Groszy Dwanaście Czynszu osobno z każdey Roli po Dwa Trze-

31cienniki Owsa w Wałonę [?] każdy po Groszy Sześć, á takowych Role posia-

32daiących, Jż się znaydowało Pięćdziesiąt w Ogule, Czynszu z Domow

33Złł. Dwadzieścia, y Owsa Trzeciennikow Sto, także w Wałonę [?] Złł.

34Dwudziestu oszacowanych, nadto Jnnych, ktorzy Role nieorali, tylko Czynsz

35po Groszy Dwanaście opłacali, znaydowało się podtenczas Dwudziestu, Win-

36nicy zaś od Szynkowania Gorzałki, y Karczmarze [?] Gołotaczany [?] osobno Czynsz

37płacili, w Browarze zaś y Słodowni zwaney Pańskiey mieszczanie Słody

38robili, y Piwo warzyli po Szesnaście Szelążkich [?], to iest: po Groszy Dzie-

39sięć, y po Dwa Szelągi płacili, ktore to Słodowe z Warowym Sześć-

40dziesiąt Warow do Roku czynić mogące Złł. Dwadzieścia Jeden, y

41Groszy Dziesięć czyniło. Opisuiąc o żadnych zaś Wsiach do Tegoż Staro-

42stwa należących niewzmiankuiąc. = Lecz że Miasto to miało wolną Pro-

43pinacyą za opłatą Słodowego z Warowym dowodząc. = Po trzecie Tysiąc

44Pięćset, Osmdziesiąt, Piątego, Roku w Srodę w Wigilią Swięta

45Swiętego Jakuba Apostoła w Krakowie między Szlachetnym Maciejem

46Nadolskim Woytem Dziedzicznym Miasta Smotrycza, á Ur. Miko-

47łajem Brzeskim, Stą Kamieniec. w Sądach Assessorskich Koronnych ostateczny

48względem przywłaszczenia Juryzdykcyi Starościńskiey nad mieszczana-

49mi Smotryckiemi, y wszelkich Dochodow od Tychże mieszczan wymaga-

50nych z sprzeciwieniem się Dekretowi Kommissarskiemu, tudzież o zabra-

51nie młyna do Woytostwa Smotryckiego należącego, á przez Ur. Staro-

52stę na użytek swoy onego obrocenie, zapadły Dekret. Woyta y Mieszczan

53Smotryckich przy Dekrecie Kommissarskim w tey mierze zapadłym utrzymu-

54iący, á Ur. Staroście przeszkody tak w Juryzdykcyi, jako y Dochodach

55Woytowskich, y mieyskich czynić zabraniaiący z Tychże Xiąg Autenty-

56cznie wydany. Tysiąc, Sześćset, Szesnastego, y Tysiąc Sześćset

57Sześćdziesiąt, Piątego, Roku Lustracye z Archivum Skarbu Koronnego

58wypisane. Że Miasto Smotrycz przedtym do Starostwa Kamienieckiego

59należące, nateraz w Possessyi Ur. Mikołaja Potockiego Woiewodzica

60Bracławsk. będące, dawniey osiadłe w tenczas tylko Pięćdziesiąt Domow,

61[reklamant:] po spustoszeniu Tatarskim liczące

k. 599 (skan 0107, strona prawa)

1po spustoszeniu Tatarskim liczące, robot żadnych nieodprawowało

2opisuiące, tudzież Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Piątego, Roku

3Lustracyą żadnych Powinności z tego Miasta niewyszczegulniaiącą

4y także Miasto być Miastem naszym Krolewskim okryślaiącą. Na-

5końcu Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Pierwszego Roku, Dnia

6Czternastego miesiąca Lutego w Warszawie w Sądach Kommissyi

7Rzeczypltey Skarbu Koronnego między Urodzonemi Officyalistami Skarbu

8Koronnego á W. Teodorem Potockim Woiewodzicem Bełskim ostatecznie za-

9padły Dekret Dziedzictwo na Starostwo Smotryckie z Zamiany za

10Jarugę z mocy Konstytucyi Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt,

11Osmego, przez Tegoż uzyskane, á Prawem Seymu teraznieyszego

12Zamiany na Seymach Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego, y Tysiąc,

13Siedmset, Siedmdziesiąt, Piątego pozyskane, uchylaiący y Kassuiący,

14y toż Miasto wraz z całym Starostwem Smotryckim być Miastem

15Natury Rzeczypospolitey uznaiący. Zaczym Supplikowano Nam iest,

16abyśmy z mocy Nayzwyższey naszey Zwierzchności, ktora Nam Prawa-

17mi Kraiowemi dozwolona iest, y na fundamencie Konstytucyi na

18Seymie teraznieyszym pod osobnemi Tytułami = Primo Miasta

19nasze Krolewskie wolne w Państwach Rzeczypospolitey. Secundo Urzą-

20dzenie Wewnętrzne Miast wolnych Rzpltey. Tertio Kommissya

21Policyi. Quarto Ostrzeżenie względem Exekucyi Prawa o Miastach

22naszych dawniey Krolewskich, á teraz wolnych Rzeczypltey postano-

23wionych, ktoremi nietylko dawnym Miastom Przywileia ieżeliby onym

24zaginęły odnowić, ale nawet gdyby iakowa osada, z Ludu Wolne-

25go złożona dała Siedlisku swemu przystoyną postać Miasta, tedy

26oney nowy Przywiley Lokacyiny z Nadaniem Ziemi y Praw mieyskich

27wydać Nam Krolowi, moc zostawna = Miasto zaś Smotrycz gdy nietylko

28znaczną osadę z Ludu wolnego złożoną, ale y starożytną swoią

29lokalną bytość, y własność dziedziczną swey lokacyiney Ziemi miey-

30skiey wraz z przyległym Przedmieściem dowodzi, y Przywileiami po-

31wyższemi okazuie, ktore to Miasto Smotrycz chociaż przez Konsty-

32tucyą Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego, za inne Do-

33bra Ziemskie Jaruga zwane w Dziedzictwo było obrocone; lecz Przywi-

34leia, y nadanie onego tąż Konstytucyą Roku Tysiąc, Siedmset, Sześć-

35dziesiąt, Osmego, pod Tytułem Ostrzeżenie dobr idących w zamianę

36w Koronie y Wielkim Xięstwie Litt. z zachowaniem Forum Sądow

37naszych Assessorskich Koronnych zabespieczone zostały tym bardziey

38zaś gdy rzeczona Konstytucya, Zamiana Starostwa Smotryckiego

39z mocy Prawa, y Dekretu Kommissyi Skarbu Koronnego wyżey wzmianko-

40wanych upadła, y Miasto uprzywileiowane Smotrycz z swym całym

41Obrębem lokacyinym w Naturę Miast wolnych Rzeczypospolitey, y pod

42Nayzwyższy Rząd nasz Krolewski zwrocone zostało. Przeto abyśmy Pra-

43wa rzeczone o Miastach wolnych zapadłe [?], y szczegulne tegoż Miasta

44Przywileia odnowić, y od Ciężarow Lustracyami niesłusznie na tąż

45Miasto włożonych wyzwolić, do wolności y Prerogatyw Jnnym Miastom

46wolnym właściwych przywrocić, oreraczyli = Do ktorey Prozby, iako na

47Prawie zagruntowaney, My Krol tak dalece [?] się skłoniwszy, á do wy-

48żey wzmiankowanych Konstytucyi, y szczegulnych tego Miasta Przy-

49wileiow stosuiąc się, chcąc przez rzeczone Miasto wolne Smotrycz

50do Pierwszey zwrocić bytości, y one wolnym Ludem, Handel y

51Rzemiosła sprawuiącym pomnożyć, ztąd tąż Miasto do dobrego

52bytu, y porządku przyprowadzić, á pomnażaiące się z Czasem Do-

53chody Rzeczypospolitey zwiększyć, od Ciężarow z Przywileiami

54[reklamant:] onego

k. 599v (skan 0108, strona lewa)

1onego niezgodnych, jako Miasto wolne wyzwolić. Przerzeczone Miasto

2Smotrycz, za Miasto Wolne uznawszy, wszystkich Obywateli w tym

3Mieście, tak teraz osiadłych, jako y napotym osiadać mogących,

4y do Prawa się mieyskiego wciełaiących, za Ludzi wolnych, Ziemię

5lokacyiną w Obrębie tegoż Miasta położoną przez mieszczan Przed-

6mieszczan, y Obywateli tegoż Miasta osiadłą, Jch Domy, Place, Ogro-

7dy, Lasy, Niwy, Futory, Łąki y wszelkie Osady w Grontach Staroży-

8tnych, lokacyinych, tegoż Miasta znayduiące się, nienaruszaiąc

9bynaymniey Spraw o Granice z kimkolwiek by mieć mogło, y

10całe tegoż Miasta Territorium, jakie do niego Prawnie należy, wła-

11snością dziedziczną tegoż Miasta y mieszczan Chrześcian być uzna-

12iemy, á wszystkich Obywateli nadmienionego Miasta Smotry-

13cza, bądź Szlacheckiego, bądź mieyskiego Urodzenia Ludzi prowadzą-

14cych Handle, lub Rzemiosła Rolnictwem, bądź Szynkiem bawią-

15cych się, lub z jakiego kolwiek przemysłu żyiących, y w tym Mie-

16ście tak teraz Possessyą maiących, jako y napotym nabyć one mo-

17gących jakiego kolwiek byliby dostoieństwa, Urodzenia, Professyi,

18lub Kunsztu, Juryzdykcyi mieyskiey y Magistratowi mieyscowemu

19oraz rownym Podatkom, y wolnościom podległemi mieć chcemy. Nie-

20mniey przerzeczone Miasto Smotrycz od wszelkich Juryzdykcyi Zie-

21miańskich, y Zamkowey Starościńskiey Smotryckiey na mocy Pra-

22wa świeżo o Miastach zapadłego wyimuiemy. Jże żaden z Oby-

23wateli tegoż Miasta w żadney Sprawie przed Jnnym Sądem Obcym [?],

24ani Zamkowym Starościńskim odpowiadać niebędzie, tylko przed

25Sądem lub Urzędem mieyskim podług Przepisu Prawa teraznieysze-

26go o Miastach wolnych postanowionego, przez osiadłych w tym Mie-

27ście Obywateli obranych Sądzić się ma, stanowiemy. A gdyby

28kto kolwiek Dekretem Sądow mieyskich Miasta Smotrycza mnie-

29mał się być uciążonym, tedy do Sądow Appellacyinych w Mieście

30Stołecznym Woiewodztwie Kamieniec. Podolsk. Prawem Seymu tera-

31znieyszego, dla Miast wolnych Woiewodztwa Podolskiego za Mia-

32sto wydziałowe postanowionym, lub do Sądow naszych Assessor-

33skich Koronnych, podług gatunku Spraw w Prawie wymienionych appello-

34wać będzie mocen. Magistrat zaś Sądy y Urzędy mieyskie z Urzędow,

35y Sądzenia, jakoteż całe przerzeczone Miasto Smotrycz niegdzie

36indziey, jak tylko Przed Nami y Sądem naszym Assessorskim Koronnym,

37lub Kommissyi Policyi Oboyga Narodow w Sprawach Prawem prze-

38pisanych odpowiadać będzie winno = Żeby zaś tak sam Magistrat

39jako y Sąd mieyski mieyscowy Znaku na Pieczęciach do Dzieł Urzę-

40dowych używać mogł, y oddzielnym tąż Miasto szczyciło się Her-

41bem, nadaiemy onemu za Herb Swiętego [?] Jerzego [?] jaki się tu wyma-

42lowany widzieć daie. Jakie zaś Daniny z lokalnego Obrębu Gron-

43tow mieyskich Miasta Smotrycza podług Prawa należyć się oka-

44żą, y te wyrokiem Sądow naszych Assessorskich Koronnych wedle […]cyi [?]

45Prawa w tey mierze na Seymie teraznieyszym postanowionego

46w opłacie Pieniężney zadecydowane zostaną, takowe Magistrat

47od Obywateli Miasta wybierać, y tam gdzie Prawo mieć chce opła-

48cać, y Kwity z opłaconych w Generalności Danin, na rzecz Miasta

49odbierać, będzie. = Oprocz zaś takowych Danin Grontowych jakowe

50Podatki publiczne na Seymach przez Prawo na Miasta wolne są

51lub będą postanowione, takowe do Skarbu Rzeczypospolitey wnosić

52tąż Miasto będzie obowiązane. Wszelkich Religij y wyznań Chrze-

53ściańskich Ludziom wolnym, tak Kraiowym, jako y Zagranicznym

54wolności w tym Mieście osiadania, Cerkwi y Kościołow budowania,

55y Prerogatyw mieyskich używania dozwalamy, Jnnych oraz Swobod

56wolności, y Zaszczytow, jakie Prawami Kraiowemi Miastom wolnym

57[reklamant:] dozwolone

k. 600 (skan 0108, strona prawa)

1dozwolone są, y iakowemu zarządzeniu władzom nayzwyższym

2też Miasta wolne z Prawa podlegać są obowiązane, oraz iakowe

3Prerogatywy tak z Praw Kraiowych, jako y Prawa mieyskiego Mag-

4deburskiego wynikaiące Miastom wolnym są oddzielone, tego wszyst-

5kiego Miasto Smotrycz, y Jego Obywateli uczestnikami mieć chce-

6my, wolnego obierania Magistratu podług Prawa temuż Miastu

7dozwalamy, y onemu Rząd y Sąd wolny w tym Mieście sprawować

8winny poruczamy, y aby w tym od nikogo żadney niemiało przeszko-

9dy ostrzegamy. Na co dla lepszey wiary Przywiley ninieyszy Ręką

10naszą podpisany, Pieczęcią Koronną stwierdzić roskazaliśmy.

11Dan w Warszawie Dnia Piątego miesiąca Lipca, Roku Pańskiego

12Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Drugiego, Panowania naszego

13Dwudziestego Osmego Roku. Stanisław August Krol. Dyploma

14Prawa y Przywileia Miasta wolnego Smotrycza w Woiewodz-

15twie Podolskim Ziemi Kamieniec. leżącego odnawiaiące. Jgnacy

16Janiszewski [?] Pieczęci Wielkiey Koron. Sekretarz. Locus Sigilli

17Cancellariae Majoris Regni. Cancellariatu Jllustrissimi Excellentissimi

18Domini Domini Hyacynthi Comitis Natęcz á Małachowice Mała-

19chowski Supremi Regni Cancellarii Radoszycensis [?], Grodecensis,

20Sannicensis [?] etc. Capitanei Sigillatum est Actis = Ktore to Dy-

21ploma Prawa potwierdzaiące, Słowo w Słowo jak się w Sobie ma,

22do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 763 (akt = nr rkp. − 611). Dyplom Stanisława Augusta z 5 VII 1792 odnawia i potwierdza prawa Smotrycza jako „miasta wolnego Rzeczypospolitej” na podstawie ustaw Sejmu Czteroletniego o miastach (Miasta nasze królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej, 18 IV 1791, i ustawy towarzyszące). Przytoczono w nim dokumenty przedstawione przez mieszczan: (1) przywilej lokacyjny na prawie niemieckim (magdeburskim) Kazimierza („Tertius” – tj. Kazimierza Jagiellończyka) z 15 VIII 1448 w ekstrakcie z Metryki Koronnej z 12 II 1792 (podpis H. Kołłątaja, podkanclerzego); (2) rewizję z 1564 r.; (3) dekret sądów asesorskich z 1585 r. (wójt dziedziczny Maciej NADOLSKI c/a Mikołaj BRZESKI, starosta kamieniecki); (4) lustracje z 1616, 1665 i 1765 r.; (5) dekret Komisji Skarbu Koronnego z 14 II 1791 (c/a Teodor POTOCKI, wojewodzic bełski), który unieważnił zamianę starostwa smotryckiego na dobra Jaruga (konstytucje 1768 i 1775).

Tłumaczenie fragmentów łacińskich: (k. 598) „Stanisław August z Bożej łaski król polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu, komu na tym zależy, że w Archiwum Metryki Koronnej znajduje się księga akt Kancelarii Większej Koronnej z czasów panowania niegdyś Najjaśniejszego Kazimierza, króla polskiego, naszego poprzednika, oznaczona literą G, a w niej na karcie trzydziestej przywilej prawa niemieckiego dla miasta Smotrycza, w niektórych miejscach z powodu starości i zniszczenia nieczytelny, w następującym brzmieniu: W imię Pańskie, amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Aby błąd zapomnienia nie wyrządził w przyszłości szkody sprawom dziejącym się w czasie, postanowiły wzniosłe rady królów i książąt utrwalać je literami pisma i zapisem świadków, by z upływem czasu nie zanikły. Przeto my, Kazimierz Trzeci [sic], z Bożej łaski król Polski, a także ziem krakowskiej [w rkp. ‘Camenecie’], sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, wielki książę Litwy i dziedzic Rusi, oznajmiamy treścią niniejszego wszystkim, którym należy, obecnym i przyszłym, że ze strony mieszczan smotryckich pokornie wniesiono do naszego majestatu prośbę, abyśmy raczyli łaskawie przenieść wspomniane miasto Smotrycz wraz z całym przyległym przedmieściem z prawa polskiego na prawo niemieckie. My zaś, przychyleni łaskawie do takich ich próśb jako słusznych, pragnąc polepszyć położenie wspomnianego naszego miasta, aby za czasów naszego szczęśliwego panowania odczuło wzrost i mogło obfitować w mnogość ludu, samo miasto z całym jego przedmieściem, położone w ziemi podolskiej i powiecie kamienieckim, tak jak jest wytyczone i odgraniczone w swych starych miedzach i granicach wzdłuż, wszerz i wokoło, przenieśliśmy i przenosimy z prawa polskiego i wszelkiego innego na prawo niemieckie, na wieczne czasy, usuwając tam prawa polskie, zwyczaje i obyczaje wszelkie, które zwykły zakłócać to prawo niemieckie. Ponadto wyjmujemy i na zawsze uwalniamy wszystkich i każdego z mieszczan i mieszkańców wspomnianego miasta i jego przedmieścia spod wszelkiej jurysdykcji i władzy wszystkich wojewodów, kasztelanów, starostów, sędziów, podsędków, komorników i innych dygnitarzy, urzędników i sług naszego Królestwa, tak że przed nimi albo którymkolwiek z nich w sprawach wielkich czy małych, mianowicie kradzieży, podpalenia, zabójstwa i okaleczenia członków oraz w innych ciężkich występkach, pozwani nie będą odpowiadać ani płacić żadnych kar. Lecz wspomniani mieszczanie mają odpowiadać przed swoim wójtem, który będzie na ten czas, wójt zaś przed nami albo naszym sędzią generalnym, gdy zostanie wezwany i pozwany naszym listem opieczętowanym naszą pieczęcią – i to tylko wtedy, gdy będzie niedbały i opieszały w wymierzaniu sprawiedliwości. Wówczas ma odpowiadać wszystkim, którzy się na niego skarżą, nie inaczej, jak według swego prawa niemieckiego. W sprawach zaś kryminalnych, czyli gardłowych, wyżej wymienionych, dajemy i udzielamy treścią niniejszego wójtowi wspomnianego miasta, który będzie na ten czas, pełną i wszelką władzę sądzenia, wyrokowania, karania, poprawiania i wymierzania kar, tak jak tego samo prawo niemieckie we wszystkich swych warunkach, artykułach, punktach i klauzulach wymaga, z zachowaniem jednak zawsze naszych praw królewskich. Działo się w Kamieńcu w czwartek, w dzień Wniebowzięcia chwalebnej Maryi Panny, roku Pańskiego 1448. Przy obecności wielmożnych i urodzonych: Jana z Czyżowa, kasztelana i starosty krakowskiego, Piotra z Szamotuł [?], kaliskiego, Dobrogosta z Ostroroga [?], kamienieckiego [?], Hinczy z Rogowa […] [?] – kasztelanów, Bartłomieja z Bon [?], sędziego, Jana […] [?], chorążego krakowskiego, i wielu innych godnych wiary świadków. Dane ręką wielmożnych Jana z Koniecpola, kanclerza, i Piotra ze Szczekocin, podkanclerzego Królestwa Polskiego, szczerze nam miłych. Relacja wielmożnego Jana z Koniecpola, kanclerza Królestwa Polskiego i starosty sieradzkiego. Który to przywilej pozwoliliśmy wiernie przepisać z wspomnianej księgi i autentycznie wydać stronie proszącej. Na wiarę czego przyłożono do niniejszego pieczęć Królestwa. Dan w Warszawie dnia 12 lutego roku Pańskiego 1792, panowania zaś naszego roku 28. Hugo Kołłątaj, podkanclerzy Królestwa Polskiego. Relacja jaśnie oświeconego i przewielebnego pana Hugona ze Sztumberga Kołłątaja, podkanclerzego Królestwa, kanonika katedralnego krakowskiego. Stanisław Benedykt Kuczewski [?], prefekt Metryki Koronnej. Miejsce pieczęci mniejszej Kancelarii Królestwa”. (k. 600) „Miejsce pieczęci Kancelarii Większej Królestwa. Za kanclerstwa jaśnie oświeconego, jaśnie wielmożnego pana, pana Jacka hrabiego Nałęcza z Małachowic Małachowskiego, najwyższego kanclerza Królestwa, starosty radoszyckiego [?], grodeckiego, […] [?] itd., opieczętowano. Akta”.

Uwagi do tekstu łacińskiego: w intytulacji Kazimierza Jagiellończyka zamiast „Cracoviae” pisarz napisał „Camenecie”; nazwiska świadków z 1448 r. w kopii z XVIII w. są zniekształcone (Petro de Szamotuli [?], Dobrogostio de Ostrorog [?] Camenecensi [?], Hincza de Rogowo Raspinensi [?], Bartholomaeo de Bon [?], Johanne Beyhradh [?] de Moszko [?]) – zostawiono je w brzmieniu rękopisu ze znakami [?].

Słowniczek: Dyplomat (Dyploma) – dokument królewski; Renowacya, Konfirmacya – odnowienie, potwierdzenie; Prawo Niemieckie Maydeburskie – prawo magdeburskie; Advocatus – wójt; Trzeciennik – miara zboża (owsa), ⅓ korca [?]; Słodowe, Warowe – opłaty od słodowania i warzenia piwa; Szeląg – drobna moneta; Propinacya – prawo wyrobu i szynku trunków; Futory – chutory, osady; Miasto wydziałowe – siedziba sądu apelacyjnego miast wolnych w województwie (tu Kamieniec Podolski); Kommissya Policyi Oboyga Narodow – Komisja Policji Obojga Narodów (1791).

U dołu k. 598v adnotacja kontrolna „Czytałem Stefański [?] mp.” (por. „Czytał Łoziński” w aktach 47, 57, 92). Stawający „Maciey Gogolewski [?]”. Herb miejski nadany w dyplomie („Swiętego [?] Jerzego [?]”) w księdze nie został odmalowany. Odczyty niepewne także: „w Kamieniu [?]”, „Lokalnego [?]”, „prze-[…] [?]” (zwrot wprowadzający przytoczenie), „w Wałonę [?]”, „Karczmarze [?] Gołotaczany [?]”, „Szelążkich [?]”, „Obcym [?]”, „wedle […]cyi [?]”, „zapadłe [?]”, „tak dalece [?]”, „Janiszewski [?]”, „Radoszycensis [?]”, „Sannicensis [?]”.

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 Maciej Gogolewski [?] oblatował dyplom króla Stanisława Augusta (Warszawa, 5 VII 1792), który odnawia i potwierdza prawa wolnego miasta Smotrycza w województwie podolskim, w ziemi kamienieckiej. W imieniu wójta, burmistrza, rajców, sędziów, ławników i całego ludu miasta przedstawiono królowi: przywilej Kazimierza Jagiellończyka (Kamieniec, 15 VIII 1448), który przeniósł Smotrycz z przedmieściem na prawo niemieckie (magdeburskie) i wyjął mieszczan spod sądów urzędników ziemskich i starościńskich – w ekstrakcie z Metryki Koronnej z 12 II 1792 (tekst łaciński w całości); rewizję z 1564 r. (70 domów, czynsze, owies, opłaty od gorzałki, słodowe i warowe); dekret sądów asesorskich z 1585 r. w sporze wójta dziedzicznego Macieja Nadolskiego ze starostą kamienieckim Mikołajem Brzeskim (o jurysdykcję, dochody i młyn wójtowski); lustracje z 1616, 1665 i 1765 r.; dekret Komisji Skarbu Koronnego z 14 II 1791, który unieważnił zamianę starostwa smotryckiego na dobra Jaruga uzyskaną przez Teodora Potockiego, wojewodzica bełskiego. Na podstawie ustaw Sejmu Czteroletniego o miastach król uznał Smotrycz za miasto wolne Rzeczypospolitej. Ziemię lokacyjną, domy, place, ogrody, lasy, niwy, chutory i łąki przyznał mieszczanom na własność dziedziczną, z zastrzeżeniem cudzych spraw granicznych. Wszystkich mieszkańców poddał jurysdykcji miejskiej i wyjął spod sądów ziemiańskich i zamkowych. Apelacje skierował do sądów apelacyjnych w Kamieńcu Podolskim (mieście wydziałowym) lub do sądów asesorskich. Nadał miastu herb (św. Jerzego [?]), uregulował daniny gruntowe i podatki, pozwolił osiedlać się chrześcijanom wszystkich wyznań i budować cerkwie i kościoły, a także wolno obierać magistrat. Pod dyplomem kontrasygnata sekretarza Ignacego Janiszewskiego [?] i pieczęć kanclerza wielkiego Jacka Małachowskiego.

Transkrypcja

k. 600 (skan 0108, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grod. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu. Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grod. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście przyszedszy W. Fortunat

7Michałowski P.W.P. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle Odstąpiwszy swey

8własney należney Ziemskiey Juryzdykcyi Prawa, Sądu, Pttu y Wdztwa,

9á pod teraznieysze Zeznanie, to iest: Zapis Wlewkowy [?] z Kwitem ca-

10łe się poddaiąc, y wkładaiąc, jawno y dobrowolnie zeznaie. Jż co De-

11kretem Kompromissar. Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Dzie-

12więćdziesiąt, Czwartego, Dnia Drugiego Junij dawnego, á Trzyna-

13stego nowego Stylu na Gruncie Dobr Wsi Rohuźny między W. Zeznawa-

14iącym z Jedney, á JWW. Antonim Rybińskim KO. OSK. Jgnacym

15Wendorfem Ord. S. Stwa y Maltańs. Kawall. Antonim Nosarzewskim

16P.W.P. teraznieyszym Dobr Rohuźny y Bilijowki Dziedzicem z Drugiey

17Strony ferowanym nakazano: Aby Ciż JWW. Rybiński, bądź Nosarzew-

18ski, czyli Wendorff Summę resztuiącą Sześć Tysięcy, Sto, Dziewięćdzie-

19siąt, Cztery Złł. Groszy Dwadzieścia Dziewięć z Dzierżawy wzwiey [?]

20Dobr Bilijowki y Rohuźny niedobraną y z Pretensyi wynikłą mone-

21tą Srebrną Pott. lub Złotem na Dniu Szostym Lipca Veteris Stili w

22Roku Teraznieyszym pod W[iną]. przed Aktami Grodz. Kijowsk. do Rąk

23Zeznawaiącego zapłacili, ktoremu Dekretowi Ciż sprzeciwili się,

24y nadmienioney Summy niezapłacili, y na onych Rygor Publikaty

25rozciągniony został. Gdy więc na Dniu dzisieyszym JW. Jozef Morz-

26kowski Ch.P. S.H. V.S.G.Żytt. dogadzaiąc Jnteressom W. Zeznawaiącego Sum-

27mę wspomnioną Sześć Tysięcy, Sto, Dziewięćdziesiąt, Cztery Złł. Groszy

28Dwadzieścia Dziewięć, przyiąwszy z niey Złł. Sześćset, Trzydzieści Jeden,

29Groszy Dziewięć dla Sług służących JW. Rybińskiego nadmienionym

30Dekretem przysądzoną y od Zeznawaiącego należącą zapłacić obowią-

31zek, do Rąk W. Zeznawaiącego oddał y wyliczył, przeto Tenże W. Ze-

32znawaiący z wypłacenia nadmienioney Summy Sześć Tysięcy, Sto,

33Dziewięćdziesiąt, Cztery Złł. Groszy Dwadzieścia Dziewięć czyniącey

34[reklamant:] monetą

k. 600v (skan 0109, strona lewa – góra)

1monetą Srebrną Pott. wyliczoney, Tegoż JW. Morzkowskiego wypłacaią-

2cego kwituie. A sobie Dekretem przysądzoną Summę y Publikatą

3ewinkowaną Sześć Tysięcy, Sto, Dziewięćdziesiąt, Cztery Złł. Groszy

4Dwadzieścia Dziewięć od JWW. Rybińskiego, Nosarzewskiego, y Wendorffa

5należącą wraz z Winami za sprzeciwienie się Dekretowi y Publikatą

6na rzecz y osobę pomienionego JW. Morzkowskiego przelewa, y ustępu-

7ie, mocen tedy iest y będzie Tenże JW. Morzkowski wspomnioną Sum-

8mą y Processa sobie ustąpionemi rządzić, y ku naylepszemu pożytkowi

9obrocić, komu chcieć ustąpić, á W. Zeznawaiący odtąd pretextu do tey-

10że Summy mieć niema, owszem od wszelkich przeszkod bronić y za-

11stępować, obowiązuie się, mocą dobrowolnego zeznania swoiego.

12Fortunat Michałowski Porucznik Woysk Kor. Polskich mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 764 (akt = nr rkp. − 611). Ciąg dalszy sprawy z aktu 146: dekret kompromisarski J. POLANOWSKIEGO z 2 / 13 VI 1794 przysądził Michałowskiemu 6194 zł 29 gr, płatne 6 VII st. st. 1794. Rybiński, Nosarzewski i Wendorff nie zapłacili, więc ogłoszono na nich publikatę (rygor). 7 / 18 VII 1794 J. MORZKOWSKI zapłacił Michałowskiemu tę sumę (z której Michałowski pozostawił 631 zł 9 gr na zasługi sług Rybińskiego – w akcie 146 ta pozycja odczytana „631 zł 19 [?] gr”) i przejął od niego całe roszczenie.

Słowniczek: Zapis Wlewkowy – zapis przelewu (cesji) prawa; Publikata – ogłoszenie strony za nieposłuszną dekretowi (rygor), Ewinkowana – wywalczona prawnie; Wina – kara umowna lub sądowa; Ch.P. S.H. V.S.G.Żytt. – chorąży podlaski, starosta hermanowski, wicestarosta grodzki żytomierski (por. akty 108, 120); Ord. S. Stwa – orderu św. Stanisława; OSK – orderu św. Stanisława kawaler; P.W.P. – porucznik wojsk polskich.

Odczyty niepewne: „Zapis Wlewkowy [?]”, „wzwiey [?]” (= wyż wspomnianey), końcówka tytułu na marginesie.

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 W. Fortunat Michałowski, porucznik wojsk polskich, zeznał przed aktami grodzkimi kijowskimi cesję połączoną z kwitem. Dekret kompromisarski z 2 / 13 VI 1794 na gruncie Rohoźnej (zob. akt 146) nakazał JWW. Antoniemu Rybińskiemu, kasztelanowi owruckiemu, Ignacemu Wendorffowi i Antoniemu Nosarzewskiemu, dziedzicowi Rohoźnej i Bilijówki, zapłacić mu 6194 zł 29 gr do 6 VII st. st. 1794. Nie zapłacili i ogłoszono na nich publikatę. Wtedy JW. Józef Morzkowski, chorąży podlaski, starosta hermanowski, wicestarosta grodzki żytomierski, wypłacił Michałowskiemu całą sumę w srebrnej monecie polskiej. Michałowski zostawił z niej 631 zł 9 gr na zasługi sług Rybińskiego, które miał zapłacić według dekretu. Pokwitował Morzkowskiego i przelał na niego swoje prawa do sumy wraz z karami za sprzeciw wobec dekretu i publikaty. Zobowiązał się też bronić Morzkowskiego przed wszelkimi przeszkodami.

Transkrypcja

k. 600v (skan 0109, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Siodmego podług dawnego,

3á Osmnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu. Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grod. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Stawaiący Osobiście Uczciwy

7Karol Teodor Meysner Jmieniem W. Jana Webera Kupca y Obywa-

8tela Lubel. y na mocy Plenipotencyi sobie do wszelkich czynności przed

9Aktami Grodz. Lubel. Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Trzeciego

10Dnia Dwudziestego Osmego Octobris przyznaney, á do Akt Kontrakto-

11wych Zasławskich [?] Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Dziewięć-

12dziesiąt, Czwartego, Dnia Piętnastego Stycznia w Sposob Oblaty

13wniesioney czyniący. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle, szczerze y dobro-

14wolnie zeznie [?]. Gdy W. Leon Charlęski Szambel. JKMci [?] czyniąc dosyć

15Dekretowi w Sądach Ziem. Kijowsk. Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset,

16Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Trzydziestego Marca dawnego,

17á Dziesiątego Kwietnia nowego Stylu między W. Stawaiącego Pryn-

18cypałem z Jedney, á W. Leonem Charlęskim z Drugiey Strony zapa-

19dłemu Summę Czerwonych Złł. Sto z Prowizyą y Liitą [?] do zapłace-

20nia na rzecz W. Stawaiącego Pryncypała na Dniu Osmnastym Czerwca

21Veteris Stili nakazuiącemu. Chociaż po upłynionym Terminie,

22y na nim nastąpioney Publikacyi na Dniu dzisieyszym tak Sum-

23mę Czerwonych Złł. Sto jakoteż Prowizyi Złł. Dwieście Pięć, oraz Liitę [?]

24Czternastu Grzywien wypłacił, przeto z wypłaconey W. Stawaiący y do

25Rąk swoich odebraney Jmieniem W. Webera wiecznemi y nigdy

26nieodzownemi kwituię oraz y Publikatę na Dniu Osmnastym Czerwca

27Veteris Stili w Aktach umieszczoną niszczy, y umarza y cały Process

28w tey Sprawie toczony Kassuie. Żadnego Zwrotu tak do tey Summy

29jako y Processu niezostawuiąc mocą dobrowolnego zeznania swoie-

30go. Karol Teodor Meysner.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 765 (akt = nr rkp. − 611). „S.S.C.” w tytule (tytuł L. Charlęskiego) – w tekście „Szambel. JKMci [?]” (szambelan JKMci); może „S.J.K.M.” – zostawiono jak w rkp. ze znakiem [?].

„Liita [?]” – wyraz niejasny; zapewne „lita” (ryczałtowa należność, kara; por. „lito” – wyrok o karę pieniężną) w kwocie 14 grzywien. Słowniczek: Pryncypał – mocodawca; Publikata – ogłoszenie strony za nieposłuszną dekretowi; Kassować – unieważnić.

Odczyty niepewne: „Zasławskich [?]” (kontrakty – może dubieńskie/zasławskie), „zeznie [?]”, „Szambel. JKMci [?]”. Imię stawającego „Karol Teodor Meysner” – por. akt 150 (Jan MEYZNER).

Streszczenie

7/ 18 VII 1794 Karol Teodor Meysner, działając w imieniu Jana Webera, kupca i obywatela lubelskiego, na podstawie plenipotencji zeznanej w grodzie lubelskim 28 X 1793 i oblatowanej w aktach kontraktowych 15 I 1794, zeznał kwit dla Leona Charlęskiego, szambelana JKMci [?]. Dekret sądu ziemskiego kijowskiego z 30 III / 10 IV 1794 nakazał Charlęskiemu zapłacić Weberowi do 18 VI st. st. 100 dukatów z prowizją i litą [?]. Po upływie terminu i ogłoszeniu publikaty Charlęski zapłacił 100 dukatów, 205 zł prowizji i 14 grzywien. Meysner pokwitował go na zawsze, umorzył publikatę z 18 VI i skasował cały proces.

Transkrypcja

k. 600v (skan 0109, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Osmego podług dawnego,

3á Dziewiętnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący W. Sta-

7nisław Peszyński Cześn. Płoc. [?] Ten Extrakt z Akt Grodz. Żytt. z wpisa-

8niem w nim Rell. P. od WW. Peszyńskich Podstt. Owruc. Matt. po JW. Trze-

9ciakowę Kastt. Owruc. y W. Melchiora Trzeciaka S.D.P. autentycznie

10wydany do Xiąg Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w ten Sposob. Nayiaśniey-

11szey Jmperatorowey Jey Mci Katarzyny Alexiejowny Samowładnącey

12całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc, Siedmset, Siedmset [sic], Dziewięćdziesiąt,

13Czwartego, Dnia Dwudziestego Pierwszego Czerwca dawnego, á Drugiego

14Lipca nowego Stylu na Roczkach Sądowych Grodz. Żytt. Przedemną Jozefem Jgnacym

15Korwin Morzkowskim Chor. Wdztwa Podl. Stą Herm. Vice Stą Sądowym Grodz. Żyttm.

16[reklamant:] Kawalerem

k. 601 (skan 0109, strona prawa)

1Kawalerem Ord. S. Stanisława, y Xięgami ninieyszemi Grodz. Żytomierskiemi

2Stanowszy Osobiście Woźny Wdztwa Kijowsk. y Jnn. Opatt. [?] Maciey Lewicki dobrowol-

3nie zeznał, Jż on Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia

4Trzydziestego Czerwca Nowego Stylu, Pozwow na Sądy Grodz. Kijowsk. autentycznie

5sporządzonych w Liczbie Dwa odniosł do Dobr Wsi Borszczowa [?], y tam

6te Pozwy niżey Pozwanym w Jzbach Dworu tameyszego na Stołach po-

7łożył, ktorych Jstota była takowa. Katarzyna Wtora z Bożey Łaski Impera-

8torowa Samowładnąca Całą Rossyą &c. JW. Franciszce z Dzierzbickich [?]

9Trzeciakowey Kastt. Owruc. Matce, y W. Melchiorowi Trzeciakowi S.D.P. [?]

10Synowi Pozwanym z Osob, Dobr, y Summ Pieniężnych Powagą Władzy

11Imperatorskiey przykazuię, abyście WW. przed Sądem Grodz. Kijowsk. na Ro-

12kach następuiących, czyli w tenczas gdy ta Sprawa do Sądzenia przypa-

13dnie, sami obecnie y zawito stawili się, na Jnstancyą Jnstygatorską Są-

14dowego, y Jego Donoszących WW. Jozefa y Zuzanny z Trzeciakow Peszyń-

15skich Podstt. Owruc. Matt. Powodow, ktorzy przychylaiąc się do Prawa natu-

16ry, y rozpoczętego Processu WS. JW. Trzeciakowa Kastt. Owruc. y W. Trze-

17ciaku S.D.P. do wydania y przysłuchania się, Dokumenta wszelkie Sukcessyi [?]

18Fortuny poniegdy S.P. JW. Michale Trzeciaku K.O. pozostałey, okazu-

19iące, a nayszczegulniey do spłaconych z Dobr Borszczowa [?] w Jnnym Wie-

20rzycielom Długow od Poprzednikow WS. na też Dobra zaciągnionych

21służące, komportować zobowiązać, Regestra wydatkow na Ograni-

22czenie Klucza Borszczajowskiego [?], y wszelką pomienionych dobr z gruntu

23uczynioną Reparacyą znacznie wyłożonych, tudzież Remanenta, y

24Rzeczy wszystkie ruchome, y nieruchome, jakoto Kleynoty, Srebra, Sprzęty,

25Miedzie Potaszowe, y Browarne, Bydła, Zboża w Snopach y Ziarnie, ca-

26łą zgoła pozostałość, y co tylko własnością S.P. JW. Michała Trzeciaka

27K.O. WS. męża [y Oyca], zaś Powodki Oyca być powinną, y co nawet mimo

28Regestra w Naturze przy WS. znaydować się może, albo pod wiadomością

29WS. podpada przed Sądem złożyć, czyli wyznać osobiście znaglić, po Ze-

30braniu ogulney massy naywiększym sposobem dochodzoney z nagłą

31Smiercią S.P. Michała Trzeciaka K.O. zostawionego przy WS. zostaiącego,

32lub też przez WS. rozrządzonego, albo komu oddanego gdziekolwiek

33teraz, y iakimkolwiek sposobem znayduiącego się takowey całkowitey

34massy przez wszystkie, jakie Prawa pozwolą dowody objaśnioney nie-

35ważąc na wszelkie pokrzywdzenia jakie kolwiek y Jnne czynno-

36ści, nad moc Prawa dożywotniego nastąpione. Prawo naturalnego

37Spadku krzywdzące, Sprawiedliwie ustanowić, z ustano-

38wionego Część Czwartą dla WW. Powodki w Kwartę [?] Prawa Płci natury

39y Processu w dokładney Jlości upewnić, oddanie tey należytości nakazać,

40y co Sprawa, Prawo y Sprawiedliwość wyciągać będą postanowić.

41Ciż Powodowie na mocy Rezolucyi Gubernialney rozsądzenie tey Spra-

42wy na naypierwszych przypadaiących Sądow Kadencyi determinuiącey

43do wpisu uczynić się maiącego na Termin wyż oznaczony Pozywa-

44ią. Dan w Żytomierzu Dnia Dwudziestego Czwartego Czerwca Nowe-

45go Stylu, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego Roku. Oczym

46ninieysze tegoż Woźnego Zeznanie iest kryżykiem podpisane. Z kto-

47rych Xiąg y ten Wypis pod Pieczęcią Herbu Imperyum Rossyiskiego

48iest wydany. Pisan w Zamku Jey Imperatorskiey Mci Żytomierskim.

49Czytał Mokłak. Woronicz Vice Regent Grodzki Żytomierski (L.S.) Kto-

50ry to Extrakt Słowo w Słowo jak się w Sobie ma, do Xiąg

51ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 766 (akt = nr rkp. − 611). Sprawa spadkowa po śp. JW. Michale TRZECIAKU, kasztelanie owruckim (zmarłym nagle): córka Zuzanna z Trzeciaków i jej mąż Józef PESZYŃSKI, podstarościna owrucka (Podstt. Owruc. Matt. = podstarościcowie owruccy, małżonkowie), pozywają wdowę Franciszkę z Dzierzbickich [?] TRZECIAKOWĄ, kasztelanową owrucką, i syna Melchiora TRZECIAKA o wydanie dokumentów i inwentarza spadku i wydzielenie powódce czwartej części (kwarty) majątku. Por. akty 96, 119, 148 (Kajetan Trzeciak, kasztelan owrucki).

Słowniczek: Rell. P. (Relacya Pozwu) – zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu; Jnstygator – oskarżyciel publiczny sądu; Donoszący – strona wnosząca sprawę za pośrednictwem instygatora; Komportować – przedłożyć; Miedzie Potaszowe y Browarne – kotły miedziane do potażu i do browaru; Kwarta – czwarta część spadku należna córkom według prawa; Kryżyk – krzyżyk (podpis niepiśmiennego woźnego); S.D.P. [?] – może „Skarbnik/Stolnik Dobrzyński/Podolski” – nierozstrzygnięte.

Odczyty niepewne: tytuł stawającego „Cześn. Płoc. [?]” (w akcie 156 wyraźniej: „Cześn. Płocki”), „Opatt. [?]” (Opatrzny – tytuł woźnego), „Borszczowa [?]” / „Borszczajowskiego [?]” (może Borszczów / Borszczajówka; por. akt 128 – Borszczajówka), „Dzierzbickich [?]”, „Sukcessyi [?]”, „w Kwartę [?]”, „WO. [?]” w tytule. W formule datacyjnej pisarz powtórzył „Siedmset”.

Streszczenie

8/ 19 VII 1794 Stanisław Peszyński oblatował wypis z akt grodzkich żytomierskich. 21 VI / 2 VII 1794 na roczkach grodzkich żytomierskich przed wicestarostą Józefem Ignacym Korwin Morzkowskim, chorążym podlaskim, woźny Maciej Lewicki zeznał, że 30 VI n. st. 1794 doręczył dwa pozwy do dworu w dobrach Borszczów [?]. Pozwy wzywały JW. Franciszkę z Dzierzbickich [?] Trzeciakową, kasztelanową owrucką, i jej syna Melchiora Trzeciaka przed sąd grodzki kijowski. Sprawę wniósł instygator z doniesienia Józefa i Zuzanny z Trzeciaków Peszyńskich, podstarościców owruckich. Powodowie żądali przedłożenia dokumentów spadku po nagle zmarłym kasztelanie owruckim Michale Trzeciaku – zwłaszcza dotyczących spłat długów z dóbr i rejestrów wydatków na ograniczenie i reparację klucza borszczajowskiego [?] – oraz ujawnienia całej masy spadkowej (klejnoty, srebra, sprzęty, kotły potażowe i browarne, bydło, zboże). Domagali się też wydzielenia powódce czwartej części (kwarty) majątku z unieważnieniem czynności krzywdzących jej prawo spadkowe. Pozew wydano w Żytomierzu 24 VI n. st. 1794 na podstawie rezolucji gubernialnej. Wypis podpisali Mokłak i wicerejent Woronicz.

Transkrypcja

k. 601 (skan 0109, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Osmego podług dawnego,

3á Dziewiętnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6[reklamant:] Xięgami

k. 601v (skan 0110, strona lewa)

1Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący W. Stanisław

2Peszyński Cześn. Płocki. Ten Extrakt z Akt Grodz. Żytt. z zapisaniem w

3nim Rell. P. od WW. Peszyńskich Podstt. Owruc. Matt. po W. Karola Łazarskie-

4go Woy. Wędz. [?] autentycznie wydany do Xiąg Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał

5w ten Sposob. Nayiaśnieyszey Jmperatorowey JeyMci Katarzyny Alexie-

6jowny Samowładnącey Całą Rossyą Pani. Roku Tysiąc, Siedmset, Dzie-

7więćdziesiąt, Czwartego, Dnia Dwudziestego Pierwszego Czerwca dawnego

8á Drugiego Lipca nowego Stylu. W Roczki Sądowe Grodz. Żytt. Przedemną W.

9Jozefem Jgnacym Korwin Morzkowskim Chor. Wdztwa Podl. Stą Herman.

10Vice Stą Sądowym Grodz. Żytt. Kawalerem Orderu S. Stanisława y Xięgami

11ninieyszemi Grodz. Żytom. Stanowszy Osobiście Woźny Wdztwa Kijowsk. y Jnnych

12Opatt. Maciey Lewicki dobrowolnie zeznał Jż on Roku teraz idącego

13Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Trzydziestego Czer-

14wca Nowego Stylu Pozew na Sądy Grodz. Kijow. autentycznie sporządzony od-

15niosł do Dobr Wsi Łachowiec [?], y tam ten Pozew w Jzbie Dworu tameyszego

16na Stole położył, ktorego Jstota była takowa. Katarzyna Wtora z

17Bożey Łaski Imperatorowa Samowładnąca całą Rossyą &c. W. Stę [?]

18Karolowi Łazarskiemu Woy. Wędz. [?] Pozwanemu z Osoby Dobr ogułem

19wszystkich Powagą y władzą Imperatorską przykazuię, abyś WS. przed

20Sądem Grodz. Kijowsk. na Rokach następuiących w tenczas gdy ta Spra-

21wa do Sądzenia przypadnie obiecnie y zawito stawił się, na Jnstan-

22cyą Jnstygatora Sądowego y Jego Donoszących WW. Jozefa y Zuzanny z Trze-

23ciakow Peszyńskich Podstt. Owruc. Matt. Powodow, ktorzy przychylaiąc

24się do Prawdy y Processu przeciwko JWW. Trzeciakom KO. Braci [?] in ten-

25[…]wanego [?] przez wszelkie naysprawiedliwsze Ścisłości [?] tę Sprawę wspie-

26raiące WS. do widzenia y przysłuchania się Dokumenta y Papiery ja-

27kie tylko do Fortuny po N.S.P. Michale Trzeciaku KO. pozostałey nale-

28żące przy WS. znayduią się komportować zobowiązać, á gdy z kom-

29portowanych tych lub Jnnych Dokumentow jakie Summy bądź Dobra

30czyli Remanenta Oyczyste w ktorych wiadomości WS. wchodziłeś,

31przy WS. bydź okażą się nieprawnie y nienależycie posiadane mimo

32Tranzakcye nieprawnie uczynione y Prawu natury ubliżaiące

33Tego wszystkiego Jstotą nawet Swiadectwami wspartą maiątek

34Oyczysty Spadkiem WW. Powodom być powinny składaiący ustano-

35wić zrachować, y oszacować, Część Czwartą dla WW. Powodow wydzie-

36lić, do oddania tey należytości przymusić, w tym wszystkim zgoła

37co z Prawa y okoliczności wynikać będzie, usprawiedliwić się, ca-

38łey Sprawy WW. Powodow attentować [?], y nie wieniom [?] przysłuchać

39się, y odpowiedzieć, y co Prawo mieć chce postanowić, Ciż WW. Powo-

40dowie na mocy Rezolucyi Gubernialney rozsądzenie Sprawy determi-

41nuiącey, na Termin oznaczony pozywaią. Dan w Żytomierzu Dnia

42Dwudziestego Czwartego Czerwca N.S. Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdzie-

43siąt, Czwartego Roku. Oczym ninieysze Woźnego iest Zeznanie Kry-

44żykiem stwierdzone +. Z ktorych Xiąg y ten Wypis pod Pieczęcią Herbu

45Imperyum Rossyiskiego iest wydany, pisany w Zamku Jey Imperator-

46skiey Mci Żytomierskim. Czytał Mokłak. Woronicz Vice Regent Grodzki

47Żytomierski (L.S.) Ktory to Extrakt Słowo w Słowo jak się w sobie

48ma do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 767 (akt = nr rkp. − 611). Pozew równoległy do aktu 155 (ten sam woźny, ta sama data doręczenia 30 VI n. st. 1794 i wystawienia 24 VI n. st. 1794): tym razem przeciw Karolowi ŁAZARSKIEMU, który miał przechowywać dokumenty lub majątek po śp. Michale TRZECIAKU, kasztelanie owruckim. Por. akt 96 (K. TRZECIAK – dożywocie dla J. ŁAZARSKIEGO, N.G.Ż.).

Odczyty niepewne: tytuł Łazarskiego „Woy. Wędz. [?]” (wojski …), „Łachowiec [?]” (miejsce doręczenia), „W. Stę [?]” (zapewne skrót grzecznościowy), „Braci [?] in ten-[…]wanego [?]” (fragment niejasny: zapewne „przeciwko JWW. Trzeciakom … w tenże czas rozpoczętego”), „Ścisłości [?]”, „attentować [?]”, „nie wieniom [?]”.

Słowniczek: Rell. P. – relacja woźnego o doręczeniu pozwu; N.S.P. – niegdy świętej pamięci; komportować – przedłożyć; część czwarta (kwarta) – udział córki w spadku; Opatt. – Opatrzny (tytuł woźnego).

Streszczenie

8/ 19 VII 1794 Stanisław Peszyński, cześnik płocki, oblatował wypis z akt grodzkich żytomierskich. 21 VI / 2 VII 1794 na roczkach przed wicestarostą J. I. Korwin Morzkowskim woźny Maciej Lewicki zeznał, że 30 VI n. st. 1794 zostawił w izbie dworu we wsi Łachowce [?] pozew dla W. Karola Łazarskiego, wojskiego … [?]. Pozew wzywał go przed sąd grodzki kijowski z instancji instygatora i doniesienia Józefa i Zuzanny z Trzeciaków Peszyńskich, podstarościców owruckich. Łazarski miał przedłożyć dokumenty i papiery spadku po śp. Michale Trzeciaku, kasztelanie owruckim, będące w jego ręku, i zwrócić sumy, dobra lub remanenty ojcowskie, które posiadał bezprawnie na mocy nieprawnych tranzakcji. Powodowie żądali ustalenia i oszacowania majątku ojcowskiego oraz wydzielenia im czwartej części. Pozew wystawiono w Żytomierzu 24 VI n. st. 1794 na podstawie rezolucji gubernialnej. Wypis podpisali Mokłak i wicerejent Woronicz.

Transkrypcja

k. 601v (skan 0110, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Osmego podług dawnego,

3á Dziewiętnastego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący

7Ur. Jozef Drabowicz Rezolucyą JW. de Szeremeteff Gubernatora

8[reklamant:] Jzasławskiego

k. 602 (skan 0110, strona prawa)

1Jzasławskiego na Memoryał JW. Walewskiey WS. [?] wyszłą, wstrzy-

2muiącą Dekret Executionis między W. Sadomskim z Jedney á Sukcessorkami

3Xiążęcia Kaspra Lubomirskiego w Sądach Jzasławsk. wypadły. Podpisem

4Tegoż JW. Gubernatora utwierdzoną, z przyszytym Arkuszem Papie-

5ru Dziesięcio Kopiykowego do Akt Grodz. Kijowsk. w oblatę podał w

6ten Sposob. W. Sadomski Cześnik Płocki maiąc Dług jakowyś, zy-

7skał Dekret w Sądach Jzasławsk. nakazuiący Tradowanie Dobr

8Wsi Brajłynce [?] w Kluczu Nowopotockim [?] Dziedziczney JW. Jozefy

9z Xiążąt Lubomirskich Walewskiey, z mocy ktorego gdy się prowa-

10dził [?] Officyalista, y chciał zatradować tę Wieś, tedy Rządca ta-

11meyszy osłaniaiąc [?] Dobra takowey Tradycyi niedopuścił. Że więc

12ten Dług wcale nie ściąga się do Potomszczyzny [?], ale iest wła-

13snym JOX. Ponińskiego, y z Dobr Jego poszukiwany być powinien, tudzież

14ponieważ ani przy Dekrecie Kompromissar. między tymże Xiążęciem Po-

15nińskim, á Sukcessorkami JOX. Kaspra Lubomirskiego, ani przy

16Działach nie iest do spłacenia przyięty, á ztąd własności Jch obcią-

17żać nie powinien, tedy żąda JW. Walewska Brygadyerowa, Jżby

18wzmiankowany Dekret Sądu Jzasławskiego, jako na Szkodę Trze-

19ciey Strony wyiednany został zatrzymany, y Dobra Wieś Brajłynce [?]

20od Tradycyi były uwolnione. Dnia Trzynastego Julij, Tysiąc, Siedm-

21set, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Roku w Żytomierzu. M. Walewski.

22Rezolucya JW. Gubernatora. Ponieważ Dekretem Sądu kompromissar.

23ten Dług nie przyięty, więc już y Sukcessorki nie odpowiadaią Xięcia

24Lubomirskiego, przeto y Tradycya na maiątku iest niesprawiedli-

25wa, y Dekret takowy powinien być wstrzymany, przeciwna zaś Strona

26o tym powinna być uwiadomiona, ażeby ona mogła poszukiwać

27swego od kogo należy na fundamencie Praw. Gubernator Bazyli

28de Szeremetow. Ktora Rezolucya Słowo w Słowo jak się w Sobie

29ma do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 768 (akt = nr rkp. − 611). Gubernator izasławski Bazyli (Wasilij) SZEREMETIEW – por. akty 26, 58, 131. Memoriał podpisał M. WALEWSKI (zapewne mąż, brygadier), w imieniu żony Józefy z ks. Lubomirskich WALEWSKIEJ, brygadierowej. Tytuł „W.S.” / „WS.” niejasny (może „Wojewodzina Sieradzka” albo skrót grzecznościowy).

Odczyty niepewne: „Brajłynce [?]” (wieś), „Nowopotockim [?]” (klucz), „się prowadził [?]”, „osłaniaiąc [?]”, „Potomszczyzny [?]”. Słowniczek: Dekret Executionis – dekret egzekucyjny; Tradowanie / Tradycya – wprowadzenie wierzyciela w posiadanie dóbr dłużnika; Officyalista – urzędnik (egzekutor); Działy – akt podziału spadku.

Streszczenie

8/ 19 VII 1794 Józef Drabowicz oblatował rezolucję gubernatora izasławskiego Bazylego Szeremietiewa w odpowiedzi na memoriał Józefy z ks. Lubomirskich Walewskiej, brygadierowej (Żytomierz, 13 VII 1794, podpisany „M. Walewski”). W. Sadomski, cześnik płocki, uzyskał w sądach izasławskich dekret egzekucyjny nakazujący tradycję dziedzicznej wsi Walewskiej Brajłynce [?] w kluczu nowopotockim [?] za dług, którego zapłaty dochodził od sukcesorek ks. Kaspra Lubomirskiego. Rządca wsi nie dopuścił urzędnika do egzekucji. Walewska argumentowała, że dług był osobistym długiem ks. Ponińskiego i nie został przyjęty do spłaty ani w dekrecie kompromisarskim między ks. Ponińskim a sukcesorkami ks. Lubomirskiego, ani w działach. Prosiła o wstrzymanie dekretu i uwolnienie wsi od tradycji. Gubernator orzekł, że skoro dekret kompromisarski nie przyjął długu, sukcesorki za niego nie odpowiadają, tradycja jest niesprawiedliwa i dekret należy wstrzymać. Przeciwną stronę miano zawiadomić, aby dochodziła swego od właściwej osoby.

Transkrypcja

k. 602 (skan 0110, strona prawa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Osmego podług dawnego,

3á Dziewiętnastego podług Nowego Stylu =

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk.

6y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Urodz.

7Michał Swiętochowski [?] ORK. [?] Rewers od W. Zielińskiego S.K.W. [?] W.

8Antoniemu Skrzyńskiemu Sttcie Zawichoskiemu z obowiązkiem windyko-

9wania Summy Osmdziesiąt, Jeden Tysięcy Dziewięćset, Sześćdzie-

10siąt, Osm Złł. Groszy Dwadzieścia Trzy Pott. Substancyą Teleżyńskich [?]

11ciążącey dany, Podpisem tegoż W. Zielińskiego y Przyiacioł przy Pie-

12częciach Dwuch na Laku Czerwonym wyciśnionych zatwierdzony, na Pa-

13pierze Pott. Srebrnogr. Spisany, do Xiąg Grodz. Kijowsk. w Oblatę podał w

14ten Sposob = Znam tym Rewersem w Ręce W. Antoniego Skrzyńskiego Stty

15Zawichoskiego danym ręcznym moc autentycznego zeznania maiącym.

16Jż lubo od W. Skrzyńskiego Summ z Prawa natury y nabycia od W.

17Skrzyńskiego Rotm. Kawal. Narod. Brata rodzonego przez Zeznaną Zno-

18downą [?] Cessyą przed Aktami Kontraktowemi Dubieńskiemi Dnia Dwudzie-

19stego Trzeciego Stycznia, Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset,

20Dziewięćdziesiąt, Drugiego tego własnych Kapitału do Osmi-

21dziesiąt Jeden Tysięcy, Dziewięćset, Sześćdziesiąt, Osmiu Złł. Groszy

22Dwudziestu Trzech Pott. wynoszącego z Procentem Kapitał przewyższa-

23iącym na Substancyi Teleżyńskiey [?] należących, na Rzecz y Osobę

24moią nastąpiła Cessya, ta iednak jako bez żadnego datku uczynio-

25na, nic innego iest znaczenia, jak tylko specyalney Plenipotencyi, na

26[reklamant:] mocy ktorey

k. 602v (skan 0111, strona lewa)

1mocy ktorey w Juryzdykcyach gdzie z Prawa należy będzie czynić y Pra-

2wem upominać się będę, po przekonaniu Prawem, gdy do odebrania

3tych Summ przyidę, Summy te zupełne, oprocz Dziesięciu Tysięcy

4Złł. ktore mnie samemu należyć będą, Jle że ustąpione od W. Ś[?]

5Skrzyńskiego za wypromowowanie y obowiązanie do pilnowania tey

6Sprawy, jakoteż podięcia wydatkow Prawnych, W. Skrzyńskiemu

7oddać powinienem, gdy zaś Dobra w Summach wyżrzeczonych za-

8traduię, natychmiast W. Skrzyńskiego uwiadomię y zatradowanych

9Wiewcu [?] zrobię, kompromissu, komplanacyi, ani żadney Przyia-

10cielskiey ugody czynić y zapisywać bez uwiadomienia y wyraźne-

11go na Piśmie Zlecenia niebędę, y na to wszystko teraznieyszym

12Rewersem obowiązuię się. Działo się w Rozdanowce [?] Dnia Dwudzie-

13stego Kwietnia, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Drugiego Roku.

14Pieniądze na Koszta Prawne u W. Skrzyńskiego brać będę, y ten W.

15Antoni Skrzyński za każdą Rekwizycyą dać mi Je obowiązany,

16za moiemi Rewersami, ktore to Pieniądze z Summy Dziesięciu

17Tysięcy Złł. moiey mnie będą potrącanemi tym Rewersem ubespie-

18czoney. Jgnacy Zieliński S.K.W. [?] (L.S.) Proszony Przyiaciel do tego Re-

19wersu podpisuię się Jan Wiażowski [?] mp. Jako Przyiaciel proszony

20podpisuię się Ludwik Skrzyński mp. (L.S.) Ktory Rewers Słowo w Słowo

21jak się w Sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 769 (akt = nr rkp. − 611). „Roku teraznieyszego … Drugiego” – cesja zeznana przed aktami kontraktowymi dubieńskimi 23 I 1792, w roku wystawienia rewersu (20 IV 1792).

Sens: Antoni SKRZYŃSKI, starosta zawichojski, z prawa natury i z cesji brata rodzonego (… SKRZYŃSKIEGO, rotmistrza kawalerii narodowej) miał na „substancji Teleżyńskich [?]” sumy kapitałowe 81 968 zł 23 gr wraz z procentem. Przekazał je Ignacemu ZIELIŃSKIEMU cesją bez wynagrodzenia, która w istocie była tylko specjalną plenipotencją. Zieliński zobowiązał się dochodzić tych sum, oddać je Skrzyńskiemu z wyjątkiem 10 000 zł należnych sobie za prowadzenie sprawy, uwiadamiać go o tradycjach dóbr i bez jego pisemnego zlecenia nie zawierać kompromisów ani ugód. Koszty prawne pobiera od Skrzyńskiego na rewersy i potrąca je ze swoich 10 000 zł.

Odczyty niepewne: stawający „Michał Swiętochowski [?] ORK. [?]”, tytuł Zielińskiego „S.K.W. [?]”, „Teleżyńskich [?]”, „Znodowną [?]” (może „zeznaną … zmowną”), „W. Ś[?]”, „Wiewcu [?]” (może „wiadomemi”), miejsce „Rozdanowce [?]”, świadek „Jan Wiażowski [?]”, imię brata-rotmistrza nie podane. Por. akt 127 (plenipotent ŚWIĘTOCHOWSKI).

Streszczenie

8/ 19 VII 1794 Michał Świętochowski [?] oblatował rewers Ignacego Zielińskiego (Rozdanówka [?], 20 IV 1792) dla Antoniego Skrzyńskiego, starosty zawichojskiego. Skrzyński, z prawa naturalnego i z cesji brata rodzonego, rotmistrza kawalerii narodowej, zeznanej w aktach kontraktowych dubieńskich 23 I 1792, przelał na Zielińskiego sumy 81 968 zł 23 gr z procentem ciążące na substancji Teleżyńskich [?]. Zieliński przyznał, że cesja była nieodpłatna i ma jedynie moc specjalnej plenipotencji do windykacji. Zobowiązał się prowadzić sprawy, oddać Skrzyńskiemu odzyskane sumy z wyjątkiem 10 000 zł dla siebie, informować go o tradycjach i bez pisemnej zgody nie zawierać kompromisów ani ugód. Koszty prawne miał pobierać od Skrzyńskiego na rewersy i potrącać z 10 000 zł. Podpisali świadkowie Jan Wiażowski [?] i Ludwik Skrzyński.

Transkrypcja

k. 602v (skan 0111, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego

2Miesiąca Lipca Dnia Dziesiątego podług dawnego

3á Dwudziestego Pierwszego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grod. Wdztwa Pttu Kijowsk. y Xię-

6gami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Bartłomiey

7Dobrosielski [?] Tę Prorogacyą w Sprawie W. Hołowińskiego Mk. [?] w Spra-

8wie z JW. Rostockim Mk. [?] OSK. przez Urząd Komor. Ziem. Kijowsk. wy-

9daną, Podpisem Tegoż Urzędu zatwierdzoną na Papierze Stęmplowym

10Rossyiskim zapisaną do Akt Grodz. Kijowsk. dla zapisania podał w

11ten Sposob = Od Nayiaśnieyszey Jmperatorowey z Bożey Łaski Katarzyny

12Wtorey Samowładnącey Całą Rossyą &c. &c. &c. Niżey wyrażony będąc wezwa-

13ny od W. Onufrego Hołowińskiego Miecz. Czer. [?] z mocy Dekretu Ziem. Kijowsk.

14między Tymże, y JW. Teodozym Rostockim Mett. Kijowsk. y Jnnemi Stałe-

15go, na Zjazd do Dobr Wsi Michałówki podług Prorogacyi na Dniu

16Piętnastym dawnego, á Dwudziestego Szostego Lipca Nowego Stylu

17Roku Teraznieyszego przypadaiący, á niemogąc żądaniu Tegoż W.

18Hołowińskiego Miecz. Czer. [?] dla moich trudności dosyć uczynić, przeto

19na umowiony Dnia Piętnastego Sierpnia nowego, á Czwartego

20tegoż miesiąca y Roku starego Stylu Termin Zjazdu wyżey

21rzeczonego Dnia y Roku przypadaiący odraczam y proroguię. Dzia-

22ło się w Kotołowce [?] Dnia Czternastego nowego Stylu, á Trzeciego

23dawnego miesiąca Lipca, Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwar-

24tego. Franciszek Goszczycki Komor. Ziem. Kijowsk. mp. Ktora Prorogacya Słowo

25w Słowo jak się w Sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 770 (akt = nr rkp. − 611). JW. Teodozy ROSTOCKI – unicki metropolita kijowski („Mett. Kijowsk.”; w tekście także skrót „Mk. OSK.” – zapewne metropolita, kawaler orderu św. Stanisława). Komornik ziemski kijowski Franciszek GOSZCZYCKI – por. akt 59.

Odczyty niepewne: stawający „Bartłomiey Dobrosielski [?]”; tytuł O. Hołowińskiego „Mk. [?]” / „Miecz. Czer. [?]” (może miecznik czernihowski); miejsce wystawienia „Kotołowce [?]”; „Stałego [?]” (= zapadłego). Por. akt 44 (Al. HOŁOWIŃSKI).

Streszczenie

10/ 21 VII 1794 Bartłomiej Dobrosielski [?] oblatował prorogację komornika ziemskiego kijowskiego Franciszka Goszczyckiego (Kotołówka [?], 14 / 3 VII 1794). Na podstawie dekretu sądu ziemskiego kijowskiego w sprawie W. Onufrego Hołowińskiego, miecznika … [?], z JW. Teodozym Rostockim, metropolitą kijowskim, i innymi zjazd do dóbr Michałówka był wyznaczony na 15 / 26 VII 1794. Komornik, z powodu własnych przeszkód, odroczył go na 4 / 15 VIII 1794.

Transkrypcja

k. 602v (skan 0111, strona lewa – dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego,

2Miesiąca Lipca Dnia Dziesiątego podług dawnego,

3á Dwudziestego Pierwszego podług Nowego Stylu.

4Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jey Jmperatorskiey Mci Żytomierzu Przedemną

5Jozefem Roszkowskim Vice Regentem Przysięgłym Grodz. Wdztwa Pttu Kijowsk. y

6Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowsk. Osobiście Stawaiący Ur. Kazimierz

7Biernacki Extrakt Rell. P. na S. Kr. [?] od JW. Lubowidzkiego G.M.W.R. [?]

8po JW. Ostrowskiego P.W.K.P. [?] z Xiąg Grodz. Bracł. autentycznie wydany

9do Xiąg Grodz. Kijowsk. dla zapisania podał w ten Sposob = Pod Panowa-

10[reklamant:] niem

k. 603 (skan 0111, strona prawa)

1Panowaniem Nayiaśnieyszey Katarzyny Wtorey Imperatorowey całey

2Rossyi &c. &c. &c. Samowładnącey. Wypis z Xiąg Grodz. Wdztwa Bracł. Roku

3Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, miesiąca Maja Piątego

4Dnia Veteris Stili. W Roczki Sądowe Grodz. Wdztwa Bracł. Kadencyi Kwie-

5tniowey Dnia Dwudziestego podług Łacińskiego Kalendarza przypadłey,

6y Sądzie się zaczętey. Przedemną Gabryelem Porzyńskim [?] Sttą Bracł.

7y Pisarzem [?] Grodz. Wdztwa Bracł. Stanowszy Osobiście Woźny Generalny Wdztwa Kijowsk.

8y Jnnych Opatt. Sawa Dydiuk, w moc prawdziwey y wierney Relacyi

9swoiey, jawnie y ustnie dobrowolnie zeznał, Jż on Roku teraznieyszego

10Tysiąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Dnia Czwartego Maja

11St. St. Pozew Grodz. Kijowsk. na Membranie autentycznym Papierze Stęmplo-

12wanym pisany do Dobr Miasteczka Tetyiowa odniosł, y tam ten Po-

13zew we Dworze w Jzbie na Stole położywszy, o położeniu y Jstocie one-

14go od kogo, po kogo, y w jakiey Sprawie Prawnie Akta uwiadomił w te

15Słowa = Katarzyna Wtora z Bożey Łaski Imperatorowa Samowła-

16dnąca całą Rossyą &c. &c. &c. JW. Tomaszowi Ostrowskiemu P.W.K.P. [?] Po-

17zwanemu z Osoby Dobr, y Summ ogulnie wszystkich Powagą naszą

18Imperatorską przykazuiemy, abyś WS. przed Sądem Grodz. Kijowsk. na Rokach

19w Żytomierzu sądzić się maiących, w tenczas gdy ta Sprawa z Regestru

20sobie przyzwoitego do Sądzenia przypadnie, y przywołana będzie, sam

21obiecnie y zawito stanął, na Jnstancyą Jnstygatora Sądowego,

22y Jego Dellatora [?] JW. Stefana Lubowidzkiego G.M.W.R.O.S.S.K. [?] Dobr Klucza Be-

23reziańskiego [?] Dziedzica W. Adama Potockiego S.D.P. [?] Morozowskiego [?] Posses-

24sora, tudzież Prawowitego Staruszka [?] Chmila [?] Woyta Morozowskiego [?] Powodow

25ktorzy stosuiąc się do Prawa Pospolitego, Sprawiedliwości, y wszelkich

26dowodow WS. za nienależyte do Prawa pociągnienie JW. Powoda

27o wydanie Motry Hryćka Hołubenka Żony, ktora iest prawdziwa

28Poddanka z Dziadow y Pradziadow Morozowska [?], ukarawszy, w Akto-

29racie tym WS. nienależytą czynność uznawszy, owszem za przyięcie

30Prawowitego Hryćka Hołubenka Poddanego Morozowskiego [?], y onego do

31tych czas w Tetyiowie przetrzymanie osobno ukarać, jakoteż tegoż

32Prawowitego Hryćka Hołubenka Lustracyą Kominowego w Morozow-

33ce [?] zasiedziałego, y Roku teraznieyszego do Tetyiowa zbiegłego z za-

34płaceniem Dni Roboczych JW. Powodowi wydać, oraz wydatki Prawne

35powrocić nakazać, na wyż oznaczony Termin do wpisu WS. uczynio-

36nego Rekonwencyonalnie, lub uczynić się maiącego, albo też ała-

37snego [sic] Pozywaią, y Przypozywaią, bądź tedy gotow do usprawiedli-

38wienia się. Działo się w Winnicy Dnia Piętnastego Kwietnia, Ty-

39siąc, Siedmset, Dziewięćdziesiąt, Czwartego, Roku. Oczym Woźnego

40Zeznanie Kryżykiem stwierdzone Sawa Dydiuk +. Z ktorych Xiąg

41y ten Wypis pod Pieczęcią Grodz. Herbu Imperyi Ross. iest wydany, pisa-

42ny w Mieście Jey Imperatorskiey Mci w Winnicy. (L.S.) Correxi Kozakiewicz [?]

43R.G.W.B.P. [?] Legi Stephanus Godlewski. Ktory Extrakt Słowo w Słowo

44jak się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijowsk. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Numer wpisu 771 (akt = nr rkp. − 611). Gen.-mjr Stefan LUBOWIDZKI, dziedzic klucza bereziańskiego (por. akty 107, 124 – areszt Żydów żytomierskich, arendarz w kluczu bereziańskim). Tomasz OSTROWSKI – posesor (dziedzic [?]) Tetiowa.

Słowniczek: Rell. P. – relacja woźnego o doręczeniu pozwu; „na S. Kr. [?]” – może „na Sądy Kryminalne” albo „na Sądy Kr[ajowe]”; Dellator – donosiciel (strona wnosząca sprawę przez instygatora); Kominowe – podatek podymny; Lustracyą Kominowego – według lustracji podymnego; Rekonwencyonalnie – w trybie powództwa wzajemnego; Correxi – poprawiłem (kolacjonował); Legi – czytałem; Membrana – arkusz pozwu.

Odczyty niepewne: „S. Kr. [?]”, „G.M.W.R. [?]” / „G.M.W.R.O.S.S.K. [?]” (w akcie 124 Lubowidzki tytułowany „G.M.W.K.” – generał-major wojsk koronnych; tu odczyt „R” niepewny; „O.S.S.K.” – orderu św. Stanisława kawaler), „P.W.K.P. [?]” (tytuł Ostrowskiego – może pisarz wielki koronny … lub pułkownik), starosta bracławski „Gabryel Porzyński [?]” i „Pisarzem [?]”, „Bereziańskiego [?]”, „S.D.P. [?]”, „Morozowskiego [?] / Morozowce [?]”, „Staruszka [?] Chmila [?]” (wójt), „Kozakiewicz [?]”, „R.G.W.B.P. [?]”.

Streszczenie

10/ 21 VII 1794 Kazimierz Biernacki oblatował wypis z akt grodzkich bracławskich. 5 V st. st. 1794 na roczkach grodzkich bracławskich przed Gabrielem Porzyńskim [?], starostą bracławskim, woźny generalny Sawa Dydiuk zeznał, że 4 V st. st. 1794 zostawił pozew w izbie dworu w miasteczku Tetiów. Pozew wzywał JW. Tomasza Ostrowskiego przed sąd grodzki kijowski w Żytomierzu z instancji instygatora i doniesienia JW. Stefana Lubowidzkiego, generała-majora [?], dziedzica klucza bereziańskiego, W. Adama Potockiego, posesora Morozówki [?], oraz wójta morozowskiego [?] Chmila [?]. Powodowie zarzucali Ostrowskiemu bezprawne pozwanie Lubowidzkiego o wydanie Motry, żony Hryćka Hołubenki, dziedzicznej poddanki z Morozówki [?], oraz przyjęcie i przetrzymywanie w Tetiowie samego Hryćka Hołubenki – poddanego zapisanego w lustracji podymnego w Morozówce [?], który w tym roku zbiegł do Tetiowa. Żądali ukarania Ostrowskiego, wydania zbiega z zapłatą za dni robocze i zwrotu kosztów prawnych. Pozew wystawiono w Winnicy 15 IV 1794.