Akty 81–120

Nr w rękopisie: 76 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 100

1Zapis assecurationis od Ichmciow

2PP. Łuczynow [?] Braci między

3sobą rodzonych Urodz. Imści Panu Mi-

4chałowi Jakubowskiemu dany y

5służący.

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego, Czwartego

7Miesiąca Septembris, Dziewiątego Dnia.

8Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie JKrMci Owruczu,

9[reklamant:] Przedemną

k. 100v

1Przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim

2Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa y Vices Regen-

3tem Grodzkim Generału Wwa Kijowskiego y Xięgami pi-

4nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparentes perso-

5naliter WW. Ichmść PP. Jerzy, Michał y Stefan Miecznik [?] Czer-

6nichowski Surynowie Bracia między Sobą rodzeni

7ten Zapis Assecurationis z podpisem Rąk Swoich wła-

8snych y z podpisami Rąk Ichmciów PP. Przyiaciół u-

9stnie y oczewiscie od Ichmciów Zeznawaiących do tego Za-

10pisu uproszonych in rem et Personam Urodz. Imci Pana Mi-

11chała Jakubowskiego dany y służący podawszy libere

12ac benevole Zeznali ktorego ustnym y oczewistym Zezna-

13niem Swoim stwierdziwszy y Zmocniwszy prosił mię

14urzędu o przyięcie onego y do Xiąg wpisanie, a tak ia

15Urząd Annuendo affectationi Recognoscentium pomienio-

16ny Zapis ad acticandum przyimuiąc czytałem y tak

17się w Sobie ma. My Jerzy Michał y Stefan Miecz-

18nik Czernichowski Surynowie Bracia między Sobą rodze-

19ni Dziedzice Dobr wsi Sławięczyzny [?] cum attinentijs

20zdrowi będąc na Ciele y Umysle odstąpiwszy naszey

21własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa, Sądu

22Powiatu y Wwa a pod teraznieyszy list dobrowolny

23Zapis nasz Assecurationis y Jego wszytkie niżey

24wyrażone kondycye, Punkta, klauzuły y Ligamenta cale

25się z Potomkami y Sukcessorami Dobr Naszych podda-

26iąc y wcielaiąc iawnie, ustnie, y dobrowolnie każdemu

27komu by o tym wiedzieć należało teraz na potym y zaw-

28żdy Zeznajemy y oznaymuiemy. Iż My Zeznawaiąc-

29ce maiąc pomienionych Dobr Sławięczyzny alias

30Bołotkowszczyzny Naszych Dziedzicznych ex vi Posa-

31gu Półtora Tysiąca Złł. Poll. w Possessyi Urodz. Jeymci

32Paniey Anny Surynowny Jakubowskiey Siostry Naszey

33Rodzoney Zostaiących, Czwartą Część Swobodną niko-

34mu pierwszym ani poslednieyszym Prawem nieza-

35stawioną ani onerowaną a chcąc pokazać Przyiazń

36naszą Wujewską Urodz. Imci Panu Michałowi Ja-

37kubowskiemu Siestrzencowi Naszemu za Jego akko-

38modacyą ku nam wdzięcznosć y przychylnosć umyslili-

39smy z affektu Naszego na pomienioney Czwartey części

40Dobr Naszych Dziedzicznych Wsi Sławięczyzny

41przed tym Bołotkowszczyzna zwaney Summę Złł.

42Poll. Pięcset Zapisać y assekurować, iakoż niniey szym

43[reklamant:] dobrowol

k. 101

1dobrowolnym Zapisem naszym wyżey Specifikowanemu U-

2rodzł. Jmci Panu Michałowi Jakubowskiemu Siestrzeńcowi

3naszemu przerzeczone Summę Pięć set Złł. Pol. na tych Do-

4brach Czwartey Częsci Swobodney cum attinentiis z miłosci na-

5szey Zapisuiemy y daruiemy oraz w teyże Summie

6Część pomieniona do Possessyi y Spokoynego Dzierzenia

7Jmci przez Woznego y Szlachtę ktorych Sobie oppor-

8tuno tempore Jmsc przysposobić może podaiemy y uste-

9puiemy. Wolen tedy iuż iest y będzie Jmsc Pan Mi-

10chał Jakubowski Siestrzeniec nasz pomieniona

11Część od Aktu dobrowolnego Zapisu naszego w Posses-

12syą Swoią obiąwszy onę iako chciec rządzić

13szafować, dysponować, Summy pomienioney y Pra-

14wa Swego komu chcieć ustąpić y ku naylepszemu po-

15zytkowi swemu obrocić a my iuż zeznawaiące od tąd

16żadney trudnosci y impedymentu aż do oddania po-

17mienioney Summy Pięciuset Złł. Pol. czynić y zada-

18wać niemamy y niepowinni będziemy a po nas Potom-

19kowie y Sukcessorowie nasi niemaią y niepowinni bę-

20dą, owszem od wszelakich impedymentow prawnych

21y nieprawnych od kogokolwiek zachodzących ex re

22et occasione nostri bronić zastępować y ewinkować

23u każdego Prawa, Sądu y Urzędu mamy y powinni

24będziemy cum Posteris et Successoribus nostris. A in Ca-

25su Contraventionis Forum Ubiquinarium et Terminum

26peremptorium do odpowiadania w kożdym Sądzie

27Sobie y Sukcessorom naszym naznaczamy y praefigu-

28iemy y na tosmy dali ten nasz List Zapis dobro-

29wolny z podpisem Rąk naszych własnych tudziez

30z podpisami Rąk Ichmw PP. Przyiacioł ustnie y

31oczewiscie od nas do podpisu tego Zapisu uproszo-

32nych. Działo się w Owruczu Roku Tysiąc Siedm-

33set, Trzydziestego, Czwartego, Die Nona Septem-

34bris. U tego Zapisu Podpis Rąk temi słowy: Jerzy

35Suryn mp. Michał Suryn Ręka Własna. Stefan

36Petiatycz [?] Suryn Miecznik Czernihowski. Ustnie proszo-

37ny Przyiaciel od Ichmw Zeznawaiących do podpisu tego

38Zapisu Assecurationis podpisuię się Bazyli Lapszyn-

39ski [?] S. D. Oczewiscie proszony Przyiaciel od Ichmw

40Zeznawaiących do podpisu tego Zapisu Assecuratio-

41[reklamant:] nis

k. 101v

1nis podpisuie się Jan Kurowski mppa. Jako proszo-

2ny od Ichmw Zeznawaiących do podpisu tego Zapisu

3assecurationis Przyiaciel podpisuię się. Jan Cho-

4dakowski mp. Ktoryżto Zapis za podaniem y pro-

5zbą wyż mianowanych Ichmw Zeznawaiących

6a za moim Urzędowym przyięciem wszytek z

7początku aż do końca słowo w słowo iak się w

8sobie ma do xiąg niniey szych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis assecurationis – zapis zabezpieczenia (asekuracji); JKrMci = Jego Królewskiej Mości; Owrucz – dziś Owrucz (Ovruch), obwód żytomierski, Ukraina.

Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; Assecurationis – zabezpieczenia; libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; Annuendo affectationi Recognoscentium – przychylając się do żądania zeznających; ad acticandum – do wpisania do akt; cum attinentijs – z przynależnościami; ex vi Posagu – z tytułu posagu. Nota marginalna: „poprawiono, a oryginał odebrał Barański [?]”. Wujewską – wujowską (stosunek wuja do siostrzeńca).

cum attinentiis – z przynależnościami; oppportuno tempore – w stosownym czasie; ex re et occasione nostri – z naszej przyczyny i powodu; cum Posteris et Successoribus nostris – z potomkami i następcami naszymi; in Casu Contraventionis Forum Ubiquinarium et Terminum peremptorium – w razie naruszenia sąd wszelki i termin zawity; Die Nona Septembris – 9 września 1734; mp. – manu propria; S. D. – prawdopodobnie skrót urzędu lub tytułu; Assecurationis – zabezpieczenia.

assecurationis (łac.) – zabezpieczenia, asekuracji; mppa / mp – manu propria, własnoręcznie; correct. – correctum, sprawdzono.

Streszczenie

9września 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, bracia rodzeni Jerzy, Michał i Stefan Surynowie (Stefan – miecznik czernihowski), dziedzice wsi Sławięczyzna [?] alias Bołotkowszczyzna, podali do wpisania i zeznali zapis asekuracyjny na rzecz swego siostrzeńca Michała Jakubowskiego. Z wdzięczności za jego przychylność zapisali i darowali mu sumę 500 złotych polskich na wolnej czwartej części tych dóbr (pozostających z tytułu posagu 1500 złotych w posiadaniu ich siostry Anny z Surynów Jakubowskiej) i podali mu tę część w posiadanie przez woźnego i szlachtę do czasu spłaty sumy. Zobowiązali się do ewikcji pod rygorem sądu wszędzie właściwego i terminu zawitego. Zapis, sporządzony w Owruczu 9 września 1734 r., podpisali bracia Surynowie oraz Bazyli Łapszyński [?], Jan Kurowski i Jan Chodakowski.

Nr w rękopisie: 77 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 101v

1Oblata Uniwersału od JW. Jmci Pana

2Woronicza Chorążego Owruckiego

3Marszałka Konfederacyi Wdztwa

4Kijowsk. do przeswietnego Wdztwa Kijowsk.

5na Pospolite Ruszenie wydanego.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

7Miesiąca Septembris, Trzydziestego, Dnia.

8Na Urzędzie Grodzk. w Miescie JKr Mci Owruczu, Przedemną

9Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?] Namiesnikiem

10pro tunc Podwoiewodztwa y Vices Regentem Grodzk. Stu Wwa

11Kijowsk. y Xięgami nineyszemi Grodzk. Kijowskiemi. Com-

12parens Personaliter Urodzk. Jmci Pan Alexander Krzyża-

13nowski [?] Gubernator Wiarowski [?] Oryginał Uniwersału

14od J. W. Jmci Pana Nikodema Kazimierza na Szumsku Wo-

15ronicza Chorążego Owruckiego Starosty Ostrzskiego Marszał-

16ka Konfederackiego y Podwoiewodzego Sądowego Stu Wwa

17Kijowsk. Pułkownika Woysk JKr Mci y Rzeczypltey do Prze-

18swietnego Wwa Kijowsk. z podpisem Ręki tegoż Jasnie Wielm.

19Jmci Pana Marszałka Konfederackiego przy Pieczęci przyci-

20śniony, wydanego ratione intro contentorum per oblatam

21podał tenoris sequentis: Nikodem Kazimierz na Szum-

22sku Woronicz Chorąży Owrucki, Starosta Ostrzski Marsza-

23łek Konfederacki y Podwoiewodzy Sądowy Stu Wwa

24Kijowskiego Pułkownik Woysk JKrolews. Mci y Rzeczy-

25pospolitey. Wszem w obec y kozdemu z osobna komu o tym

26wiedzieć należy, osobliwie Jasnie Oswieconym, Jasnie Wielmożnym

27Wielm. Ichm PP. Senatorom, Dygnitarzom, Urzędnikom y Całe-

28mu Rycerstwu Presw. Woiewodztwa Kijowskiego Skonfede-

29rowanego Mm Panom y Braci przy Zaleceniu Uprzey-

30mych Chęci moich y powinney Weneracyi do wiadomosci dono-

31szę. Iż każdy wiedzieć może nietylko z Praktyki teraznieyszey

32ale też z ustawicznych odgłosow iakowe w Rzeczypltey Naszey

33Zamieszania Woysk Rossyiskich y Saskich sine Precedente moti-

34vo Inkursya sprawiła, Post liberam electionem Nayiasnieyszego Kr

35Jmci Stanisława Pierwszego Unanimi Consensu Ordinum obranego

36maturo chcąc mieć dubiam Zawistną armor Congeries do Pieu-

37[reklamant:] chronego

k. 102

1uchronnego Ukazu wypełnienia à ni Polskiego liberi veto przy

2zwyczayne Nobilitatis Officium w tyle wiekow niezwatloney zosta-

3waiące Konserwacyi odeymuiąc armorum non oriscomitu [?] impo-

4sitive przeciwne do Korony na Pradze proklamowała Subjecta

5iak przy Karczmie Grochowskiey Regimenty in favorem swoiey

6na glinianych Nogach ufundowaney Statuy Monstrownie nie

7po Polsku głosili vivat iak daley do Wolnosci violentos wprowa-

8dzaiąc Usus Nietylko Samemi Szlachta ale y Sumnieniem Sz-

9kadząc [?] do złamania przysiąg przy Polaku Krolu Nastapionych

10przywodzili tak na ostatek dla nieustraszonych grozba ani

11skorrumpowanych muneribus Wolnosć Oyczyzny kochaiących

12Synow inimica opposit potentia, quanta Caedes Szlacheckich

13Dworow, Impellit [?] Sexus, et Status Uiolacye, Swiatnic Boskich

14et Eorum quae Data Deo rabunki wzniecili się, y iak penitus

15w teraznieyszey kto upatrzy Konjektury przeniknąć

16może, że Conspiratae vicinae vires nie dla Nas nisi Servi-

17tutem Spirant, et in oppressionem Wolnego Narodu Naszego

18machinantur. Coć by nietrzeba zachęcać ad evitanda [?]

19Servanda Libertatis, do ktorych amor boni Publici y od

20Antenatow zachowanego Kleynotu dulcis recordatio po-

21winna być pro stimulo, Sama Wolnosć Nieprzyiacielskie-

22go Woyska niesnosna przycisnienia Ciężkoscią woła

23Ratunku, Zwabia Polskie orlęta in ecclypticio [?] differentis [?]

24Sole dotąd wypolerowano kurzaiących zrzenice ad Ni-

25dum Publicum wzbudza wspaniałe w Rycerstwo męstwo,

26ktore pod Waleczną zostaiąc Jasnie Wiell.go Jmci

27Pana Woiewody y Generała Woiewodztwa Kijow-

28skiego Regimentarza Generalnego Woysk Koron-

29nych, (ktory ut bene sit Patriae ad usus publicos

30totas impendit vires) Piersiami Własnemi zasłania-

31iąc Kraju Nieprzyiacielowi in praedam niedopusz-

32czaiąc wspolnego po nas Wszystkich do Salwowa-

33nia Oyczyzny żądaiąc pomocy y to pokazuiąc całemu

34Swiatu quid valent humeri [?] in unam sprzysiężone Com-

35pagem, Przeswietne Woiewodztwa juncta manu et

36compositis armis idą na obronę Wolnosci Wiary in Tui-

37tionem Nayiasnieyszego Krola Jmci Stanisława Pierw-

38szego ad consolationem Populi Wolnemi y zgodnemi gło-

39sami Obuyga Narodow na fundamencie wykonanych

40na Konwokacyi Przysiąg iako Patryota Polskiego

41obranego. Zaczym y Ja tak na fundamen-

42cie Uniwersałem Nayiasnieyszego Krola Jmci Sta-

43nisława Pierwszego do Wydania Marszałkom Woie-

44wodztw na pospolite ruszenie Uniwersałow pozwo-

45loney iako per Laudum mnie zwierzoney Władzy Nara-

46dziwszy się z Wiell. Ichmmi Pany Konsyliarzami Wi

47Jchmm Panom Senatorom, Urzędnikom, y Całemu Ry-

48[reklamant:] cerstwu

k. 102v

1cerstwie Wwa Kijowskiego skonfederowanym dowiadomości

2donoszę y do wspolnego ratowania Oyczyzny zapra-

3szam abyście WW. MM. Panowie ex zelo boni Publici, et

4ex motivo pogranicznemu Wybiciasię Nieprzyjacielowi

5Wszyscy ktotylko Imie Szlacheckie na sobie no-

6si includendo wszystkich Gracialistow nemine ex-

7cepto procz Prawem uwolnionych z należytym

8Zołnierskim Moderunkiem, Pocztami ad propor-

9tionem Fortun swoich pospolitym Ruszeniem na

10Koń wsiadszy tam gdzie Cała Rzeczpospolita zgro-

11madzona Zostawać [?] się będzie z Nayiaśnieyszym

12Krolem Jmcią Stanisławem Pierwszym stawali,

13Ktorzy zas od pospolitego Ruszenia są despensa-

14biles iako Jchmść duchowni utriusq[ue] Ritus et cuiu[s]-

15vis Ordinis takze Wdowy, Minorennium Tutores, oraz

16Starostowie partykularnieyszych Krolewszczyzn Tenu-

17tarij, Poczty z moderunkiem należytym Końmi dobre-

18mi, amunicyą wienną opatrzną złożywszy się iedni

19z drugiemi, gdzieby zupełne Dymy nie były ad mentem Lau-

20di Wwa naszego Skonfederowanego z Dymu iednego

21Pachołkow Czterech in Spacio dwoch Niedziel ab actu

22presenti na toz mieysce wyprawowali. Na ktorym że tak-

23że mieyscu WW. Jchmść PP. Chorążowie Powiatowi

24cum Signis prezentowaić się obligantur. Ktoby zas per

25aliquam Renitentiam na mieyscu zgromadzoney

26Całey Rzeczyptey nie stawił się albo wypraw z Dobr

27swoich niedał. Ten tedy rigori o Pospolitym Ruszeniu Pra-

28wem circumscripto podlegaić będzie et pro suspecto

29Wierności ku Maiestatowi Panskiemu Nayiaśniey-

30szego Krola Jmci Stanisława Pierwszego przez nas obra-

31nego reputabitur o co in gremio zgromadzonych Prze-

32świetnych Wiewodztw Scrutinium subsequi będzie

33musiało. Ktoryto Uniwersał aby całemu Przeswietnemu

34Wieiewodztwu innotescat po Parafiach Miastach, Mia-

35steczkach, proklamowaić zaleca. J dla lepszey Wia-

36ry y Wagi własną przy zwykłey Pieczęci podpisuię Rę-

37ką. Datt Vigesima Septima Augusti, Millesimo, Se-

38ptingentesimo, Trigesimo, Quarto Anno. U tego Uniwer-

39sału Podpis Ręki JW. Jmci Pana Marszałka przy Piecz[ę]-

40ci przycisnioney w te słowa: Nikodem Kazimierz na

41Szumsku Woronicz mp (Locus Sigilli) Ktory ia-

42ko Uniwersał za podaniem y prozbą wyż mianowa-

43ney osoby podawaiącey, a zamoim urzędowym

44Przyięciem wszytek z poczatku aż

45do konca słowo w słowo iaksię w

46sobie ma do Xiąg niniejszych iest

47ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ratione intro contentorum per oblatam – z racji treści zawartej, do oblaty; tenoris sequentis – następującej treści; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro tunc – na ten czas; sine precedente motivo – bez uprzedniej przyczyny; post liberam electionem – po wolnej elekcji; unanimi consensu ordinum – jednomyślną zgodą stanów; końcowe zdanie odczytane niepewnie. Stu Wwa – Starostwa (grodu) Województwa; JKr Mci – Jego Królewskiej Mości; Mm – Mościwym. Pospolite ruszenie konfederacji dzikowskiej na rzecz Stanisława Leszczyńskiego.

Fragment uniwersału konfederackiego (zwolenników Stanisława Leszczyńskiego, 1733–1734) wzywającego na pospolite ruszenie; „liberum veto”; „Nobilitatis Officium” – powinność szlachecka; „Conspiratae vicinae vires … Servitutem Spirant, et in oppressionem … machinantur” – sprzysiężone siły sąsiednie dążą do niewoli i knują ucisk wolnego narodu; „ad Nidum Publicum” – do gniazda publicznego; „ut bene sit Patriae ad usus publicos totas impendit vires” – aby Ojczyźnie dobrze było, całe siły na pożytek publiczny łoży; „juncta manu et compositis armis” – złączoną ręką i zgodnym orężem; „ad consolationem Populi” – ku pocieszeniu ludu; „per Laudum” – na mocy uchwały sejmikowej; „Wiell.go Jmci” – Wielmożnego Jegomości; „Jchmm” – Ichmościom. Karczma Grochowska – miejsce elekcji Augusta III (5 X 1733) pod Warszawą (Kamień/Grochów na Pradze).

ex zelo boni Publici – z gorliwości o dobro publiczne; includendo … nemine excepto – włączając … nikogo nie wyłączając; Gracialiści – dzierżawcy dóbr królewskich z łaski (ad gratiam); ad proportionem – stosownie do; despensabiles – zwolnieni; utriusque Ritus et cuiusvis Ordinis – obu obrządków i wszelkiego stanu; Minorennium Tutores – opiekunowie małoletnich; in spatio … ab actu praesenti – w ciągu dwóch niedziel od niniejszego aktu; cum Signis … obligantur – są zobowiązani stawić się z chorągwiami; per aliquam Renitentiam – przez jakiś opór; rigori … circumscripto – rygorowi prawem określonemu; pro suspecto … reputabitur – będzie uważany za podejrzanego o brak wierności; Scrutinium subsequi – nastąpi dochodzenie; innotescat – aby wiadome było; Datum 27 VIII 1734; mp = manu propria; Locus Sigilli – miejsce pieczęci. Uniwersał konfederacji wojewódzkiej (stronnictwo Stanisława Leszczyńskiego) o pospolitym ruszeniu.

Streszczenie

30września 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Aleksander Krzyżanowski [?], gubernator wiarowski [?], podał do oblaty uniwersał Nikodema Kazimierza na Szumsku Woronicza, chorążego owruckiego, starosty ostrzskiego [?], marszałka konfederacji i podwojewodziego sądowego województwa kijowskiego, pułkownika wojsk JKM i Rzeczypospolitej, wydany 27 sierpnia 1734 r. Woronicz przedstawia wkroczenie wojsk rosyjskich i saskich po wolnej elekcji Stanisława I, proklamację przeciwnego kandydata na Pradze i przy Karczmie Grochowskiej oraz rabunki dworów szlacheckich i świątyń, i wzywa całą szlachtę województwa (z gracjalistami) do pospolitego ruszenia z należytym rynsztunkiem i stawienia się przy królu Stanisławie I. Osoby zwolnione od ruszenia (duchowni obu obrządków, wdowy, opiekunowie małoletnich, starostowie i tenutariusze) mają w ciągu dwóch niedziel wyprawić po czterech pachołków z dymu, a chorążowie powiatowi stawić się z chorągwiami; nieposłusznym grożą kary przewidziane prawem i uznanie za podejrzanych o niewierność wobec króla. Uniwersał ma być ogłoszony po parafiach, miastach i miasteczkach.

Nr w rękopisie: 78 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 103

1Oblata Zapisu Zastawnego od niegdy ś. Pamięci Ur.

2Pana Jakuba Didkowskiego Zesztemu niegdy Ur.

3JmPanu Pawłowi Zazarence [?] Didkowskiemu

4danego służącego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trydziestego Czwartego

6Miesiąca Octobra Dziewiątego Dnia

7Na urzędzie Grodzkim w miescie JKMci Kijowskim [?]

8przedemną Wawrzyńcem Wałęckim [?] Lewickim [?]

9Namiesnikiem Grodzkim Podwoiewodztwa y Vices Regentem

10Grodzkim Generalnym Woiewództwa Kijowskiego y Xięgami

11niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens

12Urodzony JmPan Daniel Zazarenko [?] Didkowski syn

13Zeszłego niegdy Ur. JmPana Pawła Zazarenka [?]

14Didkowskiego Originał Zapisu Zastawnego od Ur. JmPa

15Jakuba Didkowskiego Rodzicowi offerentis z Podpisem

16ręki tegoż JmPana Jakuba Didkowskiego y przy pisarzu [?] Urzędow-

17nikow Ziemskich Przysięgłych [?] Ich Mościow per manifestationem iako przed tym

18do rąk się dostał post fata olim Pauli Didkowski

19Parentis Comparentis a tempore do tych czas nie iest aktykowany

20ad acta Grodzka Castrensia per oblatam

21podał prosząc mnie Urzędu o przyięcie oney, który

22ia Urząd annuendo affectationi pomienionego, Zapis

23ad acta eadem przyimuięc czytatem y tak się w sobie

24ma. Ja Jakub Didkowski Deklaruię [?] zdrowy będąc

25na ciele y umyśle oświadczam [?] y pisze własną [?] Iusticya [?]

26Którey Ziemskiey Jurisdykcyey Prawa forum Po-

27wiatu y Woiewodztwa a osobliwie Litewskiey dobrowol-

28ny Zastawny y Dziedziczny Zapis niżey wyrażoney

29Kondycyey Punkta y Lizamenta całe [?] w sobie zawie-

30raiąc y inkorporuiąc wiadomo czynię iż w mie-

31usdmiey do byłości mię Zerna wam [?] pognanym-

32ie, karde mu [?] Lymu oty [...] się zec należy […]

33y na potym [...] Dziarzec [?] nawiązey będąc pilno

k. 103v

1-pilno potrzebny Summy Pieniężny Złł. poł. osmdziesiąt

2ktore w złotey grubey monecie własnemi do rąk mo-

3ich od Urodzonego JmPana Pawła Lazarenka Dibko[?]

4y przy Summie Złł. poł. osmdziesiąt Częsć moią własną

5Dziedziczną tak że y z kupią w wsi Dibkowcach[?]

6w woiewodztwie Kijowskim a Powiecie Owruckim leżącą

7mnie od Braci Stryiecznych należącą, w niczym nie-

8skromie[?] Dziedzicznie należącą miłemu [?] nie-

9pienną ani Zaredzono [?] w Zewsząd liczby do tey Częsci

10przynależącemi, to iest Nauorami[?] Polami Łąka-

11[nad wierszem: Nauorami Polami Łąka-]

12Zgłami[?] Lasami Lasami Dąbrowami Pogroiami[?]

13Chrustami Zaroslami Cieketorami[?] Krelami[?]

14Krzewami Stawami Stawiszczami Łowiennicami

15Bobrowemi y Innemi wszelakiemi

16zbyteczny[?]

17do tey Częsci dochodami, pozytkami Cokolwiek

18iednę tylko Siedlisko y Grody wszystkie gdzie

19mieszkam ktore Sobie Zostawuię y Drzewo bartne

20Zeprzerutami[?] y bezprzet[?] wszystkie. Temuż wyż

21mianowanemu JmPanu Pawłowi Lazarenkowi małże

22Potomkom y Sukcessorom Jego takową Częsć nawsza mi-

23łowey Częsci pomiędzy Gruntami Ichmc Panow Dibki-

24now y Porchniaczow[?] leżącą na lat trzy nieod-

25dzielnie pozwalam[?] i Ichycz Zawodzy[?] y Zastawuie

26y oraz do wspokoiney possessy ylotowania[?] podaię

27y ustępuię, ktora Zastawa wczynaiąc ma w Ro-

28ku teraźnieyszym Tysiąc Siedmset Dwudziestym

29od Swięta Opieki[?] Ruskiey a konczyć ma w Roku

30da Bog przyszłym Tysiąc Siedmset […]

31takowym ze Dniu y Swięta takiego Opisu Possessoru [?]

32lub[?]. A Intercisum[?] byłym na nadmienionego Zastaw[?]

33mi nie pomienioney Summy Złł. poł. osmdziesiąt

34oddać y tey Częsci Liberowac niemoze tedy Za-

35stawa od trzech do trzech Lat iści y trwac maiąc

36do oddania y Saturacyney przezemnie Samego

37Porombkowi[?] y Sukcessorom moich pomienioney

38Summy Złł. poł. osmdziesiąt wyłożenia. w ten

39czas[?] y iaż iest y będzie JmPan Paweł Dibko[?]

40[reklamant:] Znatzarley[?]

k. 104

1Ynatzyby Sz Potomkami y Sukcessorami Swemi Po-

2mienione grunta przerzeczone Zastawione w Swey

3Possessyi zabiedzy one mi iako Swemi Własnemi rzą-

4dzic y Dyssponowac y tytkow wszelkich przywłaszczac

5ko mu Jakiey Sprawem Swoim puscili a ia iuz Za

6nawaiącey oddaty terazniejszego Zapisu mego Dobro-

7wolnego Zastawnego Żadney przeszkody Ynnei

8w Dzierzeniu Pomienioney Częsci odemnie Zawie-

9dziyney Szynic y Zadawac nie mam Z Potomkami

10y Sukcessorami memi nie bede mogł y owszem

11od wszelakich Impedymentow Prawnych y nie

12prawnych na ruszcze Zachodzących swym wła-

13snym kosztem y nakładem bronic y zastępowac

14y kazdey Prawa Szkody y Utrąty z nich Potom-

15kami y Sukcessorami memi powinien będe

16a to pod Zakładem drugiey takowey ze Summy

17Złł polskich osmdziesiąt y Szkodami Ziemskiemi so-

18wicie krom przysięgi liczoney oszacowaney ktore-

19y Zakład y Szkody w przeciwieniu się temu Zapi-

20sowi przed Forum ubiquinarum tako Sądach

21Grodzkich Ziemskich y Trybunałe Koronnym Lubelskim

22Z Regestra Woiewodztwa Kiiowskiego […] Bractwa [?]

23Kiiowskiego y ich Inne Sądy a Pozwami Inszemi

24Krolewskiemi tedy we Sądzie Kapturowym albo iaki za

25ten czas od Rzeczypospolitey uchwalony y postanowiony

26będzie nie zaszywaiąc Żadnych Dylacyi appellacey

27Prosequowac Zakładu y innych obron y Dobrodziejstw

28Prawnych Z Prawa y Dowcipu Ludzkiego wynaidowa-

29nych do odpowiadania Sobie Potomkami y Sukcessorom

30mem naznaczam y prolongowac na to daię ten mey

31Listu Dobrowolny Zapis Zastawny Z podpisem mojej wła-

32snej reki a takze Z podpisami ręki Ichmciow Panow Przyiacioł od

33emnie ustnie y ocznie proszonych Działo się w Majat-

34nych Kidkowcach [?] Dnia Piątego miesiąca Aprila Roku Pan-

35skiego Tysiąc Siedmset Dwunastego […] Ten Zapis pewnie

36Ten podanego podpisy takie są Hipolit Słowa Iakub Kidowski [?]

37ręką własną Ustnie y ocznie proszony Przyiaciel

38od JmPana Jakuba Kidkowskiego do podpisu tego Zapisu przy-

39iaciel Konstanty Kidkowski Rezent Ustny [?] […]

k. 104v

1iako wyżey proszony przyiaciel do podpisu a do krzyżyka niemniey

2iako pisać nieumieiący własną ręką ziąd [?] krzyżyk

3Zyk [?] X Jan Didkowski [?] iako proszony Przyiaciel własną

4ręką do tego krzyżyka + który to Zapis Zapodaiący [?]

5y prosbą wyżmianowaney podawaiący za zaniesie[niem]

6Urzędowym przyięciem wszystek z podpisami od po[czątku] do koń-

7ca słowo w słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninie-

8yszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt wielu fragmentów niepewny; pismo silnie kursywne. Correctum et Originale recepit idem offerens – poprawiono, a oryginał odebrał tenże podający. post fata olim – po śmierci niegdyś; Parentis Comparentis – rodzica stawającego; ad acta Castrensia per oblatam – do akt grodzkich przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania.

Złł. poł. – złotych polskich. Akt to zastaw (oblata zapisu zastawnego) części dziedzicznej we wsi zapewne Dibkowce, pow. owrucki, za 80 zł na trzy lata; początek i podpisy na sąsiednich stronach. Odczyt wielu wyrazów niepewny z powodu słabego, pospiesznego pisma.

Forum ubiquinarum (łac. forum ubiquinarium) – sąd właściwy w każdym miejscu, gdzie strona zostanie pozwana. Prosequowac – prowadzić sprawę. Złł – złotych.

Data zapisu zastawnego: 5 IV 1712; oblata nastąpiła później (k. 103v lub wcześniej).

Koniec aktu poprzedniego (zapisu), którego początek na poprzedniej stronie; podpisy pisma nieumiejących z krzyżykami.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9października 1734 r. w urzędzie grodzkim (w tekście „w mieście JKMci Kijowskim [?]”), przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Wałęckim [?] Lewickim [?], Daniel Zazarenko [?] Didkowski, syn zmarłego Pawła Zazarenka [?] Didkowskiego, podał do oblaty znaleziony po śmierci ojca i dotąd niewpisany do akt oryginał zapisu zastawnego zmarłego Jakuba Didkowskiego na rzecz Pawła Lazarenka [?] (Zazarenka [?]) Didkowskiego. W zapisie Jakub, potrzebując pieniędzy, za 80 złotych polskich zastawia na trzy lata, z przedłużeniem do czasu spłaty, swoją dziedziczną część we wsi Dibkowce [?] w powiecie owruckim, z wyjątkiem siedliska, ogrodów, w których mieszka, i drzew bartnych; zastaw miał się zaczynać od ruskiej Pokrowy 1720 r. Zobowiązał się do ewikcji pod zakładem drugiej takiej sumy i szkodami ziemskimi. Zapis datowany w Kidkowcach [?] 5 kwietnia 1712 r., podpisany przez Jakuba Kidowskiego [?] (Didkowskiego), Hipolita Słowę [?], Konstantego Kidkowskiego [?] i Jana Didkowskiego [?] (krzyżykiem). Tekst w znacznej części nieczytelny, odczyt częściowy i niepewny.

Nr w rękopisie: 79 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 104v

1Oblata Scryptu Pewnego od Urodzonego

2JmPana Samuela Didkowskiego Jakowczen-

3ka [?] Urodzonym Ichmm Panom Pawłowi y Da-

4nyłowi [?] Lazarenkom Didkowskim Braci ro-

5dzonym służącego.

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

7Miesiąca Octobra Dziewiątego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMci Owruczu

9przedemną Wawrzyńcem Wał[…]kim [?] Lewiczkim [?] Namiestni-

10kiem Podwoiewodztwa y zarazem Regentem Grodzkim Zamku

11Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

12Owruczkiemi [?] Comparens Personaliter Urodzony JmPan Daniel Didkow[ski]

13niegdy Urodzonego JmPana Pawła Lazarenka Didkowskiego

14syn [?] ten Scrypt od Urodz. JmPana Samuela Jakowczenka

15Didkowskiego in Personas Urodzonych Panow Pawła

16y Jana [?] Lazarenkow Didkowskich Braci rodzonych słu-

17żący z podpisem ręki swey własney y z podpisami ręki tych

18Panow Przyiacioł do Manifestatione iako przed tym offerens

19mieyscie [?] nie przyszło [?] że do tych czas obignorowaniem [?] Prawa

20Podawaiący iest niesłuszne do Xiąg podany y iż a Tempus Inter

21Regni [?] subsecutum per Oblatam podat de Tenore qui

22sequitur Talis. Ja niżey na podpisie mianowany czy-

23nię wiadomo tą kartą moią komu o tym wiedzieć będzie

24należało teraz na potym y zawsze. Iż ia będąc potrzebny

25chcemy pieniędzy na własną pilną potrzebę maią[c]

26społ z Żoną y Synami memi Samuelem y Thomaszem

27pożyczylismy z rąk Urodzonych Ichmmw Panow Pawła

28y Jana Lazarenkow Braci między sobą rodzonych chemne [?]

29pieniędzy Złł poll. Dziesięć Za ktore to chemne Dziesięć

30Złł polll.

k. 105

1złł. w ktt i Zastawuiemy Dobra nasze Siedlisko nazwane Odu-

2nowszczyzna [?] z Polami z Sienozęciami y prosz Drzewa

3Bartnego Drugą Część nazwaną Werchowszczyzna [?] Połowe

4Dobra Zony moiey Samuela [?] Thomarza [?] Synowiec [?] nasz

5mianowite Zawodziemy y Zastawuiemy iako się wyż wypisa-

6ło z tym wszystkim, tak z Polami z Sianozęciami

7y prosz Drzewa Bartnego tymże JchmPanom Pawłowi [?] Ja-

8ncwi [?] Lazarenkom za Złł. 135 [?] albo iak pieniądze by-

9dziemy mieć y bez Terminu oddać JchmPanom Didkowskim [?]

10na co dla Lepszey wiary rękę moią własną podpisuię się

11Działo się we wsi Didkowiczach [?] Anno Millesimo Septin-

12gentesimo Decimo Sexto Miesiąca Novembra Siódmego

13Dnia v tego Skryptu per oblatam podanego podpisy tak:

14Ustecka [?] od Samuel Didkowski [?] Proszony Przyiaciel od

15Pana Samuela Didkowskiego podpisuię się ręką swą włas-

16ną Andrey Chodakowski [?] Proszony Przyiaciel od JchM

17mościów Panów Didkowskich Zawodnego [?] Ośiewisty [?] Prosto-

18doczy [?] karty podpisuię się Mikołay Chodakowski [?] manu propria

19Ktory że to Skrypt Zapodanie z prosbą wyż mianowego

20podawaiącego a za moią Urzędowym przyięciu Cum Omnibus

21z wszytkiem a z do końca iako się w sobie ma Słowo w słowo

22iest Inferowany do xiąg niniejszych.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Tempus Interregni subsecutum – nastąpiony czas bezkrólewia (1733–1734), stąd oblata z opóźnieniem; per Oblatam podat de Tenore qui sequitur Talis – podał przez oblatę w brzmieniu następującym; Correctum et originale recepit idem offerens – poprawiono, oryginał odebrał tenże podający. Złł poll. – złotych polskich. Owrucz – dziś Owrucz, obw. żytomierski. Lekcja imion braci i nazwiska namiestnika niepewna.

Streszczenie

9października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wał[…]kim [?] Lewiczkim [?], Daniel Didkowski, syn zmarłego Pawła Lazarenka Didkowskiego, podał do oblaty – z opóźnieniem, tłumaczonym m.in. czasem bezkrólewia – skrypt Samuela Jakowczenka Didkowskiego dany braciom rodzonym Pawłowi i Janowi [?] Lazarenkom Didkowskim. W skrypcie wystawca oświadcza, że wraz z żoną i synami Samuelem i Tomaszem pożyczył od Lazarenków 10 złotych polskich i zastawił im siedlisko zwane Odunowszczyzna [?] z polami, sianożęciami i drzewem bartnym oraz drugą część zwaną Werchowszczyzna [?] (połowę dóbr żony), do zwrotu pieniędzy bez określonego terminu (w dalszej części tekstu pojawia się kwota 135 [?] złotych). Skrypt datowany we wsi Didkowicze [?] 7 listopada 1716 r., podpisany przez Samuela Didkowskiego oraz Andrzeja Chodakowskiego [?] i Mikołaja Chodakowskiego [?]. Tekst w wielu miejscach niejasny, odczyt częściowo niepewny.

Nr w rękopisie: 80 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 105

1Oblata Zapisu Zastawnego od Urodzo:

2JchmPanow Jakowczenkow [?] Didkowskich

3Braci rodzonych Urodzonym JchmPanom

4Pawłowi y Katharzynie Laza-

5renkom Didkowskim należącey

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego,

7Miesiąca, Octobra Dziewiątego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKrolMci Owruczu

9przedemną Wawrzyńcem Wulczeskim [?] Lewkowskim [?] Na-

10miestnikiem Podwoiewodztwa y Vices Regenter Grodz-

11kim Generalnym Woiewodztwa Kijowskiego y xięgami niniey-

12szemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Persnaliter Urodzony

13JmPan Daniel Lazarenko Didkowski Originał Zapisu

14od Urodzonych JchmPanów Jakowczenków [?] Didkowskich

15Braci rodzonych Urodzonym JchmPanom Pawłowi

16y Katharzynie Didkowskim Lazarenkom, Rodzicom offe-

17[reklamant:] rentis

k. 105v

1offerentis służący z podpisami ręki JchMściów Szczęsnych[?] ta-

2dież z podpisami ręki Panów przyiaciół przez nay-

3wiesszatione[?] iako post fata Rodziców w Ehrnie[?] z

4minorennsz[?] był pozostały, y do tych czas per igno-

5rantiam offerentis offerentis iest do Xięg nie podany

6tenże zaraz odebrawszy suis in dispositionem wszelkie

7munimenta per oblatam podał prosząc mnie Urzędu

8o przyięcie onego do Xięg a tak ia Urząd annuendo

9affectationi JmŚci podawaiącego przyimuiąc ad

10acticandum pomieniony Zapis czytałem y tak się

11w sobie pisany ma. Ja Stefan Didkowski [?]

12Urodzonego niegdy JmPana Andrzeia Didkowskiego

13Urodzonych Jchmść Panow Dymitra Theodora

14y Jana Didkowskich Braci moich młodszych rodzonych

15Imieniem, y Ja Jan Didkowski Syn Urodzonego nie-

16gdy Thomasza Didkowskiego także Urodzoney

17JmPana Piotra Didkowskiego Brata mego rodzonego

18Imieniem Zdrowi będąc na ciele y umyśle z dobrey woli

19swey własney należney skutecznej Prawa Forum

20Powiatu Owruckiego a podkomorzyńskiey dobrowolny

21Zapis nasz całemu podaiąc y incorporuiąc wiadomo

22iawnie czyniemy tym naszym Listem do Wieczystym

23Zapisem komuby o tym wiedzieć należało teraz na

24potym y zawżdy. Iż my maiąc wolność z Prawa Pisarz[?]

25Dobrami naszemi Dziedzicznemi Oyczystemi iako chcie

26szafować dać darować przedać Zastawić Zamie-

27niać y ku nayłepszemu swemu obrocić tedy maiąc Dobra

28nasze Dziedziczne Części we wsi Didkowiczach będące

29o miedzę z JchMść Pany Samuelem y Thomaszem Did-

30kowskiemi leżące Dekretem Komprumisarskim

31przysądzone y przez Przyiaciół in fundamento tegoż

32Dekretu wydzielone y miedzami każde z osobna tak

33w siedliskach Polach Sianożęciach Zębach[?] Błotach

34Chrustach Zaroślach Jeziorach Nawozach Ostępo-

35ne[?], które to Dobra nasze iako y Drzewo bartne z pszcz-

36ołami y bez pszczół Dziadowskie Starynne y Oycow-

37skie w Dekrecie wyrażone to iest Siedmnaście[?]

38Uhładów dziesięć od Urodzonych JchMść Panow Sa-

39muela y Thomasza Didkowskich Braci Stryiecznych ro-

40dzonych przysądzone y Ojcami naszemi otrzymane ex-

41cepto Uhładow na każdą Część po sto czterdzieści y

42[reklamant:] Sześciu

k. 106

1y Rzeczom przypadłych y Dekretem Compromissarskim

2od tychże Ichmć Panow Samuela y Thomasza [?] Didkow-

3skich przysądzonych:) będąc pilno potrzebni pieniędzy

4na własną naszą potrzebę a niemogąc Zgąd [?] wziąć in-

5dziey wziąwszy y pożyczywszy y rękoma naszemi włas-

6nemi odliczywszy Talerow bitych Cathwartych [?] Dwa-

7dziescia Trzy [?] Urodzonych Ichmć Panow Pawła y Ka-

8tharzyny Łazarenkow Didkowskich małż. pomienio-

9ne Części nasze y Drzewo Oycowskie y zachody podług

10Jedności [?] Znaydujące się prawem Zastawnym na

11lat trzy Zupełnie nierozdzielnie po sobie idące pomienio-

12nym Ichmć Panom Pawłowi y Katharzynie Didkowskim

13małż. puszczamy Zawodziemy y Actualną possessyą Poda-

14iemy, ktora to Summa Talerow bitych Od [?] dziesiąta [?] od trzech

15lat do trzech Lat iść y trwać ma aż do oddania y Zupeł-

16nego wyliczenia. Wolni tedy wszyscy pomienieni Ichmć

17Panowie Łazarenkowie małż. Didkowscy są y będą po-

18mienionych Rzeczy Zewszystkiemi ich przynależytościa-

19mi Drzewem bartnym y niebartnym podług kolwiek

20będącym ab actu praesenti Anno Millesimo Septin-

21gentesimo Vigesimo Quarto Die nona Aprilis to iest

22od Świetney [?] niedzieli Święta Rzymskiey Zażywać, ia-

23ko chcieć Szafować rządzić y dysponować y wedlug

24upodobania swego obracać Zupełnie do lat trzech

25nierozdzielnie po sobie idących, a my iuż ab actu

26praesenti tak Sami iako y Bracia nasi Kodzeni [?] Zadney

27przeszkody pomienionym Ichmć Panom Didkowskim

28czynić niemamy y niepowinni będziemy y owszem

29od wszelkich Impedymentow Prawnych y nieprawnych

30Zastępować y Ewinkować będziemy powinni y na

31wszystkich Dobrach naszych Zapisuiemy się. A co

32kolwiek by Ichmć Panowie Didkowscy Łazarenko-

33wie małż. na tych że Częściach Seorsive będących przy-

34budowali winnice karczme postanowili swoim włas-

35nym kosztem budynki iakie kolwiek na każdey Części

36pobudowali Chłopów y poddanych osadzili Drzewa

37Świżego [?] na nasze Rzeyna [?] przystanowili y wyrobili tedy

38my to wszystko Zawsze na laskiem Przyiacielskim Sami

39a po nas Sukcessorowie nasi Zapłacić przy wykupnie Zoso-

40bna Za lat trzy powinni będziemy a po nas Sukcesso-

41rowie nasi mają y powinni będą. Ktory to Zapis we

42wszystkich punktach clawzulach y Ligamentach

43stwierdzając, Za rem obligiinamem [?] Sobie natrząc [?]

44y przy rękami naszemi dla tym większey wagi y pewności

45pisać nieumiejące krzyżyki po to Sywszey [?] Imion na

46[reklamant:] nasze

k. 106v

1nasze przy krzyżykach położonych Wyrażiwszy Ichm. Panow

2Przyiacioł do podpisu tego Zapisu uprosili Działo się w Did-

3kowiczach Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego [?] Czwartego

4Miesiąca Kwietnia Dziewiątego Dnia. Tego Zapisu per

5Oblatam podanego podpisy rąk w te słowa + Stefan Did-

6kowski + Jan Didkowski Namiestnik [?] Ichm. Panow Ste-

7fana y Iana Didkowskich iako pisać nieumieiących

8Braci między sobą Rodzonych przy krzyżykach

9ręką ich własną położonych proszony Przyiaciel do tego

10Zapisu Zastawnego podpisuię się Antoni Joachim

11Niemirzycki [?] Stolnik Smoleński [?] + Gabryel Didkowski

12przy krzyżyku ręką własną położonym imie stadne [?]

13+ Hrehory Szurawenko [?] Didkowski przy krzyżyku ręką

14własną położonym podpisuię się Przyiaciel Ktory to

15Zapis Zapodaniem y prośbą wyżmianowanego

16podaiącego a zamiar Urzędowym przyięciem

17wszystek z początku aż do końca słowo w słowo

18iako się w sobie ma do Akt ninieyszych iest ingros-

19sowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Correctum et originale recepit idem offerens – poprawiono, a oryginał odebrał tenże podający; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; offerentis – podającego.

Vices Regenter – zastępca regenta kancelarii grodzkiej.

offerentis – składającego (oblatę); per ignorantiam – przez niewiedzę; suis in dispositionem – do swego rozporządzenia; munimenta per oblatam – dokumenty przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acticandum – do wpisania w akta; in fundamento – na podstawie; excepto – z wyjątkiem.

Uhład (uhłady) – prawdopodobnie jednostka miary drzewa bartnego/barci; Komprumisarski – kompromisarski, wydany przez sąd polubowny.

Didkowicze – zapewne Didkowicze w dawnym pow. owruckim, woj. kijowskie (dziś obwód żytomierski).

ab actu praesenti – od niniejszego aktu; Anno Millesimo Septingentesimo Vigesimo Quarto Die nona Aprilis – roku 1724 dnia 9 kwietnia (data zapisu oblatowanego); seorsive – osobno; ewinkować – bronić przed roszczeniami osób trzecich (ewikcja); krzyżyki – znaki wystawców niepiśmiennych.

per Oblatam – przez oblatę; ingrossowany – wpisany do księgi. Data wystawienia zapisu: 9 IV 1724 [?] (odczyt „Dwudziestego” niepewny).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Wulczeskim [?] Lewkowskim [?], Daniel Lazarenko Didkowski podał do oblaty oryginał zapisu zastawnego danego jego rodzicom Pawłowi i Katarzynie Łazarenkom Didkowskim, małżonkom, wyjaśniając, że po ich śmierci pozostał małoletni i z niewiedzy dotąd go nie wpisał. W zapisie Stefan Didkowski, syn zmarłego Andrzeja, w imieniu swoim i młodszych braci Dymitra, Teodora i Jana, oraz Jan Didkowski, syn zmarłego Tomasza, w imieniu swoim i brata Piotra, zastawiają za 23 [?] talary bite swoje dziedziczne części we wsi Didkowicze, przysądzone dekretem kompromisarskim od Samuela i Tomasza Didkowskich, wraz z drzewem bartnym, na trzy lata od 9 kwietnia 1724 r., z przedłużeniem do czasu spłaty; nakłady zastawników (budynki, karczmy, osadzeni poddani) mają zostać zwrócone przy wykupie. Zastawcy zobowiązali się do ewikcji na wszystkich swoich dobrach. Zapis sporządzono w Didkowiczach 9 kwietnia 1724 [?] r.; niepiśmienni wystawcy postawili krzyżyki, a podpisali się Antoni Joachim Niemirzycki [?], stolnik smoleński [?], oraz Gabryel Didkowski i Hrehory Szurawenko [?] Didkowski (krzyżykami). Odczyt miejscami niepewny.

Nr w rękopisie: 81 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 106v

1Oblata Zapisu Zastawnego od Urodz.

2JmPana Macieia Makowinskiego

3Didkowskiego Urodzonym JmP.

4Panom Daniełowi y Samuelowi

5Lazarenkom Didkowskim Braci

6rodzonym Służącego y danego.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca Octobra Dziewiątego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMci Owruczu

10przedemną Wawrzyńcem Malewskim [?] Lewkowskim [?] Na-

11miesnikiem Podwoiewodztwa y teraz Regentem Grodz.

12Powiatu Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami ninie-

13yszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Perso-

14naliter Urodzony JmPan Daniel Lazarenko Didkowski Ory-

15ginał Zapisu od Urodzonego JmPana Macieia Didkow-

16skiego JmPanu Podawaiącemu z podpisem ręki tegoż JmPa

17Pana Macieia Didkowskiego y z podpisami rąk Ichmściów

18Panow Przyiacioł Służącego pro manifestatione [?]

19iako przedko inter alia Documenta iż przedtym raz

20nieachtowany [?] a nayabardziey dla nastąpionego Kon-

21sensu [?] wynalezionego per Oblatam podał Ktorego

22rzeczy [?] Ia Maciey Didkowski Syn Urodzonego wom.

23Pana Iana Makowinskiego Didkowskiego iako Spe-

24[reklamant:] cyalny

k. 107

1Specyalny Plenipotent w Grodzie Zackim [?] Zapisany

2do wszystkich gtr [?] Spraw swoich Z Kim kolwiek

3maiących Ur. Ichmościow Panow Panattre-

4lorego [?] y Jakuba Didkowskich [?] Braci swoich rodzo-

5nych młodszych Imieniem. Zdrowy będąc na Ciele

6y Umyśle odstąpiwszy swey właśney na. [?] Grodzkiey [?] Ziem-

7skiey Iurisdykcyi Prawa Forum Powiatu y wszelkie [?]

8a pod teraźnieyszy dobrowolny Zapis moy Zostawuy

9y iego wszystkie niżey Wyrażone kondycye punkta

10Ustawy [?] y Ligamenta całe się poddaięc y pociągaięc

11iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznawam y oznay-

12muię każdemu komu by o tym wiedzieć należy. Iż

13ia maięc wolność z Prawa Pospolitego Dobrami me-

14mi Dziedzicznemi Oyczystemi iako chcieć szaf-

15fować Zapisać Zastawić Zamieniać y ku nayleps-

16zemu pożytkowi swemu obrocić, tedy maięc Dobra

17moie Dziedziczne Części we wsi Didkowiczach [?] bę-

18dące nazwiskiem Makowińcz [?], a będąc pilno potrze-

19bny pieniędzy Złł. poll. Czterdziestu w ktorych też pie-

20niędzach wyżrzeczoną Makowińcz [?] Część moię

21Oycowską z Bracią moiemi należącą nikomu ni

22w czym niepienną [?] ani Zawiedzioną Części Gruntu na-

23szego Dziedzicznego do nas tylko samych należącey

24Ode [?] Mnie Urodzonych Ichmościow Panow Daniela y

25Samuela Didkowskich Pawtenkow [?] odebrawszy ni-

26nieyszym Zapisem moim Zastawuię y daię że Ja temu Czter-

27dziestu Złł. poll. Część moią z Bracią moią rodzoną

28należącą na Lato Cały teraźnieyszy Tysiąc

29Siedmsetny Trzydziesty [?] Dnia Iedynastego Septem-

30bra tymże Urodzonym Ichmościom Panom Danielowi y

31Samuelowi Didkowskim Braci między sobą rodzo-

32nym ze wszystkiemi tych wyżey mianowanych Dobr

33Części Polami oranemi y nieoranemi Sianożęciami Che-

34dłiskami [?] Czeretami [?] Borami Drzewem Bartnym

35y niebartnym Lep szczelami [?] y bez przeroboty Części należy-

36me maiącą mytem pogrubelnym [?] y Spasnym y innemi

37wszystkiemi y wszelakiemi in genere et specie alian

38[reklamant:] dzywo

k. 107v

1antiquo do tey części należący tak azeby mian[o]-

2wane niemianowanemu ani niemianowane mianowa-

3nemu nic nieszkodziło ani ubliżało wyszrzeczoney

4części wspomnianym Daniełowi y Samuelowi Did-

5kowskim Braci rodzonym na Rok iednen cały Ty-

6siączny Siedmset Trzydziesty a w nie oddaniu

7tey Summy Czterdziestu Złł. pol. tedy ta Zastawa

8od Roku do Roku aż do takowego Czasu y Dnia

9tego Iedynastego Septembra w Roku od Bogu przy-

10iętym Tysiąc Siedmset Trzydziestym pierwszym

11y Zapłaceniu się ztrwac ma. Wolni tedy i ich [?]

12y będą Ciż JchM. Panowie Pawlenkowie [?] Didkowscy aż

13do oddania Summy wspomnioney części moiey zażywac

14pożytkow wszelkich przynależąc prawem swoim kożo-

15nemu y każdemu z osobna pożytkowi swemu sko-

16rzystać [?] gdzie ia ani Bracia moi w tenczas JchM. Panow Did-

17kowskich żadney przeszkody ani też przez Subordyno-

18wane osoby czynic niemamy y owszem od wszelkich

19Impedymentow Prawnych y nieprawnych od kogo kol-

20wiek Zachodzących swoim własnym Kosztem y na-

21kładem bronic Zastępować y uwinnowac mamy y po-

22winni będziemy ynaiwszystkich [?] Dobrach naszych

23tak Dziedzicznych iako też nabytych Zapisuię Imie-

24niem Braci swoich rodzonych młodszych a in casum Con-

25traventionis Forum generale ubiquinarium et Ter-

26minum peremptorium sobie samemu Braci y innym na-

27znaczam y ztym [?] y na to daię ten moy Zapis Zastawny

28iednorocznym z podpisem ręki moiey własney także

29z podpisami ręku JchM. Panow Przyiacioł odemnie do

30tego Zapisu uproszonych Działo się w Didkowiczach

31Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Dnia Iedynastego

32Septembra u tego Zapisu podpisy ręki temi Słowy

33Maciey Didkowski Swym y Braci Swoich Imieniem

34młodszych podpisuię ręką własną. Ia proszony Przyiaciel od

35JmPana Macieia Didkowskiego Makowiński do tego

36Zapisu Zastawnego podpisuię się. Stefan Didkowski

37także proszony Przyiaciel od JmPana Macieia Didkowskiego przy

38krzyżyku ręką własną potrzebny [?] podpisuię się. Piotr

39Didkowski + Iakoteż przytym będący Gabryel Kuralen-

40ko [?] Didkowski od tego Zapisu proszony do tego Zapisu

41przy krzyżyku podpisuię się. + Ktory to Zapis za po-

42daniem y prosbą wyżmianowaney podawaiącey a ta-

43[reklamant:] mże

k. 108

1Za ktory Urzędowy przyięcie wszystek z poczętku aż

2do konca słowo w słowo iako się w sobie mający do

3xiąg niniejszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Correctum et Originale recepit idem Offerens – poprawiono, a oryginał odebrał tenże podający. Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście. Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina, obw. żytomierski); odczyt „Owruczu” prawdopodobny.

in genere et specie (łac.) – w ogólności i w szczególności; Złł. poll. – złotych polskich; odczyt nazwisk Didkowski i nazwy części Makowińcz niepewny.

in casum contraventionis forum generale ubiquinarium et terminum peremptorium – na wypadek naruszenia (zapisu) sąd ogólny w każdym miejscu oraz termin zawity; JchM. – Ich Mościowie; Złł. pol. – złotych polskich.

Data zapisu: 11 IX 1730, Didkowicze; zastaw do 11 IX 1731.

Ingrossowany – wpisany do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Malewskim [?] Lewkowskim [?], Daniel Lazarenko Didkowski podał do oblaty odnaleziony wśród innych dokumentów oryginał zapisu zastawnego Macieja Didkowskiego, syna Jana Makowińskiego Didkowskiego, działającego także jako plenipotent swoich młodszych braci. Maciej, potrzebując pieniędzy, za 40 złotych polskich otrzymanych od braci Daniela i Samuela Didkowskich zastawił im swoją dziedziczną część ojcowską we wsi Didkowicze zwaną Makowińcz [?], z polami, sianożęciami, borami, drzewem bartnym i innymi pożytkami, na rok od 11 września 1730 do 11 września 1731 r., z przedłużeniem z roku na rok do czasu spłaty. Zobowiązał się w imieniu swoim i braci do ewikcji pod rygorem sądu wszędzie właściwego i terminu zawitego. Zapis sporządzono w Didkowiczach 11 września 1730 r.; podpisali go Maciej Didkowski, Makowiński jako przyjaciel, Stefan Didkowski oraz Piotr Didkowski i Gabryel Kuralenko [?] Didkowski (krzyżykami). Odczyt miejscami niepewny.

Nr w rękopisie: 82 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 108

1Oblata Zapisu Zostawionego od Urod. JmPa-

2na Jana Siwirenka [?] Didkowskiego [?] Ur.

3Panom Pawłowi Łazarenkowi y innym

4w Summie Czterdziestu Złł. Poll. danego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Octobra Dziesiątego Dnia.

7Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście JKMci Owruczu [?]

8Przedemną Wawrzyńcem Walcuskim [?] Lewkowskim [?] Namie-

9śnikiem Podwoiewodztwa y Vicesregentem Grodzkim Zene-

10rału [?] Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami niniejszemi

11Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Personaliter Urodzony

12JmPan Stefan Daniłowicz Didkowski Originał Zapisu Za-

13stawnego od Urod. JmPana Jana Siwirenka [?] Didkowskiego

14Urodzonym JchMciom Panom Pawłowi Łazarenkowi y Otrzy [?]

15innym Didkowskim z podpisem ręki tegoż JmPana Didkow-

16skiego y podpisami ręku JchMciow Panow Przyiacioł służącego

17przez Manifestatione iako przedtym inter Documenta Urod.

18JmPana Daniela Łazarenka Didkowskiego Brata wiecznie [?]

19rodzonego wyrażaiący ad acta Castrensia Kijoviensia per Obla-

20tam podał prosząc onnie [?] Urzędu o przyięcie onego, ktorego

21ia Urząd annuendo affectationi podawaiącego ad acta [?] i[n]-

22duci przyimuiąc czytałem y tak się w sobie ma. Ja Jan Did-

23kowski Syn niegdy Urodzonego JmPana Łukasza Didkow-

24skiego Siwirenka [?] z Urodzonych JchMciow Panow

25Jana [?] Alexandra Antoniego y Marcina Didkowskich Bra-

26ci między sobą rodzonych Imieniem moim [?] Zdrowy

27będąc na ciele y umysle odstąpiwszy oycz własney [?] na-

28leżney Ziemskiey Iurysdykcyey Prawa Ziemi Powiatu y

29Woiewodztwa a pod tenże dobrowolny Zapis moy Zastawny

30y iego wszystkie artykuły [?] wniż wyrażone Kondycye puncta

31y obligamenta całe moie poddaię y incorporuię wiadomo dawnie

32czynię iż ia moy dobrowolnie zostawam y zastaw[iam] każde-

33mu z osobna iemu co wiedzieć należy teraz na potym

34y każdy który zostawuiący będąc pilno potrzebny Summy

35pieniędzy Złł. Poll. Czterdziestu ktore w dzisiey posyłaiem

36y z rąk moich własnemi [?] ed liczyłem z rąk Urodzonych JchMciow

37Panow Pawła Łazarenka Theodora Ilii [?] Stefana Daluba [?]

38y Andrzeia Daniłenkow Didkowskich w ktorey to Summie

39[reklamant:] Złł. Poll.

k. 108v

1Złł polł Czterdziestu częścią moią Dziedziczną przy-

2rodzoną we wsi Didkowiczach [?] w Powiecie Kijowskim [?] w Po-

3wiecie Owruckim leżącą w niższey Stronie Chworosz-

4cze [?] nazywaiącą nikomu niczym niezawiedzioną ani

5Zastawioną ze wszystkiemi do tey części przynależnościa-

6mi to iest Siedliskami Nawozami [?] polami oranemi y nieora-

7nemi Sianożęciami Łąkami Lasami Dąbrowami Pugno-

8iami Chrustami Zarostami Czertezami Rzekami Rzeczkami

9Stawami Stawiskami Łowieniem ryb y gony Bobrowemi

10y innemi wszelakiemi do tey części dochodami pożytkami

11Gruntami Drzewem bartnym y niebartnym z Pszczołami

12y bez Pszczół gdzie kolwiek y pod kim kolwiek iezeliby się

13gdzie Ichmć Panowie Didkowscy wynaleść, tedy powinni

14Ichmć odebrać barci robić pszczoły uwodzić aż do Zarna-

15iący [?] przy Expiracyi Terminu, co kolwiek Ichmć Pano-

16wie Didkowscy przybuduią barci wyrobią pszczoł uwo-

17dzą to aż do Zarnawaiący [?] y Zawyrobienie barci y uwiedzenie

18pszczoł powinien nagrodzić Wyrmianowanym Ichmym

19Panom Pawłowi Łazarenkowi Fedorowi Ochijowi [?] Stefano-

20wi Jakubowi y Andrzeiowi Potomkom y Sukcessorom

21Ichm, Didkowskim nazad tey nieruchomey posiadł-

22ości [?] idących Zawodze y Zastawnie y oraz do spokoyney

23Possessyi y uzywania podaię y postępuię, ktorato Zasta-

24wa poczynać się w Roku teraznieyszym Tysiąc Siedm-

25setnym Dwudziestym Szostym od Swiętey Jana Ruskiego [?]

26a skonczyć ma w Roku da Bog przyszłym Tysiąc Siedm-

27set Dziewiętnym [?] o takowymże Dniu y czasie to iest o

28Janie Ruskim, a in quantum by w napomienionym

29Terminie pomienioney Summy Złł polł Czterdziestu

30oddać tey części Ich Rewirowac [?] nie mogł tedy ta Zastawa

31od trzech do trzech Lat ściągać się ma aż do oddania y

32skuteczney przezemnie samego Potomkow y Sukcessorow

33moich pomienioney Summy Złł polł Czterdziestu wypłace-

34nia wolnie tedy y Swobodnie Ichmć Panowie Paweł Łazarenko

35y Fhedor Ochij Stefan Jakub y Andrzey Didkowscy z

36Potomkami y Sukcessorami pomienione grunta prze-

37zemnie zastawione w swoią possessyą obiąwszy onemi

38iako swemi włąsnemi rządzić rozkazować y dysponować

39przynależać wszelkich pożytkow komu chcieć prawem

40swym puścić, a ia iuż Zarnawaiący od daty teraznie-

41yszego Zapisu mego dobrowolnego Zastawnego zadney

42[reklamant:] przeszkody

k. 109

1przeszkody JchmSc w dzierżeniu pomienioney Częsci ode

2mnie Zawiedzioney czynić y Zadawać nie mam, Z Potom-

3kami y Sukcessorami memi niebędę mogł y owszem od

4wszelakich Impedymentow Prawnych y nieprawnych

5na tę Częsci Zachodzących Swoim własnym kosztem y

6nakładem bronić y Zastępować w każdego Prawa Są-

7-du mam y z Potomkami y Sukcessorami memi powinien

8będę a to pod Zakładem drugiey takowey że Summy Złł.

9pott [?] Siedmdziesięci [?] y Szkodami Ziemskiemi Słownie, krom

10przysięgi Cieleśney opacowanemi [?], ktory Zakład y Szko-

11dy w przeciwieniu się w czymkolwiek temu Zapisowi

12memu, Forum w Originarientale [?] w Sądach Grodz. Ziems.

13y Trybunale koronnym Lubel. Z Regestru Wołe-

14dyckiey [?] Wołhynskiego Braw [?] 4to [?] Peronikowskiey [?] Sęch [?]

15Conserwatoria [?] Kancellaryi [?] Boże Bezkrolewia

16tedy y w Sądzie kapturowym albo iaki na ten czas

17od Rzeczy Pospoley uchwalony y postanowiony będzie

18nie zażywaiąc żadnych Dylacyi appellacyi Kossequencyi [?]

19Zatargi [?] y Inych obron y Do bnd [?] Sięzdow Prawnych z

20Prawa y Dowcipu Ludzkiego wynaydzionych do odpo-

21wiadania sobie Potomkom y Sukcessorom moim naz-

22naczam y przypisuię y na to daię ten moy List dobro-

23wolny Zapis Zastawny z podpisem ręki moiey, ut [?] Iżeme

24także z podpisami tych Ichm. Panow Przyiaciot odemnie

25ustnie y oczewiście do podpisu uproszonych Działo się

26we wsi Didkowcach [?] Roku Pańskiego Tysiąc Siedmset

27Dwudziestego Szostego Dnia Szostego Maia, u tego

28Zapisu podpis ręki w te słowa: Jan Didkowski Za-

29znawaiący nieumieiący pisać Imieniem Moim [?] wszystkich

30Braci moich rodzonych młodszych Jeden kładnę S.

31krzyżyk + Ustnie Proszony Przyiaciel od Imci Zezna-

32waiącego iako pisać nieumieiący kładę krzyżyk Hre-

33hory Potopalski + Jan Didkowski Lazarenko [?] iako

34nieumieiący pisać ustnie proszony od Imci Zeznawa-

35iącego przykładam [?] krzyżyk + Ktory Zapis Zapo-

36daniem y prosbą wyżmiankowanego podawaiącego

37a za moim urzędowym przyięciem wszystek z początku

38aż do końca słowo w słowo iako się w sobie ma, do xiąg

39nineyszych iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Porrectum et Originale recepit – podane i oryginał odebrał; ad acta Castrensia Kijoviensia per Oblatam – do akt grodzkich kijowskich przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; ad acta induci – wciągnąć do akt. Odczyt miejsca czynności (Owrucz) niepewny.

„Złł polł” = złotych polskich. Data zastawu: od św. Jana (24 VI) 1726 (wg „ruskiego” kalendarza – juliańskiego), termin odkupu w następnym roku, a potem zastaw przedłuża się co trzy lata; „in quantum by” – o ile by; „Expiracyi Terminu” – upływu terminu. Nazwa wsi Didkowicze wywnioskowana z nazwiska zastawników Didkowskich.

Koniec aktu oblaty zapisu zastawnego (Jan Didkowski, wraz z braćmi), sporządzonego we wsi Didkowcach 6 V 1726; „Złł.” – złotych polskich; „forum” – sąd właściwy; „Sąd kapturowy” – sąd okresu bezkrólewia; „ingrossowany” – wpisany do ksiąg. Liczne miejsca formuły forum nieczytelne. „Oblata” na dole strony to zapewne początek tytułu następnego aktu (reklamant lub nagłówek).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu [?], przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walcuskim [?] Lewkowskim [?], Stefan Daniłowicz Didkowski podał do oblaty oryginał zapisu zastawnego, przechowywany wśród dokumentów Daniela Łazarenka Didkowskiego, wystawiony przez Jana Didkowskiego, syna zmarłego Łukasza Didkowskiego Siwirenka [?], w imieniu swoim i braci Aleksandra, Antoniego i Marcina. Jan za 40 złotych polskich otrzymanych od Pawła Łazarenka, Teodora, Stefana, Jakuba [?] i Andrzeja Daniłenków Didkowskich zastawił im swoją dziedziczną część we wsi Didkowicze [?] w powiecie owruckim, zwaną Chworoszcze [?], ze wszystkimi przynależnościami, od ruskiego św. Jana 1726 r. do tegoż dnia roku następnego, z przedłużeniem co trzy lata do czasu spłaty; nakłady zastawników na barcie i pszczoły miały zostać zwrócone. Zobowiązał się do ewikcji pod zakładem i szkodami ziemskimi. Zapis sporządzono we wsi Didkowce [?] 6 maja 1726 r.; niepiśmienny wystawca oraz przyjaciele Hrehory Potopalski i Jan Didkowski Lazarenko [?] postawili krzyżyki. Formuła o właściwości sądów w dużej części nieczytelna.

Nr w rękopisie: 83 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 109v

1Oblata Skryptu ręcznego od Urodzonego

2JmPana Piotra Zakusiła JmPanu Danielo-

3wi Łazarenkowi danego y służącego.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

5Miesiąca Octobra Dziewiątego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKrMości Owruczu

7Przedemną Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?] Namie-

8stnikiem Podwojewództwa y Vicesregentem Grodz. Generału

9Woiewództwa Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Grodz.

10Kijowskiemi Comparens Personaliter Urodzony JmP.

11Daniel Łazarenko Didkowski [?] ten Scrypt sobie Offerenti

12naneczywniem [?] wyrażoną od Urodz. JmPana Piotra Za-

13kusiła dany y służący z położeniem ręki iego własney ręcz-

14ny bez podpisem ręki Przyiacielskiey per Oblatam podał

15de tenore talj Ja Piotr Antonowicz Zakusiło niżey

16podpisany Znam tą kartą moią ktorą takowey ważnoś[?]

17mieć chcę iakoby przed Aktami iakiemikolwiek była

18zeznana. Iż Ja będąc pilno potrzebny pieniędzy naprzód

19Złł. polł. Ośmiu zatytułowaw [?] od Oyca Urodzonego JmPana Daniela

20Łazarenka Didkowskiego nieboszczyka [?] S. pamięci JmPana Pawła

21Łazarenka Didkowskiego iako też od samego wyż wspomnianego

22JmPana Daniela wziąłem w innych, a potym także na

23własną potrzebę moią od tegoż wyż wspomnianego JMci

24Pana Daniela Didkowskiego wziąłem y pożyczyłem Tale-

25row bitych pięć, rachuiąc Taler bity po Złł. polł. ośmiu y

26po groszy cześciu [?] w ktorych pięciu talerach osep [?] moich

27własnych nikomu naymnieyszym Prawem niezawiedzio-

28nych ośm, na Murowym Borze osep Trzy za Strobitką [?] gro-

29dzie Szosta kuta [?], tamże wedle kutej siodma na Ostro-

30wku Wysoka ośma, aż do oddania wyrażoney Summy

31JmPanu Danielowi Łazarenkowi Didkowskiemu zawadę

32y zastawnie samemu Potomkom y Sukcessorom iego

33wraz z Potomkami y Sukcessorami memi, ktore osepy

34brą Boże iezeli by z dopustu Boskiego koni[?] porozbi-

35iał lub popalił tedy natomiast insze osepy przystawić

36lub pieniądze oddać iaku mam a po mnie Potomko-

37wie y Sukcessorowie moi mają y powinni będą a to pod zakła-

38dem drugiey takowey że Summy y nadgrodze nien[?] szkod

39Złł. wszystkich podchodzonych in casu niewywiązania się temu Scry-

40ptowi memu Panem obie Potomkom y Sukcessorom

41moim w Grodzie Kijowskim natenczas y Ziemiey y na

42to się ręką moią własną przy położonym krzyżu

43[reklamant:] iako

k. 110

1pisać nieumieiący tudzież przy uproszeniu JmPana Przy-

2iaciela do podpisu tey assekuracyi podpisuię. Dat.

3w Zakusiłach [?] Die Trigesima Augusti Millesimo Septin-

4gentesimo Trigesimo Quarto Anno. U tego Scryptu

5podpisy rąk w te słowa. Piotr Zakusiło [?] + Ręką Pro-

6szony Przyiaciel od JmPana Piotra Zakusiła [?] do tey assecu-

7racyi Stefan Danitowicz [?] Didkowski [?] mp podpisał się. Ktory

8zato Scrypt za podaniem y prośbą podawaiącego a za

9moim Urzędowym przyięciem wszystek z słowa w słowo

10iak się w sobie ma, do Xiąg ninieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Correctum et originale recepit idem offerens = poprawiono, a oryginał odebrał tenże oblatujący. Personaliter comparens = stawiwszy się osobiście; per oblatam = przez oblatę; de tenore tali = tej treści; in casu = w razie. Złł. polł. = złotych polskich. Osepy (osypy) – prawdopodobnie barcie/miejsca pszczele lub działki; znaczenie niepewne. Czytanie wielu fragmentów niepewne z powodu kursywy.

Dat. … Die Trigesima Augusti Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quarto Anno (łac.) – dan … dnia 30 sierpnia roku 1734; mp = manu propria (ręką własną).

„Zakusiłach” – miejsce wystawienia (wieś Zakusiły [?]), prawdopodobnie gniazdo rodowe Zakusiłów w woj. kijowskim.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

9października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Daniel Łazarenko Didkowski podał do oblaty skrypt ręczny Piotra Antonowicza Zakusiły. Zakusiło oświadcza, że winien był 8 złotych polskich wziętych od zmarłego Pawła Łazarenka Didkowskiego i od samego Daniela, a następnie pożyczył od Daniela 5 talarów bitych (licząc talar po 8 złotych i kilka groszy), i za te pieniądze zastawia mu do czasu spłaty osiem swoich „osep” [?] (m.in. trzy na Murowym Borze i na Ostrówku); w razie ich zniszczenia zobowiązuje się dać inne lub oddać pieniądze pod zakładem drugiej takiej sumy, poddając się sądowi grodzkiemu kijowskiemu. Skrypt datowany w Zakusiłach [?] 30 sierpnia 1734 r.; niepiśmienny wystawca postawił krzyżyk, a za niego podpisał się Stefan Daniłowicz [?] Didkowski [?]. Znaczna część tekstu odczytana niepewnie.

Nr w rękopisie: 84 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 110

1Oblata Pewney Donacyi od Ur.

2JmPana Zakusiła [?] Urodzonemu

3JmPanu Stefanowi Didkowskie-

4mu daney a służący.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

6Miesiąca Octobra, dziesiątego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JeoKrolMci Zyto-

8mierzu przedemną Wawrzyncem Dobrowolskim [?] Zew-

9skim [?] Namiesnikiem Podwoiewodztwa y Vices-

10Regentem Grodzkim Woiewodztwa Kiiowskiego

11y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Zytomirskiemi

12Comparens Osobiście Urodzony JmPan Stefan Dani-

13towicz Didkowski Donacyą od Urodzonego Jm

14Pana Piotra Antonowicza Zakusiła [?] Urodzonemu

15JmPanu Stefanowi Didkowskiemu Offerenti służącą

16podłożeniem ręką własną tegoż krzyża y za pod-

17pisem ręki JmP[…] Pana Przyiaciela dłużej do

18podpisu tey Donacyi uproszonych dla wpisania do Xiąg

19ninieyszych Grodzkich Zytomirskich per oblatam podał prosząc

20mnie Urzędu o przyięcie oney do akt. A tak ia Urząd

21annuendo affectationi Podawaiącego przyimuiąc czytałem

22y tak się w sobie ma. Ja niżey na podpisie wyrażony znam

23tym Scryptem moim Perpetuae Donationis, ktory takowey

24wagi y skutku mieć chcę, iakoby przed aktami grodzkiemi

25był zeznany

k. 110v

1grobowany. Iż Ia Piotr Łakusiło [?] z miłości mojey Chrze-

2ścijańskiey lub z bogobojności, z mojey dobrowolney y wolności z Prawa

3pospolitego Dobrami swemi iako chcę rządzić, szafować, dyspo-

4nować, komu chcieć dać, darować lub przedać, Sosnę moię wła-

5sną Dziedziczną z pszczołami, nikomu naymnieyszym Prawem

6nie zawiedzioną, nad granicą Dobr wsi Didkowicz [?] stoiącą

7y będącą na Uroczysku Łysawskiey [?] Łabi [?] umyśliłem Ur.

8JmPanu Stefanowi Danilowiczowi [?] Didkowskiemu Siestrzeńco-

9wi swemu oddaiąc wszystkich bliskich y dalekich krewnych

10moich wiecznemi y nigdy nieodzownemi czasy wyzapominia-

11ną Sosnę swoią własną dać, darować et irrevocabiliter tem

12pismem iemu Samemu, Potomkom y Sukcessorom iego Potom-

13kami y Sukcessorami memi rezygnować, oddaiąc wszy-

14stkim krewnym do upominaniasię tey Sosny drogę, które

15mu JmPanu Stefanowi Didkowskiemu iako swiey własney

16odemnie iuż darowaney iako chce rządzić, szafować y dyspo-

17nować, komu chce dać, darować y na wieczność rezygnować, a

18ia iuż od daty teraźnieyszego Skryptu wieczystey darowizny Sam

19z Potomkami y Sukcessorami memi upominaniasię o tę Sosnę da-

20ne niemam y niebędę mógł temuż JmPanu Stefanowi Didkow-

21skiemu, Potomkom y Sukcessorom iuż darowaney, a in casu

22Contraventionis temu Skryptowi memu Donationis w Sądzie [?]

23Grodzkiey y Ziemskiey wszystkich nazwanemy, podpisuię

24y na to ten Skrypt moy daię wieczystey darowizny z po-

25łożeniem krzyżyka ręką moią własną, także z podpisami

26Ich Mościów Panów Przyiacioł odemnie ustney prośbie do

27tego Skryptu mego uproszonych. Działo się w Didkowiczach

28Dnia Dziesiątego Septembra Roku Tysiąc Siedmsetnego Trzy-

29dziestego Czwartego. U tego Skryptu Donationis podpi-

30sy: Ten † Piotr Łakusiło Antonowicz

31Ustnie Uproszony Przyiaciel od Ur. JmPana Pietra

32Łakusiły Antonenka [?] do tego Skryptu wieczystey

33darowizny podpisuię się Stefan Iozefowicz [?] Didkow-

34ski lub Delegat Grodzki Generał Woiewodztwa

35Kijowskiego mpp † Iako proszony Przyiaciel pisałem

36y nieumieiący pisać z położonym ręką własną krzyżykiem Daniel

37Łazarenko [?] Didkowski. Która to Oblacya z podaniem

38y prozbą wymienioney podawaiącey a za mocą tegoż do

39Akt przyięta, wszystka z początku aż do koń-

40ca słowo w słowo, iako się w sobie znayduie do Xiąg

41niniejszych Grodzkich Kijowskich iest wpisana.

42[reklamant:] Zapis perpetu[…]

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens Osobiście – stawiwszy się osobiście; Offerenti – podającemu; per oblatam – przez oblatę; annuendo affectationi – przychylając się do żądania; Perpetuae Donationis – wieczystej donacji.

Notatka marginalna pionowa: „Praesentium et originalis recepi” – potwierdzenie odbioru oryginału przez Stefana Didkowskiego; odczyt nazwiska namiestnika niepewny.

irrevocabiliter – nieodwołalnie; in casu contraventionis – w razie naruszenia; Skrypt Donationis – zapis darowizny; mpp = manu propria – własnoręcznie; Generał – woźny generalny. Data aktu: 10 IX 1734, Didkowicze. Reklamant „Zapis perpetu[alny]” zapowiada następny wpis.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu (według tekstu), przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Dobrowolskim [?] Zewskim [?], Stefan Daniłowicz Didkowski podał do oblaty skrypt wieczystej darowizny Piotra Antonowicza Zakusiły (Łakusiły [?]). Darczyńca z chrześcijańskiej miłości daruje swemu siostrzeńcowi Stefanowi Daniłowiczowi Didkowskiemu, jego potomkom i sukcesorom swoją dziedziczną sosnę z pszczołami, stojącą na granicy dóbr wsi Didkowicze [?] na uroczysku Łysawska Łaba [?], zrzekając się do niej wszelkich praw w imieniu swoim i krewnych. Skrypt datowany w Didkowiczach 10 września 1734 r.; niepiśmienny darczyńca postawił krzyżyk, a podpisali się Stefan Józefowicz [?] Didkowski, delegat grodzki (woźny generał województwa kijowskiego), i Daniel Łazarenko [?] Didkowski (krzyżykiem). Liczne odczyty niepewne.

Nr w rękopisie: 85 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 111

1Zapis perpetuo Donationis

2od Urodz. Ichmciów PP. Jana y Hreho-

3rego Marczenków Dydkowskich

4Braci między Sobą rodzonych y

5Innych, Urodz. Ichm Panom Macie-

6iowi Andrzejowi, Tomaszowi

7Alexandrowi, Teodorowi, Jakubowi

8item Teodorowi, Janowi, Ba-

9zylemu, Tomaszowi Michałowi

10Zacharyaszowi, y Janowi Poto-

11palskim Braci między Sobą Stryieczno

12rodzonym dany y służący.

13Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego, Czwartego,

14Miesiąca Octobris, Dwudziestego Drugiego Dnia.

15Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKrMci Owruczu

16Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lelowskim [?]

17Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa y Vice

18Regentem Grodzkim Generatu Woiewodztwa Ki-

19iowskiego y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi Ki-

20iowskiemi. Comparentes pter Urodzeni Ichmsci

21Panowie Jan y Hrehory Marczenki Dydkowscy Ori-

22ginał Zapisu perpetuae ac irrevocabilis Donationis

23z podpisem Ręki Przyiacielskiey, przy krzyżykach dwoch

24Rękoma własnemi Ichmciów położonemi, tudziez z pod-

25pisami drugich Ichmciów Panow Przyiacioł ustnie y oczy-

26wiście do podpisu tego Zapisu uproszonych in rem &

27Personas Urodz. Ichmciów Panow Macieia, Andrzeia, To-

28masza Alexandra, Teodora Jakuba item Teodora

29Jana, Bazylego, Tomasza, Michała Zacharyasza

30y Jana Potopalskich Braci między Sobą Stryiecz-

31no rodzonych ratione intro contentorum ad wpisa-

32nia do Xiąg Niniejszych libere ac benevole zezna-

33li ktoren ustnym y oczewistym zeznaniem Swoim

34stwierdziwszy y zmocniwszy prosili mię Urzędu o przy-

35ięcie onego y do Xiąg wpisanie, a tak Ja Urząd annu-

36endo affectationi recognoscentium pomieniony

37Zapis ad acticandum przyimuięc czytało y taksię

38[reklamant:] w sobie

k. 111v

1w sobie ma: My Jan y Hrehory Marczenki Dydkowscy

2Bracia między sobą rodzeni Synowie niegdy zeszłych Urodzł.

3Jchmw Panow Demiana y Eudoxyi Kobylinskiego Dyd-

4kowskich Małżonkow Wnukowie zaś niegdy zeszłych Urodzł.

5Jchmw Panow Marka y Heleny Potopalskiego [?] Dydkow-

6skich Mał: swym, y Urodzł. Jchmw Panow Samuela y

7Heleny Dydkowskiego Bohdaszewskich Małżonkow

8Szwagra y Siostry, tudziesz Urodzł. Jchmw Panow A-

9nastazyi z Wyhowskich primo voto Łukaszowey

10Dydkowskiey ad presens Jakubowey Moszkowskiey

11Matki Bazylego Tomasza y Maryanny Synowy

12Corki Didkowskich a Braci y Siostry między sobą

13rodzonych in minorennitate lat będących Synow-

14cow y Synowicy a Sukcessorow pozostałych Nie-

15gdy Zeszłego Urodzł. Łukasza Dydkowskiego, Niemniey

16tesz Urodzł. Jchmw Panow Brygitty Pstragowskie-

17go primi voti Janowey Dydkowskiey secundo ad presens

18Werpachowskiey Matki y Stefana Dydkowskiego

19Syna niegdy Zeszłego Urodzł. Jana Dydkowskiego tak

20że w młodosci lat będącego za ktorych spokoy y

21dotrzymanie tego teraznieyszego dobrowolnego Zapi-

22su naszego wieczystey darowizny Dobr częsci ni-

23zey mianowaney ręczymy zapisuiemy się Jmiennie,

24zdrowi będąc na Ciałach y Umysłach odstąpiwszy

25naszey własney należney Jurysdykcyi Prawa, Forum

26Powiatu y Woiewodztwa a pod teraznieysz List do-

27browolny Zapis nasz wieczysty Darowizny y tego wszyt-

28kie niżey wyrażone Kondycye, Punkta Klauzuły y Li-

29gamenta, całe się z Potomkami y Sukcessorami Dobr na-

30szych poddaiąc y Inkorporuiąc wiadomo, iawno, czyni-

31my y dobrowolnie zeznaiemy y oznaymuiemy kozdemu

32komu by o tym wiedzieć należało teraz y na potomne czasy.

33Jż My Zeznawaiące maiąc Wolnosć z Prawa pospo-

34litego Dobrami swemi generaliter wszytkiemi iako

35chcieć rządzić, szafować y dysponować, ktorey wolno-

36sci My Zeznawaiące używaiąc, a nie będąc ni od ko-

37go namowieni ani przymuszeni tylko z dobrey woli

38umyslilismy Dobra Części we Wsi Chodakach tu w

39Woiewodztwie Kijowskim a Powiecie Żytomierskim

40leżących nazywaiaca się Samuylowszczyzna na-

41nas Zeznawaiacych po niegdy Zeszłych Urodzł. [plama]

42xymy [?] Chodakowskiego, Pawłowey Potopolskiey Prabab-

43[reklamant:] ce

k. 112

1ce y wyszmianowaney Helenie z Potopalskich Markowey

2Didkowskiey Babce Naszey jure divino et naturali Succes-

3sione Spadta y należąca, ktorey Części Prababizny y Ba-

4bizny będąc my Zeznawaiące Naturalni Sukcessorowie

5potychże Antecessorach Naszych umysliliśmy też część

6Nasza Urodz. Ichmm Panom Maciejowi, Andrzejowi

7Tomaszowi, Alexandrowi y Teodorowi Braci między

8Sobą rodzonym Tudzież Jakubowi, Teodorowi, Jano-

9wi y Bazylemu itidem Braci między Sobą rodzonym

10Niemniey też Tomaszowi, Michałowi, Zacharya-

11szowi y Janowi także Braci między Sobą rodzonym

12Potopolskim wiecznemi Czasy dać, darować, y rezy-

13gnować, Jakoż ninieyszym tym naszym Zapisem

14perpetuae ac Irrevocabilis Donationis pomienione

15Dobra Części Naszą Samuylowszczyzna nazwana ze

16wszytkiemi tey Części Intratami, przynależnosciami,

17Siedliskami, Ogrodami, Dworzyskami, Nawozami,

18Gruntami, Polami, oranemi y nieoranemi Ostrowami

19to iest Zabołockim Zładyckim [?] y Innemi Ostrowa-

20mi, Gajami, Dąbrowami, Lasami, Borami, Sianożę-

21ciami, Brzegowemi y błotnemi Stawami, Stawisz-

22czami, Młynem Części na Rzece Mostwie [?] będący

23Drzewem bartnym y niebartnym z Wolnym Łowie-

24niem Ryb Sunow [?] y biciem Zwierza wszelakiego

25gony bobrowemi, Rzekami, Potokami, Mytami, Po-

26grobelnym, y Spasnym owo zgoła ze wszytkie-

27mi in genere et Specie mianowanemi y niemiano-

28wanemi pozytkami dochodami, Intratami,

29zdawna y teraz do pomienioney Części Samuyło-

30wszczyzny sciągaiącemi się y należącemi nic na

31siebie Samych y Potomkow y Sukcessorow naszych

32nieexcypuiąc ani uymuiąc ale wszystko ogułem

33y pospolitescią zawieraiąc tak żeby mianowane nie

34mianowanemu, a niemianowane mianowanemu

35niwczym nieszkodziło ani ubliżało iakoż ta

36część ab antiquo et nunc w Swoich Miedzach Gra-

37nicach y okolicznosciach miała y zawierała y te-

38raz ma y zawiera wyż pomienionym Ichmm Panom

39Potopalskim daiemy darujemy na wieczne nigdy

40nieodzowne czasy Zapisuiemy y rezygnuiemy, da

41my się z przerzeczoney Części perpetuo et in aevum

42zrzekamy y wyzuwamy cum Posteris et Successoribus

43nostris. Wolni tedy już Sa y będą wyż Specifikowa-

44[reklamant:] ni

k. 112v

1-ni Ichmść Panowie Potopalscy [?] te Dobra Samuytow-

2szczyzne [?] w Possessyą Swoią przez Woznego y Szlach-

3tę których Sobie Sposobić będą mogli ona iako

4Swoią własną rządzić, Szafować komu chcieć dać,

5darować, y ku naylepszemu pożytkowi Swemu obro-

6cić, a My iuż zeznawaiące od Aktu nineyszego Za-

7pisu Żadney przeszkody y trudnosci czynić nie ma-

8my a po nas Potomkowie y Sukcessorowie Nasi nie

9maią y niepowinni będą Owszem od wszelakich

10Impedymentow Prawnych y nieprawnych od

11kogokolwiek o tę częsci Zachodzących Zastę-

12powaći ewinkować cum Posteris et Successoribus

13nostris u kożdego Prawa Sądu y Urzędu bronić

14y zastępować Submittuiemy się. A in Casu

15Contraventionis temu Zapisowi Naszemu Forum

16Ubiquinarium et Terminum peremptorium w Sądzie

17Ziemskim Grodzkim y Trybunale Koronnym

18Lubel. A czasu bez Krolewia y w Sądzie Kaptu-

19rowym alboiaki na on czas postanowiony y

20uchwalony będzie amputatis omnibus Bene-

21ficiis Juris quot quot sunt Sobie y Sukcesso-

22rom naszym do odpowiadania naznaczamy y

23przyimuiemy y na to daliśmy Ten nasz List

24dobrowolny Zapis wieczysty Darowizny z

25podpisem Ręki przyiacielskiey na mieyscu

26naszym przy krzyżykach Ręką naszą wła-

27sną iako pisać nieumieiąc położonych, tudzież

28z podpisami drugich Ichmw Panow Przyiaciół

29od nas według ustnie y oczewiscie uproszo-

30nych. Działo się w Owruczu Roku Tysiąc

31Siedmset, Trzydziestego Czwartego, Dnia

32Dwudziestego Drugiego Octobris. U tego Zapi-

33su perpetuae Donationis podpis Rąk temi

34Słowy ++. Na mieyscu Urodz. Ichmw Panow

35Jana y Archorego [?] Dydkowskich Braci Rodzonych

36przy krzyżykach Rękoma własnemi tychże

37Ichmw położonemi proszony Przyiaciel do

38tego Zapisu podpisuię się Wawrzyniec

39Pruszynski [?] Skarbnik Mscisławski m.p.

40[reklamant:] Ichme

k. 113

1Ustnie proszony Przyiaciel od Jchmciow Zeznawaiacych

2do podpisu tego Zapisu podpisuię się Jozef Pruszynski

3Chorąży Wilkomierski mpa. Jako proszony Przyiaciel

4od Jchmciow Panow Dydkowskich Zeznawaiacych

5do tego Zapisu perpetuæ Donationis ac irrevocabilis

6Resignationis podpisuię się Jan Niemierzycki

7Vices Regent Grodz. Owrucki mp. Oczewisto proszo-

8ny Przyiaciel od Jchmciow Zeznawaiacych do tego

9Zapisu wieczystey darowizny podpisuię się Antoni

10Kozłowski mpa. Ktoryżeto Zapis zapodaniem y pros-

11bą wyzmianowanych Jchmciow Recognoscentow wszy-

12tek z początku aż do końca iak się w sobie ma słowo

13w słowo do Xiąg Ninieyszych iest upisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

„pter” = praesentialiter (osobiście); „perpetuae ac irrevocabilis Donationis” – wieczystej i nieodwołalnej darowizny; „in rem & Personas” – na rzecz i osoby; „ratione intro contentorum” – co do rzeczy w nim zawartych; „libere ac benevole” – swobodnie i dobrowolnie; „annuendo affectationi recognoscentium” – przychylając się do żądania zeznających; „ad acticandum” – do wpisania do akt. Numer marginalny „85” odczytany niepewnie (widoczne „05”/„85”). Owrucz – dziś Owrucz (Ovruč), obw. żytomierski.

primo voto / primi voti – z pierwszego małżeństwa; secundo – z drugiego; ad presens – obecnie; in minorennitate – w małoletności; generaliter – ogólnie, w całości.

Urodzł. Jchmw – Urodzonych Ichmościów; Mał. – Małżonków.

jure divino et naturali successione – prawem boskim i naturalnym następstwem (dziedziczenia); perpetuae ac irrevocabilis donationis – wieczystej i nieodwołalnej darowizny; itidem – również; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; ab antiquo et nunc – od dawna i teraz; perpetuo et in aevum – na zawsze i na wieki; cum Posteris et Successoribus nostris – wraz z potomkami i następcami naszymi.

Urodz. Ichmm – Urodzonym Ichmościom; pogrobelne, spasne – opłaty za grobelne (przejazd groblą) i wypas.

cum Posteris et Successoribus nostris – wraz z potomkami i następcami naszymi; Submittuiemy się – zobowiązujemy się; in Casu Contraventionis – w razie naruszenia; Forum Ubiquinarium et Terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity; amputatis omnibus Beneficiis Juris quot quot sunt – z odjęciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ile ich jest; perpetuae Donationis – wieczystej darowizny; m.p. – manu propria, ręką własną; Trybunał Koronny Lubel. – Trybunał Koronny Lubelski; Sąd Kapturowy – sąd w czasie bezkrólewia.

mpa., mp. – manu propria (ręką własną); perpetuæ Donationis ac irrevocabilis Resignationis – wieczystej darowizny i nieodwołalnej rezygnacji; Recognoscentow – zeznających (stron aktu); Chorąży Wilkomierski – chorąży powiatu wiłkomierskiego (Wielkie Księstwo Litewskie).

Streszczenie

22października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lelowskim [?], bracia rodzeni Jan i Hrehory Marczenkowie Dydkowscy, synowie zmarłych Demiana i Eudoksji Kobylińskich Dydkowskich, poręczając także za szwagra Samuela i siostrę Helenę Bohdaszewskich, za Anastazję z Wyhowskich (1° v. Łukaszową Dydkowską, obecnie Jakubową Moszkowską) i małoletnie dzieci zmarłego Łukasza Dydkowskiego (Bazylego, Tomasza i Maryannę) oraz za Brygittę z Pstrągowskich (1° v. Janową Dydkowską, obecnie Werpachowską) i jej małoletniego syna Stefana, zeznali zapis wieczystej i nieodwołalnej darowizny. Darowali swoją część dóbr zwaną Samuyłowszczyzna we wsi Chodaki w powiecie żytomierskim, odziedziczoną po prababce Pawłowej Potopolskiej i babce Helenie z Potopalskich Markowej Didkowskiej, z gruntami, ostrowami, lasami, stawami, częścią młyna na rzece Mostwa [?] i wszelkimi pożytkami, trzem grupom braci stryjecznych Potopalskich: Maciejowi, Andrzejowi, Tomaszowi, Aleksandrowi i Teodorowi; Jakubowi, Teodorowi, Janowi i Bazylemu; oraz Tomaszowi, Michałowi, Zachariaszowi i Janowi. Zobowiązali się do ewikcji pod rygorem sądu wszędzie właściwego i terminu zawitego, także w sądach kapturowych. Zapis, sporządzony w Owruczu 22 października 1734 r., za niepiśmiennych darczyńców (krzyżyki) podpisał Wawrzyniec Pruszyński [?], skarbnik mścisławski, a ponadto Józef Pruszyński, chorąży wiłkomierski, Jan Niemierzycki, wiceregent grodzki owrucki, i Antoni Kozłowski.

Nr w rękopisie: 86 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 113

1Oblata Testamentu ultimæ

2voluntatis Urodz. niegdy Jmci

3Pana Kazimierza Gulczewskie

4go na rosporządzenie Dobr swo

5ich uczynionego.

6Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego, Czwartego,

7Miesiąca Octobris, Dwudziestego Dnia,

8Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Owruczu,

9Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lewkow-

10skim [?] Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa y Vi-

11ces Regentem Grodzkim Grodu Owruckiego [?] y Xięgami

12niniey szemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens per-

13sonaliter Urodz. Jmść Pan Jan Zawiałłowicz [?] Poczulski [?] Orygynał

14Testamentu ultimæ voluntatis niegdy Zeszłego Uro-

15dzonego Kazimierza Gulczewskiego z podpisem Ręki

16iego własney y z podpisami Rąk Jchmciow Panow Przy-

17iaciol ustnie y oczewiscie do tego Testamentu u-

18proszonych ratione inscriptionis contentorum dla upisania

19do Xiąg Niniey szych per Oblatam podał, kto-

20rego tenor Sequitur talis: W Imię Oyca y Syna

21y Ducha Swiętego Boga w Troycy iedynego

22Amen. Ja Jan Kazimierz Gulczewski lubo

23[reklamant:] nater

k. 113v

1natenczas od Pana Boga Wszechmogącego słabym

2zdrowiem nawiedzony, iednak przy całym zupełnym,

3uważnym zdrowym rozsądku y rozmysle moim będąc y wie-

4dząc otym. Iż kozdy Człowiek zdrowy Choroby â chory

5Smierci spodziewać się ma, iednak ieżeliby mię Pan Bog

6mey miał teraz zteraznieyszey Choroby powołać do chwa-

7ły swey Swiętey, tedy onemu Dusze moię grzeszną od

8daię w Miłosierdzie onego, â Ciało ziemi ktore ma bydź

9pochowane w Cerkwi Wołczkowskiey [?] przed Nayswię-

10tszą Panną bez żadnego kosztu maiąc Dług z Dzia-

11da, Pradziada, u Wiel.go Jmci Pana Ierzego Lubomirskie-

12go Oboznego Koronnego na Beresni [?] Pięć Tysięcy Złł

13Poll na Osobę moią należący ktorego przy tey ostat-

14niey Dyspozycyi mey upraszam przez Ichmciow Panow

15Opiekunow aby niechciał brać na Dusze swoię y krzy-

16dy niebrał Zony y Dziatek moich a Summę onę wro-

17cił, Summa zas na Mikulińcach pozostała ktora

18nietylko po pierwszey Zonie moiey Synowi memu Ja-

19nowi należąca, ale y tym Dziatkom dwa Tysiące

20â Synowi memu Janowi Osm Tysięcy, te zas Dwa

21Tysiące prostym długiem sine evictione Dziatkom

22należące moim Dekretem Grodzkim Bełskim przy-

23sądzone y od tych dwoch Tysięcy Dwa Tysiące

24Dwiescie Złł Poll Prowizyi należeć ma, do tych Dwoch

25Tysięcy tęż Złł Dwiescie, ktore miał z Taski Ichmciow

26Woiewodztwa Bracł: Nieodebrałem bo mnie Choroba

27nadeszła z Asygnacyą WJmci Pana Komissarza

28Skarbnika Bracł: do JmP. Szaszkiewicza Poborcy

29na ten czas będącego ktorych y teraz upraszam aby

30przez WW Ichmciow Panow Opiekunow â mianowi-

31cie przez Xiędza Brata mego Jmci Pana Dominika Hu-

32dziarskiego [?] oddane były Zonie y Dziatkom moim przy

33ktorym y Asygnacya iest to iest JmPana Szaszkie-

34wicza Poborcy na ktorym nic nie brał y powtore upra-

35szam aby niebrał Płaczu Ubogich Dziatek y Zony mo-

36iey. U Jmci Pana Drogomira wziąłem na Sahaydak

37Szysno [?] Złocisty y Pałasz biały Srebrny Złł: Dwiescie

38bez żadney Prowizyi ktorego upraszam aby bez żadney

39turbacyi za oddaniem pieniędzy przez WW Ichmciow

40Panow Opiekunow do rąk Zony y Dziatek moich

41oddano były ktorych upraszam a wprzody Wiel.

42Jmci Pana Kazimierza Ilinskiego [?], Starostę Ni-

43zynskiego, Drugiego WJmci Pana Daniela Lewkow-

44skiego [?] Skarbnika Owruckiego, Stanisława Zborow-

45[reklamant:] skiego

k. 114

1skiego JmPana Dominika Studniarskiego Opiekunow

2ktorych przy tey Dyspozycyi moiey obowiązuię y upraszam

3aby Zonie moiey kochaney y Dziatkom moim krzywdy czy-

4nić niedali, à osobliwie Brata mego JmciPana Studniar-

5skiego Obowiązuię y proszę aby wszytkim Zonie y

6Dziatkom moim był pomocny Leymci Paniey Trzecia-

7kowey [?] Podstoliney Kijowskiey y tey upraszam aby Zony

8mey nieturbowała, lubo niesłusznie do mnie wzięta

9pretensya z trzyletniego Kontraktu arędownego

10a bez czego pięć lat trzymali Ichmość Zaczym iżeli by

11się co ieszcze miało pokazać na Ichmciu Sumnienie

12Satisfakcya uczyniona będzie, atoli przecie upraszam

13Leymci aby ubogich Dziatek moich niechciała krzyw-

14dy. Syna mego Jana Zegnam y błogosławię oraz y o-

15bowiązuię w tym aby żadney niemiał pretensyi do

16Zony moiey à Macochy swoiey, ale y owszem w tym u-

17praszam y Obowiązuię aby też we wszytkim doda-

18wał pomocy Matce à na Brata y Siostry był łaskaw

19Papiery te ktore przy mnie były zostaią przy Zonie

20à Matce twoiey Tobie należące ktore będą do rąk

21twoich oddane tylko y powtornie ciebie napominam

22y proszę abyś Dziatkom moim krzywdy nieczynił,

23y ich niezapominał teraz gdzie będzie Ciało moie grzeszne le-

24żało według możności Zony moiey upraszam aby na Służby

25Boże za Duszę moię dała y na Msze Swięte także według

26możności dała, Teraz Zegnam błogosławię y przepraszam

27wszytkich w czym em kiedy człowiek kogo miał urazić

28albo też rozgniewać aby odpuscić chcieli y niepamięta-

29li tego, Coia [?] Maiestat Boski błagać y Przyczyny Matki

30Nayswiętszey za to będę także Zegnam Zonę kochaną

31moię y Dziatki moie błogosławię ktorey upraszam

32aby takż o Duszy moiey pamiętała y Dziatkom ćwiczenie

33dała Ten tedy Testament Ręką moią własną podpisa-

34ny. Działo się w Lewkowiczach Dnia Piętnastego Szycz-

35nia, Roku Tysiąc, Siedmset, Siedmnastego. U tego

36Testamentu Podpis Ręki temi Słowy: Kazimierz Jan

37Gulczewski mp Proszony Przyiaciel do tego Testamen-

38tu iako Opiekun podpisuię się Stanisław z

39Ber Zberkowski [?] Podstoli Bracł: Ja Jerzy Wa-

40syli Prozbiter [?] Wołczkowski [?] bywszy przy

41testamencie y przy Dyspozycyi Smierci

42JmciPana Kazimierza Gulczewskiego wyż

43pisaney. Ustnie proszony Przyiaciel do tego

44Testamentu podpisuię się Dominik z W. [?]

45Studniarski mp. Ktory że to Testament

46za podaniem y prozbą wyżmianowa-

47ney osoby podawaiący, à za moim u-

48rzędowym przyięciem wszytek z po-

49czątku aż do konca słowo w słowo

50do Xięgi ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

ultimæ voluntatis – ostatniej woli; protunc – ówczesnym; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione inscriptionis contentorum – z racji zawartości zapisu (odczyt niepewny); per Oblatam – przez oblatę; cuius tenor sequitur talis – którego treść brzmi następująco. Owrucz – dziś Owrucz (Ukraina, obw. żytomierski). 20 X 1734.

Fragment testamentu (ostatniej dyspozycji) nieznanego z tej strony testatora; sine evictione – bez ewikcji (bez zabezpieczenia prawnego); Taska – podatek/kasa województwa; Bracł. – bracławskiego; Złł Poll – złotych polskich; WW Ichmciow – Wielmożnych Ich Miłościów; Sahaydak – sajdak, kołczan z łukiem.

mp = manu propria (własnoręcznie). Podstoli Bracł. = podstoli bracławski. Szyczeń = styczeń; data testamentu 15 I 1717. Lewkowicze – prawdopodobnie Łewkowyczi koło Owrucza (Ukraina).

Streszczenie

20października 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Jan Zawiałłowicz [?] Poczulski [?] podał do oblaty testament zmarłego Jana Kazimierza Gulczewskiego, sporządzony w Lewkowiczach [?] 15 stycznia 1717 r. Testator poleca pochować się bez kosztów w cerkwi wołczkowskiej [?], prosi Jerzego Lubomirskiego, oboźnego koronnego, o zwrot długu 5000 złotych polskich z czasów dziada i pradziada, rozporządza sumą na Mikulińcach [?] (8000 złotych dla syna Jana z pierwszej żony i 2000 złotych dla pozostałych dzieci, przysądzone dekretem grodu bełskiego, z prowizją) oraz poleca odebrać 200 złotych z taski województwa bracławskiego i wykupić sajdak i pałasz zastawione u Drogomira za 200 złotych. Na opiekunów żony i dzieci wyznacza Kazimierza Ilińskiego [?], starostę niżyńskiego, Daniela Lewkowskiego [?], skarbnika owruckiego, Stanisława Zborowskiego (w podpisie Zberkowski [?]) i swego brata ks. Dominika Studniarskiego (w tekście także Hudziarski [?]), prosi Trzeciakową [?], podstolinę kijowską, by nie niepokoiła wdowy pretensjami z kontraktu arendownego, a syna Jana błogosławi i zobowiązuje do pomocy macosze i rodzeństwu. Testament podpisali testator, Stanisław Zberkowski [?], podstoli bracławski, prezbiter Jerzy Wasyli Wołczkowski [?] i Dominik Studniarski.

Nr w rękopisie: 87 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 114v

1Possessya Wiel.o Jmci

2Pana Niemirycza Kastell.ca

3Połanſ. w Dobra Miesteczko

4Hornoystaypole cum attinentiis

5służąca.

6Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego Czwartego,

7Miesiąca Decembris, Dziesiątego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKr Mci Owruczu,

9Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim

10Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa y Vices Re-

11gentem Grodzkim Wo. Kijowskiego y Xięga-

12mi Ninieyszemi Grodzk. Kijowskiemi. Stanowszy

13oczewiscie Woźny General Wwa Kijowskiego y Innych

14Opatrzny Dimitr Iwankowski w moc prawdziwey

15wierney y Skuteczney Relacyi Swoiey jawnie ustnie

16y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg Niniejszych Grodz.

17Kijowskich zeznał. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc

18Siedmset, Trzydziestego, Czwartego, Dnia Siodmego

19Decembra, na affektacyą y prawną rekwizycyą

20Wiel.o Jmci Pana Stanisława na Przyborsku Niemi-

21rycza Kasztellanica Połanieckiego maiąc przy Sobie

22Stronę Szlachty Ludzi Wiary godnych Urodz. Ichmo

23Panow Alexandra Troianowskiego, Gabryela Witkow-

24skiego y Innych ex majoris ac evidentioris testimonii

25gratia adhibitos, Był w Dobrach Hornostaypolu

26Miasteczku tudzież attinencyach do niego należących

27iakoto we Wsi Ruchtyczach [?], we Wsi Łopatkach, we

28Wsi Domontowie, we Wsi Strachoľesiu, we Wsi Ditiat-

29kach y Innych, gdzie będąc vigore Iurium Magnifico

30Requirenti cum perducto Processu super eadem Bona

31Servientium Też Dobra ze wszystkiemi do nich przy-

32należytosciami, Gruntami, Polami, Lasami, Borami,

33Zaroslami, Ostrowami, Czertezami, Łąkami, y Sa-

34nożęciami, tudzież Dworami, Ogrodami, Poddanemi

35y ich Powinnosciami niemniey Drzewami bartnemi y

36[reklamant:] Dania

k. 115

1y Dania miodowa iako y Stawami, Młynami, Rudnia-

2mi, Rudniszczami, z wolnym Towieniem Ryb w Lo-

3sach biciem Zwierza wszelakiego owo zgoła cum

4omnibus Attinentijs et pertinentijs pomienione Do-

5bra eidem Magnifico Requirenti nullo impugnan-

6te et contradicente do Spokoyney, Aktualney y re-

7alney podał y postąpił Possessyi Eundemq. Requiren-

8tem bez Zadney Opugny y Kontradykcyi de Aequo

9et justitia w pomienione Dobra intromittował. o-

10raz Klucza tegoz Poddanych do Gromady zwoław-

11szy o Panu Ich Nowym teraznieyszym affektan-

12cie opowiedział y wszelką powinnosc im pełnic roz-

13kazał, ktorzy Poddani niwczym nie będąc sprzecz-

14ni za Pana Sobie Wiell. Imci Pana Stanisława

15na Przyborsku Niemirycza Kasztell. Bełł. z oczewi-

16stey Sprawiedliwosci dobrowolnie przyiąwszy

17wszelkie posłuszenstwo onym nalezące na siebie

18przyięli y pełnic deklarowali, a tak pomieniony

19Wozny w tym Szlachta Sobie przytomna oswiad-

20czywszy się post hanc intromissionem, tu ad acta przy-

21był y tym tę Swoią przez siebie prawdziwą Possessyi

22Relacyą przedemną Urzędem uczynił y zeznał. Dy-

23mitr Iwankowski Wozny mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

ex majoris ac evidentioris testimonii gratia adhibitos – „przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa”; vigore Iurium Magnifico Requirenti cum perducto Processu super eadem Bona Servientium – „na mocy praw służących Wielmożnemu Wnioskodawcy wraz z przeprowadzonym procesem o te dobra”.

Kasztelanic połaniecki – syn kasztelana połanieckiego; woźny generał – urzędnik doręczający pozwy i wprowadzający w posiadanie (possessya = intromisja).

Hornostajpol – dziś Hornostajpil (Горностайпіль), obw. kijowski, nad Teterewem; Strachoľesie – dziś Strachołissia; Ditiatki – dziś Dytiatky; Domontów, Łopatki – wsie w okolicy.

cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przynależnościami; eidem Magnifico Requirenti nullo impugnante et contradicente – temuż Wielmożnemu Żądającemu, przy braku sprzeciwu; Eundemque Requirentem … de aequo et iustitia … intromittował – tegoż Żądającego słusznie i sprawiedliwie wwiązał; post hanc intromissionem … ad acta – po tym wwiązaniu … do akt; Kasztell. Bełł. – kasztelan bełski; mp. – manu propria.

Streszczenie

10grudnia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, woźny generał Dymitr Iwankowski złożył relację, że 7 grudnia 1734 r., na żądanie Stanisława na Przyborsku Niemirycza, kasztelanica połanieckiego, w obecności szlachty Aleksandra Trojanowskiego, Gabryela Witkowskiego i innych, był w miasteczku Hornostajpol i należących do niego wsiach Ruchtycze [?], Łopatki, Domontów, Strachołesie, Ditiatki i innych. Na mocy praw służących rekwirentowi i przeprowadzonego procesu o te dobra wwiązał go bez sprzeciwu w posiadanie tych dóbr z gruntami, lasami, dworami, poddanymi, barciami, stawami, młynami, rudniami i wszelkimi przynależnościami. Zwołanym poddanym oznajmił o nowym panu, a ci przyjęli posłuszeństwo; relację woźny podpisał własnoręcznie.

Nr w rękopisie: 88 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 115

1Oblata kwitow dwoch od Wiell.

2Ichmw PP. Komissarzow Wwa Kijowsk.

3z odebrania Prowiantu y Furażu na

4Woysko Rossyiskie do Magazynu Bia-

5łocerkiewskiego Włosci Czarnobyl-

6skiey JW. Imci Pana Sapiehy

7Kasztell. Troc. danych y służących.

8Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego

9Miesiąca Decembris, Szesnastego Dnia.

10Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKrMci Owruczu,

11Przedemną Wawrzyncem Walewskim [?] Lewkowskim [?]

12Namiesnikiem protunc Podwoiewodztwa y Vices Re-

13gentem Grodzkim, Wwa Kijowskiego, y Xięgami

14ninieyszemi Grodzk. Kijows. Comparens Personaliter

15Urodzony Imsc Pan Macięy Wirawski [?] kwitow

16Dwa Oryginalnych od WW Ichmw Panow Komissa-

17[reklamant:] rzow

k. 115v

1rzow Przeswietnego Woiewodztwa Kijows. z podpisa-

2mi Rąk własnych tychże Ichmciow Panow Komissarzow

3z odebrania Prowiantu y Furazu na Woysko Rossyiskie

4do Magazynu Białocerkiewskiego z Klucza Czarnobyl-

5skiego cum attinentiis Dobr JW Jmci Pana Sapie-

6hy Kasztellana Trockiego danych y służących ratio-

7ne introcententonem dla wpisania do Xiąg ninie-

8szych Grodz. Kijows. per Oblatam podał, z ktorych

9pierwszy taksię w Sobie ma. Millesimo, Septigente-

10simo, Trigesimo, Quarto, Die Octava Aprilis we-

11dług Dyspozycyi z Taryffy Przeswietnego Wwa Kijows.

12w Owruczu przez Wiellm Jmci Pana Fon Wendella

13Pułkownika Pułku Troickiego oddawanie Prowian-

14tu y Furażu na Woyska Rossyiskie nastąpione z Dy-

15partymentu Komissarskiego z Klucza Czarnobylskie-

16go cum omnibus attinentiis wynoszącego Dymow

17Trzech, z Cwierci iedney, y z puł cwierci tak w Powiecie

18Owruckim, iako y w Zytomierskim oddany Prowiant

19iako to Mąka y Sol należący, to iest mąki Doynic

20Dwiescie, Dwadziescie, osm, y puł, y cwierć, Soli Kamie-

21ni Piętnascie y funtow puł osma, Salwa Krup y Fura-

22zu, Siana, Owsa, zachowuie się co aby iak nayprędzey

23dowożona do Białeycerkwi w Fastowie Datt ut Supra.

24U tego kwitu podpis Ręki wtę Słowa: Stanisław

25Tysza Bykowski Czesnik Płocki Komissarz Wwa Kijows.

26Drugi zas tenoris sequentis: Miasto Czarnobyl cum

27attinentiis Dymow Dwa, Puł Dyma, Cwierć Dyma,

28puł Cwierci, puł Szesnastki, y Chałupy puł szosty z kto-

29rych Dobr należało za Prowiant y Furaż mąki Doy-

30nic Tysiąc Pięćdziesiąt y iedna, wydali raz Pro-

31wiantem y Furażem Dwiescie Dwadziescia y osm.

32drugim Trzysta, Szescdziesiąt y Dziewięć y lubo w Do-

33woz wyszła Delata tylko na Doynic Trzysta Szesc-

34dziesiąt y Dziewięć tosię stała omyłka bo po należy-

35tym wyrachowaniu z Taryffy Owruckiey należy

36mąki w Dowozie Doynic Czterysta Trzydziesci y czte-

37ry, a z Zytomierskiey Taryffy z Dobr także Jmci

38Pana Kasztellana Trockiego Opaczych [?] Szesnastki

39y Puł Szesnastki Jampol Szesnastka Zerechy [?] z

40Weresnia Szesnastka, Karpiłowka, Potok, Sokołowi-

41cze, Cwierć Dymu należy mąki Sto Szescdziesiąt

42y Pięć, Krup Doynic Dwie, Garcy Szesc, Soli Pudow

43Dwa, funtow Szesc. Dobra Oycow Dominikanow

44Czarnobylskich Paryszow z Iurysdykcyą w Czarnobylu

45[reklamant:] Cwierć

k. 116

1cwierć Półszesnastki Chałup Trzy, Mąki Doynic Sto y

2trzy, Krup Doynica iedna, Garcy Dziewięć, Soli Pudo

3iedno, Funtow Dziewięć. U tego kwitu podpisy Rąk

4Wiełł. Ichmściow Panow Kommissarzow temi Słowy: Mi-

5chał Tryzna Jackowski [?] Czesnik Zytomierski Ko-

6missarz Wwa Kijowskiego, Stanisław Łysza [?] By-

7kowski [?] Czesnik Słocki Kommissarz Wwa Kijows. Kto

8rzto kwity za podaniem y prozbą wyżmiano wanęy [?]

9osoby podawaiący a za moim Urzędowym przyię-

10ciem wszytkie z początku aż do końca iak się w

11sobie maią słowo w słowo do xiąg niniey szych

12są ingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Wwa – Województwa; Kasztell. Troc. – kasztelana trockiego; JKrMci – Jego Królewskiej Mości; protunc – podówczas; Vices Regens – zastępca regenta grodzkiego; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście. Czarnobyl – Czornobyl; Biała Cerkiew – Biła Cerkwa.

Numer karty na marginesie „115v” (zapis „115b”). „cum attinentiis” – wraz z przynależnościami; „per Oblatam” – przez oblatę; „Millesimo Septigentesimo Trigesimo Quarto, Die Octava Aprilis” – 8 IV 1734; „ut supra” – jak wyżej; „tenoris sequentis” – następującej treści; „Wwa” – Województwa; „Datt” – datum; „Salwa” – zastrzeżenie (salva). Doynica, garniec, pud, funt – miary zboża i wagi. Szesnastka, cwierć, puł – części dymu w podziale podatkowym.

Koniec oblaty kwitów (wykaz dostaw: chałupy, mąka, krupy, sól) podpisanych przez komisarzy województwa kijowskiego. „Doynica” – miara zboża; „Pud” – ok. 16 kg; „Funt” – ok. 0,4 kg. Wwa = Województwa; Wiełł. Ichmściow = Wielmożnych Ichmościów. Fragment „wyżmiano wanęy” niepewny (prawdopodobnie „wyż mianowaney”).

Streszczenie

16grudnia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Maciej Wirawski [?] podał do oblaty dwa kwity komisarzy województwa kijowskiego z odebrania prowiantu i furażu dla wojska rosyjskiego do magazynu w Białej Cerkwi z klucza czarnobylskiego, dóbr Sapiehy, kasztelana trockiego. Pierwszy kwit z 8 kwietnia 1734 r., podpisany przez Stanisława Tyszę Bykowskiego, cześnika płockiego, komisarza województwa, potwierdza oddanie w Owruczu pułkownikowi von Wendellowi z pułku troickiego, według taryfy, z klucza czarnobylskiego w powiatach owruckim i żytomierskim 228 i pół ćwierci dojnic mąki i 15 kamieni soli, z zastrzeżeniem dowozu krup i furażu do Białej Cerkwi (miejsce wystawienia podano jako Fastów). Drugi kwit, podpisany przez Michała Tryznę Jackowskiego [?], cześnika żytomierskiego, i Stanisława Łyszę [?] Bykowskiego, wylicza należności i dostawy mąki, krup i soli z miasta Czarnobyla z przynależnościami (należne 1051 dojnic, oddane 228 i 369, po przeliczeniu według taryfy owruckiej 434 dojnice), z dóbr Sapiehy według taryfy żytomierskiej (Opaczyce [?], Jampol, Zerechy [?], Karpiłówka, Potok, Sokołowicze – 165 dojnic mąki, krupy i sól) oraz z dóbr dominikanów czarnobylskich Paryszów (103 dojnice mąki, krupy i sól).

Nr w rękopisie: 89 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 116

1Oblata Dekretu Complanatio

2nis miedzy WJmścią P. Trze-

3ciakową Podst. Kijows. z iedney,

4à Urodz. Jmći Pany Zurakowskie

5mi Mał. z drugiey Strony Sta

6łego.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego,

8Miesiąca Decembris, Dwudziestego Drugiego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Owruczu,

10Przedemną Wawrzyncem Walewskim Leszo[?]-

11skim Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodztwa

12y Vices Regentem Grodzkim Gtu Wwa Kijowskie

13go, y Xięgami niniey szemi Grodz. Kijowskiemi. Com-

14parens Personaliter Urodz. Jmść Pan Leon Maiewz-

15ski Oryginał Dekretu Complanationis między Wiełł.

16Jmścią Panią Maryanną z Szumlanskich Trzecia-

17kową Podstoliną Kijowską z iedney, a Urodzonemi

18Ichmći Pany Mikołajem y Klarą primi nuptus

19Franciszkową Zawadzką, secundi Gabryelową Sko-

20rupską, 3tij ad praesens Zurakowskiemi Mał.

21z drugiey Strony, a sobą podawaiącym y Urodz.

22Jeymością Panią Katarzyną z Skorupskich Maiew-

23ską Małżonką swą Stałego z podpisami Rąk Ichmść

24Panow Przyiacioł przy Pieczęciach Czterech przycisnio

25[reklamant:] nych

k. 116v

1nych ratione introcontentorum per Oblatam dla wpi-

2sania do Xiąg Ninieyszych podał de eo verborum

3qui sequitur tenore: Między Wiel. Jmcią Panią

4Maryanną z Szumlanskich Trzeciakową Podstol.

5Kijowską z iedney, à Urodzonemi Ichmć Pany Mikoła-

6iem y Klarą primi nuptûs Franciszkową Zawadzką [?]

7secundi Gabryelową Skorupską tertij ad praesens Żura-

8kowskiemi Małżonkami z drugiey Strony, y Urodzonemi

9Ichmi Pany Leonem y Katarzyną Skorupskiego Ma-

10ciewskiemi [?] tudziesz Małżonkami na Fundamencie Skryp-

11tu tu w Kieżkirach [?] Roku teraznieyszego Dnia Os-

12mego Novembra między temi Stronami nam Przy-

13iaciołom od Stron wzaiemnie uproszonym y wysadzo-

14nym datae potestatis et facultatis disjudicandi ear[um]

15praetensiones in causa exemptionis danego stanęła

16takowa y nieodmienna przez nas Przyiaciół niżey

17na podpisach wyrażonych decyzya y komplanacya.

18Poniewaz dostateczniesię z Dokumentow przez Ichmć

19Panow Żurakowskich Małżonkow przed nami położo-

20nych dowodzi y pokazuie, że W. Jmć. Jeymć Pani Trze-

21ciakowa Podstolina Kijowska Summy pewney to

22iest Złł Sett Dwiescie u zeszłego Urodzonego Jmci Pana

23Gabryela Skorupskiego y Jeymci Klary Zawadzkiey [?]

24prò tunc Skorupskiey Małżonki Jmćiey teraznieyszey

25Żurakowskiey Małżonkow na Zapis Obligationis od

26Siebie tymże Ichmm Matt w Roku Tysiącznym,

27Siedmsetnym, Dwudziestym, Drugim, Dnia Dwudzie-

28stego Osmego Septembra w Owruczu dany y spisa-

29ny tegoż Roku y Aktu przed Aktami Grodzkiemi

30Owruckiemi, personaliter in rem et Personas tychże

31Ichmć zeznany ku Potrzebie Swoiey zaciągneła

32y pozyczyła y w teyże Summie aż do oddania oney

33części pewną Wsi Kieżkir z Poddanemi y Innemi Atti-

34nencyami tymże Zapisem zastawnym w Trzecio-

35letnią Zastawną Possessyą puściła y postąpiła, Quâ

36stante reali et pacificâ części pomienioney Ichmć

37wspomnionych Possessione, Jmść Pan Gabryel Sko-

38rupski, derelicta z Małżonką Swoią teraznieyszą

39Jeymscią Panią Żurakowską procreatâ Prole fatis

40decessit, po ktorego zeysciu Jeymść Pani na ten

41czas Skorupska anteinita matrimonialia vota z

42teraznieyszym Mał. Swoim Jmscią Panem Mikołaiem

43Żurakowskim Summę na Dobra Część Wsi Kież-

44[reklamant:] kir

k. 117

1kiх wraz z zesztym pomienionym Jmścią Panem Gabryelem

2Skorupskim protunc Małżonkiem Swoim dana y importowa-

3na temuż Jmci iako przysztemu Małżonkowi Swemu Zapi-

4sem modo Simplicis debiti seu Cessionis w Roku Tysią-

5cznym, Siedmsetnym, Dwudziestym, Dziewiątym Die De-

6cima Quarta Maij w Zytomierzu Spisanym y tegoż Sa-

7mego Aktu przed Aktami Grodzk. Zytomierskiemi Zezna-

8nym choćiaż niezupełna bo tylko Tysiąc Złł. Poll. Za-

9pisała y oney ustąpiła według ktorey Zapisaney Sum-

10my w też Dobra Część Jmść Pan Zurakowski Officiose

11intromittował się, y hucusq. Possessioni eorundem Bo-

12norum insistit. Vicissim zaś Jmść Pani Podstolina Kijows.

13iako nie chcąc Kontynuowania dalszego Possessyi przez

14Ichmciów Panow Zurakowskich cierpieć y owszem chcąc

15mez Dobra z teyże Possessyi eliberować zaciągnowszy u

16urodzonych Ichmciów Panow Leona y Katarzyny Sko-

17rupskiego Maiewskich ad deportandum praecensito-

18onus in exemptionem pomienioney Części proveniens

19y na insze potrzeby Summy pewney, iako Zapis Ichmciów

20ma być dany świadczy, po uczynioney o Wykupnie Awiza-

21cyi Stanowszy in Termino Exemptionis praefixo coram

22Actis Zytomiriensibus przy Uczynieniu Manifestacyi

23de diligentia że gotową Summę na Wykupno Dobr oddać

24w Roku teraźnieyszym Dnia Trzydziestego Septem-

25bra Summę wszystko Spełna Dwa Tysiące Złł. Poll. pre-

26zentowała y tamże oddać y wyliczyć ad manus evictoris

27postrzegaiąc Swoiey Całości iako dziedzinna z tąd pod

28ewikcyą podpadaiąca oświadczyła się y chciała, iakoż na

29teraźnieyszym Terminie pomieniona Summę powinna

30być oddana za ewikcyą allegat, á Jmść Pan Zurakowski

31zas Zbycaiąc się wyż de actu et data wyrażonym Zapisem

32Sobie na pułtora Tysiąca Złł. Poll. danym, tak circa praesen-

33tationem coram Officio Summy, iako y ad praesens nienale-

34żeć Oney, iako Sobie Zapisaney oprocz Pięciuset Złł. Poll.

35iako nie zapisanych y Potomkom pomienionego Jmci

36Pana Gabryela Skorupskiego należących być za ewi-

37kcyą w Sądzie naszym Przyiacielskim unosi y wylicze-

38nia Sobie oney ad manus ultro dopomina się. Przeto

39My Przyiaciele praecensitis attentis documentis Stu-

40dendo justitiae et aequitati nieczyniąc praejudicium et

41damnum minorennibus Successoribus z pomienionym

42Jmścią Panem Skorupskim procreatis też Summę

43wraz wszystko Dwa Tysiące Złł. iako przez oboyga

44obligationem Bonorum importowana na pul rozdziela-

45my y ieden Tysiąc Złł. po zeszłym Jmci Panu Sko-

46rupskim na Potomkow Iego z teraźnieyszą Jeymścią

47Panią Zurakowską á protunc Małżonką Swoią

48[reklamant:] spłodzo-

k. 117v

1spłodzonych spadaiacey onymże należeć y za Ewikcyą

2udać przysądzamy, a drugą połowę Summy to iest Ty-

3siąc Złł Poll iako Ieymci Paniey Żurakowskiey należą-

4cey a przez Jmci Małżonkowi Swemu Jmci Panu Żura-

5kowskiemu ustąpioney tegoż Jmci concernere de[c]laramus [?] de-

6claramus y nakazuiemy aby Wiell Ieymść Pani Pod-

7stolina Kijowska in exemptionem Supermemoratorum

8Bonorum chcąca adire eorum Possessionem Summę

9Tysiąc Złł Poll Ewikcyonalną Successoribus praedictis

10teraznieyszą naszą decyzyą przysądzoną Jchmm

11Panom Maiewskim Małżonkom na tey Części Wsi Kicz-

12kir [?] Summę wnoszącym y pomieniony Tysiąc za

13Ewikcyą wziąć do ktorego czasu affektuiącym. Drugi

14zaś Tysiąc Złł JmPanu Żurakowskiemu przez nasze

15przyiacielskie uznanie przysądzony oraz y Summę

16Dwieście Złł: przez Siebie z Raty Jchmm Panom Sko-

17rupskim [?] co Rok po Złł Sto, Zapisem wyż wyrażonym

18zapisaney roznemi czasy brana y na dwieście Złł

19redukowana iako swiadczy assekuracya od tey że Jmci

20Paniey Podstoliney temuż Jmci Panu Żurakow-

21skiemu Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego

22Drugiego, Dnia Trzynastego Octobra w Kiczkirach [?]

23na tę Summę dana a w Roku teraznieyszym

24Dnia Dwudziestego Osmego Augusta w Grodzie

25Zytomierskim oblatowana, temuż Jmci zapłaciła

26Ldąi [?] instantaneè. A Poniewasz taż Wiell Jmści Pani

27Satisfaciendo Nostro Amicabili Iudicato Summę

28wyżey Specifikowaną wraz wszystko ieden Tysiąc

29Złł: w monecie Złotey rachuiąc Czerwony Złł: po Złł.

30Osmnaście ewikcyonalney ad manus Jchmm PP.

31Maiewskich tychże Dobr Części Wsi Kiczkir [?] iaz [?]

32z Possessyi Jchmm Panow Żurakowskich przez Iey-

33mść Panią Podstolinę iako Dziedziczkę okupuią-

34cey się Zastawnych eodem iure Possessorow, a Dru-

35gi Tysiąc Złł y Summę Dwieście Złł w takowey

36że monecie Złotey wiakowey pożyczyła u Jchmm

37Panow Maiewskich do Rąk Jmci Pana Żurakow-

38skiego in praesentia nas Przyiaciol istotnie y rzetel-

39nie, wyliczywszy oddała y zapłaciła, Więc zadość

40uczynić też Wiell Ieymść Pania Podstolinę przez

41zapłacenie Wszystkiey Summy do oddania modo

42supra expresso nakazaney Naszemu postanowie-

43niu uznawszy ab omni quavis et cuiusvis etiam et

44Successorum minorrenium impetitione o tę Summę

45iako wyż wypłaconą quo casu evenienti liberam

46[reklamant:] Cum

k. 118

1cum Successoribus Ejus czasy wiecznemi prowenciami

2y też Częsć w Possessyi Ichmciów Panow Zurakowskich bę-

3dąca a teraz oswobodzona. Woznemu circa hunc Actum

4będącemu Szlachetnemu Iozefowi Korzeniowskiemu

5podać do Possessyi Dziedziczney Jeymci Paniey Pod-

6stoliney przykazaliśmy. Jakoż in praesentia Ro-

7żnych Ichmciów Panow Szlachty y podał, ktora

8to Summa Evictioni subesse uznana ma bydź in ma-

9nibus Ichmciów Panow Maiewskich sine ulla Provisio-

10ne ab actu praesenti do Dwunastu Niedziel quo in

11Spatio maiąc się Starać Ichmść PP. Zurakowscy o

12Ewiktora dla wzięcia teyże Summy uti Pupilla-

13ris za Ewikcyą zastawieniem ktorego tenentur

14Ichmość Panowie Maiewscy temuż Ewiktorowi

15Custodita omni quam sufficientissima minorennium

16securitate też Summę Tysiąc Złł Pol. currenti

17moneta praevia in Personam Sui exolventium quie-

18tatione danda oddać y bez żadney trudnosci wyliczyć,

19a ieżeliby illo in Spatio Evictorem sufficientem Ich-

20mość PP. Zurakowscy nie stawili, więc po wyściu

21tych Dwunastu Niedziel maią ciż Ichmść PP.

22Maiewscy uraz oboie coram actis Castrensibus

23Zytomiriensibus in una Septimana Zapis Ewikcy-

24onalny na ten Tysiąc Złł in forma Juris in Per-

25sonas Ichmciów PP. Zurakowskich Małżonków zeznać, co

26uczynić maią pod Winą Banicyi Wieczney przy

27uczynieniu Manifestacyi do publikowania na tym

28że Terminie alias in una Septimana po wyściu

29Dwunastu Niedziel należącey od aktu tegoż pro-

30wizya zwyczayna po Złł Sto od Tysiąca co Rok ad

31manus tychże Ichmciów Panow Zurakowskich

32iako tymże Dzieciom Edukacyą Stanowi Szlache-

33ckiemu przystoyna powinnych dawać, y teraz też

34Dzieci w Swoiey Opiece trzymaiących za kwitami

35oddawać, y wypłacać powinni. po ktorey wsądzoney

36Summę z Dobr pomienionych przez Jeymość Pa-

37nią Podstolinę deportowana y zniesiona kathe-

38gorya, Poniewaz Jmść Pan Zurakowski tylko Ty-

39siąc Złł Pol. in vim Zapisu sobie od Małzonki Swo-

40iey na Tysiąc Pięćset danego odebrał, a pięćset

41Złł według tegoż Zapisu Sobie iescze należą, Prze-

42to My Przyiaciele przychylaiąc się do teyże Inskry-

43pcyi Salvam repetitionem tychże Pięćset Złł.

44Super omnibus Bonis Jeymci Paniey Zurakow-

45skiey ubivis repertibilibus temuż Jmci ostrzegamy.

46[reklamant:] Quantum

k. 118v

1Quantum verò attinet prætensiones stałyte Possessio-

2ne Jchmciów Panow Zurakowskich Matt: ex fundo Pul-

3lulatas y przez Protestacye, Obdukcye ex actoratu

4Jeymci Paniey Podstoliney przeciw Jchmm Panom

5Zurakowskim in Causis vtrys [?] nad Inwentarz pocia-

6gnanie Poddanych do Robocizn onych znaczney

7angaryzacyi wnego [?] uciemiężenia y Wiolencyi

8znaczných czynienia oraz y per Punkta prætensio-

9num spisane Specificatas abinvicem od Jchmciów

10Panow Zurakowskich przeciw Dziedzicom przez Pun-

11kta tylko expressas o ktore wzaiemne pretensye

12też Strony za Perswazyami godnych Jchmciów

13swich [?] Przyiacioł uchodząc przysiąg in Causis

14facti et obiecti nikogo nie omiiaiących bardziey

15Przyiazni Sąsiedzką in futurum między Sobą

16zachować chcąc zracz [?] zgodzie [?] się y też pre-

17tensye po dzis dzień między Sobą zaszłe umo-

18rzywszy wzaiemnie Sobie in facie nas Przyiacioł

19kondonowali y do tego iescze Dwor we dle wsi

20Kiczkir [?] przez Jchmciów Panow Zurakowskich

21Matt: podług Zapisowi żadney reparacyi nie pozwa-

22laiącemu zaczęty y niedokończony Jchmsci PP.

23Zurakowscy Jeymci Paniey Podstoliney habita

24ratione większych Jeymościnych pretensyi u-

25stąpili y darowali. Insuper Ciż Jchmsci Panowie

26Zurakowscy za nieodsiane Zyto według Inwentarza

27inkludowane [?] wto y przez Jeymość Panią Pod-

28stolinę winne Jchmm rozne zboże, y iescze dać

29Zyta doynic Sześć assekurowali się. Przeto my

30Przyiaciele też Jchmm z rzetelna [?] medyacyą y zgo-

31dę, nasza przyiacielską decyzyą approbuiąc

32wszelkie Protestacye, Obdukcye y inne in præmissis

33omnibus zaszłe actus kassuiemy, annihilujemy,

34y za nieważne w każdym Sądzie one mieć dekla-

35ruiemy, y wieczne milczenie Stronom w tym wkła-

36damy. Zyta zaś Sześć Doynic czystego iako się Są-

37downie assekurowali oddać aby Jchmosci PP. Zurakow-

38scy Jeymci Paniey Podstoliney in instanti oddali

39iniungimus. Ktorych zaś Jchmciów żeśię w Dobrach

40Kiczkirach zostaie Zboże y Siano cavetur, tedy

41na Stronie tych że Jchmciów Matżonkow wolne

42wymłacanie y zebranie onego bez żadney przeszko-

43dy y trudnosci od Jeymci Paniey Podstoliney y Jchmciów

44[reklamant:] Panow

k. 119

1Panow Paiewskich Spatt: Ldgi in Spacio Dwunastu Nie-

2dziel, co wszystko Strony pomienione strzymai yz

3torem Tributt: w Prawie pospolitym opisanemi

4a dla Wagi większey teź nasza Sądowa przyia-

5cielska Decyzya z Podpisami Rąk naszych w sznyt

6przy połoźonych Pieczęciach stwierdzamy. Dzia

7to się w Liczkirach [?] Roku Tysiąc, Siedmset,

8Trzydziestego, Czwartego, Miesiąca Decembris

9Dnia Siodmego. U tego Dekretu Complanatio-

10nis podpis Rąk temi Słowy: Proszony Przy-

11iaciel do tey Komplanacyi y między Stronami

12dyiudykacyi podpisuię się Jan Iakubowski

13Miecznik Zytomirski (: Locus Sigilli :) Jako

14proszony Przyiaciel do tey Komplanacyi podpi

15suię się Jan Ros[?]dzycki [?] Stott: Infl: mpa

16(: Locus Sigilli :) Proszony Przyiaciel do tey kom

17planacyi podpisuię się Samuel Podlewski mp

18(: Locus Sigilli :) Uproszony y wysadzony Przyiaciel

19do tey komplanacyi od Stron niźey wyraźonych

20podpisuię się Daniel Wyhowski mp (: Locus Si-

21gilli. Ktory zięto Dekret Complanationis za po

22daniem y Prozba wyź mianowaney osoby poda

23waiącey a za moim Urzędowym Przyięciem

24wszytek z początku aź do konca iaksię w

25sobie ma słowo w słowo do Xiąg niniey[szych]

26iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Dekret complanationis = dekret ugodowy (polubowny, wydany przez przyjaciół-arbitrów). Pro tunc – wówczas; vices regens – zastępca regenta; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; primi nuptus … secundi … 3tij ad praesens – z pierwszego małżeństwa …, z drugiego …, z trzeciego obecnie. Podst. = podstolina; Mał. = małżonkami; Gtu = Grodu. Owrucz – dziś Owrucz (Ovruch), obw. żytomierski, Ukraina.

Fragment oblaty decyzji przyjacielskiej (komplanacji) z 8 XI w sprawie wykupu (exemptio) części wsi Kieżkiry; ratione introcontentorum – z powodu treści zawartej; de eo verborum qui sequitur tenore – tej treści słowo w słowo; primi/secundi/tertij nuptûs – z pierwszego/drugiego/trzeciego małżeństwa; datae potestatis et facultatis disjudicandi earum praetensiones – danej władzy rozsądzenia ich pretensji; quâ stante reali et pacificâ possessione – podczas trwania rzeczywistego i spokojnego posiadania; derelicta procreatâ Prole fatis decessit – zostawiwszy spłodzone potomstwo zmarł; anteinita matrimonialia vota – zawarłszy śluby małżeńskie; Podstol. – podstolina; Złł Sett – złotych sto (?); Ichmm Matt – Ichmościom Małżonkom. Kieżkiry – wieś w pow. owruckim.

modo simplicis debiti seu cessionis – na sposób zwykłego długu albo cesji; die decima quarta Maii – dnia 14 maja (1729); hucusque possessioni eorundem bonorum insistit – dotąd trwa w posiadaniu tychże dóbr; vicissim – z kolei; ad deportandum praecensitum onus in exemptionem – dla zniesienia wspomnianego ciężaru na wykup; in termino exemptionis praefixo coram Actis Zytomiriensibus – w terminie wykupu wyznaczonym przed aktami żytomierskimi; de diligentia – o dopełnieniu starań; ad manus evictoris – do rąk zastawnika (posiadacza z prawa ewikcji); de actu et data – co do aktu i daty; circa praesentationem coram Officio – przy okazaniu przed urzędem; ad praesens – obecnie; ultro – ponadto; praecensitis attentis documentis studendo justitiae et aequitati – zważywszy wspomniane dokumenty, dbając o sprawiedliwość i słuszność; praejudicium et damnum minorennibus successoribus procreatis – uszczerbku i szkody małoletnim spłodzonym potomkom; obligationem bonorum – zobowiązanie na dobrach; na pul – na połowę. Fragment dekretu sądu przyjacielskiego (polubownego). Złł. Poll. – złotych polskich.

de[c]laramus – deklarujemy; in exemptionem supermemoratorum bonorum – dla wykupienia wyżej wspomnianych dóbr; adire eorum possessionem – objąć ich posiadanie; successoribus praedictis – wspomnianym sukcesorom; instantaneè – natychmiast; satisfaciendo nostro amicabili iudicato – czyniąc zadość naszemu polubownemu orzeczeniu; ad manus – do rąk; eodem iure – tym samym prawem; in praesentia – w obecności; modo supra expresso – w sposób wyżej wyrażony; ab omni quavis et cuiusvis etiam et successorum minorennium impetitione – od wszelkiego i czyjegokolwiek, także sukcesorów małoletnich, roszczenia; quo casu evenienti liberam – w razie zajścia tego przypadku wolną; Wiell. – Wielmożna; Złł Poll – złotych polskich; Podstolina Kijowska – żona podstolego kijowskiego.

cum Successoribus Ejus – z jego następcami; circa hunc Actum – przy tej czynności; Evictioni subesse – podlegać ewikcji (zabezpieczeniu); in manibus – w rękach; sine ulla Provisione – bez żadnego procentu; ab actu praesenti – od niniejszego aktu; quo in Spatio – w którym to czasie; uti Pupillaris – jako sierocą (pupilarną); tenentur – są obowiązani; Custodita omni … securitate – przy zachowaniu wszelkiego jak najdostateczniejszego bezpieczeństwa małoletnich; currenti moneta – bieżącą monetą; praevia … quietatione danda – po uprzednim daniu kwitu przez płacących; illo in Spatio Evictorem sufficientem – w tym czasie dostatecznego ewiktora; coram actis Castrensibus Zytomiriensibus in una Septimana – przed aktami grodzkimi żytomierskimi w ciągu tygodnia; in forma Juris – w formie prawnej; alias – czyli; ad manus – do rąk; Salvam repetitionem – zastrzegając prawo dochodzenia; Super omnibus Bonis … ubivis repertibilibus – na wszystkich dobrach gdziekolwiek się znajdujących; Złł Pol. – złotych polskich; PP. – Panowie; Jmść – Jegomość; Jeymci – Jejmości; Podstolina – żona podstolego.

Quantum vero attinet praetensiones… pullulatas – „co zaś się tyczy pretensji wyrosłych (powstałych) z gruntu”; ex actoratu – „z powództwa”; in causis facti et obiecti – „w sprawach faktu i zarzutu”; in futurum – „na przyszłość”; in facie – „w obecności”; habita ratione – „biorąc pod uwagę”; insuper – „ponadto”; in praemissis omnibus – „we wszystkich powyższych”; in instanti – „niezwłocznie”; iniungimus – „nakazujemy”; cavetur – „zastrzega się”. Matt. = Małżonkowie; Jchmm = Ichmościom; PP. = Panowie. Doynica – miara zboża. Fragment kompromisu (decyzji arbitrów-przyjaciół) między Zurakowskimi a podstoliną.

Spatt. Ldgi – prawdopodobnie „spatium” (termin); in Spacio Dwunastu Niedziel – w ciągu dwunastu tygodni.

Locus Sigilli – miejsce pieczęci; mp – manu propria, ręką własną; Stott: Infl: – prawdopodobnie stolnik inflancki.

Dekret Complanationis – dekret ugody (polubownej) sądu przyjacielskiego; data dekretu 7 XII 1734.

Margines (łac.): poprawiono z oryginałem i (oryginał) odebrany przez tegoż podającego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

22grudnia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Leszo[…]skim [?], Leon Maiewski podał do oblaty dekret komplanacji (ugody przed sądem przyjacielskim) między Maryanną z Szumlańskich Trzeciakową, podstoliną kijowską, a Mikołajem i Klarą (1° v. Franciszkową Zawadzką, 2° v. Gabryelową Skorupską) Żurakowskimi oraz Leonem i Katarzyną ze Skorupskich Maiewskimi, w sprawie wykupu części wsi Kieżkiry [?] (Kiczkiry [?]). Arbitrzy ustalili, że Trzeciakowa zaciągnęła u Gabryela i Klary Skorupskich dług zapisem z Owrucza z 28 września 1722 r. i zastawiła im część wsi; po śmierci Gabryela Klara zapisała nowemu mężowi Mikołajowi Żurakowskiemu (Żytomierz, 14 maja 1729 r.) część sumy, a ten objął zastaw, zaś Trzeciakowa, pożyczywszy pieniądze od Maiewskich, 30 września 1734 r. złożyła przed aktami żytomierskimi 2000 złotych polskich na wykup. Sumę 2000 złotych podzielono po połowie: 1000 złotych przypadło małoletnim dzieciom zmarłego Gabryela Skorupskiego i ma pozostać jako suma ewikcyjna u Maiewskich (z obowiązkiem wypłaty Żurakowskim po wskazaniu ewiktora w ciągu 12 niedziel lub zeznania zapisu ewikcyjnego z prowizją 100 złotych rocznie na wychowanie dzieci), a 1000 złotych wraz z 200 złotymi z asekuracji z 13 października 1732 r. otrzymał Żurakowski; Trzeciakowa zapłaciła w złotej monecie, a woźny Józef Korzeniowski wwiązał ją w dziedziczne posiadanie, przy czym Żurakowskiemu zastrzeżono dochodzenie 500 złotych z dóbr żony. Strony umorzyły wzajemne pretensje i protestacje, Żurakowscy ustąpili podstolinie niedokończony dwór i zobowiązali się oddać 6 dojnic żyta, zachowując prawo wymłócenia zboża w ciągu 12 niedziel. Dekret sporządzono w Kiczkirach [?] 7 grudnia 1734 r.; podpisali go arbitrzy Jan Jakubowski, miecznik żytomierski, Jan Ros[…]dzycki [?], stolnik inflancki [?], Samuel Podlewski i Daniel Wyhowski.

Nr w rękopisie: 90 (1734, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 119

1Oblata Regestru Szkod

2poczynionych y Rzeczy Za

3branych przez WJmci Pana

4Niemirycza Kasztell. Poll. Wiell.

5Jeymci Paniey Cetnerowey

6Kuchm. Koronney w Dobrach

7Horkostaypolu.

8Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego,

9Miesiąca Decembris, Trzydziestego Dnia.

10[reklamant:] Na urz.

k. 119v

1Na Urzędzie Grodzkim, w Miescie JKrolew-

2skiey Mci Owruczu, Przedemną Wawrzyn-

3cem Walewskim Lewkowskim [?] Namiesni-

4kiem potune [?] Podwoiewodztwa y Vices Re-

5gentem Grodzkim Generatu Woiewodztwa

6Kijowskiego y Xięgami Nnieyszemi Grodz

7kiemi Kijowskiemi. Comparens Personaliter

8Urodzony Jmść Pan Jan Kurowski Pleni-

9potent Jaśnie Wiel. Jeymci Paniey Wikto-

10ryi z Szczukow [?] Cetnerowey Kuchmistrzo-

11wey Koronney, Kamionackiey, Werbskiey,

12Urzędowskiey, Balińskiey Starościny

13nomine Jaśnie Wielmożney Pryncypałki

14Swiey Regestr Szkod poczynionych y

15Rzeczy zabranych przez Wiel.o Jmci Pa-

16na Niemirycza Kasztelanica Połanieckie-

17go y Ludzi przy nim będących w Dobrach

18Hornostaypolu ratione introcententonum [?] dla

19Wpisania do Xiąg Nnieyszych Grodzkich

20Kijowskich per Oblatam podał, ktorego se-

21quitur tenor talis. Regestr rzeczy zabra-

22nych y Szkod poczynionych przez Wiel.o Jmci

23Pana Stanisława na Przyborsku Niemi-

24rycza Kasztellanica Połanieckiego podczas

25gwałtownego naiazdu na Dobra Miastecz-

26ka Hornostaypola Die Vigesima Tertia De-

27cembris, Millesimo, Septigentesimo, Tri-

28gesimo, Quarto, Anno, in fundo eorund.

29Bonorum Hornostaypol Spisany. Z

30Szpiechlerza Dworskiego wyexpensowa-

31nego Zyta Doynic Numero Sześćdzie-

32siąt, Owsa Spasiono Doynic Pięćdzie-

33siąt. Hreczki wypotrzebowano Doynic

34Dwadzieścia. Grochu wzięto Doynic Sześć [?]

35[reklamant:] Maku

k. 120

1Maku Doynic trzy. Wieprza Karmnego zabitoie

2dnego, Swini Nadwornych maciorek prośnych

3do pozytku zdolnych Sześć, Z Jnwentarza

4Dworskiego Drobiu toiest Gęsi, Kaczek, Kaplu

5now Karmnych, Kur, prosiąt wyrznięto Dziewięc

6dziesiąt, Burakow kwaszonych Kadłubow wiel-

7kich Numero Dwa. Kapusty Szatkowaney Ka-

8dłub ieden. Detto Kapusty Siekaney Kadłub ie-

9den. Warzywa Swiezego toiest Burakow, Mar-

10chwi, Brukwi, Rzepy, Doynic Trzydzieści. Drew

11Uywiezionych [?] do Zamku Wozow Tysiąc Pięcset

12Siana Spasiono Wozow Sto, W Zamku Szpi-

13chlirz [?] poboczne chlewy, Szopy popalono, Szkody

14na Złł Sto. Sad w Zamku de nowo załozony y

15Szczepiony de radice wykorzeniono Drzewa rodzay

16ne pozawałem [?] powycinano na Złł osmset. O-

17grodow Dworskich wielkich dwa funditus opalo-

18no na Złł Sześćdziesiąt. Około Zamku pale dem-

19bowe powycinano y Spustoszono Nro [?] Sto. Iezio-

20ra kuchenne Dworskie y Stanowe do Arędy nale-

21zące wyłowiono Szkody w Prowentach uczyniono

22na Złł Sześćset. U Gromad Klucza Hornostay pol

23skiego Prowiantem to iest Chlebem, Krupa

24mi, owsem, Solą, y Warzywem wybrano

25na Złł Czterysta. U Arędarza tak gotowemi pie

26niądzami, iakoteż gorzałką, miodami, Dziegciami,

27y Jnnemi Drobiazgami, Rybami wędłemi [?], Swieże

28mi, oprocz tego co siedząc ieszcze w Dyszach [?] a potym

29w wielkich Kłodach przez oporznienie Winnicy y

30domowego Gospodarstwa wybrano z uyma Skar-

31bowego Prowentu na Złł Dwa Tysiące Czterysta

32Złł. Omieszkanie Ludziom w Gospodarstwie

33Y Jnne partykularne Szkody osobliwie w Pań-

34szczyznach y powinnościach dworskich na Złł Pott [?]

35Dwa Tysiące. Ktoryże to Regestr za podaniem y pro-

36zbą wyz mianowaney Osoby podawaiącey a za

37moim Urzędowym przyięciem wszytek z po-

38czątku aż do konca słowo w słowo iak się w Sobie

39ma do Xiąg Niniejszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Kasztell. Poll. Wiell. – kasztelan połaniecki [?] / połocki [?]; Kuchm. Koronney – kuchmistrzyni koronnej (żona kuchmistrza koronnego).

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; sequitur tenor talis – którego treść następuje taka; Die vigesima tertia Decembris 1734 anno, in fundo eorundem bonorum – dnia 23 grudnia 1734 roku, na gruncie tychże dóbr. Jaśnie Wiel. Jeymci – Jaśnie Wielmożnej Jejmości; Wiel.o Jmci – Wielmożnego Jegomości. Kuchmistrzowa Koronna – żona kuchmistrza koronnego. „ratione introcententonum” – odczyt niepewny, zapewne zniekształcone „ratione introcessionum/inquietationum”. Doynica (dojnica) – miara zboża.

Fragment końcowy regestru szkód wpisanego do akt (ingrossowanego); tytuł, data i strony aktu na poprzednich stronach.

de novo (łac.) – na nowo; de radice – z korzeniem; funditus – doszczętnie; Złł – złotych; Nro – numero, sztuk; Detto – tak samo.

„Pott” – prawdopodobnie skrót „polskich” (złotych) lub podobny; odczyt niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

30grudnia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem i wiceregentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Jan Kurowski, plenipotent Wiktorii ze Szczuków [?] Cetnerowej, kuchmistrzowej koronnej, starościny kamionackiej, werbskiej, urzędowskiej i balińskiej, podał w jej imieniu do oblaty rejestr szkód i rzeczy zabranych przez Stanisława na Przyborsku Niemirycza, kasztelanica połanieckiego, i jego ludzi podczas gwałtownego najazdu na miasteczko Hornostajpol 23 grudnia 1734 r. Rejestr wylicza m.in. zboże ze spichlerza dworskiego (60 dojnic żyta, 50 owsa, 20 hreczki, groch, mak), zabite wieprze i świnie, 90 sztuk drobiu, kiszone warzywa, 1500 wozów drewna zwiezionego do zamku i 100 wozów siana, spalone zabudowania (100 zł), wykorzeniony sad (800 zł), spalone ogrody (60 zł), wycięte pale dębowe, wyłowione jeziora (600 zł), prowiant zabrany gromadom (400 zł), szkody u arendarza (2400 zł) oraz inne szkody w gospodarstwie i powinnościach (2000 zł).

Nr w rękopisie: 91 (1734, seria I)

Transkrypcja

k. 120v

1Oblata Scryptu assecurationis od

2Urodz. JmPana Jana Kostenec-

3kiego, WJmPanu Krzysztofowi Go-

4ryminskiemu Wildze danego y

5służącego.

6Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Czwartego

7Miesiąca Decembra, Trzydziestego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim, w Miescie Jego Krolews. Mści

9Owruczu, Przedemną Wawrzyncem Walent. Laskow-

10skim, Namiesnikiem pełnym Podwoiewodztwa y Vicere-

11gentem Grodzkim, Generału Woystwa Kijowskiego, y Księ-

12gami nineyszemi Grodz. Kijows. comparens, Ur.

13JmPan Jan Kurowski [?], Orygynał Scryptu assecu-

14rationis od Urodz. JmPana Jana Kosteneckiego,

15z podpisem ręki iego własney WJmPanu Krzyszto-

16fowi Goryminskiemu Wildze danego y służącego

17racione intercontentorum w nim wpisanych do Xiąg nineyszy-

18szych per oblatam podał de verbo ad verbum qui sequi-

19tur tenore. Iamżey na podpisie, Znam tym Scryptem

20moim, y takowego chcę mieć waloru, iakobym in prae-

21sentia iakowego Grodu Zeznawszy, a że obligalitates

22meas y będę obowiązany usługę y niemogę ad acta

23stanąć. Przeto będę potrzebny na moią własną y pil-

24ną potrzebę biorę y pożyczam rękoma swemi u Wielm.

25JmPana Krzysztofa Goryminskiego Wilgi Czerwonych

26Złotych Trzydziesci, ku moiey potrzebie pilney, ktore to

27Trzydziesci Czerwone Złote deklaruię się oddać za

28naypierwszą requizycyą tegoż WJmPana Krzyszto-

29fa Wilgi, na co dla lepszey wiary ręką się moią wła-

30sną podpisuię. Dat. w Kurczycu [?] Die Vigesima se-

31cunda May Anno Dni Millesimo, Septingentesimo,

32Trigesimo Quarto. U tego Scryptu assecurationis pod-

33pis ręki w te słowa, Jan Kostenecki mp. Ktory że

34to Scrypt za podaniem y prośbą wyż mianowa-

35nego Jmści podawaiącego, a za moim Urzędowym przy-

36ięciem wszyst z początku aż do konca iak się w sobie ma,

37słowo w słowo do Xiąg nineyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

assecuratio – zapewnienie, rewers; racione intercontentorum – z uwagi na zawartość; per oblatam – przez oblatę; de verbo ad verbum qui sequitur tenore – słowo w słowo w brzmieniu następującym; in praesentia – w obecności; ad acta – do akt; Die Vigesima secunda May Anno Dni 1734 – 22 maja 1734; mp. = manu propria, własnoręcznie; Złote Czerwone – dukaty; ingrossowany – wpisany do księgi; notka marginalna: oryginał odebrał tenże podający.

Streszczenie

30grudnia 1734 r. w grodzie owruckim przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walentym Laskowskim Jan Kurowski [?] oblatował skrypt asekuracyjny Jana Kosteneckiego z 22 maja 1734 r. Kostenecki potwierdził w nim pożyczenie od Krzysztofa Goryminskiego Wilgi 30 czerwonych złotych i zobowiązał się zwrócić je na pierwsze żądanie wierzyciela.

Nr w rękopisie: 92 (1730)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 121v

1Oblata Extraktu z Xiąg Grodz-

2kich Kijowskich z Wpisaniem

3wiecznym Possessyi w Dobra Wies

4Łuczne [?] cum attinentiis Ichm.

5Xięży Dominikanom Byszow-

6skim [?] Służącey.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego,

8Miesiąca Decembra, Trzynastego, Dnia

9W Kadencyi Sądowey Grodzkiey Kijowskiey od Dnia

10Siodmego Decembra Roku wyż na akcie wy-

11rażonego w Zytomierzu na ten czas przypadłey y Są-

12downie odprawowaney zaczętey. Przedemną

13Nikodymem Kazimierzem na Szumsku [?] Wo-

14ronieczem [?] Starostą Ostrzeskim [?] Chorążym Owru-

15czeckim, Podwoiewodzym Grodzkim Generalnym

16Woiewództwa Kijowskiego y Xięgami Niniejszemi

17Grodzkiemi Kijowskiemi przytomnie dla Sądzenia

18Roczkow do Zytomirza sprowadzonemi. Compa-

19rens Personaliter, Przewielebny w Bogu JmX. Xiądz

20Łazarz Ronowski [?] Wikary Konwentu Byszow-

21skiego, ten Extrakt z Xiąg Grodzkich Kijowskich authen-

22tyce Wydany z Pieczęcią Korrektą y z podpisem Ręki

23Pisarskiey, Stylem Ruskim pisany z Wpisaniem

24[reklamant:] wiecz-

k. 122

1wniu Possessyi w Dobra wieś Liszne od Jeymci

2Anny z Mikulinic primo Voto Jerzyney Charlinskiey [?]

3Secundo Łukaszowey Witowskiey Podsędkowey Ki-

4jowskiey Wielebnym Jchmsciom Oycom Dominikanom

5Konwentu Bystrowskiego [?] służącey ratione intro con-

6tentorum dla wpisania do Xięg Ninieyszych Grodz-

7kiey per oblatam podał. Tenoris sequentis.

8Wypis z Xiąg Grodzkich Woiewództwa Kijowskiego

9Roku Tysiąc Siedmset, Czterdziestego Ośmego Mie-

10siąca Styczna [?] Siodmego Dnia. Na Roczkach Są-

11dowych Grodzkich Kijowskich od Dnia trzydziestego

12Miesiąca octobra w Roku niedawno przeszłym przypa-

13dłych y Sądownie odprawować zaczętych. Przed nami

14Alexandrem Lenkiewiczem Ipohorskim Podwoiewo-

15dzym, a Theodorem Humienickim Sędzią y Woycie-

16chem Ryłskim [?] Wyszkim [?] Zytomirskim Pisarzo

17Vrzędnikami Sądowemi Grodz. Kijow. Stanowszy Oczewi-

18wiście Woźny Generał Woiewództwa Kijowskiego, Bo-

19tynskiego [?], Bracław. y Czernihowskiego, Szlachetny

20Wasyl [?] Serafinowicz do zapisania do Xiąg Ni-

21nieyszych Relacyę swoię zeznał, temi słowy, iż on

22Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Czterdziestego

23Siodmego, Miesiąca Nowembra Dwudziestego drugie-

24go Dnia będąc na sprawie swey y potrzebie Jeymci Pa-

25ni Anny z Mikulinic Pierwszego Małżeństwa

26Jerzyney Charlenskiey, a teraźnieyszego Łukaszowey Wi-

27towskiey Podsędkowey Kijow. w Maiętności wsiach

28Liszni y Dobkowszczyźnie [?] przez zeszłego JmPana

29Jerzego Charlenskiego Małżonka Pierwszego Zmar-

30łaczy [?] y Syna niedawny zeszłego JmPana Samu-

31ela Charlenskiego, Dziedzicow, Dobr Liszni y Dobkow-

32szczyzny z pewnemi Zapisami służących, w opisz

33pomienionych Jchmciow, a maiąc na ten czas przy sobie

34stronę Szlachtę Ludzi dobrych Szlachetnych

35Panow Mateusza Philipockiego y Pana Szymo-

36na Sagielnickiego [?], Jeyma Jeymość Pani Podsędkowa

k. 122v

1Jeyowska według dobrowolnego Fundußu Listu y

2Zapisu swego Dobra te lecące w Woiewodztwie tuteC-

3znym Jeyczyznie [?] w Powiecie Byszowskim [?] Sioła Leszne [?]

4y Dębkowszczyzne z Dworem y Podległemi wszystki-

5mi Cyfstemi [?] y Lożadkami [?], ogrodnikami, podsusiedka-

6mi y pustnemi y zich wszelakiemi powinnościa-

7mi y Poddaństwem robotami wszelkiemi Daninami

8rocznemi czynszami, Pieniężnemi, osypami powo-

9zami, Podwodami y wszelkim posłuszeństwem

10Arędami Karczemnemi y wszego napoiu Szynk-

11kiem, Stawami Młynami z spustem Groblami

12Rzekami Rzeczkami, Sadzawkami, Sianożęca-

13mi, Lasami gaiami, Borami Dąbrowami Chrusta-

14mi Zapustami, alias Zaroślami w nich z łowy

15Zwierzynnemi, Polami Zasiewkiem Ozimym

16iako Iarzyny [?], Ogrodami, Drzewem bartnym

17z pszczołami y bez pszczół, Pasiekami pszczelnemi

18Gruntem w nich rozrobkow Pol, ktore są ocyr-

19kułowane od Byszowa [?], takowym Sposobem. Począwszy

20od kudelina [?] Futora do Kotłoba [?], a od Kotłoba

21do Zielonego Dęba, do Brodu Rudki Kypiszcza [?],

22a od Rudki Kypiszcza do Daniłowego Laska,

23a od Daniłowego Lasa do Smoleńskiego gości-

24ńca Suchego Laska przedniego. a od Suchego

25Laska do Laska Winina [?] Starym gościńcem.

26Rudą pokrewny [?] y Gruntami temi wszystkiemi kto-

27re przez rzeczonego JmPana Samuela Chałbińskie-

28go [?] Syna Jego [?] poprzysiężone od Sądu grodzki

29y Dekretem Trybunalskim przysądzony do tych

30Maiętności Siół Leszni y Dębkowszczyzny, kto-

31re y Płac na Kościoł w Miescie Byszowskim

32przy Kościele takowym Byszowskim w Zapi-

33sie pomienionym y według Fundußu wszyst-

34kim w nim opisanego y wyrażonego

35y Innemi

k. 123

1y Inszemi wszystkiemi in genere Specifice

2mianowanemi y Niemianowanemi Pożytkami do-

3chodami przynależnościami Wielebnym Xięża Bogu

4Oycom Zakonu Swiętego Dominika Ordinis

5Praedicatorum przy Kościele Byszowskim [?] teraz

6y na potym mieszkaiącym, y będących według Fun-

7duszu wyż Mianowanego, temże Woźny Szla-

8chty wyż mianowany przy nim będącey, oczym

9ten List dobrowolny Zapis Fundacyey od

10Jeymci Pani Anny z Mikulinic [?] Witow-

11skiey, Podsędkowey Kijow. JchMciom Oycom Do-

12minikanom, na tey Maiętności Wsi Leśney [?]

13y Dąbkowszczyzne [?] na Konwent Byszowski [?]

14danych y służących szyrzey w sobie obradeczy [?]

15wsi Słowa [?] Leśney y Dąbkowszczyzne mocą Urzędu

16Swego Woznowskiego w Grunty należące wmi-

17opisane, Intromitował, uwiązał, w moc dzierż-

18żenie y spokoyne używanie w Possesyą podał, ze-

19brawszy w tych Siołach Leśnym y Dąbkowszczyzne

20Poddanych tameczny do gromady na ten czas

21tam będących y o Panach Nowych Oycach Do-

22minikanach oznaymiwszy, przykazał aby JchMciów

23Oyców Dominikanów za Panów Swoich sobie

24mieli, y onych mieli, y Poddaństwa wszelkie

25y powinności z posłuszeństwem im oddawali y

26pełnili, którzy to Poddani w niczym sprzeczni, nie

27będąc, JchM. Oycom Dominikanom, których

28to sobie za Panów przyiewszy Poddaństwo y wszel-

29ką powinność, oddawać poczęli, y zaraz pańsko

30te poszli, którego uwiązania y w Possesyą poda-

31nia, nikt nie bronił, ani się żadnym Prawem

32w niczym nie przypowiadał, y tak JchMci Oycowie

33Dominikanie Dzierżycemi tey Maiętności

k. 123v

1zostali y na to dawszy ten List Intromissyey

2z Pieczęcią y z podpisem własney Ręki swey zapi-

3sami do Xiąg Niniejszych, y prosił o przyięcie

4tey Relacyi, co otrzymał, z ktorych ten Wypis

5pod Pieczęcią Grodzką Kijow. Roku teraznieyszego

6Tysiąc Szescset, Pięćdziesiątego [?] Miesiąca No-

7vembra Pierwszego Dnia iest Wydan Pisan

8w Kijowie, U tego Extraktu [nad wierszem: przy pieczęci przyciśnioney.] Korrekta tête

9Słowa, Korygował Zrotowski [?] Locus Sigilli

10Castri illius, a podpis Ręki Pisarskiey temi

11Słowy, W niebytności JmPana Pisarza Kijow-

12skiego podpisuie się Theodor Wyhowski Namiesnik

13Zamku Kijowskiego mpp. Ktory to Extrakt per

14oblatam podany Za podaniem y prozbą wyszmia-

15nowaney osoby [nad wierszem: podawaiącey] Za Ratnowim [?] Urzędowym przyięciem

16Słowo w Słowo do Xiąg Niniejszych Grodzkich

17Kijow. iest Ingrossowany.

18[dolna część strony przekreślona krzyżem, bez tekstu]

Objaśnienia i tłumaczenia

Data w rękopisie „Trzydziestego” bez jednostek – prawdopodobnie opuszczenie pisarza; rok wg ciągłości księgi (1735?).

Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; cum attinentiis – z przynależnościami; Ord. Praed. – Ordinis Praedicatorum, zakonu kaznodziejskiego (dominikanów); mpp – manu propria.

Konwent byszowski – prawdopodobnie dominikanie w Byszowie (pow. kijowski), dziś Byszew, obw. kijowski.

ocyrkułowane – opisane granicami (circulus); alias – inaczej; Byszów – prawdopodobnie Byszów, pow. kijowski (dziś Byszów, obw. kijowski); kontekst: fundacja kościoła w Byszowie, nadanie wsi Leszne i Dębkowszczyzna z opisem granic.

in genere specifice – ogólnie i szczegółowo; Ordinis Praedicatorum – Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanie).

Akt jest relacją woźnego o intromisji dominikanów w dobra Leśna i Dąbkowszczyzna na podstawie fundacji Anny Witowskiej; początek na poprzedniej stronie.

Nazwa konwentu (Byszowski [?]) i nazwiska rodowe fundatorki odczytane niepewnie.

Locus Sigilli Castri illius – miejsce pieczęci tegoż grodu; mpp. – manu propria, własną ręką; per oblatam – przez oblatę, do wpisania; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Data wystawienia wypisu 1 XI (rok czytany jako 1650 [?], wypis z ksiąg grodzkich kijowskich z czasów przed 1667); odczyt roku niepewny.

Numer na marginesie górnym „1237[?]” to prawdopodobnie późniejsza numeracja, nieczytelna w części.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13grudnia 1730 r. [?] w Żytomierzu, na kadencji sądowej grodzkiej kijowskiej rozpoczętej 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem, starostą ostrzeskim [?], chorążym owruckim i podwojewodzim grodzkim województwa kijowskiego, ks. Łazarz Ronowski [?], wikary konwentu dominikanów w Byszowie [?], podał do oblaty uwierzytelniony ekstrakt z ksiąg grodzkich kijowskich, pisany stylem ruskim, z wpisem wwiązania dominikanów w dobra nadane im przez Annę z Mikulinic, 1° v. Jerzynę Charlińską [?], 2° v. Łukaszową Witowską, podsędkową kijowską. Według ekstraktu na roczkach grodzkich kijowskich, przed podwojewodzim Aleksandrem Lenkiewiczem Ipohorskim, sędzią Teodorem Humienickim i pisarzem Wojciechem Ryłskim [?], woźny generał Wasyl [?] Serafinowicz zeznał, że w obecności szlachty Mateusza Philipockiego i Szymona Sagielnickiego [?], na mocy zapisu fundacyjnego, wwiązał dominikanów konwentu byszowskiego [?] w sioła Leszne [?] (Liszne, Leśna) i Dębkowszczyzna [?] z poddanymi, dworem, młynami, lasami i innymi pożytkami, w opisanych granicach (od futoru Kudelin [?] przez Kotłob, Zielony Dąb, bród Rudki Kypiszcza, Daniłów Lasek i gościniec smoleński do lasku Winin [?]), wraz z placem pod kościół w Byszowie, a poddani przyjęli posłuszeństwo. Daty w ekstrakcie zapisano jako 7 stycznia 1748 [?] (roczki) i 22 listopada 1747 [?] (czynność woźnego), a wypis wydano w Kijowie 1 listopada 1650 [?]; ekstrakt poprawił Zrotowski [?] i podpisał Teodor Wyhowski, namiestnik zamku kijowskiego. Odczyt wielu nazw niepewny.

Nr w rękopisie: 94 (1730)

Transkrypcja

k. 126

1Zapis Dimissionis od Wiell. Jmć Pana Kazimierza

2Tarnogrodzkiego in rem et personam synow swoich

3oraz zięciow swoich Chrzanowskiego y Bocianowskiego

4dany y służący

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

6Miesiąca Decembra Trzynastego Dnia.

7Na Roczki Sądowe Grodz. Kijow. od dnia Siodmego Decembris roku

8wyz na Akcie wyrażonego w Zytomierzu natenczas przypadłe y

9Sądownie odprawowac się zaczęte Przedemną Mikołaiem Kazi-

10mierzem na Szumsku Woroniczem Chod. Grod. Podwoiewod. Sądowym

11y Xięgami niniejszemi Grod. Kijowskiemi Comparens Ur. Wiell. Jmć

12Pan Kazimierz Tarnogrodzki Horodniczy Opalinski ten Zapis

13Dimissionis od Siebie Stawaiącego in rem et personam Wiell.

14Jmć Panow Andrzeja Jozefa dwoch Imion Antoniego y Mikołaja

15Tarnogrodzkich synow swych oraz Antoniego Chrzanowskiego

16y Jakuba Bocianowskiego zięciow swoich dany y służący przed

17Aktami Niniejszemi przyniosł w te słowa Ja Kazimierz Tar-

18nogrodzki Horodniczy Opalinski niegdy Wiell. Jmć Pana Wacła-

19wa Tarnogrodzkiego syn zdrowy będąc na ciele y umysle odstą-

20piwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi a pod

21niniejszy swoy Zapis Dimissionis całe się poddaiąc wiadomo czyniąc

22wiadomo idono czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię, Iż Ja zażna-

23waiący maiąc Dobra swe dziedziczne potowę wsi Kowalenek

24z dwoch części składaiący się w Woiewod. Kijow. a Powiecie Zyt. leżą-

25ce y we władaniu moim zostaiące umyslitem z tych Dobr moich

26Trzydziescie Poddanych Andrzeiowi Jozefowi dwoch imion

27oraz Antoniemu y Mikołaiowi Tarnogrodzkim synom moim, a

28dziesięc włosciań z obu części składaiących Antoniemu synowi

29Andrzeja Chrzanowskiemu y Jakubowi synowi Franciszka a wnu-

30kowi Michała Bocianowskiemu zięciom moim dac darowac Za-

31pisac y na wieczne czasy dymittowac Jakoż tym Zapisem moim po-

32mienione Dobra moie ze wszystkiemi onych polami gruntami rola-

33mi łąkami sadybami ogrodami borami lasami Sianożęciami

34oraz poddanemi ciągłemi y pieszemi ich powinnosciami y robo-

35cizami daniami daninami owo zgoła ze wszystkiem co w tych

36Dobrach od dawna dawien zawierało się y teraz zawiera się nie

37z onych nie excypuiąc ani wyłączaiąc tymże Wiell. Jmć Panom

38Andrzeiowi Jozefowi dwoch imion oraz Antoniemu y Mikołaiowi

39Tarnogrodzkim synom swoim y Antoniemu Chrzanowskiemu

40y Michałowi Bocianowskiemu zięciom moim daię daruię

41zapisuię y na wieczne czasy dymittuię Wiecznie wolney Intromissyi

42dopomnie mogące

k. 126v

1do pomienionych Dobr tymże Prawonabywcom dozwalam

2y dopuszczam a dozwoloney y dopuszczoney ani sam przez

3się ani przez żadne Subordynowane Osoby bronię y przeszkadzać

4nie mam y nie będę owszem od wszelkich impedymentow praw

5nych y nie prawnych tychże Prawonabywcow bronić y zastępo

6wać w każdym Sądzie y Urzędzie Koronnym mam y obowiązu

7ię się A in casu Contrawentionis temu Zapisowi memu forum

8ubiquinarium do odprawiadania sobie naznaczam y projs-

9guię Na co wydaię ten moy Zapis włsną ręką przy upro

10szonych Wiełł Przyiaciołach podpisuię Datum w Zytomierzu

11Dnia Dziesiątego Decembra Tysiąc Siedmset Trzydziestego

12Roku U tego Zapisu podpisy rąk w te słowa Kazimierz Czerno

13gurski [?] Hawel [?] Opalinski mp. Iako swiadek y Przyiaciel do

14tego Zapisu uproszony podług prawa podpisuię się Antoni

15Sambor[s]ki mp. Iako swiadek y Przyiaciel do tego Zapisu

16uproszony od Imći Czernawczyckiego [?] podług prawa podpisuię

17się Szymon Didkowski mp. Ktory że to Zapis od słowa do sło

18wa iak się w sobie ma do Xiąg niniey[s]zych Grodzkich

19Kijowskich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis dimissionis – zapis ustąpienia (zrzeczenia się) dóbr; in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens – stawający; Chod. Grod. Podwoiewod. – chodorowski [?] podwojewodzi grodzki; Horodniczy Opalinski – horodniczy opaliński [?]; Kowalenki [?] – wieś w pow. żytomierskim. Data roczna w nagłówku czytana „Trzydziestego” – możliwy pominięty wyraz w rękopisie. W tekście zięć nazwany raz Jakubem, raz Michałem Bocianowskim.

A in casu Contrawentionis – a w razie naruszenia; forum ubiquinarium – sąd w każdym miejscu (właściwość dowolnego sądu); mp. – manu propria, ręką własną; Wiełł – Wielmożnych; Datum – dano. Data wystawienia: 10 XII 1730 (odczyt „Trzydziestego” – rok bez dalszej liczby).

Streszczenie

13grudnia 1730 r. [?] w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Mikołajem (Nikodemem [?]) Kazimierzem na Szumsku Woroniczem, podwojewodzim sądowym, Kazimierz Tarnogrodzki, horodniczy opaliński [?], syn zmarłego Wacława, przedłożył zapis dymisji (ustąpienia dóbr). Z połowy swojej dziedzicznej wsi Kowalenki [?] w powiecie żytomierskim daruje wieczyście 30 poddanych synom Andrzejowi Józefowi, Antoniemu i Mikołajowi Tarnogrodzkim oraz 10 włościan zięciom Antoniemu Chrzanowskiemu, synowi Andrzeja, i Jakubowi (dalej w tekście Michałowi) Bocianowskiemu, synowi Franciszka, ze wszystkimi gruntami, lasami, poddanymi i powinnościami, dopuszczając intromisję i zobowiązując się do ewikcji pod rygorem sądu wszędzie właściwego. Zapis datowany w Żytomierzu 10 grudnia 1730 r.; podpisali go „Kazimierz Czernogurski [?] Hawel [?] Opaliński” oraz świadkowie Antoni Samborski i Szymon Didkowski.

Nr w rękopisie: 95 (1730)

Transkrypcja

k. 126v

195. Zapis Cessionis od Wiełł Imciów Panow Tele-

2zynskich WW. Imciów Panom Telezynskim y Zu-

3bielewiczowi dany y służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

5Miesiąca Decembra Trzynastego Dnia

6W Rocznikach [?] Sądowe Grodz. Kijow. od dnia Siodmego Decembris Roku

7wyż. na Akcie wyrażonego w Zytomierzu przypadłe y sądownie

8odprawowac się zaczęte Przedemną Nikodemem Kazimierzem na

9Szumsku [?] Woronieczem Chor. Owr. Starostą Sądowym Grodz.

10Imciów Wdztwa Kijow. y Xięgami niniey[s]zemi Grodz. Kijow. Compa-

11rens Personaliter Urodz. Imći Panowie Woyciech y Szymon

12Telezynscy bracia rodzeni ten Zapis Cessionis od siebie służący

13in rem et personam Franciszka Woyciechowego

14y Kazimierza Szymonowego Telezynskich

15Synow oraz zięciow swoich Grzegorza Woinskiego [?] y Ka-

16zimierza [?] Zubielewicza na dobra intro wyrażone dany y służący przed

17Aktami

k. 127

1niniejszemi Grod Kijowski przyznali w ten sposob:

2My Ja Woyciech y Ja Szymon Telezynscy bracia

3między Sobą rodzeni niegdy Urodz. Jmć Pana Andrze-

4ia Telezynskiego Synowie, zdrowi będąc na ciałach

5y umystach odstąpiwszy swych własnych nale-

6nych Ziemskich Juryzdykcyi a pod niniejszy

7swoy Zapis Cessionis cale się poddaiąc y wie-

8lące wiadomo iawnie czyniemy ustnie y dobro-

9wolnie zeznawamy Iż my zeznawaiące maiące

10dobra swe Dziedziczne wieś Dubowiec y część

11wsi Krasna włoka [?] w Woiewodztwie Kijowskie

12iże prawem naturalnego spadku do nas doszłe

13y we władzeniu naszym zostaiące umyslilismy

14tałowi [?] Dobra nasze Urodz. Jmć Panom Fran-

15ciszkowi Woyciechowemu y Kazimierzowi Szy-

16mowemu Telezynskim synom swym oraz

17Grzegorzowi Michała synowi Wasinskiemu

18y Stanisławowi Andrzeja synowi Tubielewiczo-

19wi Zięciom swym dac darować cedować y na

20zawsze zapisać Jakoż tym Zapisem naszym

21z wyż pomienionych Dobr wieś Dubowiec Zea-

22pisuiemy synom naszym Franciszkowi Woy-

23ciechowemu y Kazimierzowi Szymonowe-

24mu Telezynskim, y Zięciowi Grzegorzowi synowi

25Michała Wasinskiemu a część wsi Krasna

26włoka drugiemu Zięciowi Stanisławowi And-

27rzeja synowi Tubielewiczowi w rownych Gra-

28nicach a to ze wszystkiemi tych Dobr polami

29rolami grontami łąkami Sadybami ogroda-

30mi borami lasami Sianożęciami ze wszyst-

31kiemi tych Dobr użytkami y dochodami

32karczmami młynami oraz poddanemi ciągłe-

33mi y pieszemi ich powinnosciami y robocia-

34nami daniami daninami owo zgoła z tym

35wszystkiem co w tych Dobrach od dawna

36dawien zawierało się y teraz zawiera się

37nic z onych nie excypuiąc ani wyłączaiąc tymże

38[reklamant:] Urodz.

k. 127v

1Imc Panom Franciszkowi y Kazimierzowi Te-

2leżynskim oraz Grzegorzowi Wasinskiemu [?] y

3Stanisławowi Tubielewiczowi [?] daiemy daruiemy

4Zapisuiemy y na zawszy Ceduiemy Wręcz

5wolney Intromissyi do pomienionych Dobr tymże

6Prawonabywcom dozwalamy y dopuszczamy

7a dozwoloney y dopuszczoney ani sami przez się

8ani przez żadne Subordynowane Osoby bronić y

9przeszkadzać nie mamy y nie będziemy Na co

10wydaię ten Nasz Zapis Cessionis własnemi Rę-

11kami przy uproszonych Osob Przyiaciołach pod-

12pisuiemy Datum w Zytomierzu Dnia Osmego

13Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego Ro-

14ku U tego Zapisu podpisy Rąk w te słowa Woy-

15ciech Teleżynski mp Andrzey Teleżynski mp Ia-

16ko swiadek na tym Zapisie podpisuię się Piotr

17Iankowski mp Iako swiadek y Przyiaciel na

18tym Zapisie podpisuię się Ian Czopowski [?]. Ktory

19że to Zapis od słowa do słowa iak się w sobie

20pisany ma do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijow.

21iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Cessionis – cesji, ustąpienia; Comparens Personaliter – stawając osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; intro wyrażone – wymienione wewnątrz aktu; Chor. Owr. – chorąży owrucki; Grodz. Kijow. – grodzkie kijowskie; Wdztwa – województwa.

Zapis Cessionis – zapis cesji (odstąpienia dóbr). Odczyt nazw „Krasna włoka” i „Telezynski” niepewny; nazwisko może brzmieć „Teleżyński”/„Telesyński”. „tałowi” na początku linii 13 niepewne (może „takowe”).

Zapis Cessionis – zapis cesji (odstąpienia praw); mp – manu propria, ręką własną; Grodz. Kijow. – Grodzkich Kijowskich. Data dokumentu: 8 XII 1730 (zapewne skrót kancelaryjny roku, wpis w aktach 1734/1735 [?]).

Streszczenie

13grudnia 1730 r. [?] w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku [?] Woroniczem, chorążym owruckim, bracia rodzeni Wojciech i Szymon Teleżyńscy (Telezyńscy [?]), synowie zmarłego Andrzeja, przyznali zapis cesji swoich dziedzicznych dóbr w województwie kijowskim, otrzymanych w spadku. Wieś Dubowiec zapisali synom Franciszkowi (synowi Wojciecha) i Kazimierzowi (synowi Szymona) Teleżyńskim oraz zięciowi Grzegorzowi Wasińskiemu [?], synowi Michała, a część wsi Krasna Włoka [?] drugiemu zięciowi Stanisławowi Tubielewiczowi [?], synowi Andrzeja, ze wszystkimi gruntami, lasami, karczmami, młynami, poddanymi i powinnościami, dopuszczając intromisję. Zapis datowany w Żytomierzu 8 grudnia 1730 r.; podpisali go Wojciech Teleżyński, Andrzej Teleżyński oraz świadkowie Piotr Jankowski i Jan Czopowski [?].

Nr w rękopisie: 96 (1730)

Transkrypcja

k. 127v

1Zapis Dimissionis od Ur. JMci

2Pana Marcina Pirewskiego [?]

3na Osobę Macieja Pirewskiego [?]

4y Krynickich uczyniony.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

6Miesiąca Decembra Pietnastego dnia

7Na Roczki Sądowe Grodz. Kijow. od Dnia Siodme-

8go Decembris Roku wyz. na Akcie wyrażonego w

9Zytomierzu na ten Czas przypadłe y Sądownie odpra-

10wować się zaczęte Przedemną Nikodymem Kazimie-

11rzem na Szumsku [?] Woronieczem Chorą. Owr. Starostą

12Ostrzenskim [?] Podwoiewod. Sądowym Grodzkim Gene-

13ratu Woiewod. Kijow. y Xięgami niniey̆szemi Grodzkiemi

14Kijowskiemi Comparens Personaliter Ur. JmcPan Mar-

15cin Pirewski [?] ten Zapis Dimissionis od Siebie Sławet-

16[reklamant:] nego

k. 128

1iącego in rem et personam Macieia Girewskiego [?] syna

2swego oraz Jakuba y Jana Krynickich zięciow na

3Dobra intro wyrażone dany y służący przed Aktami ni-

4nieyszemi przyznał w te słowa Ja Marcin Girewski [?]

5zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy swey

6własney należney Ziemskiey Iurisdykcyi a pod ninie-

7yszy swoy Zapis Dimissionis Cale się poddaiąc y wie-

8dząc wiadomo iawno Czynię ustnie y dobrowolnie

9zeznaię Iż Ja Zeznawaiący maiąc Dobra swe

10dziedziczne przezemnie nabyte y we władaniu

11moim zostaiące w Woiewodztwie Kiyowskim sytuowane

12umysliłem takowe Dobra wieś Bukowkę Urod.

13Jmc Panom Maciejowi Girewskiemu Synowi swe-

14mu oraz Jakubowi synowi Jana y Janowi Syno-

15wi Teodora Krynickim Zięciom moim daro-

16wać zapisać y na wieczne Czasy dymittować Ja-

17koż tym Zapisem moim Dimissionis z pomienio-

18nych Dobr Osmnastu poddanych synowi memu

19Maciejowi Girewskiemu a dwunastu poddanych

20zięciom moim Jakubowi Synowi Jana y Jano-

21wi Synowi Teodora Krynickim ze wszystkiemi

22onych polami grontami rolami łąkami Sadyba-

23mi ogrodami borami lasami Sianożęciami

24ze wszystkiemi tych Dobr użytkami y dochoda-

25mi karczmami młynami oraz poddanemi Ciąg-

26łemi y pieszemi ich powinnosciami y robocizn-

27nami daniami daninami owo zgoła et cum

28wszystkiem co w tych Dobrach od dawna dawien

29zawierało się y teraz zawiera się nic z onych

30nie Excypuiąc ani wyłączaiąc tymże Urod. Jmc Pa-

31nom Maciejowi Girewskiemu Jakubowi y Jano-

32wi Krynickim Kochanym Dzieciom moim dzie-

33dzicznie zapisuię y na wieczne Czasy dymittuię Wię-

34c a wolney Intromissyi do pomienionych Dobr tymże

35Prawonabywcom dozwalam y dopuszczam a dozwo-

36loney y dopuszczoney ani sam przez się ani przez żad-

37[reklamant:] ne

k. 128v

1ne Subordynowane Osoby bronic y przeszkadzać

2nie mam y niebędę owszem od wszelkich impedy-

3mentow prawnych y nie prawnych tychże nabyw-

4cow bronic y zastępować mam y obowiązuię się

5Na co wydaię ten moy Zapis Dimissionis z własną

6Ręką przy uproszonych WW. Przyiaciołach podpi-

7suię Datum w Zytomierzu Dnia Dziesiątego De-

8cembra Tysiąc Siedmset Trzydziestego Roku. U te-

9go Zapisu podpisy Rąk w te słowa Marcin Dzew-

10ski [?] mp Iako Swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie

11podpisuię się Antoni Chojecki mp Iako Swiadek

12y Przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Wawrzy-

13niec Chodakowski mp Ktory że to Zapis od słowa

14do słowa iak się w sobie pisany ma do Xiąg ninie-

15yszych Grodzkich Kijow. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Dimissionis – zapis zwolnienia (zrzeczenia, uwolnienia od zobowiązań); Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Roczki – krótkie sesje sądu grodzkiego; Chorą. Owr. – chorąży owrucki; Podwoiewod. – podwojewodzi; Generatu – generału (obszaru jurysdykcji) województwa kijowskiego. Rok w nagłówku „Trzydziestego” – zapewne skrót, możliwe 1734 [?].

in rem et personam – na rzecz i osobę; intro wyrażone – wewnątrz (w zapisie) wymienione; Zapis Dimissionis – zapis zrzeczenia (przekazania) dóbr; Urod. Jmc – Urodzonym Ich Mościom; nazwisko Girewski/Girzewski czytane niepewnie.

mp – manu propria (własnoręcznie); impedimenta – przeszkody; Dimissionis – zrzeczenia, ustąpienia; zapis datowany 10 XII 1730, Żytomierz.

Streszczenie

15grudnia 1730 r. [?] w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku [?] Woroniczem, chorążym owruckim, starostą ostrzeńskim [?] i podwojewodzim sądowym, Marcin Pirewski [?] (w tekście Girewski [?]) przyznał zapis dymisji swojej nabytej dziedzicznej wsi Bukówka [?] w województwie kijowskim. Z tej wsi zapisał wieczyście 18 poddanych synowi Maciejowi Girewskiemu [?] i 12 poddanych zięciom Jakubowi, synowi Jana, i Janowi, synowi Teodora, Krynickim, ze wszystkimi gruntami, lasami, karczmami, młynami i powinnościami, dopuszczając intromisję i zobowiązując się do ewikcji. Zapis datowany w Żytomierzu 10 grudnia 1730 r.; podpisali go „Marcin Dzewski [?]” oraz świadkowie Antoni Chojecki i Wawrzyniec Chodakowski.

Nr w rękopisie: 97 (1730)

Transkrypcja

k. 128v

1Zapis Perpetuae Dimissionis od

2W. JmPana Piotra Weymana

3na Osoby WW. JchmPanow Sebe-

4styana Weymana y Ludwika

5Osmolskiego dany y Stwierdzony [?].

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

7Miesiąca Decembra Szesnastego Dnia

8Gdy Roczki Sądowe Grodzkie Kijow. od Dnia Siodme-

9go Decembris Roku wyz na Akcie wyrażonego

10w Zytomierzu na ten czas przypadłe y Sądownie

11odprawowac się zaczęły Przedemną Nikodemem

12Kazimierzem na Prumsku [?] Woronieckiem Chome-

13cem [?] Stty Ostrze [?] Podwoiewodzym Sądowym

14Grodz. Grodu Wdztwa Kijow. y Xięgami ninie-

15yszemi Grodz. Kijow. Comparens Personaliter W. JmP.

16Pan Piotr Weyman ten Zapis Dimissionis od

17Siebie stawaiącego in rem et personam WW. JmP.

18Panow Sebestyana Weymana Syna Swego oraz

19Ludwika Osmolskiego Zięcia swego dany y Stwier-

20dzey [?] przed Aktami Ninieyszemi Grodz. Kijowskiemi

21przyznał w te Słowa Ia Piotr Weyman niegdy

22[reklamant:] Urod.

k. 129

1Urodz. Jmc Pana Marcina Waymana Syn zdrowy y cza[?]-

2ny będąc na Ciele y umysle odstąpiwszy Swey własney

3należney Ziemi Iurizdykcyi Prawa Forum Powiatu

4y Woiewodztwa a pod niniejszy Swoy Zapis Dertud [?]

5Dymissionis Całe się poddaię y wcielaię wiadomo

6iawno Czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię Iż Ia

7Zeznawaiący maiąc Dobra swe Dziedziczne dwie

8Części wsi Bukowki y Puhacowki [?] w Woiewodz-

9twie Kijowskim sytuowane y wewładaniu mo-

10im Zostaiące umysliłem takowe Dobra moie

11Urodz. Jchmc Panom Sebestyanowi Weymanowi

12Synowi Swemu y Ludwikowi Osmolskiemu Zięcio-

13wi dać darować Zapisać y na wieczne Czasy dymit-

14tować Iakoż tym Zapisem moim Dimissionis z tych

15Dobr część wsi Bukowki synowi memu Sebestya-

16nowi Weymanowi a część wsi Pohacowki [?] Zięciowi

17memu Ludwikowi Osmolskiemu a to ze wszystki-

18mi tych Dobr polami rolami gruntami łąkami Sa-

19dybami ogrodami borami lasami Sienożęciami

20ze wszystkiemi tych Dobr użytkami y dochodami

21oraz poddanemi Ciągłemi y pieszemi ich powin-

22nosciami y robociznami daniami daninami

23owo zgoła ztem wszystkiem co w tych Dobrach

24oddawna dawien zawierało się y teraz zawiera

25się nic z onych nie Excypuiąc ani wyłączaiąc tymże

26Urodz. Jmc Panom Sebestyanowi Weymanowi y

27Ludwikowi Osmolskiemu daię daruię Zapisuię

28y na wieczne Czasy dymittuię Wzięcia wolney Intro-

29missyi do pomienionych Dobr tymże Prawonabywcom

30pozwalam y dopuszczam a pozwoloney y dopuszczo-

31ney ani sam przez się ani przez żadne Subordynowa-

32ne bronic y przeszkadzać nie mam y nie będę owszem

33od wszelkich impedymentow prawnych y nie prawnych

34tychże Prawonabywcow bronić y zastępować mam

35y obowiązuię się Na co wydaiąc ten moy Zapis Di-

36missionis własną Ręką przy uproszonych Ich Mc Przy-

37iaciołach podpisuię Datum w Zytomierzu Dnia Czterna-

38stego

k. 129v

1stego Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego Roku

2U tego Zapisu podpisy rąk w te słowa Piotr Weyman mp

3Iako Swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podług Pra-

4wa podpisuię się Antoni Witebicki [?] mp Iako swiadek

5y Przyiaciel na tym Zapisie podług prawa podpisuię się

6Łukasz Zerebiłło [?] mp. ktory że to Zapis od słowa do

7słowa iak się w sobie pisany ma do Xiąg ninieyszych

8Grodz. Kijowskich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Perpetuae Dimissionis – wieczystego ustąpienia (zrzeczenia); Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; Roczki – kadencja sądowa grodzka; nazwisko i tytulatura podwojewodziego odczytane niepewnie.

Dimissionis (łac.) – zapis dymisji, tj. ustąpienia (zrzeczenia się) dóbr; Forum – właściwość sądowa; Intromissya – wwiązanie w posiadanie; Urodz. Jmc – Urodzony Jegomość; Excypuiąc – wyłączając; „Dertud” – odczyt niepewny (być może „Perpetuae”).

mp – manu propria (ręką własną). Data w pierwszym wierszu urwana (dzień grudnia 1730 r.).

Streszczenie

16grudnia 1730 r. w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem Woronickim [?] (w tekście „na Prumsku [?]”), podwojewodzim sądowym, Piotr Weyman, syn zmarłego Marcina, przyznał zapis wieczystej dymisji swoich dziedzicznych dóbr – dwóch części wsi Bukówka [?] i Puhaczówka [?] w województwie kijowskim. Część Bukówki zapisał synowi Sebastianowi Weymanowi, a część Puhaczówki zięciowi Ludwikowi Osmolskiemu, ze wszystkimi gruntami, lasami, poddanymi i powinnościami, dopuszczając intromisję i zobowiązując się do ewikcji. Zapis datowany w Żytomierzu 14 grudnia 1730 r.; podpisali go Piotr Weyman oraz świadkowie Antoni Witebicki [?] i Łukasz Żerebiłło [?].

Nr w rękopisie: 98 (1730)

Transkrypcja

k. 129v

1Zapis Dimissionis od Urod. JmĆi

2Pana Ignacego Czaykowskiego

3in rem et personam Urod. JmĆi

4Panow Iozefa Czaykowskiego

5syna oraz Michała Kozickiego

6Łukasza Gizewskiego y Rocha

7Sodlewskiego [?] zięciow swych dany

8y służący

9Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

10Miesiąca Decembra Osmnastego Dnia.

11Na Roczki Sądowe Grodz. Kijow. od Dnia Siodmego

12Decembris Roku wysz. na Akcie wyrażonego w Zytomie-

13rzu na na ten Czas przypadłe y Sądownie odprawowac się

14zaczęte Przedemną Nikodemem Kazimierzem na Szum-

15sku Woroniczem Chor. Owr. Starostą Ostrzenskim Pod-

16woiewodz. Sądowym Grod. Generału Woiewodz. Kijow.

17y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijow. Comparens

18Personaliter Urod. JmĆi Pan Ignacy Czaykowski ten Za-

19pis Dimissionis od siebie stawaiącego in rem et personam

20Urod. JmĆi Panow Iozefa Czaykowskiego syna swego oraz

21Michała Kozickiego y Łukasza Gizewskiego Zięciow swych

22na Dobra intro wyrażone dany y służący przed Aktami

23niniejszemi przyznał w te słowa Ia Ignacy Czaykowski niegdy

24Urod. JmĆi Pana Karola Czaykowskiego syn zdrowy będąc na

25ciele y umysle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

26Iurysdykcyi a pod niniejszy swoy Zapis Dimissionis cale

27się poddaiąc y wcielaiąc wiadomo ieno [?] Czynię ustnie

28y dobrowolnie zeznaię Iż Ia Zeznawaiący maiąc Dobra

29swe Dziedziczne

30[reklamant:] Dz

k. 130

1swe Dziedziczne częsc wsi Maiunicz w Łuckim Powiecie oraz

2Częsci wsiow Bukowki y Pukaczowki w Woiewodztwie Kijow-

3skim sytuowane y we władaniu moim zostaiące umysli-

4łem z tych Dobr częsc wsi Mayunicz synowi memu Iozefowi

5Czeykowskiemu, częsc wsi Bukowki Łukaszowi Pizewskiemu [?] a

6częsc wsi Pukaczowki Michałowi synowi Antoniego Kozieckiemu [?]

7zięciom moim dac darowac zapisac y na wieczne czasy dy-

8mittowac Iakoż tym Zapisem moim Dimissionis pomienione

9Dobra częsc wsi Mayunicz synowi swemu Iozefowi Czeykowskiemu

10częsc wsi Bukowki Łukaszowi Pizewskiemu a częsc wsi Pukaczow-

11ki Michałowi Kozieckiemu [?] zięciom moim ze wszystkiemi onych po-

12lami grontami rolami łąkami sadybami ogrodami borami lasa-

13mi Sianożęciami ze wszystkiemi tych Dobr użytkami ydochodami

14karczmami młynami oraz poddanemi ciągłemi ypieszemi

15ich powinnosciami robociznami daniami daninami owo-

16zgoła ztem wszystkiem co w tych dobrach od dawna dawien zawie-

17rało się y teraz zawiera się nic z onych nie Excypuiąc ani wyty-

18czaiąc ByPP Dob. JmPanom Iozefowi Czeykowskiemu Łuka-

19szowi Pizewskiemu y Michałowi Kozieckiemu dzieciom moim daię

20daruię zapisuię y nawieczne czasy dymittuię Wzięcia wolney Intro-

21missyi do pomienionych dobr tymże Prawonabywcom dozwalam y

22dopuszczam a dozwoloney y dopuszczoney ani sam przezsię ani

23przez żadne Subordynowane Osoby bronic y przeszkadzac nie mam y

24nie będę owszem od wszelkich impedymentow prawnych y nieprąw-

25nych tychże nabywcow bronic y zastępowac mam y obowiązuię się

26Na co wydaię ten moy Zapis Dimissionis własną Ręką przy uprą-

27szonych WW. Przyjaciołach podpisuię Datum w Zytomierzu Dnia Dzie-

28siątego Decembra Tysiąc Siedmset Trzydziestego Roku. U tego zapisu

29podpisy rąk temi słowy Ignacy Czeykowski mp. Iako swiadek y

30Przyjaciel natym Zapisie podpisuię się Antoni Chojecki [?] Iako swia-

31dek y Przyjaciel na tym zapisie podpisuię się Wawrzyniec Cho-

32dakowski mp Ktory zato Zapis od słowa do słowa iak się wsobie

33ma do Xiąg niniejszych Grodzkich Kijowskich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Dimissionis – zapis ustąpienia (cesji) dóbr; in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; intro wyrażone – wymienione wewnątrz (w tekście). Chor. Owr. – chorąży owrucki; Podwoiewodz. – podwojewodzi. W tytule czterech zięciów/syna, w tekście wymieniono tylko Kozickiego i Gizewskiego.

Dimissionis – (zapis) zrzeczenia, ustąpienia; mp. – manu propria, własnoręcznie; Intromissya – wwiązanie w posiadanie.

Data wystawienia: 10 XII 1730, Żytomierz. Maiunicz/Mayunicz – w pow. łuckim; Bukowka i Pukaczowka – w woj. kijowskim (identyfikacja niepewna).

Streszczenie

18grudnia 1730 r. w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem, chorążym owruckim, starostą ostrzeńskim i podwojewodzim sądowym, Ignacy Czajkowski (Czeykowski), syn zmarłego Karola, przyznał zapis dymisji swoich dziedzicznych dóbr. Część wsi Majunicz [?] w powiecie łuckim zapisał synowi Józefowi Czajkowskiemu, część wsi Bukówka [?] zięciowi Łukaszowi Gizewskiemu (Pizewskiemu [?]), a część wsi Pukaczówka [?] w województwie kijowskim zięciowi Michałowi Kozickiemu (Kozieckiemu [?]), synowi Antoniego, ze wszystkimi gruntami, lasami, karczmami, młynami, poddanymi i powinnościami, dopuszczając intromisję i zobowiązując się do ewikcji. Zapis datowany w Żytomierzu 10 grudnia 1730 r.; podpisali go Ignacy Czeykowski oraz świadkowie Antoni Chojecki [?] i Wawrzyniec Chodakowski.

Nr w rękopisie: 99 (1730)

Transkrypcja

k. 130

1Zapis Dimissionis od Wiell. JmćPana Michała Ry-

2chwalskiego na rzecz syna swego Macieja Rychwal-

3skiego dany y służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

5Miesiąca Decembra Dziewiętnastego dnia

6Na Roczki Sądowe Grodz. Kijow. od dnia Siodmego Decembris roku

7wyż na Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten czas przypadłe y

8[reklamant:] sądownie

k. 130v

1Sądowie odprawowac się zaczęte Przedemną Nikodemem Kazi-

2mierzem na Szumsku Woroniczem Chor. Owr. Starostą Ostrz.

3Podwoiewodzym Sądowym Grodz. Intus wdz. Kijows. y Xięga-

4mi ninieyszemi Grodz. Kijows. Comparens Personaliter Wiell. JmĆ

5Pan Michał Rychwalski ten Zapis Dimissionis od Siebie sła-

6waiącego in rem et personam Wiell. JmĆi Pana Macieja Ry-

7chwalskiego syna swego dany y służący przed Aktami ninie-

8yszemi Grodzkiemi Kijowskiemi przyznał w te słowa. Ja Mi-

9chał Rychwalski zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstępui-

10szy swey własney należney Ziemskiey Juryzdykcyi a pod ni-

11nieyszy swoy Zapis Dimissionis całe się poddaiąc y wcielaiąc

12wiadomo ieono Czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię, Iż

13Ja zeznawaiący maiąc swe Dobra dziedziczne Rzyszowiec-

14ką Rudnię alias cyse [?] wsi Rzyszowki [?] w Woiewodztwie Kijow-

15skim sytuowane wrotedawnie [?] moim Aktualnym zostaiące

16umysłem, takowe Dobra moie Wiell. JmĆi Panu Maciejowi

17Rychwalskiemu synowi swemu dac darowac zapisac y na

18wieczne Czasy dymittowac. Jakoż tym Zapisem moim pomie-

19nione dobra cyse wsi Rzyszowki ze wszystkiemi onych pola-

20mi rolami grontami łąkami Sadybami ogrodami borami

21lasami Sianożęciami ze wszystkiemi tych Dobr wszytkie-

22mi y dochodami karczmami młynami oraz poddanemi

23ciągłemi y pieszemi ich powinnosciami y robociznami

24daniami dawinami [?] owo zgoła z tem wszystkiem co w tych

25Dobrach oddawna dawien zawierało się y teraz zawiera się

26nic z onych nie excypuiąc ani wyłączaiąc temuż Ur. JmĆi Pa-

27nu Maciejowi Rychwalskiemu synowi memu daię da-

28ruię zapisuię y na zawżdy dymittuię Wnijścia wolney Intro-

29missyi do pomienionych Dobr temuż synowi memu dozwa-

30lam y dopuszczam a dozwoloney y dopuszczoney ani sam

31przez siebie ani przez żadne Subordynowane Osoby bronić y prze-

32szkadzać nie mam y nie będę owszem od wszelkich impedymen-

33tow prawnych y nie prawnych tegoż syna mego bronić y za-

34stępowac mam y obowiązuię się. Na co wydaiąc ten moy Zapis

35własną ręką przy uproszonych Wiell. Przyiaciołach podpisuię

36Datum w Zytomierzu Dnia Szesnastego Decembris Tysiąc

37Siedmset Trzydziestego Roku. U tego Zapisu podpisy rąk w te

38słowa. Michał Rychwalski mp. Jako swiadek y Przyiaciel

39na tym Zapisie podpisuię się podług prawa Jakob Sierakowski

40mp. Jako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podług prawa

41podpisuię się

k. 131

1podpisuię. Władysław Chodakowski mp. Ktory że to Zapis

2od słowa do słowa iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

3Grodzkich Kiiows. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Roczki sądowe grodzkie – kadencja sądu grodzkiego; termin od 7 XII 1730.

Dimissionis – (zapis) zrzeczenia, ustąpienia; in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Intus – zawarte w; mp. – manu propria, własnoręcznie.

Chor. Owr. – chorąży owrucki; Starostą Ostrz. – starosta ostrzycki [?]; Podwoiewodzym Sądowym Grodz. – podwojewodzi sądowy grodzki.

Data zapisu: 16 XII 1730, Żytomierz; oblata w 1734/1735 (początek aktu na poprzedniej stronie).

mp. – manu propria (ręką własną). Koniec oblaty zapisu rozpoczętej na poprzedniej stronie.

Streszczenie

19grudnia 1730 r. w Żytomierzu, na roczkach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem, chorążym owruckim, starostą ostrz. i podwojewodzim sądowym, Michał Rychwalski przyznał zapis dymisji na rzecz syna Macieja Rychwalskiego. Zapisał mu wieczyście swoje dziedziczne dobra Rzyszowiecka Rudnia [?], czyli część wsi Rzyszówka [?] w województwie kijowskim, ze wszystkimi gruntami, lasami, karczmami, młynami, poddanymi i powinnościami, dopuszczając intromisję i zobowiązując się do obrony syna przed roszczeniami. Zapis datowany w Żytomierzu 16 grudnia 1730 r.; podpisali go Michał Rychwalski oraz świadkowie Jakub Sierakowski i Władysław Chodakowski.

Nr w rękopisie: 100 (1730)

Transkrypcja

k. 131

1Oblta Testamentu Wiell. JmćPana Teodo-

2ra Zwolinskiego in rem et personam synow

3swych Jana y drugiego Jana Zwolinskich

4oraz Zięcia swego Rocha Podlewskiego dany y

5służący.

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

7Miesiąca Decembris Dziewiętnastego Dnia.

8Na Rokach Sądowych Grodz. Kiiows. od dnia Siodmego Decembris

9roku wyż pisa[ne]go Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten Czas przy-

10padłe y sądownie odprawuiące się zaczęte Przedemną Niko-

11demem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem Chor. Woł. Sta-

12rostą Ostrz. Podwoiewodzym Sądowym Grodz. Intuł. wdrzyko-[?]

13y Xięgami niniey[sz]emi Grodz. Kiiows. Comparens personaliter

14Urodz. JmćPan Jan Zwolinski ten Testament ostatniey

15woli Oyca Swoiego Teodora Zwolinskiego z rozporządze-

16niem maiątku swego zdziałany in rem et personam syna

17swego stawaiącego Jana oraz drugiego syna takoż Jana

18Zwolinskich a także zięcia swego Rocha Podlewskiego do

19Akt niniey[sz]ych Grodz. Kiiows. w Oblatę podał ktory iest pisany

20temi słowy. W Imie Oyca y Syna y Ducha Swiętego Amen.

21Ja Teodor syn N. Sp. Józefa a wnuk Bazylego Zwolinski

22będąc osłabionym przez swoie lata na ciele lecz zdrowy na

23umysle widząc nie omylny kres życia moiego w ktorym

24ani dnia ani godziny człowiek niewi kiedy Bog powoła

25duszę moią przed Swoy Maiestat Chcę więc ieszcze za życia

26dzieci moich wynagrodzić za ich ku mnie przychilnosc a co

27naywiększa aby po smierci moiey niebyło żadnych między

28niemi sporow y kłotni przeto postanowiłem uczynić iak

29następuie. Nayprzod po smierci moiey synowie moie Jan

30y drugi Jan Zwolinscy z gotowki będącey u mnie po-

31winni Ciało moie pogrzebać a resztę rozdac na mszy Swięte

32Maiątek zas moy nie ruchomy Część wsi Michałenki ze

33Trzydziestu poddanych y część wsi Zerewa [?] z Osmiu pod-

34danych składaiący się w Powiecie Kiiows. położony z podda-

35nemi y remanentami y wszystkiemi a wszelakiemi do

36niego przynależytosciami iako po Antecessorach na mnie spadły

37y we władaniu moim będący z takowego Części wsi Michałenki

38[reklamant:] synowi kochanym [?]

k. 131v

1nayukochanszym Synom moim Janowi y drugiemu Janowi Zwo-

2linskim zapisuię a Wszestosi [?] Drzewa kochanemu Zięciowi memu

3Rochowi synowi Stanisława Godlewskiemu dimittuię upra-

4szaiąc tylko was kochane dzieci moie azebyscie poddanych swo-

5ich nie uciemiężali za co błogosławienstwo Boskie was nie Opusci

6a tak rozporządziwszy się fortuną moią Żegnam was kochane

7dziatki moie y proszę o duszy moiey grzeszney nie zapomi-

8nayće Datum w Michalence Dnia Drugiego Nowembris

9Tysiąc Siedmset Trydziestego Roku. U tego Zapisu Testa-

10mentowego podpisy rąk temi słowy Teodor Zwolinski mp

11Do tego Testamentu za swiadka y Przyiaciela uproszo-

12ny Jozef Rudkowski za Swiadka y Przyiaciela podpisuię

13się Kazimierz Gruszczynski mp. Jako swiadek własno

14ręcznie podpisuię się Antoni Połębowski [?] mp. Ktory ze to

15Testament za podaniem a za moim Vrzędowym przyię-

16ciem od słowa do słowa iak się w sobie ma do Xięg ninieyszych

17Grodzkich Kijows. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Data roczna „Trzydziestego” bez dalszego członu – możliwy błąd pisarza (oczekiwane 1733/1734). Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; Chor. Woł. – chorąży wołyński; Starosta Ostrz. – ostrzecki [?]; N. Sp. – nieboszczyka świętej pamięci; Antecessorach – przodkach. Michałenki, Zerewa [?] – wsie w pow. kijowskim (lokalizacja niepewna).

mp = manu propria (własnoręcznie). Datum = dano. Dimittuię = zostawiam, przekazuję. „Wszestosi Drzewa” – odczyt niepewny (być może nazwa części majątku).

Streszczenie

19grudnia 1730 r. [?] w Żytomierzu, na rokach sądowych grodzkich kijowskich rozpoczętych 7 grudnia, przed Nikodemem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem, chorążym (w tekście „Woł.”), starostą ostrz. i podwojewodzim sądowym, Jan Zwoliński podał do oblaty testament swego ojca Teodora Zwolińskiego, syna Józefa i wnuka Bazylego. Testator poleca synom Janowi i drugiemu Janowi pochować go z pozostawionej gotówki, a resztę dać na msze; część wsi Michałenki [?] (z 30 poddanymi) zapisuje obu synom Janom, a „Wszestosi [?] Drzewa” zięciowi Rochowi Godlewskiemu, synowi Stanisława (w tytule Podlewski), wymieniając też w majątku część wsi Zerewa [?] z 8 poddanymi w powiecie kijowskim; prosi dzieci, by nie uciskały poddanych. Testament datowany w Michalence [?] 2 listopada 1730 r.; podpisali go Teodor Zwoliński oraz świadkowie Józef Rudkowski, Kazimierz Gruszczyński i Antoni Połębowski [?].

Nr w rękopisie: 101 (1730)

Transkrypcja

k. 131v

1Zapis Dimissionis od Ur. Jmć Pana

2Jana Rutkowskiego Cześnika Pinskiego

3na Osobę Adama Rutkowskiego syna

4swego dany y służący.

5Roku Tysiąc Siedmset Trydziestego

6Miesiąca Decembris Dwudziestego Drugiego dnia

7Na Roczki Sądowe Grodz. Kijows. od dnia Siodmego Decemb-

8ris roku wyż na Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten czas

9przypadłe, y sądownie odprawowac się zaczęte Przedemną Niko-

10demem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem Chor. Owr. Sta-

11rostą Ostrz. Podwoiewodzym Sądowym Grodz. Gr.tu Wdz. Kijows.

12y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijows. Comparens personaliter Wiel.

13JmćPan Jan Rutkowski Cześnik Pinski od Siebie Stawa- [nad wierszem: tego z [?] ]

14iącego in rem et personam Wiel. Adama Rutkowskiego syna

15swego na dobra intro wyrażone dany y służący przed Akta-

16mi ninieyszemi przyznał w te słowa Ja Jan Rutkowski

17Cześny Pinski niegdy Wiel. JmćPana Samuela Rutkowskie-

18go Towarzysza Roty Petyhorskiey syn a niegdy Wiel. JmćPana

19Adama Rutkowskiego wnuk zdrowy będąc na ciele y umysle

20odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Iurisdykcyi a

21pod ninieyszy swoy Zapis Dimissionis całe się poddaiąc y wie-

22laiąc wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię Iż

23[reklamant:] Iazernawaiący [?]

k. 132

1Ja zeznawaiący maiąc Dobra swe Dziedziczne wieś Kothanowkę

2pod Kurkaszynem w Woiewodztwie Kijowskim sytuowaną po wyż

3wyrażonych antecessorach na mnie spadłą y w osiadaniu moim

4dziedzicznym zostaiącą umysliłem takowe Dobra moie Wiel.

5Imci Panu Adamowi Rutkowskiemu synowi swemu dać da-

6rować Zapisać y na wieczne Czasy dymittować Iakoż tym Za-

7pisem moim Dimissionis pomienione Dobra wieś Kothanowkę

8Pod Kurkaszynem ze wszystkiemi onych polami grontami ro-

9lami łąkami sadybami ogrodami borami lasami sianożęcia-

10mi ze wszystkiemi tych Dobr użytkami y dochodami karczma-

11mi młynami oraz poddanemi ciągłemi y pieszemi ich powin-

12nosciami y robociznami daniami daninami owo zgoła

13ztem wszystkiem Co w tych Dobrach oddawna dawien za-

14wierało się y teraz zawiera się nic z onych nie Excepuiąc ani

15wyłączaiąc temuż synowi memu Adamowi Rutkowskiemu

16daię daruię Zapisuię y na wieczne Czasy dymittuię ztem aby

17rodzoney swey Siostrze a mey corce Zofij w zamęzciu dziś za

18Wiel. Imcią Panem Jakubem Franciszkiem synem Pawła Prod-

19kowskim [?] dziedzicem maiętnosci Radyszowki [?] zostaiącey za iey

20pokwitowaniem wypłacił Cztery Tysiące Złł lub dla wyrozumia-

21tey summy oddał iey w Possessyą tęż wieś Kothanowkę ponie-

22waż Ja dziedziczywszy ten maiątek po moich rodzicach zroy-

23nowany polepszyłem takowy posagową summą nieboszki moiey

24Zony Ewrozyi [?] Koryssowny [?] a matki tychże dzieci moich Zatym

25wiięcia wolney Intromissyi do pomienionych Dobr temuż sy-

26nowi memu dozwalam y dopuszczam a dozwoloney y do-

27puszczoney ani sam przez się ani przez inne Subordynowane

28Osoby bronić y przeszkadzać nie mam y nie będę owszem od wsze-

29lkich impedymentow prawnych y nie prawnych tegoż nabywcę

30bronić y zastępować mam y obowiązuię się Na co wydaiąc ten

31mey Zapis Dimissionis własną ręką przy uproszonych Wiel.

32Przyiaciołach podpisuię Datum w Zytomierzu Dnia Dziesiątego

33Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego Roku V tego Zapisu

34podpisy rąk tey słowa Jan Rutkowski Czesny Pinsk. mp. Iako

35swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Antoni Cho-

36iecki mp. Jako Swiadek y Przyiaciel natym Zapisie podpisuię się

37Wawrzyniec Chodakowski mp. ktory że to Zapis ad słowa do

38słowa iak się w sobie pisany ma do Xiąg niniey szych Grodzkich

39Kijowskich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis dimissionis = zapis ustąpienia (cesji) dóbr. Comparens personaliter = stawiwszy się osobiście; in rem et personam = na rzecz i osobę; intro = wewnątrz (w tekście). Chor. Owr. = chorąży owrucki; Starosta Ostrz. = starosta ostrzycki [?]; Podwoiewodzy Sądowy Grodz. = podwojewodzi sądowy grodzki. Rota petyhorska – chorągiew jazdy lekkiej.

Dimissionis (łac.) – zapis dymisji, tj. ustąpienia dóbr; mp. = manu propria (ręką własną); Czesny Pinsk. = cześnik piński; Złł. = złotych polskich; Excepuiąc = wyłączając.

Streszczenie

22grudnia 1730 r. na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu, przed podwojewodzim sądowym grodzkim Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, Jan Rutkowski, cześnik piński, osobiście zeznał zapis dymisji na rzecz swego syna Adama Rutkowskiego. Na mocy zapisu, datowanego w Żytomierzu 10 grudnia 1730 r., Jan przekazał synowi wieczyście swoje dziedziczne dobra – wieś Kothanowkę [?] pod Kurkaszynem w województwie kijowskim – ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi. Adam miał w zamian wypłacić swej siostrze Zofii, żonie Jakuba Franciszka Prodkowskiego [?], 4000 zł lub oddać jej tę wieś w posesję do czasu wypłaty tej sumy; wystawca uzasadnił to polepszeniem majątku posagiem zmarłej żony Ewrozyny [?] Koryssowny [?]. Zapis podpisali wystawca oraz świadkowie Antoni Choiecki i Wawrzyniec Chodakowski.

Nr w rękopisie: 102 (1730)

Transkrypcja

k. 132

1Zapis Dimissionis od Wiel. Imci Pana Jozefa

2Suskiego Czesnika Lwowsk. na rzecz synow swoych

3Franciszka y Benedykta [?] Suskich dany y służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

5Miesiąca Decembris Dwudziestego drugiego dnia

6[reklamant:] w Rocki [?]

k. 132v

1[W] Roczki Sądowe Grodz. Kijow. od Dnia Siódmego Decembris roku

2[…] wyżey na Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten Czas przypadtey Są-

3downie odprawowac się zaczęte przedemną Nikodemem Kazimierzem

4na Szumsku Woroniczem Cześ. Owr. Starastę Ostrz. Podwoiewodzym

5Sądowym Grodz. Intto Wdzt. Kijow. y xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow.

6Comparens Personaliter Wiell. JmćPan Iozef Suski Cześnik

7Lwowski ten Zapis Dimissionis od Siebie stawaiącego in rem

8et personam Wiell. Imc Panow Franciszka y Bazylego Suskich

9synow Swych dany y służący przed Aktami ninieyszemi przyznał

10w te słowa. Ia Iozef Suski Cześn. Lwow. zdrowy będąc na Ciele y

11umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemi Iurysdykcyi a pod

12ninieyszy swoy Zapis Dimissionis Cale się poddaiąc y wieczyście

13wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię Iż Ia zezna-

14waiący maiąc Dobra swe dziedziczne Część wsi Siahrowa w Wdtt

15Woiewodz. Sytuowane prawem natury namnie Spadłe y we wła-

16daniu moim zostaiące umyśliłem te dobra Część wsi Siahrowa

17Synom moim Franciszkowi y Bazylemu Suskim dać darowac Za-

18pisać y na wieczne Czasy dymittowac Iakoż tym Zapisem moim Di-

19missionis pomienione Dobra ze wszystkiemi onych polami grun-

20tami rolami łąkami sadybami ogrodami borami lasami Sia-

21nożęciami ze wszystkiemi tych Dobr użytkami y dochodami

22karczmami młynami oraz poddanemi Ciągłemi y pieszemi

23ich powinnosciami y robociznami daniami daninami owo

24zgoła zem wszystkiem Co w tych dobrach oddawna dawien za-

25wierało się y teraz zawiera się nic z onych nie Excypuię ani

26wyłączaiąc tymże Wiell. Imc Panom Franciszkowi y Bazylemu

27Suskim Synom moim daię daruię zapisuię y na wieczne Czasy

28dymittuię wziącia wolney Intromissyi do pomienionych Dobr tym

29ze nabywcom dozwalam y dopuszczam a dozwolony y do-

30puszczony ani sam przez się ani przez żadne Subordyno-

31wane Osoby bronic y przeszkadzac niemam y nie będę owszem

32od wszelkich impedymentow prawnych y nie prawnych tychże

33nabywcow bronic y zastępowac mam y obowiązuię się Na

34co wydaię ten moy Zapis z własną ręką przy uproszonych

35Wiell. Przyiacielach podpisuię. Datum w Zytomierzu Dnia Osm-

36nastego Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego Roku U tego Za-

37pisu podpisy rąk w te słowa Iozef Suski Cześn. Lwow. mp. Iako

38swiadek y Przyiaciel do tego Zapisu uproszony podpisuię się

39Ian Czerwinski mp. Iako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie

40podpisuię się Antoni Rytkiewicz [?] mp. Ktory że to zapis od słowa

41do słowa iak się w Sobie ma do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijow.

42iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Dimissionis – zapis ustąpienia dóbr; Czesnik Lwowsk. = cześnik lwowski.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; zapis dimissionis – zapis zrzeczenia (ustąpienia) dóbr; in rem et personam – na rzecz i dla osoby; Cześ. Owr. – cześnik owrucki; Ostrz. – ostrzycki (?); Intto Wdzt. – in tunc (wówczas) województwa; mp. – manu propria, własnoręcznie.

Data zapisu: 18 XII 1730 (tak w rękopisie: „Trzydziestego”), Żytomierz; oblata na roczkach od 7 XII (rok zapewne 1733/1734).

Streszczenie

22grudnia 1730 r. na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu, przed podwojewodzim sądowym grodzkim Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, Józef Suski, cześnik lwowski, osobiście zeznał zapis dymisji na rzecz swych synów. Zapisem datowanym w Żytomierzu 18 grudnia 1730 r. przekazał wieczyście synom Franciszkowi i Bazylemu (w tytule: Benedyktowi [?]) Suskim swoją dziedziczną część wsi Siahrów [?] w województwie kijowskim ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi, zezwalając na wolną intromisję. Zapis podpisali wystawca oraz świadkowie Jan Czerwiński i Antoni Rytkiewicz [?].

Nr w rękopisie: 103 (1730)

Transkrypcja

k. 132v

1Obl[a]ta Zastawnego Kontraktu ad Acta [?]

2[reklamant:] Iohn [?]

k. 133

1Jchmciow Panow Chodakowskich na Osobę Ja-

2kuba Chodakowskiego dany y służący.

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

4Miesiąca Decembris Dwudziestego Drugiego dnia

5Na Roczki Sądowe Grod. Kijow. od dnia Siodmego Decembris

6roku wyż na Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten Czas przypadłe

7y Sądownie odprawowac się zaczęte przedemną Nikodemem

8Kazimierzem na Szumsku Woroniczem Chor. Owr. Starostą Ostrz. [?]

9Podwoiewodzym Sądowym Grodzkim Generalnym Woiewodz. Kijowsk. y

10Xięgami Ninieyszemi Grod. Kijow. Comparens personaliter Wielmożny

11Pan Jakub Chodakowski ten Kontrakt Zastawny ratione intro con-

12tentorum na Osobę stawaiącego dany y służący do Akt ninieyszych

13per Oblatam podał de tenore tali: Między Wiel. Jchmc. Panami

14Michałem Janem dwoch Jmion Michałem y Leonem Rafała [?] synami

15a Grzegorza wnukami Chodakowskiemi, Andrzejem synem Jana Kon-

16dratem synem Piotra Tarasem synem Bazylego a wnukiem Romana

17razem wnukami y prawnukami Teodora y Janem synem Jana

18a wnukiem Markiana Małkiewiczami Chodakowskiemi z iedney

19a Wiel. Jmc. Panem Jakubem synem Jana Chodakowskim z drugiey

20strony staie się trzechletni zastawny Kontrakt w niżey opisany

21sposob y oto: Iż my Chodakowscy maiąc dwie oddzielne Części

22w Ziemi Chodakowskiey sytuowane iedną we wsi Bardach [?] z pod-

23danych trzech oraz w Chodakach małych alias Kuporu [?] z podda-

24nych pięcią składaiące się będąc potrzebny summy Czterech Ty-

25sięcy Pięcset Złotych Polskich zaciągnęli takową u wspołdzie-

26dzica Chodakowskiey Ziemi Wiel. Jakuba Chodakowskiego Jakową

27przyrzekamy oddać da Pan Bog doczekać Tysiąc Siedmset Trzy-

28dziestego Trzeciego Roku Dnia Dwudziestego Drugiego Decemb-

29ris pod zastaw Jakowey Summy oddaiemy dwie nasze

30wspomnione oddzielne Części w Ziemi Chodakowskiey sytu-

31wane iedną we wsi Bardach [?] z trzech poddanych a w Choda-

32kach małych alias Kuporu [?] z poddanych pięciu składaiące się

33w trzechletnią zastawną Possessyą ktora zastawa ma trwać

34aż do wypłatu pożyczoney summy w przypadku zaś gdyby

35na terminie wspomnioney Summy nie zapłacili w takowym

36razie Wiel. Jakub Chodakowski w pułapieniu [?] od iednego tryjenium

37w drugie aż do zupełnego wypłatu Czterech Tysięcy Pięcset

38Zł. Poll. Co dotrzymać przyrzekaiąc pod sztrafami prawem

39naznaczonemi na tamaiących [?] dobrowolne Opisy własnorącz-

40[reklamant:] nie

k. 133v

1nie podpisuiemy ten nasz zestawny Kontrakt Datum w Ber-

2dech[?] Dnia Dwudziestego Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego

3Roku. U tego Kontraktu zestawnego podpisy rąk w te słowa Michał

4Jan Chodakowski mp. Michał Chodakowski Leon Chodakowski Andrzey

5Chodakowski mp. Kondrat Chodakowski mp. Taras Chodaczyński[?] mp. Jan

6Miłkiewicz Chodakowski mp. Jakub Chodakowski mp. Ktory zato za-

7stawny Kontrakt do Oblaty podany od słowa do słowa iak się

8w sobie ma do Xiąg ninieyszych Grodzkich Kijows. iest Zapisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Obl[a]ta – skrót „Oblata”; widoczny tylko tytuł aktu.

Chor. Owr. – chorąży owrucki; ratione intro contentorum – z racji treści w nim zawartej; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam de tenore tali – przez oblatę, tej treści; tryjenium – okres trzyletni zastawu. Data roku w nagłówku zapisana „Trzydziestego” (bez cyfry jedności), mimo terminu spłaty 1733.

mp. = manu propria (ręką własną). Data kontraktu: 20 XII 1730; miejsce wystawienia „Berdech[?]” niepewne. Początek aktu (tytuł, numer) na poprzedniej stronie.

Streszczenie

22grudnia 1730 r. na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu, przed podwojewodzim sądowym grodzkim Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, Jakub Chodakowski podał do oblaty trzyletni kontrakt zastawny, datowany w Berdech [?] 20 grudnia 1730 r. Na jego mocy Michał Jan, Michał i Leon Chodakowscy (synowie Rafała [?]), Andrzej, Kondrat, Taras oraz Jan Małkiewicz Chodakowscy, pożyczywszy od Jakuba Chodakowskiego 4500 zł pol., oddali mu w zastaw dwie swoje części w ziemi chodakowskiej: we wsi Bardy [?] (trzech poddanych) i w Chodakach Małych alias Kupor [?] (pięciu poddanych). Dług miał być zwrócony 22 grudnia 1733 r.; w razie niespłacenia zastaw miał trwać kolejne trzylecia aż do pełnej wypłaty. Kontrakt podpisali wszyscy uczestnicy.

Nr w rękopisie: 104 (1730)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 133v

1Zapis Dimissionis od Urodz. JmPana

2Andrzeja Grabowskiego na Osoby Ichmciów

3Panow Jozefa Grabowskiego syna swego

4oraz Jerzego Snichowskiego Dany y służący

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

6Miesiąca Decembris Dwudziestego Trzeciego dnia

7Na Rokach Sądowych Grodz. Kijows. od Dnia siodmego Decembris

8roku wysz na Akcie wyrażonego w Zytomierzu natenczas

9przypadłych y Sądownie odprawowac się zaczętych Przedemną

10Nikodemem Kazimierzem na Szumsku Woroniczem Chor.

11Owr. Starostą Ostrz. Podwoiewodzim Sądowym Grodz. Intte Wdztwa

12Kijows. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijows. Comparens Persona-

13liter Urodz. JmPan Andrzey Grabowski ten Zapis Dimissionis

14od siebie stawaiącego in rem et personam Urodz. Ichmciów Panow

15Jozefa Grabowskiego syna swego oraz Jerzego Snichowskiego zięcia

16swego na Dobra intro wyrażone dany y służący przed Akta-

17mi ninieyszemi przyznał w te słowa Ja Andrzey Grabowski

18niegdy Urodz. JmPana Jana Grabowskiego Rotm. Pancerney

19Roty syn zdrowy będąc na Ciele y umysle odstąpiwszy swey

20własney należney Ziemi Jurisdykcyi a pod ninieyszy swoy

21Zapis Dimissionis cale się poddaiąc y wiadomo czyniąc wiadomo

22iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię Iż Jzeznawa-

23iący maiąc Dobra swe Dziedziczne część wsi Buhaczow-

24ki oraz część wsi Motowidłowki w Woiewodztwie Kijows. sytu-

25owane prawem natury na mnie spadłe y we władzeniu mo-

26im dziedzicznym zostaiące umysliłem z tych Dobr Część wsi

27Buhaczowki Synowi memu Jozefowi Grabowskiemu a część

28wsi Motowidłowki Jerzemu Snichowskiemu zięciowi memu

29dac darowac zapisac y na wieczne czasy dymittowac Jakoż

30tym Zapisem moim Dimissionis pomienione Dobra część

31wsi Buhaczowki y część wsi Motowidłowki ze wszystkiemi

32onych polami rolami gruntami łąkami sadybami ogrodami

33[reklamant:] borami

k. 134

1borami lasami Sianożęciami ze wszystkiemi tych Dobr wszyst-

2kami y dochodami karczmami młynami oraz poddanemi

3ciągłemi y pieszemi ich powinnościami y robociznami da-

4niami daninami owo zgoła ztem wszystkiem co w tych

5Dobrach od dawna dawien zawierało się y teraz zawiera się

6nie żadnych nie Excepiuiąc ani wyłączaiąc tymże Vrodz. Imć Panom

7Iozefowi Grabowskiemu synowi memu y Jerzemu Śnieżkow-

8skiemu [?] zięciowi memu daię daruię zapisuię y na zawsze

9dymittuię. Wzięcie wolney Intromissyi do pomienionych Dobr

10tymże Prætensalnym [?] pozwalam y dopuszczam odda-

11loney y dopuszczoney ani sam przez się, ani przez żadne Sub-

12dynowane Osoby bronić y przeszkadzać nie mam y nie tylko

13owszem od wszelkich impedymentow prawnych y nie praw-

14nych tychże nabywcow bronić y zastępować mam y obo-

15wiązuię się. Na co wydaię ten moy Zapis dimissionis własną

16Ręką przy uproszonych Wiel. Przyiaciołach podpisuię. Datum

17w Zytomierzu Dnia Dwudziestego Decembris Tysiąc Siedm-

18set Trzydziestego Roku. U tego Zapisu podpisy rąk temi słowy

19Andrzey Grabowski mp. Iako swiadek y Przyiaciel na tym

20Zapisie podług prawa podpisuię się Michał Zarzecki [?] Lardowski [?]

21mp. Iako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podług pra-

22wa podpisuię się Wincenty Chodakowski mp. Ktory że to Za-

23pis od słowa do słowa iak się w sobie ma do Xiąg niniejszych

24Prawem Grodzkim iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Dimissionis (łac.) = ustąpienia, zrzeczenia; in rem et personam = na rzecz i osobę; intro = wewnątrz (w tekście); Comparens Personaliter = stawając osobiście; Intte = Interim (tymczasowy?); Chor. Owr. = chorąży owrucki; Ostrz. = ostrzycki (?); Rotm. = rotmistrz. Rok 1730 wg nagłówka, mimo zakresu księgi 1733–1735. Motowidłówka – wieś na Kijowszczyźnie (pow. fastowski).

mp. = manu propria (własnoręcznie); Zapis dimissionis = zapis ustąpienia (zrzeczenia się) dóbr; Intromissya = wwiązanie w posiadanie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

23grudnia 1730 r. na rokach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu, przed podwojewodzim sądowym grodzkim Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, Andrzej Grabowski, syn rotmistrza roty pancernej Jana, osobiście zeznał zapis dymisji. Zapisem datowanym w Żytomierzu 20 grudnia 1730 r. przekazał wieczyście swoje dziedziczne dobra w województwie kijowskim: część wsi Buhaczówka [?] synowi Józefowi Grabowskiemu, a część wsi Motowidłówka zięciowi Jerzemu Snichowskiemu (w dalszej części tekstu: Śnieżkowski [?]), ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi. Zapis podpisali wystawca oraz świadkowie Michał Zarzecki [?] Lardowski [?] i Wincenty Chodakowski.

Nr w rękopisie: 105 (1730)

Transkrypcja

k. 134

1Zapis Dimissionis od Wiel. Imć Pana Teo-

2dora Kulickiego in rem et personam Wiel.

3Imć Panow Kulickich synow oraz Kulic-

4kich dany y służący.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego

6Miesiąca Decembris Dwudziestego Trzeciego Dnia

7Na Roczkach Sądowych Grodz. Kijow. od Dnia Siodmego Decembris

8roku wysz na Akcie wyrażonego w Zytomierzu na ten Czas przy-

9padłych y Sądownie odprawowac się zaczętych Przedemną Niko-

10demem Kazimierzem na Szumsku Woronieczem Chor. Owr. Sta-

11rostą Owrucz. Podwoiew. Sądowym Grodz. Pułku Wdztwa

12Kijow. y Xięgami niniejszemi Grodz. Kijow. Comparens perso-

13naliter Wiel. Imć Pan Teodor Kulicki ten Zapis Dimissio-

14nis od Siebie Służącego in rem et personam Wiel. Imć

15Panow Jozefa y Jana Kulickich synow swych oraz Jana

16[reklamant:] y Grzegorza

k. 134v

1y Gregora Kalenskich Siestrzanow swoych na Dobra in[?] wy-

2rażone dany y służący przed Aktami niniejszemi przyznał w te

3słowa Ja Teodor Kulicki niegdy Vrodz. Imci Pana Dominika Ku-

4lickiego syn zdrowy będąc na Ciele y umyśle, odstępuiwszy swey

5właśney należney Ziemi Jurisdykcyi a pod niniejszy swoy Zapis

6Dimissionis całe się poddaiąc y wcielaiąc wiadomo i iawno

7czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię, Iż Ja zeznawaiący maiąc

8Dobra swe Dziedziczne Częsc wsi Atuborka [?] y część wsi Motowid-

9łowki w Woiewodztwie Kijow. sytuowane prawem natury na

10mnie spadłe y we iotacyi [?] moim dziedzicznym zostaiące

11umyśliłem z tych Dobr Częsc wsi Atuborka [?] synom moim Józe-

12fowi y Janowi Kulickim a część wsi Motowidłowki Janowi y

13Gregorowi Kalenskim rodzonym moim siestrzanom dac da-

14rować zapisac y na wieczne czasy dymittowac iakoż tym Za-

15pisem moim Dimissionis pomienione Dobra Część wsi Atu-

16borka [?] y część wsi Motowidłowki ze wszystkiemi onych

17polami rolami gruntami łąkami sadybami ogrodami bo-

18rami lasami sianożęciami ze wszystkiemi tych Dobr użytka-

19mi y dochodami karczmami młynami oraz poddanemi

20ciągłemi y pieszemi Ich powinnosciami y robociznami

21dzieniemi daninami owo zgoła z tem wszystkiem Co w tych

22Dobrach oddawna dawien zawierało się y teraz zawiera nic

23nie z onych nie Excypuiąc ani wyłączaiąc tymże Vrodz. Imć

24Panom Jozefowi y Janowi Kulickim synom swoym y Janowi

25y Gregorowi Kalenskim siestrzanom moim daię daruię Za-

26pisuię y na zawsze dymittuię wzięcia wolney Intromissyi do

27pomienionych Dobr tymże Prawonabywcom dozwalam

28y dopuszczam a dozwoloney y dopuszczoney ani sam przeszka-

29dzać ani przez żadne subordynowane Osoby bronic y przeszkadzac

30nie mam y nie będę owszem od wszelkich impedymentow praw-

31nych y nie prawnych tychże nabywcow bronic y zastępowac

32mam y obowiązuię się. Na co wydaię ten moy Zapis Dimissio-

33nis własną ręką przy uproszonych Wiełł. Przyiacielach podpi-

34suię Datum w Zytomierzu Dnia Dwudziestego Decembris Tysiąc

35Siedmset Trzydziestego Roku. V tego Zapisu podpisy rąk w te

36słowa Teodor Kulicki mp. Jako swiadek y Przyiaciel na tym

37Zapisie podług prawa podpisuię się Michał Żuraków-

38ski mp. Jako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podług prawa

39podpisuię się Wincenty Chodakowski mp. Ktory że to Zapis od sło-

40wa do słowa iako się w sobie ma do Xiąg niniejszych Grodz. Kijow.

41iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

in rem et personam = na rzecz i osobę; comparens personaliter = stawając osobiście; Chor. Owr. = chorąży owrucki; Podwoiew. = podwojewodzi; Wdztwa Kijow. = województwa kijowskiego.

Dimissionis (łac.) – zapis ustąpienia, wieczystego zrzeczenia się dóbr; mp. = manu propria (własnoręcznie); Wiełł. = Wielmożnych; Intromissya – wwiązanie w posiadanie; Excypuiąc – wyłączając.

Data zapisu: 20 XII 1730, Żytomierz. Motowidłówka – dziś Motowiłówka (?) w obwodzie kijowskim; nazwa „Atuborka” odczytana niepewnie.

Streszczenie

23grudnia 1730 r. na roczkach sądowych grodzkich kijowskich w Żytomierzu, przed podwojewodzim sądowym grodzkim Nikodemem Kazimierzem Woroniczem, Teodor Kulicki, syn Dominika, osobiście zeznał zapis dymisji. Zapisem datowanym w Żytomierzu 20 grudnia 1730 r. przekazał wieczyście swoje dziedziczne dobra w województwie kijowskim: część wsi Atuborka [?] synom Józefowi i Janowi Kulickim, a część wsi Motowidłówka siostrzeńcom Janowi i Gregorowi Kalenskim, ze wszystkimi przynależnościami i poddanymi. Zapis podpisali wystawca oraz świadkowie Michał Żurakowski i Wincenty Chodakowski.

Nr w rękopisie: 1 (1734, seria II)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 135

1Protestacya Urodzonych Ich-

2mościow Panow Bahrynowskich

3Simul cum Obductione prze[ciw]ko

4Wielm. JmPanu Niemiryczowi Sę-

5dziemu Ziemskiemu Kijowskie-

6mu y Innym.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca January Wtorego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolew-

10skiey Mości Zytomierzu Przedemną Ja-

11nem Chodakowskim Namiesnikiem naten

12czas Podwoiewodztwa Grodzkim Generatu

13Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ni-

14nieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Com-

15parens personaliter Urodzony JmPan Ste-

16fan na Bahrynowiczach Bahrynowski Swym

17[reklamant:] y Urodzonych

k. 135v

1y Urodzonych Ichmw Panow Anastazyi Woły

2nieckiego Matki Jozefa Jana Burgrabiego

3Wiskiego y Andrzeja na Bahrynowiczach

4Bahrynowskich Braci Swych Rodzonych

5Jmieniem iak pretko do Akt Niniejszych

6przybić Mogł, eo in passu naprzeciwko Ja

7snie Wiell. JmPanu Alexandrowi na Olew

8sku Niemiryczowi Sędziemu Ziemskiemu

9Kijowskiemu Deputatowi Sądow Kapturowych

10Woiewodztwa Kijowskiego tako Panu, Tu

11dziesz Urodz. JmPanu cujuscunq Nomi

12nis Pawłowskiemu Administratorowi Dyw

13linskiemu inferius Specificatæ Actionis

14motori, Niemniey Poboczym Olexijowi, Oy

15cowi Jarmole Jakubowi Synowi Jarmo:

16lenkowi Hryszkowi Oycu Stefanowi Syno

17wi Andrzejowi Szkole Jakowowi y Opa

18nasowi Naumenkom Semenowi y Bory

19sowi Iesypenkom Serdziukowi y Innym

20Poddanym Nowakowskim po Imionach

21y przezwiskach Samemu Jmsci Obwinio:

22nemu Lepiey Znajomym y Wiadomym

23Comprincipalibus quorum Statuitio przed

24Sąd ratione Violentæ Invasionis dla

25wskazania nanich win Prawnych in

26hærendo Anterioribus Manifestationi:

27bus factis Swiadczy Manifestuie y pro

28testuie sie wten Sposob y oto, Iz Jasnie

29Wiell. JmPan Niemirycz obwiniony ma

30[reklamant:] iac

k. 136

1iąc Dobra Swoie Wies Nowaki in propria Con

2tiguitate z Dobrami Comparentis Bahrynowi

3czami gdzie Niezachowuiąc pokoju Sąsiedz

4kiego rozne roznemi czasy czynią Wiolen

5cyę a to przywłaszczeniu Gruntow Sianozę

6ci Violento modo Zabieraniu Sian o czym

7Manifesta, Anterius poczynione fusius in

8se Sonant, a gdy Manifestates ad Similia

9niechcąc Sposobic się oto Wszystko tam A

10micabiliter quam etiam oretenus z Jmcią

11Obwinionym aby a tantis Abstineat Vio

12lentijs Konferowali Jmść Obwiniony magis

13Serviendo in malitia majores coraz Za

14wziętey y Niesłuszney Jmprezy wszczynaiąc

15incendia Nieznosne Krzywdy y Oppressye

16Lubo maiąc Znaczne Między Dobrami Swe

17mi, a Dobrami Comparentium Wyzey Wy

18razonemi, przez Poddanych Swoich y

19Jnsze Subministrowane Osoby, iakoto

20Pszczoły w Uszczy w Drzewa będące Wy

21dzierać, Sianozęci Kosić gotowe Siana Za

22bierać, Jakoz Anno non pridem elapso

23Millesimo Septingentesimo Trigesimo

24Tertio Armata Manu napadszy Podda

25ni Nowakowscy Siana Stogow Cztery na

26kopic plus minus Sto Zabrawszy ad Bo

27na Praememorata Nowaki Zaprowadziwszy

28in Suum Commodum Obrocili. o co gdy A

29micabiliter Comparentes gdy u Jmści Obwi

30[reklamant:] nionego.

k. 136v

1nionego Upominalisię żadney nieoddebrali

2Satisfakcyi y gdy to wszystko pro grato.

3Udałosię Ichmścm Obżałowanim pomienie

4ni Poddani nescitur cujusnam instinctu

5et Mandato Anno Superius Specificato

6Die Vigesima Octava Decembris Similiter

7Armata manu to iest z Łucznicami z pi

8sami Kijami y Innym Orężem na grunt

9Comparentium ktory nigdy Żadney Kon

10trowersyi niepodlegał pod Same Wies na

11padszy y tam Ludzi Comparentis Siano

12Dworskie Więżących bić y niemiłosierdnie

13Kaleczyc ktorzy u nosząc Zdrowie Swoie

14Niemogąc tak Wielkiey kupie obstare

15do Wsi Uciekli pomienieni Poddani

16niepohamowanym Zaiątrzywszysię

17gniewem w Samę Wies Za Ludzmi

18Comparentium wpadszy onych Letha

19liter Kaleczyc poczeli, gdzie Urodzona JmPa

20ni Anastazya Bahrynowska [?] Matka te

21raznieyszego Protestanta Słysząc tak

22Wielki Krzyk y hałas na Wsi będący

23ze Dworu Wyszedszy á Obaczywszy tako

24wą inciCuratæ gentis Zawziętosc, Słowa

25mi Łagodnemi perswadowac poczęła kto

26rzy in omne nefas effrenati nic Nieuwa

27żaiąc na Prawo y Surowe karanie na tako

28wych rebelizantow Surowie Opisane tez

29Jmc perswaduiącą potrącac poczeli Słowa

30[reklamant:] mi

k. 137

1mi Nieutściwemi Łżąc bic y kaleczyc usiłowali,

2a Poddanych Dwoch Comparentium iednego

3Chwilona [?], a Drugiego Iwana tiranissime

4Sine Zelo Misericordiæ Kijami Dulami [?]

5juz welłsi na groble zbili y pokaleczyli

6ktorych tu od tak cięzkiego a prawie Ty-

7ranskiego Zbicia do Grodu dla obdukcyi

8stawic Niepodobna y Bog wi czyli się z tym

9Swiatem Nieporzegnaią. Wołow Cztery y Sa-

10ni Troie z Sianem Zabrawszy do Dobr Nowa-

11kow [?] Zaprowadziwszy ut moris et Iuris

12est Onych do tych czas Nieprezentowali.

13Za samymze Comparentem z Ruszniciami [?]

14Zabic usiłuiąc uganiali się y gdyby fu-

15ga Zycia Swego nie salwował pewnie

16by byli nie zywili. y Insze Ustawiczne

17na Zdrowie y Zycie tak na samych Com-

18parentow iako y Poddanych Onychze pre-

19grozki y odpowiedzi czynią biciem y za-

20biciem odgrazaią. oco tedy wszystko ꝑ

21missum est idem Comparens Suo et Nomi-

22ne quorum Supra iterum iterumq Mani-

23festuie się ꝑt Incontinenti Stanowszy

24Oczewiscie Wozny General Wdztwa Kijow-

25skiego y Innych Opatrzny Izaak Abra-

26mowicz Palam publice libereq recogno-

27vit. Iz on na affektacyą wyzey Wyrazo-

28nych Comparentow maiąc przy sobie

29[reklamant:] strone

k. 137v

1stronę Szlachty Ludzi Wiary godnych Urodz.

2Jchmciow Panow, Bazylego Chodakowskiego y

3Jana Czutajowskiego [?] eo Maioris ac eviden

4tioris Testimonij gratia Sibi adhibitos Ro

5ku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego

6Dnia Dwudziestego Dziewiątego Decembris

7był w Dobrach Wsi Bahrynowiczach w Cha

8łupach naprzod u Roboczego Chwytona [?]

9a potym w Chwałupie [?] Roboczego Iwana Pod

10danych Rekwirentow gdzie będąc Widział

11y Oglądał rany y razy Głowy zbite Spuchłe

12y z Siniałe, ktore rany y razy mienili

13ciż Poddani bydz sobie stałe y Zadane od Wyz

14Wyrazonych Poddanych Nowakowskich kto

15ry Woźny ztamtąd powrociwszy tu Prze

16demną Urzędem tę Swoią prawdziwą

17Wyzszy Relacyą Uczynił y Zeznał y prosi

18li tak Comparens Swoiey protestacyi iako

19y Woźny Wyzszy Relacyi o przyięcie co y

20otrzymali. Stefan na Bahrynowiczach

21Bahrynowski Izaak Abramowicz Woźny pi

22sać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł księgi: „Xięga Spraw Potocznych Roku 1734 Januarius” – początek nowej części (sprawy bieżące); numeracja wpisów od 1.

„Simul cum obductione” – łac. „wraz z obdukcją” (oględzinami obrażeń/szkód); „Comparens personaliter” – „stawając osobiście”.

W tytule skrót „prz[ciw]ko” = przeciwko; „Wielm.” = Wielmożnemu; „Generatu” = generału (urzędu) – forma rękopisu.

Ichmw = Ichmościów; JmPan = Jegomość Pan; Wiell. = Wielmożny; Urodz. = Urodzony.

eo in passu – w tej sprawie; cujuscunq(ue) Nominis – jakiegokolwiek imienia; inferius Specificatæ Actionis motori – sprawcy niżej opisanego czynu; Comprincipalibus quorum Statuitio – współwinnym, których stawienie [się domaga]; ratione Violentæ Invasionis – z powodu gwałtownego najazdu; inhærendo Anterioribus Manifestationibus factis – trzymając się wcześniej złożonych manifestacji.

Burgrabia Wiski [?] – możliwe odczytanie „Wiskiego” (Wizna) lub „Kijowskiego” skrócone; niepewne. Sądy kapturowe – sądy w czasie bezkrólewia (1733–1734).

in propria contiguitate – w bezpośrednim sąsiedztwie; Comparentis/Comparentium – stawającego/stawających (manifestantów); violento modo – gwałtownym sposobem; anterius… fusius in se sonant – wcześniej uczynione szerzej to zawierają; ad similia – do podobnych (ugód); amicabiliter quam etiam oretenus – polubownie, jak i ustnie; a tantis abstineat violentiis – by powstrzymał się od tak wielkich gwałtów; magis serviendo in malitia – tym bardziej trwając w złośliwości; incendia – podpalenia; subministrowane – podstawione; Anno non pridem elapso 1733 – w niedawno minionym roku 1733; armata manu – zbrojną ręką; ad bona praememorata – do wspomnianych dóbr; in suum commodum – na swój pożytek; „w Uszczy” – prawdopodobnie w barciach/ulach.

pro grato – za rzecz miłą (z wdzięcznością); nescitur cujusnam instinctu et mandato – nie wiadomo, czyim podszeptem i rozkazem; Anno superius specificato die vigesima octava Decembris – roku wyżej wymienionego dnia 28 grudnia; similiter armata manu – podobnie zbrojną ręką; Comparentium/Comparentis – stawających (stawającego), tj. protestujących; obstare – stawić opór; letaliter – śmiertelnie; incircumcisae (?) / „inciCuratæ gentis” – lekcja niepewna, prawdopodobnie „incircumcisae gentis” (ludu nieokrzesanego); in omne nefas effrenati – rozpasani na wszelką nieprawość; Ichmścm – Ichmościom; JmPani – Jejmość Pani.

tiranissime sine zelo misericordiae – najokrutniej, bez śladu miłosierdzia; ut moris et iuris est – jak jest w obyczaju i prawie; ꝑ (pro) quo praemissum est – o co wszystko powyżej wymienione; suo et nomine quorum supra iterum iterumque manifestuje się – w imieniu własnym i tych, o których wyżej, raz po raz się manifestuje; ꝑt (prout) – jak; Incontinenti – niezwłocznie; palam publice libereque recognovit – jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Wdztwa – Województwa; fuga – ucieczką; obdukcya – oględziny obrażeń.

eo maioris ac evidentioris testimonii gratia sibi adhibitos = przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa. Comparens = stawający (protestujący).

Data oględzin: 29 XII 1733.

Bahrynowicze – prawdopodobnie Bahrynowicze w pow. owruckim [?].

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Chodakowskim, Stefan Bahrynowski na Bahrynowiczach, w imieniu własnym, matki Anastazji oraz braci Józefa Jana, burgrabiego [?] wiskiego, i Andrzeja, wniósł protestację przeciwko Aleksandrowi Niemiryczowi na Olewsku, sędziemu ziemskiemu kijowskiemu i deputatowi sądów kapturowych, administratorowi dywlińskiemu [?] Pawłowskiemu oraz poddanym ze wsi Nowaki (wymienionym z imienia). Zarzucił im, że Niemirycz, sąsiadując z Bahrynowiczami, dopuszcza się gwałtów: zajmowania gruntów i sianożęci, wydzierania barci, a w 1733 r. jego poddani zbrojnie zabrali około 100 kop siana. 28 grudnia 1733 r. poddani nowakowscy zbrojnie napadli na Bahrynowicze, pobili ludzi wiążących siano, poturbowali i zelżyli matkę protestującego Anastazję Bahrynowską [?], ciężko pobili poddanych Chwilona [?] i Iwana, zabrali cztery woły i troje sań z sianem oraz ścigali samego protestującego z rusznicami. Woźny generał Izaak Abramowicz zeznał, że 29 grudnia 1733 r. wraz ze szlachtą Bazylim Chodakowskim i Janem Czutajowskim [?] obejrzał w Bahrynowiczach rany pobitych poddanych.

Nr w rękopisie: 2 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 137v

1Relacya Post Post ad Cassandam

2wraz z Approbatą na Sądy Kaptur.

3Wdztwa Kyows. od Urodz. JmPana

4Adama Kawinskiego [?], po Urodz.

5Jchmciow Panow Nowickich [?] Oyca

6y Synow.

7Roku

k. 138

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

2Miesiąca January Wtorego Dnia.

3Na Vrzędzie Grodzk. w Miescie Jego Krolews.

4Mści Zytomierzu. Przedemną Janem Chodakowskim

5Namiesnikiem pierwszym Podwoiewodztwa Grodzk. Gene-

6rała Wdztwa Kyows. y Xięgami ninieyszemi Grodzk.

7Kyows. Stanowszy oczewisćie Woźny Generalny

8Wdztwa Kyows. y Jnnych Opatrzny Hrehory Bo-

9rysowicz [?] wedle prawdziwey uczciwey y skuteczney [?]

10ney Relacyi Swoiey iawnie, ustnie, y dobrowolnie

11dla Zapisania do Xiąg ninieyszych zeznał. Jz on-

12roku przeszłego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

13Trzeciego Dnia Dwudziestego Czwartego Decem-

14bris, Pozew Główny Kapturowy Woiewodztwa Kijows.

15autentyczny ad Cassandam Wydany odniosł do

16Dobr Wsi Woyny [?] y tam ten Pozew we Dworze

17tameyszym w Jzbie na Stole położywszy opoło-

18żeniu y esencyi Jego onego od kogo po kogo y

19w iakiey by Sprawie pisany był opowiedział.

20y prawnie publikuiąc do wiadomości podał.

21pisany był ten Pozew in tenore Sequenti. My

22Sędy [?] Dignitarze Vrzędnicy Wdztwa Kijows.

23sub tempus Interregni Moderni Laudo publico

24w Zytomierzu na Seymiku obrani Sędziowie

25y Deputaci Vrodzonym Ichmw Panom Micha-

26łowi Oycu, Andrzeiowi y Antoniemu Synom

27Nowickim [?] Cassandae Pozwanym z Osob y ze

28wszystkich ogułem Dobr Vmiw [?] leżących rucho-

29mych y Summ pieniężnych Władzą y po Waga

30Sądow naszych przykazuiemy Abyście Vmo

31przed Sądem naszym Głownym Kapturowym

32[reklamant:] Woiewodztwa

k. 138v

1Woiewodztwa Kijowskiego od Daty y położenia

2tego Pozwu nanaypierwszey Kadencyi w Zy

3tomierzu przypadaiącey y Sądzić się maią

4cey Sami Osobiście y zawicie staneli na

5Instancyą Instygatora Sądowego y Jego De

6latora Urodz. JmPana Adama Stawinskie

7go Cassand. Aktora, ktory przychylaiąc się

8we wszystkim do Prawa pttego, umocow. do Kas

9sowania y Annihilowania iakoweyści Infa

10mij od WWw Cassand. Pozwanych natera

11znieyszym Cassand. Aktorze injuste ac in

12debite imo Vexatorie Præcipitanter non

13Servatis Juris gradibus in Nullo justo me

14rito imo non incompetenti hujus causæ

15Foro Otrzymaney y przedtym ze Sądem

16in Personam vexam publikowaney Na Termin

17wyz Oznaczony pozywa Sitis parituri Pi

18san w Zytomierzu Dnia Dwudziestego Wto

19rego Decembris Millesimo Septingentesi

20mo Trigesimo Tertio Anno. Za ktorym to

21położonym Pozwem on mianowany Woźny

22Rok y Termin Stronom obom Powodowey

23y Pozwaney Według Præfixyi w Pozwie Wy

24razoney Stanowienia się Zawity Kuro spra

25wie prawney złożył y naznaczył. Et in

26Continenti Comparens personaliter Urodz.

27JmPan Adam Stawinski Zdrowy będąc

28na ciele y Umyśle odstąpiwszy Swey Wła

29sney należney Ziem. Iurysdykcyi Prawa

30Forum Powiatu y Woiewództwa a poterazniey

31sze dobrowolne Zeznanie Swoie Całe się po

32[reklamant:] daiąc.

k. 139

1daiąc y wcielaiąc iawnie ustnie y dobrowolnie

2zeznał. Jż ten Pozew ad Cassandam od tera-

3znieyszego Recognoscenta po Wyz rzeczonych

4Urodz. Jchm Panow Nowickich Cassandi Po-

5zwanych za własną Wolą y Wiadomoscią

6Moderni Recognoscentis iest Wydany y Wy-

7niesiony ktorego hac sua personali Reco-

8gnitione z twierdza Zmacnia approbu-

9ie y ratifikuiące, Mocą teraznieyszego

10dobrowolnego Zeznania swego prosząc eo

11actis connotari co y Otrzymał. Adam Sta-

12winski [?] + Hryhory Borysowicz Wozny pisać

13nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Post post ad cassandam = (relacja woźnego o pozwie) po raz drugi w sprawie kasacji (unieważnienia) wyroku; approbata na sądy kapturowe – zatwierdzenie pozwu przed sąd kapturowy województwa kijowskiego (bezkrólewie 1733).

Kaptur. = Kapturowe; Wdztwa Kyows. = Województwa Kijowskiego.

Dalszy ciąg aktu (relacja woźnego) rozpoczętego na poprzedniej stronie. „ad Cassandam” – do skasowania (kasaty); „in tenore sequenti” – w następującym brzmieniu; „sub tempus Interregni Moderni Laudo publico” – w czasie obecnego bezkrólewia publiczną uchwałą (laudum) sejmiku. Sąd kapturowy – sąd w okresie bezkrólewia. 24 XII 1733 – data doręczenia pozwu.

Fragment pozwu (relacji woźnego) w sprawie kasacji infamii; Cassand. = Cassandus/Cassandi „mający być kasowanym”; umocow. = umocowanego; pttego = pospolitego.

Łac.: „injuste ac indebite imo vexatorie praecipitanter non servatis iuris gradibus in nullo iusto merito imo non incompetenti huius causae foro” – niesłusznie i bezpodstawnie, owszem złośliwie i pochopnie, bez zachowania stopni prawa, bez żadnej słusznej podstawy, owszem przed sądem niewłaściwym dla tej sprawy; „in personam vexam” – na udręczenie osoby; „sitis parituri” – macie się stawić; „Millesimo Septingentesimo Trigesimo Tertio Anno” – 1733; „et in continenti comparens personaliter” – i zaraz stawiwszy się osobiście.

Data pozwu: 22 XII 1733, Żytomierz.

ad Cassandam – w celu kasacji (unieważnienia); Cassandi – kasacji; Moderni Recognoscentis – obecnego zeznającego; hac sua personali Recognitione – tym swoim osobistym zeznaniem; eo actis connotari – aby to zapisano do akt.

Znak „+” – znak krzyża w miejsce podpisu woźnego niepiśmiennego.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem pierwszym podwojewództwa grodzkiego Janem Chodakowskim, woźny generał Hrehory Borysowicz [?] zeznał, że 24 grudnia 1733 r. doręczył do dworu we wsi Woyny [?] pozew główny przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Żytomierzu 22 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Adama Stawińskiego, wezwano Michała Nowickiego [?] i jego synów Andrzeja i Antoniego do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu w sprawie kasacji infamii, jaką mieli niesłusznie otrzymać przeciw Stawińskiemu. Następnie Adam Stawiński osobiście zeznał, że pozew został wydany za jego wolą i wiedzą, i go zatwierdził.

Nr w rękopisie: 3 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 139

1Rell. Poll. Pozwu na Sądy Ziem.

2Kapturowe Wdztwa Kijows.

3od Wiell. JmPana Michała Pry-

4bysla [?] Cześnika Nowogrodzkiego

5po Jaśnie Oświeconego Xiążęcia

6Lubomirskiego Woiewodzica Sen-

7domirskiego.

8Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

9Miesiąca Januarij Wtorego Dnia.

10Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolew-

11skiey Mości Zytomierzu. Przedemną Janem

12Chodakowskim Namiesnikiem ptunc Podwo-

13iewodztwa Grodzk. Generatu Woiewodztwa Kijo-

14wskiego y Xięgami Nineyszemi Grodzkiemi

15Kijowskiemi Stanowszy oczewiście Wozny

16Generał Wdztwa Kijows. y Innych opatrzny

17Leon Deszkowicz in vim suae verae ac fidelis Re-

18[reklamant:] lationis

k. 139v

1lationis palam publice libere ac per expressum reco

2gnovit. Iz Roku przeszłego Tysiąc Siedmset Trzy

3dziestego Trzeciego Dnia Trzydziestego pier

4wszego Decembris. Pozew Głow. Kapturowy z

5Woiewodztwa Kijow. na Membramie Ziemskim

6pisany od mości do Dobr Miasta Kotelni po

7nizey mianowanego Pozwanego y tam ten

8Pozew w Dworze Zameyszym w Izbie na Sto

9le położył, opołożeniu onego od kogo poko

10go y w iakiey Sprawie był pisany opowie

11dział y prawnie publikuiąc do Wiadomo

12ści przywiodł. Ktorego Pozwu Tenor Sequitur

13ejus modi. My Sędy Dignitarze Urzędnicy

14Sądow Kapt. Wdztwa Kijow. Sub tempus

15Interregni moderni Laudo publico w Zyto

16mierzu na Seymiku obrani Sędziowie y De

17putaci, Iaśnie Oświeconemu Xiążęciu Ierze

18mu Lubomirskiemu Woiewodzie Sandomir

19skiemu z Osoby y Dobr WMci Leżących Wła

20dzą y Powagą Sądow naszych przykazuie

21my Abyście WMść przed Sądem naszym

22Głow. Kaptur. Wdztwa Kijow. od Daty y po

23łożenia tego Pozwu za Niedziel Dwie albo

24wtenczas gdy ta Sprawa z Regestru sobie

25należytego w Zytomierzu do Sądzenia przy

26padnie y przywołana będzie Sam Oblicznie

27y Zawicie stanął na Instancyą Instyga

28tora Sądowego y Jego Delatora WielmJmci

29Pana Michała na Łowkowie [?] Przybylaskie[?]

30[reklamant:] snika

k. 140

1snika Nowogrodzkiego Aktora, ktory inhaerendo

2Legi positivae et Manifestationi ea in re fa-

3ctae WMć pozywa oto, Iż WMść post posita

4Lege publica de vexatoribus circumscripta

5Sniateo [?] y Wszystkie niesłuszny y niena-

6leżyty teraznieyszemu Aktorowi Instytu-

7owac Aktorat, w ktorym Punktow opa-

8cznych niemało ponakładawszy, Zadaiąc

9iako by Wiell. aktor Ludzi Swoich Łowkow-

10skich [?] osobliwie Kiryka Chizego [?] miał

11ad rebellem actionem do Iwnicy [?] dawać,

12ktory ac si Poddanego WMści ad Carceres

13wziąwszy wszystko onemu pozabierał,

14czego wszytkiego Inquisitione non pro-

15babis. Aktor zas de talibus objectis etiam

16per Iuramentum sese emundare gotow,

17Azatym tam pro indebita vexa quam etiam

18pro circumscriptione honoris et In Ius in-

19debite provocationis futuro pro Termino

20citaris Sis pariturus Terminum attenta-

21turus et ad praemissa Omnia judicialiter

22responsurus Pisian w Zytomierzu Dnia

23Trzydziestego Decembris Anno Mille-

24simo Septingentesimo Trigesimo Ter-

25tio, Zaktorymto Położonym Pozwem

26on mianowany Woźny Rok y termin

27Stronom Obom powodowey y Pozwaney

28Według Osiaysi [?] w Pozwie Wyrażoney

29Zawżdy Kurs [?] sprawie prawney Złożył y

30naznaczył, deque praesens ejusdem Mis [?] Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Rell. Poll. – Relatia Polonice (relacja po polsku); ptunc – pro tunc, na ów czas; in vim suae verae ac fidelis Relationis – w moc swojej prawdziwej i wiernej relacji; Sądy Kapturowe – sądy bezkrólewia 1733–1734.

Data: 2 stycznia 1734.

Fragment łaciński: „…palam publice libere ac per expressum recognovit” – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał; „Tenor sequitur ejus modi” – treść jego następuje tego rodzaju; „Sub tempus Interregni moderni Laudo publico” – w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną. Głow. Kapt. = Głowny Kapturowy (sąd kapturowy bezkrólewia 1733); Wdztwa = Woiewodztwa; WMść/WMci = Wasza Miłość; WielmJmci = Wielmożnego Jego Mości. Ostatnie słowo z reklamantem „snika” – prawdopodobnie część nazwiska/tytułu (np. „…Cześnika”); odczyt nazwiska delatora niepewny. Data doręczenia pozwu: 31 XII 1733.

inhaerendo Legi positivae et Manifestationi ea in re factae – trzymając się prawa pozytywnego i manifestacji w tej sprawie uczynionej; post posita Lege publica de vexatoribus circumscripta – z pominięciem prawa publicznego o napastnikach (prawnych); ad rebellem actionem – do buntowniczego działania; ad carceres – do więzienia; Inquisitione non probabis – nie udowodnisz inkwizycją (przesłuchaniem świadków); de talibus objectis etiam per Iuramentum sese emundare – z takich zarzutów oczyścić się nawet przysięgą; pro indebita vexa… – za niesłuszne napastowanie i uszczerbek na honorze oraz niesłuszne pozwanie do sądu; futuro pro Termino citaris – pozywasz się na przyszły termin, aby się stawić, termin pilnować i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć; 30 XII 1733, Żytomierz; deque praesens ejusdem relatio – i o tym niniejsza jego relacja; Rett. = Relatio/Retta (podpis lub skrót kancelaryjny).

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Chodakowskim, woźny generał Leon Deszkowicz zeznał, że 31 grudnia 1733 r. doręczył do dworu zamkowego w mieście Kotelnia pozew główny przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Żytomierzu 30 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Michała na Łowkowie [?] Przybylaskiego [?], cześnika nowogrodzkiego, wezwano księcia Jerzego Lubomirskiego, wojewodę sandomierskiego, w sprawie niesłusznego napastowania prawnego: Lubomirski miał wnieść przeciw aktorowi sprawę, zarzucając mu, że jego ludzie z Łowkowa [?], zwłaszcza Kiryk Chizy [?], dopuścili się buntu i uwięzili oraz ograbili poddanego Lubomirskiego, czemu aktor zaprzeczał, gotów oczyścić się przysięgą. Woźny wyznaczył stronom termin.

Nr w rękopisie: 4 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 140v

1Relacya Woźn. Pozwu ad Cassan

2dam una cum approbatio

3ne na Sądy Głł. Kaptł. od

4Urodz. JmPana Stanisława

5Maliszewskiego [?] po Urodz.

6JchMm Panów Nowickich [?]

7Oyca y Synow.

8Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

9Miesiąca Januarij Wtorego Dnia.

10Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolewskiey

11Mosci Zytomierzu Przedemną Janem Mal-

12kiewiczem Chodakowskim Namiesnikiem

13ztune Podwoiewodztwa Grodzkim Generatu

14Wdztwa Kijows. y Xięgami ninieyszemi Grodz.

15Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiscie Woźny

16Generał Woiewodztwa Kijowskiego y Innych

17Opatrzny Hrehory Borysowicz in vim suae

18verae ac fidelis Relationis palam publice

19libereq recognovit. Iż on Roku przeszłego

20Tysiąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego

21Dnia Dwudziestego Czwartego Decembris.

22Pozew Głowny Kaptorowy Autentyczny na

23Membranie Ziemskim pisany ad Cassandam

24wydany odniosł do Dobr wsi Woyny [?] y tam

25ten Pozew we Dworze tameyszym w Izbie

26na Stole połozywszy o połozeniu y essencyi

27onego od kogo po kogo y w iakiey Sprawie

28był pisany opowiedział y prawnie publi-

29kuiąc do wiadomości przywiodł ktorego

30Pozwu Tenor sequitur ejusmodi My Rady

31[reklamant:] Dygnitarze

k. 141

1Dignitarze Urzędniey Wdztwa Kijows. Sub Tem-

2pus Interregni moderni Laudo publico w

3Zytomierzu Obrani Sędziowie y Deputaci=

4Urodz. JchMm Panom Michałowi Oycu Andrze

5iowi y Antoniemu Synom Nowickim Cassan

6dl Pozwanym Z osob y zewszytkich genera

7liter Dobr WMWw Leżących ruchomych y summ

8pienięznych Władzą y Powagą Sądow na

9szych przykazuiemy abyscie WMc przed

10Sądem naszym Lt. Kaptt. Wdztwa Kijows.

11od Daty y położenia tego Pozwu na nay=

12pierwszey Kadencyi w Zytomierzu przypa

13daiącey y Sądzic się maiącey Sami Osobnie

14y Zawicie Staneli na Instancyą Instygato

15ra Sądowego y Jego Delatora Urodz. Jmści Pa

16na Stanisława Maliszewskiego Cassandl=

17Aktora, ktory przychilaiąc się we wszytkim

18do Prawa pospolitego, WMw do Kassowania

19y annihilowania iakoweyści Kondemnaty

20od WMw Cassandl Pozwanych naterazniey szym

21Cassandl Aktorze Injuste ac indebite Ymo

22vexatorie Clandestine [?] Surripitanter non servatis juris gra

23dibus in nullo merito otrzymaney y=

24przedtymże Sądem publikowaney na

25Termin wyz oznaczony pozywa. Sitis

26parituri Pisan w Zytomierzu Dnia Dwu

27dziestego wtorego Decembris Anno Mille

28simo Septingentesimo Trigesimo Tertio.

29Za ktorymto położonym Pozwem on mia

30nowany Wozny Iak y Termin Stronom

31obom powodowey y Pozwaney Według Fixyi

32w pozwie wyrażoney Zawity Z uro sprawie

33[reklamant:] prawney

k. 141v

1Prawney złozył y naznaczył, Et incontinenti

2Comparens p[e]rsonaliter Urodz. JmPan Stanisław

3Maliszewski Zdrowy będąc naciele y umyśle

4od Stąpiwszy Swey własney należney Ziem-

5skiey Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu

6y Woiewodztwa apoteraznieysze dobrowolne

7Zeznanie Swoie całesię poddaiąc y wcie-

8laiąc ławnie ustnie y dobrowolnie dla za-

9pisania do Xiąg ninieyszych zeznał, Iz

10ten Pozew ad Cassandam od teraznieyszego

11Recognoscenta powyz rzeczonych Urodz.

12Ichmć Panow Nowieckich [?] Cassandae Pozwa-

13nych za własną Wolą y Wiadomoscią mo-

14nych [?] za własną Wolą y Wiadomoscią […] Wy-

15dermi [?] recognoscentis iest wydany y Wy-

16niesiony ktorego hac sua p[e]r[sona]li recognitione

17Stwierdza Zmacnia approbuie y ratifi-

18kuie, Mocą teraznieyszego dobrowolnego

19Zeznania Swego prosząc eam actis Con-

20notari co y otrzymał. Stanisław Mali-

21szewski mpp Hryhory Borysowicz Wozny

22Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

ad cassandam – w celu kasacji (unieważnienia); una cum approbatione – wraz z zatwierdzeniem; Głł. Kaptł. – Generalne Kapturowe (sądy kapturowe w okresie bezkrólewia 1733–1734); Woźn. – Woźnego; in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit – tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; tenor sequitur ejusmodi – treść następuje taka; „14036” – numeracja archiwalna ołówkiem; odczytanie nazwisk Maliszewski i Nowicki niepewne.

Lt. Kaptt. – Kapturowym (sąd kapturowy w czasie bezkrólewia); Sub Tempus Interregni moderni Laudo publico – w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną; Cassandl – cassandae (kondemnaty), tj. pozwany/aktor w sprawie o kasację wyroku zaocznego; Injuste ac indebite imo vexatorie … surripitanter non servatis juris gradibus in nullo merito – niesprawiedliwie i nienależnie, owszem dokuczliwie, podstępnie, z pominięciem stopni prawnych, bez żadnej zasługi; Sitis parituri – bądźcie posłuszni; data pozwu: 22 XII 1733, Żytomierz.

Et incontinenti comparens personaliter – i niezwłocznie stawający osobiście; ad cassandam – do skasowania (pozwu); hac sua personali recognitione – tym swoim osobistym zeznaniem; eam actis connotari – aby je wpisano do akt; mpp = manu propria; scribendi ignarus – nieumiejący pisać. Linia „nych za własną Wolą…” w rękopisie brzmi: „nych za własną Wolą y Wiadomoscią mo-” / „dermi” – możliwe odczytanie „Wydermi [?]”.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Hrehory Borysowicz zeznał, że 24 grudnia 1733 r. doręczył do dworu we wsi Woyny [?] pozew główny przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Żytomierzu 22 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Stanisława Maliszewskiego [?], wezwano Michała Nowickiego [?] i jego synów Andrzeja i Antoniego do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu w sprawie kasacji kondemnaty, którą mieli niesłusznie otrzymać przeciw Maliszewskiemu. Następnie Stanisław Maliszewski osobiście zeznał, że pozew został wydany za jego wolą i wiedzą, i go zatwierdził.

Nr w rękopisie: 5 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 141v

1Relacya Poss. Pozwu ad Cassandam

2wraz z Approbatą na Sądy Kap-

3turowe od Urodz. JmPana

4Zozulinskiego Stoln. Zydaczews.

5po Urodz. JmPana Barzystego [?] Ny-

6nhaiewskiego [?].

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca January Wtorego Dnia.

9[reklamant:] Na urz.

k. 142

1Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Iego Krolew

2skiey Mosci Owruczu Przedemną Ianem

3Małkiewiczem Chodakowskim, Namiesnikiem

4ztunc Podwoiewodztwa Grodzkim Generatu

5Woiewodztwa Kijowskiego: y Xięgami niniey

6szemi Grodzkiemi Kijowskiemi, Stanowszy

7Oczewiscie Wozny Generał Wdztwa Kijows.

8y Innych Opatrzny Izaak Abramowicz

9wmocy prawdziwey Wiernej y skuteczney

10Relacyi Swoiey iawnie ustnie y dobrowol-

11nie dla zapisania do Xiąg nienieyszych ze

12znał. Iż on Roku Przeszłego Tysiąc Siedm

13set Trzydziestego Trzeciego Dnia Trzy=

14dziestego pierwszego Decembris Pozew

15Rll. Kaptur. Wdztwa Kijows. autentyczny

16na Membranie Ziemskim pisany ad Cas-

17sandam Wydany od Niego do Dobr Wsi

18Hrozyniec y tam ten Pozew we Dworku

19tameyszym w Izbie na Stole połozył o

20połozeniu y essencyi onego od kogo po

21kogo y Wiąkiey by sprawie pisany był

22opowiedział y prawnie publikując do

23Wiadomosci podał, pisany był ten Pozew

24in tenere sequenti My Rady Dignita

25rze Urzędnicy Wdztwa Kijows. sub Tem

26pus Interregni Moderni Laudo publico

27w Zytom. na Seymiku obrani Sędziowie

28y Deputaci Urodz. JmPanu Bazylemu

29Symbaiewskiemu [?] Instygatorowi Securitatis

30Sądow Rll. Kaptur. Wdztwa Kijows. w Owru

31czu agitujących się Cassandal Pozwanemu

32[reklamant:] z Osoby y

k. 142v

1z Osoby y zewszystkich gżter Dobr WMci Le-

2zacych ruchomych y Summ pieniężnych

3Władzą y Powagą Sądow naszych przykazuie

4my abyście WMść przed sądem naszym Grod.

5Kaptur. Wdztwa Kijowsk. od Daty y położenia

6tego Pozwu nanaypierwszey Kadencyi w

7Zytomierzu przypadaiącey y Sądzić się ma

8iącey sam Oblicznie y zawiście Stanol. na

9Instancyą Instygatora Sądowego y Iego

10Delatora Wiel. JmPana Iozefa Lozinskie [?]

11go Stoln. Zydaczowskiego Cassandi Aktora,

12ktory przychilaiąc się wewszystkim do

13Prawa pospolitego WMści do skassowania

14y Annihilowania iakoweyści Infamyi

15w Sądach Grod. Kaptur. Wdztwa Kijowsk. na Ka

16dencyi Owruczu ad Instantiam WMść.

17Cassandi Pozwanego na teraznieyszym

18Cassandi Aktorze in juste ac indebite P[rae]-

19cipitanter non Servatis Iuris gradibus

20in Nullo justo merito imo insolam Vexam

21Otrzymaney y przed tymże Sądem illegi-

22time publikowaney, tum pro indebita Ve-

23xa ac indebite in Ius evocatione na Ter

24min wyz oznaczony pozywa. Sis paritu

25rus Terminum attentaturus et ad P[rae]mis-

26sa Omnia judicialiter responsurus. Pi-

27san w Owruczu Anno Millesimo Septin-

28gentesimo Trigesimo Tertio Die Vigesi-

29ma Nona Decembris. Za ktorymto położo

30nym Pozwem on mianowany Wozny Poł [?]

31y Termin Stronom Obom Powodowey y

32Pozwaney Wedlug Fixyi w Pozwie Wyra-

33[reklamant:] zoney

k. 143

1Wyrazoney Stanowienia się Zawity ku osprą-

2wie prawney złożył y naznaczył. Et incon

3tinenti Comparens personaliter Wiell. JmPan

4Jozef Zozulinski [?] Stoll. Zytaczewski [?] zdrowy

5będąc naciele y umyśle od Stapiuszy [?] Swey Wła

6sney należney Ziemskiey Iurysdykcyi Prawa

7y Forum Powiatu y Wdztwa apodteraznieysze

8dobrowolne zeznanie Swoie Całości poddaiąc

9y wcielaiąc iawnie ustnie y dobrowolnie

10dla zapisania do Xiąg niniey szych zeznał

11Iż ten Pozew ad Cassandam od Wyż rzeczonego

12Wiell. Recognoscenta po Wyż specyfikowanego

13Urodzonego JmPana Bazylego Synhaiewskiego [?]

14Instygatora Sądow Ptt. Kaptu. Wdztwa Kijol.

15Cassandae pozwanego Za własną Wolą y

16Wiadomością iest Wydany y Wyniesiony

17ktorego hac sua personali Recognitione

18stwierdza Umacnia approbuie y ratyfi-

19kuie Mocą teraznieyszego dobrowolnego Ze-

20znania Swego ktorego Actis Connotari pro

21sili co y Otrzymali. Jozef Zozulinski [?] mp

22✝ Izaak Abramowicz Wozny Scribendi

23ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Sądy kapturowe – sądy bezkrólewia (1733–1734); Stoln. Zydaczews. = stolnik żydaczowski; nazwisko „Barzystego Nynhaiewskiego” niepewne.

ztunc = ówczesnym; Rll. Kaptur. = Rycerskich [?] Kapturowych – sądy kapturowe w czasie bezkrólewia 1733; ad Cassandam = celem kasacji; in tenore sequenti = następującej treści; sub tempus Interregni Moderni Laudo publico = w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną; Instygator Securitatis = instygator (oskarżyciel) dla bezpieczeństwa; Membrana = pergamin.

Data doręczenia pozwu: 31 XII 1733; zeznanie w Owruczu, data właściwa w nagłówku na poprzedniej stronie.

„Grod. Kaptur.” – Sądy Grodzkie Kapturowe (sądy okresu bezkrólewia 1733); „Wdztwa Kijowsk.” – Województwa Kijowskiego; „Stoln.” – Stolnika; „Cassandi Aktora” – powoda w sprawie o kasację (uchylenie wyroku).

Łac.: „niesprawiedliwie i bezpodstawnie, pochopnie, bez zachowania stopni prawa, bez żadnej słusznej przyczyny, przeciwnie – dla samej szykany otrzymanej […] nieprawnie ogłoszonej, a także za niesłuszną szykanę i niesłuszne pozwanie do sądu”; „Będziesz posłuszny, termin podejmiesz i na wszystko powyższe sądownie odpowiesz. Pisan w Owruczu roku 1733 dnia 29 grudnia”.

Et incontinenti comparens personaliter – i niezwłocznie stawający osobiście; ad Cassandam – do kasacji (unieważnienia); hac sua personali Recognitione – tym swoim osobistym zeznaniem; Actis Connotari prosili – prosili o zapisanie do akt; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać; Wiell. – Wielmożny; Stoll. – stolnik; Ptt. Kaptu. – Pospolitego Kapturowego; Wdztwa Kijol. – Województwa Kijowskiego; mp – manu propria.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Izaak Abramowicz zeznał, że 31 grudnia 1733 r. doręczył do dworku we wsi Hroziniec [?] pozew przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Owruczu 29 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Józefa Zozulińskiego [?] (w jednym miejscu: Łozińskiego [?]), stolnika żydaczowskiego, wezwano Bazylego Synhaiewskiego [?] (Symbaiewskiego [?]), instygatora sądów kapturowych w Owruczu, do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu w sprawie kasacji infamii, uzyskanej przeciw aktorowi na kadencji owruckiej, oraz za niesłuszne pozwanie. Następnie Józef Zozuliński [?] osobiście zeznał, że pozew został wydany za jego wolą i wiedzą, i go zatwierdził.

Nr w rękopisie: 6 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 143

1Relacya Pozwu na Sądy Ptt.

2Kaptu. Wdztwa Kyows. od Ja-

3śnie Oświeconego Xiążęcia Jmci

4Lubomirskiego Woiewody Sando-

5mirskiego y Innych po Urodz.

6JmPana Paszkowskiego.

7[reklamant:] Roku

k. 143v

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

2Miesiąca January Wtorego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolewskiey

4Mości Zytomierzu Przedemną Janem Małkiewi-

5czem Chodakowskim. Namiesnikiem ztęne [?] Pod-

6woiewodztwa Grodzkim Generatu [?] Wdztwa Kijows.

7y Xięgami niniyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

8Stanowszy Oczewiście Wozny Generał. Wdztwa Kijows.

9y Innych Opatrzny Bazyli Deruszynski [?] w moc

10prawdziwey Wierney y skuteczney Relacyi Swoiey

11iawnie Ustnie y dobrowolnie dla zapisania do

12Xiąg niniyszych zeznał. Iz on Roku przeszłego

13Tysiąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego Dnia

14Trzydziestego pierwszego Decembris Pozew Gł. [?]

15Kaptu. Wdztwa Kijows. Autentyczny odniosł do

16Dobr Wsi Zydowiec [?] Possessyi Iasnie Wiel. Jmci

17Pana Steckiego Kasztellana Kijows. podległych

18y tam ten Pozew nizey Mianowanemu Pozwa-

19nemu w Izbie na Stole połozywszy o połozeniu

20y essencyi onego od kogo y w iakiey

21by Sprawie pisany był opowiedział y pra-

22wnie publikuiąc do Wiadomości podał. pisa-

23ny był ten Pozew in tenore sequenti. My Rady

24Dignitarze Urzędnicy Wdztwa Kijows. Sub Tem-

25pus Interregni Moderni Laudo publico w

26Zytomierzu na Seymiku Obrani Sędziowie

27y Deputaci Urodz. JmPanu Ianowi Vel alius

28nominis Paszkowskiemu [?] gratuito modo w Dobrach

29Wyz rzeczonych Zydowcach Mieszkaiącemu

30Z Osoby y Wszystkich ztter [?] Dobr UMści Leżących

31ruchomych y Summ pieniężnych Władzą y po-

32wagą Sądow naszych przykazuiemy, abyście

33UMść przed Sądem naszym Gł. Kapt. Wdztwa

34Kijows.

k. 144

1Kijows. od Daty y położenia tego Pozwu nanaypier

2wszey Kadencyi w Zytomierzu przypadaiącey y są

3dzic się maiącey Sam Oblicznie y zaraz Stanął

4na Instancyą Instygatora Sądowego y Jego Delato

5row Jasnie Oswieconego Xiążęcia JmŚci Jerzego

6Lubomirskiego Woiewody Sandomirskiego Ludzież

7Vrodz. JmPana Michała Białostockiego Aktorow,

8ktorzy przychylaiąc się we wszystkim do Prawa po

9spolitego y Manifestacyi swoiey eo nomine Uczy

10nioney WMŚci pozywaią. Oto Iż WMŚć maiąc

11zdawna iakowąsci do Ludzi teraznieyszych Ja

12snie Oswieconego Actora rankor ktory ad effectum

13przywodząc, Śmiałeś y Ważył się Podanyeh Jasnie

14Oswieconego Aktora w Dobrach Wsi Parypsach

15Mieszkaiących w kalumnią podał wkładaiąc

16na nich excessa nigdy u dobrych Ludzi niepra

17ktykowane dla ktorego Złośliwego udania

18Więzienia y karom Musieli niewinnie po

19dlegach z czego wszystkiego Uti innocen

20tes talia non Curantes per Inquisitionem

21bądz y per juratoriam evasionem gotowi Se

22se emundare A zatym ijdem Actores pro

23praemissis Omnibus ac alijs tibi oretenus pro

24ponendis inquisitione probandis tum pro

25decernendis Super te talibus pro Calumnijs

26poenis futuro pro Termino Citatis. Sis pa

27riturus. Pisan w Zytomierzu Dnia Trzydzie

28stego Decembris Anno Millesimo Septingen

29tesimo Trigesimo Tertio Za ktorym to po

30łożonym Pozwem on mianowany Wozny

31Rok y Termin Stronom Obom Powodowey

32y Pozwaney Według praefixyi w Pozwie Wy

33razoney Stanowienia się Zawity ku osprą

34wie prawney złożył y naznaczył. De quo plenos

35ejusdem Mlis Relatio. + Wozny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ptt. Kaptu. – Pospolitego Kapturowego; sądy kapturowe – sądy bezkrólewia (1733); wojewoda sandomierski – Jan Kazimierz Lubomirski [?].

in tenore sequenti – w następującym brzmieniu; sub tempus interregni moderni laudo publico – w czasie obecnego bezkrólewia publiczną uchwałą; gratuito modo – z łaski (bez prawa); vel alius nominis – lub innego imienia. Sąd kapturowy – sąd bezkrólewia. Gł. Kapt. = Generalnym Kapturowym; UMść = Uniżoność/Wasza Mość.

Tekst jest dalszym ciągiem pozwu wpisanego do relacji woźnego; tytuł i numer aktu znajdują się na poprzedniej stronie.

„Kijows.” – kijowskiej (Kadencyi). „JmŚci” – Jegomości. „WMŚć” – Wasza Miłość.

eo nomine – z tego tytułu. ad effectum – do skutku. Uti innocentes talia non curantes per inquisitionem […] per juratoriam evasionem […] sese emundare – „jako niewinni, nie dbając o takie [zarzuty], gotowi są oczyścić się przez śledztwo albo przez uwolnienie się przysięgą”.

ijdem Actores pro praemissis omnibus ac alijs tibi oretenus proponendis inquisitione probandis tum pro decernendis super te talibus pro calumnijs poenis futuro pro termino citatis – „ciż powodowie pozywają cię na przyszły termin o wszystko powyższe i o inne rzeczy, które zostaną ci ustnie przedstawione i dowiedzione śledztwem, a także o orzeczenie przeciw tobie kar za oszczerstwa”.

Sis pariturus – „masz się stawić”. Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Tertio – roku 1733; data pozwu: 30 XII 1733, Żytomierz.

praefixyi – wyznaczenia (terminu). De quo plenos ejusdem Mlis Relatio – „o czym [złożona jest] pełna relacja tegoż woźnego”, skrót „Mlis” niepewny. Wozny Scribendi ignarus – woźny nieumiejący pisać, podpisany krzyżykiem.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Bazyli Deruszyński [?] zeznał, że 31 grudnia 1733 r. doręczył do dóbr wsi Żydowiec [?], będących w posesji kasztelana kijowskiego Steckiego, pozew przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Żytomierzu 30 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatorów – księcia Jerzego Lubomirskiego, wojewody sandomierskiego, oraz ludzi Michała Białostockiego – wezwano Jana Paszkowskiego [?], mieszkającego w Żydowcach, do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu. Zarzucano mu, że z dawnej urazy oczernił poddanych księcia ze wsi Parypsy [?], przypisując im występki, za które niewinnie ponieśli więzienie i kary; aktorzy domagali się ukarania go za oszczerstwo. Woźny wyznaczył stronom termin.

Nr w rękopisie: 7 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 144v

1Relacya Gott. Pozwu ad cassandam

2una cum approbatione na Sądy

3Gtt. Kaptt. Wdztwa Kijows. od Urodz.

4JmPana Adama Stawinskiego [?] po

5Wiell.o JmPana Trzeciaka Pisarza

6Grodzkiego Zytomirskiego.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca Januarij Wtorego Dnia

9Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Iego Krolewskiey

10Mości Zytomierzu Przedemną Ianem Małkie-

11wiczem Chodakowskim Namiesnikiem ptunc

12Podwoiewodztwa Grodzkim Generatu Wdztwa

13Kijows: y Xięgami nineyszemi Grodzkiemi Kijo-

14wskiemi, Stanowszy Oczewiście Woźny Generał

15Woiewodz. Kijows. y Innych Opatrzny Hreho-

16ry Borysowicz in Vim Sui Verae ac fidelis Re-

17lationis palam publice Libereq recognovit.

18Iż on Roku przeszłego Tysiąc Siedmset Trzy-

19dziestego Trzeciego Dnia Dwudziestego Czwar-

20tego Decembris Pozew Gtt. Kaptt. nanembra-

21nie [?] Ziemskim pisany ad Cassandam Wydany

22od niosł do Dobr Wsi Tataryjnowki y tam ten

23Pozew we Dworze tameyszym w Izbie na sto-

24le położywszy opołożeniu y essencyi onego

25od kogo po kogo y w iakiey Sprawie był pisa-

26ny opowiedział y prawnie publikując do

27Wiadomości przywiodł ktorego Pozwu Tenor

28Sequitur ejus modi My Rady Dignitarze

29Urzędnicy Wdztwa Kijows. Sub Tempus Inter-

30regni Moderni Laudo publico w Zytomierzu

31Obrani Sędziowie y Deputaci Wiell. JmPana An-

32[reklamant:] dreiowi

k. 145

1drzeiowi Trzeciakowi Pisarzowi Grodzkiemu Zyto-

2mirskiemu Cassandi pozwanemu Z osoby y ze-

3wszytkich generaliter Dobr WMści Leżącyc[h] ru-

4chomych y Summ pienięznych Władzą y Powa-

5gą Sądow naszych przykazuiemy abyś WMść

6przed Sądem naszym WW. Kaptu. Wtwa Kijows.

7od Daty y położenia tego Pozwu nanaypierwszey

8Kadencyi w Zytomierzu przypadaiącey y Sądzic

9się maiącey Sam Oblicznie y zawżdzie Stanoł

10na Instancyą Instygatora Sądowego y Iego

11Delatora Urodz. JmPana Adama Stawinskie-

12go Cassandi Aktora ktory przychylaiąc się

13we wszytkim do Prawa pospolitego WMści

14do skassowania y Annihilowania iakowey-

15sei Kondemnaty od WMści Cassandi pozwa-

16nego naterazniejszym Cassandi Aktorze in-

17iuste ac indebite imo vexatorie Praecipitanter

18non Servatis Iuris gradibus in nullo merito

19Otrzymaney y przed tymze Sądem Publikowa-

20ney tum pro indebita vexa ac in Ius illegiti-

21me evocatione WMść na Termin Wyz ozna-

22czony pozywa. Sis pariturus Pisan w Zyto-

23mierzu Dnia Dwudziestego Wtorego Decem-

24bris Anno Millesimo Septingentesimo Tri-

25gesimo Tertio. Za ktorymto położonym Po-

26zwem on mianowany Wozny Rok y Termin

27Stronom Obom powodowey y pozwaney We-

28dług Praefixyi w Pozwie Wyrazoney Stanowie-

29nia się Zawity kuro sprawie prawney złozył

30y naznaczył. Et incontinenti Comparens per-

31sonaliter Urodz. JmPan Adam Stawinski

32Zdrowy będąc naciele y umysle odstąpiwszy

33Swey Własney nalezney Ziemskiey Iurys-

34dykcyi Prawa Forum Powiatu y Woiewodz-

35twa apodterazniejsze dobrowolne Zeznanie

36[reklamant:] Swoie

k. 145v

1swoie całe sie poddaiąc y wściełaiąc iawnie ustnie

2y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ninieyz=

3szych zeznał. Iż ten Pozew ad Cassandam od

4teraznieyszego Recognoscenta po Wyz rzeczone

5go Wiel. JmPana Trzeciaka Pisarza Grodzkie

6go Zytomirskiego Cassandi pozwanego za Wła

7sną Wolą y Wiadomoscią moderni recogno

8scentis iest Wydany y Wyniesiony ktorego

9hac Sua personali recognitione Stwierdza

10Zmacnia approbuie y ratifikuie mocą te-

11raznieyszego dobrowolnego zeznania Swego

12prosząc Eum Actis connotari co y Otrzymał

13Adam Stawinski [?] mpp + Hrehory Borysowicz

14Wozny Scribendi ignarus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Gtt. Kaptt. = Generalne Kapturowe (sądy kapturowe z okresu bezkrólewia); ad cassandam = w celu kasacji (unieważnienia); una cum approbatione = wraz z potwierdzeniem; pro tunc = na ten czas; in vim sui verae ac fidelis relationis palam publice libereque recognovit = tytułem swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; Tenor sequitur eiusmodi = treść następuje taka; sub tempus interregni moderni laudo publico = w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną; „nanembranie” – prawdop. „na membranie” (na pergaminie).

Cassandi – (w sprawie) kasacyjnej; WW. Kaptu. Wtwa Kijows. – Wielmożnych Kapturowym Województwa Kijowskiego (sąd kapturowy w okresie bezkrólewia 1733).

„iniuste ac indebite imo vexatorie praecipitanter non servatis iuris gradibus in nullo merito” – niesłusznie i bezpodstawnie, owszem dla szykany, pośpiesznie, bez zachowania stopni prawnych, bez żadnej zasadności; „tum pro indebita vexa ac in ius illegitime evocatione” – a także za niesłuszną szykanę i bezprawne pozwanie do sądu; „Sis pariturus” – masz się stawić; data pozwu: 22 XII 1733, Żytomierz.

„Et incontinenti comparens personaliter” – i niezwłocznie stawiwszy się osobiście; „Forum” – właściwość sądowa.

ad Cassandam – do skasowania (pozwu); moderni recognoscentis – obecnego zeznającego; hac Sua personali recognitione – tym swoim osobistym zeznaniem; Eum Actis connotari – aby go zapisano do akt; Scribendi ignarus – nieumiejący pisać; mpp – manu propria.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Hrehory Borysowicz zeznał, że 24 grudnia 1733 r. doręczył do dworu we wsi Tataryjnówka [?] pozew przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Żytomierzu 22 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Adama Stawińskiego, wezwano Andrzeja Trzeciaka, pisarza grodzkiego żytomierskiego, do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu w sprawie kasacji kondemnaty, którą miał niesłusznie uzyskać przeciw Stawińskiemu, oraz za niesłuszne pozwanie. Następnie Adam Stawiński osobiście zeznał, że pozew został wydany za jego wolą i wiedzą, i go zatwierdził.

Nr w rękopisie: 8 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 145v

1Relacya Podt. Pozwu na Sądy Gł.

2Kapt. Wdztwa Kijowskiego od

3Wiel. JmPana Szczerbiawskie [?]

4go Sędziego Zytomirskiego po

5Wiel. JmPana Trypolskiego

6Łowczego Mscisławskiego y

7Innych

8Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, czwartego,

9Miesiąca Januarij, Wtorego Dnia.

10Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolew

11skiey Mosci Zytomierzu, Przedemną Janem

12Małkiewiczem Chodakowskim Namiesnikiem

13ptunc Podwoiewodztwa Grodzkim Generału

14Wdztwa Kijowsk. y Xięgami ninieyszemi

15Grodzkiemi Kijowskiemi. Stanowszy oczo-

16wiscie Wozny Generał Wdztwa Kijowskiego

17y Innych Opatrzny Pilip Hałczynski [?] zmoc

18prawdziwey Wierney y skuteczney Relacyi Swo

19iey.

k. 146

1iey iawnie ustnie y dobrowolnie do Xiąg niniey-

2szych zeznał. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

3Siedmset Trzydziestego Czwartego Dnia wtorego

4Januarij Pozew Kaptt. Woiewództwa Kijowskiego Au-

5tentyczny na membranie Ziemskim Kijowskim

6pisany ad Cassandam wydany odniosł do Dobr

7Wsi Dawidowki [?] y tam ten Pozew Podalanemu [?] ta-

8meyszemu do rąk oddał. O oddaniu y położeniu

9onego od kogo, po kogo, y w iakiey Sprawie by

10był pisany opowiedział, y prawnie publiku-

11iąc do Wiadomosci przywiodł. Ktorego Pozwu

12tenor eius modi: My Rady Dignitarze Urzę-

13dnicy Sub Tempus Moderni Interregni Lau-

14do publico w Zytomierzu na Seymiku do Są-

15dzenia Spraw Obrani y postanowieni Sędzio-

16wie y Deputaci Kaptt. Woiewództwa Kijows. Wiell.

17Ichmo Panom Janowi Łowczemu Mscisław-

18skiemu Oycu, Michałowi Regentowi Sądow

19Kaptt. Woiewództwa Kijows. y Kazimierzowi Synom

20Trypolskim Cassandae Pozwanym z osob y

21Dobr ich wszelakich Leżących ruchomych y Summ

22pieniężnych przykazuiemy abyscie WMcie

23przed Sądem naszym Kapturowym Woiewództwa

24Kijows. Anno futuro Millesimo Septingen-

25tesimo Trigesimo Quarto Die Decima

26quarta Januarij w Zytomierzu przypa-

27daiącym y sądzić się maiącym Sami osobli-

28wie y zawicie stanęli na Instancyą

29Instygatora Sądowego y iego Delatora Ja-

30śnie Wiell. JmPana Michała Szczeniowskie-

31go Podczaszego Trembowel. Sędziego Grodz-

32kiego Zytomirskiego y Sądow Kaptt. Woiewództwa

33Kijows. Aktora Cassandae, ktory przychyla-

34iąc się do Prawa pospolitego y Processu swego w

35Sądach Kaptt. toczącego się umowo [?] do Skasso-

36[reklamant:] wania

k. 146v

1wania y Annihilowania iakichkolwiek Kondemnat

2od WWMściów Pozwanych Cassandel w Sądach Kaptur.

3w Owruczu Sądzących się, na Aktorze Cassandel ex

4Nullo merito justo, mimo kombinacyą w Warsza-

5wie nastąpioną y Lege Confoederationis approbo-

6waną, ktora ne fiant inter Judices differentiæ

7et per involutionem in Processus confundantur

8Jurisdictiones extra Forum Jurisdictione Acto-

9ris Cassandel Legitimatum prosekwować Zabro-

10niła Otrzymanych y przed tymże Sądem publi-

11kowanych. Niemniey ratione Convulsionis

12Legum, ac indebitæ vexæ evocationis in Jus

13do przysłuchania się Winom prawnym pozywa

14Sitis parituri Pisan w Owruczu Anno Millesi-

15mo Septingentesimo Trigesimo Tertio Die

16Vigesima quarta Decembris de quo præsens

17ejusdem Ministerialis Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Podt. – podtwierdzenia [?]; Gł. Kapt. – Głównych Kapturowych; Wdztwa – Województwa; ptunc – pro tunc, wówczas; Łowczy Mścisławski – urzędnik ziemski woj. mścisławskiego.

ad Cassandam / Cassandae – „do kasacji”, w sprawie o unieważnienie; tenor eius modi – „treść następująca”; sub tempus moderni interregni laudo publico – „w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną”; Anno futuro Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quarto Die Decima quarta Januarij – „w przyszłym roku 1734, dnia 14 stycznia”; Kaptt. = Kapturowy (sąd kapturowy w czasie bezkrólewia po śmierci Augusta II); Trembowel. = Trembowelski; Wiell. = Wielmożny.

ex nullo merito justo – bez żadnej słusznej podstawy; Lege Confoederationis approbowana – zatwierdzona prawem konfederacji; ne fiant inter Judices differentiæ et per involutionem in Processus confundantur Jurisdictiones – aby nie powstawały między sędziami spory i aby przez wplątanie spraw nie mieszano jurysdykcji; extra Forum Jurisdictione Actoris – poza sądem właściwym dla powoda; ratione Convulsionis Legum, ac indebitæ vexæ evocationis in Jus – z powodu naruszenia praw i niesłusznego nękania pozwaniem do sądu; Sitis parituri – stawcie się (formuła pozwu); Pisan w Owruczu 24 XII 1733; de quo præsens ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego. Sądy kapturowe – sądy okresu bezkrólewia.

Streszczenie

2stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Pilip Hałczyński [?] zeznał, że tegoż dnia doręczył do rąk podstarościego [?] we wsi Dawidówka [?] pozew przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Owruczu 24 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Michała Szczeniowskiego [?], podczaszego trembowelskiego i sędziego grodzkiego żytomierskiego, wezwano Jana Trypolskiego, łowczego mścisławskiego, oraz jego synów Michała, regenta sądów kapturowych, i Kazimierza na 14 stycznia 1734 r. do Żytomierza w sprawie kasacji kondemnat uzyskanych przez nich przeciw aktorowi w sądach kapturowych w Owruczu, wbrew zawartej w Warszawie i zatwierdzonej prawem konfederacji umowie zakazującej prowadzenia spraw poza sądem właściwym dla powoda, a także za naruszenie praw i niesłuszne pozwanie.

Nr w rękopisie: 9 (1734, seria II)

Transkrypcja

k. 146v

1Relacya Coll. Pozwu na Sądy Gł.

2Kaptt. Wdztwa Kijowskiego od

3Wiell. JmXiędza Bienieckiego

4Archimandryty Owruckiego.

5po Wiell. JmPana Olszańskiego

6Starosty Owruckiego y Innych.

7Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Czwartego

8Miesiąca January, Czwartego Dnia.

9Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey

10Mości Zytomierzu, Przedemną Janem Małkie-

11wiczem Chodakowskim Namiesnikiem ptnie

12Podwoiewodztwa Grodzkim, Generału Woiewodz-

13twa Kijowskiego: y Xięgami ninieyszemi Grod-

14skiemi Kijowskiemi. Stanowszy Oczewiście Wo-

15źny Generał. Wdztwa Kijowskiego y Innych, Szla-

16chetny Kondrat. Zbralewski [?] sub Vim Sui Veri ac

17fidelis Relationis palam publice Libere ac per

18[reklamant:] expressum

k. 147

1expressum recognovit. Iż on Roku przeszłego Ty=

2siąc Siedmset Trzydziestego Trzeciego Miesią

3ca Decembris Trzydziestego Pierwszego Dnia Po

4zew Gtt. kaptt. Wdztwa Kijowskiego Autentyczny

5na Membranie Ziemskim pisany, odniosł do

6Dobr Miasta Jego Krolewskiey Mosci Owruczu

7y tam ten Pozew w Zamku tameyszym w Izbie

8na Stole połozył, opołozeniu onego od kogo poko

9go y w iakiey Sprawie był pisany opowiedział,

10y prawnie publikuiąc do wiadomosci przy=

11wiodł, ktore Pozwu Tenor sequitur ejus modi

12My Rady Dignitarze Obywatele Wdztwa Kijows.

13Sub Tempus Interregni Moderni Laudo publi

14co w Zytomierzu na Seymiku obrani Sędzio

15wie y Deputaci, Iaśnie Wiel. JmPanu Iene

16mu [?] Olszanskiemu Staroście Owruckiemu

17Vice Marszałkowi Sądow Gtt. kaptt. Wdztwa

18Wołynskiego tudziez Urodz. JmPanu Kon

19stantemu Potemskiemu [?] Gubernato

20rowi Starostwa Owruckiego. Z Osob y

21Dobr WMściow Lezących ruchomych y Sum

22pienięznych w Radzą y Powagą Sądow na

23szych przykazuiemy abyście WMść przed

24Sądem naszym Gtt. kaptt. Wdztwa Kijows.

25od Daty y połozenia tego Pozwu na nay

26pierwszey Kadencyi w Zytomierzu przy

27padaiącey Sami Osobiscie y Zawicie Sta

28neli na Instancyą Instygatora Sądowe

29go y Iego Delatora, Wiel. JmXiędza Andrze

30ia Bienieckiego [?] Archimandryty Owruc=

31kiego Officiała Metropolii Kijows. Akto=

32ra, ktory przychylaiące się do Prawa

33Pospolitego WMściow pozywa Oto. Iż Mo=

34dernus Aktor w spokoyney Istotney y

35[reklamant:] rzetelney

k. 147v

1rzetelney Possessyi Dobr Korczawek rigore Praw

2Manastyrowi Owruckiemu Zaruczayskiemu

3Służących, z ktorych WMc nieuważaiąc na

4Prawa Pospolite y Winy wnim natakowych

5opisane Śmieli y Ważyliście się z tychże

6Dobr nie Słusznie y nienależycie iawną ex

7pulsyą uczynić, iakoż et defacto uczyniliście

8A zatym tenże Aktor WMści pro Reinducti

9one in Bona Violenter adempta profaciendo

10Calculo de perceptis Proventibus ac pro refusi

11one Damnorum exinde provenientium futu

12ro pro Termino Citamini, Sitis itaque pari

13turi Pisan w Owruczu Die Trigesima Prima

14Decembris, Millesimo, Septingentesimo Tri

15gesimo Tertio Anno, de quo praesens ejusdem

16Ministerialis Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Coll. – Collationis (doręczenia) [?]; Gł. Kaptt. – Główne Kapturowe; Wdztwa – Województwa; Wiell. – Wielebnego/Wielmożnego; ptnie – pro tunc (natenczas); sub Vim Sui Veri ac fidelis Relationis – pod mocą swej prawdziwej i wiernej relacji; palam publice Libere ac per expressum – jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie.

expressum recognovit – „wyraźnie zeznał” (z relacji woźnego). Gtt. kaptt. – Generalnych kapturowych (sąd kapturowy w okresie bezkrólewia 1733). Sub Tempus Interregni Moderni Laudo publico – „w czasie obecnego bezkrólewia uchwałą publiczną”. Tenor sequitur ejus modi – „treść następuje taka”. Modernus Aktor – obecny powód. Owruc – Owrucz (Ukraina). Odczyt imienia „Ienemu” i nazwisk Potemski, Bieniecki niepewny.

rigore Praw – mocą praw; pro Reinductione in Bona Violenter adempta… – o ponowne wprowadzenie w dobra gwałtem odebrane, o zdanie rachunku z pobranych dochodów i o zwrot wynikłych stąd szkód na przyszły termin jesteście pozwani, stawcie się więc; Pisan w Owruczu dnia 31 grudnia 1733, o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

Streszczenie

4stycznia 1734 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem podwojewództwa grodzkiego Janem Małkiewiczem Chodakowskim, woźny generał Kondrat Zbralewski [?] zeznał, że 31 grudnia 1733 r. złożył na zamku w Owruczu pozew przed sąd kapturowy województwa kijowskiego, wystawiony w Owruczu 31 grudnia 1733 r. Pozwem tym, na instancję instygatora sądowego i jego delatora Andrzeja Bienieckiego [?], archimandryty owruckiego i oficjała metropolii kijowskiej, wezwano Olszańskiego [?], starostę owruckiego i wicemarszałka sądów kapturowych województwa wołyńskiego, oraz Konstantego Potemskiego [?], gubernatora starostwa owruckiego, do stawienia się na najbliższej kadencji w Żytomierzu. Zarzucano im, że gwałtem wyrzucili aktora z dóbr Korczówka [?], należących do monasteru owruckiego zaruczajskiego; aktor domagał się przywrócenia do dóbr, rozliczenia pobranych dochodów i wynagrodzenia szkód.

Nr w rękopisie: 10 (1734, seria II)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 147v

1Relacya Poss.[?] Pozwu ad cassandam

2na Sądy Gen. Kapt. od Urodz. Jchmciów

3Panów Kaminskich Małł. y In-

4nych po Urodz. Jchmciów Panów

5Jana Synhaiewskiego Daniela

6Wyhowskiego y Innych.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Czwartego,

8Miesiąca Januarij, Czwartego Dnia.

9Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolew-

10skiey Mości Zytomierzu, Przedemną Janem

11Małkiewiczem Chodakowskim, Namiestnikiem

12ex tunc Podwoiewodztwa Grodzkim Generału

13Woiewodztwa Kijowskiego: y Xięgami niniey-

14szemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Stanowszy