Akty 321–360

Nr w rękopisie: 56 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 413v

1Plenipotencya Urodz. ImmPP Lutkowskich [?]

2Małłkow ImmPP Patronom do Spraw dana

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

4Miesiąca Octobra Piątego Dnia

5[reklamant:] Na Urzędzie

k. 414

1Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Zytomierzu, prze-

2demną Wawrzyncem Walentym [?] Lewkowskim [?] Namiesnikiem

3na ten czas Podwoiewodztwa Grodzkiego Generału Woiewodztwa

4Kijowskiego y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

5Comparens pctr Ur. JmPan Jozef Łukowski [?] swym y Ur. JeyMci

6Pani Agnieszki z Podlesieckich [?] primo voto Ostrorogowey [?] Polt.

7Marszałkowey Woysk Węgierskich Secundo ad praesens Łukow-

8skiey Matki swey Imieniem dla słabosci zdrowia ad Acta com-

9parere niemogącey pro cuius ratihabitione cavet et se praesentibus

10inscribit. zdrowy będąc na ciele y umysle, odstąpiwszy swey wła-

11sney należney Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa Zoł [?] Powiatu y

12Woiewodztwa, a pod teraznieysze dobrowolne zeznanie swoie

13całe się poddaiąc y wdaiąc iawnie ustnie y dobrowolnie

14dla zapisania do tych niniejszych zeznał. Iż Imsc zeznawa-

15iący maiąc sprawy swoie rozne z roznemi Osobami tak z Akto-

16ratu swego iako y reatu czyiegokolwiek w Sądach Grodzkich

17Ziems. y Głow. Tryb. Koronn. Lubels. agitować się maiące, a

18niemogąc onych Sam pctr attentować, Tedy na mieyscu

19y w Osobie swoiey za prawdziwych niewątpliwych Plenipo-

20tentow y umocowanych swoich WW y UU Ichmosciow Panow

21Marcina Radziminskiego Pawła Niedzwiedzkiego, Woy-

22ciecha Bogatka [?] Jozefa y Ignacego Żywultow [?] Kazimierza

23Przyłuskiego Alexandra Silnickiego [?] Michała Maiew-

24skiego Adama Suchodolskiego Stefana Brzyskiego

25Antoniego Dębskiego Jozefa y Kazimierza Pienkowskich

26Antoniego Gruszeckiego Adama Chołoniewskiego Ka-

27zimierza y Jana Choieckich Stefana y Jana Mocar-

28skich [?] Jana y Wawrzynca Lewkowskich [?] Jerzego Lipian-

29skiego [?] Antoniego Urbanowskiego [?] Daniela Wyhow-

30skiego Stefana Dedkowskiego [?] Jana Kurowskiego

31Jana y Pawła Chodakowskich Antoniego Hortowskiego [?]

k. 414v

1Alexandra Baranowskiego y innych JchMciow ktorych

2by ci JchMscie Panowie Plenipotentes na mieysca swoie

3Substytuowali vprasza stanowi y zapisuie daiąc JchMciom Ple-

4nariam facultatem omnimodam absolutamq[ue] potestatem

5we wszelakich ztąd Sprawach swoich stawać wydawać Kon

6trowertować Decreta iuste lata akceptować a minori ad

7maius Subsellium appellować Summy y Lwy [?] Dekreta

8mi przysądzone odbierać z odebranych Kwe [?] Recognoscen-

9tiu [?] kwitować przysięgi słuchać na przysięgi y Inkwizycye

10zabierać się w Kompłanacye y ugody przyiacielskie wcho

11dzić y we wszystkim podług Prawa Rzeczypospolitej [?] postępować

12A cokolwiek przez JchMciow Panow Plenipotentow lub Sub

13stytutow JchMciow prawnie postąpiono y postanowiono

14będzie Zysk lub Strata za iedno rozumieiąc to wszystko

15rato et firmo przyiąć deklaruię, Zawieraiąc tey Pleni-

16potencyi robur et validitatem do Lat Trzech y Miesię-

17cy Trzech septer [?] po sobie idących mocą dobrowolnego zezna-

18nia swego ktorego Actis connotari prosił co y otrzyma-

19ł Iozef Łukowski.

Objaśnienia i tłumaczenia

Małłkow – Małżonków; ImmPP – Ichmościom Panom.

pctr = personaliter (osobiście); „comparens” – stawający; „primo voto … secundo ad praesens” – z pierwszego męża … obecnie z drugiego; „ad Acta comparere” – stawić się do akt; „pro cuius ratihabitione cavet et se praesentibus inscribit” – za której zatwierdzenie ręczy i niniejszym się zapisuje; „Aktorat/reat” – strona powodowa/pozwana; Głow. Tryb. Koronn. Lubels. = Główny Trybunał Koronny Lubelski; „Polt.” zapewne pułkownikowa lub półkownikowa – niepewne. Strona rozpoczyna się bez tytułu – dalszy ciąg aktu (plenipotencji) z poprzedniej strony.

Fragment łaciński: „Plenipotentes” – pełnomocnicy; „plenariam facultatem omnimodam absolutamque potestatem” – pełną moc wszelaką i nieograniczoną władzę; „decreta iuste lata” – dekrety słusznie wydane; „a minori ad maius subsellium appellować” – apelować od niższego do wyższego sądu; „rato et firmo” – za ważne i trwałe; „robur et validitatem” – moc i ważność; „Actis connotari” – zapisać do akt. Akt to plenipotencja (pełnomocnictwo) wydana przez Józefa Łukowskiego, ważna 3 lata i 3 miesiące; początek na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu [?], przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walentym [?] Lewkowskim [?], Józef Łukowski [?], w swoim imieniu i w imieniu swojej matki Agnieszki z Podlesieckich [?], primo voto Ostrorogowej [?], obecnie Łukowskiej, która z powodu choroby nie mogła stawić się osobiście, zeznał plenipotencję do swoich spraw w sądach grodzkich, ziemskich i w Trybunale Koronnym Lubelskim. Pełnomocnikami ustanowił m.in. Marcina Radzimińskiego, Pawła Niedźwiedzkiego, Kazimierza Przyłuskiego, Adama Suchodolskiego, Antoniego Dębskiego, Jana i Wawrzyńca Lewkowskich [?], Daniela Wyhowskiego, Jana Kurowskiego, Jana i Pawła Chodakowskich, Aleksandra Baranowskiego i innych, z prawem substytucji, dając im pełną moc stawania, apelowania, odbierania sum, kwitowania, przysięgania i zawierania ugód. Plenipotencja ma obowiązywać przez trzy lata i trzy miesiące.

Nr w rękopisie: 57 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 414v

1Possessya Urod. JchMciow Panow Bogorayskich

2w Dobra Zychorskiego [?] Sługi [?]

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

4Miesiąca Oktobra Czternastego Dnia

5Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Zyto-

6mierzu. Przedemną Wawrzyncem Walewskim [?]

7Lewkowskim [?] Namiesnikiem natenczas Podwo-

8iewodztwa Grodzkiego Generatu Woiewodztwa

9Kiiowskiego y Księgami niniejszemi Grodzkiemi

10[reklamant:] Kijowskiemi

k. 415

1Kijowskiem: Stanowszy oczewisćie Generał Woiewodztwa

2Kijow. y Innych Szlachetny Alexander Bielecki in omnibus

3vero ac fidelis Relationis, palam publice liberey recogno-

4vit. Jzon Roku teraznieyszego Tysiąc Siedmset Trzydziestego

5Piątego, Dnia Dwudziestego Czwartego Maia na Affekta-

6cyą y prawną Rekwizycyą WWJchmciow Panow Andrzeia

7Stolnika Sieradzkiego [?] Oyca y Jana Syna Bogoraysk[?]ich

8maiąc przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych

9Vrodz. JchMciow Panow Ignacego Strynie[?]wskiego y An-

10toniego Woyciechowskiego ex majoris ac evidentioris

11Testimonij gratia sibi adhibitos był w Dobrach Wsi Łycho-

12siołce [?] w Woiewodztwie Kijows. a Powiecie Zytt. leżących, gdzie

13będąc vigore Konsensu od Jasnie Oswieconego Xiążęcia

14Jmsci Janusza Lubartowicza Sanguszka Ordynata Or-

15dynacyi Ostrogskiey, y Dubienskiey de Actu et Data eius

16Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quinto

17Die Decima Septima Aprilis w Dubnie moderneis Affekta-

18tibus danego y służącego, też Dobra Wies Łychosiołkę [?] cum

19omnibus attinentys et pertinentys to iest Gruntami

20Polami Łąkami Sianożęciami Lasami Gaiami Zarostami

21Stawami Stawiszczami Młynami Młyniszczami Dwo-

22rem Karczmami Arędami Mytami pogrobelnym y

23Spasnym Poddanemi ciągłemi y nieciągłemi y ich

24powinnosciami iako to czynszami Osypami Kaszeka-

25mi danami daninami Kanszczyzną y ze wszystkiemi

26Attynencyami y circumferencyami tak iako się te Dobra

27antiquitus w swoiey Miedzach Granicach y okolicżno-

28sciach miały y zawierały y teraz maią y zawieraią

29w spokoyną realną y aktualną nemine impugnante et

k. 415v

1contradicente tymże Wett [?] Rekurrentom podał y pozwo-

2lił Possessyi offiCiosey memoratos affectantes in dicta Bo-

3na Lekoszotka [?] intromittował oraz do gromady Rodolanych [?]

4zwoławszy o nowych Panach teraznieyszych Rekurren-

5tach opowiedział, y wszelkie posłuszenstwo onym pełnić

6przykazał. Ktorzy niebędąc niewczym sprzeczni teraznie-

7szych Affektantow za Panow sobie przyiowszy robocizny

8im przykazane pełnić poczeli. A tak on mianowany Wo-

9zny Szlachty sobie przytomny oswiadczywszy się ztamtąd

10do Akt przybywszy o tym że swoią prawdziwą przede

11mną Urzędem uczynił y zeznał Possessyi Relacyą quam

12Actis connotari prosił co y otrzymał Alexander Bie-

13lecki [?] Wozny

Objaśnienia i tłumaczenia

JKMci – Jego Królewskiej Mości; Urod. – Urodzonych. Data: 14 października 1735 r. Tytuł częściowo niepewny (nazwa dóbr / nazwisko).

Fragment relacji woźnego (generała) o wprowadzeniu w posesję dóbr; początek aktu na poprzedniej stronie.

in omnibus vero ac fidelis Relationis, palam publice liberey recognovit – we wszystkim prawdziwy i wierny w relacji, jawnie, publicznie i swobodnie zeznał; ex majoris ac evidentioris Testimonij gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; vigore Konsensu – na mocy zgody; de Actu et Data eius Anno 1735 Die 17 Aprilis – wystawionego dnia 17 IV 1735; moderneis Affektatibus – obecnym wnioskodawcom; cum omnibus attinentys et pertinentys – ze wszystkimi przynależnościami; antiquitus – od dawna; nemine impugnante – bez niczyjego sprzeciwu.

Data czynności: 24 V 1735. Kaszekami [?] – zapewne kaszami/osypami; Kanszczyzną – zapewne pańszczyzną.

contradicente – przy sprzeciwie; memoratos affectantes in dicta Bona … intromittował – wspomnianych ubiegających się wwiązał w rzeczone dobra; quam Actis connotari – którą do akt wpisać. Relacja woźnego o possesyi (wwiązaniu w posiadanie).

Streszczenie

14października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], woźny generalny Aleksander Bielecki zeznał relację z wprowadzenia w posiadanie. 24 V 1735 r., na żądanie Andrzeja Bogorayskiego, stolnika sieradzkiego [?], i jego syna Jana, w obecności szlachty Ignacego Strynie[?]wskiego i Antoniego Wojciechowskiego, na mocy konsensu księcia Janusza Lubartowicza Sanguszki, ordynata ostrogskiego i dubieńskiego, wydanego w Dubnie 17 IV 1735 r., wwiązał ich bez sprzeciwu we wieś Łychosiołka [?] w powiecie żytomierskim z gruntami, lasami, stawami, młynami, dworem, karczmami, arendami, mytami i poddanymi. Woźny zwołał gromadę, ogłosił poddanym nowych panów i nakazał posłuszeństwo, które przyjęli.

Nr w rękopisie: 58 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 415v

1Oblata Zapisu zastawnego od niegdy Urł.

2Ichmw Panow Tyszow Bykowskich Małł.

3niegdy Urł. JmPanu Andrzeiowi Nowosielec-

4kiemu danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

6Miesiąca Octobra Dwudziestego Czwartego Dnia

7Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMsci Zytomie-

8rzu, przedemną Wawrzyńcem Waleryanem [?] Leszkow-

9skim [?] Namiesnikiem na ten czas Podwoiewodztwa

10Grodzkim Generatu Woiewodztwa Kiiowskiego y

11Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kiiowskiemi Com-

12parens pers. Urł. JmPan Woyciech Sadowski [?] cał-

13ko [?] Oryginał Zapisu Zastawnego od niegdy Urł.

14Ichmw Panow Teodora y Magdaleny Piaseczyń-

15skiey [?] Tyszow Bykowskich Małł. niegdy Urodz.

16JmPanu Andrzeiowi

k. 416

1JmPanu Andrzejowi Cieszelowi [?] Nowosieleckiemu Anteces-

2rowi Żony Swoiey y Inych tejmu [?] Konsukcessorow na Dobra

3Widybor y Swidę danego y służącego do rąk JchMciow Panow

4Sukcessorow pomienionego Urg Andrzeja Nowosieleckiego dostać

5się mogł, tak zaraz od Acta Presentia przybywszy przez Manife-

6stacione ze obtemissa [?] dotychczas in alienis manibus zostaiące

7niżey oblatowany teraz Orygynał Zapisu zastawnego z

8podpisem rąk Juridatorow y z podpisami rąk JchMciow Panow

9Przyiaciol czterma pieczęciami przycisniony, na niektorych mie-

10scach ob vetustatem temporis z kutwaty [?] wyczytać nie mogący

11rnie [?] intro contentow dla wpisania do Xiąg ninieyszych per

12oblatam podał ktory tak się w sobie ma. Ja Teodor Zyzia [?] Bykow-

13ski Sam przez się; A Ja Magdalena Prasczyńskiego [?] Teodorowa

14Zyzyna [?] Bykowska z przytomnoscią Małż. swego wyz pomie-

15nioło Opiekuna Malżeńskiego tu przy mnie będącego y na

16rzeczy niżey mianowane we wszystkim zezwalaiącego y podpi-

17suiącego się Małżonkowie oboie społnie y nierozdzielnie ie-

18dna Osoba za drugą ręczące y tym się zapisem zapisuiące y Obligu-

19iące zdrowi będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy naszey właſ-

20sney należney Iurisdykcyi Prawa Powiatu y Woiewodztwa, ale

21się do tego Listu Zapisu naszego dobrowolnego ściąga, a podben [?]

22List dobrowolny Zapis nasz y wszystkie Jego Kondycye Ligamen-

23ta Paragraffy y obowiązki w nim niżey wyrażone y opisane

24z Sukcessorami y Potomkami naszemi dobrowolnie poddaiący

25się y wcielaiące wiadomo czyniemy y zeznawamy tym naszym Li-

26stem dobrowolnym Zapisem kożdemu komu otym wiedzieć bę-

27dzie należało teraz na potym zawdy. Iż cosmy zawiedli y za-

28stawili Maiętność naszą własną dziedziczną nikomu niwczym nie

29obowiązaną y niecmenowaną [?] Urg JmPanu Andrzejowi Cieszelo-

30wi [?] Nowosieleckiemu Sioło Widybor y Swidę z Dworem Stawem

31Młynem y ze wszystkiem Hodolarem [?] w tych Siołach będą-

32cemi ze wszystkiemi pozytkami powinnosciami Podatkami

k. 416v

1y przynaleznosciami we Czterech Tysiącach Złł na Trzy lata zu-

2pełnie po sobie idące. Oczym tamten Zapis Oryginalny na zasta-

3wę tych Maiętnosci od Nas Małżonkow pomienionemu JmPanu

4Nowosieleckiemu dany y służący szerzey y dostateczniey w sobie opi-

5suie y zawiera. Ktory to Zapis nasz dobrowolny wyz pomieniony

6Oryginalny powinni będziemy y Submittuiemy się przyznać y one-

7rować [?] tym Zeznaniem naszym stwierdzić y zmocnić w Xięgach Stanow-

8szy na pierwszych Rokach Ziemskich albo Rozkładach Grodz. Kijow.

9Naypierwszey po Dacie tego Zapisu naszego dobrowolnego do Sądze-

10nia przypadaiących y sądzonych, A to pod Zakładem Czterech Tysię-

11cy Złł Poll. y pod Nadgrodzeniem szkod na gołe rzeczenie słowa bez

12przysięgi czyiey [?] Oszacowanych, ktory Zakład y szkody na wszyst-

13kie Dobra nasze leżące ruchome y Summy pieniężne względem

14pomienionego Zapisu naszego dobrowolnego generalnego zastaw-

15nego wnosiemy y onerujemy. O ktory Zakład y szkody ieżeliby-

16śmy się temu Zapisowi naszemu sprzeciwili wszy tamtego Zapi-

17su naszego Oryginalnego Zastawnego nieprzyznali tedy daiemy

18wolność y pozwalamy JmPanu Nowosieleckiemu y Potomkom Jego

19albo ten Zapis nasz po Imsu [?] maiącemu pozwać nas samych

20A po Nas Potomkow naszych do iakiego kolwiek Sądu y Urzędu

21Grodz. Kijow. iako y Ziemsk. Trybunału tak w Koronie Polskiey iako

22y w Wielkim Xięstwie Litews. choć Nam samym y Potomkom na-

23szym nienależnego w iaki kolwiek Powiat y Woiewodztwo w Kijow-

24skie Wołyns. y Bracław. bądź Konserwaty tych Woiewodz.

25Pozwem iakim kolwiek y Prawem, A My tam za tym Pozwem

26mamy stanąć iako na zawitym A po Nas Potomkowie y Sukces-

27sorowie nasi maią y powinni będą stanąć, a stanowszy nie za-

28słaniaiąc się chorobą swoią y umocowanych swych urzędem [?]

29pewnością [?] Powietrzem morowym Seymem walnym Lega-

30cyami Exemptami Submissyami fataliami prawnemi Pro-

31zekucyami Protestacyami, Posługą JKMci y Rzeczypltey Altyą [?]

32[reklamant:] ruszeniem

k. 417

1ruszeniem, małoleiq Lat Potomkow nie biorąc się na Lat Liczba [?]

2ani na munimenta na kwit bez wszelakiey Delacyi appellacyi y lwa-

3zyi excepcyi prawnych ani inszemi żadnemi obronami prawnemi

4y nieprawnemi z Prawa zwyczaiu y dowcipu ludzkiego wynalezione-

5mi niestawaiąc się wtych sie wszystkich w grę zapisuiemy z Potom-

6kami naszemi na pierwszym Roku zawitym przed Sądem y Urzędem

7uchoway Boze Bezkrolewia y przed Sądem Kapturowym albo iaki na

8on czas zordynowany będzie do ktorego My Sami a po Nas Potom-

9kowie y Sukcessorowie Nasi pozwani będą Stanąc a Stanowszy Za-

10kład Zapłaciwszy y Szkody nadgrodziwszy y nic niemowiąc prze-

11ciwko Dor [?] Aktorowi y Akcyi zapis pomieniony powinni bę-

12dziemy przyznac, a ieslibysmy go nieprzyznali y wczym kol-

13wiek sprzeciwiwszy się temu Zapisowi naszemu dobrowolne-

14mu Zakładu płacic y Szkody nadgrodzic [?] hoc loco carmen ob

15(deteriorationem vetustatemq huyq transactionis perlegi nequit)

16Urzędowi temu do ktorego będziemy A po Nas Potomkowie Po-

17zwani Oddac Nas na Banicyą y wywołanie z Panstwa Krolew-

18Mści Korony Polskiey y WXLitews. na Woiewodztwa Kijowskie

19Wołyns. Bracławs. y Konserwaty ich do Trybunału Głownego

20Korons. Lubels. między pomienione Woiewodztwa Kijows. Wołyns. Bra-

21cławs. y Konserwaty ich, y natosmy dali ten Nasz list dobrowol-

22ny Zapis z Pieczęcią naszą y z podpisem rąk naszych własnych

23do ktorego Za ocewistą y ustną prozbą naszą y insich JmciPa-

24now Przyiaciele Nasi niżey na Podpisach rąk Swych mie-

25nowani ręce Swe podpisac y Pieczęci przycisnąc raczyli. Pisan

26w Horbulowie Roku Panskiego Tysiąc Szescset Trzydziestego

27Dziewiątego, Miesiąca Septembra Piętnastego Dnia. U tego Za-

28pisu Podpisy rąk przy Pieczęciach Czterech temi słowy Teo-

29dor Tysza Bykowski ręką swą (Ustnie prosiony Steinkarz [?])

30Magdalena z Piasoczyna Teodorowa Tyszyna ręką swą

k. 417v

1Ustnie proszony Pieczętarz od JmPana Teodora Tyszy By-

2kowskiego y Małżonki Jmści Andrzey Filipowski. Ustnie

3proszony Pieczętarz od JmPana Teodora Tyszy Bykowskiego

4y Małż. Jmści Marcin Hulkiewicz [?] rzeczy swey. Ustnie proszo-

5ny Pieczętarz od JmPana Teodora Tyszy Bykowskiego y Małż.

6Jmści Stanisław Suski [?] rzeczy swey. Ktory że to Zapis za poda-

7niem y prozbą wyż mianowanego Jmści podawaiącego a za

8mną Vrzędowną przyięcie wszystek z poczętku aż

9do końca słowo w słowo do Xiąg ninieyszych iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Małł. – małżonków; Urł. – urodzonych; Comparens pers. – stawiwszy się osobiście; Generat – urząd generała (woźnego generalnego) województwa.

ob vetustatem temporis – z powodu dawności czasu; intro contentow – treści wewnątrz; per oblatam – przez oblatę; Urg – Urodzonemu.

Fragment oblaty zapisu zastawnego Teodora Bykowskiego i jego żony Magdaleny na rzecz Andrzeja Nowosieleckiego; tytuł i początek aktu na poprzedniej stronie.

Ciąg zapisu dobrowolnego potwierdzającego wcześniejszy zastawny zapis oryginalny małżonków na rzecz JmPana Nowosieleckiego na 4000 złotych polskich na trzy lata; tekst zawiera formuły submisji i zrzeczenia się wykrętów prawnych. „Złł Poll.” = złotych polskich; „JKMci” = Jego Królewskiej Mości; „Rzeczypltey” = Rzeczypospolitej; „Grodz. Kijow.” = grodzkich kijowskich; „Litews.” = Litewskim; „Bracław.” = bracławskie.

„hoc loco carmen ob deteriorationem vetustatemque huiusque transactionis perlegi nequit” – w tym miejscu tekstu z powodu zniszczenia i dawności tej transakcji nie można odczytać (uwaga kopisty).

WXLitews. – Wielkie Xięstwo Litewskie; JKMci – Jego Królewskiej Mości.

Data zapisu: 15 IX 1639, Horbulów.

Pieczętarz – świadek przykładający pieczęć do aktu na ustną prośbę wystawcy.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walerianem [?] Leszkowskim [?], Wojciech Sadowski [?] podał do oblaty – po manifestacji, że dokument dotąd pozostawał w cudzych rękach – oryginał zapisu zastawnego zmarłych małżonków Teodora i Magdaleny z Piaseczyńskich [?] Tyszów Bykowskich dla zmarłego Andrzeja Cieszela [?] Nowosieleckiego, antecesora żony oblatującego i innych sukcesorów. W zapisie (Horbulów, 15 IX 1639) małżonkowie potwierdzają, że zastawili Nowosieleckiemu swoje dziedziczne sioła Widybor i Swida z dworem, stawem, młynem i poddanymi za 4000 zł na trzy lata, i zobowiązują się przyznać oryginalny zapis zastawny w księgach ziemskich lub grodzkich kijowskich na najbliższych rokach, pod zakładem 4000 zł i nagrodzeniem szkód. Na wypadek niedotrzymania poddali się każdemu sądowi w terminie zawitym z wyrzeczeniem się wszelkich wykrętów prawnych, pod groźbą banicji. Zapis opatrzono czterema pieczęciami i podpisami wystawców oraz pieczętarzy Andrzeja Filipowskiego, Marcina Hulkiewicza [?] i Stanisława Suskiego [?]. Oryginał był miejscami nieczytelny z powodu dawności, co zaznaczono w odpisie.

Nr w rękopisie: 59 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 417v

1Oblata Inwentarza Dobr Lwdy y Twdykowa

2od niegdy Urodz. ZichMściów Panow Tyszow Bykowskich

3skich Małż. niegdy Urodz. JmPanu Andrzejowi No-

4wosieleckiemu danego y służącego

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

6Miesiąca Octobra Dwudziestego Czwartego Dnia

7Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMści Zytomierzu, prze-

8demną Wawrzyńcem Wałeckim Lewkowskim [?] Namiesnikiem

9na ten czas Podwoiewodztwa Grodzkiego Generała Woydztwa

10Kijow. y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

11Comparens persona[liter] Urod. JmPan Woyciech Sielowski [?] Oryginał In-

12wentarza Dobr Lwdy y Twdykowa od niegdy Urod. ZichMściów Panow

13Teodora y Magdaleny Piasoczyńskiey Tyszow Bykowskich

14Małż., niegdy Urod. Andrzejowi Czerdowi [?] Nowosieleckie-

15mu Antecessorowi Zony swey y innych ZichMściów Consuk-

16cessorow vigore Zapisu zastawnego z podpisem samego nie-

17gdy Urod. Teodora Tyszy dany na niektorych mieyscach ob ve-

18tustatem temporis zlatwiały y wyczytać niemogący pro iam

19manifestatione że do tych czas in aliensis zostaie manibus

20od Acta ninieysz. podany sine intro contentorum ad wpisa-

21[reklamant:] nia

k. 418

1ma do Xiąg ninieyszych per oblatam podał de tenore sequenti

2Inwentarz od Nas Teodora Zyszy [?] Bykowskiego y mnie Ma-

3gdaleny Rasoczyńskiey [?] Teodorowey Zyszyney [?] Bykowskiey

4dany JmPanu Andreiowi Szeczelowi [?] Nowosieleckie-

5mu iakowy ma zachowac w maiętnosci naszych od Nas we

6cztyrech Tysiącach Złł Poll zawiedzionych w Siele Widybore

7y w Siele Swida iako mają robotę y Podatki dawac y Pod-

8wody odprawowac. Naprzod Chłopi bogatsze mają dawac

9po pułkopy Pieniędzy groszy Litewskich po miarce Owsa

10po Dwa woziy Siana, po Dwoie Kur. Dwa na Gęś, Podwody

11Za Mil Dwadziescia do Roku Dwa razy. Za ktorą powinni pła-

12ci czeliby [?] się nietrafiło Podwody odprawić po Złłtemu Polskie-

13mu za każdą furę. Robota tychże Poddanych letniego Dnia w

14Tydzien po Dni Trzy, A po Dni Dwa orac Trzy Dni na wiosnę

15Dni Trzy podpartyc [?] A trzy Dni odwrocić. Imiona y prze-

16zwiska tychże Poddanych. Z Sioła Swidy Samson, Denis

17Korcorek [?]. Tyszko Kus [?], Niczypor Lepenko [?] Owdey Synko [?]

18zaczkowo [?] Kuzma Tyszczenko. Iwan Borsak Matwiey. Z

19Widybora ciągłe Chłopi Iwan Szyleyko Ataman, Iaczko [?] Szester-

20nenko, Matwiey Zienczenko, Niczypor Szerebina [?], Maruk

21Andriewicz Iachno [?] Teur [?] Karp Maryczenko Stefan Szyley-

22ko Szymon Tokarz Maxym Opanasienko Iwan Pury-

23renko. Ulas Szesternenko Sawka Puryrenko Hryczko

24Skotczenko [?] Fedor Zyga [?] Bednarzow Sawka Lewczenko

25(Tu niewyczytac dalszych Słow;) Ubozsze drugych za powinnosc

26Pienędzmi groszy Poll Dwadziescia z Dymu po Kurze, letniego

27Dnia w tydzien po dniu robić. A w Zimie takze po dniu. Imio-

28na tych Ludzi z Sioła Swidy. Iwan Tyszczenko Omelan Skryp-

29ka, Sylwon Maruk, Mikita Syrowatka. Z Widybora

30tez rowni Poddani, Fedor Szowmenko [?], Samuyło, Nicy-

31per Szyleyko, Haworyło Szyleyko, Harasym Marutenko.

k. 418v

1Z tychże Maiętnosci Chłopi ieszcze ubozsze Ogrodnicy, ktorych

2ta powinnosc pieniędzmi po pul Złotego, po kurze z Dymu, te:

3trzeciego Dnia w Tydzien po Dniu robic, a w Zimie także po Dniu.

4Jmiona tychże Poddanych. Z Swidy [?] Kuzma Tyszczenko [?]. Ku

5um [?] Doukosz [?], Jwan Kuziwa [?]. Z Ewdykora [?] tymże rowni Podda

6ni. Fedor Sokol [?], Demko, Stefan Terluk [?], Łosauszczykowa [?] wdo:

7wa, Andrzey Samunenko [?], Jwan Swecki [?]. Arenda Ponatorana [?]

8ze wszelakimi na piwie miodem Piwem y ze Młynem, ktora czy

9ni do Roku Złł Pięćdziesiąt. Z tychże Poddanych. Złodziey

10ska Wina pul kopy, potoczna pul Złotego Potaczemna [?] Ku:

11nica pul Złotego Ze mierzka [?] kunica pul Złotego. Kotorze:

12mne grosszy trzy Polł. Co wszystko JmPan Andrzey Nowosie

13lecki według tego Jnwentarza od Nas Jmsci danego wszyst

14kosciąc y z Poddanych naszych czynsze wybierać y wska

15zywać na Panszczyznę robic, a nad to więcey nie niewyciągać,

16tak czynsze, robot robic, ale według Jnwentarza mamy we

17wszystkim zachowac, a więcey niebrać y niewyciągać tak

18on Sam y Sukcessorowie Jego. Si tu daley pul Siodma wier

19sza niewiedziec quo casu przekryslono Jednak wyczytać

20można de tenore eius modi. J pod Zakładem Cztercech Tysię

21cy Złł Polł, o ktory Zakład gdzieliby miał wszystko JmPan

22Nowosielecki w Jnwentarz Nasz popasc biorąc, wolno Nam

23będzie JmP. z Potomkami Jego do Sądu ktorego kolwiek Sądu y Urzę

24du na Roki Ziemskie albo Roczki Grodzkie do Sądu Polł

25T. Kąbelskiego [?] tamtego kolwiek Woiewodztwa Kiiow

26skiego bodzisz [?] Trybunału Koronnego y ich Konserwaty po

27zwać y o to prawnie czynic Ktory to Jnwentarz Nasz dali

28smy JmPanu Gerzelowi [?] Nowosieleckiemu pod Naszemi

29Pieczęciami y z Podpisem ręki JchMciow Panow Przyiaciol na

30szych na Jnwentarzu na Podpisie niżey mianowanych

31[reklamant:] Ktory

k. 419

1ktory za istną praktykę naszą Rzeczy swe przyczynowały [?] y ręką

2mi swemi podpisać raczyli. Pisan w Owdyjowie [?] Die Sexta Octobris

3Anno Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto (u tego Inwentarza

4Podpis ręki temi słowy.) tu daley dla popsowania niektorych słow

5nie dostaią tylko podpis temi słowy) Podpisuię się Teodor Zyska [?]

6Rzyhowski [?] mpp.

Objaśnienia i tłumaczenia

persona[liter] – osobiście; Consukcessorow – współnastępców; vigore – mocą; ob vetustatem temporis – z powodu dawności czasu; pro iam manifestatione – dla zamanifestowania; in aliensis manibus – w cudzych rękach.

Lwdy, Twdykowa – odczyt niepewny nazw dóbr; Wałecki Lewkowski – odczyt niepewny.

per oblatam … de tenore sequenti – (podał) do oblaty następującej treści. Złł Poll – złotych polskich. Pułkopy – pół kopy (30 groszy litewskich). Wpis to oblata inwentarza zastawnego (4000 zł) wsi Widybor i Swida. Uwaga w nawiasie „Tu niewyczytac dalszych Słow” pochodzi od kopisty.

quo casu – nie wiadomo z jakiego powodu; de tenore eius modi – co do jego treści. Pul Siodma wiersza – sześć i pół wiersza (przekreślonych w oryginale). Imiona poddanych i nazwy wsi odczytane niepewnie.

Data: 6 X 1636 (Anno Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto = roku 1636). „mpp” = manu propria, własnoręcznie. Koniec oblaty dawnego inwentarza; tekst w oryginale miejscami zniszczony („dla popsowania niektorych słow”).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wałeckim [?] Lewkowskim [?], Wojciech Sielowski [?] podał do oblaty – po manifestacji, że dokument pozostawał w cudzych rękach – oryginał inwentarza danego przez zmarłych małżonków Teodora i Magdalenę z Piasoczyńskich Tyszów Bykowskich zmarłemu Andrzejowi Nowosieleckiemu na mocy zapisu zastawnego na 4000 zł pol. Inwentarz (Owdyjów [?], 6 X 1636) określa powinności poddanych w zastawionych siołach Widybor i Swida: zamożniejsi chłopi płacą po pół kopy groszy litewskich, dają owies, siano, kury i gęsi, odbywają podwody i po trzy dni pańszczyzny tygodniowo latem, ubożsi płacą 20 groszy z dymu i robią po dniu, a ogrodnicy płacą pół złotego; wymienia imiennie poddanych obu wsi oraz arendę z młynem przynoszącą 50 zł rocznie i drobne opłaty. Nowosielecki zobowiązał się nie pobierać więcej niż przewiduje inwentarz, pod zakładem 4000 zł. Oryginał był miejscami zniszczony i nieczytelny, co odnotowano w odpisie.

Nr w rękopisie: 60 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 419

1Oblata Skryptu rzeczonego od Ur. JmPana

2Kawalskiego Ur. JmPanu Jatmuntowi słu-

3żącego.

4Roku Tysiąc Siedmset Trydziestego Piątego

5Miesiąca Oktobra Dwudziestego Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci Zy-

7tomierzu, Przedemną Wawrzyńcem Wałowskim [?]

8Lewkowskim, Namiesnikiem na ten czas Podwoie-

9wodztwa Grodzkim, Generału Woiewodztwa Kijowskiego,

10y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi Kijowskie-

11mi. Comparens personaliter Ur. JmPan Antoni Kli-

12maszewski, Scrypt rzeczony od Ur. JmPana Jana

13Kawalskiego z podpisem ręki tegoż JmsciPa-

14na Janowi Jatmuntowi dany y służący, ra-

15tione contentorum dla wpisania do Xięg niniey-

16szych per Oblatam podał in tenore sequenti. Ja

17niżey na Podpisie. Znam tym moim skryptem

18iżem odebrał od Ur. JmPana Jana Jatmun-

19ta a Zięcia mego ze wszelką ruchomością

20po Corce moiey Maryannie Jatmuntowey

k. 419v

1z ktorey ruchomosci wiecznie kwituię. Co

2dla lepszey wiary ręką moią własną podpisu-

3ię się. D.[ziało] się w Zaliszczykach [?] w Kruzkiey [?] Roku Pańskiego

4Tysiąc Siedmset Trzydziestego, Dnia Siedmnastego

5Maya. U tego kwitu Podpis ręki temi słowy

6Jan Kawalski [?]. Ktory zato Oblyst [?] sentient [?]

7Za podaniem y prozbą wyżmianowaney Osoby

8podawaiącey, a za moim Urzędowym przyięciem

9wszystkie z Początku aż do końca słowo

10w słowo, iako się w sobie ma do Xiąg ni-

11nieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione contentorum – ze względu na zawartość; per Oblatam – przez oblatę; in tenore sequenti – w następującym brzmieniu. Notka marginalna: correctum et originale recepit – poprawiono i oryginał odebrał. Data czynności 24 X 1735.

Koniec oblaty kwitu; początek aktu na poprzedniej stronie. Odczyt miejsca wystawienia i nazwiska podpisującego niepewny.

„ingrossowany” – wpisany do księgi.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wałowskim [?] Lewkowskim, Antoni Klimaszewski [?] podał do oblaty skrypt (kwit) Jana Kawalskiego dla jego zięcia Jana Jatmunta. W skrypcie (Zaliszczyki [?], 17 V 1730) Kawalski potwierdza, że odebrał od Jatmunta wszystkie ruchomości po swojej córce Mariannie Jatmuntowej, i kwituje go z nich wieczyście.

Nr w rękopisie: 61 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 419v

1Oblata Kontraktu Arendownego między

2Urodzonemi Pany Hulanickiemi Stałego.

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

4Miesiąca Oktobra Dwudziestego Czwartego Dnia.

5Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolew.

6Mości Zytomierzu, Przedemną Wawrzyńcem Wa-

7lenty [?] Lewkowskim, Namiesnikiem na tenczas Pod-

8woiewodztwa Grodzkiego Kiiowskiego y

9Księgami niniejszemi Grodzkiemi Kiiowski[emi] Com-

10parens personaliter Urodz. Jan Hulanicki [?] Kon-

11trakt Arendowny między Urodzonemi Pany Hu-

12lanickiemi dobrowolnie stały y spisany [ubytek papieru]

13intro contentum do zapisania do xiąg nineysz[ych]

14per oblatam podał de tenore sequenti.

15Między mną Wacławem Hulanickiem, y [ubytek papieru]

16nami moiemi z iedney, a Urodzonym Imcią

k. 420

1Panem Alexandrem Ułanickim [?] Bratem mo-

2im Stryiecznym rodzonym z Synami Synowi A-

3Synowcami moiemi z drugiey Strony. A to w ten

4niżey opisany Sposob. Iż Ia mając na Folwarkach

5Dwoch w Starym Dworyszczu pod Krzemieniem

6w Łuk[?] put[?] Syty[?], ktore puszczam w Arędę na

7Lat Trzy wyż pomienionym, też mu ze wszyst-

8kiemi do tych Włok należytościami Rolami

9Ogrodami z Sianożęciami Sadami owszem ta

10ze wszystkiemi ktore kolwiek mogą bydź

11pożytkami za Złł. Sto rachuiąc na Kopę po

12Złł. Trzydzieści y Trzy y Groszy Dziesięć kto-

13ry to teraźnieyszy Kontrakt obie Strony po-

14winni dotrzymać na co dla lepszey wiary rę-

15ką moią podpisuię się. Pisan w Szczekotowo[?]

16ce Roku Tysiąc Siedmset Dwudziestego Czwar-

17tego, Miesiąca Czerwca Dwudziestego Czwar-

18tego Dnia. U tego Kontraktu podpis tymi

19Słowy. Antoni Ułanicki. Iako pro-

20Strony Przyiaciel podpisuię się Ks. Szambor-

21ski[?]. Ktory że to Kontrakt za podaniem

22y prozbą wyż mianowaney Osoby podawa-

23iący a za moim Urzędownym przyięciem

24wszystek z początku aż do końca Słowo

25w Słowo iak się w sobie ma do Xiąg ni-

26nieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

„Comparens personaliter” – stawiwszy się osobiście; „intro contentum” – w treści zawarty; „per oblatam podał de tenore sequenti” – podał do oblaty następującej treści.

Rok 1735 wynika z daty wpisu; numeracja wpisów zaczyna się od nowa w każdym roku.

Fragment końcowy oblaty kontraktu arendownego (umowa z 24 VI 1724). „Złł.” – złotych polskich. Starym Dworyszczu pod Krzemieniem – prawdopodobnie miejscowość koło Krzemieńca na Wołyniu; dalsze słowa lokalizacji niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walentym [?] Lewkowskim, Jan Hulanicki [?] podał do oblaty kontrakt arendowny zawarty między Hulanickimi. W kontrakcie (Szczekotowo [?], 24 VI 1724) Wacław Hulanicki puszcza w arendę na trzy lata swemu bratu stryjecznemu Aleksandrowi Ułanickiemu [?] i jego synom dwa folwarki w Starym Dworyszczu pod Krzemieniem [?] z rolami, ogrodami, sianożęciami i sadami za 100 zł (kopa po 33 zł 10 gr). Kontrakt podpisali Antoni Ułanicki [?] i jako przyjaciel ks. Szamborski [?]; tekst z ubytkami papieru.

Nr w rękopisie: 62 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 420

1Oblata Listu od JmPana Hadziewicza [?]

2do Wielmożnego JmPana Staro-

3wińskiego [?] pisanego

k. 420v

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

2Miesiąca Oktobra Dwudziestego Czwartego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMci Zy-

4tomierzu, Przedemną Wawrzyńcem Walewskim [?]

5Lewkowskim [?], Namiesnikiem natenczas Podwoie-

6wodztwa Grodzkiego, Ksiąg Grodzkich [?] Ziemskich [?] y Księgami

7ninieyszemi Grodzkiemi Kiiowskiemi Comparens

8pers. Urodz. JmPan Alexander Baranowski List od

9Wiel. JmPana Krzysztofa Hadziewicza [?] do Wiel.

10JmPana Szczawińskiego [?] pisany z podpisem

11ręki swey JmPa własney ręki intro contentorum

12do wpisania do Xiąg ninieyszych per oblatam po-

13dał de tenore tali. Wielmożny Mości Dobrodzieiu

14Kiedy JchMość Panowie Skarbowi maią ten respekt

15Wiel. JmPana Dobrodzieia, Rzeczypospolitey, że y w Dobrach

16WmPana Dobrodzieia dla expedycyi Komor mieszczą [?],

17Zaczym da Bóg y mnie tenże pozyskać respekt, y miał locum

18standi z tych że Dobrach wszystkich Supplikuię

19ktorą uczynność y respekt z każdym czasem do należytey zkąd

20satisfakcyi, oraz że by determinowana rzecz była,

21dekleruię cugiem pięknym Koni y tureckim ko-

22żuchem [?] futrem regratyfikować tę uczynność całemu

23in antecedencie deklarować co y rzetelnie dotrzymać affektu-

24ruię, teraz mnie ledwo staynym respektowi y łasce

25oddawszy omni cultu piszę się WWmPana Do-

26brodzieia nayniższym Sługą. U tego Listu podpis ręki

27w te słowa. Krzysztoff Hadziewicz. Datt w Trylisach [?]

28onego Die Duodecima Junij Millesimo Septingentesimo

29Vigesimo Septimo Anno. Inskrypcya zaś circa ap-

30positum Sygillum in haec verba: Wiel. JmPanu

31Szymonowi Szczawińskiemu Memu wielce Mnie

32[reklamant:] Panu

k. 421

1Panu y Kochanemu Dobrodzieiowi cum pleno Ti-

2tulo rekomenduię w Makarowie. Ktory ze to List za po-

3daniem y prozbą wyż mianowaney Osoby podawaią-

4cey a za moim Urzędowym przyięciem wszystek z po-

5czątku aż do końca słowo w słowo iak się w sobie

6ma do Xięg niniey[?]szych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł nowego aktu; nazwiska niepewne.

Correctum et originale recepit idem offerens – poprawione, a oryginał odebrał ten sam podający. Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście. intro contentorum – co do treści zawartej. per oblatam – w drodze oblaty. de tenore tali – tej treści. locum standi – miejsce postoju (dla komory). in antecedencie – zawczasu. omni cultu – z wszelką czcią. Die Duodecima Junij Millesimo Septingentesimo Vigesimo Septimo Anno – 12 VI 1727. circa appositum Sygillum in haec verba – przy przyłożonej pieczęci tymi słowami. Data czynności: 24 X 1735, Żytomierz.

cum pleno Titulo – z pełnym tytułem; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Aleksander Baranowski podał do oblaty list Krzysztofa Hadziewicza [?] do Szymona Szczawińskiego [?]. W liście (Trylisy [?], 12 VI 1727), adresowanym do Makarowa, Hadziewicz prosi adresata, by – tak jak urzędnicy skarbowi mają w jego dobrach miejsce dla komór – i jemu pozwolił na pobyt w tych dobrach, obiecując w zamian zaprzęg pięknych koni i turecki kożuch.

Nr w rękopisie: 63 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 421

163. Oblata Dymissyi od JW. Potockiego

2Ur. Zaięczkowskiemu daney

3Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego,

4Miesiąca Octobra Dwadziestego Czwartego Dnia

5Na urzędzie grodz: w Mieście Jego Krolew-

6skiey Mości Zytomierzu przedemną Waw-

7rzencem Wałkowskim Lewkowskim [?] Namiestni-

8kiem natenczas podwoiewodztwa grodz: Zamk[?]

9Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami Ni-

10nieyszemi Grodz: Kijowsk: Comparens Persona-

11liter Ur. Grzegorz Klimkowski [?] Namiestnik

12W. Kor: te Dymissyą od JW. Jozefa Potoc-

13kiego Woiewody y Generała Ziem. Podol: Regi-

14mentarza W. Kor: Ur. Szymonowi Zaięczkow-

15skiemu Chor: W. Kor: uwalniaiącą od

16Służby woyskowey podpisem tegoz y Pie-

17częcią Woyskową wycisnioną zatwierdzoney

18ad acta Castren: Kijowien: pro oblatam podał

19de tenore tali — Jozef z Potoka na Sta-

20nisławowie Brodach Xięstwie Zbarazkim

21y Niemirowie Potocki Woiewoda y Gen[?]

22Ziem: Kijowskich Regimentarz woisk Kor:

23Generalny. Wiadomo czynię Komu

24otym wiedzieć należy osobliwie Panom

25[reklamant:] Woiskowym

k. 421v

1Woiskowym wyzszey y nizszey Szarzy W. JK.

2Mci: iz Urd: Szymon Zaiączkowski [?] Cho-

3rąży Służąc przez przeciąg Czasu w Regi-

4mencie Pieszym W. Ksty: sprawował się Chwa-

5lebnie y powinnosciom wszelkim ktore do

6dobrego należały Officera pilnie y umiętnie

7zadosyć czynił – Chętnie do iego prozby

8przychiliwszy się onemu uwolnienie y Dy-

9missyą moią daię y wszystkim dobrego

10należy byc rekomenduie. O Ale

11lepszey wagi y waloru Dymissyą Ręką

12własną Podpisuię y Pieczęcią Kawaleryi

13moiey zwyczayną Przycisnąć rozkazałem

14Dan w Jarosławiu Dnia Szostego Apryla

15Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego Ro-

16ku Jozef z Potoka

17Potocki Woiewoda

18Generał Ziemski

19Regimentarz W. Ksty

20(LS) ktora to Dy-

21missyia za podaniem

22y prozbą oddaiącey [?]

23wyz wyrażoney [?] Gro-

24dzkiey Kijowskiey [?]

25iest przyięta

26[…]

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta Castren[sia] Kijowien[sia] pro oblata – do akt grodzkich kijowskich do oblaty; de tenore tali – tej treści; W. Kor. – Wojsk Koronnych; Chor. – chorąży; Gen. Ziem. Podol. – generał ziem podolskich (odczyt urzędu częściowo niepewny).

W. JK.Mci = Wielkiego Jego Królewskiej Mości; W. Ksty = Wielkiego Księstwa (Litewskiego) [?]; Urd. = Urodzony; LS = locus sigilli (miejsce pieczęci).

Data dymisji: 6 IV 1735, Jarosław. Formuła oblaty pod pieczęcią (zapisana jaśniejszym atramentem) jest słabo czytelna.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

24października 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wałkowskim Lewkowskim [?], Grzegorz Klimkowski [?], namiestnik wojsk koronnych, podał do oblaty dymisję wystawioną przez Józefa z Potoka Potockiego, wojewodę i regimentarza generalnego wojsk koronnych, chorążemu Szymonowi Zajączkowskiemu [?]. W dymisji (Jarosław, 6 IV 1735) Potocki zaświadcza, że Zajączkowski, służąc w regimencie pieszym, sprawował się chwalebnie i pilnie wypełniał obowiązki oficera, i na jego prośbę zwalnia go ze służby wojskowej, polecając go wszystkim. Dokument opatrzono podpisem i pieczęcią; końcowa formuła oblaty słabo czytelna.

Nr w rękopisie: 63a (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 424

1Roboracya Kontraktu, między Wielł. JmPa-

2nem Wornickiem Skarbnikowiczem Kijow.

3z iedney, a Urodz. JmPanem Kurowskim z dru-

4giey Strony stałego y spisanego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

6Miesiąca Novembra Trzeciego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim, w Mieście Iego Krolewskiey Mości Zyto-

8mierzu, przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?] Na-

9miesnikiem pro tunc Podwojewodztwa, y Vices Regentem Grodz.

10Głd [?] Wtwa Kijow. y Xięgami nineyszemi Grodzkiemi Kijowskiemi.

11Comparentes personaliter Wielł. JmPan Ignacy na Szumsku [?]

12Wornicz Skarbnikowicz Kijowski z iedney, a Urodzony JmPan

13Jan Kurowski z drugiey Strony, zdrowi będąc na ciałach y umysłach

14odstąpiwszy swiey własney, należney, Ziemskiey Jurisdykcyi, Prawa,

15Forum, Powiatu, y Woiewodztwa, a pod teraznieysze dobrowolne zezna-

16nie swe quo ad actum praesentem spectat całe się poddaiąc y

17wdaiąc, iawnie, ustnie y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg ni-

18nieyszych zeznali. Iż Ichmć Zeznawaiące Oboia Strona Kontrakt

19pewny Anno, Mense et Die supra in actu specificatis, tu w

20Mieście Iego Krolew. Mości spisany, Zytomierzu, rękoma Strony obo-

21iey tudzież Ichmciów Panow Przyjaciół podpisany, Zakładem Złł.

22Tysiącey ett. pott. obwarowany, in omnibus punctis, Conditi-

23onibus, clausulis et ligamentis, Vadio interposito stwierdzaią,

24zmacniaią, roboruią, y ratifikuią, za ważny y prawny u każdego

25Prawa Sądu y Urzędu mieć chcą y deklaruią: Moc teraznieysze-

26go dobrowolnego Zeznania swego, ktorego Actis connotari mnie Urzędu

27prosili co y otrzymali. Ignacy na Szumsku Wornicz mp. Jan Kurowski mpa.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; quo ad actum praesentem spectat – w zakresie dotyczącym niniejszego aktu; Anno, Mense et Die supra in actu specificatis – roku, miesiąca i dnia w akcie wyszczególnionych; in omnibus punctis, conditionibus, clausulis et ligamentis, vadio interposito – we wszystkich punktach, warunkach, klauzulach i zobowiązaniach, z zastrzeżonym zakładem; Actis connotari – zapisać do akt; ett. pott. – et pottioris (?) formuła przy zakładzie; mp./mpa. – manu propria.

Rok wpisu (1735) wg formuły dziennej; nazwisko namiestnika i przydomek „na Szumsku” niepewne.

Streszczenie

3listopada 1735 r. w grodzie żytomierskim Ignacy Wornicz, skarbnikowicz kijowski, oraz Jan Kurowski osobiście zeznali, że kontrakt zawarty między nimi w Żytomierzu, podpisany przez obie strony i przyjaciół oraz zabezpieczony zakładem tysiąca złotych, zatwierdzają we wszystkich punktach. Zeznanie wpisano do ksiąg grodzkich kijowskich.

Nr w rękopisie: 64 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 424v

1Oblata Kontraktu między Urodz. JmPanem Wierz-

2chowskim z iedney, a Urodz. Ichmći Pany Mirec-

3kiemi matk. z drugiey Strony stałego y spisa-

4nego.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

6Miesiąca Novembra Czwartego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. w Mieście Iego Krolew. Mości Zytomierzu, prze-

8demną Wawrzyńcem Waleckim Lewkowskim [?], Namiesnikiem po-

9tune [?] Podwojewodstwa y Vices Regentem Grodz. Sądu Urzędu Ki-

10iowskiego y Xięgami niniey[szemi] Grodz. Kijowskiemi. Comparens

11personaliter Urodz. JmPan Samuel Mirecki synem y Urodz. Jeymći Pani

12Katarzyny z Zozulinskich [?] Mireckiey matki swey imieniem, ten Kon-

13trakt między Urodz. JmPanem Andrzejem Wierzchowskim z iedney,

14a sobą podawaiącym y matką swoią z drugiey Strony stały y spi-

15sany z podpisami ręki Obużey [?] Strony, nadto z Urzędu [?] cie-

16dnym ręką własną JmPana Wierzchowskiego iako pisać nie u-

17miejącego potoczonym, niemniey z podpisem ręki Przyiaciela od Obu-

18iey Strony uproszonego ratione intro contentorum dla wpisania do

19Xiąg niniejszych per oblatam podał in eo verborum qui sequitur teno-

20re. Między Urodz. Ichmći Pany Andrzejem z Wierzchowin [?] Wierz-

21chowskim modo obligatorio possessorem Wsi Wielkich Gadomiec [?],

22z iedney, a Ichmći Pany Samuelem y Katarzyną z Zozulinskich [?]

23Mireckiemi matk. z drugiey Strony stanął pewny y w niwczym [?]

24nieodmienny Kontrakt w niżey opisany sposob y o to. Iż Urodz.

25JmPan Andrzey Wierzchowski będąc pilno potrzebny summy

26pieniędzy Złł. pols. Siedmiuset Pięćdziesiąt wziął, pożyczył,

27y własnemi odliczył rękami od Urodz. Ichmciów Panow Mireckich

28[reklamant:] matk.

k. 426 [?]

1matt: z ktorego odebrania pomienionych Jchmciow niniejszym kwituie

2Kontraktem. W tey tedy Summie Siedmiaset Pięciudziesiąt złł

3mnie Kontraktu od JWiełł Jchmciow Panow z Łokoyska [?] Pyszkie:

4wiczow iako Dziedzicow sobie służącego, połowę Wsi Gadomice [?] Wiel-

5kich sposobem zastawnym zawodzi y oneruie na Lat trzy po sobie

6idących á w niewykupieniu wyczasem prawnym od trzech do

7trzech áż poki Summa oddana niezgdzie ogulnie iednak do termi:

8nu wykupna od Jchmciow Panow Pyszkiewiczow Dziedzicow Klu:

9cza Białopolskiego [?] Dobr w Wsiwie Kijowg [?], á Powiecie Zytomskie:

10żących puszcza te Dobra wzwyż wszystko po połowie, z pię:

11cią chałup pustych z gruntem połowy Siedliska nieosadzonym

12z połową pol robocznych y nierobocznych, z Sianożęciami, Lasa:

13mi, gajami, zarosłami stawkami, błotami, y wszelkiemi do tych

14Dobr połowicy przynależnosciami, z myśem [?] Szlaku Żeszłow:

15skiego [?] po połowie według dyspozycyi na tygodnie czyli Miesią:

16ce uczynioney pozwala. Przy tym JmPan Wierzchowski Jchmci

17Panom Mireckim matt dla pewnieyszego bespieczeństwa osobli:

18wą Winnicę pobudować, y Arędarza na swoiey połowie postano:

19wić, y z tey intraty (iaka być może) profitować, ludzi osadzi:

20szy niemi dysponować, budować się według wygody swoiey y

21potrzeby bez żadney iednak reparacyi, ktorey ani Jchmci Pa:

22nowie Dziedzice, ani JmPan Wierzchowski płacić niemaią:

23pożytkow sobie według wynalazku gospodarskiego maią szu:

24kać Jchmci Panowie Mireccy matt: wszelakim sposobem bez

25przeszkody JmPana Wierzchowskiego: To sobie obiedwie

26ostrzegaią Strony. Apprehensya niniejszego Kontraktu

27zaczynać się ma da Bog w Roku przyszłym Tysiąc, Siedmset,

28nym, Trzydziestym, Szostym, od Swięta Rzymskiego Swiętego

29Woyciecha á Termin zastawna konczyć się ma w Roku Tysiąc,

30Siedmset, Trzydziestym, Dziewiątym, w tymże czasie. Dnia

k. 425v [?]

1y Siągie. A ponieważ JmPan Wierzchowski na terminie niniey:

2szym według daty niżey wyrażoney Summę odbiera do rąk swich

3à Ichmć Państwo Mireccy iescze do posessyi nieprzystępuią:

4przeto Jm Pan Wierzchowski, exnunc budować się, siać, ludzi

5na swey Części osadzać pozwala; à tę Summę w ręku Vrodz:

6Jm Pana Antoniego Siemionka Pasbudzkiego [?] lokuie, y przy

7osobliwych skryptach per modum Ewikcyi oddaie odebrawszy

8sobie należącą na Rok prowizyę ktorą y na dalsze lata podo:

9bnym sposobem odbierać wolny iest y będzie aż do expiracyi

10niniey:szego Kontraktu, przed expiracyą zaś trzyletney

11tenuty ostrzegaią sobie Ichmć Panowie Mireccy mają aby

12byli prawnie awizowani, przez Woźnego y Szlachtę nie:

13dziel Dwunastą o wykupnie y Summę w tydzień po awiza:

14cyi aby odebrali in toto, z tego respektu żeby ią na in:

15szą dali fortunę. Caveat iednak Ichmć Panowie Mireccy

16ieżeliby bez terminu wykupiony był Jm Pan Wierzchow:

17ski, aby w przepłaceniu prowizyi miał ostrożność Jm Pan

18Pasbudzki [?]. Wolni są Ichmć Państwo Mireccy y będą ty:

19mi Dobrami iako swemi własnemi rządzić y dysponować,

20iako wyżey wyrażono szukać sobie wszelkich pożytkow,

21à JmPan Wierzchowski do puszczaszy do spokoyney posessyi

22ani sam przez się, Subcessorow, ani subordynowane osoby

23przeszkadzać niema sub vadio similis Summae, y owszem

24od wszelakich impetycyi nieprzyiacielskich, prawnych

25y nieprawnych, bronić, zastępować powinien będzie,

26zapisawszy Ewikcyę super omnibus Bonis suis habitis

27vel habendis y ten Kontrakt takowego chcę mieć waż:

28nym, iakoby był Aktami Grodz: roborowany, iakoż obiedwie

29Stronie każdego czasu w ktorymkolwiek Grodzie y Vrzędzie

30[reklamant:] roborować

k. 426

1wbrowai pozwala. A in casu contraventionis Forum ubiquinarium

2et terminum peremptorium sibi ad respondendum naznacza-

3ią y praefiguią, y ten dla więkzey wagi przy uproszonych

4Jchmch Panach Przyiaciołach rękami własnemi podpisuią. Dzia-

5łoię w Gadomcach Die Vigesima Septembris Anno Mille-

6simo, Septingentesimo, Trigesimo, Quinto. U tego Kontraktu

7podpisy rąk temi słowy. Jako pisać nieumieiący kładnę krzyż

8✝. Andrzey Dworek Wierzchowski. Samuel Mirecki. Jako

9proszony Przyiaciel od Obydwa Stron podpisuię się Josef Dąbrow-

10ski mpa. Ktory że to Kontrakt za podaniem y prozbą wyż miano-

11waney osoby podawaiącey, à za moim Urzędowym przyięciem

12wszytek z początku aż do końca słowo w słowo do Xięg niniejszych

13iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione intro contentorum – z racji treści w nim zawartej; per oblatam – przez oblatę; in eo verborum qui sequitur tenore – w brzmieniu słów następującym; modo obligatorio possessorem – obecnie posesorem zastawnym; Złł. pols. – złotych polskich. Nazwisko namiestnika i Zozulińskich niepewne.

matt. – małżonkowie (maritales); złł – złotych polskich; Św. Wojciech – 23 IV; apprehensya – objęcie w posiadanie; zastaw na lata 1736–1739.

Numer karty na skanie częściowo poprawiony (426/425).

per modum Ewikcyi – na zasadzie zabezpieczenia (ewikcji); caveat – niech się strzeże / zastrzega się; sub vadio similis Summae – pod zakładem (karą) równej sumy; super omnibus Bonis suis habitis vel habendis – na wszystkich swoich dobrach posiadanych i mających być posiadanymi; in toto – w całości; exnunc – od teraz; roborować – wpisać do akt dla nadania mocy prawnej.

Odczyt nazwiska „Pasbudzki” niepewny (może Pasbudzki/Paszudzki).

Fragmenty łacińskie: „in casu contraventionis forum ubiquinarium et terminum peremptorium sibi ad respondendum” – w razie naruszenia [umowy] sąd wszelki (gdziekolwiek) i termin zawity do odpowiadania sobie [wyznaczają]; „Die Vigesima Septembris Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quinto” – 20 IX 1735; „mpa” – manu propria.

Gadomce – wieś w pow. żytomierskim (dziś Hadomci?, obw. żytomierski) [?].

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

4listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Waleckim Lewkowskim [?], Samuel Mirecki, w swoim i matki Katarzyny z Zozulińskich [?] imieniu, podał do oblaty kontrakt zawarty z Andrzejem z Wierzchowin Wierzchowskim, zastawnym posesorem wsi Wielkie Gadomce. W kontrakcie (Gadomce, 20 IX 1735) Wierzchowski, pożyczywszy od Mireckich 750 zł pol., oddał im w zastaw na trzy lata (od św. Wojciecha 1736 do 1739 r., a w razie niewykupienia na kolejne trzylecia) połowę wsi Gadomce Wielkie w kluczu białopolskim w powiecie żytomierskim, trzymanej przez niego od dziedziców Pyszkiewiczów [?], z pięcioma pustymi chałupami, połową siedliska, pól, sianożęci i lasów. Mireccy mogą zbudować winnicę, osadzić arendarza i ludzi oraz budować się bez prawa do zwrotu nakładów; Wierzchowski od razu pozwolił im siać i osadzać ludzi, a sumę ulokował na prowizję u Antoniego Siemionka Pasbudzkiego [?]. Ustalono awizację o wykupie na 12 niedziel przed terminem i zakład w wysokości równej sumy; podpisali Andrzej Dworek Wierzchowski (znakiem krzyża), Samuel Mirecki i jako przyjaciel Józef Dąbrowski.

Nr w rękopisie: 65 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 426

1Possessya Urodz. Jchmciów Panów Mireckich

2Małł. w połowę Wsi Wielkich Gadomiec słu-

3żąca.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

5Miesiąca Novembra Czwartego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mci Żytomierzu,

7przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?], Namiesnikiem

8pro tunc Podwojewodstwa y Vices Regentem Grodz. Generału Wtwa

9Kijowsk. y Xięgami niniejszemi Grodz. Kijowskiemi. Stanowszy

10oczewiście Woźny Generał Wtwa Kijowsk. y innych Opatrzny Hre-

11hory [?] Borysowicz, in vim sui vera ac fidelis Relationis palam

12publice, libereq. recognovit. Iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc,

13Siedmset, Trzydziestego, Piątego Die Tertia Novembris ad affe-

14ctacyą [?] Urodz. Jchmciów Panów Samuela y Katarzyny z Zabielinskich [?]

15Mireckich małł. maiąc przy sobie Stronę Szlachtę ludzi wiary

k. 426v

1godnych Urodz Ichmciów Panow Piotra Swanyckowskiego [?] y Alexandra Kwiatkow-

2skiego, eo majoris evidentiorisq testimonij gratia sibi adhibitos był

3w Dobrach połowie Wsi Gadomiec [?] Wielkich tu w Woiew. Kijow. Po-

4wiecie Zytom. à Kluczu Białopolskim leżących gdzie będąc vi-

5gore Kontraktu zastawnego trzecioletniego między Urodz JmPa-

6nem Andrzejem Wierzchowskim [?] z iedney, à teraznieyszemi Requi-

7rentami z drugiey Strony de Actu et data ejus Anno Millesimo, Septin-

8gentesimo, Trigesimo, Quinto, Die Vigesima Septembris w Gadom-

9cach [?] stałego y spisanego też Dobra pomienione połowę Wsi Gadomiec

10wielkich ze wszytkiemi attynencyami y pertynencyami, gruntami, pola-

11mi, Sianożęciami, Stawkami, błotami, do połowy tychże Dobr należące-

12mi, w realną, spokoyną, aktualną zastawną trzecioletnią tychże Re-

13quirentom nemine impugnante et contradicente podał y postąpił

14possessyą, y tak w spokoyney tychże wyż specyfikowanych Requiren-

15tow przerzeczonych Dobr zostawiwszy possessyi, Stronę Szlachtę

16przy sobie będącą zwiadczywszy się, ztamtąd tu ad Acta przybyw-

17szy o tym wszytkim Relacyą possessyi przedemną Urzędem uczy-

18nił y zeznał, prosząc eam Actis connotari co y otrzymał. Iro-

19hory [?] Borysowicz Woźny pisać nieumieiący +.

Objaśnienia i tłumaczenia

Fragmenty łacińskie: „pro tunc” – na ten czas; „Vices Regentem” – zastępcą regenta; „in vim sui verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit” – na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; „Die Tertia Novembris” – 3 XI 1735. Skróty: Małł. – małżonków; Wtwa – Województwa; Grodz. – Grodzkiego; Urodz. – Urodzonych.

eo majoris evidentiorisque testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; de actu et data ejus Anno 1735, die 20 Septembris – z datą 20 IX 1735; nemine impugnante et contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; eam Actis connotari – aby ją wpisano do akt. Relacja woźnego o wprowadzeniu w posesję zastawną.

Streszczenie

4listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], woźny generalny Hrehory [?] Borysowicz zeznał relację z wprowadzenia w posiadanie. 3 XI 1735 r., na żądanie Samuela i Katarzyny z Zabielińskich [?] Mireckich, w obecności szlachty Piotra Swanyckowskiego [?] i Aleksandra Kwiatkowskiego, na mocy trzyletniego kontraktu zastawnego zawartego z Andrzejem Wierzchowskim w Gadomcach 20 IX 1735 r., wwiązał ich bez sprzeciwu w zastawne posiadanie połowy wsi Gadomce Wielkie w powiecie żytomierskim (klucz białopolski) z gruntami, polami, sianożęciami i stawkami. Woźny jako niepiśmienny postawił znak krzyża.

Nr w rękopisie: 66 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 426v

1Zapis Cessionis una cum Quietatione od Urodz

2JeyMci Pani Czarneckiey Wdowy, Wiel. JeyMci

3Pani Wykowskiey Skarbnikowey Ziem. Zyt.

4dany y służący.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

6Miesiąca Novembra Piątego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. w Miescie Jego Krolew. Mci Zytomierzu, prze-

8demną Janem Chodakowskim Namiesnikiem prtunc Podwoiewodz.

9Grodzkim Generału Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami ninie[…]-

10szemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens personaliter Urodz

11[reklamant:] JeyMość

k. 427

1Jeymość Pani Anastazya z Trypolskich Czarnecka Wdowa ten Zapis Ces-

2sionis una cum quietatione od Siebie Zeznawaiącey, in personam Wiell.

3Jeymci Pani Anny z Trypolskich Wyhowskiey Skarbnikowey Ziem-

4skiey, Podstarościney Grodz. Zytomirskiey Siestry swoiey także Wdo-

5wy dany y służący z Krzyżykiem ręką swą własną położonym, y

6podpisem na mieyscu uproszonego Przyiaciela, także z podpisa-

7mi ręk Ichmciów Panów Przyiacioł ustnie do podpisu tego Zapisu

8uproszonych, ratione introcontentorum dla wpisania do Xiąg

9nineyszych Grodz. Kijows. podawszy liberè ac benevolè zeznała

10in eo verborum qui sequitur tenore. Ja Anastazya z Trypolskich

11Czarnecka, pozostała Wdowa, z zeszłych niegdy Wiell. Ichmciów Panów Osta-

12fiego z Trypola, y Alexandry z Jeziersk[?] Jezierkowskiego [?] Trypolskich Woy-

13skich Kijows. Corka zdrowa będąc na ciele y umyśle, odstępiwszy

14swey własney, należney, Ziemskiey Jurisdykcyi, Prawa, Forum, Po-

15wiatu y Wdztwa à pod ten moy List dobrowolny Zapis Cessionis ac

16quietatione y iego wszystkie niżey wyrażone kondycye, punkta, klau-

17zuły y ligamenta całesię poddaiąc y wdaiąc, wiadomo czynię ust-

18nie y dobrowolnie zeznawam y oznaymuię każdemu komuby o tym

19wiedzieć należało teraz napotym y zawsze. Iż ja Zeznawaiąca

20ca maiąc wolność z Prawa pospolitego Dobrami memi y Summami

21pieniężnemi iako chcę rządzić, szafować y disponować, y iako

22ku naylepszemu pożytkowi swemu obrocić, umyśliłam Summę

23posagową mnie według inszych Siestr moich starszych oznaczoną

24to iest Tysiące etc pott. także Summy Subcessyonalne gdzie

25kolwiek, u kogokolwiek, y na iakichkolwiek Dobrach będące, na mnie

26Zeznawaiącą post fata braci moich spadłe, y należące Wiell. Jeymci

27Pani Annie z Trypola Wyhowskiey Skarbnikowey Ziemskiey Pod-

28starościney Grodz. Zytt. Siestrze moiey rodzoney Starszey Potom-

29kom y Subcessorom Jeymci cedować, transfundować, y ustąpić, ia-

30koż niniejszym Zapisem moim dobrowolnym Cessionis ac Qui-

31[reklamant:] etatione

k. 427v

1etadne pomienionych Summ tak pieniężney Tysiąca złł polsk, iako y Suk-

2cessyonalney teyże Wiel. Ieymści Pani Skarbnikowey Ziemskiey Po-

3tomkom y Sukcessorom Ieymści ceduię, ustępuię, y z powziętey in

4integro satisfakcyi kwituię. Wolna tedy iuż iest y będzie taż Wiel.

5Ieymść Pani Anna Wykowska [?] Skarbnikowa Ziemska Podstarościna

6Grodz. Zyt. Potomkowie y Sukcessorowie Ieymści temi Summami iako

7swemi własnemi, rządzić, szafować y dysponować, komu chcąc ustą-

8pić, Prawa swego cedować, y ku nayl[e]pszemu pożytkowi swemu obro-

9cić, a Ja iuż Zeznawaiąca cum Successoribus meis ab Actu teraź-

10nieyszego Zapisu Cessionis cum Quietatione żadney przeszko-

11dy, trudności y impedymentu czynić y zadawać nie mam, y nie-

12powinna będę z Sukcessorami moiemi, y owszem od wszelakich

13impedymentow prawnych y nieprawnych od kogokolwiek o tę

14Summę zachodzących tęż Wiel. Ieymść Panią Podstarościnę Grodz. Zyt.

15Potomkow y Sukcessorow Ieymści swoim własnym kosztem, y na-

16kładem, u każdego Prawa Sądu y Urzędu, tyle kroć ile kroć

17tego potrzeba z Prawa będzie ukazywała, in casu Bezkro-

18lewia etiam wszędzie kapturowym, albo iakikolwiek na ten czas

19od Rzeczypospolitey uchwalony będzie, bronić, zastępować, y

20ewinkować, mam y powinna będę pod Zakładem drugiey tako-

21weyże Summy y szkodami Ziemskiemi słownie krom przysię-

22gi cielesney oszacowanemi; y na to daię ten moy List dobro-

23wolny Zapis Cessionis ac Quietationis z podpisem ręki moiey wła-

24sney przy krzyżyku położonym, niemniey z podpisami rąk Ich

25mościow Panow Przyiacioł, ustnie y oczewiście odemnie Zeznawa-

26iącey uproszonych. Działo się w Zytomierzu, Roku Tysiąc Siedm-

27set, Trzydziestego, Piątego, Dnia Piątego Novembra. U tego Za-

28pisu Cessionis podpisy rąk temi słowy. †. Na mieyscu Ieymści

29Zeznawaiącey pisać nieumieiącey, przy krzyżyku ręką Ieymści wła-

30sną położonym proszony oczewisto Przyiaciel podpisuię się. An-

31toni Kostowski [?] mp Ustnie y oczewiście proszony Przyiaciel od

32[reklamant:] Urodz.

k. 428

1Urodzoney Jeymci Pani Czarneckiey do tego Zapisu Cessionis ac Qui:

2etacionis podpisuię się Jan Melénieuski [?] mp. Jako proszony Przyia:

3ciel od Urodz Jeymci Pani Czarneckiey do tego Zapisu Cessionis pod:

4pisuię się Stanisław Wąsowski [?] mp. Za ustną prozbą od Jeymci Ze:

5znawaiącey do podpisu tego Zapisu Cessionis una cum Quietacione

6Przyiaciel podpisuię się Stefan Walewski [?] Lewkowski [?] mpa. Kto:

7ry że to Zapis za podaniem y prozbą wyż mianowaney Jeymci

8Zeznawaiącey, à za moim Urzędowym przyięciem wszystek

9z początku aż do końca słowo w słowo do Xiąg ninieyszych

10iest ingrossowany y wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis cessionis una cum quietatione – zapis cesji wraz z kwitem; prtunc = pro tunc – naówczas; Skarbnikowa Ziem. Zyt. – żona skarbnika ziemi żytomierskiej; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście.

Zapis Cessionis una cum quietatione – zapis cesji wraz z kwitem; ratione introcontentorum – z racji treści; liberè ac benevolè – swobodnie i dobrowolnie; in eo verborum qui sequitur tenore – w następującym brzmieniu słów; Forum – sąd właściwy; post fata – po śmierci; Wdztwa – województwa; Grodz. Zytt. – grodzkiej żytomierskiej; Wiell. – wielmożnej; pott. – prawdopodobnie „polskich”; Subcessyonalne – spadkowe.

in integro satisfakcyi – zaspokojenia w całości; cum Successoribus meis ab Actu – z moimi następcami od aktu; Zapis Cessionis cum Quietatione – zapis cesji z kwitem; in casu Bezkrolewia etiam wszędzie kapturowym – w razie bezkrólewia także w sądzie kapturowym; ewinkować – zabezpieczać przed roszczeniami; mp = manu propria (ręką własną); złł polsk = złotych polskich; Grodz. Zyt. = grodzka żytomierska.

Cessionis ac Quietacionis (łac.) – cesji i kwitu; una cum Quietacione – wraz z kwitem; mp., mpa. – manu propria, ręką własną; ingrossowany – wciągnięty do ksiąg.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

5listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, Anastazja z Trypolskich Czarnecka, wdowa, córka zmarłych Ostafiego i Aleksandry z Jezierskich [?] Trypolskich, wojskich kijowskich, zeznała zapis cesji z kwitem na rzecz swej starszej siostry Anny z Trypolskich Wyhowskiej, skarbnikowej ziemskiej i podstarościny grodzkiej żytomierskiej, również wdowy. Cedowała na nią i jej sukcesorów swoją sumę posagową 1000 zł pol. oraz wszystkie sumy spadkowe przypadłe jej po braciach, kwitując z otrzymania pełnej satysfakcji. Zobowiązała się bronić cesjonariuszki przed wszelkimi roszczeniami pod zakładem drugiej takiej sumy. Zapis (Żytomierz, 5 XI 1735) podpisał za niepiśmienną wystawczynię, przy jej znaku krzyża, Antoni Kostowski [?], a jako świadkowie Jan Melénieuski [?], Stanisław Wąsowski [?] i Stefan Walewski [?] Lewkowski [?].

Nr w rękopisie: 67 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 428

1Zapis Evictionis od Wielm Jm Pana Szeptyc:

2kiego Podczaszego Trembowelskiego, Urodz

3JchmPanom Żurakowskim małż y innym

4dany y służący.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

6Miesiąca Novembra Siódmego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. w Mieście Jego Krolews. Mci Żytomierzu, prze:

8demną Janem Chodakowskim Namiesnikiem protunc Podwoie:

9wodztwa Grodzkim Generału Wwa Kijows. y Xięgami niniey:

10szemi Grodz. Kijowskiemi. Comparens personaliter Wielm JmPan

11Jan na Szeptycach Szeptycki Podczaszy Trembowelski ten

12Zapis Evictionis od siebie Zeznawaiącego in rem Urodz Jchmw

13Panow Mikołaja y Klary z Łuczków [?] Żurakowskich małż.

14y Successorow niegdy Urodz Jm Pana Gabryela Skorupskiego [?]

15dany y służący z podpisem ręki swey własney, tudzież z

16podpisami ręki Jchmw Panow Przyiaciół ustnie do podpisu

17tego Zapisu uproszonych ratione introcontentorum dla wpisania

18do Xiąg niniejszych podawszy liberè ac benevole zeznał, prosząc

k. 428v

1prosząc mnie Urzędu aby przyięty y do Akt zapisany był, kto:

2rego Ja Urząd annuendo affektacyi, pomieniony Zapis ad acti:

3candum przyimuię czytałem, y takiż w sobie pisany ma.

4Ja Jan na Szeptycach Szeptycki Podczaszy Trembowelski,

5zdrowy będąc na ciele y umyśle, odstąpiwszy mey własney, na:

6leżney, Ziemskiey Jurisdykcyi, Prawo, Forum, Powiatu y Wo:

7iewodztwa, á pod teraznieyszy List dobrowolny Zapis moy Evi:

8ctionis, y Iego wszystkie niżey wyrażone kondycye, punkta

9klawzuły y ligamenta cáłesię z Dobrami y Sukcessorami me:

10mi poddaię y inkorporuię, wiadomo, iawno czynię, ustnie

11dobrowolnie zeznawam, y oznaymuię każdemu komuby ò:

12tym wiedzieć należało teraz napotym y zawszy. Iż co Urodz:

13Ichmć Panowie Leon y Katarzyna Skorupskiego Majew:

14scy Podstolowie Standubowscy [?] mają circa obtentam posses:

15sionem obligatoriam Bonorum Kickiry [?] Summę Tysiąc złł

16polł na Sukcessorow niegdy Urodzonego Jm Pana Gabrye:

17la Skorupskiego z Urodz: Ieymością Panią Klarą Puzowi:

18czowną primo [?] Skorupską ad praesens Mikołajową Żu:

19rakowską legitimè spłodzonych należącą ex mente De:

20creti Complanationis między Wiell. Ieymością Panią Maryanną

21z Szumlańskich Trzeciakową [?] Podstoliną Kijowską z iedney,

22á Urodz: Ichmi Pany Mikołajem y Klarą primi nuptus Fran:

23ciszkową Zawadzką, secundi Gabryelową Skorupską, ter:

24tij ad praesens Żurakowskiemi mał: z drugiey strony y wyż

25pomienionemi Ichmi Pany Majewskiemi mał: w Kickirach

26Anno Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Quarto Die [ubytek papieru]

27prima Decembris lati zawarteyą w sobie, y na połowie Dobr

28Wsi Kickir Prawu swemu zastawnemu na ten czas podległych

29y innych cum onere płacenia prowizyi od teyże Summy co

30rocznie po złł Sto ab Actu uczynionego Zapisu Evictionis

31[reklamant:] Anno

k. 429

1Anno Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo, Quinto, Die Octava

2Martij w Zytomierzu spisanego, eodemq Anno, Mense et Die

3coram Actis Castren Zytom personaliter zeznanego, vigore

4pdicti Decreti sufficientem zapisali Evictionem à ktorym tak ten:

5że Dekret, Complanacionis sub Actu superius expresso spisany

6à w Grodzie Kijow Anno eod Millesimo, Septingentesimo, Trige:

7simo, Quarto, Die Vigesima Secunda Decembris per oblatam

8podany, iako y pomieniony Zapis Evictionis szerzey à dostate:

9czniey w sobie obmawiaią, tedy Ja Zeznawaiący przyszedł:

10szy ad haereditariam possessionem praememoratorum Bonorum

11Kickiry [?] deportando onera exoluta sufficienter Summa Urod

12Ichmw Panow Maiewskich concernenti, Summę pomienioną Evi:

13kcyonalną Tysiąc ztt pott na Sukcessorow niegdy Urod Im Pana

14Gabryela Skorupskiego należącą z Rąk tychże Urod Ichmw

15Panow Maiewskich mać istotnie y rzetelnie in toto odbieram

16za Ewikcyą, y oney juxta obloquentiam Prawa uti Summae

17papilaris cum eadem provisione corocznie płacenia ab Actu ni:

18nieyszego Zapisu pomienionym Sukcessorom submissa cum

19eadem provisione tum super praememoratis Bonis meis Kickiry [?],

20quam et aliis Ewikcyą doskonałą zapisuię. A pomienionych Ichmw

21Panow Maiewskich mać z rzetelnego odebrania Summy wyrażoney Tysią:

22ca ztt pott przezemnie teraz evictionaliter wziętey perpetuo

23et in aevum kwituię, ab omniq impetitione ò tę Summę zachodzą:

24cą Ichmw Panow Maiewskich evincere obliguięsię. Inkwantumby

25zaś Ichmć Panowie Mikołay y Klara Zurakowscy mać lub

26cui de Iure competierit pretendowali sobie komu innemu

27przerzeczoną Summę udać za Ewikcyą, tedy Ja Zeznawaiący

28praevia securitate sufficienti Ichmć Panom Zurakowskim mać

29albo komu z Prawa należeć będzie zabraniać niechcąc powinien.

30Co wszystko ziścić y otrzymać mam à to pod szkodami Ziem:

31[reklamant:] skiemi

k. 429v

1skiemi słowie krom przysięgi cielesney obowiązanemi, o ktore

2szkody Forum ubiquinarium et terminum peremptorium we wsze:

3lakim Sądzie y Urzędzie Grodz. Ziemskim, y Głownym Trybuna:

4le Koronnym Lubel. á Czasu bezkrolewia y w Sądzie Kaptur:

5owym, albo iakowyż by na on Czas od Rzeczypospolitey był po:

6stanowiony amputatis omnibus beneficiis Iuris quot quot sunt

7sobie samemu á po mnie Potomkom y Sukcessorom moim do

8odpowiadania, usprawiedliwienia się, y temu Zapisowi memu

9zadosyć uczynienia naznaczam y przyznaię: y na to daię

10ten moy List dobrowolny Zapis Evictionis z podpisem ręki

11moiey własney, tudzież z podpisami ręki Ichmciów Panow Przy:

12iacioł ustnie y oczewiście do podpisu odemnie tego Zapi:

13su uproszonych. Działo się w Zytomierzu Roku Tysiąc, Siedm:

14set, Trzydziestego, Piątego, Die Septima Novembris. U

15tego Zapisu Evictionis podpisy ręki temi słowy. Jan Sze:

16ptycki Podczaszy Trembowelski. Za ustną prozbą Wiel.

17Jm Pana Szeptyckiego Podczaszego Trembowelskiego do

18tego Zapisu Evictionis Przyiaciel podpisuię się. Antoni

19Koztowski [?] mpa. Ustnie y oczewiście proszony Przyiaciel od

20Wiel. Jm Pana Szeptyckiego Podczaszego Trembowel.

21do tego Zapisu Evictionis podpisuię się Stanisław Wasilowski [?]

22mpa. Iako proszony Przyiaciel od Jmci Zeznawaiącego do tego

23Zapisu Evictionis proszony Przyiaciel podpisuię się Stefan

24Walewski [?] Lewkowski [?] mpa. Ktory że to Zapis za podaniem

25y prozbą wyż mianowanego Jmci Zeznawaiącego, á za moim

26Urzędowym przyięciem wszystek z początku aż do konca słowo

27w słowo do Xiąg niniejszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Evictionis (łac.) – zapis ewikcyjny, zobowiązanie do obrony nabywcy w posiadaniu dóbr; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione introcontentorum – z racji rzeczy w nim zawartych; liberè ac benevole – dobrowolnie; Generału Wwa – generał (woźny) województwa; Podczaszy Trembowelski – urząd ziemski ziemi trembowelskiej (Trembowla, dziś Terebowla).

annuendo affektacyi – przychylając się do prośby; ad acticandum – do wpisania do akt; Evictionis – ewikcji (zapis gwarancyjny); circa obtentam possessionem obligatoriam Bonorum – przy uzyskanym posiadaniu zastawnym dóbr; polł – polskich; legitimè spłodzonych – prawnie zrodzonych; ex mente Decreti Complanationis – w myśl dekretu ugodowego; primi nuptus/secundi/tertii – z pierwszego/drugiego/trzeciego małżeństwa; mał. – małżonkami; Anno Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quarto Die prima Decembris lati – wydanego 1 XII 1734; cum onere – z obowiązkiem.

Fragment łaciński: „w r. 1735, 8 marca … tegoż roku, miesiąca i dnia przed aktami grodzkimi żytomierskimi osobiście zeznanego, mocy wspomnianego dekretu wystarczającą zapisali ewikcję”; „ad haereditariam possessionem praememoratorum Bonorum” – „do dziedzicznego posiadania wspomnianych dóbr”; „deportando onera exoluta” – „ponosząc ciężary spłacone”; „juxta obloquentiam Prawa uti Summae papilaris” – „według brzmienia prawa jako sumy pupilarnej”; „perpetuo et in aevum kwituię” – „na wieczne czasy kwituję”; „cui de Iure competierit” – „komu z prawa przysługiwać będzie”; „praevia securitate sufficienti” – „po uprzednim wystarczającym zabezpieczeniu”. Skróty: ztt pott = złotych polskich; Urod = Urodzonych; mać = małżonkowie; Grodzie Kijow = grodzie kijowskim. Dekret komplanacyjny oblatowany 22 XII 1734.

Forum ubiquinarium et terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity; amputatis omnibus beneficiis Iuris quot quot sunt – z odjęciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ile ich jest; Evictionis – ewikcji (zapis zabezpieczający prawo nabywcy); Die Septima Novembris – 7 XI 1735; mpa = manu propria (ręką własną); Wiel. Jm = Wielmożnego Jegomości.

Streszczenie

7listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, Jan na Szeptycach Szeptycki, podczaszy trembowelski, zeznał zapis ewikcyjny na rzecz Mikołaja i Klary Żurakowskich oraz sukcesorów zmarłego Gabriela Skorupskiego. Leon i Katarzyna Majewscy, podstolowie standubowscy [?], trzymający zastawnie dobra Kickiry, mieli w myśl dekretu komplanacyjnego z 1 XII 1734 r. (zawartego w Kickirach między Marianną z Szumlańskich Trzeciakową, podstoliną kijowską, a Żurakowskimi i Majewskimi, oblatowanego w grodzie kijowskim 22 XII 1734 r.) sumę 1000 zł pol. należącą do dzieci Gabriela Skorupskiego i Klary (primo voto Zawadzkiej, secundo Skorupskiej, obecnie Żurakowskiej), zabezpieczoną zapisem ewikcyjnym z 8 III 1735 r., z prowizją 100 zł rocznie. Szeptycki, obejmując dziedziczne posiadanie Kickir, odebrał tę sumę od Majewskich, wieczyście ich skwitował i zobowiązał się płacić od niej sukcesorom coroczną prowizję, zapisując ewikcję na Kickirach i innych dobrach; zgodził się też wydać sumę, gdyby Żurakowscy chcieli ją ulokować gdzie indziej, po zapewnieniu bezpieczeństwa. Zapis (Żytomierz, 7 XI 1735) podpisali Szeptycki oraz świadkowie Antoni Koztowski [?], Stanisław Wasilowski [?] i Stefan Walewski [?] Lewkowski [?].

Nr w rękopisie: 68 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 429v

1Possessya Wiel. Jm Pana Szeptyckiego

2Podczaszego Trembowel. w Dobra Wieś

3Kisliny [?] służąca.

4[reklamant:] Roku

k. 430

1Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

2Miesiąca Novembra Siodmego Dnia.

3Na Vrzędzie Grodz. w Miescie Jego Krolews. Msci Zytomierzu, przede:

4mną Janem Chodakowskim, Namiesnikiem pro tunc Podwoiewodstwa

5Grodz. Generatu Wwa Kijowskiego, y Xięgami niniejszemi Grodz. Ki:

6jowskiemi. Stanowszy oczywiście Woźny Generał Wwa Kijows. y

7innych, Opatrzny Omelan Radomski [?] in vim suae verae ac fide:

8lis Relationis palam, publice, libere ac per expressum recogno:

9vit. Iż on Roku teraznieyszego Tysiąc, Siedmset, Trzydzie:

10stego, Piątego, Die Quinta Novembris na affektacyą y prawną

11rekwizycyą Wiell. Jm Pana Jana na Szepetycach [?] Szepetyckiego [?] Pod:

12czaszego Trembowelskiego, maiąc przy sobie Stronę Szlachty ludzi

13wiary godnych Urodz. Ichmw Panow Woyciecha Kurczewskiego [?], y

14Franciszka Kosteckiego [?], ob maiorem fidem adhibitos był w Dobrach

15Wsi Kikizirach [?], w Wwie Kijows. a Powiecie Zytoms. leżących, gdzie

16będąc vigore Zapisu perpetuae donationis od Wiell. Ieymci Pani

17Maryanny z Szumlańskich Trzeciakowey [?] Podstoliney Kijowskiey

18w Zytomierzu Die Trigesima Septembris Millesimo, Septingen:

19tesimo, Trigesimo Quinto Anno spisanego, in rem et personam

20Wiell. Jm Pana Jana na Szepetycach [?] Szepetyckiego [?] Podczaszego

21Trembowell. danego y służącego eodem Anno, Mense et Die coram

22Actis Castren. Kijovien. personaliter zeznanego ze wszytkiemi

23tych Dobr attynencyami y pertynencyami, to iest ze Dworem,

24Folwarkiem, poddanemi ciągłemi y nieciągłemi intratami,

25czynszami, powinnościami, y ich robociznę, gruntami, polami,

26oranemi y nieoranemi gaiami, lasami, dąbrowami, pasiekami,

27pasiecznykami [?], karczmami, młynami, rzekami, rzeczkami,

28grądami [?], mytami, stawami, stawiszczami, iezioram, błotami,

29łaźniami [?], krynicami, potokami, owszem ze wszytkiemi ynsze:

30lakiemi in genere et specie do tych Dobr ab antiquo należącemi

k. 430v

1attynencyami, pertynencyami, circumferencyami tak iako się te Dobra

2w swich granicach, miedzach, obszernościach, miały y zawierały

3teraz maią y zawieraią, nic naymnieyszey rzeczy nie excypuiąc

4ani wyimuiąc, ale wszystko ogułem y pospolicie zawieraiąc, tak

5ażeby mianowane niemianowanemu, á niemianowane mianowa:

6nemu niw czym nieublizało ani szkodziło, w dziedziczną realną

7spokoyną y aktualną temuż wspomnianemu Wiel. Reluiren:

8towi nemine impugnante et contradicente podał y postąpił

9y officiose intromittował possessyą, oraz poddanych tamtey:

10szych we Wsi będących do Gromady zwoławszy ó nowym Pa:

11nie Dziedzicznym ich teraznieyszym Reluirencie obiay:

12miwszy, na wszelkie ich robocizny y posłuszeństwo iść ka:

13zał, ktorzy poddani niw czym niebędąc sprzeczni za Pa:

14na sobie dziedzicznego Wieczystego teraznieyszego Re:

15luirenta przyiowszy pełnić wszelkie posłuszeństwo poche:

16li, á tak on mianowany Woźny tę Stroną Szlachtą sobie przy:

17tomną oświadczywszy się ztamtąd zaś ad Acta przybywszy, ó

18tym tę swą prawdziwą przedemną uczynił y zeznał pos:

19sessyi Relacyą, prosząc eam Actis connotari, co y otrzymał.

20✠ Omelan Radomski Woźny pisać nieumieiący.

Objaśnienia i tłumaczenia

Possessya – wwiązanie w posiadanie dóbr; Trembowel. = Trembowelskiego (Trembowla, dziś Terebowla na Ukrainie).

Akt bez widocznego tytułu i numeru na tej stronie – prawdopodobnie relacja woźnego o wwiązaniu (intromisji) w dobra, zaczęta tytułem na poprzedniej stronie. Data czynności: 7 XI 1735, Żytomierz; czynność woźnego 5 XI 1735.

in vim suae verae ac fidelis Relationis palam, publice, libere ac per expressum recognovit – „na mocy swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, dobrowolnie i wyraźnie zeznał”; ob maiorem fidem adhibitos – „przybranych dla większej wiary”; vigore Zapisu perpetuae donationis – „na mocy zapisu wieczystej darowizny”; Die Trigesima Septembris 1735 – 30 IX 1735; coram Actis Castren. Kijovien. personaliter – „osobiście przed aktami grodzkimi kijowskimi”; in genere et specie – „ogólnie i szczegółowo”; ab antiquo – „od dawna”.

Wwa – województwa; Wiell. Jm – Wielmożnego Jegomości; Urodz. Ichmw – Urodzonych Ichmościów.

nemine impugnante et contradicente – nikomu się nie sprzeciwiającemu ani nie zaprzeczającemu; officiose intromittował – urzędowo wprowadził; eam Actis connotari – by ją zapisano do akt. Reluirent – osoba, która wykupiła dobra z zastawu. Znak krzyża zamiast podpisu niepiśmiennego woźnego.

Streszczenie

7listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, woźny generalny Omelan Radomski [?] zeznał relację z wprowadzenia w posiadanie. 5 XI 1735 r., na żądanie Jana na Szepetycach [?] Szepetyckiego [?] (Szeptyckiego), podczaszego trembowelskiego, w obecności szlachty Wojciecha Kurczewskiego [?] i Franciszka Kosteckiego [?], wwiązał go bez sprzeciwu w dziedziczne posiadanie wsi Kikizira [?] (Kiczkiry) w powiecie żytomierskim z dworem, folwarkiem, poddanymi, gruntami, lasami, pasiekami, karczmami, młynami, stawami i mytami. Podstawą był zapis wieczystej darowizny od Marianny z Szumlańskich Trzeciakowej, podstoliny kijowskiej, spisany i zeznany 30 IX 1735 r. Woźny zwołał gromadę, ogłosił poddanym nowego pana i nakazał posłuszeństwo; jako niepiśmienny postawił znak krzyża.

Nr w rękopisie: 69 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 430v

1Kwit od Urodz. Ichmciów Panow Maiewskich

2Podstolich Starodubowskich małż. Wiel.

3JmPanu Szeptyckiemu Podczaszemu

4Trembowel. dany y służący.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

6Miesiąca Novembra Siodmego Dnia.

7Na Vrzędzie Grodz. w Mieście Jego Krolews. Mci Zytomierzu,

8przedemną Janem Chodakowskim. Namiesnikiem pnt. [?]

9[reklamant:] Podwoiewod.

k. 431

1Podwojewodstwa Grodz. Stło Wtwa Kijows. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow:

2skiemi. Comparens personaliter Wiełł. JmPan Leon Majewski Pod:

3stoli Starodubowski, swym y Wiełł. JeyMći Pani Katarzyny Dło:

4rzpskiego [?] Majewskiey Podstoliney Starodubowskiey matki swiey Imie:

5niem pro cujus ratihabitione cavet et se praesentibus inscribit, zdro:

6wy będąc na ciele y umyśle, odstąpiwszy swey własney na:

7leżney, Ziemskiey Iurisdykcyi, Prawa, Forum, Powiatu y

8Województwa, á pod tuteysze dobrowolne zeznanie swie[?]go

9ad Actum praesentem attinet całe się poddaiąc y interpo:

10nując, iawnie, ustnie, y dobrowolnie dla zapisania do Xiąg

11niniejszych zeznał. Iż JmPan Recognoscens maiąc Dobra

12Część Wsi Kicklinow [?] w Wtwie Kijowskim á Powiecie Zytom.

13leżące Zapisem Zastawnym de Actu et data ejus w Kickli:

14nach [?] Anno praeterito Millesimo, Septingentesimo, Trigesi:

15mo, Quarto, Die Septima Decembris spisanym, y w Grodzie

16Zytomirskim eodem Anno Die Duodecima Decembris per:

17sonaliter zeznanym od Wiełł. JeyMći Pani Maryanny z Rum:

18lańskich [?] Orzeciakowey [?] Podstoliney Kijows. Ichmć Recognoscen:

19tom danym y służącym na Lat pięć w Summie Dwoch Ty:

20sięcy Pięciuset złł. polł. puszczone y zawiedzione iako o

21tym szerzey Zapis zastawny fusius in se sonat, w ktorych Do:

22brach Części Recognoscentes in pacifica possessione dotąd

23zostawali, A iż teraz Wiełł. JmPan Ian na Sieprzycach [?] Sie:

24przycki [?] Podczaszy Trembowelski pomienione Dobra Wsi Kick:

25liny Dziedzictwem od wyż wspomnioney Wiełł. JeyMći Pani

26Podstoliney Kijows. sobie nabywszy, Ichmć Recognoscentom

27Summę wyż namienioną Dwa Tysiące Pięćset złł. polł. wszyt:

28kę zupełna oddał y rzetelnie wyliczył, wyż pomienione Do:

29bra zastawne Część Wsi Kicklinow z zastawney possessyi

30[reklamant:] eliberował

k. 431v

1elibrowat, y za pretensye wszelkie tak względem reparacyi

2zasiewu, y inne według wynalazku Przyiacielskiego należytą

3satisfakcyą uczynił to iest złł. Pięcset zapłacił, et in unum

4computando Trzy Tysiące ad manus Recognoscentowi od-

5dał, z ktorych Trzech Tysięcy iako Ewikcyi podległych Wiell.

6JmPan Szeptycki Podczaszy Trembowelski z ręku teraz-

7nieyszych Recognoscentow pro Evictione wkiowszy na Do-

8brach Wsi Kiczkirach lokował, tedy JmP. Recognoscens

9swym y wyż mianowaney Jeymści matki swoiey Imieniem, tegoż

10Wiell. JmPana Jana Szeptyckiego Podczaszego Trembo-

11well. Potomkow y Sukcessorow Onegoż tak z oddania

12Summy pułtora Tysiąca złł. polsk. Oryginalney, iakoteż Pię-

13ciuset złotych za pretensye wszelkie oddanych, aż po dziś

14Dzień zaszłych, wiecznemi czasy kwituie, wyzwala, wolnym

15czyni, y drogą sobie, Potomkom y Sukcessorom swoim do

16wznowienia y upomnienia się wyż namienioney Summy y

17pretensyi wszelkich zawiera, zagradza, y wieczne milcze-

18nie o to wszytko wkłada, oraz Prawo na te Dobra y Sum-

19mę wyż pomienioną na Osobę tegoż Wiell. JmPana Podczasze-

20go Trembowell. y Sukcessorow Iego wlewa, ceduie, y do ręku

21oddaie, a sam się iuż wiecznie z Jeymścią Panią matką swoią

22y Sukcessorami swemi z pomienionych Dobr Kiczkir y Summy

23wiecznie wyrzeka y wyzuwa, a to mocą dobrowolnego te-

24raznieyszego zeznania swego ktorego o przyięcie do Akt

25idem Recognoscens mnie Urzędu prosił co y otrzymał. Le-

26on z Maiew Maiewski Podstoli Starodu-

27bowski manu propria.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ur. – Urodzonych; małż. – małżonków; Wiel. – Wielmożnemu; Podstoli starodubowski – urząd ziemski województwa czernihowskiego (ziemia starodubowska); Podczaszy trembowelski – urząd ziemski powiatu trembowelskiego woj. ruskiego. „pnt.” – prawdopodobnie skrót „pro nunc” (obecnym) przed „Podwoiewodztwa”.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro cujus ratihabitione cavet et se praesentibus inscribit – za której zatwierdzenie ręczy i zapisuje się niniejszym; ad Actum praesentem attinet – co do niniejszej czynności należy; de Actu et data ejus … Anno praeterito 1734, Die Septima Decembris – z datą 7 XII 1734; eodem Anno Die Duodecima Decembris – tegoż roku 12 XII; fusius in se sonat – obszerniej opiewa; in pacifica possessione – w spokojnym posiadaniu. Wiełł. = Wielmożny; Stło = Starostwa; Wtwa = Województwa; złł. polł. = złotych polskich.

et in unum computando – „a licząc razem”; ad manus – „do rąk”; pro Evictione – „tytułem ewikcji (zabezpieczenia)”; idem Recognoscens – „tenże zeznający”; manu propria – „ręką własną”.

Wiell. JmPan – Wielmożny Jegomość Pan; złł. polsk. – złotych polskich; Podczaszy Trembowelski – urząd ziemski ziemi trembowelskiej.

Streszczenie

7listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Janem Chodakowskim, Leon z Majewa Majewski, podstoli starodubowski, w swoim i swej matki Katarzyny Majewskiej imieniu, zeznał kwit dla Jana Szeptyckiego (Sieprzyckiego [?]), podczaszego trembowelskiego. Majewscy trzymali część wsi Kickliny [?] (Kiczkiry) w powiecie żytomierskim na mocy zapisu zastawnego na 2500 zł pol. na pięć lat, wystawionego im przez Mariannę z Rumlańskich [?] Orzeciakową [?] (Trzeciakową), podstolinę kijowską, w Kicklinach 7 XII 1734 r. i zeznanego w grodzie żytomierskim 12 XII 1734 r. Szeptycki, nabywszy te dobra dziedzicznie, wykupił je z zastawu, płacąc sumę zastawną oraz 500 zł za reparacje, zasiewy i inne pretensje, razem 3000 zł, które jako sumę podległą ewikcji przyjął od nich z powrotem i ulokował na Kiczkirach. Majewski wieczyście skwitował Szeptyckiego z sumy i wszelkich pretensji, scedował na niego prawo do dóbr i sumy i zrzekł się ich w imieniu swoim, matki i sukcesorów; zeznanie podpisał.

Nr w rękopisie: 70 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 432

1Plenipotencya Urodz. Ichmciów Panów Zubow:

2skich braci między sobą rodzonych, Ichmciom

3Panom Patronom do Spraw dana.

4Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Piątego.

5Miesiąca Novembra Trzynastego Dnia.

6Na Vrzędzie Grodz. w Miescie Jego Krolewskiey Mci Zytomierzu,

7przedemną Wawrzyncem Walewskim [?] Lewkowskim [?] Namie:

8snikiem pretunc y Vice Regentem Grodz. Ztu Wrzędu Kijows.

9y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijowskiemi. Comparens per:

10sonaliter Urodz. JmPan Antoni Zubowski swym y Urodz. Ich:

11mościów Panów Woyciecha y Jozefa Zubowskich braci swych

12młodszych Imieniem pro quorum ratihabitione cavet et re

13praesentibus inscribit zdrowy będąc na ciele y umyśle odstą:

14piwszy swey własney, należney, Ziemskiey Iurisdykcyi, Pra:

15wa, Forum, Powiatu y Wojewodztwa, a pod teraznieysze ze:

16znanie swoie całe się poddaiąc y wiedząc wiadomo, iaw:

17nie, ustnie y dobrowolnie zeznał. Iż JmPan Recognoscens maiąc

18swoie Sprawy rozne z roznemi Ichmciami w roznych Sądach Grodz.

19Ziemskich y Głowny Trybunale Koronny Lubelskim tak z Actoratu

20swego iakoteż y reatu cokolwiek z kimkolwiek y o co

21kolwiek agitujące się y agitować się maiące, a niemogąc o:

22nych sam ob multas legalitates suas attentować, tedy na

23mieysce y w osobie swoiey za prawdziwych, nieomylnych Ple:

24nipotentow y umocowanych swoich Wiel. y Urodz. Ichmciów Panów

25Stefana Krzyskiego [?] Łowczego Kołomyiskiego [?], Marcina Radzi:

26minskiego [?] Regenta Kamienca Podol., Franciszka Dyminskiego [?]

k. 432v

1Pawła Niedźwiedzkiego, Jana Pieńkowskiego, Jana Choynacki:

2go, Marcina Ugieckiego [?], Zacharyasza Kopowicza [?], Michała

3Maiewskiego, Adama Myszkę Chołoniewskiego, Jerzego Liplin:

4skiego [?], Stefana y Jana Moczulskich, Daniela Wykowskiego [?],

5Stefana Dziekowskiego [?], Eliasza Lasko [?], Kazimierza [?] Synhajew:

6skiego, Jana Lewkowskiego, Kijowskiego, Remigiana Czapow:

7skiego [?] Cwney [?] Namiesnikow Grodz. Michała Trypolskiego, An:

8toniego Kozłowskiego, Jana Chodakowskiego, Jana Kurowskiego,

9Kazimierza, Wawrzyńca y Stefana Lewkowskich, Jakuba Miaz:

10kowskiego [?], Antoniego Kochanowskiego [?], Alexandra Baranowskiego;

11specialiter vero et eleganter Urodz. JmPana Woyciecha Subow:

12skiego [?] brata swego rodzonego młodszego y Innych Ichmościow, kto:

13rychby ci Ichmć Panowie Plenipotentes na mieyscu swoim

14substytuowali, uprasza, stanowi, y zapisuie, daiąc Ichmć Panom

15Plenipotentom lub ich Substytutom plenariam facultatem

16omnimodamque absolutamque potestatem we wszelakich generaliter

17Sprawach swoich stawać, wzdawać, kontrowertować, Decreta

18juste lata Akceptować, a minori ad maius Subsellium appello:

19wać, grzywny y luity Dekretami przysądzone odbierać, z ode:

20branych nnie Recognoscentis kwitować, przysięgi słuchać, na

21przysięgi y inkwizycye zabierać się, w komplanacye y Compro:

22missa przyiacielskie wchodzić, y we wszystkim podług Prawa

23pospolitego postępować, a cokolwiek przez Ichmciow Panow Ple:

24nipotentow lub ich Substytutow pispać [?] wyż mianowanego

25JmPana Woyciecha Subowskiego [?] brata moderni Recognoscen:

26tis młodszego prawnie postąpiono y postanowiono będzie, to

27wszystko JmPan Recognoscens pro rato, firmo, et grato przyięć

28deklaruie y submittuie się, zawieraiąc tey plenipotencyi ro:

29bur et validitatem do Lat trzech y Miesięcy trzech, conse:

30quenter po sobie idących, mocą teraźnieyszego do brzmiącego [?]

31[reklamant:] zeznania

k. 433

1zeznania swego, ktorego Actis p[rae]sentib[us] connotari p[ro]sit co y

2otrzymał Antoni Sulkowski [?] m[anu] p[ro]p[ri]a.

Objaśnienia i tłumaczenia

pro quorum ratihabitione cavet et re praesentibus inscribit – za których zatwierdzenie ręczy i niniejszym zapisuje; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ob multas legalitates suas – z powodu wielu swych przeszkód prawnych; actoratus/reatus – strona powodowa/pozwana; pretunc – ówczesny.

specialiter vero et eleganter – szczególnie zaś i wyraźnie; plenariam facultatem omnimodamque absolutamque potestatem – pełne uprawnienie i wszelaką nieograniczoną władzę; Decreta juste lata – dekrety słusznie wydane; a minori ad maius Subsellium – od niższego do wyższego sądu; nnie Recognoscentis – imieniem zeznającego; pro rato, firmo, et grato – za ważne, trwałe i miłe; robur et validitatem – moc i ważność; consequenter – kolejno; moderni Recognoscentis – obecnego zeznającego. Tekst stanowi listę plenipotentów w akcie plenipotencji.

Actis praesentibus connotari prosit (łac.) – prosił o zapisanie do akt niniejszych; manu propria – własną ręką.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

13listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Antoni Zubowski, w swoim i młodszych braci Wojciecha i Józefa imieniu, zeznał plenipotencję do swoich spraw w sądach grodzkich, ziemskich i w Trybunale Koronnym Lubelskim. Pełnomocnikami ustanowił m.in. Stefana Krzyskiego [?], łowczego kołomyjskiego [?], Marcina Radzimińskiego [?], regenta kamienieckiego, Pawła Niedźwiedzkiego, Adama Myszkę Chołoniewskiego, Michała Trypolskiego, Jana Chodakowskiego, Jana Kurowskiego, Lewkowskich i Aleksandra Baranowskiego, a szczególnie swego brata Wojciecha, z prawem substytucji i pełną mocą stawania, apelowania, odbierania grzywien, kwitowania, przysięgania i zawierania ugód. Plenipotencja ma obowiązywać przez trzy lata i trzy miesiące.

Nr w rękopisie: 71 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 433

1Oblata Regestru pozostałych Rzeczy po

2Smierci Wiell. JmPana Krzysztofa Stani:

3szewskiego Łowczego Smoleń. wraz

4z Juramentem przez Wiell. Jeymć Panią

5Teofilę Staniszewską Łow. Smoleń. pozosta:

6tą małż. Wdowę wykonanym.

7Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego.

8Miesiąca Novembra Dwudziestego Osmego Dnia.

9Na Urzędzie Grodz. w Miescie Jego Krolew. Mosci Zytomierzu,

10przedemną Wawrzyncem Wałeckim Lewkowskim, Namiesni:

11kiem protunc Podwojewodz. y Vices Regentem Grodz. Sttó Urzędu

12Kijow. y Xięgami niniey̆szemi Grodz. Kijow. Comparens per:

13sonaliter Wiell. Jeymć Pani Teofila Staniszewska Łowczy:

14na Smoleń. pozostała Wdowa, ten Regest rożnych Rzeczy po

15Smierci Wiell. JmPana Krzysztofa Staniszewskiego Łow. Smo:

16leń. małż. swego spisany, y ręką swoią podpisany ratione in

17contentorum dla wpisania do Xiąg niniey̆szych per obla:

18tam podawszy prositamnie Urzędu aby do Akt przyięty y

19wpisany był, ktorey Ja Urząd annuendo affektacyi po:

20mieniony Regestr ad acticandum przyimuię ktory ta:

21kim y taksię w sobie ma. Regestr spolnie pozostałych

22Rzeczy po nieboszczyku Swiętey pamięci Urodz. JmPana

23Krzysztofie Staniszewskim mężu moim, ruchomych spi:

24sany w Kotiowce [?] Die Sexta Septembris Millesimo,

k. 433v

1Septingentesimo, Trigesimo, Quinto. Pancerz. Misiurka

2oprawna, y karwasze, Rząd y Sahaydak, Srebra z rządzi:

3ka łotow Dwadziescia, Szabla oprawna we Srebro, pistole:

4tow par dwie, iedną parę oddałasię Wierzycielowi za dług,

5a drugą parę oddałam po smierci w prawnych interessach,

6Strzelby Sztuk pięć, a Szostę oddałasię za interess, Liny [?]

7puzdro, puzderko podrozne, kotłow dwa, kociełek, y pa:

8newka, Zupan atłasowy ten na Ornat dałam, kontusz gra:

9natowy ten Wierzycielowi w zasługach oddałam, guziczy [?] z

10pod kontusza, kilimow dwa ieden perski stary, a drugi

11prosty, Woz okowany żołnierski na koni czetery y sługi [?],

12namiot przystarzały pokrmuszy [?] iuz dawno popsowany ie:

13den, koni sztuk siedmnascie, bydła sztuk dwadziescia dwie,

14Owiec Sztuk Trzydziesci, koz Sześć, Swini pietnascie.

15U tego Regestru podpis tymi temi słowy. Teofila Stanisze:

16ska Łowczyna Smolenska. Po ktorym wyz inserowanym

17Regestrze taz Jeymć prosiła mnie Urzędu o wydanie sobie

18roty Juramentu super realitatem tegoz Regestru, y o przyda

19nie Woźnego ad attentandum oneyze, A tak Ja Urząd niniejze

20żadney [?] affektacyi Jeymci, rotę iuramentu wydawszy Woźnego

21Generała Wdztwa Kijowsk. y innych Szlachetnego Józefa Korbeniowskie

22go ad rothisandum przydałem, y tak taz Jeymć rothisante sibi

23praefato Mti in praesentia wielu Ichmw Szlachty na ten czas do Kan

24cellaryi przybyłych, flexis ad imaginem crucifixi Jesu Christi ge:

25nibus Jurament w te wykonała słowa. Ja Teofila przysięgam Panu

26Bogu Wszechmogącemu w Troycy Swiętey iedynemu na tym że

27ten Regestr pozostałych rzeczy po smierci Urodz. JmPana Krzysztofa

28Staniszewskiego Męża mego iest rzetelnie spisany, na co iako spra:

29wiedliwie przysięgam, [nad wierszem: tak mi Panie Boże dopomoz] y niewinna męka Chrystusa Pana. Ktory to

30Regestr wraz z Juramentem [nad wierszem: tym] za podaniem y prozbą Jeymci podawaiącey,

31a za moim przyięciem słowo w słowo do xiąg iest ingrossowany.

32[reklamant:] Zapis

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione in contentorum – z racji zawartości; per oblatam – przez oblatę; annuendo affektacyi – przychylając się do żądania; ad acticandum – do wpisania w akta; Die Sexta Septembris Millesimo – dnia 6 września roku tysiąc[nego…]. Sttó = Starościńskiego [?]. Łowczy smoleński – urzędnik tytularny województwa smoleńskiego.

Septingentesimo Trigesimo Quinto – (roku 1700) trzydziestego piątego, tj. 1735. Super realitatem – co do rzetelności; ad attentandum – do odebrania (przysięgi); ad rothisandum – do odczytania roty; rothisante sibi praefato Mti – gdy jej wymieniony (woźny) rotę czytał; in praesentia – w obecności; flexis ad imaginem crucifixi Jesu Christi genibus – zgiąwszy kolana przed wizerunkiem Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa. Misiurka – hełm; sahajdak – kołczan z łukiem; karwasze – osłony przedramion. Wdztwa – województwa.

Streszczenie

28listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Wałeckim Lewkowskim, Teofila Staniszewska, łowczyna smoleńska, wdowa, podała do oblaty regestr ruchomości pozostałych po jej mężu Krzysztofie Staniszewskim, łowczym smoleńskim, spisany w Kotiowce [?] 6 IX 1735 r. Regestr wymienia m.in. pancerz, misiurkę, karwasze, rząd, sahajdak, 20 łutów srebra, szablę, pistolety i strzelby (część oddanych wierzycielom), kotły, żupan oddany na ornat, kontusz oddany wierzycielowi, kilimy, wóz, namiot, 17 koni, 22 sztuki bydła, 30 owiec, 6 kóz i 15 świń. Na jej prośbę urząd wydał rotę przysięgi i przydał woźnego Józefa Korbeniowskiego [?], po czym Staniszewska w obecności szlachty przysięgła, że regestr jest rzetelnie spisany.

Nr w rękopisie: 71a (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 434

1Zapis wlewkowy od UU. Żuchows-

2kiego y innych in rem et personam

3UU. Rudzkiego służący

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

5Miesiąca Novembris Dwudziestego Osmego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKgo Krolewskiey

7Mości Żytomirzu przedemną Wawrzyńcem Walew-

8skim Lewkowskim [?] Namiesnikiem pro tunc pod

9woiewudztwa y Vices Regentem Grodzkim Woiewodztwa

10Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

11Kijowskiemi. Comparens personaliter U. Jan Czer-

12kawski [?] dla wpisania do Xiąg niniejszych Grodzkich

13Kijow. Oryginał zapisu Prawa wlewkowego niżey

14inserowanego między UU. JmćPanem Janem Żuchow-

15skim Sędzią Grodz. Czer. y Innemi z iedney a W. Jmć

16Panem Janem Wężyk Rudzkim Iowad. [?] y Deputatem

17Chod. [?] z drugiey Strony ratione zbycia części dobr in-

18tro mianowanych, Stały z podpisami Rąk Jmć Panow

19y Przyiacioł per Oblatam podał In verbis sequenti-

20bus. UU. Jmć Panowie Jan Żuchowski Sędzia Grodz.

21Czer. [?] Syn Jana y Anastazyi Zabłockiey [?] Żuchowskich

22Małż. Syn z rzeczy swey y Synow Swoich Kazi-

23mierza y Jana Żuchowskich, za ktorych pokoy y

24dotrzymanie rzeczy y zapisie, Jan Antecki [?], Stanisław Ska-

25rzyński [?] z rzeczy swey y Syna swego Antoniego Ska-

26[reklamant:] rzyńskiego

k. 434v

1Skurzynskiego Jana y Iozefa Alexandra y Anny

2Łuchonskiego [?] Małż. Synowie Ciszewscy [?], maiąc Częsci

3swe własne Dziedziczne w Dobrach Wsi Przeborcach [?]

4gdy za tez Częsci Summę dobrowolnie umowioną

5y postanowioną Złotych Osm Tysięcy Pięcset Dwa

6dzieścia ieden groszy Dwanascie z Rąk W. Imcia

7na Iana Węzyk [?] Rudzkiego Towarzysza y Depu

8tata Chor[ągwi] Pancer[nej] do Rąk swych zupełnie et

9in toto maią Sobie wyliczoną. A zatem z onych

10wyliczonych y do Rąk swych podniesionych Iegoz

11W. JPana Rudzkiego Towarzysza y Deputt. Chor:

12Pancer: y Iego następcow wraz z następcami

13Swoimi wiecznemi czasy quietamus y tez

14Częsci ze wszystkiemi Onych in Genere przy

15ległosciami z ograniczeniem gruntu z dawna dla

16częsci miwszy [?] z Iwan zakrzyani [?], Mappą, y według

17Osobnego Inwentarza Poddanych, z Ich powin

18nosciami, nic ani na Siebie nie wyłączaiąc,

19Panu wyz mianowanemu Imci y Iego Suk

20cessorom daiemy dawiemy, wiecznie Prawo na

21szych czyniemy, Rezygnuiemy y dobrym słowem

22przyrzekamy, Działo się w Przeborcach [?] Tysiąc

23Siedmset

k. 435

1Siedmset Trzydziestego Piątego Anno Dwudziestego Czwar-

2tego Januarij. U Tego Prawa wlewkowego podpisy

3Rąk Jstmę [?] y WW Przyiacioł temi słowy Jan Zu-

4chowski [?] Sędzia Grodz[ki] [?] Jan Antoni Stanisław

5Skarzyński [?] Jerzy Josef Cieszewsky [?] Jako Swiadek y Przy-

6iaciel na tym Prawie wlewkowym podpisuię się Jan

7Dryszkowski [?] mp Swiadek y przyiaciel Antoni Dubiski [?]

8G. Z. [?] Pancer[ny] [?] Jako Przyiaciel na tym wlewkowym Pra-

9wie Podpisuię się Josef Dąbrowski Komor[nik] [?] Granic[zny] [?] Ktory

10zcało Zapis wlewkowy za podaniem y prozbą [?] Jmci

11Podawaiącego a za moim przyięciem słowo w sło-

12wo iak się w Sobie ma do Xiąg ninieyszych iest

13ingrossowany

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis wlewkowy – akt wieczystej cesji (wlewku) prawa do dóbr. In rem et personam – na rzecz i osobę; pro tunc – podówczas; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę; in verbis sequentibus – w następujących słowach; ratione – z tytułu. Grodz. Czer. – prawdopodobnie grodzki czerniechowski. Notka marginalna (łac.): „Poprawiono i oryginał odebrał Jan …”.

Anno – roku; mp – manu propria, ręką własną; prawo wlewkowe – zapis wlewkowy (przelanie praw na inną osobę); ingrossowany – wpisany do księgi.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Jan Czerkawski [?] podał do oblaty oryginał prawa wlewkowego (zbycia części dóbr) między Janem Żuchowskim, sędzią grodzkim czer. [?], i innymi a Janem Wężykiem Rudzkim, towarzyszem i deputatem chorągwi pancernej. W dokumencie (Przeborce [?], 24 I 1735) Jan Żuchowski, syn Jana i Anastazji z Zabłockich [?], w imieniu swoim i synów Kazimierza i Jana, wraz z Janem Anteckim [?], Stanisławem Skarzyńskim [?] z synem Antonim oraz Janem i Józefem Ciszewskimi [?], synami Aleksandra i Anny, potwierdzają odebranie od Rudzkiego umówionej sumy 8521 zł 12 gr za swoje dziedziczne części we wsi Przeborce [?]. Kwitują go z tej sumy i wieczyście przekazują mu te części ze wszystkimi przyległościami, według granic, mapy i osobnego inwentarza poddanych. Dokument podpisali zbywcy oraz świadkowie, m.in. Jan Dryszkowski [?], Antoni Dubiski [?] i Józef Dąbrowski, komornik graniczny [?].

Nr w rękopisie: 72 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 435

1Kontrakt Resignationis między Urodz.

2Jmć Panem Didkowskim a Ur. Jmć Panem

3Felicianem Bielakowskim zawarty.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

5Miesiąca Novembra Dwudziestego Osmego Dnia

6Na Urzędzie Grodz[kim] w Miescie Jego Krolews. Mosci Zytomie-

7rzu przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim Na-

8miesnikiem protunc Podwoiewodz[twa] y Vices Regentem Grodz[kim]

9Woiewodztwa Kijowsk[iego] y Xięgami ninieyszemi Grodz[kimi] Kijows[kimi] Com-

10parens Personaliter Urodz[ony] Grzegorz Didkowski ten Kontrakt

11pedeczny [?] na Futor Zydanka [?] od Siebie Stawaiącego in rem

12et personam Ur. Feliciana Bielakowskiego wydany podpisem

k. 435v

1Swoim stwierdzony ad Acta podawszy libere ac benevo-

2le zeznał prosił mnie Urzędu o przyięcie y do Xiąg zapi-

3sanie a tak Ja Urząd Annuendo Affectationis recognoscentes

4pomieniony Kontrakt ad Acticandum przymuię czytaiem ktor[y]

5ry tak się w sobie ma. Ja Grzegorz Didkowski [?] Stanisława y Ku-

6negundy z Wosiutynskich [?] Didkowskich małżonkow spłodzony

7Syn zdrowy będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey wła-

8sney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa forum Powtaduy[?]

9Woiewództwa a pod teraznieyszy Zapis dobrowolny una cum Suc-

10cessoribus Cale poddaię się y Inkorporuię Ustnie y dobrowolnie

11zeznaię y wiadomo publice czynię iż Ja zeznawaiący maiętno-

12ści moię własną futorem Łyszanka [?] zwaną Prawem Succes-

13sionalnym po matce moiey nbo. Konegundzie z Wosiutynskich

14Didkowskiey na mnie spadłą, tenże futor z poddanemi dźmiami [?]

15pięciu ich domami daninami y powinnosciami lasami bora-

16mi Polami łąkami Sianożęciami z wolnoscią odbudowania

17młyna y ze wszystkim co tylko attynencyą tegoż futoru stanowi

18y bierzey [?] w Inwentarzu iest opisano. Ur. Felicyanowi synowi Ignac[ego]

19tego wnukowi Jana Bielakowskiemu [?] za skuteczk [?] dobrowolnie umo-

20wiony y postanowiony Złł. Osmtysięcy daię daruię y na wiecznosi od-

21przedaię. Z odebrania tey Summy Złł. Osmtysięcy niniey szym Ur.

22Feliciana Bielakowskiego kwituię y po takowym Zakwitowa-

23niu Praw swoich do futoru Łyszanka zrzekam się y tenże futor pu-

24szcie natychmiast dobrowolnie w Posessyą Ur. Felicyanowi Bie-

25lakowskiemu. Zastrzegaiąc tylko sobie wywoz wszelkich Rema-

26nentow y wymłot Zboża przyrzekam. Woien tedy będzie Ur. Feli-

27cyan Bielakowski rzeczonym futorem Łuszanka według swey

28woli rządzie dysponować tenże odprzedac y iak się iemu podoba

29postępować a Ja iuż raz odprzedawszy y zrzekszy się wszelkie

30sobie do tegoż una cum Successoribus oddeymuię prawo. Ina to ten

31dobrowolny Zapis moy wieczysty ręką własną podpisuię Grze-

32gorz Didkowski mp. Ktory to Zapis Przedażny za poda-

33niem y prozbą wyż mianowaney osoby zeznawaiącey a samo-

34im Urzędowym przyięciem wszystek z początku aż do końca

35słowo słowo iak się w sobie ma do Xiąg niniey szych iest Ingros-

36sowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Resignationis – rezygnacji (zrzeczenia); protunc – podówczas; Vices Regens – zastępca regenta grodzkiego; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; futor – chutor, folwark.

libere ac benevole – swobodnie i dobrowolnie; annuendo affectationi recognoscentis – przychylając się do żądania zeznającego; ad acticandum – do wpisania do akt; una cum successoribus – wraz ze spadkobiercami; nbo. – nieboszczka; mp. – manu propria, ręką własną; futor – chutor. „Miesiąc” na dole to początek nagłówka następnej rubryki.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

28listopada 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, Grzegorz Didkowski zeznał i podał do akt wieczysty zapis sprzedaży na rzecz Felicjana Bielakowskiego, syna Ignacego, wnuka Jana. Didkowski, syn Stanisława i Kunegundy z Wosiutyńskich [?], sprzedał mu za umówione 8000 zł chutor Łyszanka [?], odziedziczony po zmarłej matce, z pięcioma poddanymi i ich domami, daninami, lasami, polami, łąkami i prawem odbudowania młyna, według inwentarza. Kwitował nabywcę z odebrania sumy, oddał mu chutor natychmiast w posiadanie i zrzekł się wszelkich praw, zastrzegając sobie jedynie wywóz remanentów i wymłócenie zboża; zapis podpisał.

Nr w rękopisie: 72a (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 436

1Oblata Zapisu advitalitatis

2od Wiel. JmŚci Pana Antonie-

3go Wyrzyckiego Stolnika Pin-

4skiego Urodzonemu JmŚci Pa-

5nu Stanisławowi Orzeszkow-

6skiemu danego y Służącego

7Roku Tysiące Siedmset Trzydziestego Piątego

8Miesiąca Decembra Trzeciego Dnia

9Na Vrzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolew-

10skiey Mści Zytomierzu przedemną Wawrzyn-

11cem Walewskim Lewłskim [?] Namiesnikiem

12Natenczas Podwoiewodztwa y Vrzędem Rezen-

13tem Grodzkim Generali Woiewodztwa Kijow-

14skiego y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi

15Kijowskiemi Comparens per[sona]liter WJmPan Jan Iozef

16Wierzeyski [?] Komornik Graniczny Kijowski Ory-

17ginał Zapisu advitalitatis od Wiel. JmŚci Pa-

18na Antoniego Wyrzyckiego Stolnika Pinskiego

19z podpisem ręki iego własney tudziesz z podpi-

20sami rąk JchmPP. Przyiacioł Vstnie do podpisu

21tego Zapisu Uproszonych z przyciskiem ręki

22Własney tegoż WJmPana Stolnika Pinskiego in

23rem et personam Urodz. JmPana Stanisława

24Orzeszkowskiego danego y Służącego zaniesione in

25ro contentorum dla wpisania do Xięg Ninieys-

26szych per oblatam podał in tenore sequenti.

27Ja Antoni Michał Gerald Wyrzycki Stolnik Pin-

28ski Zdrowy będąc na ciele y Umyśle od Stępu-

29szy [?] moiey Własney Naleszney [?] Ziemskiey Jurisdyk-

30[reklamant:] cy

k. 436v

1Prawa, Forum, Powiatu, y Woiewodztwa, a podteraz

2nieyszy List dobrowolny Zapis Advitalitatis y Iego

3wszystkie w nim wyrazone Kondycye Punkta klawzu-

4ły y ligamenta cum posteris et Successoribus meis całe-

5go poddaię y inkorporuię Wiadomo jawno czynię,

6dobrowolnie Zeznawam y Oznaymuię Kozdemu ko-

7mu by o tym wiedziec należało teraz na potym y za-

8wdy Iz Ia Zeznawaiący maiąc wzgląd y respekt

9na Zasługi Urodzonego Stanisława Grzebowskiego [?]

10z dawnych Lat in Obseqviis tak JW Oyca y Dobro-

11dzieia mojego jako y u mnie samego Szczerze y ży-

12czliwie do tych czas Zostaiącego Wierność ktora

13od Sługi Panu należy Zawdy obserwuiącego

14tedy Ia Zeznawaiący pamiętaiąc o nadgrodzie

15Iego Zyczliwych Usług Wspane [?] mœrentibus Umy-

16ślitem onemu Dobra moie Siedlisko puste nazwa-

17ne Skomoroszkow [?] w Woiewodztwie Bracławskim

18Powiecie Winnickim a kluczu Zywotowskim leżące

19mnie od JW Oyca y Dobrodzieia mego dane y puszczo-

20ne jure advitalitium dać puscic y zapisać jakoz

21nineyszym Zapisem moim pomienione Siedli-

22sko ad presens puste ze wszystkiemi do niego należącemi

23Gruntami, Polami, Lasami, Rzekami Sianozęciami

24Wygonami Pastewnikami Pasiekami Pasieczyskami

25Stawkami Stawiszczami Młyniszczami z wolnym

26Osadzeniem Poddanych Młynow y karczem Wybudo-

27waniem y wszelakich Intrat y pozytkow braniem owo zgoła

28Zewszystkiemi in genere et specie Mianowanemi y nie

29Mianowanemi Pozytkami dochodami Intratami At-

30tinentiami y pertinentiami nic a nic nie wyłączaiąc

31ani wymuiąc ale wszystko pospolitoscią Zawieraiące

32tak iakosz te Dobra ad presens Siedlisko puste w swo-

33ich Miedzach Granicach y circum Stantiach [?] y Cir-

34cumferentiach z dawien dawnych miały Zawierały

35y teraz maią y zawieraią temuz Urodz Grzebow-

36skiemu Słudze memu ad vitam ejus tempora daię

37puszczam y zapisuię a po smierci jego jesli Dobra moie

38przezemnie teraz Zapisane do mnie do Sukcessorow y Suk-

39cesorow moich bez zadney Kontrowersyi wracaiące maią

40tedy juz jest y będzie pomieniony Urodz Stanisław

k. 437

1sław Brzeszkowski [?] od Actu niniey[sze]g[o] Zapisu

2przerzeczone Dobra ad praesens Siedlisko puste przez

3Woznego y Szlachte ktorych sobie opportuno

4tempore przysposobić może w Possessya swoią obiow-

5szy orémi iako swemi dożywotniemi rządzić Sza-

6fować dysponować Poddanych osadzić Karczmy

7Młyny y Groble budować z onych wszytkie Intra-

8ty y powinnosci in commodum et emolumentum

9sui odbierać postanawiać przymnażać y ku nay

10lepszemu pożytkowi swemu obracać. A Ia

11przeznawaiący od Actu niniey[sze]g[o] dobrowolne-

12go Zapisu mego żadney przeszkody trudnosci y Impe-

13dymentu ani sam przez się Potomkow y Sukcessorow

14moich ani przez żadne subordynowane Osoby czy-

15nić y zadawać niemam y niepowinien będę, owszem

16od wszelakich Impedymentow prawnych y nie praw-

17nych od kogo kolwiek o te Dobra zachodzących

18swym własnym kosztem bronić zastępować y ewin-

19kować cum Posteris et Successoribus meis mam y po-

20winien będę sub damnis terrestribus sine corpora-

21li juramento taxandis czego y Ia sam y Sukcesso-

22rowie mei dotrzymać powinni. A in casu niedotrzy-

23mania Forum Ubiquinarium et Terminum peremptorium

24do odpowiadania y usprawiedliwienia się y temu

25Zapisowi memu zadosyć uczynienia amputatis o-

26mnibus beneficiis Iuris quot quot sunt Potomkow y

27Sukcessorow sine exceptione quavis oznaczam y

28przyznaię y na to datem ten mey List dobrowol-

29ny Zapis mey Iuris advitalitii cum conservatione

30wszystkich Punktow w nim w tymże Zapisie

31wyrażonych. A to z podpisem Ręki mey wła-

32sney y z podpisami Rąk Ichmu[ściow] Panow Przy-

33iacioł ustnie y oczewisto do podpisu tego Zapi-

34su odemnie uproszonych. Działo się w Kra-

35snosiołce [?] Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydzie-

36stego, Piątego, Miesiąca Nowembra, Dwu-

37dziestego wtorego Dnia. U tego zapisu ad-

38vitalitatis podpis Rąk temi słowy: Anto-

39ni Wyżycki [?] Stolnik Pinski. (Locus Sigilli)

40[reklamant:] Ia

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis advitalitatis – zapis dożywocia; per oblatam – przez oblatę; in tenore sequenti – w brzmieniu następującym; in rem et personam – na rzecz i osobę; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Correctum et Originale recepit – skorygowano, oryginał odebrał.

Fragment zapisu dożywocia (advitalitatis). Łac.: cum posteris et successoribus meis – z potomkami i następcami moimi; in obsequiis – w służbie; bene merentibus – dobrze zasłużonym; jure advitalitium – prawem dożywotnim; ad presens – obecnie; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; attinentiae et pertinentiae – przynależności; ad vitam ejus tempora – na czas jego życia. Nazwiska wystawcy brak na tej stronie.

ad praesens – obecnie; opportuno tempore – w stosownym czasie; in commodum et emolumentum sui – na swój pożytek i korzyść; cum Posteris et Successoribus meis – wraz z potomkami i następcami moimi; sub damnis terrestribus sine corporali juramento taxandis – pod zakładem szkód ziemskich szacowanych bez przysięgi cielesnej; Forum Ubiquinarium et Terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity; amputatis omnibus beneficiis Iuris quot quot sunt – z odcięciem wszelkich dobrodziejstw prawa, ile ich jest; sine exceptione quavis – bez jakiegokolwiek wyjątku; Iuris advitalitii – prawa dożywocia; cum conservatione – z zachowaniem; Locus Sigilli – miejsce pieczęci. Data aktu: 22 XI 1735.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Lewłskim [?], Jan Józef Wierzeyski [?], komornik graniczny kijowski, podał do oblaty oryginał zapisu dożywocia wystawionego przez Antoniego Michała Geralda Wyrzyckiego, stolnika pińskiego, dla Stanisława Orzeszkowskiego (w treści zapisu nazwanego Grzebowskim [?], Brzeszkowskim [?]). W zapisie (Krasnosiołka [?], 22 XI 1735) Wyrzycki, w nagrodę za wieloletnią wierną służbę obdarowanego u swego ojca i u siebie, nadaje mu dożywotnio puste siedlisko Skomoroszków [?] w powiecie winnickim województwa bracławskiego (klucz żywotowski), otrzymane od ojca prawem dożywocia, z gruntami, lasami, sianożęciami, stawkami i prawem osadzania poddanych oraz budowania młynów i karczem. Po śmierci obdarowanego dobra mają wrócić do wystawcy lub jego sukcesorów; wystawca zobowiązał się bronić go w posiadaniu pod karą szkód ziemskich. Zapis podpisał Antoni Wyżycki [?], stolnik piński, i opatrzył pieczęcią; dalsze podpisy na kolejnej stronie (tekst niekompletny).

Nr w rękopisie: 73 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 437v

1Oblata Kwitu Ręcznego

2od JmPana Wyżyckiego

3Stoll. Pinskiego JmPanu O-

4rzeszkowskiemu danego

5y służącego.

6Roku Tysiąc, Siedmset Trzydziestego, Piątego

7Miesiąca Decembris, Trzeciego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JKMci

9Zytomierzu Przedemną Wawrzyńcem Walew-

10skim Lewkowskim Namiesnikiem pltune[?] Pod-

11woiewodztwa y Vices Regentem Grodzkim

12Sądu Wdztwa Kijowskiego y Xięgami Ninie-

13[reklamant:] ysze-mi [?]

k. 438

1szemi Grodzkiemi Kijowskiemi. Comparens per[sonali]ter

2wiell. Jmści Pan Jan Jozef Wierzeyski Komor-

3nik Graniczny Kijowski Oryginał Kwitu Rę-

4cznego od Wo Jmci Pana Antoniego Wyżyckiego

5Stolnika Pinskiego z podpisem Ręki Jego własney

6przy Pieczęci przyciśnioney, tudziesz z podpisa-

7mi Rąk Ichmściow Panow Przyiacioł ustniey

8Beyssięgo [?] do Kwitu zeproszonych Urodzonemu Jm.

9Panu Stanisławowi Orzeszkowskiemu dany

10y służący radne [?] intro Contentorum per obla-

11tam – dla wpisania do Xiąg niniejszych po-

12dał, ktory tak się w Sobie ma: Ja niżey

13na podpisię wyrażony czynię wiadomo tym

14Skryptem moim in robore generalis Quieta-

15tionis Urodz. Stanisławowi Orzeszkowskiemu

16odemnie teraz danym, ktory takowey wagi

17bydź powinien, iakoby był Coram Actis quibusvis

18autenticis Regni personaliter zeznany y utwier-

19dzony Comparitione. Iż pomieniony Urodzony

20Stanisław Orzeszkowski od dawnych lat

21będąc in Obsequiis tak JWo Oyca y Dobrodzie-

22ia mego iako ad praesens przy mnie zostaiąc

23podściwie y dobrze sprawuiąc się z mianey so-

24bie tak Dobr Dyspozycyi iako y rożnych po-

25wierzonych ad manutenentiam Interessow na-

26leżytą swoiey obligacyi y doskonałą uczynił

27remonstracyą y we wszystkim się bez żadney

28suspicyi skutecznie y rzetelnie usprawie-

29dliwił z ktorego usprawiedliwienia się y wy-

30liczenia swym y tegoż JWo Oyca y Dobrodzieia

31mego Jmieniem pomienionego Pana Orzesz-

32kowskiego de plano et integro concludendo gene-

33raliter wszystko wiecznemi czasy kwituię

34y żadney tam in toto quam in parte niezostawuię

35salwy dla większey wagi y pewnosci przy

36przyciśnioney Pieczęci Ręką się moią własną

37podpisuię. Datt w Krasnosiołce Roku Tysiąc

38[reklamant:] Siedmset

k. 438v

1Siedmset, Trzydziestego, Piątego Dnia Dwudzie

2stego Wtorego Novembris. U tego kwitu Podpis

3Ręki temi słowy: Antoni Uszycki [?] Stolnik

4Pinski mp (Locus Sigilli) Ja iako proszo-

5ny Przyiaciel podpisuię się Franciszek Ciele-

6cki Iako proszony Przyiaciel podpisuię się

7Michał Beyzim mpa. Ustnie proszony Przy-

8iaciel do tego kwitu podpisuię się Jan Jozef

9Wierzeyski Komornik Graniczny Kijowski mp

10Ktoryże to kwit za podaniem y prozbą wyż

11mianowanego Imci podawaiącego a za

12mojm Urzędowym przyięciem wszytek z począ-

13tku aż do końca iak się w sobie ma do Xiąg ni-

14nieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

JKMci = Jego Królewskiej Mości; Vices Regens = wicerejent grodzki; Wdztwa = Województwa; Stoll. = stolnika.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; intro contentorum per oblatam – co do treści przez oblatę; in robore generalis quietationis – w mocy kwitu generalnego; coram actis quibusvis autenticis Regni personaliter zeznany… comparitione – zeznany osobiście przed jakimikolwiek autentycznymi aktami Królestwa i stawiennictwem utwierdzony; in obsequiis – w służbie; ad praesens – obecnie; ad manutenentiam interessow – do prowadzenia interesów; de plano et integro concludendo generaliter – w całości i ogólnie zamykając; tam in toto quam in parte – ani w całości, ani w części; salwy – zastrzeżenia. Wo – wielmożnego; JWo – jaśnie wielmożnego.

mp, mpa = manu propria – własnoręcznie; Locus Sigilli – miejsce pieczęci. Data kwitu: 22 XI 1735.

Streszczenie

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, Jan Józef Wierzeyski, komornik graniczny kijowski, podał do oblaty oryginał kwitu Antoniego Wyżyckiego, stolnika pińskiego, dla Stanisława Orzeszkowskiego. W kwicie generalnym (Krasnosiołka [?], 22 XI 1735) wystawca zaświadcza, że Orzeszkowski od dawnych lat w służbie jego ojca, a obecnie u niego, uczciwie zarządzał powierzonymi dobrami i interesami i rzetelnie się ze wszystkiego rozliczył, wobec czego w swoim i ojca imieniu kwituje go wieczyście w całości, bez żadnych zastrzeżeń. Kwit podpisali wystawca (zapisany jako Antoni Uszycki [?]) oraz świadkowie Franciszek Cielecki, Michał Beyzim i Jan Józef Wierzeyski.

Nr w rękopisie: 73a (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 438v

1Oblata Intercyzy Szlubney

2między W. Jeymością Panią

3Bartkowską z iedney, a Urodz.

4Jmcią P. Orzeszkowskim z dru-

5giey Strony stałey y zpisaney.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego

7Miesiąca Decembris, Trzeciego Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKoś Mości Zy-

9tomierzu, Przedemną Wawrzyńcem Walewskim

10Cetkowskim [?] Namiesnikiem pełnym Podwoie-

11wodztwa y Vices Regentem Grodzkim, Woiewodz

12Kijowskiego, y Xięgami Ninieyszemi Grodzkiemi

13Kijowskiemi. Comparens personaliter Wielm. Jmć Pan

14Jan Jozef Wierzeyski Komornik Graniczny

15Kijowski Oryginał Intercyzy Szlubney Między

16Wielm. Jeymością Panią Antoniną z Trypolskich

17primi voti Krzywicką ad praesens vero Bartkowską

18z iedney, a Urodz. Jmcią Panem Stanisławem Ka-

19zimirem Orzeszkowskim z drugiey Strony stałey

20[reklamant:] y zpisaney

k. 439

1y spisaney z podpisami Rąk Oboiey Strony, tu

2dziez z podpisami Rąk Ichmciow Panow Przyiaciół

3ratione intro contentorum dla wpisania do Xiąg Ni-

4nieyszych per Oblatam podał, in tenore tali.

5Między Wiel. Ieymością Panią Antoniną z Try-

6polskich [?] primi voti Krzywicką ad praesens verò

7Bartkowską z iedney, à Urodzonym Imścią Panē

8Stanisławem Kazimierzem Orzeszkowskim z

9drugiey Strony stanęło takie y niwczym nie-

10odmienne postanowienie. Iż Ja Antonina Bart-

11kowska idąc za Wolą Nayw[yż]szego Boga y go-

12dną Interpozycyą Wiel. Ichmciow Panow Przy-

13iaciół, porwałam [?] w Stan Swięty Małżeński

14Corkę Swoię Ieymość Pannę Helenę Krzywicką

15za Urodzonego Imci Pana Stanisława Kazimie-

16rza Orzeszkowskiego y Dzień Aktu Weselne-

17go we Wsi Kurowsincach [?] Małych Dnia dzisiey-

18szego naznaczam, po ktorey to Ieymości Pannie

19Helenie Krzywickiey Corce Swoiey Wiel. Iey-

20mość Pani Antonina Bartkowska z urodzoney

21miłości Swoiey Rodzicielskiey in vim dotis seu

22expeditionis Złotych Pol. Tysiąc, oprocz Wy-

23prawy Szlacheckiey daię obiecuię, ktorą

24to Summę posagową, Wiel. Ieymość Pani Bart-

25kowska ab actu Wesela za Rok y Niedziel

26sześć oddać Ieymości Pannie Corce Swoiey y przy-

27sztemu Zięciowi Swemu deklaruię. A zaś Imć

28Pan Orzeszkowski wzaiemnie przyszłey Mał.

29Swoiey Ieymości Pannie Helenie Krzywickiey

30modo reformationis in Bonis Suis generaliter

31omnibus nunc habitis et in posterum haben-

32dis in Summis ubicunq[ue] existentibus et Super

33rebus mobilibus et immobilibus Tysięcy

34Dwa zapisuię, y ciż Ichmość Partes utroq[ue]

35powinni Sobie Super ijsdem Bonis et rebus

36Superius expressis Advitalitatem zeznać in

37Spacio Sex Septimanarum post Solutam

38Superius expressam dotem, post exolutam verò

39[reklamant:] dotem

k. 439v

1dotem tak Jeymość Panna Krzywicka [?] powinna

2będzie Coram Actis quibuscunque personaliter

3stanowszy iuxta juris communis formam

4wyrok uczynić. Cavet też sobie Jeyść Panna

5Bartkowska aby Jmść Pan Orzeszkowski [?]

6do żadnych Zapisow przyszłey Małżonki swey bez

7assistencyi bliskich krewnych Jey nie pociągał,

8Co wszystko Strony obie ziścić y dotrzy-

9mać maią pod zakładem takowey drugiey

10Summy y nadgrodzeniem szkod z tąd po-

11chodzących. A in casu Contraventionis forum

12ubiquarium et terminum peremptorium do uspra-

13wiedliwienia się naznaczaią y ten kontrakt

14Strony obie zachowywać [?] deklaruią ktory teraz

15Rękami swemi przy obecnosci Jchmciow

16PP. Przyiacioł y uproszonych Jchmciow do pod-

17pisow podpisuią. Datt w Łonownicy [?] [...]

18Die Vigesima Sexta Novembris Anno Domini

19Millesimo, Septingentesimo, Trigesimo,

20Quinto. U tey Intercyzy Ślubney pod-

21pis Rąk temi słowy: Antonina Bart-

22kowska, Stanisław Kazimierz Orzesz-

23kowski [?] mpa. Antoni Wyżycki [?] Stoln. [...],

24Franciszek Cielecki [?], Michał Bezzym [?] mp.,

25Jan Jozef Wierzeyski [?] Komornik Gra-

26niczny Kijowski mpa. Ktora iż to Intercyza

27Ślubna za podaniem y prozbą wyż

28mianowanego Jmci podawaiącego

29a za mojm Urzędowym

30przyięciem wszystka z porządku

31aż do konca iak się w sobie ma do

32xiąg niniejszych Grodzkich Kijow-

33skich jest ingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; primi voti – z pierwszego małżeństwa; ad praesens vero – obecnie zaś; Vices Regens – wicerejent. Notka marginalna: „poprawiono, a oryginał odebrał Jan Wierzeyski”.

primi voti … ad praesens verò – z pierwszego małżeństwa … obecnie zaś; ratione intro contentorum – z racji treści; in tenore tali – w takim brzmieniu; in vim dotis seu expeditionis – tytułem posagu czyli wyprawy; ab actu Wesela – od dnia wesela; modo reformationis – tytułem przywianku (reformacji posagu); in Bonis Suis generaliter omnibus nunc habitis et in posterum habendis – na wszystkich dobrach swoich obecnych i przyszłych; in Summis ubicunque existentibus et super rebus mobilibus et immobilibus – na sumach gdziekolwiek będących oraz na rzeczach ruchomych i nieruchomych; Partes utroque – obie strony; super ijsdem Bonis et rebus superius expressis – na tychże dobrach i rzeczach wyżej wymienionych; Advitalitatem – dożywocie; in Spacio Sex Septimanarum post solutam … dotem – w ciągu sześciu tygodni po wypłacie wyżej wymienionego posagu; post exolutam verò – po wypłaceniu zaś; Pol. – polskich; Wiel. – Wielmożna.

Coram Actis quibuscunque personaliter – osobiście przed jakimikolwiek aktami; iuxta juris communis formam – według formy prawa pospolitego; in casu contraventionis forum ubiquarium et terminum peremptorium – w razie naruszenia sąd wszędzie właściwy i termin zawity; data: 26 XI 1735; mpa = manu propria.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Cetkowskim [?], Jan Józef Wierzeyski, komornik graniczny kijowski, podał do oblaty oryginał intercyzy ślubnej między Antoniną z Trypolskich, primo voto Krzywicką, obecnie Bartkowską, a Stanisławem Kazimierzem Orzeszkowskim. W intercyzie (Łonownica [?], 26 XI 1735) Bartkowska wydaje za Orzeszkowskiego swą córkę Helenę Krzywicką, wyznaczając wesele w Kurowsińcach Małych [?], i obiecuje jej 1000 zł pol. posagu oprócz wyprawy, płatne w ciągu roku i sześciu niedziel od wesela; Orzeszkowski zapisuje przyszłej żonie 2000 zł reformacji na wszystkich swoich dobrach. Małżonkowie mają w ciągu sześciu tygodni po wypłacie posagu zeznać sobie wzajemne dożywocie, a Helena – kwit z posagu; Orzeszkowski nie może wciągać żony w zapisy bez asystencji jej krewnych, wszystko pod zakładem drugiej takiej sumy. Intercyzę podpisali Antonina Bartkowska, Stanisław Kazimierz Orzeszkowski oraz świadkowie Antoni Wyżycki [?], stolnik [piński], Franciszek Cielecki [?], Michał Bezzym [?] i Jan Józef Wierzeyski.

Nr w rękopisie: 74 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 440

1Oblata [nad wierszem: Kopii] Extraktu z Xiąg

2Grodzkich Kijowskich z upisanem

3wnim Possessyi w Grunta Jero-

4szenskie [?] miedzy Urodzonym

5Alexandrowi Woroniczowi Hre-

6horemu y Hannie Juriewnie

7Woroniczownie Sokorem Małł.

8Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego, Piątego

9Miesiąca Decembra, Trzeciego Dnia

10Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości

11Zytomirzu Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Łeo-

12ckowskim [?] Namiesnikiem Nateraz Podwoiewodztwa

13y Vices Regentem Grodzkim Generału Woiewodz-

14twa Kijowskiego, y Xięgami Ninieyszemi Grodzkie-

15mi Kijowskiemi Comparens personaliter Przewielebny w

16Bogu Jmść Xiądz Kazimierz Piątkowski Genera-

17lis Collegii Ostrog. Superior Missyi Zytomirskiey So-

18cietatis Jesu Kopią Extraktu z Xiąg Grodzkich

19Kijowskich Wydanego Polskim Pismem pisaną

20z upisaniem wniey Possessyi miedzy Urodzonym

21Alexandrowi Woroniczowi Hrehoremu y Hannie

22Juriewnie Woroniczownie Sokorom Małł. w Grunta

23Jeroszenskie [?] służącey przez Woznego Generała Wo-

24iewodztwa Kijowskiego Szlachetnego Marka Bara-

25nowskiego Vigore Dekretu Ichmciów PP. Komissarow od

26Nayiasnieyszego Krola Jmści Zygmunta Trzeciego

27delegowanych per Zananey [?] vetustate tempo-

28ris z butwiałą przy marginesach powypada-

29ną y nadartą miejscach dla Wypadnienia

k. 440v

1Słow niektorych do przeczytania niepodobnę pro-

2cia Manifestatione przeciwko WJmPanu Alexandro-

3wi Lesnickiemu Staroscie Zytomirskiemu ze tey

4Kopij Extrakt pożyczanym Sposobem u meydy [?] Prze-

5wielebnego Jmści Xiędza Mikołaia Celinskiego [?] Su-

6periora Missyi Zytomirskiey dla przeczytania

7w rowszy [?] niewszy [?] ad Sepissime tak antecesso-

8row Offerentis, iako y Samego Offerenta requi-

9sitionem tegoz Extraktu oddac niechce y rekuru-

10ie, ratione introcontentorum dla wpisania do

11xiąg niniejszych Grodzkich per Oblatam podał

12ktorey iest Tenor takowy. Wypis z Xiąg Grodz-

13kich Woiewodztwa Kijowskiego. Roku Bożego Na-

14rodzenia, Tysiąc, Pięcset, Dziewędziesiąt Piątego,

15Miesiąca Oktobra, Osimnastego Dnia. Przyszed-

16szy do Uręd[u] Hospodarskiego Grodzkiego Kijowskie-

17go do mnie Hryhora Mieszkowskiego [?], natenczas

18będącego Namiesnikiem Jmści Pana Jana Aksaka

19Podwoiewodzego Kijowskiego Stanowszy oczewiscie Je-

20nerał Ziemi Kijowskiey Szlachetny Marek Ba-

21rancki [?] oczewisto zeznał y tego zeznania swego

22kwit z Pieczęcią y z podpisem ręki swoiey ku zapi-

23saniu do xiąg Grodzkich Kijowskich podawszy zez-

24nał w te słowy: Ja Marek Barancki [?] Woźny

25Generał Woiewodztwa Kijowskiego zeznawam

26natym kwicie swoim do każdego Uręd[u] Jego

27Krolł. Mści Iż mnie będąc przydanemu z ramie-

28nia Jego Krolł. Mści Naszego Miłosciwego Pana, od

29JchmPanów Komissarzow z ramienia Jego Krolew.

30Mści Pisarzem y Komissyi JKM. Deputowanych

31tociest Jmści Pana Bohdana Strybyła [?] Pana

32Iwana Prezowskiego [?] Pana Iwana Syngura [?]

33y Pana Hryhora Kiewlicza [?] na sprawę niżey

34napisaną Szlachetnym Panu Alexandrowi Wo-

35[reklamant:] ronicowi [?]

k. 441

1Woronickowi y Panu Hrehoremu Sokorowi [?] y

2Matronce Jego Hannie Iuriewnie Woronian-

3ce jako Powodom, Gdy Sprawa przytoczyła się z

4Pozwem albo Innotescencyą JchmPanow Komissarzow [?]

5na Dzien Trzynasty Miesiąca Oktobra w Roku teraz

6idącym Tysiąc Szesc[set] Dziewięćdziesiąt Piątym

7Wydanym Po JmśćPana Szymona Deniska

8Matwiowskiego [?] Starostę Zytom[irskiego] po Ufundowaniu

9Iurisdykcyi Swoiey Kommisarskiey Dawszy Jmść

10przy sobie według Prawa przywołać Załowali się Iż

11Jmść Niewiedzice [?] dla iakiegoś przyczynienia należą-

12cego Dziedzicznego Sieliszcza Ikorni [?] w Powiecie Zytomirskim

13leżącego przechodząc Granice Starożytną w Pola y w Grun-

14ty Iest Dziedziczne do tego Sieliszcza z dawna należą-

15ce wdzieraiące się własne, odeymuie y Na siebie przywłaszcza [?]

16się od Roku Tysiącznego, Szesćsetnego, Osimdziesiątego

17Osmego, aż do tego Czasu bierze. Według Prawa ktory [?]

18nakarany będzie Wedle Zwyczaiu y Prawa Praw-

19nego przez Swiadectwa godnych Szlachty okolicz-

20nych iako przez Przysięgę ieżeliby to z Prawa

21przyszło dowieść, a Strona Pozwana JmśćPan Sta-

22rosta Zytomirski przez Umocowanych Sługę swo-

23iego Stanisława Staniszewskiego [?] Mossa [?] Iasiewi-

24cza domawiali się, aby Strona Powodowa Ro-

25ku y Pozwu dowodu Powodowie oto czyniąc na-

26przeciwko przerzeczonym Umocowanym Powo-

27dzili, Iz to iest Actus personalis takowey Spra-

28wy Granic przez Umocowanego JmśćPan Starosta

29prawować nie może, tylko Osoba a choćiaż by

30też niebył Actus personalis, tedy przecie tey Spra-

31wy takowi Umocowani według Prawa ktoro nie

32Wiedli gdyż Osiadłości Swey Zadnego dowodu nie

33maią od prawować niemogą, prosząc aby od

34Sprawy od:strychnieni byli, a Jmść Pan Starosta

k. 441v

1w niestawaniu Jako na Roku Zawitym w rzeczy

2tey o ktorą gra idzie na upad wskazan był, prze-

3rzeczeni Umocowani Strony Pozwaney od por-

4czynięcia naprzeciwko tego powiedzieli Iż takową

5Sprawę przez nas Stry swoich ani sam przez

6Osobę Swoią odprawowac może gdyz sam o Ro-

7ku Zadnym, Pozwie Komisarskim ani o zadnym Li-

8scie Krola Jmści niewie, prosząc z dowiedzenia Roku

9y Pozwu aby Umocowani przypuszczeni byli, Powodowie

10od Ser[?] dawali Iz ni stronie pozwaney, ktorą nie

11ni być Umocowanemi, Gdyż Umocy podpisu

12samey Osoby JmścPana Starosty Zytomirskiego

13ani Przyiacielskiey niemasz, Ale Sądowi swemu

14dowodzą Ze Pozew Komisarski Roku teraznie-

15szego Tysiąc, Siedmset, Dziewięcdziesiąt, Piętego, Mie-

16siąca Septebra Czternastego Dnia podany iest

17przezemnie za cztery niedziele przed Rokiem

18Dzisieyszym, ktory Pozew iako y List Krola Jmści

19do Pana Starosty pisany, aby za oznaymieniem

20Przez Pozew Komisarski na Roku Granic stał,

21ktoren w wrota dworne w Ketnoszy[?] Namiesni-

22kowi na ten czas Zytomirskiemu Panu Jozefowi[?]

23Matysce oznaymił prosząc, aby Jmść Pan Sta-

24rosta na upad zdan był, a Powodom dalszy po-

25stępek nakazan, Sąd Zadosyc uczyniwszy w tym

26wedle Prawa po trzecim zapozywaniem trzykrot-

27nym nakazał Gdyz Jmść Pan Starosta Zyto-

28mirski iako na Roku Zawitym sam osobą swo-

29ią niestał, ani umocowanych według Prawa

30po trzecim osadzonych na Dzień Dzisieyszy Miesiąca

31Oktobra trzynastego Dnia w Roku teraz idą-

32cym Tysiąc, Siedmset, Dziewięcdziesiąt, Piątym,

33iako na Rok Zawity niestawał, Przeto zadowie-

34dzeniem Roku y Pozwu przez Powody na Dzień

35dzisieyszy

36[reklamant:] […]

k. 442

1dzisieyszy przypadły przerzeczonych Umocowanych

2jako wedle Prawa ztąd nieosiadłych, na Stronę

3odrzuciwszy JmćPana Starosty Zytomirskiego na

4upad Rzeczy, o ktorą gra idzie, w niestaniu JmćPa

5w zdać dopuścił, a przerzeczonym Powodom Inkontu[?]

6maciam[?] Pana Starosty daley postępować na

7kazał, a iż było iuż Dnia tego Trzynastego Ok

8tobra Spornego, JchmPP Komissarze tę Sprawę

9w zupełney mocy do iutra, to iest do Dnia Czter

10nastego Oktobra w Roku teraz idącym Tysiąc

11Siedmset Dziewięćdziesiąt [?] Piątym odłożyć raczyli.

12Na Roki tedy dzisieyszym z odkładu Panow

13Kommissarzow przypadłym, postanowiwszy sobie

14wziął Strona Powodowa daley w tey Sprawie po

15stępuiąc w niestaniu Strony Pozwaney, iż iako Ta

16Danina Krola Jmći Sławney Pamięci Alexan

17dra Krola, gdzie Jego Krolewska Mość Przodkowi

18naszemu Iwaszku Woroniczu Sielszczę[?] w Zyto

19mirskim Powiecie leżące, na Imie Kroszeńą[?] z Lado

20mi[?], z Bobrowemi gony, y ze wszystkiemi pożytka

21mi, ktoremu Sielszczu przysłuchaiącemi na wiecz

22ne czasy dać raczył, ktory List pisany w Kra

23kowie Maia Dwudziestego Wtorego Dnia Indykta

24Dziewiątego, Czego my iż do tych czas używali, kto

25ry List Krola Jmći przed nami Kommissarzami

26pokładali, y innych Listow niemało dowo:

27dząc Daniny Swoiey Wieczystey, iako też (hic n[?] pl[...] legi[?])

28od Przodkow Swoich aż do tego czasu, ktore przy w Księ

29Panow Kommissarzow słowo od słowa etc. (hic n[?] proposit duo usque plegi[?])

30też iż JmćPan Starosta niemaiąc do tego Prawa

31żadnego, przeszedszy Granice Kroszeńskie w Grunty

32Woroniczowskie[?] w Dąbrowy, Pony[?] w Bory, Lasy w N[...]

33powaszy[?] poczoł. Przeto na dowod tey rzeczy ta

34takową Daninę Krola Jmći z wyszpomienio

35ną Sprawiwszy, w tym według Prawa ztąd

36będąc w Używaniu Dziedzictwa swego od lat

k. 442v

1Jeszcze dziesiąt stawili Swiadkow Osiemnaście Ludzi

2dobrych okolicznych Sąsiadow mianowicie Waśka

3Atamana Łowkowskiego [?], Klima Demidowicza [?]

4Hryszka Hreczenina [?], Fedora, Iowka, Macka,

5Waśka à Semena. Z Leszczyna [?] Sawku, Wacka [?]

6Fedora, Iwana, Deszka. Z Wilska [?], Afonasia [?],

7Jakima, Andreia, Senka y Hrycia, ktorzy to pomie-

8nione Starcy pod przysięgą y Sumnieniem pokazowa-

9li Granicę Wieczystą poczowszy od Lipy Kamienicy [?] Rzeki gotowi

10byli y Sumnieniem przy takich Swiadkach jeżeliby to z prawa przyszło

11dowieść że Przodkowie P. Woroniecz [?] jako y oni sami po tey samey Granicy w

12Uzywaniu byli ktora Granica Wieczystemi swemi

13Kurzey [?] Jest wypisana proszę aby według

14Prawa z tego Artykułu Pierwszego Osmego y

15Iedynastego w Rozdziele Dziewiątym zacho-

16wani byli. Sąd Komisarski przypatrzywszy

17się Swiadectwu Ludzi dobrych Sąsiadow

18okolicznych ktory pod Sumnieniem y przy-

19sięgą pokazawszy Granicę Wieczystą wszyscy

20Osiemnaście iednostaynie y iednostkonie [?] Iż z Przod-

21kow Pana Woroniczowych po tey Granicy w

22Uzywaniu była zeznali. A przychiliwszy się

23w tym do Prawa tego y konstytucyi Krola Jmści

24Zygmunta Trzeciego teraz nam szczęśliwie

25Panuiącego w Roku Tysiąc Pięćsetnym Osiem-

26dziesiąt, Osmym Uchwaloney z pokazaniem

27słusznych Znakow y Podobieństwo przez Starcy

28pod Sumnieniem pokazanych nie odbieraiąc

29od strony Powodowey przysięgi baczę bye [?] Gra-

30nicę słuszną takową z wyżpomienione Gra-

31nicy Dekretem swoim potwierdziwszy one

32wiecznemi czasy Przerzeczonym Powodem we-

33dług zawiedzenia Starcow potwierdzić przy-

34sądził, a szkody wszelakie do czynnego Prawa

k. 443

1Prawa oddestać raczyli y mnie Woźnego wyz

2mianowanego (Stron pomienionych [?] [nad wierszem: obustronnych [?]]) takowych Pol Sianożęci

3y Gruntow Lasow Borow iako y Bobrowych

4Gonow Wohodwoch [?] Rzeczkach Polney y Lesney

5Kamienicy Wiecznemi czasy przydać raczyli

6iakoż ia za przydaniem Jchmciow wtakowe

7Pola Sianożęci według Granic Starożytnych

8wyrzeczonych Powodow za zawiedzeniem

9Starcow one im w moc wdzierżenie y cze-

10yste Uzywanie im Samym y Potomkom

11podał y postąpił, ktorato Granica Krośnień-

12ska [?] Uroczyszczami Swemi takiey sobie ma:

13od Rzeki Kamienice polney Rzyczką iako

14ryczanką do Jeziora, od Jeziora zaymuiąc

15mozydek [?] y dzierząc polewey Stronie Mogiły

16Opisk [?] dolinkami y po drogę Osicką, Drogą

17Osicką do Rzyczki Stawrowki [?], ktora wpada

18w Rzyczkę Krośnią, przeszedszy Rzeczkę Staw-

19rowkę [?] Dąbrowę Błoty do Błota Ujunnego [?] od

20Błota Ujunnego ku drodze Owruckiey, Dro-

21gą Owrucką po Hoholowe Błoto, od tego

22Błota Grzędą do Lasków Kotelkich [?], od Lasków

23Kotelkich do Rzyczki Piasnowki [?], Piasnowką

24w Kamienice polną nadół Kamienicą po Mchi-

25czanke [?] Rzeczkę, ktora wpada w Kamienice w Mchi-

26czanki [?] po Jezioro Swięte, od Jeziora Swiętego

27Lasem do Osza Wielkiego z Osza Rzeczką Pmie-

28lowką [?] w Rzeczkę Berezowce Berezowicą nawe-

29w Rzeczkę Kamienicę Leśną na krz [?] Kamienicy

30Leśney dziergąc na Lewo Grunt Krośnienski [?] a

31[reklamant:] tak

k. 443v

1A tak Ja Marek Barański [?] Generał Woiew:

2Kijowskiego com słyszał y widział w kwicie moim

3[…] do Xiąg Hospodarskich [?] daie Relacy-

4ią moią y z podpisem Ręki mojey własney Roku

5Tysiąc, Pięćset, Dziewięćdziesiąt, Piątego Miesiąca

6Oktobra, Piętnastego, Dnia, pisan w Krosini [?]

7Według Oczewistego Zeznania Generała pomie-

8nionego do Xiąg Grodzkich Kijow. z ktorych y ten

9wypis pod Pieczęcią moią Panu Alexandro-

10wi Woronicz [?] iest wydan, pisan, w Kijowie

11v tey Kopii Extraktu Possessyi temi iest

12słowy napisano: Korygowan z Xięgami Recte [?]

13Apolit [?] Radkiewicz [?] Pisarz Grodzki Kijow.

14Ktora to Kopia Ekstraktu Possessyi za podda-

15niem y prośbą wymienionej Osoby

16a za moim Urzędowym przyięciem Słowo

17w Słowo iako wyczytać mogło do Xiąg Ninie-

18yszych Grodzkich [?] iest ingrossowana

Objaśnienia i tłumaczenia

Correctum et Originale redditum – poprawiono i oryginał zwrócono; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego; vigore – mocą; vetustate temporis – z powodu dawności czasu; Małł. – małżonkom; Generalis Collegii Ostrog. – generał (wizytator?) kolegium ostrogskiego.

Fragment oblaty manifestacji (przeciwko Aleksandrowi Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu) z wpisanym wypisem z ksiąg grodzkich kijowskich z 18 X 1595; ad sepissime requisitionem – na wielokrotne żądanie; ratione introcontentorum – ze względu na zawartość; per oblatam – przez oblatę; Jenerał – woźny generalny.

Fragment dekretu sądu komisarskiego granicznego (rok 1795 według tekstu); „Stry” = stryjów (?); „na upad” = zaocznie, na przegraną; sąd po trzykrotnym przywołaniu uznał starostę żytomierskiego za niestającego.

Ketnosza [?] – lektura niepewna, możliwie miejscowość z dworem starosty.

Akt (proces przed komisarzami w sporze o granice dóbr Kroszeńskich, powództwo Woroniczów przeciw staroście żytomierskiemu) zaczyna się na wcześniejszych stronach; data w tekście „Tysiąc Siedmset ... Piątym” czytana niepewnie (zapewne odpis dawniejszego dekretu, XVI w. – „Piętset” możliwe: Tysiąc Pięćset Dziewięćdziesiąt Piątym, tj. 1595).

Uwagi łacińskie na marginesie prawym: „hic n[on] ... legi” – wtręt kopisty o nieczytelności oryginału.

Daninę wystawił król Aleksander Jagiellończyk w Krakowie 22 maja, indykt 9.

Fragment oblaty dekretu komisarskiego granicznego; powołanie na Statut Litewski (rozdział IX, artykuły 1, 8 i 11) oraz konstytucję Zygmunta III z 1588 r. Odczyty nazw miejscowych i imion świadków niepewne.

Ciąg relacji woźnego o wwiązaniu w posiadanie gruntów i opisie granic dóbr nad rzekami Kamienica Polna i Leśna. „Rzyczka/Rzeczka” – rzeczka; „Uroczyszcza” – nazwy terenowe; „Gonow bobrowych” – gony bobrowe, tereny łowów na bobry. Odczyt wielu nazw miejscowych niepewny.

Fragment końcowy oblaty kopii ekstraktu possessyi z 1595 r. (relacja generała woźnego); „Generał” = woźny generalny; data 15 X 1595.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walewskim Łeockowskim [?], ks. Kazimierz Piątkowski SJ, superior misji żytomierskiej, podał do oblaty uszkodzoną ze starości kopię wypisu z ksiąg grodzkich kijowskich, wraz z manifestacją przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu, staroście żytomierskiemu, który wypożyczywszy oryginał od ks. Mikołaja Celińskiego [?], mimo wielokrotnych żądań nie chce go zwrócić. Wypis zawiera zeznanie woźnego generalnego Marka Baranckiego [?] (Barańskiego [?]) złożone 18 X 1595 r. przed Hryhorem Mieszkowskim [?], namiestnikiem podwojewodzego kijowskiego Jana Aksaka. Woźny relacjonował, że komisarze królewscy (Bohdan Strybył [?], Iwan Prezowski [?], Iwan Syngur [?], Hryhor Kiewlicz [?]) rozpatrywali 13–14 X sprawę Aleksandra Woronicza oraz Hrehorego Sokora i jego żony Hanny Juriewny Woroniczówny przeciw staroście żytomierskiemu Szymonowi Denisce Matwiowskiemu [?], który od 1588 r. zajmował grunty ich siedliska Krosznia [?] w powiecie żytomierskim. Starosta się nie stawił, a jego pełnomocników odrzucono; powodowie przedłożyli nadanie króla Aleksandra dla przodka Iwaszka Woronicza, a 18 okolicznych świadków pod przysięgą wskazało dawną granicę, którą komisarze potwierdzili dekretem, przekazując szkody do sądu. Woźny wwiązał powodów w posiadanie pól, sianożęci, lasów i gonów bobrowych w opisanych szczegółowo granicach (m.in. rzeki Kamienica Polna i Leśna, droga owrucka), a relację datował w Krośni [?] 15 X 1595 r. Kopia z licznymi ubytkami (tekst niekompletny).

Nr w rękopisie: 75 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 443v

1Oblata Kopii Dekretu Seymo-

2wego między JW Niegdy Janusem

3Zasławskim Woiewodą Wołyń. Starostą

4Kijow. z iedney a Niegdy Urodz. JmPanem

5Alexandrem Woroniczem z drugiey strony

6Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

7Miesiąca Decembra Trzeciego Dnia,

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolew-

9skiey Mści Zytomirzu, Przedemną Wawrzyń-

10cem Walenty [?] Lewickim [?] Namiesnikiem na ten

11czas Podwoiewodztwa y Vices Regentem Grodzkim

12Generału Woiewodztwa Kijowskiego

13y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

14[reklamant:] […]

k. 444

1Kiiowskiemi Comparens personaliter Przewie-

2lebny w Bogu JmśćX. Ksiądz Kazimierz Szy[?]kow-

3ski [?] Reverendi Collegii Ostrog. Superior Missyi Zy-

4tomirskiey Societatis Jesu, Kopię Dekretu

5Seymowego, Między Iasnie Wiel. Xiążęciem

6Ianuszem z Ostroga Zasławskim Woiewodą Wo-

7tynskim, Starostą Zytomirskim z iedney, a Ur. [?]

8drogim [?] Niegdy JmśćPanem Alexandrem

9Woronieczem [?] z drugiey strony, stały [?] się [?] ferowa-

10nego, Vetustate temporis z butwiałą [?] przy marynie [?]

11iako powypadaną y natychmiast Mieyscach dla

12wypadnienia Słow niektorych do przeczytania

13niesposobną, pro Vt manifestatione przeciwko

14Wiel. JmściPanu Alexandrowi Lesnickiemu [?]

15Starośćie Zytomirskiemu tey Kopyi

16Oryginał po wyczonym [?] sposobem Niegdy

17Przewieleb. w Bogu Jmśći Xiędza Mikołaia Celin-

18skiego Superyora Missyi Zytomirskiey dla prze-

19czytania. Wiwrzy [?] ku [?] uszy [?] od Seyupermann [?]

20tak Antecessorow offerentis, iako y samego

21offerenta reqvisitionem tegoż Oryginału oddać

22niechce y rekuzuie, ratione introcentes [?] [...]

23dla wpisania do xiąg Ninieyszych Grodzkich

24Kiiowskich per oblatam podał, ktorey iest

25Tenor takowy. Zygmunt Trzeci Bożą miło-

26scią Krol Polski, Wielki Xiążę Litewski, Ru-

27ski, Pruski, Mazowiecki, Inflanski, Szwedz-

28ki, Gotski, Wandalski Dziedziczny Krol.

29Oznaymuiemy tym Listem naszym, iż pro-

30sono [?] nas abyśmy pozwolili ten List z

31Xiąg Kancellaryi naszey Wiekszey wydać ktory [?]

k. 444v

1ktory słowo do słowa takiey w sobie ma: Zyg-

2munt Trzeci Bożą miłością Krol Polski, Oznaymu-

3iemy tym naszym Dekretem Seymowym, Gdy

4przypadła Sprawa z Porwi na Seym wydanego

5z Limitacyi Przeszłego Seymu między Instygato-

6rem na Seym z Delacyi Jaśnie Wiel. Xiążęcia

7Janusza Ostrogsk.[?] Zasławskiego Woiewody Woły-

8skiego Starosty naszego Zytomirskiego, z iedney, a

9między Szlachetnym Alexandrem Woroniczem

10Obywatelem Ziemie Kijowskiey z drugiey Strony,

11o to, iż iakoby ten Woronicz Dobra Stołu na-

12szego Krolewskiego Siedliszcze Krosznię do Staro-

13stwa Zytomirskiego słusznie z dawnych czasow

14należące, upornie y gwałtownie bez żadnego słusz-

15nego Prawa, drzewy[?] a tego wszelakie pożytki

16sobie biorze y onych od dawnych czasow nie

17słusznie ku szkodzie niemałey Skarbu naszego

18Zytomirskiego, Urzędu[?],

19y Starosty przerzeczonego Zytomirskiego uzywał,

20y one na Dzierżawcy takim sposobem gwałtow-

21nego używa, Processami iakimiś zyskować

22miał, ktorych to Szkod Skarb y Delator na Dzie-

23sięć Tysięcy Złł. Poll. od Pozwanego być sobie w

24Pozwie pokładał[?], y oto iest Pozwany, aby po

25Pozwie pokazał, y oto iest Pozwany, aby po-

26mienione Dobra Krosznię do Starostwa Zyto-

27mirskiego puścił y oddał, szkody w Pozwie

28położone zapłacił, A na koniec y Prawo swo-

29ie, za czym były Dobra dzierżał, Przed nami

30y Sądem naszym Seymowym pokazał

31y o wszystkim się skutecznie rosprawił,

32Tedy na Roku niniejszym z Pozwu y z Limi-

33tacyi słusznie przypadłym y do tego czasu

34[reklamant:] Sądziącygemy[?]

k. 445

1sciągaiącymsię Dnia Osmego Miesiąca Aprila

2Roku Tysiąc, Szesset, Szostego Zapozwowaniem

3przez Woznego Generalnego Szlachetnego Jerzy-

4stofa [?] Czyżewskiego [?] Potrzeciu [?] Dniu z Arestu Gdy

5strony obie Urzędu naszego Seymowego Stanowili

6się Instygator nasz sam osobiscie, Delator zas

7przez Umocowanego swego Szlachetnego Jana

8Sikorskiego iako Powodowie, a od Pozwanego Umo-

9cowany Jego Mći Szlachetny Maciey Warynski [?] ma-

10iąc od strony swoiey moc zupełną wedle Prawa

11do tey Sprawy sobie daną, Iaką rosprawę mię-

12dzy sobą mieli; Naprzod Instygator y Umocowany,

13Delatorow kontenta [?] Pozwu Pozwu swego wy-

14wodzący powiedział być te Dobra Jerosiny [?] na-

15szymi Krolewskiemi a nie Ziemskiemi czego dowo-

16dzili Protestacyą Mieszczan Zytomirskich w

17Roku Tysiąc, Pięćset, Dziewięćdziesiąt, Szostym, uczy-

18nioną że ten Woroniec [?] do piero po smierci

19nieboszczyka Deniska Matwiowskiego [?] Staro-

20sty Zytomirskiego Gwałtownie z ludzmi na-

21iachawszy tam się budować y to Sieliszcze [?] so-

22bie przywłaszczać poczoł, Zaczym do nawiezie-

23nia [?] ustąpienia tych Dobr y zapłacenia tych Szkod

24a od Pozwanego bronono [?] Pozew, iż iest niedo-

25bry, bo nie na teraznieyszy Seym wydany ale

26na pierwszy y prosił od roku y pozwu wolno-

27sci, od Delatorow zasię powiedziano że dobry, a to

28z tey przyczyny bo choćiaż na on pierwszy

29Seym wydany ale iż na onym Seymie spra-

30wa ta niedoszła, A zatym gdy w Generalną

k. 445v

1Seymową Limitacyą wpadła, tedy z tey Limi-

2tacyi y zatymże Pozwem słuszny się być termin

3znayduie, Zaczym domawiaiąc aby Strona

4Pozwana daley postępowała y prawo Swe mieli [?]

5iakie na te Dobra pokazała. Tedy My z narady

6Panow Rad naszych przy boku naszym siedzących

7y Zażądaniem Posłow Ziemskich z koła Posel-

8skiego do takowych Spraw Deputowanemi zna-

9lazszy być Pozew y Rok z Limitacyi przypadły

10dobry nakazaliśmy Stronie Pozwaney daley

11postępować, a w dalszym postępku od Pozwanego

12przerzeczonego Worenicza położone przednami

13Listy na tę Siedlisko [?] Krośnię [?] Przodkowi iego

14Iwaszkowi Worenicowi Ziemianinowi Zyto-

15mirskiemu od Krolow Ich Mściow Sławnych Przodkow

16y Dziedzicow naszych dane. Pierwszy Swię-

17tey pamięci Krola Alexandra pod Datą w Wilnie

18Miesiąca Maia Dwudziestego Wtorego Dnia

19Indykta Dziewiątego, podpieczęcią Hospodar-

20ską Wielkiego Xięstwa Litewskiego na papierze

21pisany. A drugi Krola Imści Swiętey pa-

22mięci Zygmunta Starego pod Datą w Krze[…]

23Roku Tysiąc Pięcset Iedynastego Miesiąca

24Juny Czwartego Dnia, Indykta Czternastego

25z Pieczęcią Hospodarską na pargaminie pi-

26sany z podpisem Rewka [?] Swietoszy [?] pokłada-

27ny [?] y Inne Listy Stare pismem Ruskim

28pisane Zażobnie [?] Swoich y Przodkow Swo-

29ich opewne Krzywdy Gruntem tym Krośzen-

30skim

k. 446

1y krzywd[?] ktory[?] przez Dzierżawcow Zytomirskich

2czynione od kąd uzywania swego starego y wiecz-

3nego byc dowiedzi y zatym prosili, aby według tych

4Praw swoich przy tych Dobrach Sieliszczu Kroszy-

5nie Zachowany był, A Instygator nasz y Dela-

6tor domawiali się Listu Uwiązczego w to to Sie-

7liszcze, ktorego jesliby Strona niemiała tedy

8Przywiley ten jego Niewazny by był. A tak

9my Krol z temiz Pany Senatorami nasze-

10mi przyboku naszym natenczas siedzącemi

11przysłuchawszy się dobrze sporom y odporom

12obu Stron y Prawom przed nami pokładanym

13przepatrzywszy przerzeczone prawa Krolow

14Ichmciow Alexandra y Zygmunta w swoiey mocy

15y waznosci zaradą Panow Rad naszych

16Zachowalismy y Prawo to wrzeczone za dobre

17y słuszne niniejszemu Porwanemu Woroni-

18czowi nato Sieliszcze Kroszynią Sługie [?] Uzna-

19lismy y one przy zupełney mocy tym Dekre-

20tem naszym seymowym zostawilismy y Zos-

21tawujemy, y jakoby daleko to Sieliszcze y z jego

22należnosciami zdawna siedziało y po kiedy

23Granicy jego zdawna zjezdzali y teraz z-

24jezdzać mieli nato dany. Osobliwym Li-

25stem naszym Komissarzow naszych ktorzy

26to Sieliszcze Kroszynią według Listow Ale-

27xandrowego y Zygmuntowego Krolow Przod-

28kow

k. 446v

1Przodkow naszych ze wszystkiemi należno-

2sciami tego Gruntu, a gdzie by się więcey pokaza-

3ło zabsorbowany [?] Innych Uroczyszcz y Sieliszcz

4nadtę krosnią [?] Gruntow naszych co przy w Pasz-

5szczyb [?], tedy oto wolne czynienie Prawem Ak-

6torowi naszemu albo komu to będzie należa-

7ło zostawuiemy, Ale do tego czasu pewney

8wiadomosci niebyło poki by się daniną poz-

9wanego ściągać miało, a Pozwany przeciw

10ko Urodzonemu Męczeniu [?] Zastępującemu teraz

11nieyszemu Staroscie Zytomirskiemu, a tey Spra-

12wy Delatorowi o iakies odięcie Gruntow y

13wybicie Pnieki [?] y Szkody prawem postąpione

14Przeto Wszystkie Sprawy y Processa Pozwa-

15nego gdzie kolwiek otrzymane y na kto-

16rym kolwiek Stopniu zostawuiące y wy-

17konanie ich zawieszamy do tego czasu po-

18kiby to Ograniczenie Sieliszcza przerzeczo-

19nego niestąpi [?] mocą Dekretu tego naszego

20do ktorego na większą trwałość y wiarę naszę

21koronną pieczęć przycisnąć rozkazalismy. Pisan w

22Warszawie na Seymie Walnym Warszaw-

23skim Roku Tysiąc, Szesc set, Szostego, Mie-

24siąca Apryla, Osmego Dnia, a panowa-

25nia Krolewstw naszych Polskiego Dzie-

26więtnastego, a Szwedckiego Trzynastego

27Roku. Sprawa Wiedzionego w Sądzie Jmści

28Xiędza Macieia Petrokońskiego [?] Biskupa

29Przemyskiego

Objaśnienia i tłumaczenia

Vices Regent – zastępca regenta kancelarii grodzkiej. Janusz Zasławski – wojewoda wołyński (zm. 1629).

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Reverendi Collegii Ostrogiensis – czcigodnego kolegium ostrogskiego; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); Vetustate temporis – wskutek dawności czasu; per oblatam – przez oblatę; Tenor – brzmienie; reqvisitionem – żądanie. Dekret sejmowy wydany za Zygmunta III Wazy. Liczne miejsca o niepewnym odczycie.

Przytaczany dekret sejmowy Zygmunta III w sprawie instygatora z delacji księcia Janusza Ostrogskiego (Zasławskiego), wojewody wołyńskiego i starosty żytomierskiego, przeciw Aleksandrowi Woroniczowi o dobra stołu królewskiego Krosznię. Linie 20–22 przepisane z wątpliwościami; tekst w rękopisie wydaje się zawierać powtórzenie („y oto iest Pozwany, aby po…”), oddane tu niepewnie. „Złł. Poll.” – złotych polskich.

Sprawa sejmowa (sąd sejmowy, zapewne wpis z przeniesioną datacją XVI w.: 1596/1606) przeciw pozwanemu o dobra Jerosiny [?] koło Żytomierza; instygator z delatorami twierdzą, że dobra są królewskie, nie ziemskie; pozwany zarzuca wadliwość pozwu wydanego na poprzedni sejm. Kontenta pozwu – treść pozwu. Woźny generalny – urzędnik doręczający pozwy.

Fragment dekretu sądu sejmowego (relacyjnego) w sprawie gruntu „krośnieńskiego” [?]; przywołane przywileje: króla Aleksandra Jagiellończyka (Wilno, 22 V, indykt 9) i Zygmunta Starego (Kraków [?], 4 VI 1511, indykt 14). „Indykt” – rok indykcji; „Hospodarska pieczęć” – pieczęć wielkoksiążęca litewska; „pismem Ruskim” – cyrylicą.

Ciąg oblaty dekretu sejmowego (zapewne Zygmunta Augusta lub następcy) w sprawie siedliszcza Kroszyni, przyznanego Woroniczowi wbrew pretensjom dzierżawców żytomierskich; potwierdzono przywileje królów Aleksandra i Zygmunta Starego.

„Porwanemu” – możliwie odczyt zniekształconego imienia/nazwiska (Porwan Woronicz); „Sługie” niepewne.

Instygator – urzędnik oskarżający w sprawach królewskich; Delator – donosiciel, oskarżyciel; List Uwiązczy – dokument wprowadzenia w posiadanie.

Dekret sejmowy króla Zygmunta III (19. rok panowania w Polsce, 13. w Szwecji), Warszawa, 8 IV 1606, przyciśnięty pieczęcią koronną.

Biskup przemyski w 1606 r. to Maciej Pstrokoński (w rękopisie „Petrokońskiego” [?]), podkanclerzy koronny.

„Delator” – oskarżyciel, wnoszący sprawę.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem i wicerejentem Wawrzyńcem Walentym [?] Lewickim [?], ks. Kazimierz Szy[?]kowski [?] SJ, superior misji żytomierskiej, podał do oblaty uszkodzoną kopię dekretu sejmowego, wraz z manifestacją przeciw Aleksandrowi Leśnickiemu [?], staroście żytomierskiemu, który przetrzymuje oryginał wypożyczony od ks. Mikołaja Celińskiego. Dekret Zygmunta III (Warszawa, sejm walny, 8 IV 1606) zapadł w sprawie instygatora z delacji księcia Janusza z Ostroga Zasławskiego, wojewody wołyńskiego i starosty żytomierskiego, przeciw Aleksandrowi Woroniczowi, obywatelowi ziemi kijowskiej, oskarżonemu o bezprawne zajęcie siedliska Krosznia, należącego rzekomo do starostwa żytomierskiego, i o szkody szacowane na 10 000 zł pol. Powodowie powoływali się na protestację mieszczan żytomierskich z 1596 r., pozwany kwestionował pozew i przedłożył przywileje króla Aleksandra (Wilno, 22 V, indykt 9) i Zygmunta Starego (4 VI 1511) dla swego przodka Iwaszka Woronicza oraz dawne listy ruskie. Sąd sejmowy uznał pozew za ważny, ale utrzymał przywileje w mocy i pozostawił Woronicza przy siedlisku, zlecając komisarzom ograniczenie gruntu; zawiesił też procesy pozwanego przeciw obecnemu staroście do czasu ograniczenia. Sprawę prowadził ks. Maciej Petrokoński [?], biskup przemyski; tekst urywa się bez formuły ingrosacji.

Nr w rękopisie: 76 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 447

1Oblata Punktow z Protokułu Skarbo-

2wego Kommissyi Przeswietnego Wo-

3iewodztwa Kiyowskiego z Expressyą

4Summy przez Wielebnych Oycow

5Jezuitow Missyi Zytomirskiey z

6roznych Podatkow wybraney

7Kopiatem wydanych

k. 447v

1Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego

2Miesiąca Decembra Trzeciego Dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolew-

4skiey Mści Zytomierzu Przedemną Wawrzyn-

5cem Walewskim Lewkdzkim [?] Namiesnikiem

6na teneras [?] Podwoiewodztwa Grodzkim Generału

7Woiewodztwa Kijowskiego. y xięgami Niniey-

8szemi Grodzkiemi Kijowskiemi: Comparens per-

9sonaliter Przewielebny w Bogu Jmść Xiędz Kazimierz

10Piątkowski [?] Superyor Missyi Zytomirskiey Soci-

11etatis Jesu Punkta albo Excerpt Protoko-

12łu Skarbowego Kommissyi Przeswietney Wo-

13iewodztwa Kijowskiego o Expressyią Summy

14od Jasnie Wiel. Jmści Pana Kaziemira na Stet-

15kowce [?] Kustynie y Iwancycach [?] Steckiego

16Kasztellana Kijowskiego Dymirskiego Bydowskie-

17go etc. Starosty Pułkownika Woysk Jego Krolews.

18Mści y Rzeczypltey na Fundacyą Missyi Zytomier-

19skiey Wielebnym Oycom Jezuitom Zapisaney

20iak Wiele ciż Wielebni Jchmść Xięża Jezui-

21ci Missyi pomienioney za Assygnacyami

22Wiel. Jchm. Panow Komissarzow z rożnych Po-

23datkow wybrali z weryfikowaney Kopiatym [?]

24wydaney ratione introcontentorum dla

25wpisania do Xiąg Nineyszych per oblatam

26podał de tenore sequenti: Expressya Summy

27ktorą Wielebni Oycowie Jezuici Zytomirscy za

28Assygnacyami Jchm. Panow Komissarzow z

29rożnych Podatkow Wybrali Anno Millesimo

30Septingentesimo

31[reklamant:] […]

k. 448

1Septingentesimo, Trygesimo, Quarto, Die Trige

2simo Octavo Januarij za Assygnacyą Wiel

3Jmści Pana Jeniehinińskiego [?] Pierzszego [?] y Komis-

4sarza Woiewodztwa Kijowskiego Jmsc Xiądz Wilkin

5ski [?] z Czopowego y Szelężnego in vim prowizyi ode

6brał Złł Tysiąc. Eodem Anno z Grodu Zytomier

7skiego za Assygnacyą JW. JmPana Kasztel

8lana Kijowskiego tenże odebrał Złł Siedmset

9Trzydzieście. Millesimo Septingentesimo Trige

10simo Quinto in Aprili z Kancellaryi Kijowskiey

11od Jmści Pana Stanisława Bohdanowicza

12Namiesnika Jmsc Xiądz Piątkowski [?] odebrał.

13Tysiąc Pięcset Szesdziesiąt Cztery. Eodem Anno

14z teyże Kancellaryi od tegoż tenże odebrał Złł

15Sto Dziewięcset [?]. Eodem Anno in Iulio od Jmści

16Pana Andrzeia Steckiego Deputata z Delat [?]

17wybranych doszło Sto. Eodem Anno in Au

18gusto od Jmści Pana Stanisława Bohda

19nowicza Namiesnika tenże odebrał Złł

20Siedmdziesiąt y Jeden. Eodem Anno tenże

21od tegoż odebrał Złł Czterdzieście. Eodem

22Anno od Jmści Pana Steckiego Deputata z

23tychże ut supra pieniędzy, Dwiescie Osmdzie

24siąt y Osm. Eodem Anno od tegoż Jmści ten

25że odebrał Złł Trzysta Trzynaście. Eodem Anno

26in Octobri od Jmści Pana Bohdanowicza

27z Grodu Kijowskiego Osimset Siedmdziesiąt

28Eodem Anno od tegoż Jmści tenże odebrał

29Jmść Trzydzieści y Trzy. Eodem Anno in Decem

30[reklamant:] bri

k. 448v

1in Decembri od Jmści Pana Tyszy [?] Exaktora

2Złł. Pięcset. Eodem Anno od Jmści Pana Stanisła-

3wa Bohdanowicza z Grodu Kijowskiego Osmset

4Piędziesiąt Siedm. Eodem Anno od Jmści Pana

5Rudnickiego Wspołpoborcy z JmPanem Tyszą [?]

6Złł. Trzysta Siedm. Anno Millesimo, Septingen-

7tesimo Trigesimo, Sexto od Jmści Pana Tyszy [?]

8Resnika [?] Złł. Pol. Cztyrysta Piędziesiąt, od Jmści

9Pana Stanisława Bohdanowicza temuz Osm

10set Piędziesiąt Siedm, od Jmści Pana Rudnickie-

11go ut supra temuz Sto Dziewiędziesiąt Czte-

12ry od Jmści Pana Steckiego [?] Podstolego y Sędziego

13Owruckiego Dwiescie Piędziesiąt Dwa, z Grodu

14Owruckiego od JmPana Rudnickiego Namie-

15snika Owruckiego, Sto Dwadziescia, y Dwa

16Millesimo Septingentesimo Trigesimo Se-

17ptimo z Grodu Zytomierskiego od Jmści Pana

18Didkowskiego [?] Burgrabiego y Namiesnika za

19listowną Assygnacyą W. Jmści Pana Try-

20polskiego Podkomorzego y Komissarza Kijowskie-

21go Złł. Pol. temuz Dwa Tysiące Cztyrysta

22Siedmdziesiąt y Szesć y Groszy Dwadziescia

23Dwa. Latus facit Jedynascie Tysięcy Osm-

24set Dziewiędziesiąt y Cztery y Groszy Dwadzie-

25scia y Dwa. Eodem Anno od Jmści Pana Ty-

26szy [?] Die Quinta Aprilis od Jmści Pana

27Podkomorzego Kijowskiego za Wydaną Assygna-

28cyą Złł. Pol. Tysiąc Dwadziescia. Eodem Anno

29Podymnego z Dobr JW. JmPana Kasztellana Kijows.[?]

k. 449

1Kiiowskiego z Grodu Zytom. Czterysta Szesćdziesiąt y

2Groszy Dwa z Grodu Owruckiego z tychże Dobr

3Szesćdziesiąt y ieden y Groszy Trzy Eodem Anno

4z Grodu Zytomierskiego tymże Jchmć Xięży Jezui

5tom Zytomirskim Sto dwadziescia pięc y Groszy

6dwadziescia Summa Summarum perceptarum

7Przyniesie Tysięcy Pięcset Szesćdziesiąt y Jeden

8y Groszy Siedmnascie Z tych summ wyzey wy

9razonych wytrąciwszy prowizyi przez Jchmciow

10Oycow Jezuitow wziętey ad Actum præsentem

11złotych Pięc Tysięcy Trzydziesci y Trzy res

12tat Oryginalney y odebraney Summy złł Poll

13Osm Tysięcy Pięcset Dwadziescia y Osm y Groszy

14Pięc zostaie zas u Przeswiętego Woiewodztwa

15Kiiowskiego Jchm Oycow Jezuitow Zytomirskim

16Summy Juxta Lauda et Commissionis restuiącey [?]

17Trzynascie Tysięcy Dwiescie Czterdziescie y Groszy

18Siedm ktore Summy Jchmć Xięży Jezuitom Zy-

19mierskim nalezec maią ktore to Punkta

20Expressyi Summy przez Wielebnych Jchmciow

21Xięży Jezuitow Missyi Zytomierskiey zroz-

22nych podatkow ze assygnacyami wybraney

23z Protokołu Skarbowego Komissyi Przeswięt-

24tego Woiewodztwa Kiiowskiego Kopiatem wy

25dane za podaniem y prozbą wyszmia-

26nowanego Jmci podawaiącego a za moim

27urzędowym przyięciem z początku az do konca

28słowo w słowo iak się w sobie maią do xiąg

29ninieyszych są Ingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Expressya – wyszczególnienie; kopiatem – w formie kopii (odpisu).

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Societatis Jesu – Towarzystwa Jezusowego; ratione introcontentorum – z racji zawartości; per oblatam podał de tenore sequenti – podał do oblaty następującej treści; Anno Millesimo Septingentesimo – roku tysiąc siedemsetnego.

Wpis z 3 XII 1735, Żytomierz; tytuł i numer aktu prawdopodobnie na poprzedniej stronie.

Fragment rozliczenia wypłat (prowizji) z podatku czopowego i szelężnego dla duchownego (Xiądz Wilkiński? / Piątkowski?); „in vim prowizyi” – tytułem prowizji (odsetek); „Septingentesimo Trigesimo Quarto, Die Trigesimo Octavo [sic, zapewne Octavo] Januarij” – 1734, 28 [?] stycznia; „Millesimo Septingentesimo Trigesimo Quinto in Aprili” – w kwietniu 1735; „Eodem Anno” – tegoż roku; „ut supra” – jak wyżej; Złł – złotych polskich; „JW.” – Jaśnie Wielmożny; „Delat” – prawdopodobnie zaległości podatkowe (delaty).

Rachunek wpływów (podymne, pobory) w złotych polskich; „Latus facit” – suma strony wynosi; „ut supra” – jak wyżej; „Die Quinta Aprilis” – dnia 5 kwietnia; lata 1736–1737 zapisane po łacinie. Na dole strony znak parafy.

perceptarum (łac.) – pobranych; Summa Summarum – suma ogólna; Eodem Anno – tegoż roku; ad Actum præsentem – do chwili obecnej; restat – pozostaje; Juxta Lauda et Commissionis – według laudów i komisji; złł Poll. – złotych polskich; Ingrossowane – wpisane do ksiąg.

Zakończenie oblaty rachunku sum należnych misji jezuickiej w Żytomierzu z podatków województwa kijowskiego; początek aktu na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkdzkim [?], ks. Kazimierz Piątkowski [?] SJ, superior misji żytomierskiej, podał do oblaty uwierzytelnioną kopię wyciągu z protokołu skarbowego komisji województwa kijowskiego, wykazującego, ile jezuici żytomierscy pobrali za asygnacjami komisarzy z różnych podatków na poczet sumy zapisanej na fundację misji przez Kazimierza Steckiego, kasztelana kijowskiego. Wykaz wymienia kolejne wpłaty od stycznia 1734 r. – z czopowego i szelężnego, z grodów żytomierskiego, kijowskiego i owruckiego, z kancelarii kijowskiej (od namiestnika Stanisława Bohdanowicza), od deputata Andrzeja Steckiego, eksaktora Tyszy [?], współpoborcy Rudnickiego, burgrabiego Didkowskiego [?] i z podymnego z dóbr kasztelana kijowskiego – w tym pozycje datowane na lata 1736 i 1737. Po odliczeniu pobranej prowizji (5033 zł) z sumy kapitalnej odebrano 8528 zł 5 gr, a województwo pozostaje winne jezuitom żytomierskim 13 240 zł 7 gr. Kilka nazwisk i liczb odczytano niepewnie.

Nr w rękopisie: 77 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 449v

1Oblata czyli Przyznanie Zapisu Dimissy-

2nego od Ur. JmP. Pana Rafała Piątkowskiego

3in rem et personam WW. Jchm. Panow Janow

4Piątkowskiego, Suszkiewicza y Komarnickiego

5danego y służącego.

6Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego, Piątego

7Miesiąca Decembra Trzeciego, Dnia.

8Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Ży-

9tomierzu Przedemną Wawrzyńcem Wałowskim Lewkowskim [?]

10Namiesnikiem JmPne Podwoiewodztwa Grodzkim Untu [?] Woie-

11wodztwa Kijowskiego y Xięgami ninieyszemi Grodzkiemi

12Kijowskiemi Comparens ptr Ur. JmPan Rafał Piątkowski

13ten Zapis Perpetuae Dimissionis od Siebie służącego

14in rem et personam WW. Jchm. Panow Jana Piątkow-

15skiego Syna Swego oraz Grzegorza Suszkiewicza y Piotra

16Komarnickiego zięciow swych na Dobra intro wyra-

17żone dany y służący przed Aktami niniejszemi Grodz-

18kiemi Kijowskiemi przyznał w te słowa Ja Rafał Piątkow-

19ski między Urodz. JmP. Pana Jana Piątkowskiego Syn

20zdrowy będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney

21należney Ziemskiey Juryzdykcyi a pod teraźnieyszy swoy

22Zapis Dimissionis całe się poddaiąc y wcielaiąc wia-

23domo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię Iż

24Ja zeznawaiący maiąc Dobra swe Dziedziczne po

25Tow [?] wsi Doroszyc w Owruckim wieś Nowosiołkę oraz

26Część wsi Pisek w Żytomirskim Powiatach leżące y we wła-

27daniu moim zostaiące umyśliłem z tych Dobr połowę

28wsi Doroszyc oraz połowę wsi Nowosiołki synowi memu

29Janowi Piątkowskiemu a drugą połowę teyże wsi Nowo-

30siołki zięciowi moiemu Piotrowi synowi Jozefa a wnu-

31kowi Jerzego Komarnickiemu a zaś Część wsi Pisek

32drugiemu zięciowi Grzegorzowi Suszkiewiczowi dać

33darować zapisać y na wieczne czasy dymittować Ja-

34koż tym Zapisem Dimissionis pomienione Dobra po

35[reklamant:] Towe [?]

k. 450

1Tomy wsi Doroszyc wies Nowosiołki y częsc wsi Pisck ze wszy-

2stkiemi onych polami gruntami rolami ogrodami Sady-

3bami Sianożęciami lasami borami gaiami y wszelkie-

4mi a wszelakiemi dochodami użytkami Karczmami

5młynami oraz poddanemi ciągłemi y pieszemi i ich po-

6winnosciami yrobocizanami daniami daninami owo

7zgoła ztem wszystkiem Co w tych Dobrach od dawna

8dawien zawierało się y teraz zawiera się nic żadnego

9nie Excepuiąc ani wyłączaiąc tymże WW. Jmc Panom

10Janowi Piątkowskiemu Piotrowi Komarnickiemu y

11Grzegorzowi Suszkiewiczowi daię daruię zapisuię y na

12zawsze dymittuię Wolą ceu wolną Intromissyi do pomie-

13nionych Dobr tymże Prawonabywcom dozwalam y do-

14puszczam a dozwolonej y dopuszczonej ani sam przez

15się ani przez żadne Subordynowane Osoby bronic y prze-

16kadzac nie mam y nie będę owszem od wszelkich impe-

17dymentow prawnych y nie prawnych tychże nabywcow

18bronic y zastępowac mam y obowiązuię się. Na co wy-

19daię ten moy Zapis Dimissionis własną ręką przy upro-

20szonych Wiell. Przyiaciołach podpisuię. Datum w Zytomierzu

21Dnia Pierwszego Decembris Tysiąc Siedmset Trzydzie-

22stego Piątego Roku. U tego Zapisu podpisy rąk temi słowy

23Rafał Piątkowski mp. Jako swiadek y Przyiaciel na

24tym Zapisie podpisuię się Antoni Szabicki [?] mp. Jako

25swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się Wa-

26lerzan Kębłowski [?] mp. Ktory że to Zapis od słowa do

27słowa iak się w Sobie ma do Xiąg ninieyszych Grodz. Kijow.

28iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis perpetuae dimissionis – zapis wieczystego ustąpienia (przekazania) dóbr; in rem et personam – na rzecz i osobę; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; intro wyrażone – wymienione wewnątrz (w tekście). JmPne – Jegomości Pańskiego; WW. Jchm. – Wielmożnych Ichmościów. Ur. – Urodzony.

mp. = manu propria (własną ręką); Zapis Dimissionis = zapis ustąpienia (dymisji) dóbr; impedymenty = przeszkody; Grodz. Kijow. = Grodzkich Kijowskich.

Streszczenie

3grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wałowskim Lewkowskim [?], Rafał Piątkowski przyznał zapis wieczystego ustąpienia (dymisji) dóbr na rzecz swego syna Jana Piątkowskiego oraz zięciów Grzegorza Suszkiewicza i Piotra Komarnickiego, syna Józefa i wnuka Jerzego. Ze swoich dóbr dziedzicznych – wsi Doroszyce w powiecie owruckim oraz wsi Nowosiółka i części wsi Piski [?] w powiecie żytomierskim – dał synowi połowę Doroszyc i połowę Nowosiółki, Komarnickiemu drugą połowę Nowosiółki, a Suszkiewiczowi część wsi Piski [?], ze wszystkimi gruntami, lasami, karczmami, młynami i poddanymi. Zezwolił nabywcom na intromisję i zobowiązał się bronić ich przed wszelkimi przeszkodami. Zapis (Żytomierz, 1 XII 1735) podpisali Rafał Piątkowski oraz świadkowie Antoni Szabicki [?] i Walerian Kębłowski [?].

Nr w rękopisie: 78 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 450

1Zapis Dimissionis od WW. Jmc Panow

2Franciszka y Michała Lewickich

3na osobę synow swoich dany y służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

5Miesiąca Decembra Piątego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolewskiey Mści

7Zytomierzu Przedemną Wawrzyncem Wałewskim [?] Lew-

8kowskim Namiesnikiem pełno Podwoiewodztwa

9[reklamant:] Grodzkim

k. 450v

1Grodzkim Pencratu [?] Woiewodztwa Kijowskiego y Xięgami

2Niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi Comparens Ostr. Urodz.

3Jchmc Panowie Franciszek y Michał bracia rodzeni

4Lewiccy ten Zapis Dimissionis od Siebie stawaiących

5in rem et personam Urodz. Jchmc Panow Jana Antoni-

6go dwoch Imion Komor. Gran. Kijow. y Piotra Lewickich

7braci swych rodzonych na Dobra intro Contentorum

8dany y służący przed Aktami niniejszemi przyznali w ten

9sposob: My Franciszek y Michał Lewiccy bracia mię-

10dzy sobą rodzeni niegdy Urodz. Jmc Panow Jerzego y

11Anny z Hnickich [?] Lewickich małż. synowie a niegdy

12Urodz. Jmc Pana Jana Lewickiego wnukowie zdrowi

13będąc na Ciałach y umysłach odstąpiwszy swey właśney

14Woiewodzkiey [?] Ziemskiey Jurisdykcyi a pod niniejszy swoy

15Zapis Dimissionis całe się poddaiące y wciągaiące wia-

16domo iawno Czyniemy ustnie y dobrowolnie zeznawamy

17Iż my zeznawaiące maiące Dobra swe dziedziczne dwie

18części wsi Carynskie alias Zabrudzie w Woiewodztwie

19Kijowskim a Powiecie Zytomirskim leżące po smierci

20rodziców naszych do nas doszłe y w ręku naszym

21zostaiące umyslilismy pomienione Dobra nasze dwie

22części wsi Cary alias Zabrudzie Urodz. Jmc Panom Ja-

23nowi Antoniemu dwoch Imion Komor. Gran. Kijow. y Piotro-

24wi Lewickim braciom naszym rodzonym dać darować

25zapisać y na wieczne Czasy dymittować Jakoż tym Zapi-

26sem naszym pomienione Dobra nasze ze wszystkie-

27mi onych polami grontami tychże Sedybami ogrodami

28borami lasami Sianożęciami ze wszystkiemi tych Dobr

29użytkami y dochodami karczmami młynami oraz

30poddanemi Ciągłemi y pieszemi ich powinnościami

31robociznami daniami daninami owo zgoła ze

32wszystkiem Co w tych Dobrach od dawna dawien zawiera-

33ło się y teraz zawiera się nic z onych nie Excypuiąc

34ani wyłączaiąc tymże Urodz. Jmc Panom Janowi Anto-

35niemu dwoch Imion Komornikowi Graniczn. Kijow. y Piotro-

36wi Lewickim braciom naszym rodzonym dajemy daru-

37iemy zapisuiemy y na zawsze dymittujemy to iest wo-

38lnej Intromissyi do pomienionych Dobr tymże Prawo

39[reklamant:] należycom [?]

k. 451

1nabywcom dozwalamy y dopuszczamy, a dozwoloney y do-

2puszczoney ani sami przez się, ani przez żadne Subordyno-

3wane Osoby bronić y przeszkadzać nie mamy y nie będziemy,

4owszem od wszelkich impedymentow prawnych y nie praw-

5nych tychże nabywcow bronić y zastępować mamy y obo-

6wiązuiemy się. Na co wydaię ten nasz Zapis z własnemi

7rękami przy uproszonych Wiell. Przyiaciołach podpisuie-

8my. Datum w Zytomierzu Dnia Osmnastego Januarij Tysiąc

9Siedmset Trzydziestego Piątego Roku. U tego zapisu

10Dimissionis podpisy rąk temi słowy: Franciszek Le-

11wicki mp. Michał Lewicki mp. Iako swiadek y Przy-

12iaciel na tym Zapisie podług prawa podpisuię się

13Krzysztof Sarnecki mp. Iako swiadek y Przyiaciel na

14tym Zapisie podług prawa podpisuię się Władysław

15Chodakowski. Ktory to Zapis od słowa do słowa iak się

16w sobie ma do Xiąg ninieyszych iest Zapisany. -

Objaśnienia i tłumaczenia

Jmc = Jegomościów; Podwojewództwo Grodzkie – urząd zastępcy wojewody w sądzie grodzkim.

Dimissio – zrzeczenie się, ustąpienie dóbr; „intro contentorum” – w treści wymienionych; „in rem et personam” – na rzecz i osobę; „Komor. Gran. Kijow.” – komornik graniczny kijowski; „Ostr. Urodz.” – zapewne Urodzeni (lub Ostrożnie Urodzeni [?]); „Pencratu” odczyt niepewny (może „Prześwietnym Urzędzie” [?]).

Dimissionis – (zapis) zrzeczenia, ustąpienia; mp. = manu propria, ręką własną; data dokumentu: 18 I 1735, Żytomierz.

Streszczenie

5grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wałewskim [?] Lewkowskim, bracia Franciszek i Michał Lewiccy, synowie zmarłych Jerzego i Anny z Hnickich [?], wnukowie Jana, przyznali zapis dymisji na rzecz swych rodzonych braci Jana Antoniego, komornika granicznego kijowskiego, i Piotra Lewickich. Darowali im wieczyście odziedziczone po rodzicach dwie części wsi Cary alias Zabrudzie w powiecie żytomierskim ze wszystkimi gruntami, lasami, sianożęciami, karczmami, młynami i poddanymi, zezwalając na intromisję i zobowiązując się bronić nabywców. Zapis (Żytomierz, 18 I 1735) podpisali obaj bracia oraz świadkowie Krzysztof Sarnecki i Władysław Chodakowski.

Nr w rękopisie: 79 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 451

1Zapis Perpetuae Resignationis od JW. Felicya-

2na Hrabi Zawiszy na Osobę W. Jmc Pana

3Michała Nowickiego dany y służący

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

5Miesiąca Decembris Siodmego Dnia.

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Iego Krolewskiey mości Zyto-

7mierzu Przedemną Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?]

8Namiesnikiem pełnące Podwoiewodztwa Grodzkim Wiell. Woie-

9wodztwa Kijowskiego y Xięgami Niniejszemi Grodzkiemi Kijow-

10skiemi Comparens pers. Jasnie Wiell. Imć Pan Felicyan

11Hrabia na Bakszteh y Berdyczowie Zawisza Woiewodzic

12Minski Starosta Puniski [?] ten Zapis Perpetuae Resignationis

13od Siebie Stawaiącego in rem et personam Wiell. Imć Pana

14Michała Nowickiego na Dobra intro wyrażone dany y służą-

15cy pred Aktami niniejszemi Gracz [?] dla oblaty przyznał temi słowy:

16Ia Felicyan Hrabia na Baksztach y Berdyczowie Zawisza

17Minski Woiewodzic Starosta Puniski [?] zdrowy będąc na Ciele y

18umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Juryz-

19dykcyi a pod niniejszy swoy Zapis Perpetuae Resignationis

20cale się podddaiąc y wciągaiąc wiadomo iawno czynię ustnie

21y dobrowolnie zeznaię, Iż Ia Zeznawaiący będąc dłużny

22W. Jmć Panu Michałowi Nowickiemu Tysiąc Pięćset Złotych

23Polskich

k. 451v

1Polskich w takowym długu iak swiadczy zestawny kontrakt

2z tymże W. Michałem Nowickim Osmego Octobra Tysiąc Siedm

3set Dwudziestego Siodmego Roku zdziałany oddałem pod za

4staw Pustynię Wayno [?] dziś zaś poniewaz Ja zeznawaiący

5będąc potrzebnym summy Dziewiąciu Tysięcy złotych Polskich

6takową summę tenże Wielł Imci Pan Michał Nowicki dziś

7do rąk moich adlicza y wypłaca przeto ia zeznawaiący na

8satysfakcyą tak pierwszego mego długu iako y teraznieyszego

9ogołem Dziesięciu Tysięcy Pięciuset Złł Poll pomienioną

10pustynię Wayno [?] wraz z Piętnastu poddanemi tam na

11gruncie znaydującemi się ze wszystkiemi ich powinno

12sciami y robociznami daniami dzeniami [?] ze wszystkie

13mi tych Dobr wyskami y dochodami polami grontami

14lesami lasami Sianożęciami y wszystkiemi a wszelak

15kiemi tych Dobr pertynencyami y przynależytosciami temuz

16Wielł Imc Panu Michałowi Nowickiemu na wieczne y

17nigdy nieodzowne czasy daię daruię przedaię zapisuię et re

18zygnuię z wypłatu szacunkowey summy tegoz Wielł Nowic

19kiego wraz z sukcessorami memi na zawsze kwituię za

20tym wszelką wolnosc Ixtromissyi [?] do pomienionych Dobr te

21muz Prawonabywcy dozwalam y dopuszczam a dozwo

22loney y dopuszczoney ani sam przez się ani przez żadne

23subordynowane Osoby bronic y przeszkadzac nie mam y nie

24będę owszem od wszelkich impedymentow prawnych y

25nie prawnych tegoz Prawonabywcę bronic y zastępowac

26własnym kosztem y nakładem mam y obowiązuię się Na

27co wydaię ten mny Zapis Perpetuae Resignationis z włas

28ną ręką przy uproszonych Wielł Przyiaciołach podpisuię

29Datum w Zytomierzu Dnia Drugiego Decembris Tysiąc

30Siedmset Trzydziestego Piątego Roku. U tego Zapisu Resi

31gnationis podpisy rąk w te słowa Felicyan Hrabia z Lewi

32sza [?] Stary Pumy [?] mp. Iako swiadek y Przyiaciel do tego Za

33pisu uproszony podpisuię się Wincenty Kulikowski mp.

34Iako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podpisuię się

35Wawrzyniec Żukowski mp. Ktory zato Zapis od słowa

36do słowa iak się w sobie ma do Xięg ninieyszych Grodz

37kich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Perpetuae Resignationis – wieczystego zrzeczenia (rezygnacji); in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens pers. – stawiwszy się osobiście; Woiewodzic Minski – syn wojewody mińskiego; intro wyrażone – wewnątrz (w tekście) wymienione; Bakszty, Berdyczów – majątki Zawiszów (Berdyczów, dziś Berdyczów na Ukrainie; Bakszty na Białorusi).

Perpetuae Resignationis – wieczystej rezygnacji (zrzeczenia); mp. – manu propria, własnoręcznie; Złł Poll – złotych polskich; Ixtromissyi – zapewne intromisji (wwiązania w posiadanie).

Data zapisu: 2 XII 1735, Żytomierz; wcześniejszy kontrakt zastawny z 8 X 1727.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

7grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Felicjan Zawisza, hrabia na Baksztach i Berdyczowie, wojewodzic miński, starosta puniski [?], zeznał do oblaty zapis wieczystej rezygnacji na rzecz Michała Nowickiego. W zapisie z 2 XII 1735 r. (Żytomierz) Zawisza stwierdza, że był winien Nowickiemu 1500 zł pol., za które według kontraktu z 8 X 1727 r. oddał mu w zastaw pustynię Wayno [?], a obecnie otrzymał od niego dalsze 9000 zł pol.; na pokrycie łącznej sumy 10 500 zł pol. daje, sprzedaje i wieczyście rezygnuje Nowickiemu pustynię Wayno [?] z 15 poddanymi, ich powinnościami i wszystkimi przynależnościami. Zawisza zezwala na intromisję i zobowiązuje się bronić nabywcy przed wszelkimi przeszkodami. Zapis podpisali wystawca (w podpisie jako „Felicyan Hrabia z Lewisza [?]”) oraz świadkowie Wincenty Kulikowski i Wawrzyniec Żukowski.

Nr w rękopisie: 80 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 451v

1Oblata Testamentu od Wielł Imci Pana

2Felixa Lipianskiego podanego przez

3Oyca tegoż Jana Lipianskiego zdziałany

4z rozporządzeniem maiętnosci swoiey

k. 452

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

2Miesiąca Decembra Osmego Dnia

3Na Vrzędzie Grodzkim w Miescie Jego Krolew. Mosci Zytomierzu

4Przedemną Wawrzyncem Walewskim Leszkowskim [?] Na-

5miesnikiem pełnię Podwoiewodztwa Grodzkim Inftu [?] Wtwa

6Kijowskiego y Xięgami niniejszemi Grodz. Kijow. Comparens perso-

7naliter Ur. JmPan Felix Lipianski ten Testament ostatniey

8woli oyca swoiego Jana Lipianskiego z rozporządzeniem

9maiątku swego in rem et personam syna swego oraz dwoch

10siostrzanow swoich iako to Gabryela Wołodzkę [?] y Iozefa

11Trzeszewskiego [?] do Akt niniejszych Grodz. Kijow. per Oblatam

12podał ktory iest pisany temi słowy W Imie Oyca y Syna

13y Ducha swiętego Amen Ja Jan Lipianski Czesnik Za-

14kroczymski [?] N. Urodz. JmPana Adama Lipianskiego

15syn będąc osłabionym przez lata na ciele lecz zdrowy

16na umysle a widząc nie mylny kres zycia ktorego ani

17dnia ani godziny nie wiadomo kiedy Bog powoła duszę

18moią do swoiey Chwały przeto postanowiłem uczynic

19Co następuie. Poniewaz Bog mi nie dozwolił więcey

20potomstwa miec iak iednego Syna Felixa ktory po

21przyisciu na swiat został osieroconym przez Matkę

22przeto maiąc ia w Opiece od dziecinnych lat dwoch

23Siostrzanow moich a mianowicie Gabryela syna Jana

24Wołodzkę [?] abszytt. Rotmistrza Huzarskiey Chorągwi

25y drugiego Iozefa syna Gregorza Trzeszewskiego [?] Pod-

26czaszego Liwskiego ktorych wychowywałem razem

27z moim synem Felixem a widząc tych zawsze ku mnie

28z wszelką affektacyą y przywiązaniem a zatym chcąc

29iuz to wszystko wynagrodzie następnie się rozporzą-

30dzam otu [?] maiątkiem moy nieruchomy Częsc wsi

31Sołow [?] y Słobody Maryanowki w Wdztwie Kijow. a Powie-

32cie Owruckim połozonych przezemnie nabyty y we

33władaniu moim zdawna zostaiący ogolnie z dwu-

34nastu poddanych składaiący się nayprzod maiąt-

35kiem moim nieruchomym a mianowicie Częsią

36wsi Sołow [?] y Słobodki Maryanowki tak się rozporządzam

37[reklamant:] z pierwszey

k. 452v

1z pierwszey częsci wsi Sotow [?] z osmiu poddanych skła-

2daiącey się połowę włoscian obayga płci z połowcą

3gruntow zapisuię naiukochańszemu synowi memu

4Felixowi Lipianskiemu z dworkiem na tey częsci

5znaydującym się oraz ze wszelkiemi remanentami

6y dobytkiem drugą zas teyże częsci Sotow [?] w liczbie czte-

7rech poddanych z gruntami y wszelkiemi przynale-

8zytosciami zapisuię Siestrzencowi memu Gabryelowi

9synowi Jana Wołodzki [?] Rott. Husar. Chorągwi a oddzielną

10słobodę Maryanowkę ze cztereck włoscian skła-

11daiącą się całkowicie zapisuię drugiemu Siostrzen-

12cowi memu Jozefowi synowi Grzegorza Trzeszewskiego [?]

13Podczaszyny [?] ze wszystkiemi do niey przynalezytoscia-

14mi y cyrcumferencyami reszte zas z gotowki iaka

15teraz pozostanie syn mey Felix obowiązany ciało

16moie bez wszelkich przepychow swiatowych pogrze-

17bać a co się zostanie rozdać na msze Swięte y

18ubogich, tylko upraszam was kochane dzieci moie

19abyscie poddanych nie uciemiężali za co błogo

20sławienstwo Panskie was nie ominie a tak roz-

21porządziwszy się fortuną moią żegnam was ko-

22chane dziatki moie proszę o duszy moiey nie

23zapominaycie Datum w Satcach [?] dnia Drugiego

24Decembris Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

25Roku. U tego Zapisu Testamentowego podpisy rąk

26temi słowy Jan Lipianski mp. Do tego Testamen-

27tu za Swiadka y Przyiaciela podpisuię się Stefan

28Dombrowski mp. Za swiadka y Przyiaciela pod-

29pisuię się Grzegorz Siemaszko mp. Ktory zaś Tes-

30tament iak się w sobie ma do xiąg ninieyszych

31przez xięgę iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Wielł Imci Pana – Wielmożnego Jegomości Pana.

Tytuł i numer wpisu prawdopodobnie na poprzedniej stronie. Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per Oblatam – przez oblatę; in rem et personam – na rzecz i osobę; abszytt. – abszytowany (w stanie spoczynku). Data czynności: 8 XII 1735, Żytomierz. Nazwisko namiestnika i niektóre nazwy miejscowe niepewne.

mp. = manu propria (ręką własną); cyrcumferencye = przyległości, przynależności; 2 XII 1735.

Streszczenie

8grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Leszkowskim [?], Feliks Lipiański podał do oblaty testament swojego ojca Jana Lipiańskiego, cześnika zakroczymskiego [?], syna Adama. W testamencie z 2 XII 1735 r. (Satce [?]) testator rozporządza częścią wsi Sołowy/Sotow [?] i słobodą Marianówką [?] w powiecie owruckim (łącznie 12 poddanych): połowę części wsi Sotow [?] z dworkiem zapisuje synowi Feliksowi, drugą część (4 poddanych) siostrzeńcowi Gabrielowi Wołodzce [?], synowi Jana, abszytowanego rotmistrza chorągwi husarskiej, a słobodę Marianówkę (4 poddanych) siostrzeńcowi Józefowi Trzeszewskiemu [?], synowi Grzegorza, podczaszego liwskiego. Gotówką syn ma pokryć skromny pogrzeb, a resztę rozdać na msze i ubogim; testator prosi dzieci, by nie uciskały poddanych. Testament podpisali Jan Lipiański oraz świadkowie Stefan Dombrowski i Grzegorz Siemaszko.

Nr w rękopisie: 81 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 452v

1Zapis Dimissionis od Urod. JmPa-

2na Bazylego Topolskiego circa et per

3sonam Urod. Ichmć Panow Kowalskiego

4Prabereżskiego [?], Dybowskiego Prabere-

5zkiego [?] y Teressie Eysmontowey dany y służący

6Roku Tysiąc

k. 453

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

2Miesiąca Decembra Dziesiątego Dnia.

3Na Urzędzie Grodzkim w Miescie Jey Krolł Mci Zytomierzu

4Przedemną Wawrzyncem Walewskim Lackowskim [?] Namies

5nikiem ftunc Podwoiewodztwa Grodzkim Generału Woiewodz

6twa Kijowskiego y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kijowskiemi

7Comparens ptr Urodł Jmć Pan Bazyli Topolski ten Zapis

8Dimissionis od Siebie stawaiącego in rem et personam Urod

9Jchmc Panow Jana Kowalskiego Jozefa Grzyborowskiego [?] Ja

10na Mateusza dwoch imion Dybowskiego Pawła Grabowskiego

11y Teressy Eysmontowey Kuzynow swych na Dobra intro

12wyrażone dany y służący przed Aktami niniejszemi przyznał

13w te słowa Ja, Bazyli Topolski zdrowy będąc na Ciele y umysle

14odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi a pod

15niniejszy swoy Zapis Dimissionis cale się poddaiąc y ocię

16laiąc wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zezna

17ię Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra swe Dziedziczne Cztery

18częsci wsi Łukaczowki [?] w Włosci Jey a Powiecie Zytomierskim

19sytuowane w roznych Częsciach przezemnie nabyte y wczota

20dzeniu moim zostaiące umysliłem te Dobra moie Urod

21Jchmc Panom Janowi Mikołaia synowi Kowalskiemu Joze

22fowi Antoniego synowi Grzyborowskiemu [?] Janowi Mateuszowi

23dwoch imion synowi Stanisława Dybowskiemu Pawłowi Woy

24ciecha synowi Grabowskiemu Kuzynom moim oraz Siostrze

25nicy swey Teressie z Strzyżewskich żonie Andrzeia Eysmonta

26Eysmontowey y Jey dzieciom dać darować zapisać y na

27wieczne Czasy dymittowac Jakoż tym Zapisem moim Di-

28missionis pomienione Dobra w rownych częsciach ze wszy

29stkiemi onych polami gruntami rolami łąkami Sadybami

30ogrodami borami lasami Sianożęciami ze wszystkiemi tych

31Dobr użytkami y dochodami Karczmami młynami oraz

32poddanemi ciągłemi y pieszemi ich powinnosciami y

33robociznami daniami daninami owo zgoła z tem wszy

34stkiem Co w tych Dobrach od dawna dawien zawierało się

35y teraz zawiera się nic z onych nie excepuiąc ani wyłą-

36czaiąc tymże Kuzynom moim y Kuzynce Urod Jchm Panom

37Janowi Kowalskiemu Jozefowi Grzyborowskiemu [?] Janowi

38Mateuszowi dwoch imion Dybowskiemu Pawłowi Grabowskie

39[reklamant:] mu y Teressie

k. 453v

1y Teressie z Strzyzewskich Eysmontowey y dzieciom Iey wraw

2nych Częściach daię daruię zapisuię y na wieczne czasy dymit

3tuię więcey wolney Intromissyi do pomienionych Dobr tymze

4Prawo nabywcom dozwalam y dopuszczam a dozwoloney

5y dopuszczoney ani sam przez się ani przez żadne Subordy

6nowane Osoby bronić y przeszkadzać nie mam y nie będę

7owszem od wszelkich impedymentow prawnych y nie

8prawnych tychże nabywcow bronić y zastępowac

9mam y obowiązuię się. A co wydaiąc ten moy Zapis Di

10missionis własną ręką przy uproszonych WW. Przyiacio

11łach podpisuię. Datum w Zytomierzu Dnia Dziesiątego

12Decembra Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego Roku.

13U tego Zapisa podpisy rąk w te słowa: Bazyli Topolski

14mp. Iako swiadek y Przyiaciel na tym Zapisie podpi

15suię się Wawrzyniec Chodakowski mp. Iako swiadek y Przy

16iaciel na tym Zapisie podpisuię się Antoni Głębocki [?]

17mp. Ktory że to Zapis od słowa do słowa iak się w sobie

18ma do Xiąg niniejszych Grodzkich Kiiowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis dimissionis = zapis uwolnienia/zwolnienia; circa et per sonam = na rzecz i na osobę.

Data: 10 XII 1735, Żytomierz. Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Zapis Dimissionis – zapis ustąpienia (wieczystego przekazania) dóbr; in rem et personam – na rzecz i osobę; ftunc (tunc) – ówczesnym. Nazwisko namiestnika i miejscowość „Łukaczowka” odczytane niepewnie.

Dimissionis (łac.) – zrzeczenia, ustąpienia; mp. = manu propria, własnoręcznie; WW. = Wielmożnych.

Streszczenie

10grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lackowskim [?], Bazyli Topolski zeznał zapis dymisji (wieczystego ustąpienia) dóbr na rzecz swoich kuzynów: Jana Kowalskiego (syna Mikołaja), Józefa Grzyborowskiego [?] (syna Antoniego), Jana Mateusza Dybowskiego (syna Stanisława), Pawła Grabowskiego (syna Wojciecha) oraz siostrzenicy Teresy ze Strzyżewskich Eysmontowej, żony Andrzeja Eysmonta, i jej dzieci. Przedmiotem zapisu są cztery części wsi Łukaczówka [?] w powiecie żytomierskim, które Topolski daje w równych częściach wraz z poddanymi, karczmami, młynami i wszystkimi przynależnościami. Wystawca zezwala na intromisję i zobowiązuje się bronić nabywców. Zapis datowany w Żytomierzu 10 XII 1735 r. podpisali Bazyli Topolski oraz świadkowie Wawrzyniec Chodakowski i Antoni Głębocki [?].

Nr w rękopisie: 82 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 453v

1Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

2Miesiąca Decembra Szesnastego Dnia

3Na Urzędzie Grodzkim w Mieście Jego Krolewskiey Mości Zyto

4mierzu Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?] Namies

5nikiem Iłmc [?] Podwoiewodztwa Grodzkim Generatu Woiewodztwa

6Kiiowskiego y Xięgami niniejszemi Grodzkiemi Kiiowskiemi Compa

7rens pttr [?] Urodz. JmciPan Gabryel Parlinski ten Zapis Perpetuae

8Resignationis alias Dimissionis od Siebie służącego in rem

9in rem et personam Urr. Ichmc Panow Jana Czerwinskiego

10y Kazimierza Choinskiego Choinskiego zięciow swoich na do

11bra in tro wyrażone dany y służący przed Aktami niniey

12szemi Grodzkiemi Kiiowskiemi przyznał w te słowa: Ia Gabryel

13Parlinski niegdy Urodz. JmciPana Michała Parlinskiego

14syn

15[reklamant:] syn

k. 454

1syn zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy swoiey włas-

2ney należney Ziemskiey Iurisdykcyi a podniżeyszy

3swoy Zapis Dimissionis Cale się poddaiąc y wiela[?] [ciąg wyrazu niepewny]

4wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię

5Iż Ja zeznawaiący maiąc Dobra swe dziedziczne Częsc

6wsi Szepetyiowki alias Szepetowki oraz Częsc wsi Pu-

7haczowki [?] w Woytwie Kiiowskim Sytuowane y we władz-

8niu moim zostaiące umysliłem z tych Dobr Częsc wsi Sze-

9petyiowki alias Szepetowki Urodz. JmP. Panu Janowi

10Czerwinskiemu a częsc wsi Puhaczowki [?] po Ciotce moiey

11na mnie spadłey Kazimierzowi synowi Franciszka a

12wnukowi Macieja Chcinskiemu [?] Choinskiemu [?] Zięciom

13moim dać darować zapisać y na wieczne Czasy dymitto-

14wać Jakoż tym Zapisem moim Dimissionis pomienione

15Dobra ze wszystkiemi onych polami grontami rolami

16ogrodami Sadybami sienożęciami lasami borami gaia-

17mi y wszelkiemi a wszelakiemi dochodami użytkami

18Karczmami młynami oraz poddanemi Ciągłemi y piesze-

19mi ich powinnosciami y robociznami daniami dani-

20nami owo zgoła ztem wszystkiem Co w tych Dobrach od

21dawna dawien zawierało się y teraz zawiera się nic z

22onych nie excepuiąc ani wyłączaiąc tymże Ur. JmP. Pa-

23nom Janowi Czerwinskiemu y Kazimierzowi Chcinskiemu [?]

24Choinskiemu [?] daię daruię zapisuię y na zawżdy dimit-

25tuię wzięcia wolney Intromissyi do pomienionych dobr

26tymże Prawonabywcom dozwalam y dopuszczam a do z-

27wolonej y dopuszczoney ani sam przez się ani przez

28żadne Subordynowane Osoby bronie y przeszkadzać nie

29mam y nie będę owszem od wszelkich impedymentow

30prawnych y nie prawnych tychże nabywcow bronić

31y zastępować mam y obowiązuię się. Na co wydaiąc

32ten moy Zapis Dimissionis własną ręką przy upro-

33szonych Wiell. Przyiacioł oczach podpisuię. Datum w Zy-

34tomierzu Dnia Trzynastego Decembris Tysiąc Siedmset

35Trzydziestego Szostego Roku. U tego Zapisu podpisy

36rąk w te słowa Gabryel Garlinski [?] mp. Jako swiadek y

37Przyiaciel

k. 454v

1Przyiaciel natym Zapisie podpisuię się Antoni Huczyn-

2ski mp. Iako Swiadek y Przyiaciel natym Zapisie pod

3pisuię się Waleryan Czyzewski [?] mp. Ktory zato Zapis od

4słowa do słowa iak się wsobie ma do Xiąg ninieyszych

5Grodz. Kijow. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

in rem et personam – na rzecz i osobę; Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Perpetuae Resignationis alias Dimissionis – wieczystej rezygnacji czyli ustąpienia; in tro (intro) wyrażone – wewnątrz wymienione; nazwisko „Choinskiego” w rękopisie powtórzone.

Dimissionis (łac.) – zapis ustąpienia, zrzeczenia się dóbr; dymittować – zrzec się, przekazać; Intromissya – wwiązanie w posiadanie; impedyment – przeszkoda; mp. = manu propria, ręką własną. Data zapisu: 13 XII 1736, Żytomierz. Akt kontynuowany z poprzedniej strony; podpisy prawdopodobnie ciągną się dalej. Odczyt nazw Puhaczowka [?] i Chciński/Choiński [?] niepewny. Szepetówka (Szepetyiowka) – dziś Szepetiwka, Ukraina.

mp. = manu propria (własnoręcznie).

Streszczenie

16grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Gabriel Parliński, syn zmarłego Michała, zeznał zapis wieczystej rezygnacji, czyli dymisji, na rzecz swoich zięciów Jana Czerwińskiego i Kazimierza Choińskiego [?] (Chcińskiego [?]), syna Franciszka, wnuka Macieja. Czerwińskiemu przekazał część wsi Szepetyjówka alias Szepetówka, a Choińskiemu [?] część wsi Puhaczówka [?], przypadłą na wystawcę po ciotce, obie w województwie kijowskim, z poddanymi i wszystkimi przynależnościami. Wystawca zezwala na intromisję i zobowiązuje się bronić nabywców. Zapis datowany jest w Żytomierzu 13 XII 1736 r. i podpisany „Gabryel Garlinski [?]” oraz przez świadków Antoniego Huczyńskiego [?] i Waleriana Czyżewskiego [?].

Nr w rękopisie: 83 (1735, seria I)

Transkrypcja

k. 454v

1Oblta Dekretu w sprawie Chodakowskiey

2Ziemi między Ichmć Panami Jelcami

3z iedney a Chodakowskiemi z drugiey strony

4ferowanego.

5Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego

6Miesiąca Decembra Osmnastego Dnia

7Na Vrzędzie Grodzk. w Mieście JegoKrolM.ci Zytomierzu Przedemną Wawrzyn

8cem Walewskim [?] Lewkowskim [?] Namiesnikiem ytunc Grodz. Gnllu Wo

9iewodz. Kyow. y Xięgami ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparens ptr Ur. Jmć

10Pan Andrzey Kobylinski ten Dekret Urzędnikow Sądowych Grod

11zkich Kijowskich w sprawie Ułł Chodakowskich ferowany z eks

12cepty Grodu Owruckiego na boku zapisaną do Akt ninieyszych

13Grodz. Kijow. per Oblatam podał w tych słowach. Roku Tysecza

14Szestsot Czotyrdesiat Szostoho Misiaca Maia Osmnadcatoho

15dnia My Jan Wytowski [?] Podwoiewoda a Fedor Kamienieckiy [?]

16Sudia Hrodskye Kyewskye, Fedor Guszczanskiy [?] Proskura

17Pisar Zemskiy Kijewskiy a Zacharyasz Krudeckiy [?] Woźniy Jene

18rał Woiewodztwa Kyewskoho majuczy zalecenie Pana Woiewo

19dy Kyewskoho, abychmo uczynity słusznuju sprawu y rozsudok

20mezy stoронamy Urozonymy ich myłost Pany Remijanom Jelcom

21Choronzym Kyewskom y Sylwestroju Zamoyskoho Remijanowoju

22Jelcowoju małzonkami Jelcami a Pany Zemianami Owruc

23kimi urozonymi Chodakowskimy prybuły iesmo nyneszneho dnia

24na Ghrunt Chodakowskije zemli kotde postanowywszy se o newysto

25Panowe Jeley y Chodakowskije prybytnosty naszey uradnyckoy y przy

26wanych namy a tuju sprawu dostateczne wedaiuczych Panow

27Zemian Powetu Owruckoho Urozonych Iwana Kalenskoho [?], Maxyma

28Kalenskoho, Opanasa Kalenskoho, Hryszka Neumergekaho [?], Stefana

29Białoszyckoho, Mikołaja Iskorostynskoho, Hryszka Kobylinskoho,

30Mykity Kobylinskoho, Michaiła Kobylinskoho, Nauma Kobylinskoho,

31Kaliwona [?] Lewkowskoho, a Hnata Lewkowskoho Panowe Jeley opo

32wedali iż neboszczyk Urozony Pan Wasyl Wasylewicz Małkiewicz [?]

33Chodakowskiy majuczy ot sławetnoie pamety Korola Polskoho Zygi

34munta Augusta za woiennu słuzbu lyst Prywiley Tysecza petsot

35semdesiatoho roku konferowanyi na Chodakowskiju zemlu zeszot

36stoho Swetu bezpotomno, a za wedszy tuju zemlu pradedu Paney

37Remijanowoy Jelcowoy urozonomu Panu Ostafiju Zamoysko

38mu na summu piatsot złotych, wedłuh własnoho pomerko

39wania prodał prerecoremiju Zemlu tomuz Urozonomu Ostafiju

40Zamoyskomu

k. 455

1Zamoyskomu y nato pokładaty pred Vradnyki list prodazy Ty-

2secza Piątsot semidesiatoho piatoho Roku Misaca Augusta szo-

3stoho dnia w Zamku Owruckom upysanyi, a powiedaty Iz dy

4Panowie Chodakoskie menujuczyie sobe za potomki toho Pana Wa-

5syley Wasylewicza Małkiewicza Chodakoskoho ne iest Chodakoskye

6a Pan Wasyley Wasylewicz Chodakowski ne iest ich Prodkom kgdy

7on zoszoł s toho sweta sterilis, y wsia Chodakoskaja zemla y ma-

8ietnost nalezyt se tymze Panam Iełcam A Panowie Chodakow-

9skye powedaiuczy pred nami wradnyki iz dey toł Pan Wasy-

10ley Wasylewicz Małkiewicz Chodakoskij nemeł nikakoho lystu Pry-

11wileju ot sławnoje Pamety Korola Zykgmonta Augusta a wy-

12stu zył sobe tot lyst otec toho Pana Wasyla Małkiewicza Choda-

13kowskoho Pan Wasyl Chodakowski Małkiewicz kotoryi tu Wasyl

14okrom zosztoho z toho sweta bezpotomne Pana Wasyla Wasy-

15lewicza Chodakowskoho meł druhich potomkow kotorye to

16potomki iako Protoplasty stawaiuczych meli okrom czasty

17zemli Chodakowskoy nalezuczey do prerečonoho Pana Wasyla

18Wasylewicza Chodakoskoho druhije czasty na nych upawszyie

19do kotorych Panowe Iełcy zadnoho prawa ne maiut kgdyz

20tyie czasty upadaiut na nych stawaiuczych y pokładaiuty pred

21nami Lyst Prywiley sławnoie pamety Korola Polskaho Zykgmon-

22ta Augusta Tysecza Petsot Semdesiatoho Roku Myesiąca Fewra-

23la Czetwertoho Dnia Urozonomu Panu Wasylu Małkiewiczu Choda-

24kowskomu za woiennuju Hospodarskuju Zemskuju służbu na Choda-

25kowskuju zemlu iomu samomu potomkam y szczadkam ieho weczy-

26ste konferowanyi. Zapis tohoze Pana Wasyla Małkiewicza Choda-

27kowskoho z wcześniejszym [?] tyie Chodakowskoie z poddannymi zemli mezy

28Dieti synow swoich Wasyla perwoho, Pewnoho [?] Wasyla druhoho Miru-

29ka u Demyda Daniła Chodakoskich Tysecza Petsot Semdesiat tretoho

30Roku Hoiawra [?] Osmoho w knyhi Owruckaho zamka upysanyi. Ma-

31nifest Wasyla Wasylewicza Chodakoskoho swoim y synow swoich Mar-

32kiana, Fedora, Iwana Opanasa [?] Hauma [?] Micheyła y Pewnoho [?] Miru-

33ka Wasylewicza swoim y synow swoich Wasyłya y Hawryła y

34Demyda Daniła Wasylewicza swoim y synow swich Semena y

35Hryhorya imenem Chodakowskich Tysecza Petsot Osmdesiatoho Roku

36Misiaca Maja Dwadcatoho dnia w Owruckom Zamku uczynenyi

37na rozonoho brata swoieho Wasyla Wasylewicza Chodakowskoho za-

38to iz dey on prodaiuczy w Roku Tysecza Petsot Semydesiatom Urozo-

39nomu Ostafiu Zamoyskomu nalezaczyi iomu khrunt piatuiu czast

40Chodakowskoie Zemli pryswoił sobe czast Senozaty na nych zostaiu-

41czych se prypadaiuczu. Zapis Pana Semena Chodakowskoho syna

42Demida Daniła a wnuka Wasyla s perekazom dla synow swo-

43ich Bohdana Hryhorya y Kiryka Kornija prypatoy na nehy [?] Chodakoskoie

44[reklamant:] zemli

k. 455v

1zemli z Poddanymy Tysecza Szestsot Pervoho Roku Misiaca Januara

2Dwadcat Piatoho Dnia u knyhy Owruckoho Zamku upysanyi Zapis

3Pana Hawryla Chodakowskaho syna Miruka a wnuka Wasyla na

4recz synow swoich Hordieja y Hryhorya dedycznoie swoieje Choda-

5kowskoie zemli z poddanymy Tysecza Szestsot Tretoho Roku Misia-

6ca Noiabra Desiatoho Dnia w knyhy Owruckoho Zamka upysanyi

7Zapis Pana Hryhorya Chodakowskoho syna Demida Daniela [?] a

8wnuka Wasyla s perekazom na recz synow swoich Fedora Iwana

9Bohdana y Romana u patoy [?] na neho Chodakowskoie zemli z pod-

10danymy. Kordetole [?] Gruntow wsiakich Chodakowskoie Zemli y

11poddanych Desiatoho Marca mezy Panami Chodakowskimi a me-

12nowyte Panom Markijanom synom Wasylija Wasylewicza a sy-

13nami Joho Pany Fedorom, Kornijem Romanom Josefom Hryho-

14ryem a Iwanom Panom Fedorom synom Wasyla Wasylewicza a sy-

15nami iho Hryszkom Petrom Josefom Herasymom Iwanom Roma-

16nom, Suprunom, Maksymom a Meleszkom Panom Opanasem sy-

17nom Wasyla Wasylewicza a synom Joho Pany Jacentym Nestratom

18Haponom Iwanom Opanasom y Demianom, Panom Naumom synom

19Wasyla Wasylewicza a synami Joho Pany Stefanom, Oleksym Wasy-

20lem y Steckom Stefanom, Panom Pawłom synom Wasyla Wasylewi-

21cza a synami Jeho Pany Kuzmianom a Tomaszom Tymofieiom

22Pany Hordejem a Hryhorym synami Hawryla Mirukowicza Pany

23Bohdanom synom Joho Fedorom, Hryhorym y Kiryłom Kornijem

24synami Semena Demidowicza y Pany Fedorom, Iwanom, Boh-

25danom y Romanom synami Hryhorya Demidowicza uczynenyi

26y Osmnatcatoho Junia Tysiacz Szescset Osmnastego Roku u

27knyhy Owruckoho zamku upysanyi My dey wiedomyli tyie do-

28kumenty rozhledywszy a od swidkow y postoronnych ludey ma-

29iuczy nenaruszenoie prekonanie iż urodzonyie Pany Fedor

30Markiana Wasylewicza syn z synom Onufrym Korniey syn Mar-

31kiana Wasylewicza, Roman syn Markiana Wasylewicza, Josef

32syn Markiana Wasylewicza z synami Kaliwonom, Weremiejem

33Leonom y Nikiforom, Jwan syn Markiana Wasylewicza z syna-

34mi Jwanom y Hryhorym, Hryhory syn Fedora Wasylewicza, Petro

35syn Fedora Wasylewicza z synom Kondratom Pawłom, Josef syn

36Fedora Wasylewicza z synom Michałom Herasym syn Fedora

37Wasylewicza, Jwan syn Fedora Wasylewicza z synamy Hryhorym

38Jwanom y Andrejem Roman syn Fedora Wasylewicza z synami

39Wasylem y Michałem, Suprun z synami Tymofieiem i Micha-

40łom, Maksym syn Fedora Wasylewicza, Meleszko syn Fedora

41Wasylewicza Jacenty syn Opanasa Wasylewicza z synami My-

42kołajem y Alexandrom, Hapon syn Opanasa z synom Jwanom [podkreślone: z synami My- / kołajem y Alexandrom, Hapon syn Opanasa]

43Nestrat syn Opanasa Wasylewicza z synami Mykołaiem

44y Aleksandrom, Hapon syn Opanasa Wasylewicza, Jwan

45syn Opanasa Wasylewicza, Opanas syn Opanasa

46Wasylewicza z synami Ewstachym y Jwanom, Demian

47[reklamant:] syn Opanasa

k. 456

1syn Opanusa Wasylewicza Stefan Alexy Wasylyi y Stecko Stefansyny

2Nauma Wasylewicza Kuzmien syn Pawła Wasylewicza z synom

3Franckom Tomasz Tymofiey syn Pawła Wasylewicza z synami Samu

4iłom Rocieiem [?] y Jnokom [?] Jackom, Hordey syn Hawryła Miratko

5wicza Bohdan syn Semena Denidowicza z synom Teodorom y wnu

6kami Swirydom y Tomaszem Tymofiejem Fedorowiczami, Hryhory

7syn Semena Dawidowicza Kiryk Korniey syn Semena Danijłowicza

8z synami Jhnatom y Ostymom [?] Fedor Jwan Bohdan y Roman syny

9Semena Denidowicza z druhoju bratyiem swoiem Chodakowskije tuiuz [?]

10zemlu Chodakowskuju teper maiut dedyczne iako prodki ich zdawna

11dewnych mety y derżaty menymbyty [?] tuiu sprawu słusznie Uro

12zonych Chodakowskich, a Pewny Seley [?] iako Dedyczy piatoie czasty Choda

13kowskoie Zemli z prystupu od bezpotomno zosztoho Vrozonoho Wasyla

14Wasylewicza Chodakowskoho na nych upałuiu [?] ne maiut ni iakoho do

15druhych czastey Chodakowskoho Hrunta prawa nałeżnosty y nato daty

16iesmo Seynasz [?] list zpodpisom ruk nas wradnykow y pryzwanych

17dotoho deła Vrozonych zemian Powetu Owruckoho Datum ut supra

18Jan Wyhynski [?] Podwoiewoda Hrodzki Kijewskij Fedor Humienecki [?]

19Sudyia Hrodzki Kyewskiy Fedor Suszczanski Proskura Pisar Zem

20skiy Kyjewskiy Zacharyasz Krutkowskiy [?] Wozny Jenerał Woiewodztwa

21Kijewskoho Jwan Kalenski + Maxym Kalenski + Opanas Kalenski +

22Hryszko Neromeryeki [?] + Stefan Białoszycki mp. Mikołay Iskorostynski

23mp. Hryszko Kobylinski + Mikita Kobylinski + Michayło Kobylinski +

24Naum Kobylinski Kalliwon [?] Lewkowski mp. Hrat [?] Lewkowski mp.

25Roku Tysiące Szescset Czterdziestego Szostego Miesiąca Maja Dwudzie

26stego Osmego Dnia Postanowiwszy se Osobisto Vrozony Pan Boh

27dan Semenowicz Chodakowski sen Dekret dla wpisania w Knyhy Hrod

28skije Owruckije podał y iest wpisan Ignacy Iskorostynski V.G.S.O. mp.

29Ktory to Dekret od słowa do słowa iak się wsobie ma do Xiąg ninie[y]

30szych Grodzkich Kijowskich iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Fragment dekretu z 18 V 1646 r. zapisany w języku ruskim alfabetem łacińskim. Ułł = Urodzonych; Gnllu = Generalnego (namiestnik podwojewództwa grodzkiego). Chodakowska ziemia – prawdopodobnie okolice Owrucza (pow. owrucki).

Tekst ruski (staroukraiński) w transliteracji łacińskiej, przytaczany w oblacie dokumentów szlachty Chodakowskich; wymienione: list przedaży z 6 VIII 1575 (Owrucz), przywilej Zygmunta Augusta z 4 II 1570 dla Wasyla Małkiewicza Chodakowskiego, dział z 8 I [?] 1573, manifest z 20 V 1580.

Tekst w języku ruskim (ukraińskim) zapisany alfabetem łacińskim, zapewne przekład/oblata dokumentu potwierdzającego szlachectwo i genealogię Chodakowskich herbu z Chodaków w pow. owruckim; „knyhy Owruckoho Zamku” – księgi grodzkie owruckie; „kordetole” – lekcja niepewna (być może „Dział/Rejestr”).

Dalszy ciąg dekretu (po rusku, w transliteracji łacińskiej) o podziale gruntu Chodakowskiego, wpisanego pierwotnie w księgi grodzkie owruckie 28 V 1646.

Datum ut supra – dano jak wyżej. mp. = manu propria, ręką własną. V.G.S.O. – prawdop. Vicesgerens [lub Urzędnik] Grodzki Sądowy Owrucki.

Streszczenie

18grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Andrzej Kobyliński podał do oblaty (z ekscerptu grodu owruckiego) spisany po rusku dekret urzędników grodzkich kijowskich z 18 V 1646 r. w sprawie ziemi Chodakowskiej między Remijanem Jelcem, chorążym kijowskim, i jego żoną Sylwestrą z Zamoyskich a ziemianami owruckimi Chodakowskimi. Jelcowie twierdzili, że Wasyl Wasylewicz Małkiewicz Chodakowski, posiadacz przywileju Zygmunta Augusta z 1570 r., zmarł bezpotomnie, a jego ziemię sprzedał za 500 zł Ostafiemu Zamoyskiemu (list przedaży z 6 VIII 1575 r.), Chodakowscy zaś wywodzili, że przywilej otrzymał jego ojciec Wasyl Małkiewicz Chodakowski, i przedłożyli przywilej z 4 II 1570 r. oraz zapisy i działy rodzinne z lat 1573, 1580, 1601, 1603 i 1618. Urzędnicy, po obejrzeniu dokumentów i wysłuchaniu świadków-ziemian (m.in. Kaleńskich, Kobylińskich, Lewkowskich), uznali, że wymienieni z imienia Chodakowscy posiadają ziemię Chodakowską dziedzicznie, a Jelcowie mają prawo tylko do piątej części przypadłej po bezpotomnym Wasylu Wasylewiczu. Dekret wpisano do ksiąg grodzkich owruckich 28 V 1646 r. na podanie Bohdana Semenowicza Chodakowskiego.

Nr w rękopisie: 84 (1735, seria I)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 456

1Oblata Testamentu od Wiell. JmPana Gaspra

2Kozakiewicza z rozporządzeniem maiętku swego

3zdziałany.

4Roku Tysiące Siedmset Trzydziestego Piątego

5Miesiąca Decembra Dziewiętnastego Dnia

6Na Urzędzie Grodzkim w Miescie JegoKroll. Mci Zytomierzu Przedemną

7Wawrzyncem Walewskim Lewkowskim [?] Namiesnikiem pltmi [?] Pod

8woiewodztwa Grodz. Jntld. [?] WMwa Kijow. y Xięgami ninieyszemi Grodz.

9Kijow. Comparens Pltr. Urodz. JmPan Paweł Siniewski [?] ten Testa

10ment Ostatniey woli Wiell. JmPana Gaspra Kozakiewicza z rozporzą

11dzeniem maiątku swego zdziałany dla zapisania do Xiąg ninieyszych

12per Oblatam

k. 456v

1per Oblatam podał de tenore tali W Imie Oyca y Syna y Ducha Swię-

2tego Amen. Ja Kaspar Kozakiewicz niegdy Urod. Jmci Pana Juliana Ko-

3zakiewicza Majora Woysk Polskich Syn przybywszy do Zytomierza dla wy-

4windykowania summ pewnych od JW. Woronicza [?] mnie należnych

5z zaniepadszy nie spodziewanie na zdrowiu będąc bardzo osłabio-

6nym na siłach lecz zdrowy na umysle y pamięci widząc nie

7omylny kres zycia mego Chcąc iako iesczcze za zycia dzieci moich

8wynagrodzic za ich ku mnie przychylnosc a co większa zeby po

9Smierci moiey nie było zadnych między niemi sporow ani kłotni

10przeto postanowiłem uczynic iak następuie. Nayprzod z gotow-

11ki ktorą mam przy sobie obliguię mego Przyiaciela Jmci Pana

12Dawida [?] Kucewskiego [?] Ciało moie grzeszne pochowac na pogrzeb

13ktorego naznaczam Sto Złł. Pol. A Obligi za duszę moią Sto pięć-

14dziesiąt Złł. Pol. zapisuię Co się zas tycze maiątku mego nieru-

15chomego wsi Kolesowa [?] w Łuckim części wsi Horodyszcz [?] Stecko-

16wiec [?] w Zyt. oraz dwoch Częsci wsi Wiliey [?] w Włodz. Powiatach le-

17zących w Opiece moiey zostaiących to z takowych dobr Częsc wsi Ko-

18lesowa zapisuię synowi memu Woyciechowi Kazimierzowi dwoch

19Imion Kozakiewiczowi, gotowy zas wsi Steckowiec [?] wnukowi memu

20małoletniemu a Synowi tegoz syna mego Kazimierzowi Woyciecho-

21wi Kozakiewiczowi zostawuię zezwol [?] maiętnoscią tą temuz

22synowi memu częsc wsi Horodyszcz [?] Zenowi [?] synowi Dawida

23Trzciakowskiemu [?] zięciowi memu. Zapisuię maiętnosc zas dwu

24częsci wsi Wiliey iako była dotąd w zarządzie moim Opiekun-

25czym dymittuię Siostrzencowi memu Jozefowi Sarnackiemu

26synowi Tomasza Sarneckiego St. Łuck. iako na niego spadłą

27po Oycu tego ze wszystkiemi w tych dobrach poddanemi oraz do-

28chodami y wszytkiemi [podkreślone: przychodami] wszytkie summy pieniężne

29należące maią do syna y corki moiey w rownych Częsciach spad-

30ła ruchomosc [?] oraz między syna należy do rownego między

31dziecmi moich podziału Exekutorem tego Testamentu mego nazna-

32czam y upraszam tegoz przyiaciela mego W. Pana Dawida Kucewskiego [?].

33Tymze sposobem rozporządziwszy się maiętnoscią moią żegnam

34Was kochane moie dziatki obliguiąc zarazem nie zapominac

35o moiey Duszy Datum w Zytomierzu Dnia Pierwszego Nowembra

36Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego Roku. U mego Testamentu

37podpisy rąk w te słowa Kaspar Kozakiewicz mp. Do tego Testa-

38mentu uproszony za swiadka y Przyiaciela podpisuię się Be-

39nedykt Cyrewski [?] mp. Do tego Testamentu uproszony za swiadka

40y Przyiaciela podpisuię się Wiktor Lewicki mp. Ktory że to

41Testament od słowa do słowa iak się w sobie ma do Xiąg ni-

42nieyszych Grodzkich Kijowskich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens – stawiwszy się; per Oblatam – przez oblatę. WMwa – Województwa; Pltr. – personaliter, osobiście.

per Oblatam podał de tenore tali – podał do oblaty w takim brzmieniu.

mp. – manu propria, ręką własną; Złł. Pol. – złotych polskich; St. Łuck. – prawdopodobnie Stolnik/Starosta Łucki [?]; Zyt., Włodz. – powiaty żytomierski i włodzimierski.

Data testamentu: 1 XI 1735, Żytomierz; datę oblaty podano na poprzedniej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

19grudnia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Żytomierzu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Paweł Siniewski [?] podał do oblaty testament Kaspra (Gaspra) Kozakiewicza, syna Juliana, majora wojsk polskich. W testamencie z 1 XI 1735 r. (Żytomierz) testator przeznacza 100 zł pol. na pogrzeb i 150 zł pol. na sprawy za duszę, część wsi Kolesów [?] (pow. łucki) zapisuje synowi Wojciechowi Kazimierzowi, wieś Steckowce [?] (pow. żytomierski) małoletniemu wnukowi Kazimierzowi Wojciechowi, część wsi Horodyszcze [?] zięciowi Trzciakowskiemu [?], synowi Dawida, a dwie części wsi Wilia [?] (pow. włodzimierski) dymituje siostrzeńcowi Józefowi Sarnackiemu, synowi Tomasza, jako spadłe na niego po ojcu. Sumy pieniężne i ruchomości mają być podzielone równo między dzieci; egzekutorem testamentu ustanowiono Dawida Kucewskiego [?]. Testament podpisali Kasper Kozakiewicz i świadkowie Benedykt Cyrewski [?] i Wiktor Lewicki; tekst miejscami nieczytelny.

Nr w rękopisie: 1 (1735, seria II)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 457

1Protestacya Nie Urodz. JmPana Orłow-

2skiego una cum Visione Vulnerum przeciw

3WJmPanu Stanisławowi Niemirycz-

4owi Kasztell. Połaniec. y innym

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Piątego

6Miesiąca January, Iedynastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodzkim w Mieście JKMci

8Owruczu, przedemną Wawrzyńcem Wołowskim [?] Lewkow-

9skim [?] Namiesnikiem naten czas Podwoiewodztwa Grodz.

10Generalnego [?] Woiewodztwa Kijowsk. y Xięgami Niniejszemi Grodz.

11Kijowsk. Comparens Personaliter Urodz. JmPan Antoni Lez-

12wadowski [?] Nie Urodzonego JmPana Bazylego [?] Orłow-

13skiego, Acta praesentia illaturus dla tyranskiego zbicia

14adire niemogącego, vindicando Summam honoris

15y zdrowia onegoż oppressionem solenniter aburdzie [?]

16reprotestabundo [?] na przeciwko WiełJmPanu Stanisła-

17wowi na Przyperstku [?] Niemiryczowi Kasztellanicowi [?]

18Połanieckiemu, iako Panu y Pryncypałowi, tudzież

19Urodzonym JchmPanom Gabryelowi Witkowskiemu,

20[reklamant:] quorum

k. 457v

1pomienionÿ Nominum Medyckiemu Koriÿowie [?]

2y Innym Sługom JmP Obwinionemu po Imionach

3y Przezwiskach dobrze wiadomym, komprync:

4cypałom mandata Pana swoiego wypełniaiącym,

5Swiadczył y Protestował się idÿ in eum modum,

6Jż Wiell. JmPan Niemirycz [?] Kasztellanic Połaniecki

7nieuważaiąc na Prawo pospolite de Obsessoribus [?]

8Stratae viae publicae rigide opisane y nieobserwu:

9iąc prerogatywy Jmienia Swoiego dobrą estymacyą

10per orbem Polonum zawsze słynącego, smiał ywa:

11żył się wyż wyrażonego Pryncypała Comparentis

12nie sobie niewinnego na dobrowolney drodze zas:

13tąpic. Gdzie zastąpiwszy sine ulla occasione et prae:

14tensione wyż wyrażonego JmPana Orłowskiego na

15pierwszym przywitaniu pięścią w pysk uderzył a

16potym za łeb porwawszy po drodze włoczył noga:

17mi tłukł y kaleczył. Deinde Sam zfatygowawszy się

18y na Sługi zawoławszy bić y absque ullo respectu

19pastwić się kazał ktorzy według rozkazu Panskiego

20płazami nahajami kijami, y nogami bili tłukli,

21kaleczyli po drodze włoczyli y według upodobania

22Swego pastwili się nawet pp. [?] om w tymże tumulcie zar [?]

23[…] dopuszczali A tym czasem Sam Jm Obwiniony

24wypoczowszy y oś złamaną na drodze znalazszy

25tyz Osią contra decentiam Status Nobilitatis tiranis:

26[reklamant:] sime

k. 458

1tiranissime po głowie rękach plecach y piersiach

2bił, tłukł sine ullo krwi Chrzescianskiey zelo kale-

3czył, y zaledwie respektuiąc na głosy płaczliwe

4Dzieci natenczas przy Pryncypale Querulantis

5będących, o Same Niebiosa prawie się obijaiących

6semivivum vixq[ue] spirantem zostawił, głowę wszyst-

7kę potłukł ręce poprzetrącał w piersi y w plecy stur-

8saiąc [?] y wszystkie Wnętrzności poodbijał, tak dalece że

9krwią Samą charkaiąc Superis notum ieżeli in spo-

10lium w krotkim czasie nieubłaganey nie poydzie

11Libityny. Jednak y tymsię ieszcze niekontentuiąc

12dalsze na Zycie odpowiedzi hac formalia profe-

13rendo: teraz dla płaczu Dzieciniego daruię ci

14Zyciem iednak potym ieżeli teraz nie zginiesz

15gdzie kolwiek złapam y iako psa zabiię (: ) czynił

16y czynic nieprzestaie. Zaczym tedy idem Com-

17parens Nomine quo supra ratione obsessionis

18Viae publicae, ibidemq[ue] tyrannissimae conquassationis

19diffamationis, ac in vitam diffidationis iterum

20iterumq[ue] pomienionego [?] Witt wyżsspecyfikowanemu Jm-

21Panu Niemiryczowi Kasztell. Połaniecki [?] y Sługom

22tegoż Jm wyżey wyrażonym swiadczy y Protes-

23tuie się salvamq[ue] Principali Suo praesentis Pro-

24testationis si opus fuerit zostawuiąc meliora-

25tionem, in verificationem Commissorum, stawił Woz-

26nego

k. 458v

1Woznego Generała Wdztwa Kijowsk. y Innych

2Opatrznego Hrehorego Borodianskiego, ktory tu

3vim Sua verae ac fidelis Relationis palam

4publice, libereq recognovit. Iż on Roku Teraz:

5nieyszego Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego,

6Piątego Dnia Czwartego Januarij na Affekta:

7cyą y Prawną rekwizycyą Urodzonego JmPana

8Bazylego Orłowskiego, maiąc przy sobie Stronę

9Szlachtę Ludzi wiary godnych Urodzonych Ichm. Pa:

10now Piotra Wyskowskiego [?] y Franciszka Wyroc:

11kiego [?], eo majoris evidentioris testimonij

12gratia Sibi adhibitos był w Dobrach Miastecz:

13ku Borodiance w Zamku tameyszym gdzie

14będąc widział y Urzędownie oglądał wyż wyra:

15zonego Affektanta lethalissime choruiącego

16wszystkiego zbitego y Skrwawionego głowę

17wszystkę potłuczoną y zpuchłą twarz obrzmia:

18łą, zsiniałą y krwią ocieklą, Łopatki, plecy y przy:

19ze [?] po napuchałe wszystkie iak Sadza zczernia:

20łe y krwią ponabiegałe, rękę lewą wyżey łokcia

21z naruszeniem Kości przetrącone y horrendissi:

22sime zpuchłą tak dalece że nią y ruszyć niemo:

23że. ktore pobicie y pokaleczenie mienił Jmść

24Affektans być Sobie stałe y zadane przez Wiel.

25Jm Pana Niemiryczа Kasztell. Połanieckiego y Słucze:

26[reklamant:] go

k. 459

1tegoz Jm podczas zastąpienia na dobrowolney

2drodze wczym on Wozny Szlachtę Sobie przysłowio-

3ną oswiadczywszy y ztamtąd tu ad Acta przy-

4bywszy otym swoie prawdziwą Obdukcyi Re-

5lacyą przedemną Urzędem uczynił y zeznał

6y prosili obay tak Protestans Swoiey protestacyi

7iako y Wozny obdukcyi Relacyi oprzyięcie

8do Akt co y otrzymali Antoni Rozwadowski [?]

9pisarz nieumieiący X. Archany [?] Borodianski [?]

10Ignarus scribendi.

Objaśnienia i tłumaczenia

una cum Visione Vulnerum – wraz z obdukcją ran; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Acta praesentia illaturus – mający wnieść do niniejszych akt; adire niemogącego – niemogącego się stawić; vindicando Summam honoris y zdrowia oppressionem – dochodząc krzywdy na czci i zdrowiu; solenniter – uroczyście; quorum – których (reklamant).

„Kasztell. Połaniec.” – kasztelan połaniecki; nagłówek „Xięgi Potoczne Anni 1735ti Mensis Januarius” – księgi potoczne roku 1735, miesiąc styczeń.

de obsessoribus stratae viae publicae – o napadających na drodze publicznej; rigide – surowo; per orbem Polonum – po całej Polsce; Comparentis – stawającego (protestującego); sine ulla occasione et praetensione – bez żadnej przyczyny i pretensji; deinde – następnie; absque ullo respectu – bez żadnego względu; contra decentiam Status Nobilitatis – wbrew godności stanu szlacheckiego.

ullo respectu krwi – bez żadnego względu na krew; semivivum vixque spirantem – półżywego, ledwie oddychającego; Superis notum – Bogom wiadomo; in spolium Libityny – na łup Libityny (bogini śmierci); hac formalia proferendo – wypowiadając te słowa; idem Comparens nomine quo supra – tenże stawający w imieniu jak wyżej; ratione obsessionis viae publicae... – z powodu zasadzki na drodze publicznej, okrutnego pobicia, zniesławienia i odgrażania się na życie; salvam meliorationem – zastrzegając poprawienie protestacji w razie potrzeby; in verificationem commissorum – na potwierdzenie popełnionych czynów.

vim Suae verae ac fidelis Relationis palam publice libereque recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; eo majoris evidentioris testimonij gratia sibi adhibitos – dla większego i wyraźniejszego świadectwa przybranych; lethalissime – śmiertelnie; horrendissime – okropnie. Data 4 I 1735.

Kasztell. Połanieckiego – kasztelana połanieckiego; „Słucze:go” – prawdopodobnie starosty słuczeckiego (ciąg na następnej stronie).

ad Acta – do akt; Ignarus scribendi – nieumiejący pisać; „X.” prawdopodobnie znak krzyża lub skrót przy podpisie niepiśmiennego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

11stycznia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wołowskim [?] Lewkowskim [?], Antoni Lezwadowski [?] w imieniu Bazylego [?] Orłowskiego, który z powodu pobicia nie mógł się stawić, wniósł protestację przeciw Stanisławowi Niemiryczowi, kasztelanicowi [?] połanieckiemu, jako pryncypałowi, oraz Gabrielowi Witkowskiemu, Medyckiemu [?] i innym jego sługom. Według protestacji Niemirycz zastąpił Orłowskiemu drogę publiczną, bez przyczyny uderzył go pięścią, włóczył, a następnie kazał sługom bić go płazami, nahajami i kijami, sam zaś bił go znalezioną osią, zostawiając półżywego, i groził mu śmiercią. Do protestacji dołączono relację woźnego generała Hrehorego Borodiańskiego, który 4 I 1735 r. wraz ze szlachtą Piotrem Wyskowskim [?] i Franciszkiem Wyrockim [?] obejrzał w zamku w Borodziance pobitego Orłowskiego, stwierdzając liczne obrażenia głowy, pleców i złamaną lewą rękę. Podpisy: Antoni Rozwadowski [?] oraz niepiśmienny woźny Borodiański.

Nr w rękopisie: 2 (1735, seria II)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 459

1Manifestacya Nomine WiełłJeymści

2Paniey Cetnerowey Kuchmistrzowey

3Koronney przeciwko WiełłJmPanu Nie-

4minyczowi [?] Kasztell. Połanieck.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Piątego

6Miesiąca Januarij Osimnastego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. w Mieście JKMci Krolewskiey

8Mości Owruczu przedemną Wawrzyńcem Wa-

9lewskim [?] Lwowskim [?] Namiesnikiem Natenczas

10Podwoiewodz. Grodz. Kiiow. Wdztwa Kiiow.

11y Xięgami Ninieyszemi Grodz. Kiiowskiemi

12Comparens persnaliter Urodz. Jm Pan Joachim Szczepow-

13ski [?] Nomine et ex speciali Commisso WiełłJeym.

14Pani Wiktoryi z Szczuków primo voto Kong-

15skiey [?] Miecznikowey Koronn. Secundo ad praesens

16Cetnerowey Kuchmistrzowey Koronn. Kamionac-

17kiey, Werbskiey, Urzędowskiey Balinskiey etc. Sta-

18[reklamant:] rościney

k. 459v

1Starosciny pozostałey Wdowy tudziez JWiel.Jmci

2Pana Rzewuskiego [?] na Lubieniu y Rzetwianach [?] Ki-

3mieckiego [?] Woiewody y Generała Ziem Podolskich

4iako naturalnego Opiekuna, ysam primum do

5Akt niniejszych przybył y o zapisaniu nie-

6iakowejsi Possessyi w Dobra Dziedziczne

7JWiel. Pryncypałki Swoiey klucz Hornostay-

8polski dowiedzieć się mogł, tak zaraz solen-

9niter naprzeciwko Wiel.Jmci Panu Stanisła-

10wowi na Przyborsku Niemiryczowi Kasz-

11tellaniowi Połanieckiemu swiadczył y manifes-

12tował się w ten sposob y o to. Jz Wiel. JmPan

13Niemirycz Kasztell. Połaniecki Anno non

14pridem elapso Millesimo, Septingentesimo,

15Trigesimo Quarto, Die Septima Decembris

16naiechawszy violenter armata manu

17na Dobra Miasteczko Hornostaypol cum

18Attinentiis Dziedziczne JWiel. Pryncypałki

19moderni Comparentis y tam cum Summa

20desolatione Praedictorum Bonorum ac op-

21pressione Subditorum znaczne porobiwszy

22violencye, iako o tym dawnieysza fusius

23enarrat Manifestacya, y potym illegitimam

24illicitamque wrosciwszy usurpationem niewie-

25[reklamant:] dziec

k. 460

1niewiedziec quo prætextu, nullo in fundamen-

2to Possessyą w Grodzie tuteyszym Anno prætento [?]

3Die Decima Decembris w wysz wyrażone Dobra

4klucz Hornostaypolski ze znać y in personam

5Sui zapisać kazał a JWiel. Pryncypałce Mani:

6festantis tym Samym w Jey dziedziczney

7Fortunie Summum uczynił præiudicium.

8Zaczym tedy idem Comparens Nomine quo:

9dum supra de nullitate ac invaliditate

10ejusdem prædictæ Possessionis uti sine ullo

11Iure et fundamento recognitæ przeciw wysz

12wyrażonemu Wiel. JmPanu Niemierzowi [?]

13kasztelanowi Połanieckiemu iterum iterumq; świadczy

14y Manifestuie się salvamq; Illustris Prin:

15cipalibus suis si opus fuerit zostawuiąc

16meliorationem, eam Actis connotari pro:

17sił co y otrzymał. Joachim Szepowski [?] mp

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Nomine et ex speciali Commisso – w imieniu i ze szczególnego polecenia; primo voto … secundo ad praesens – z pierwszego męża … z drugiego obecnie; Kuchmistrzowa Koronna – żona kuchmistrza koronnego; Kasztell. Połanieck. – kasztelan połaniecki; Owrucz – Owrucz (Ukraina).

Anno non pridem elapso… = w roku niedawno minionym 1734, dnia 7 grudnia; violenter armata manu = gwałtem zbrojną ręką; cum attinentiis = z przynależnościami; moderni comparentis = obecnie stawającego; cum summa desolatione praedictorum bonorum ac oppressione subditorum = z największym spustoszeniem wspomnianych dóbr i uciskiem poddanych; fusius enarrat = obszerniej opisuje; illegitimam illicitamque usurpationem = bezprawne i niedozwolone zawłaszczenie. Akt manifestacji przeciw kasztelanowi połanieckiemu o zajazd Hornostajpola; początek na poprzedniej stronie.

quo praetextu – pod jakim pretekstem; nullo in fundamento – bez żadnej podstawy; Die Decima Decembris – dnia 10 grudnia (roku ubiegłego); in personam Sui – na swoją osobę; summum praeiudicium – największy uszczerbek; idem comparens nomine quo dum supra – tenże stawający w imieniu jak wyżej; de nullitate ac invaliditate – o nieważności; sine ullo iure et fundamento recognitae – zeznanej bez żadnego prawa i podstawy; iterum iterumque – raz po raz; salva meliorationem – zastrzegając poprawę manifestu; eam Actis connotari – aby ją zapisano do akt.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

18stycznia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lwowskim [?], Joachim Szczepowski [?] w imieniu Wiktorii z Szczuków, primo voto Kongskiej [?] miecznikowej koronnej, secundo voto Cetnerowej, kuchmistrzowej koronnej, wdowy, oraz jej naturalnego opiekuna Rzewuskiego [?], wojewody i generała ziem podolskich, wniósł manifestację przeciw Stanisławowi Niemiryczowi, kasztelanowi połanieckiemu. Manifestant podał, że Niemirycz 7 XII 1734 r. zbrojnie najechał dziedziczne dobra pryncypałki, miasteczko Hornostajpol z przynależnościami, czyniąc w nich spustoszenie i ucisk poddanych, a następnie 10 XII 1734 r. bez żadnej podstawy kazał zapisać w tutejszym grodzie posesję klucza hornostajpolskiego na swoją osobę. Manifestant zaprotestował przeciw nieważności tej posesji i zastrzegł prawo poprawienia manifestacji.

Nr w rękopisie: 3 (1735, seria II)

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 460

1Manifestacya cum Præsentatione kont[…]

2Innych rzeczy w Sprawie Wiel. JmPana

3Woronicza Chorążego Owruckiego Aktor.

4Ostrey Podwoiewodzych Sędziowych Grodzk.

5JmPanu Wdzkiey Kijowsk.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego,

7Miesiąca Januarij Trzydziestego Pierwszego Dnia

8Na Urzędzie Grodzk. w Miescie JKrolewskiey

9Mci

k. 460v

1Mości Owruczu Przedemną Wawrzyńcem Walew-

2Lewkowskim [?] Namiesnikiem Nateneczas Podwoie-

3wodzy Grodz. Gettu [?] Wdztwa Kijow. y Xięgami ni-

4nieyszemi Grodz. Kijow. Comparens personaliter Urodz.

5JmPan Alexander Krzyżanowski [?] Gubernator

6Wiazowski [?], Dobr Wiell. JmPana Nikodema Kazimie-

7rza na Szumsku Woronicza Chorążego Owruckiego

8Starosty Ostrzskiego [?] Podwoiewodzego Sądowego

9Grodz. Gettu [?] Wdztwa Kijow. Nomine tegoż Imści

10przecia [?] Manifestatione na Urzędzie nininieyszym

11koni Trzy klacz iedne ze źrebięciem y drugim

12źrebięciem szyrsciej [?] niżey w Taxie wyrażonych Pod-

13danych Wiell. JmPana Macieja Trypolskiego [?] Podstt.

14Zytom. przy gwałtownym naiezdzie na Grunta

15własne Dobr Liplanszczyzny [?] zabrane przez-

16towat [?], y o także mnie Urzędu prosił, a tak Ja Urząd

17annuendo affektacyi Comparentis Woźnego Generała

18Szlachetnego Tomasza Maśukiewicza [?] ad Taxandum

19przydałem ktory Woźny in praesentia Urodz. Ichmciów

20Panow Gabryela y Michała Baranowskich pomie-

21nione Konie naprzod Konia szyrsciej [?] kasztanowatego we

22złł. Pols. Dwadziescia Drugiego szyrciej [?] gniadego

23Starego chudego we złł. Pols. Czternaście Trzeciej

24szyrsciej [?] białey także Starego chudey we złł.

25[reklamant:] Pols.

k. 461

1Poł. Dwanascie Czwarty klacz Szyrsiey [?] gniadey z

2Zrzebiem gniadym Drugo rocznym podniey będącym

3we Złł. Połł. Trzynastu na ostatek Zrzebia Szyrsiey [?]

4Miszatego [?] we Złł. Połł. Pięciu Sani prostych zro-

5bionych [?] Czworo z Chomątami Czterma Sieden [?] z

6huzami [?] rzemiennemi Starymi y wozkami Ży-

7czanemi [?] Czterma Złł. Dwa y groszy Piętnaście otax-

8owat [?] półtorey Razie [?] tenze Comparens też konie

9in Sequestro Officiy zostawił prosząc hoc

10totum Actis praesentibus connotari co y otrzymał

11Alexander Krzyżanowski mp.

12[pod tekstem duży ozdobny znak zamknięcia strony]

Objaśnienia i tłumaczenia

cum praesentatione – wraz z przedstawieniem; Aktor. – aktora (powoda); tytuł częściowo niepewny.

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; annuendo affektacyi Comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ad Taxandum – do oszacowania; in praesentia – w obecności; złł. Pols. – złotych polskich; Podstt. Zytom. – podstarości żytomierski; Woźny Generał – woźny generalny.

Końcówka aktu (prawdopodobnie relacji lub manifestacji z taksacją zabranego dobytku) rozpoczętego na poprzedniej stronie.

Złł. Połł. = złotych polskich; otaxował = oszacował.

in Sequestro Officii = w sekwestrze (przechowaniu) urzędu; hoc totum Actis praesentibus connotari = by to wszystko zostało zapisane w niniejszych aktach; Comparens = stawający; mp. = manu propria, własnoręcznie.

Odczyty „Szyrsiey”, „Miszatego”, „zrobionych”, „Sieden”, „huzami”, „Życzanemi”, „Razie” są niepewne.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

31stycznia 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim [?], Aleksander Krzyżanowski [?], gubernator dóbr wiązowskich [?] Nikodema Kazimierza Woronicza, chorążego owruckiego, w jego imieniu zaprezentował trzy konie, klacz ze źrebięciem i drugie źrebię, zabrane poddanym Macieja Trypolskiego [?], podstarościego żytomierskiego, przy ich gwałtownym najeździe na grunty dóbr Liplanszczyzna [?]. Woźny generał Tomasz Masiukiewicz [?] w obecności Gabriela i Michała Baranowskich oszacował konie na 20, 14 i 12 zł, klacz ze źrebięciem na 13 zł, źrebię na 5 zł, a czworo sań z chomątami i uprzężą na 2 zł 15 gr. Krzyżanowski pozostawił konie w sekwestrze urzędu i podpisał akt; kilka wyrazów odczytano niepewnie.

Nr w rękopisie: 4 (1735, seria II)

Transkrypcja

k. 461v

1Manifestacya Urodz. Ichmi Panow

2Baranowskich y Innych prtko Wiell

3JmPanu Kosciuszkowi Podstolemu

4Brzeskiemu y Innym.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego Piątego,

6Miesiąca Februarij, Pierwszego, Dnia.

7Na Urzędzie Grodzk. w Miescie Jego Krolewskiey

8Mości, Owruczu Przedemną Wawrzyńcem Wilew-

9skim [?] Lewkowskim Namiesnikiem Natenczas Pod-

10woiewodzk. Grodzk. Wttu Wdztwa Kijow. y Xięga-

11mi Ninieyszemi Grodz. Kijow. Comparentes perter [?]

12Urodz. Ichmość Panowie Jakub y Piotr Baranow-

13scy Swym y wszystkich Ichm Panow Baranow-

14skich Dziedziców Dobr Wsi Koszowa [?] y Ostrowa

15Zalezniczkiey [?] Imieniem quam primum Acta Psentia

16adire mogli tak Zaraz vindicando znaczney

17krzywdy szkody y oppressiey swoiey solenniter

18prtko Wiell JmPanu Fawstynowi Suchnowskiemu [?] Ko-

19ściuszkowi Podstolemu Brzeskiemu Dobr Miasta

20Norzynska cum Attinentijs Dziedzicowi, Tudziez

21Urodz. JmPanu Antoniemu Wisniowskiemu

22Dobr Wsi Petczy [?] zastawnemu czyli Arendowne-

23[reklamant:] mu

k. 462

1Arędownemu Possessorowi, y Vrodzonym Panom

2Konstantemu Potzpskiemu [?] Gubernatorowi Miasta

3JegoKrolewskiey Mości Owrucza, y Michałowi Lewenfa-

4trowi [?] Szwagrowi JmPana Potzpskiego [?], niemniey:

5tez roboczym y Sławetnym Poddanym Petrzow-

6skim [?] Boiarom y Mieszczanom Owruckim y Sz-

7wabowskim samymze Jchm Obzałowanym po

8Imionach y Przezwiskach dobrze wiadomym y zna-

9iomym, ktory niesą natym mieyscu Imionami y

10Przezwiskami wyrazone iednakze za wyrazone

11bydz maią, quorum statuitio przed przysty Sąd dla

12wskazania nanich Win Prawnych omnino urgetur

13Protestowali się o tez nizey opisany sposob y o to.

14Jz Jchmość przerzeczeni obzałowani nie nieuwaza-

15iąc na Prawo pospolite ktore kazdemu omni

16tempore ubicunq quod cuius est reddere et res-

17tituere kaze a mianowicie Wielmozny Pan Kostusz-

18ko Podstoli Brzeski, niedość natym maiąc, Jz

19przedtym rozne krzywdy y szkody czynił y

20nanosił oco dawnieysza Protestacya przeciwko

21Jmci uczyniona y Intentowana Akcya na Sądy

22Grodzkie Kijowskie fusius inne obloquuntur takze po-

23tym Roku blisko przeszłego Tysiącnego Sedm-

24setnego Trzydziestego Czwartego intra Dies Mar-

25tij na Vroczysku nazwanym Dubnikach w Ostro-

26wie Zalizniekim [?] Dziedzicznym Protestantow

27[reklamant:] Wutt…

k. 462v

1Wiell. Jm Pan Podstoli Brzeski, obzatowany Jm Panu

2Zytowieckiemu [?] Podstarosciemu Chaieckiemu [?] Sia-

3na kopic Dwiescie Ichm Panom Andrzeiowi

4y Jakubowi Baranowskim, Mikołaiowi y Ba-

5zylemu [?] Niewmirzyckim [?] zabrac y zagrabic

6kazał, czym wszystkim Roku tegoz Miesiąca

7Serpnia Wiell. Jm Pan Podstoli niekontentuiąc

8się ieszcze barziey na oprzesze [?] szkody y ru-

9ine Protestantow czyniąc, Subministrował

10Jm Pana Wiszniowskiego, Possessora Dobr Pet-

11czy [?] aby Łrzezoły [?] w Ostrowie Załeznickim [?] na-

12głowe powyspiiał, Siana y zboza pozabierał,

13ktory Ostrow od Niegdy Ichmw Wielkiego

14Xięstwa Litewskiego Antecessorom Protestan-

15tow na wieczne czasy nadany, Potym Przy-

16wileyami od Nayiasnieyszych Krolow Ichmw

17Polskich, Jakoto mianowicie posledniyszych

18od Nayjasnieyszego Krola Jmsci Zygmunta Au-

19gusta Trzeciego, y Innych potym Krolow Ichmw

20Miłosciwie utwierdzony, ktory Ostrow Załez-

21nicki, w Obrębie y Granicach swoich tak się

22Zaczyna y Zestaie naprzod przeiechawszy Rze-

23kę Łeznicę [?] idąc ku Rzece Zerowiu [?] biorąc pole-

24wey Stronie nad Rzeczką Łeznicę w Las po-

25Łomiszcza [?] z Lasu Po Łomiszcz w przeło Smuze-

26liny Berezowki Rubiezami z Gruntem Potaszow-

27[reklamant:] skim

k. 463

1Potapowskim w poprzek Lasa Tywunia [?], ztamtąd

2do Alinnego [?] Laska do Rzeki Zerewia w Gurę zas

3idąc ponad Rzeką Zerewem ku Peczy [?] na zad

4powracaiąc Smuzaliną [?] w Głębokę [?] dolinę z Głębo:

5kiey doliny na Pohrebiską doline z Doliny

6rozdołem w Roc [?] Dukowa [?], z Dukowa w Debrow [?]

7Moch [?] na Krymiszcza [?], w Wierzch Łezniey [?] po:

8tym w tęż Łeznice [?] Rzeczkę w ktorym Ostrowie

9Załezniekim [?] zadney prepedycyi przedtym od

10Wiell. Ichmściow Panow Niemiryczow Dobr Norzyn:

11ska [?] Skwyry [?], Bondarow, y Peczy [?] Dziedzicow,

12potym następcow Ichmciow mianowicie Wiell. Dy:

13mitra na Zabokrzykach Zabokrzyckiego Podcz.

14Wilkomirskiego Podwoiewodzego Sądowego

15Jeneralnego [?] Woiewództwa Kijowskiego Syna JmWiellJmPana

16Benedykta Zabokrzyckiego Łowczego Bracławskiego

17y Innych Ichmciow roznych kredytorow dotąd

18zadney przeszkody niemieli y in pacifica Posses:

19sione Prapradziadowie Dziadowie y Oyco:

20wie dotych czas zostawali. Quod maius Wiell

21JmPan Podstoli Brzeski iescze barziey na oppres:

22syą szkodę y ruinę Protestantow czyniąc sub:

23ministrował JmPana Wiszniowskiego Possesso:

24ra Dobr Peczy [?] aby Pszczoły w tymże Ostrowie

25na głowe powybiiał ktory Roku przeszłego

26Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Czwartego, w Mie:

27[reklamant:] sięc

k. 463v

1w Jesien Pszczot Dziewięcioro nagłowe w Os:

2trowie Zeleznickim w Sosnach na rożnych Kro:

3czyszkach w pił na ostatek Roku tegoż

4Dnia Dwudziestego Dziewiątego Novembris,

5tenże JmPan Wiszniowski znać z Informacyi

6Wiell. JmPana Podstolego Brzeskiego zbiwszy

7y skupiwszy Poddanych Chaieckich Benda:

8rowskich y Pelczynskich także przybrawszy

9sobie na pomoc JmPana Potypskiego, y JmCi

10Pana Lewenstatra Szwagra JmPana Potypskie:

11go, Boiar y Mieszczan Owruckich plus minus

12na Osob Dwiescie z wozami y rożnym oręzem

13do bitwie należącym Siana na Kopie Pięcset

14Zyta Kop Pięćdziesiąt w tymże pomienionym

15Ostrowie Zaleznickim Protestantom zabrał

16y zagrabił, iż Poddani Chaieccy Drzewa na

17Barcie z Bore uklady y Sosny w Ostrowie Pro:

18testantow Zaleznickim na Dzień rąbaią, Ost:

19rowo pustoszą, y spustoszyli, Znaki starożyt:

20ne, alias Rubieże na Drzewie powycinali

21a swoie Nowe ponakładali przywłaszczaiąc

22do swego Gruntu z ktorych gdy nieraz Protes:

23tantes Sprawiedliwości u JmCi obżałowanego

24rekwirowali uczynić niechciał, y owszem Pod:

25[reklamant:] danym

k. 464

1nym Swoym pobtaza [?] przez ktory to takowy

2Swoy niesłuszny y nieprawny postępek

3JchMć Obżałowani cum Complicibus Suis Pra:

4wo Pospolite naruszyli y owiny [?] winiem pro qualita:

5te facti na Osoby y Dobra Swoie generaliter

6wszystkie libere zawzieli y pociągnęli Protes:

7stantow do szkod niemałych na Dwa tysiące

8Złł Pol. przywiedli y przyprawili. o co wszystko

9ut Praemissum est w wszelakim Sądzie y Urzędzie

10Prawnie czynić niezaniechae, zostawiwszy

11przy teraznieyszey Protestacyi Swoiey Sal:

12vam meliorationem y per citationem

13si necessitas Juris exigerit Correctionem

14an a tenczas o przyięcie y do Akt zapisanie

15prosili co y otrzymali X. Jakub Baranow:

16ski + y Piotr Baranowski pisać nie:

17umieiące

Objaśnienia i tłumaczenia

Mensis Februarius – miesiąc luty; comparentes personaliter – stawiwszy się osobiście; quam primum Acta Praesentia adire mogli – skoro tylko mogli przystąpić do niniejszych akt; vindicando – dochodząc; solenniter – uroczyście; cum Attinentijs – z przyległościami; prtko = przeciwko; Wttu = Powiatu; Wdztwa = Województwa; Ichmi/Ichm = Ich Mościów.

Norzynsk – Narodycze/Norynsk nad Norynią, pow. owrucki (dziś obw. żytomierski); nazwisko Kościuszko z przydomkiem Siechnowicki („Suchnowski” odczyt niepewny).

quorum statuitio … omnino urgetur – „których stawienie przed przyszły sąd usilnie się domaga”.

omni tempore ubicunque quod cuius est reddere et restituere – „zawsze i wszędzie oddać i zwrócić to, co czyje jest”.

fusius in ea (lub fusius inne) obloquuntur – „obszerniej (tam) mówią”; intra Dies Martij – „w dniach marca” 1734.

Podstoli Brzeski – podstoli brzeskolitewski; Arędowny Possessor – dzierżawca (arendarz).

Fragment manifestacji (protestacji) przeciw podstolemu brzeskiemu o zabór siana i szkody w Ostrowie Załeznickim; Subministrował – nasłał, podburzył; Antecessorom – przodkom; „Zygmunta Augusta Trzeciego” tak w rękopisie (zapewne pomyłka, Zygmunt III). Wiell. Jm – Wielmożny Jegomość.

Fragment manifestacji/protestacji o granice i naruszenie posesji ostrowu nad rzeką Zerew (Żerew); „in pacifica possessione” – w spokojnym posiadaniu; „quod maius” – co więcej; „Podcz.” = Podczaszego; „Podwoiewodzy Sądowy” – zastępca wojewody w sądach grodzkich. Wiele toponimów niepewnych.

„plus minus” (łac.) – mniej więcej; „alias” (łac.) – inaczej, czyli; „Protestantes” – strony wnoszące protestację (skargę); „rekwirowali” – domagali się; „Novembris” – listopada; „Kroczyszka” – zapewne karczowiska (wykarczowane polany). Fragment protestacji (manifestacji) o najazd i zagarnięcie siana i zboża w Ostrowie Zaleznickim.

cum Complicibus Suis – wraz ze wspólnikami swymi; pro qualitate facti – stosownie do charakteru czynu; generaliter – ogólnie; libere – swobodnie; ut praemissum est – jak wyżej powiedziano; salvam meliorationem et per citationem si necessitas iuris exigerit correctionem – z zastrzeżeniem prawa uzupełnienia i poprawy przez pozew, jeśli potrzeba prawna tego wymaga; Złł Pol. – złotych polskich; „+” – znak krzyża zamiast podpisu niepiśmiennych.

Streszczenie

1lutego 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Wilewskim [?] Lewkowskim, Jakub i Piotr Baranowscy w imieniu swoim i wszystkich Baranowskich, dziedziców wsi Koszów [?] i Ostrów Zaleznicki [?], wnieśli manifestację przeciw Faustynowi Kościuszce, podstolemu brzeskiemu, dziedzicowi Norzyńska [?], Antoniemu Wiśniowskiemu, posesorowi wsi Pecza [?], Konstantemu Potzpskiemu [?], gubernatorowi Owrucza, jego szwagrowi Michałowi Lewenfatrowi [?] oraz poddanym, bojarom i mieszczanom owruckim. Zarzucili im, że w marcu 1734 r. z polecenia Kościuszki zabrano siano na uroczysku Dubniki, jesienią 1734 r. Wiśniowski wybił w Ostrowie dziewięć pni pszczół, a 29 XI 1734 r. wraz z poddanymi i ok. 200 uzbrojonymi ludźmi zagrabił 500 kop siana i 50 kop żyta, poddani zaś wycinają drzewa i zacierają dawne znaki graniczne. Manifestanci opisali granice Ostrowu, nadanego ich przodkom i potwierdzanego przywilejami królewskimi, i oszacowali szkody na 2000 zł pol.; jako niepiśmienni podpisali się krzyżykami.

Nr w rękopisie: 5 (1735, seria II)

Transkrypcja

k. 464

1Prezenta Konia w Sprawie Urodz.

2JmPana Krzyżanowskiego

3Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego, Piątego

4Miesiąca Februarij, Dziewiętnastego. Dnia,

5Na Urzędzie Grodz. w Miescie Jego Krolewskiey

6Mći Owruczu Przedemną Wawrzyncem Wa:

7lewskim Lwowskim [?] Namiesnikiem Natenczas

8Podwoiewodz. Grodz. Woytwa [?] Kijowsk. y Księ:

9gami niniejszemi Grodz. Kijowsk. Comparens per:

10sonaliter

k. 464v

1petter Urodzony JmPan Alexander Krzyżanowski Guber:

2nator Wiazowski Dobr Wiell. JmPana Nikodyma Ka-

3zimierza na Szumsku Woronicza Chorążego Owruc:

4kiego Starosty Ostrzeckiego przezia Manifesta-

5cione Konia Szerey Stowego [?] z Sanmi prostemi

6Chomontem ładaialim [?] duho [?] uzami Zyprane:

7mi Usłusarzow Bołotnickich nazwiskiem Jako:

8wa y Fedora ex ratione winnego długu udzi-

9Comparenta więcey od Roku zaciągnionego toiest

10Złł. Poll. Dwadzieścia Sześć ato in vim zrobienia

11Pistoletow na ktore y żelazo JmComparens dał swoie

12gotowe y wziętych y dotychczas ani pistoletow ani

13pieniędzy nieoddanych na Urzędzie ninieyszym pre:

14zentował y otaxe prosił a tak Ja Urząd annuendo

15Affektacyi Comparentis ex stallo Officiy mego Woznego

16Opatrznego Tomasza Masiukiewicza Generała Ułwa [?]

17Kijowskie ad taxandum przydałem ktory Wozny in

18Praesentia Urodz. Ichmw Panow Sebestyana Kur-

19manowicza, y Adama Kiecielinskiego [?] pomienio:

20nego Konia z Sanmi Chomontem y łeami [?] Zy-

21czanemi we Złł. Poll. Szesnastu otaxował. Po kto-

22rey Taxie tegoz Konia Sanie y Chomąt Idem

23Comparens ex Sequestro Officiy wyrzeczywszy

24Urząd niniejszy z wirzeczenia kwitował prosząc

25hoc totum connotari co y otrzymał. Alexan-

26der Krzyżanowski manu propria

27[reklamant:] Manifestacya

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; Podwoiewodz. Grodz. – podwojewództwa grodzkiego; „Woytwa” zapewne skrót „Woiewództwa” [?]. Prezenta – okazanie w urzędzie (tu konia) jako dowodu w sprawie.

annuendo affektacyi comparentis – przychylając się do żądania stawającego; ex stallo officii – z ramienia urzędu; ad taxandum – do oszacowania; in praesentia – w obecności; ex sequestro – z zajęcia (sekwestru); hoc totum connotari – aby to wszystko zapisano; manu propria – własnoręcznie; Złł. Poll. – złotych polskich; Idem Comparens – tenże stawający.

Kontekst: manifestacja i taksacja zajętego konia z saniami i chomątem za niespłacony dług (26 zł) ślusarzy bołotnickich za niewykonane pistolety; oszacowano na 16 zł.

Streszczenie

19lutego 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lwowskim [?], Aleksander Krzyżanowski, gubernator dóbr wiązowskich Nikodema Kazimierza Woronicza, chorążego owruckiego, starosty ostrzeckiego [?], zaprezentował konia z saniami i chomątem zajętego ślusarzom bołotnickim Jakowowi i Fedorowi z powodu długu 26 zł pol., zaciągniętego ponad rok wcześniej na wykonanie pistoletów, których ani pieniędzy dotąd nie oddali. Woźny generał Tomasz Masiukiewicz w obecności Sebastiana Kurmanowicza i Adama Kiecielińskiego [?] oszacował konia z saniami i chomątem na 16 zł pol. Po taksie Krzyżanowski odebrał rzeczy z sekwestru urzędu i pokwitował urząd.

Nr w rękopisie: 6 (1735, seria II)

Transkrypcja

k. 464 [?]

1Manifestacya Urodz. JmPana Jana

2Meleniewskiego [?] y Jnnych przeko

3Wiell. JmPanu Trypolskiemu Podczt. [?]

4Zytt.

5Roku Tysiąc, Siedmset, Trzydziestego, Piątego,

6Miesiąca Februarij, Dwudziestego, Pierwszego Dnia.

7Na Urzędzie Grodz. w Miescie JKMci Krolewskiey Mości

8Owruczu, Przedemną Wawrzyńcem Walerz [?] Lewkowskim [?]

9Namiesnikiem Natenczas Podwoiewodztwa Grodzkim

10Sellu [?] Wdztwa Kijowsk. y Xięgami Ninieyszemi Grodzk.

11Kijows. Comparens personaliter Urodz. Jm Pan Jan Meleniew-

12ski [?], Synowiec [?] y Wiell. Jeymści Paniey Anny z Trypolskich

13Wyhowskiey [?] Skarbney Ziemskiey Podstarościney Grodz.

14Zytomirs. iak prędko dowiedzieć się mogł o Manifeście

15niesłusznie w Grodzie tuteyszym odniżey wyrazonego

16Jm przeciwko sobie Manifestuiącemu y Wiell. Pryn-

17cypałce Swoiey zaniesionym co in passu vindykuiący

18niewinność swoię obviando, iż in realibus obiectis w tym

19ze Manifeście Jm obwiniony ex Officio, solenniter

20przed Urzędem ninieyszym swiadczy y Manifestuie

21y Remanifestuie się na przeko Wiell. JmPanu Maciejowi

22Ostowiczowi [?] z Trypola Trypolskiemu w ten sposob

23y oto. Jż Comparens zjechawszy do Dobr Wsi Łaczow-

24szczyzny [?] ex Brachio Wiell. Jeymści Pani Skarbnikowey

25Zytomirs. Pryncypałki Swoiey z wyraznego zlecenia do

26[reklamant:] tey [?]

k. 465v

1Części Prawu naturalnemu Wiell. Jeymci Pani Skarbney Zytt.

2z innemi Consukcessorami podległey y należącey, dla

3zregestrowania rzeczy ruchomych post fata zeszłego

4niegdy Urodz. Bazylego Trypolskiego, Brata Com-

5parentis Pryncypalki rodzonego y zapisania wedłuy

6Prawa post extinctum Caput na naturalne Sukcesor-

7ki wtey Części wysz wyrażoney cum alijs attinentijs

8Intromissyi, ktorą in fundamento Legis positivae Woz-

9ney na Gruncie nemine contradicente ac impug-

10nate obwoławszy w Grodzie tuteyszym Kijowskim ju-

11xta manus Officij Sui zeznał nietak iako Wiell. Jmść

12Pan Podstoli Zytt. per Suam obiecit Manifestationem

13że jakoby Comparens z Innemi Tchami [?] y Woznym vio-

14lenter Caschać [?] chłopców tomentować miał y Innych

15obiekcyi czego in rerum natura niebyło a niter Inkwi-

16zycyą dowiesć może ponakładał, więc Comparens emun-

17duiąc się wniewinności Swoiey przeciwko wysz wyra-

18żonemu Jm obwinionemu ratione in iusta descriptio-

19nis Manifestatur salwę zostawiwszy Actis Connotari

20presit co y otrzymał. Jan Melencewski [?] m.p.

Objaśnienia i tłumaczenia

Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; in passu vindykuiący – w toku dochodząc; obviando – zapobiegając; in realibus obiectis – w zarzutach rzeczowych; ex Officio – z urzędu; solenniter – uroczyście; ex Brachio – z ramienia (z polecenia). Podczt. – prawdopodobnie Podczaszy; Skarbna Ziemska – żona skarbnika ziemskiego. 21 II 1735.

Mowa o intromisji (wwiązaniu) w część dóbr po zmarłym Bazylim Trypolskim, bracie pryncypałki komparenta. Łac.: post fata – po śmierci; post extinctum caput – po wygaśnięciu głowy (rodu); cum alijs attinentijs – z innymi przynależnościami; in fundamento legis positivae – na podstawie prawa stanowionego; nemine contradicente ac impugnante – bez niczyjego sprzeciwu i zaskarżenia; iuxta manus officij sui – według swej powinności urzędowej; per suam obiecit manifestationem – zarzucił swoją manifestacją; in rerum natura – w rzeczywistości; actis connotari pressit – nalegał o zapisanie do akt. Zytt. = żytomierski (Skarbna, Podstoli żytomierski).

Streszczenie

21lutego 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim [?] Lewkowskim [?], Jan Meleniewski [?], synowiec [?] Anny z Trypolskich Wyhowskiej [?], skarbnikowej ziemskiej i podstarościny grodzkiej żytomierskiej, wniósł remanifestację przeciw Maciejowi z Trypola Trypolskiemu, podstolemu żytomierskiemu, w odpowiedzi na jego manifest zaniesiony w tutejszym grodzie. Meleniewski [?] wyjaśnił, że z polecenia pryncypałki zjechał do jej części dóbr we wsi Łaczowszczyzna [?], by zregestrować ruchomości po zmarłym Bazylim Trypolskim, jej rodzonym bracie, i dokonać intromisji naturalnych sukcesorek, którą woźny ogłosił bez niczyjego sprzeciwu. Zaprzeczył zarzutom Trypolskiego, jakoby z innymi i woźnym gwałtem dręczył chłopców, i zamanifestował się przeciw niemu z powodu niesłusznego opisu.

Nr w rękopisie: 7 (1735, seria II)

Transkrypcja

k. 465v

1Manifestacya Urodz. Jeym. Pani

2Czarneckiey Wdowy de Diligentia

3uczyniona

4Roku Tysiąc Siedmset Trzydziestego Piątego,

5Miesiąca Februarij, Dwudziestego Pierwszego Dnia.

6Na Urzędzie Grodz. w Miescie JKo Krolewskiey

7[reklamant:] Mci

k. 463 [?]

1Mości Owruczu Przedemną Wawrzyńcem Walewskim Lew:

2kowskim Namiesnikiem Natenczas Podwoiewodztwa

3Grodz. Gtu Wdztwa Kijow. y Xięgami Ninieyszemi

4Grodz. Kijow. Comparens per[sonali]ter Urodz. JeyMść Pa:

5ni Anastazya z Trypolskich Czarnecka, pozostała

6Wdowa prospiciendo integritati Fortunae Suae de di:

7ligentia Sui Manifestuie się wten sposob y oto. Iż

8JeyMść Manifestantka ku potrzebie swoiey pilney zaciągne:

9ła Summy Złł Poll Sto u Wiell. JmPana Macieja z Try:

10pola Trypolskiego Podstolego Zytt. na Assekuracyę

11de Actu et Data ibidem ex[pres]sis wktorey Assekuracyi

12iezeliby iakie znaydowały Punkta Fortunie JeyMści

13Manifestantki iako Prawa nieumieiący szkodzące

14Zaczym tedy de invaliditate tych klawzul y Liga:

15mentow wspomnioney Assekuracyi extra ordinar:

16ie na ubliżenie Fortuny JeyMści Comparentki quo:

17dammodo opisanych Manifestur Offiaruiąc się

18za naypierwszą Requizycyą dług pomieniony Wiell.

19JmPanu Podstt. totaliter oddać y wyliczyć. A teraz

20tey Manifestacyi prosiła oprzyięcie mnie Urzędu

21do Xiąg co y otrzymała. X Anastazya Czarnec:

22ka pisać nieumieiąca.

Objaśnienia i tłumaczenia

de diligentia – o dopełnienie czynności (manifestacja w sprawie dochowania terminu/starania). JKo = Jego.

comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; prospiciendo integritati fortunae suae de diligentia sui – dbając o całość swej fortuny z własnej staranności; de actu et data ibidem expressis – z datą i miejscem tam wyrażonymi; de invaliditate – o nieważności; extra ordinarie – nadzwyczajnie; quodammodo – w pewien sposób; totaliter – w całości. „X” – znak krzyżyka zamiast podpisu. Podstt. Zytt. – podstoli żytomierski. Złł Poll – złotych polskich.

Streszczenie

21lutego 1735 r. w urzędzie grodzkim w Owruczu, przed namiestnikiem Wawrzyńcem Walewskim Lewkowskim, Anastazja z Trypolskich Czarnecka, wdowa, zamanifestowała się de diligentia, że na swoje potrzeby pożyczyła 100 zł pol. od Macieja z Trypola Trypolskiego, podstolego żytomierskiego, na asekurację, i że jako nieznająca prawa zastrzega nieważność wszelkich klauzul tej asekuracji szkodliwych dla jej majątku. Jednocześnie zadeklarowała oddanie całego długu na pierwsze żądanie podstolego. Jako niepiśmienna podpisała się krzyżykiem.