Akty 121–160

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 118v

1Similis Contractus inter Illmum et Rdm

2Dłużewski Eppum Gratianopolitanum

3atque G. Kątcki Pocillatorem Zytomirien, etc.

4Consensu Conscripti.

5Ad Officium et Acta praesentia Castren Capitanlia

6Camenecen Podoliae personaliter veniens No-

7bilis Joannes Kocinski, obtulit Officio praesenti,

8et ad acticandum porrexit Contractum intro

9Consensum, inter Illmum et Rndum Joannem Dłu-

10żewski, Eppum Gratianopolitanum Custodem, et Suf-

11fraganeum Chelmensem Administratorem Episcopatus Came-

12necen, et Gnosum Alexandrum Kątcki Pocillatorem

13Zytomirien, Vicecolonellum Sacrae Regiae Maiestatis

14[reklamant:] et

k. 119

1Theresiam de Olewin Coniuges conscriptum manu

2eorundem subscriptum, alioqui sanum porrexit.

3Cujus tenor sequitur et est eiusmodi.

4Między Jasnie Wielmożnym JMę X. Jędrzeiem

5Janem na Dłużewie Dłużewskim Biskupem

6Gratianopolitanskim Proboszczem y Suffraganem

7Chełmskim Archidiakonem y Administratorem

8Biskupstwa Kamienieckiego z iedney, a

9Wielmożnym JmPanem Alexandrem Zgodzinskim [?]

10Podczaszym Bytomskim [?] Obersterleytnantem

11JKrMci, JMę Panią Theresą z Olewina

12Małżonkami, z drugiey strony stanęło pew-

13ne postanowienie, y kontrakt niedmienny [?]

14niżey pisany. Iż JmX. Admin[i]strator, w wielkie

15spustoszenie Biskupstwa Kamienieckiego, y

16tylko gruszka [?] pozostałe tamgdzie przedtym

17wsi były, dla prędszey Dóbr pomienionych Osa-

18dy, y restauracyi puszcza [?] w possessią Wieś Smo-

19tryczowkę [?] y Kuźmikowce [?] podmiastem, y

20nu podgórnemu [?] Wieś Ziemkowice [?] pod miastem, y

21Miasto Czarnokozince cum attinentiis in

22krainę [?] tak, iako przed tym przeszłymi należały, do

23tych Dobr, albo raczey do kryiza [?] należących

24tych Dobr, albo raczey Puszcza [?] na których

25ta Wieś y miasteczko było w niżey opisany sposób.

26to iest aby JmPan Podczaszy przez cztery lata, które

27się będą zaczynać od Swiętych Trzech Krolow w Roku

28przyszłym Tysiąc Siedmsetnym przypadaiącego

29pomienione Dobra

30trzymał, y osadzał, wyż mianowane Dobra

31zażywał ich na pożytek swoy według upodo-

32bania, Slobodę iednak ludziom osiadaiącym

33w tych Dobrach, daiąc wcale przez cztery lata także

34w Dobrach, y należycie do niey

35Wioski bliższe Czarnokozince, Kostiniowce [?], Nowosiołka, iezeli

36iako to Zalesce, Kostiniowce [?], Nowosiołka, iezeli

37się kto do tych Dobr trafi, y może iech będzie

38osadzać, aby JMć osadzał, y zażywał iech. Po

39[reklamant:] expiraciey

k. 119v

1expiraciey, zas czterech lat powinni wszystkie mia-

2nowane Dobra wydac w arendowną possessią

3JmP. Podczaszego, przy kontrakcie de Novo spisany

4arendowny, z Imcią, y cokolwiek teraz de pro-

5prio JmP. Podczaszy podczas tey czteroletney

6słobody wystawi, y wybuduie iako to dwor, młyn

7ratusz, browar, summa na te budinki erygowa-

8na, od Jmci powinna bydz potrącona z tey

9Summa w summe arendowny, a ze JmPan

10Podczaszy na Obrządzenie Kościelnych potrzeb

11y Solaria kapłanow, dla chwały Boskiey wyda-

12dza, JmX. Administratorowi dwiema Tysiącami

13Złotych Polskich Currentis Monetae, y zamiane [?]

14wyliczył Tysiąc złotych, na wyliczyc, za kwitem

15rzecznym, tedy te dwa Tysiące także powinni

16będą bydz potrącone, do summy Arendowney

17w kontrakcie JmPanu Podczaszemu Inwentarze

18tez Dobr pomienionych, z wszystkiemi tak

19iako przedtym bywały przed Arendą powinien

20będzie dla informacyi, JmX. Administrator,

21JmPanu Podczaszemu, oddac, Ten kontrakt dla

22większey wiary, obie strony rękami własnemi

23podpisuią, y Aktami Grodzkiemi, Kamienieckiemi

24który Grod będzie otworzony, albo Lwowskiemi

25roborowac abunniy [?] powinni, y dotrzymac

26sobie tego z kontraktu in Omnibus et Singulis

27punctis, et Clausulis, obowiązuią się obiestro-

28ny sub Vadio szterech Tysięcy złotych Polskich

29Działo się w kamieńcu dnia trzeciego Mia

30siąca dziewiątego [?] Roku Panskiego Tysiącznego

31ćwierćsetnego [?] Dziewięćdziesiątego Dziewiąte-

32go Xiądz Jan Dłuzewski Biskup Gratianopo-

33litanski locus Sigilli, Alexander Rzeczycki [?] Pod-

34czaszy Bystrzynski [?], Oberszterleytnant JE KrMci

35Post cuius […]

k. 120

1Post cuius Ingrossationem Originale eiusdem Gnosus offerens

2ad se recepit, et de recepto sibique restituto Officium praesens

3quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł: „Kontrakt spisany za zgodą między Jaśnie Wielmożnym i Przewielebnym Dłużewskim, biskupem gracjanopolitańskim, a urodzonym Kąckim, cześnikiem żytomierskim”. Szlachcic Jan Kociński przedkłada do akt kontrakt między Janem Dłużewskim, biskupem tytularnym gracjanopolitańskim, kustoszem i sufraganem chełmskim, administratorem biskupstwa kamienieckiego, a Aleksandrem Kąckim, cześnikiem żytomierskim, podpułkownikiem JKM. Data dzienna na tej stronie nie występuje.

Ciąg oblaty kontraktu (po polsku) między bp. Andrzejem Janem Dłużewskim, biskupem gratianopolitańskim (tytularnym), sufraganem chełmskim i administratorem biskupstwa kamienieckiego, a małżonkami Aleksandrem Zgodzińskim [?], podczaszym, obersztlejtnantem JKM, i Teresą z Olewina, o oddanie w czteroletnią posesję dla osadzenia spustoszonych dóbr biskupich (m.in. Czarnokozińce), od Trzech Króli 1700 (6 I 1700).

manu eorundem subscriptum – „podpisany ich ręką”; cujus tenor sequitur – „którego treść następuje”.

Odczyt wielu wierszy (zwłaszcza nazw wsi i środkowych linii) bardzo niepewny; wiersze 22–23 i 28–29 wydają się w rękopisie częściowo powtórzone – sprawdzić.

de Novo – na nowo; de proprio – z własnych środków; Solaria – pensje, uposażenie; Currentis Monetae – bieżącej monety; in Omnibus et Singulis punctis et Clausulis – we wszystkich i poszczególnych punktach i klauzulach; sub Vadio – pod zakładem (karą umowną); locus Sigilli – miejsce pieczęci; Post cuius [ingrossationem…] – formuła końcowa oblaty.

Biskup gracjanopolitański – tytularny biskup (in partibus), zapewne sufragan; data kontraktu: 3 dnia miesiąca (nazwa niepewna) 1699; odczyt dzisiejszego miesiąca i liczebnika niepewny.

Słowa „Oberszterleytnant JE KrMci” – podpułkownik Jego Królewskiej Mości.

Zakończenie poprzedniego wpisu (oblaty): po wpisaniu do ksiąg oryginał odebrał oblatujący i pokwitował urzędowi jego zwrot.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Jan Kociński przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu do wpisania kontrakt zawarty za zgodą stron między Janem Dłużewskim, biskupem gracjanopolitańskim, kustoszem i sufraganem chełmskim, administratorem biskupstwa kamienieckiego, a Aleksandrem Kąckim (w treści: Zgodzińskim [?]), cześnikiem żytomierskim [w treści: podczaszym], podpułkownikiem JKM, i jego żoną Teresą z Olewina. Kontrakt (po polsku) oddaje małżonkom na cztery lata od Trzech Króli 1700 spustoszone dobra biskupstwa kamienieckiego (m.in. miasteczko Czarnokozińce, wsie Smotryczówka [?], Kuźmikowce [?], Ziemkowice [?] oraz Zalesce, Kostiniowce [?], Nowosiołka) z czteroletnią słobodą dla osadzających się ludzi, z potrąceniem nakładów na dwór, młyn, ratusz i browar oraz 2000 zł wydanych na potrzeby kościelne; obie strony obowiązują się pod zakładem 4000 zł. Kontrakt datowany w Kamieńcu 3 dnia miesiąca [?] 1699, podpisali bp Jan Dłużewski i Aleksander Rzeczycki [?]. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący i pokwitował urząd. Odczyt wielu wierszy bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 120

1Similis Oblata Quietationis

2manualis, ab eodem Illmo Rmo Eppo

3in rem MG. Kątski data

4Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Camenecen.

5Podoliae personaliter veniens Nobilis Joannes Kowinski [?],

6obtulit Officio praesenti Quietationem infrascriptam per Illmum

7et Rmum Episcopum Kamenecen. [?] Podoliae datam, in rem Gnosi

8Kątski Pułkownika [?] Żytomirskiego servientem manuque eiusdem

9subscriptam. Cuius tenor sequitur talis.

10Niżey podpisany znam tym kwitem iż Im. Pan

11Alexander Kątski Pułkownik [?] Żytomirski Ober-

12szterleytnant J. Kr. Mci Hijore [?] Konnatys [?] oddawał [?]

13nie z possessiey Dobr Biskupstwa Kamienieckiego

14mnie Wyżey summa na opłatę Kapitanowi [?], wymie-

15nioną [?] Wyżsy [?] tysiąc złotych zabranych

16przez tychże [?] Kozaków, napierwy tysiąc złotych […]

17Kwitujęc oddania samy [?] Konnatię [?] kwitowany

18Kwitnię [?] oddania tamże [?] tysiąc złotych tak żeby wie

19iest, a po drugi tysiąc złotych tak, żeby z tych odebrania

20oddał, na pomienione Dzień [?] obyczaywo [?] odebrania

21takim tak kwitnie. Dla lepszey wiary [?] fidem y własną

22ręką podpisuię się przykładając pieczęć. Pisan

23w Kamieńcu die Nona Julii Anno Dni Millmo

24Septingentesimo. Jerzy [?] Jan Dłużewski [?], Biskup

25Hraianopolitanski [?] Admin. Biskupstwa Kamie-

26nieckiego. Locus Sigilli. Alexander Kątski Pod-

27czaszy Żytomirski, Obersterleytnant J. K. Mci.

28Post cuius Quietationis Ingrossationem Originale eius

29Nobilis idem Gnosus offerens ad se recepit,

30et de recepto sibique restituto Officium praesens

31quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata kwitu ręcznego biskupa (administratora biskupstwa kamienieckiego) dla Aleksandra Kątskiego, wystawionego w Kamieńcu 9 VII 1700; tekst polski kwitu w dużej części niepewny odczytowo (pismo bardzo kursywne).

Illmus Rmus Eppus = Illustrissimus Reverendissimus Episcopus; MG. = Magnificus Generosus; Locus Sigilli – miejsce pieczęci.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Jan Kowiński [?] przedłożył w grodzie kamienieckim do oblaty kwit biskupa administratora biskupstwa kamienieckiego dla Aleksandra Kątskiego, podczaszego żytomirskiego i obersztlejtnanta królewskiego, dotyczący wpłaty sum (po 1000 zł) z posesji dóbr biskupich. Kwit datowano w Kamieńcu 9 VII 1700. Po wpisie oryginał zwrócono.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 120

1Similis Assecurationis ab eod.

2Illmo Eppo in rem eiusdem

k. 120v

1G. Katski Assecurationis Serviens.

2Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Ca-

3menecen. Podoliae personaliter veniens Nobilis Joannes

4Kocinski [?] obtulit Officio praesenti ad actitandum porre-

5xit Assecurationem Manualem, ab Illmo et Rndmo

6Episcopo Gratianopolitano et Admre Episcopatus

7Camenecen. in rem et persona Gnosi Katski Locumte-

8nentis Zytomirien. datam manuque eiusdem subscriptam,

9cuius tenor sequitur estque talis.

10Niżey podpisany daię Assekuracią Nayiaśniey [?] Wiel-

11możnemu JmPanu Alexandrowi Katskiemu

12Podczaszemu Zytomirskiemu, Oberszterleytnantowi J.K.Mci,

13iż w należytey według Kontraktu zawartego

14satisfakcyi, że Mu gotowe y powinienie [?] Jm. Pod-

15czaszego evincere, eluere, y te Quibus [?] piśmiennie [?] przez

16zapiśnie się Mu, in Bonis meis haereditariis Teribus [?]

17habitis et habendis, hereditarną [?] mieć chce, iako

18by Actis Castrensibus inscripta była, w każdych pun-

19ktach Kontraktu dotrzymanie naznaczone,

20assekuruiac Mu, dla lepszey wiary własną ręką

21podpisuię się przy pieczęci mojey. Działo się w Ka-

22mieńcu die quinta Octobris Anno Dni Millmo

23Sexcentesimo Nonagmo Nono. Xiądz Jan [?] Dłużew-

24ski, Biskup Gratianopolitański, Suffragan

25Chełmski, Administrator Biskupstwa Kamie-

26nieckiego. Locus Sigilli. Alexander Katski

27Podczaszy Zytomirski Obersterleytnant

28J.K.Mci. Post cuius Assecurationis Ingros-

29satione Originale eiusdem idem Nobilis offe-

30rens ad se recepit de regestro Officii praesentis quietans.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nagłówek kolejnej oblaty: podobna oblata asekuracji od tegoż biskupa na rzecz tegoż (Kątskiego); tekst na następnej stronie.

Assecuratio – zapewnienie, asekuracja; Gratianopolitanus – tytularny biskup gracjanopolitański; Admr – administrator; Locus Sigilli – miejsce pieczęci.

Data dokumentu: 5 X 1699, Kamieniec; data oblaty niewidoczna – 1699 [?].

Odczyt części polskiego tekstu (zwłaszcza w. 16–19) niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Jan Kociński [?] wniósł do akt grodu kamienieckiego asekurację wystawioną 5 X 1699 w Kamieńcu przez ks. Jana Dłużewskiego [?], biskupa gracjanopolitańskiego, sufragana chełmskiego i administratora biskupstwa kamienieckiego, dla Aleksandra Katskiego, podczaszego żytomierskiego i oberszterlejtnanta królewskiego. Biskup zapewnia dotrzymanie kontraktu i zabezpiecza to na swych dobrach dziedzicznych. Po ingrosacji oryginał odebrano.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 120v

1Oblata Donationis super Bona

2[...] et alia, in personam M.

3[...] Subdapiferi Leopolien. existen.

4[reklamant:] Ad

k. 121

1Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan.

2Camenecen. Podoliae, veniens personaliter Gsus [?]

3[…]s Michael Sokotowski [?] Nomine et ex parte Magci

4Alberti Łos Subdapiferi Terrae Leopol. obtulit offi-

5cio praesenti, et ad actiandum porrexit Donationem

6authenticam super bona Rzeczyca [?] […]

7per Illmum et Magcum Potocki Castellanum Camenecen.

8Coram Actis Castren. Leopolien. in rem eiusdem praefati

9Magci Subdapiferi recognitam Cuius tenor sequitur talis.

10Actum in Castro Inferiori Leopoliensi, Feria

11Quarta ante festum Praesentationis Beatissimae

12Virginis Mariae proxima, Anno Dni Millesimo

13Sexcentesimo Nonagesimo Nono. Coram Generoso

14Alexandro Antonio de Mniszkowo [?] Mniszko-

15rowski [?], in loco Magnifici Alberti de Brzeskowo [?]

16Łos Subdapiferi Leopoliensis, Vicecapitanei, et

17Judicis loci praesentis, ad hunc Actum assum-

18pto Subdelegato, et hoc munus Subdelegatio-

19nis in se libere assumente, Actisque praesentibus Ca-

20stren. Capitan. Leopoliensibusque personaliter Compa-

21rens Illmus et Magcus Felicianus Stanislaus

22a Potok in Crotkow [?], et Bilcze [?] Potocki Castellanus

23Camenecen. sanus mente, et corpore existens, foro

24suo quovis Competenti omisso et declinato,

25ne propria posthabita, praesentiaeque Ca-

26strensi Capitaneali Leopolien. in se Possess[ionem]

27et bona [?] […]gentem omnia quoad actum huiusmodi

28attinet benevole assumpta, palam publice,

29libereque recognovit. Quia ipse Illmus et Magcus

k. 121v

1Eleonora Rejowna Coniuge sua, ac in eius ratihabitione

2cavet, et ex certis iuribus suis nomine bona sua propria

3et hereditaria videlicet Oppidum quondam Hussiatyn [?] cum forta-

4litio, nunc ante tota et ferme deserta, necnon fundos

5et areas desertas Villarum Horodyszcze [?], Sydarya [?] et Mikołajow-

6ka atque Czechrynowce [?] dictas, in Palatinatu Podoliae sitas, et

7iacentes cum omni Oppidi, et earundem Villarum quondam an-

8tiquitus ad bona eadem spectantium iure, dominio, proprietate,

9et propinquitate, utilitatibus, usibus, fructibus, proventibus,

10redditibus, attinentiis, et pertinentiis tum agris, pratis,

11campis, hortis, pomariis, sylvis [?], indaginibus, ru-

12betis, dumetis, ac pratis, stagnis et piscinis [?], mericis [?],

13apisteriis, mellificiis, fluviis, fluminibus, lacubus, paludibus,

14rivis, rivulis, torrentibus, aquis, earumque decursibus, pi-

15scinis Magnis, et parvis, earumque demissionibus, sta-

16gnis, desertis, sylva Krzywe [?] dicta, et aliis ad bona eadem

17ex antiquo spectantibus Nemoribus, et Merricibus [?]

18sylvis, necnon subditis, Cmethonibus, hortulanis,

19Inquilinis, Colonis ubicunque reperiri poterint, eo-

20rumque diurnis laboribus, censibus, decimis, clavinibus [?],

21tributis, pensionibus, vecturis, vigiliis diurnis

22et nocturnis, officiisque quibusvis per eosdem ab antiquo

23pendi, et praestari solitis, Commodisque et Emolumentis

24quibusvis universis, eisdem bonis nunc provenientibus

25et in posterum proventuris, nihil ex praemissis pro se

26suisque Successoribus aut quopiam alio reservando,

27seu excipiendo, verum ita late, longe circumferen-

28tialiterque prout praefata bona hereditaria in suis

29metis et limitibus ac granitiebus, ab antiquo

30extendi, et protrahi, et quae ab aliis

31vicinis et Contiguis bonis disiuncta

32et distincta, ac praeiacent, se Recognoscente

33[reklamant:] spectabant,

k. 122

1Spectabant et concernebant, etiam cum Iure Patronatûs,

2praesentandorum beneficiorum Utriusq Ritûs, Iam ex-

3nunc et defacto, Suprascripto Magnifico de Grotkow Zo[?]

4Subdapifero Leopoliensi, Gnosi olim Alberti itidem a

5Krzynowloga de Grotkow Zos Filio et illius Posteris,

6Dat, Donat, Inscribit et Resignat, prout praesentibus,

7Dedit, donavit, Inscripsit et Resignavit, Pura Vera, me-

8ra, Amplicis[?], et irrevocabilis Donationis titulo, perpetuo

9aevi duum[?], atq de Iuribus quibusvis ad bona p[rae]fata,

10quovismodo, sese referentibus, Cedit, et Conde-

11scendit. In quae quidem bona Oppidum Videlicet Nec

12non Fundos et Areas Suprafatas, modo praemisso Do-

13natas, et Resignatas, Idem Illris et Mcus Recognoscens

14memorato Mco Donatario Suo et illius Successo-

15ribus, Realem intromissionem et Actualem Pacificamq

16Possessionem cum Praesentaneo Bonorum Eorundem

17Usu, Fructu, per Ministerialem Rni Generalem Quem-

18vis et Nobiles duos, faciliùs ad id conducendos. Vigore

19Inscriptionis praesentis Donatoriae Officiose Capiendam,

20et assumendam Iam exnunc et defacto libere dat, et

21admittit, Datamq et admissam. Nec per se, Nec per

22alias quasvis Submissas et Subordinatas Personas,

23praepedire, denegare, adimere, interturbareq, aut quo-

24vis modo Iniuriari, quinimo eundem Mcum Donata-

25rium Suum, et illius Successores, ab omni et quavis

26Impetitione Iuridica, omnium et Singularum Perso-

27narum, Status, Sexûs, gradus Conditionis, ac praemi-

28nentiae Cuiusvis Existentium Ratione praemissorum

29Bonorum modo quovis exoriunda, per omnes Processus

k. 122v

1Terrestres, prout ad quamlibet Personam Terrestris spe-

2ctat praescriptio in omni Judicio et Officio, toties quo-

3ties opus fuerit, tueri, defendere, evincere, liberare et

4intercedere, Bonaq praefata ab omnibus Juribus, Debi-

5tis, Vinculis, Admissionibus, Inscriptionibusq qui-

6buscunq Prioribus et posterioribus, Dotem, Dotalitiorum,

7Reformationum, Advitalitatum, ac alterius cuiuscunq

8Tituli Juribus Bona eadem quovis modo aggravantibus

9et afficientibus. Nec non Citationibus, Concitationibus,

10Innotescentiysq quibuscunq Lucris, demum perlucris,

11Processibusq quibuscunq super iisdem Bonis perductis

12et perducendis, semper munda et libera reddere et

13efficere se suos cum Successoribus, de et super bonis

14suis generaliter omnibus mobilibus et immobilibus,

15Haereditariis et obligatoriis, summisq quibuscunq pe-

16cuniariis habitis et habendis, Inscribit et Obligat.

17Idq sub Damnis Terrestribus simpliciter et absq

18Corporali Juramento taxandis et edicendis, per se

19Recognoscentem, Posterosq suos in casu Inscriptioni

20praesenti Donatoriae in aliquo Contraventionis, prae-

21missorumq omnium et singulorum in eadem contento-

22rum non Completionis, Eidem Mgco Donatario suo

23et illius Successoribus ad solvendum luendis et suc-

24cumbendis, Nulloq modo evadendis. Insuper Idem

25Illustris et Mgcus Recognoscens supradictam Illu-

26strem et Mgcam Eleonoram Rejowna [?] Consortem

27suam, ad approbandum per Ipsam Inscriptionem

28praesentem Donatoriam vel similem huic facien-

29dam sue de iuribus suis Uxoreis, ad bona eadem

30[reklamant:] Respectantibus

k. 123

1Regalantibus Edendum, intra Decursum Duodecim

2Septimanarum, ad Acta quaevis authentica Vim

3et Robur perpetuitatis in se habentia Attrahere et

4personaliter adducere, ab eaque vel in eventu mortis

5ab illius Successoribus, ut praemissa exequantur, effice-

6re, et antequam vero Attracta erit, vel ut praemissa exequantur

7effecerit, Memoratum Mgcum Donatarium suum et

8illius Successores, ab omni et quavis Impetitione

9Juridica, ex re et Persona suprascriptae Matris et

10Mgcae Consortis suae Attraendae Ratione praemisso-

11rum modo quovis Exorienda, in Omni Judicio et

12Officio Regni, toties quoties opus fuerit, tueri, de-

13fendere, evincere, Eliberare, et intercedere, Se Suos-

14que Successores, de et super bonis suis generaliter om-

15nibus mobilibus, et immobilibus, Haereditarijs et

16Obligatorijs Summisque quibusvis pecuniarijs, habi-

17tis, et habendis, Inscribit et Obligat. Idque sub Ter-

18tiis Damnis Terrestribus, Simpliciter, et absque Cor-

19porali Juramento taxandis et edicendis, per se

20Recognoscentem, Posterosque suos, in Casibus eisdem Ma-

21tris et Mgcae Consortis suae, Non Attractionis, ab

22impedimentisque ex re eiusdem exoriundis Sepedi-

23cti Donatarij sui et illius Successorum, Non evictionis,

24Eidem Mgco Subdapifero Leopoliensi et illius Posteris

25ad Solvendum Luendis et Succumbendis, nulloque mo-

26do evadendis. Pro quibus quidem Damnis Terre-

27stribus modo praemisso ad Solvendum Succumbitis

k. 123v

1et transgressis ac re conditioneq aliqua Inscriptionis

2praesentis Donatoriae non completa Nihilominus Com-

3plenda, supraverus Illustris et Mgcus Recognoscens

4Suis cum posteris Jure conventus Foro competenti

5ut supra renunciando, coram quovis Judicio et

6Officio Rni, Cai, vel quibus. Se, Suis cum Successo-

7ribus, ac bonis suis generaliter omnibus, hac

8in parte ad respondendum subjicit et incorporat.

9Ad primam Instantiam suprafati Mgci Donata-

10rij Sui, vel illius Successorum, peremptorie res-

11pondere, stare Juri, parere et omne Judicatum

12ferre, Suis cum Posteris debebit et tenebitur.

13Primum Terminum uti et alios omnes exinde

14subsequentes semper peremptorios, dilationibus

15juris omnibus, Evasionibus, Suspensionibus, De-

16fensionibus, Protestationibus, Praescriptionibus,

17Impedimentis legalibus, et quibusvis exceptio-

18nibus, Motionibus, appellationibus, et earum

19provocationibus, Reipub. Negotijs, Servitio militari,

20Legatione, intra vel extra Regnum, fatalijs Juris

21praescriptione Terrestri, Bello, Interregno, Conven-

22tioneq, actione pro Maiori Minorennitate Suc-

23cessorum, vera vel simplici Infirmitate, Literis

24Exemptus, vel Testium ad munimenta ad edu-

25ctorem et in genere Universis Juris medijs, et

26defensis, non evadendo, nec modo quovis subter-

27fugiendo, imo eisdem in toto renunciando. Sed

28[reklamant:] Inscriptioni

k. 124

1Inscriptioni praesenti Donatoriae, omnibusque eius

2contentis, Damnis Terrestribus, toties quoties

3opus fuerit, Solatis, Foro satisfacere, Se Suosque

4Successores, ac bona sua generaliter omnia ad id obligan-

5do et onerando. Recognitionis praesentis vigore

6ad praemissa omnia et singula mediante [plama] [Actis]

7Castrensibus Capitanealibus Leopoliensibus. Ex

8[…] extraxit […] Stanislaus de Pohorce Lorytko [?] Pocillator Cremi-

9necensis, Notarius Castrensis Leopoliensis. Post

10Ingrossationem Originale eidem Offerenti est restitu-

11tum, de quo restituto Officium praesens Quietavit.

12Et hic in Continenti Coram Eodem Officio personaliter

13stans Ministerialis Regni Generalis Providus Jacko

14Mytrykus [?] de Jestemow [?] ex reproducto authentico,

15Officio Notus, in vim sua vera ac fidelis Relationis

16publice, libereque Recognovit. Quia Ipse cum Nobilibus Ge-

17neroso Michaële Sokolowski [?] et Casimiro Myrozemski [?]

18sibi melioris Testimonij gratia adhibitis, ex Officiosa

19suprafati Mgci Subdapiferi Leopoliensis requisitione

20ad bona suprafata Hacce [?] desertas videlicet Areas,

21praesens et personaliter Feria Sexta post Festum

22Sanctae Catharinae, in anno proxime praeterito,

23Millesimo Sexcentesimo Nonagesimo Nono.

24Condescendebat, ibidemque Existens, Eundem Mgcum

25Requirentem vigore praeinsertae Donationis in bona

k. 124v

1suprascripta et alia in Donatione expressa Intromisit,

2et in realem pacificamq. Possessionem introduxit.

3De quo praesens Eiusdem Ministerialis Relatio,

4Nobilibus praefatis id ipsum in toto libere attestan-

5tibus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata donacji na dobra [...] na rzecz [...] podstolego lwowskiego.

Notka na górze strony (inna ręka, odczyt niepewny): „Feria … pridie festi S. Aegidii Abbatis Anno Domini 1700” – dzień przed św. Idzim (1 IX) = 31 VIII 1700 (wtorek); data oblaty w Kamieńcu.

Oblatowany akt lwowski: „Działo się w grodzie dolnym lwowskim w środę najbliższą przed świętem Ofiarowania NMP (21 XI) 1699” = 18 XI 1699.

Gsus = Generosus; Magcus = Magnificus; Illmus = Illustrissimus; Subdapifer – podstoli; Subdelegatus – subdelegat zastępujący wicestarostę; Castellanus Camenecensis – kasztelan kamieniecki.

Tłumaczenie początku: „Do urzędu i akt niniejszych grodzkich starościńskich kamienieckich na Podolu przybywszy osobiście … w imieniu wielmożnego Wojciecha Łosia, podstolego ziemi lwowskiej, podał urzędowi do wpisania autentyczną donację na dobra … przez Potockiego, kasztelana kamienieckiego, przed aktami grodzkimi lwowskimi na rzecz tegoż podstolego zeznaną”.

Fragment formuły zbycia (wieczystej sprzedaży/cesji) dóbr dziedzicznych przez stronę działającą wraz z małżonką Eleonorą z Rejów (Rejówną), za jej ratihabicją (zgodą): miasteczko z fortalicjum, obecnie spustoszone, oraz grunty opuszczonych wsi w województwie podolskim, ze wszystkimi przynależnościami (pola, łąki, lasy, stawy, rzeki, poddani, czynsze, dziesięciny itd.), bez żadnych wyjątków, w dawnych granicach.

Odczyt nazw miejscowych (Hussiatyn, Horodyszcze, Sydarya, Czechrynowce, Krzywe) niepewny; Mikołajówka – kilka miejscowości tej nazwy na Podolu.

Data wpisu nie występuje na stronie; wg księgi 1699–1703 [?].

Dalszy ciąg aktu darowizny (donacji) dóbr – miasteczka wraz z gruntami i placami oraz prawem patronatu beneficjów obu obrządków (łacińskiego i greckiego) – na rzecz „Magnificus” z Grotkowa, podczaszego/stolnika lwowskiego (Subdapifer Leopoliensis = podstoli lwowski), syna zmarłego Wojciecha (Albertus) Krzynowłogi z Grotkowa.

Tłumaczenie fragmentu: „daje, darowuje, zapisuje i ceduje tytułem czystej, prawdziwej i nieodwołalnej darowizny na wieczne czasy […] dopuszcza realne wwiązanie i spokojne posiadanie przez woźnego generalnego koronnego i dwóch szlachciców […] i zobowiązuje się bronić obdarowanego od wszelkich roszczeń prawnych”.

Skróty: Zos/Zo = Zielonej? (prawdopodobnie herb lub skrót przydomka – niepewne); Gnosi = Generosi; Illris = Illustris; Mcus = Magnificus; Rni = Regni.

Fragment formuły ewikcyjnej zapisu donacyjnego (Inscriptio Donatoria): wystawca zobowiązuje siebie i potomków do obrony i oczyszczania darowanych dóbr ziemskich od wszelkich praw, długów, zapisów, posagów, wiennych, dożywoci, pozwów i procesów, pod zakładem (vadium) szkód ziemskich szacowanych bez przysięgi; następnie zobowiązuje się nakłonić żonę do zatwierdzenia donacji co do jej praw żonowskich do tych dóbr.

Mgcus = Magnificus („wielmożny”); Illustris = „jaśnie”; Uxoreis – (prawa) żonowskie (oprawa, posag).

Data i strony wpisu nieznane z tej strony – wynikają z początku wpisu na stronie poprzedniej; rok wg księgi 1699–1703 [?].

Fragment formuły ewikcyjnej zapisu (darowizny): wystawca zobowiązuje się w ciągu 12 tygodni przyprowadzić matkę i żonę do akt autentycznych celem roboracji (ze względu na ich prawa), a do tego czasu bronić obdarowanego i jego następców przed wszelkimi roszczeniami sądowymi, pod zakładem trzeciznych (Tertiis Damnis Terrestribus), szacowanych bez przysięgi.

Mgcus = Magnificus; Subdapifer Leopoliensis – podstoli lwowski (obdarowany); Mgcae Consortis – wielmożnej małżonki; generaliter – rozwinięcie skrótu „gnlr”.

Słowo „Attrahere” w rękopisie zapisane jako „Attrahere/Attahere”, „Attraendae” – zachowano pisownię rękopisu.

Dalszy ciąg zapisu donacyjnego (inscriptio donatoria) z poprzedniej strony: klauzula poddania się jurysdykcji – zapisujący (Illustris et Magnificus Recognoscens, „Jaśnie Wielmożny zeznający”) zobowiązuje siebie i potomków do stawania na pierwszy termin zawity (peremptorie) na żądanie obdarowanego (Magnificus Donatarius), zrzekając się wszelkich odwłok prawnych: zawieszeń, protestacji, przedawnień, apelacji, wymówek służbą publiczną i wojskową, poselstwem, wojną, bezkrólewiem, małoletnością spadkobierców, chorobą, listami żelaznymi itp.

Rni, Cai = Regni, Castrensi (?) – urzędy koronne i grodzkie; Reipub. = Reipublicae; Mgci = Magnifici. Lekcja „supraverus” niepewna (zapewne „supradictus” zniekształcone).

Na lewym górnym marginesie słabo widoczna dawna foliacja (ok. „123”?), na górze krzyżyk „+”.

Na stronie odbite lustrzanie atramentem z sąsiedniej karty kilka wierszy dużego pisma (m.in. „Oblata … Anno …”) – nie przepisano; zasłaniają wiersze 6–9.

Fragment końcowy formuły zapisu donacji (zobowiązanie do obrony donacji pod zakładem dóbr), wypis z akt grodzkich lwowskich podpisany przez notariusza grodzkiego lwowskiego; następnie relacja woźnego generalnego o zjeździe na pustą posesję (areas desertas) w piątek po św. Katarzynie 1699 = 27 XI 1699 i wwiązaniu donatariusza.

Mgci Subdapiferi Leopoliensis – Wielmożnego podstolego lwowskiego; Pocillator – podczaszy; Ministerialis Regni Generalis – woźny generalny koronny; Recognitionis praesentis vigore – mocą niniejszego zeznania.

Zakończenie relacji woźnego o wwiązaniu: „…wwiązał w dobra wyżej opisane i inne wyrażone w donacji i wprowadził w rzeczywiste i spokojne posiadanie. Z czego niniejsza relacja tegoż woźnego, przy czym wymienieni szlachcice to samo w całości swobodnie poświadczają”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

W imieniu Wojciecha Łosia, podstolego ziemi lwowskiej, Michał Sokołowski [?] przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu autentyczną donację dóbr, zeznaną przez Feliciana Stanisława Potockiego, kasztelana kamienieckiego, przed aktami grodu dolnego lwowskiego (Actum we Lwowie, środa przed świętem Ofiarowania NMP, 1699, przed subdelegatem Aleksandrem Antonim Mniszkorowskim [?] w miejsce Łosia, wicestarosty i sędziego grodzkiego lwowskiego). Potocki za zgodą żony Eleonory z Rejów daje, darowuje i zapisuje Łosiowi i jego potomkom nieodwołalnie miasteczko Husiatyn [?] z fortalicjum (obecnie prawie opuszczone) oraz grunty pustych wsi Horodyszcze [?], Sydarya [?], Mikołajówka i Czechrynowce [?] w woj. podolskim, z lasem Krzywe [?], poddanymi i wszelkimi przynależnościami oraz z prawem patronatu obu obrządków. Zobowiązuje się bronić obdarowanego pod zakładem szkód ziemskich, uzyskać w ciągu 12 tygodni zatwierdzenie żony i matki, a po wypisie z akt lwowskich (notariusz Stanisław z Pohorca Korytko) oryginał zwrócono oblatującemu. Następnie woźny generalny Jacko Mytrykus [?] zeznał, że w piątek po św. Katarzynie 1699, z szlachcicami Michałem Sokołowskim [?] i Kazimierzem Myrozemskim [?], wwiązał Łosia w opuszczone grunty. Na marginesie dopisek o dacie 31 VIII 1700 (dzień przed św. Idzim). Nazwy dóbr i nagłówek częściowo nieczytelne.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 124v

1Similis Oblata Roborati Contra-

2ctus super Bona Szyszkow-

3ce in rem Eiusdem Servientis

4cum Intromissione.

5Ad Officium praesens Castrense Capitaneale Came-

6necense Actaq. Officij eiusdem Veniens personali-

7ter Generosus Michaël Alestowski [?], Nomine et ex

8parte Mgci Alberti Łoś, Subdapiferi Terrae Leo-

9poliensis Obtulit Officio praesenti, et ad acticandam

10porrexit Roborationem Contractus Obligatorij, In-

11ter eundem Sui Offerentis Dominum, et Illustrem

12ac Mgcum Koniecpolski Supremum Stabuli Rni

13Praefectum, conscripti, ex Actis Castrensibus Leo-

14polien. authentice depromptam. Cuius tenor se-

15quitur talis. Actum in Castro inferiori Leopolien.

16Feria Quarta ante Festum Sancti Valentini Pre-

17sbyteri et Martyris, proxima, Anno Domini Mille-

18simo, Septingentesimo. Coram Gnoso Alexandro

19[reklamant:] Zarakowski

k. 125

1Żurakowski Thesaurario Terrae Halicien in lo-

2cum Mei Alberti de Grotkow Zos Subdapiferi Ter-

3restris Leopolien Vicecapitanei et Iudicis loci

4psen ad hunc Unicum Actum assumpto Subdele-

5gato, et hoc munus Subdelegationis in Se libe-

6rè assumente, Actisq psen Castren Capitan

7Leopolien, pliter Comparentes Illris et Mgcus

8Ioannes Alexander in Koniecpole et Sazło-

9wiec [?] Koniecpolski, Supremus Stabuli Regni

10Praefectus ab una, atqz idem Mgcus Albertus

11de Grotkow Zos, Subdapifer Leopolien parte ab

12altera, Sani mentibus, et corporibus existen

13Foro Suo quovis competenti Omisso et Iu-

14risdictione propria posthabita, praesenti vero

15Castren Capitan Leopolien in Se Posteros ac bo-

16na Sua gnlr omnia, quo ad Actum hunc attinet,

17benevole assumpta, palam, publice, libereqz recogno-

18verunt, et quilibet illorum Seorsim Suo pro In-

19teresse recognovit. Quia Ipsi Contractum certa

20inter Se Recognoscentes ratione in eodem Con-

21tentorum, de Data eius in Sazłowiec [?], Die Secunda

22Mensis Novembris, Anno proxime pterito, Mil-

23lesimo, Sexcentesimo Nonagesimo Nono Conscrip-

24tum

25manibus Sui Recognoscentium, ab utrinqz Sub-

26scriptum, et Sigillatum, Vadio Trium Millium Flore-

27norum Polonicall, firmatum, una cum appendice

28[reklamant:] in

k. 125v

1in eodem Contractu, Die Decima Mensis Februarij hic

2Leopoli apposita, manu Illris Illris et Mci Cabu-

3li Regni Praefecti Subscripta Tenoris Talis.

4Miedzy Jasnie Wielmoznym JmPanem Jmem,

5Alexandrem na Koniecpolu y Jazłowcu Koniec-

6polskim, Koniuszym Wielkim Koronnym, Balin-

7skim etc Starostą z iedney a JmPanem Woy-

8ciechem Losiem Podolskim y Sędzią Grodz-

9kim Lwowskim z drugiey Strony Stanął takowy

10wy Kontrakt, y postanowienie, Jasnie Wielmo-

11zny JmPan Koniuszy Koronny Dobra Swoie

12Dziedziczne Wies Szyszkowce nazwaną w Wo-

13iewodztwie Podolskim, Powiecie Kamienieckim leżą-

14cą, na ten czas, przez Nieprzyiaciela Koronnego

15funditus zruinowaną, Vroczyska tylko, przez

16Pomieszkania y Zasiewow, ze wszytkim Dobr,

17y Vroczysk pomienionych Prawem w tamości,

18Sadami, Ogrodami, Polami, Rolami, Siano-

19żęciami, Lasami, Rzekami, Stawami, Podda-

20nymi, gdziekolwiek znaleść byc mogli, y ich

21Powinnosciami, Dochodami, Dziesięcinami, z wol-

22ną Dobr pomienionych Restauracyą, y Osa-

23dzeniem, y ze wszytkiemi generaliter

24pozytkami y Dochodami, nic na Sie-

25bie ani na kogo inszego niezostawu-

26iąc, ani excypuiąc, przerzeczonemu

27[reklamant:] przerzeczonemu

k. 126

1przerzeczonemu JmPanu Podstolemu Zwanskiemu [?]

2y Sukcessorom Jmści, w Summie Trzech Tysięcy Zło-

3tych, od Dnia Trzech Krolow Rzymskich w Roku

4blisko przyszłym, przypadaiących, do trzech lat zu-

5pełnych # w zastawną posessyą podaie, Possessya

6ośin defectu, pro tunc exemptionis de triennio

7ad triennium, Possessionem praecavebit. w ktore to Do-

8bra y Proczyska [?] iam exnunc Intromissionem realem

9dopuszczą, y oney przez siebie, y inne Osoby, prze-

10szkadzac niebędzie, y owszem od wszelakich im-

11pedimentow bronic y zastępowac obliguie się. A ie-

12zeliby na tychże Dobrach Kredytor iaki z długiem

13pierwszym, miał JmPana Podstolego impetere, tako-

14wego prawić Consensu Jasnie Wielmoznego JmPa-

15na Koniuszego, gdyby iuż miał JmPan Podstoli Zwan[?].

16tedy Jasnie Wielmozny JmPan Koniuszy Koronny

17Summae deportatę, wespoł z Summą, praeventi

18Contractu obligatorio Jmści zapisaną w Grodzie

19Kamienieckim, in Crastino Trium Regum, in tem-

20pore exemptionis oddac assekuruie, ani Jmść

21condescendere ex bonis tenebitur, poko in toto

22niebędzie Satisfactus. Po skonczoney zas Possessy-

23ey Swiey, y oddaniu pieniedzy, Rennacyi cum

24obedientia Subditorum, et Usu, fructu Bonorum,

25# do Niedziele Przewodniey a Transmissiacyey

26continuo et immediate po sobie idących.

k. 126v

1Lecorum [?], z przydaniem dwuch poddanych, według

2zwyczaiu kontraktowego ad gramina terrae, Ja-

3Wielmozny JmPan Komisarz Koronny, JmPanu Po-

4stolemu Lwowskiemu pozwala. Ktory to Kontrakt

5y wszytkie iego Kondycye Sobie [?] Strony obiedwie

6Sibi cum Successoribus dotrzymac Sobie Sub Sum-

7ti Trzech Tysięcy Vadio, et Foro proprij Districtus

8Zapisuią Się. A ze Akta Kamienieckie y

9Trembowelskie do tego czasu vacant, tedy Oblata

10praesentis Contractus, ze Valere ma, za Robo-

11racyą partes Sobie [?] praecustodiunt. Na co dla

12Lepszey Wiary y pewnosci, Rękami własnemi

13podpisuiąc Się. Działo się w Jazłowcu Dnia

14Drugiego Nouembra, Roku Panskiego, Tysiąc

15Szesc Set, Dziewiędziesiątego Dziewiątego. Jan

16Koniecpolski, Komisarz Koronny, Locus Sigilli.

17Woyciech Los [?], Podstoli y Sędzia Grodzki Lwowski

18manu propria. Item Die Decima Mensis Fe-

19bruarij, Millesimo Septingentesimo Anno

20Przybrałem u tegoz JmPana Podstolego Lwowskiego,

21Złotych Czterysta, ktore na tych ze Dobrach, cum

22evolutione [?] Trzech Tysięcy, assekuruię insimul

23et semel, circa Exemptionem, et Reparatio-

24nem praecustodio. Jan Koniecpolski, Komisa-

25rz Koronny. Post Cuius Contractus Ingrossationem

26Originale [ubytek papieru]

k. 127

1Originale eiusdem Suprascriptus Mascens [?] Subdapifer

2ad se recepit,] in omnibus eiusdem Contractus

3Conditionibus, Contentis, punctis, clausulis,

4articulis, nexibus, Vadiis, Foro, ligamentis, be-

5neficijsq generaliter Universis, Roborant,

6approbant, confirmant, et ratificant. Illumq se,

7Suis, cum Successoribus de et Super bonis Suis

8generaliter omnibus, mobilibus, et immobilibus,

9Haereditarijs, et Obligatorijs, Summisq quibusvis

10pecuniarijs, habitis et habendis, firmiter tenere,

11complere, exequi, et inviolabiliter observare,

12eidemq tam in toto, quam in quavis eius mini-

13ma parte, Contractum praefatum ad Inscriptionem

14praesentem Roboratoriam, et Inscriptionem prae-

15sentem Roboratoriam ad Contractum praefatum,

16mutuo vicissimq referendo Satisfacere Inscribunt

17et Obligant. Idq Sub Similis Summae, Trium Mil-

18lium Florenorum Polonicalium Vadio, per par-

19tem praemissis contravenientem, Sive eius Po-

20steros, parti praemissa tenenti et complenti, vel

21illius Successoribus, ad Solvendam luendo, et Suc-

22cumbendo, nulloq modo evadendo. Pro quo qui-

23dem Vadio, modo praemisso ad Solvendum Succubi-

24to, et transgresso, ac re, conditioneq aliqua In-

25scriptionis praesentis Roboratoriae, et Contractus

26[praefati

27et de recepto Officio Praesens quietavit.

28[ostatnie dwa wiersze: dopisek inną ręką, częściowo przekreślony/obramowany; „praefati” wpisane w ramce na końcu wiersza]

k. 127v

1praefati, non completa, nihilominus complenda, pars

2una praemissis contraveniens, Seis cum posteris

3Jure convicta, Foro competenti, ut supra renun-

4ciando Coram praesenti, Castrensi, Capitaneali,

5Leopoliensi, Officio, Sive Judicio Terresti, aut Offi-

6cio Castrensi Capitaneali Camenecensibus, Podo-

7liae, Cui vel quibus Se Suis cum Successoribus,

8ac bonis Suis generaliter omnibus, hac in par-

9te ad respondendum Subijcit, et incorporat.

10Ad primam Instantiam, partis alterius prae-

11missa tenentis, et complentis, vel Illius Suc-

12cessorum, peremptorie respondere, Stare Juri

13parere, et omne Judicatum ferre, Seis cum

14posteris, debebit, et tenebitur. Primum Ter-

15minum, uti et alios omnes, exinde Subsequen-

16tes, Semper peremptorios, Dilationibus generaliter

17omnibus, Evasionibus, Suspensionibus, De-

18fensionibus, Protestationibus, Praescriptionib[us]

19Impedimentis, legalibus, et quibusvis Exceptio-

20nibus, Motionibus, et Appellationibus, et earum

21Prosequutionibus, Reipublicae Negotijs, Servitio

22militari, Legatione intra vel extra Regnum, Fa-

23talijs Juris, Praescriptione Terrestri, Bello Inte[r]-

24regno, Conventione, actione, pro maiori Mi-

25norennitate Successorum, vera vel Simplici

26[reklamant:] Infirmitatib[us]

k. 128

1Infirmitatibus literis Exemptas vel Restium [?], ad-

2manimenta ad Evictionem et in genere universis

3Juris medijs, et defensis, non evadendo nec modo

4quovis Subterfugiendo, imo eisdem in toto renunci-

5ando. Sed Inscriptioni praesenti Roboratoriae om-

6nibusq; et Singulis eius Contentis Vadijs toties quo-

7ties, Opus fuerit Soluto, foro Satisfacere, Se Su-

8osq; Successores, ac bona Sua generaliter omnia,

9ad id obligando, et onerando. Recognitionum prae-

10sentium Vigore in praemissis mediante. Ex Actis

11Castrensibus Capitanealibus Leopoliensibus ex-

12traditum. Correxit Milowski [?]. Locus Sigilli. Stanislaus

13de Pohorce Korytko, Vexillator Czernichoviensis

14Notarius Castrensis Leopoliensis. Originale eiusdem

15Inscriptionis Idem Offerens ad Se recepit. Hicq; Sub-

16inde coram eodem Officio pltr Stans Ministerialis

17Regni Generalis Providus Jacko Witrykus [?] de Leo-

18poli [?] ex reproducto authentico Officio notus in

19vim Suae verae, ac fidelis Relationis, publice, li-

20bereq; Recognovit. Quia Ipse ex Officiosa requisi-

21tione Suprafati Mgci Subdapiferi Leopoliensis, una

22cum Nobilibus Michaele Sokolowski [?], et Casimiro

23Wyrozemski [?] Secum pltr Comparentibus Sibi mi-

24nisteriali firmioris et evidentioris Testimonij gra-

25tia adhibitis, ad fundum Bonorum Szyszkowce [?]

k. 128v

1praesens et pfr Condescendebat, Ibidemq existens

2Suprafatum Mcum Requirentem Feria Secun-

3da ante Festum Sancti Martini Pontificis in an-

4no pxo et im immediate praeterito Vigore Contra-

5ctus praeinserti in bona Supraserta Intromi-

6sit, et in realem pacificamq Possessionem In-

7troduxit, quam Intromissionem Gnosus Joannes

8Kurdwanowski Thesaurarius Drohiciensis bo-

9norum Jastowicensium Economus, Nne Illris et

10Mcei Stabuli Rni Praefecti admisit, de quo p-

11sens eiusdem Ministerialis Relatio, Nobilibus

12praefatis hoc idem in toto libere attestantibq.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nagłówek: „Podobna oblata roborowanego kontraktu na dobra Szyszkowce na rzecz tegoż (stanu) ze wwiązaniem” – „Servientis” zapewne zniekształcone (np. „Spectantis”), odczyt wg rękopisu.

Oblata = wniesienie do akt kamienieckich odpisu dokumentu; roboratio – zeznanie (umocnienie) kontraktu przed urzędem; Mgci = Magnifici; Subdapifer Terrae Leopoliensis – podstoli ziemi lwowskiej; Supremus Stabuli Regni Praefectus – koniuszy wielki koronny; Leopolien. = Leopoliensibus/Leopoliensi.

Feria Quarta ante Festum S. Valentini (14 II) proxima 1700 = środa 10 II 1700, gród dolny lwowski.

Nazwisko podawcy (Alestowski/Alextowski) niepewne; Zarakowski – reklamant, nazwisko urzędnika lwowskiego, przed którym zeznano.

Odczyt wiersza z „Conscriptum”: w rękopisie na końcu wiersza skrót „Conscrip(tum)” z dopiskiem nad wierszem; dalej „Sub-/scriptum” rozdzielone między wiersze.

Fragment roboracji kontraktu w grodzie lwowskim: Wojciech z Grotkowa Zos, podczaszy (subdapifer) ziemski lwowski, podstarości i sędzia grodzki lwowski, ustanowił subdelegata (… Żurakowskiego, skarbnika ziemi halickiej) do tej jednej czynności; przed aktami grodu lwowskiego stanęli Jan Aleksander Koniecpolski, koniuszy wielki koronny (Supremus Stabuli Regni Praefectus), i Wojciech Zos, uznając kontrakt zawarty w Sazłowcu [?] 2 XI 1699, pod zakładem (vadium) 3000 zł polskich.

Zos = Zosch/Zoss (nazwisko); Illris et Mgcus = Illustris et Magnificus; pliter = personaliter; psen = praesentium; gnlr = generaliter; pterito = praeterito; Polonicall = Polonicalium.

in eodem Contractu … Tenoris Talis – „w tymże kontrakcie, dnia 10 miesiąca lutego tu we Lwowie postawioną, ręką Jaśnie Oświeconego i Wielmożnego Koniuszego Wielkiego Koronnego podpisaną, w brzmieniu takim”. Illris = Illustrissimi; Mci = Magnifici; Cabuli Regni Praefecti = koniuszego koronnego.

Słowo „Cabuli” odczytane ze względu na sens; w rękopisie przeniesione „Cabu-li”.

Oblata polskiego kontraktu, na mocy którego koniuszy koronny Aleksander Koniecpolski oddaje Wojciechowi Łosiowi wieś Szyszkowce w pow. kamienieckim, zniszczoną przez Turków; rok kontraktu na tej stronie niewidoczny.

Pod tekstem ozdobny zakręt (kreska kończąca); reklamant odpowiada pierwszemu słowu następnej strony.

Odczyt miejscami niepewny (pismo szybkie); nazwisko „Zwanski” [?] (podstoli, może od Żwańca), nazwa „Proczyska” [?] niepewne.

Znak # w wierszu 5 i u dołu odsyła do dopisku „do Niedzieli Przewodniej a Transmisyjej continuo et immediate po sobie idących” – trzy lata ciągłe i bezpośrednio po sobie następujące.

Trzech Krolow – 6 I; in Crastino Trium Regum – 7 I; Niedziela Przewodnia – pierwsza po Wielkanocy. Koniuszy koronny – urząd centralny (Jasnie Wielmożny).

Łac.: sine defectu – bez uszczerbku; exemptionis de triennio ad triennium – wykupu co trzy lata; Intromissionem realem – rzeczywiste wwiązanie; impetere – pozywać; Summae deportatę – zwrot sumy; condescendere ex bonis – ustąpić z dóbr; in toto satisfactus – w pełni zaspokojony; cum obedientia Subditorum, et Usu, fructu Bonorum – z posłuszeństwem poddanych i użytkowaniem dóbr.

Dalszy ciąg oblaty kontraktu (dzierżawy/zastawu) zawartego w Jazłowcu 2 XI 1699 między Janem Koniecpolskim, komisarzem koronnym, a podstolim lwowskim; ad gramina terrae – do wwiązania (dosł. „do darni ziemi”); vadium – zakład, kara umowna 3000 zł; Forum proprii districtus – sąd właściwy.

Akta kamienieckie i trembowelskie „vacant” – nie działały, stąd oblata w innym urzędzie; dopisek z 10 II 1700: Koniecpolski pobrał dodatkowo 400 zł, zabezpieczone na tych dobrach.

Post cuius Contractus Ingrossationem Originale … – po ingrosacji kontraktu oryginał (zwrócono stronie) – formuła kończąca, ciąg na następnej stronie.

Fragment roboracji (zatwierdzenia) kontraktu: strony zatwierdzają kontrakt we wszystkich warunkach, punktach, klauzulach, zakładach (vadia), forum, zobowiązaniach i dobrodziejstwach prawnych, zobowiązują się wraz z sukcesorami na wszystkich dobrach ruchomych i nieruchomych, dziedzicznych i zastawnych, dotrzymać go pod zakładem 3000 złotych polskich, płatnym przez stronę naruszającą stronie dotrzymującej.

Subdapifer – podstoli; nazwisko „Mascens” odczyt bardzo niepewny.

Ostatnie słowa „et de recepto Officio Praesens quietavit” – „i z odbioru [oryginału] przed niniejszym urzędem pokwitował”.

Dalszy ciąg formuły zabezpieczającej umowę (zakład forum i zrzeczenie się środków procesowych): strona naruszająca postanowienia poddaje się sądowi grodzkiemu lwowskiemu, ziemskiemu albo grodzkiemu kamienieckiemu, zobowiązana stawać na pierwszym terminie zawitym, z wyłączeniem odroczeń, wykrętów, zawieszeń, obron, protestacji, preskrypcji, przeszkód prawnych, wyjątków, apelacji, spraw publicznych, służby wojskowej, poselstwa w kraju lub za granicą, fatalii prawa, wojny, bezkrólewia, małoletności następców i choroby.

Seis – zapewne skrót „Suis” lub „Sese”; Terresti – tak w rękopisie (zam. Terrestri). Rok wpisu na stronie nieobecny – wg księgi 1699–1703 [?].

Zakończenie oblaty inskrypcji roboracyjnej z ksiąg grodzkich lwowskich (wydanej przez Stanisława z Pohorca Korytkę, chorążego czernihowskiego, pisarza grodzkiego lwowskiego), po czym zaczyna się relacja woźnego generalnego o czynności w dobrach.

pltr = personaliter (osobiście); Mgci Subdapiferi Leopoliensis = Magnifici Subdapiferi Leopoliensis (wielmożnego podstolego lwowskiego); Vexillator Czernichoviensis – chorąży czernihowski.

Na stronie pieczątka archiwalna (odbita przez papier) – pominięta.

pfr = personaliter; pxo = proximo; Mcum = Magnificum; Nne = nomine; Illris et Mcei Stabuli Rni Praefecti = Illustris et Magnifici Stabuli Regni Praefecti (koniuszego koronnego); psens = praesens.

Feria Secunda ante Festum Sancti Martini Pontificis (11 XI) w roku bezpośrednio ubiegłym – data intromisji, prawdopodobnie poniedziałek przed św. Marcinem; rok wynika z poprzedniej strony.

Fragment: woźny wwiązał wymagającego w dobra na mocy kontraktu; intromisję przyjął Jan Kurdwanowski, ekonom dóbr jastowieckich w imieniu koniuszego koronnego, co poświadczyli szlachcice-świadkowie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

W imieniu Wojciecha Łosia, podstolego ziemi lwowskiej, szlachcic Michał Alestowski [?] przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu roboracją (zatwierdzenie) kontraktu zawartego z Janem Aleksandrem Koniecpolskim, koniuszym wielkim koronnym, wyjętą z akt grodu dolnego lwowskiego (Actum środa przed św. Walentym 1700, przed subdelegatem Aleksandrem Żurakowskim, skarbnikiem ziemi halickiej). Kontrakt (po polsku, Jazłowiec 2 XI 1699) oddaje Łosiowi w zastawną posesję na trzy lata za 3000 zł wieś Szyszkowce w pow. kamienieckim, zniszczoną przez nieprzyjaciela, z prawem restauracji i osadzenia; strony zabezpieczają go zakładem 3000 zł, a akta kamienieckie i trembowelskie wówczas nie działały. Dopisek z 10 II 1700: Koniecpolski pobrał od Łosia jeszcze 400 zł zabezpieczone na tych dobrach. Wypis wydał Stanisław z Pohorca Korytko, chorąży czernihowski, pisarz grodzki lwowski. Następnie woźny generalny Jacko Witrykus [?] z szlachcicami Michałem Sokołowskim [?] i Kazimierzem Wyrozemskim [?] zeznał, że w poniedziałek przed św. Marcinem 1699 wwiązał Łosia w Szyszkowce, a wwiązanie przyjął Jan Kurdwanowski, skarbnik drohicki, ekonom dóbr jastowickich koniuszego. Data oblaty w Kamieńcu nie widoczna.

Transkrypcja

k. 128v

1Oblata Incisionis ad:

2Bona Huste

3Servientis

4Ad Offium praesens Castren. Capitan. Camenecense

5Actaq Officij Eiusdem Veniens pfr Gnosus Micha-

6el Sokolowski Mcei Alberti de Grotkow Zos Subda-

7piferi Terrae Leopolien. Aulicus, obtulit Officio

8praesenti et ad acticandum porrexit, Nne et ex

9parte eiusdem Mcei Domini Sui Privilegium In-

10cisionis in Sylvis Capitaneatus Czernogrodensis

11ad bona Oppidi Huste Eidem a Sacra Regia Mtte

12benigniter

k. 129

1benigniter datum et collatum manu ejusdem Sa-

2crae Regiae Maiestatis Subscriptum, et Sigillo Maio-

3ris Cancellariae Rni communitum Cujus tenor

4sequitur Talis. Augustus Secundus Dei gratia

5Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae,

6Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kiioviae, Volhyniae, Podo-

7liae, Podlachiae, Livoniae, Smolen. Severiae Czernie-

8choviaeq, nec non Haereditarius Dux Saxoniae et

9Princeps Elector. Significamus praesentibus Literis No-

10stris, quorum interest Universis et Singulis. Quia

11Nos Commodis Generosi Alberti Zos [?] Subdapiferi Ter-

12rae Leopolien. Bonorum Oppidi Haste [?] cum Villis

13eo adiacentibus Haeredis, ex aequo prospicientes

14eidem liberam Incisionis facultatem, excindenda-

15rum arborum lignorum, fruticetorum pro aedificiis,

16et Usu foci, aliisq necessitatibus domesticis valenti-

17um, ex Sylvis Nostris ad Capitaneatum Nostrum

18Czerwonogrodensem in Palatinatu Podoliae Situm,

19pertinentibus, ad praefatum Oppidum, Villasq eo

20Spectantes Haereditatis et Possessionis ipsius, eindem [?]

21di, evehendi, et fruendi absq ullo Capitanei Nostri

22Czerwonogrodensis moderni et futuri, atq Guberna-

23torum et Subditorum ejus impedimento, benigne

24dandam et Concedendam esse duximus. Veluti da-

25mus et concedimus praesentibus Literis nostris.

26Quod ad notitiam Omnium, quorum interest

k. 129v

1praesertim vero Capitanei Nostri Czerwonograden.

2nunc, et pro tempore existentis declaracentes [?], man-

3damus ut praenominatum Gnosum Albertum

4Zos, Subdapiferum Leopolien. cum suis Succes-

5soribus et Subditos de praefatis bonis illius, in

6Usu Liberae Incisionis, et evectionis Arborum

7aeviternè Conservent, nec modo et praetextu

8quovis Impediant, Conservariq ab alijs faciant,

9pro gratia Nostra Regia. In Cuius rei fidem

10praesentes manu nostra Subscriptas, Sigillo

11Rni communiri iussimus. Datt Varsaviae Die

12Undecima Mensis Junij Anno Domini Millesi-

13mo Septingentesimo. Rni vero nostri Tertio

14anno. Augustus Rex Locus Sigilli. Incisio in

15Sylvis Capitaneatus Czerwonograden. in Palatina-

16tu Podoliae Gnoso Alberto Zos Subdapifero Leopo-

17liensi. Venceslaus Franciscus Trzcinski Pincer-

18na Rawen. Sacrae Regiae Maiestatis Secre-

19tarius. Post Cuius Privilegij Ingrossationem

20Originale Idem Offerens ad se recepit et de

21recepto, Sibiq restituto Officium praesens qui-

22etavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł: „Oblata [przywileju] wyrębu (incisio) służącego dobrom Husztyn [?]”.

Zos = Zbąski [?] lub inny skrót nazwiska rodowego; Subdapifer Terrae Leopoliensis – podstoli ziemi lwowskiej; Aulicus – dworzanin; Capitaneatus Czernogrodensis – starostwo czerwonogrodzkie.

Data wpisu – z ostatniej formuły „Actum” na wcześniejszych stronach.

Fragment oblaty przywileju króla Augusta II (podpisanego ręką królewską i opatrzonego pieczęcią większą Kancelarii Koronnej): król nadaje szlachetnemu Wojciechowi Zos [?], podstolemu ziemi lwowskiej, dziedzicowi dóbr miasteczka Haste [?] z przyległymi wsiami, swobodę wyrębu drzew, drewna i zarośli na budowle, opał i inne potrzeby domowe z lasów należących do starostwa czerwonogrodzkiego w województwie podolskim, oraz ich wywozu i używania bez przeszkód ze strony obecnego i przyszłego starosty czerwonogrodzkiego, jego gubernatorów i poddanych.

Rni = Regni; Smolen. = Smolensciae; Subdapifer Terrae Leopolien. = podstoli ziemi lwowskiej; „eindem” – zapewne błąd kopisty za „excindendi” lub podobne (wyraz urwany: „…excinden-/di”).

Na górze strony krzyżyk „+”.

Fragment końcowy oblaty przywileju króla Augusta II: nakaz, by starosta czerwonogrodzki i inni zachowali urodzonego Wojciecha Zosia, podczaszego [właśc. subdapifer = podstoli] lwowskiego, z następcami i poddanymi w wolnym używaniu wyrębu i wywozu drzewa z lasów starostwa czerwonogrodzkiego; dan w Warszawie 11 VI 1700, w 3. roku panowania; kontrasygnował Wacław Franciszek Trzciński, cześnik rawski, sekretarz JKM. Po wpisaniu oblatujący odebrał oryginał i pokwitował urząd.

Rni = Regni; Subdapifer Leopoliensis = podstoli lwowski; Pincerna Raven. = cześnik rawski; Datt = Datum.

Streszczenie

Michał Sokołowski, dworzanin Wojciecha z Grotków Zosia [?], podstolego ziemi lwowskiej, oblatował przed grodem kamienieckim w jego imieniu przywilej króla Augusta II (Warszawa, 11 VI 1700, w 3. roku panowania). Król pozwala podstolemu, dziedzicowi dóbr miasteczka Husty (Huste) [?] z przyległymi wsiami, swobodnie wyrąbywać i wywozić drzewo i chrust na budowle i opał z lasów starostwa czerwonogrodzkiego w woj. podolskim, bez przeszkód ze strony obecnego i przyszłego starosty, jego namiestników i poddanych. Przywilej kontrasygnował Wacław Franciszek Trzciński, cześnik rawski, sekretarz królewski; po ingrosacji oryginał odebrał oblatujący.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 129v

1Feria Quarta

2ipso die Festi Sancti Aegidij, Anno D[…]

31700

4Oblata Inscriptionis Cessionariae

5per […]

k. 130

1M. Humiecka Vexilliferissam Podoliae

2Matrem, et Humiecki filium, in rem

3G. Wasilkowska Pincernissimam Po-

4doliae recognita.

5Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Camene-

6cen. Podoliae personaliter veniens Nobilis Casimirus Iowa-

7rinski [?] Oblatus [?] Officio praesenti, et ad acticandum porre-

8xit Inscriptionem Cessionariam per Generosam Izabellam de

9Kąty, Magnificam olim Alberti de Rychty [?] Humiecki Vexil-

10liferi Podoliae, Consortem Viduam, Matrem, atque Generosum Ste-

11phanum Humiecki filium, in rem et personam Generosae Catharinae

12[?] de Rychty, Generosi Michaelis Josephi Wasilkowski Pin-

13cernae Podoliae, Consortem, Coram Actis Castren. Sanocen.

14recognitis, et ex iisdem Actis authentice depromptis.

15Cuius tenor sequitur eiusmodi.

16Actum in Castro Sanocensi, Sabbatho in Vigilia Festi

17Sancti Mathiae Apostoli, Anno Domini Millesimo

18Sexcentesimo Nonagesimo Sexto. Coram Officio Actisque

19praesentibus Castren. Capitanealibus Sanocensibus perso-

20naliter Comparentes Generosi Izabella de Kąty, olim

21Generosi Alberti de Rychty Humiecki Vexilliferi Po-

22doliae, Consors relicta Vidua, et Stephanus de eadem

23Rychty Humiecki, suprascripti olim Generosi Alber-

24ti Humiecki Vexilliferi Podoliae, Cum relicta

25Generosa Izabella de Kąty procreatus filius, Mater

26cum filio, Sani mente et Corpore existentes, a Terris

27Districtibus, Juribus, Jurisdictionibusque suis, quibusvis pro-

28priis et Competentibus recedendo, praesenti vero

29Castren. Capitaneali Sanocen. Jurisdictioni, se cum

30Successoribus, ac bonis suis, quoad actum

31praesentem attinet, totaliter et plenarie incorporando, atque

32Subiiciendo, palam, libere, publice, ac per expressum

33recognoverunt, et quilibet illorum seorsive suo

34interesse recognovit. Quia ipsi de omni, et Integro

k. 130v

1Jure suo infrascripto, videlicet de Summa Trium Mil-

2lium Quingentorum florenorum Polonicalium ex Sum-

3ma Originali Sexdecem Millium florenorum Polonicalium

4per Gnosum Andream Czerminski olim Gnosi Ste-

5ni [?] Generosi olim Alberti Humiecki filiis, unius Reco-

6gnoscentis videlicet Generosi Stefani Humiecki filius [?],

7praefati vero Generosi olim Alberti Humiecki Vexilli-

8feri Podoliae. Ann[?] Actis Castren. Camenecen. Podoliae

9Feria Quinta in Octava Festi Sacratissimi Corporis

10Christi Domini, Anno eiusdem Millmo Sexcmo

11Trigesimo Quinto, modo Reformatorio inscrip-

12ta [?], praefata vero supra scripta olim Gnosi Stanis [?] de

13Lychy [?] Czerminska Viri Recognoscentis videlicet

14Gnosi Stefani Humiecki dati [?] [nad wierszem: …] Gnosos Thomam

15Venatorem, Albertum, y tunc Subdapiferum postmo-

16dum Vexilliferum Palatinatus Podoliae Humieckie

17fratres germanos illi Nepotes ex fratre Jure Divino

18et Naturali successione devolutis, tandem ad Inveni-

19a [?] certa, inter olim Gnosos Thomam Venatorem, et

20Albertum primo Subdapiferum postmodum Vexillife-

21rum Palatinatus Podoliae, fratres inter se germanos

22ab una, et olim Gnosum Petrum Czerminski praefati

23olim Gnosi Andreae Czerminski filium et successorem

24legitimum parte, ab altera de actu, et data eiusdem

25intercisa in Busko die decima quinta Januarij Anno

26Millmo Sexcentesimo Sexagmo Primo Confecta et Con-

27scripta, actis authenticis Regni roborata, cum Inter-

28positione Vadij Sexdecem Millium florenorum Polonicalium

29ad Summam septem Millium floren. Polon. inclusis legatis [?]

30reducta [?] Conseqr per decretum Judicij Tribunalis Lu-

31blinen. inter se Recognoscentes Catherinam Gnosi Ste-

32sillowski [?] Pincernae Podoliae Conthorales [?], Religiosas, ad praesens

33a Deo dicatas Virgines Barbaram, et Annam Moniales,

34[reklamant:] Conv[?]

k. 131

1Conventus Cracovien. Sancti Norberti, uti Supradicti Generosi

2Alberti de Rychty [?] Hunnie [?] Militis [?] Vexilliferi Palatinatus Po-

3doliae filium, et filias, praefati Generosi olim Generosi An-

4ni [?] Spinek [?] de Rychty Nepotes, et Successores ab una,

5ac Generosos Joannem et Stanislaum, atque Martianum [?]

6Ferminskie [?], olim Nobilis Petri Ferminski [?] cum olim Generosa

7Justina de Rogale [?] Conjuge, privilegio matrimonii procreatos filios,

8et filiam olim Andreae [?] Generosi Andreae Ferminski [?] Nepotes,

9et Successores ipsius legitimos, parte ab altera, Feria

10Secunda post Festum Assumptionis in Coelum

11Gloriosissimae Virginis Mariae, Anno Domini Millesimo Sex-

12centesimo Octuagesimo secundo, prolatum insisten-

13tem praefatum Contractum approbatum, et Confirmandum,

14et ad solvendum super bonis praefati olim Gnosi Fermin-

15ski [?] in Palatinatu Podoliae Consistentibus, post ipsum favente Deo

16recuperandis [skreślone: …] Decreto eodem demonstrata, inde

17Inscriptione Originali Reformatoria Contractibus,

18occasione Summae praefatae Conscriptae, Actis authenti-

19cis Regni roborata Decretoque Tribunalis Regni Lublinensis

20ad Summam praefatam Trium Millium Ducentorum florenorum Polon.

21sese referentem, tum bonis Summa praefata Trium Millium

22Ducentorum florenorum Polon. oneratis, Cum Omni praemisso-

23rum, Jure dominio proprietate Competentiaque praefa-

24rogativa quavis omnibusque et singulis Inscriptionibus

25Roboratoriis Decretisque Tribunalitiis ad Summam Su-

26pradictam Trium Millium Ducentorum florenorum

27Polonicalium tantummodo sese referentibus, rigore, Conditio-

28nibus, punctis, clausulis, articulis, ligamentis, et Neg-

29otiis Summae quoque Trium Millium Ducentorum floren.

30Polonicalium praesentibus absque ab bonorum Summa

31cedens per praesentes Condescensis [?] Contractoriis Uti-

32litatibusque fructibus proventibus, redditibus, emolumen-

33tis obventionibusque attinentiis, et pertinentiis gentili-

34tiis [?] nihil ex praemissis Juris, dominii proprie-

35tatis, ac Juris Competentiae ipse Recognoscentibus

k. 131v

1Suisq[ue] Successoribus, aut quopiam alio reservando

2Ac excipiendo. Verum prout praemissa omnia ita Re-

3cognoscentes et quidem Gnosa ma[?] Humiecka Vexil-

4ferowa [?] Podoliae Parente, uti Domina Reformatorum [?]

5et Advitalitiale praefati vero Gnosi Humiecki, uti

6Successore post Parentem suum Legitimo Concernebant

7expectabant sibique legitime Conveniebant. Iam ex nunc et

8de facto Generosae Catherinae de eadem Bychawy [?] prae-

9fati olim Generosi Alberti Humiecki, ac praenomi-

10nata Izabella de Kąty [?] procreatae filiae, Generosi

11vero Michaelis Josephi Wasilkowski [?] Pincernae Po-

12doliae Consorti legitimae, sui Recognoscentium filiae

13et Sorori respective, eiusque posteris, Caeptura [?] pro

14praemissis omnibus plenaria, et sufficienti Satisfactione

15quoniam sibi Recognoscentibus Medietas eiusdem Sum-

16mae, Septem Millium florenorum Polonicalium videlicet

17Trium Millium et Quingentorum florenorum est exoluta,

18cedunt, et Condescendunt, ymo [?] praesentibus cesserunt, et

19Condescenderunt, Omne et Integrum Ius suum prae-

20missorum omnium, et singulorum sibi ad praemissa ser-

21viens, in personam praefatae Generosae Cessionariae suae, ipsiusque

22possessorum, totaliter et plenarie transferunt, transfundunt,

23et incorporant, prout praesentibus transtulerunt, transfuderunt,

24et incorporaverunt perpetuo, in quod quidem Ius cessum su-

25prascriptum tum Summam, ac bona Summa praefata Trium Millium

26et Quingentorum florenorum Polonicalium praesentibus absque [?]

27onerata, iidem Generosi Recognoscentes suprascriptam

28Cessionariam suam, et ipsius posteros dant et admittunt,

29praesentibus realem Intromissionem, et actualem pacificamque

30possessionem Cum Consentaneo usu, fructu, eorundem

31bonorum Summa praefata oneratorum per Ministerialem

32Regni Generalem et Nobiles duos ipsi Ministeriali adhiben-

33dos, ad videndum Negotium, audiendum, et deputatos

34[reklamant:] Lic[…]

k. 132

1die quaming[?] solvent[?] Officiose Capiendam, et assumen-

2dam, per ipsam Generosam Cessionariam suam,

3eiusque posteros, Summam praefatam, ac bona Sum-

4ma praedicta onerata per se Recognoscente praes-

5sentibusque[?] absque tenendi habendi, possidendi, Sum-

6mamque praefatam tollendi, levandi, percipiendi,

7deleniata[?] et percepta quitandi, provadenti[?]

8si non fuerit soluta jure Agendi, et ad clebitum[?]

9Juris Seriem prosequendi, et ad suos quoslibet suc-

10cessores quos sibi bene placitos transferre et effectua-

11re […] Convenienti juris et Inscriptionis, tam ab-

12solute[?] Originalis, quam et praesentis subsequentis Cessiona-

13riae[?] vigore hac sua praesenti Recognitione, ad prae-

14missa Omnia et singula mediante Correctione[?] Kry-

15stowski Locum Sigilli. Post cuius Ingrossationem

16Originale eiusdem idem Offerens ad se recepit,

17et de recepto illiusque Rescripto Officium praesens quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Feria Quarta ipso die Festi Sancti Aegidij Anno 1700 – środa w sam dzień św. Idziego = 1 IX 1700 (środa).

Oblata Inscriptionis Cessionariae – oblata zapisu cesyjnego (przelewu praw); nazwisko strony na kolejnej stronie, tu ucięte („per …”, plama).

Tytuł: Humiecka chorążyna podolska, matka, i Humiecki, syn, na rzecz Gen. Wasilkowskiej, cześnikowej podolskiej – zeznanie (cesja); oblata wpisu z akt grodzkich sanockich.

Vexillifer Podoliae – chorąży podolski; Pincerna Podoliae – cześnik podolski; Inscriptio Cessionaria – zapis cesyjny.

„Sabbatho in Vigilia Festi Sancti Mathiae Apostoli Anno … 1696” – sobota w wigilię św. Macieja (24 II) = 23 II 1696 [?] (w 1696, roku przestępnym, św. Maciej 25 II, wigilia 24 II – sprawdzić dzień tygodnia).

Odczyt nazwiska oblatującego i rodowego „de Rychty” niepewny; data oblaty w Kamieńcu nie widoczna na stronie.

Fragment z tekstu odczytany bardzo niepewnie (szybka kursywa); wiele form zrekonstruowanych z [?].

Treść: mowa o sumie 3500 złotych polskich wydzielonej z sumy pierwotnej 16 000 zł zapisanej przez Andrzeja Czermińskiego; zeznanie wniesione do akt grodzkich kamienieckich w czwartek w oktawie Bożego Ciała 1635; intercyza zawarta w Busku 15 I 1661 między Tomaszem (łowczym) i Wojciechem (podczaszym, potem chorążym podolskim) Humieckimi a Piotrem Czermińskim, synem Andrzeja; wadium 16 000 zł zredukowane do 7000 zł dekretem Trybunału Lubelskiego.

Gnosus = Generosus; Vexillifer Podoliae – chorąży podolski; Subdapifer – podstoli; Venator – łowczy; Pincerna – podczaszy.

Ciąg cesji: Humieccy (rodzeństwo i matka – chorążyna podolska) cedują siostrze Katarzynie, żonie Michała Józefa Wasilkowskiego [?], podczaszego podolskiego, połowę sumy 7000 zł pol., tj. 3500 zł, z prawem wwiązania przez woźnego i dwóch szlachciców.

Pincerna Podoliae – podczaszy podolski; Vexillifera Podoliae – chorążyna podolska; advitalitium – dożywocie; rok wg księgi 1699–1703 [?].

Koniec cesji (cessio) sumy zabezpieczonej na dobrach: cedent przenosi na „Generosa Cessionaria” prawo pobrania i kwitowania sumy oraz dochodzenia jej sądownie; „Post cuius Ingrossationem…” – po wpisaniu do ksiąg oblatujący odebrał oryginał i pokwitował urząd. Odczyt wielu wyrazów niepewny (pismo szybkie).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

W środę w dzień św. Idziego (1 IX 1700) szlachcic Kazimierz Iowarinski [?] przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu zapis cesyjny Izabeli z Kątów, wdowy po Wojciechu Humieckim, chorążym podolskim, i jej syna Stefana Humieckiego na rzecz Katarzyny [z Rychty?], żony Michała Józefa Wasilkowskiego, cześnika podolskiego, zeznany przed aktami grodu sanockiego (Actum Sanok, sobota w wigilię św. Macieja 1696). Cedują oni połowę, tj. 3500 zł pol., z sumy 7000 zł (zredukowanej dekretem Trybunału Lubelskiego z zakładu 16 000 zł), zapisanej pierwotnie przez Andrzeja Czermińskiego; powołano zeznanie w aktach kamienieckich z 1635, intercyzę z Buska z 15 I 1661 między Tomaszem i Wojciechem Humieckimi a Piotrem Czermińskim oraz układ z 1682. Cedenci przenoszą na cesjonariuszkę całe prawo do sumy i obciążonych nią dóbr, zezwalają na wwiązanie przez woźnego i dwóch szlachciców i na dochodzenie sumy sądownie. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący. Tekst bardzo niepewnie odczytany, nazwiska zniekształcone; nagłówek urwany (plama).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 132

1Oblata Manifestationis per

2G. Wasilkowski Pincernae Podoliae,

3Coram Actis Castren. Haliciensibus factae.

4Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia

5Camenecensia Podoliae personaliter veniens Nobilis Casi-

6mirus Jaworniczki[?] Obtulit Officio praesenti, et ad ingrossan-

7dum porrexit Manifestationem in se continentem

8de nullitate quarundam Inscriptionum factam

9Actis Castren. Haliciensibus factis, et ex iisdem authen-

10tice depromptam Cuius tenor sequitur talis.

11Actum in Castro Haliciensi Feria Quarta pridie

12Festi Sanctae Hedwigis Electae Viduae, Anno Domini

13Millesimo Sexcentesimo Nonagesimo Tertio. Ad Officium

k. 132v

1et Acta praesentia Castren. Capitan. Camenecen. personaliter

2veniens Generosus Josephus Wasilkowski Pincerna

3Podoliae, olim Gnosi Adami Wasilkowski, ac a modo olim

4Gnosae Hedwigis [?] Memeska [?] progenitus filius, suo, et Ge-

5nerosorum Josephi, et Michaelis Wasilkowskich olim

6Generosi Francisci Wasilkowski Pincernae Zanizovien. [?]

7Filiorum, nec non Protestantis filias [?] suo nomine

8solenniter manifestatus et protestatus est in eo. Qualiter

9Generosus Manifestans, et praedictus olim Gnosus Franciscus

10Wasilkowski frater sui Manifestantis germanus

11existentes in Tutoria Generosorum Procopii, et Stephani

12Wasilkowskich Patruum in tenero gradu suorum,

13post decessum olim Generosorum Parentum

14suorum fuerunt, quo tempore Tutoris sui primo Ge-

15nerosus Stefanus Wasilkowski Patruus, et Tutor sui

16Manifestantis, et Manifestantis pro tunc Annum de-

17cimum Sextum agente, ad recognoscendam Inscriptionem

18Obligatoriam super bona Villae Olexince [?] ad Villam Wysz-

19vol. [?] spectantia in Summa [?] Trium Millium florenorum

20Polonicalium in persona Generosi Michaelis Chodko-

21wski [?], coram Actis Castren. Capitan. Camenecen. Podo-

22liae, pro nullo dato, et accepto necessario pretio [?]

23cum [?] sua aetate sui Manifestantis, et fratris sui Coepit [?],

24memoratus vero Gnosus Principalis Wasilkowski alter

25Tutor Patruus sui Manifestantis Manifestante

26et praedicto olim Generoso Francisco Wasilkowski

27fratre suo germano Annos debitae aetatis non

28habentes, Sed decimum Septimum, et decimum Octavum

29agentes, ad Acta Castren. Capitan. Camenecen. Podoliae

30adduci, iidemque Generosos Manifestantes Verbis, et

31Verberibus monuit in persona ejusdem Patrui et Tutoris

32ad suam Inscriptionem Donatoriam super bona Villae

33Olexince [?] recognoscerent, cujus minas Manifestanti

34[reklamant:] evitandum [?]

k. 133

1evitando, Annos debitae Status non habentes,

2nec previne [?], in recollectione existentes, non tam

3libenter quam reverenter eandem Inscriptionem

4[…] donatariam Super bona memorata Villae

5Oledniec [?] in persona eiusdem Generosi Procopij Na-

6sitkowski [?] … et Juvenis [?] [..] coram Actis praesentibus

7Castren. Capitan. Camenecen. Podoliae, cum Summa

8[…]tione Substantialibus recognoverant, Cum vero

9modernus Manifestans annos maturiores atti-

10gerit, de Nullitate eiusdem Inscriptionis, tam ob-

11ligatoriae quam eam daris [?] Donatoriae, per se Mani-

12festante et fratre suo recognitae, Protestationem

13coram Actis Castren. Capitan. Camenecen. Podoliae

14fecit, et eandem statim ex Actis praesentibus per extra-

15ctum deprompsit, quae hocce Calamitatis tem-

16pore, cum alijs munimentis, per hostes Regni

17in hisce Ijs [?] Pokucianijs [?] perijt, secunda vero vice

18eandem Protestationem ex praesentibus Actis Castren.

19Camenecen. eximere, Leopoli manifestans voluit,

20Verum quoniam omnia Acta et Processus eo[rum?]-

21rundem Actorum per hostilitatem depeditam [?] de-

22nullitate itaque et invaliditate earundem Inscriptio-

23num obligatoriae et donatoriae per se Recognitarum

24secundario, praecavendo Indemnitati Sortuna[?]-

25rum suarum, ob desolationem Actorum Castren. Camenecen.

26ne exinde aliud damni eidem inferat, iterum ma-

27iterum manifestatur et protestatur. Ex Actis Castren.

28Capitanealibus Haliciensibus extradita sorte [?] ibidem

29… Locus Sigilli Iudicialis, Post cuius Ingrossa-

30tionem Originale eiusdem idem idem offerens ad

31se recepit, et de recepto sibique restituto Officium

32praesens quietavit.

33J. Bohosowicz Contra Nationis [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata manifestacji – wpisanie do ksiąg kamienieckich protestu (manifestacji) wniesionego wcześniej w grodzie halickim przez Wasilkowskiego, cześnika podolskiego, o nieważności pewnych zapisów; dokument przyniósł szlachcic Kazimierz Jaworniczki [?].

Feria Quarta pridie Festi Sanctae Hedwigis (św. Jadwigi, 15 X) 1693 = środa 14 X 1693, Halicz.

Pincerna Podoliae – cześnik podolski; G. = Generosus.

Fragment manifestacji (protestacji) Józefa Wasilkowskiego, cześnika podolskiego, w imieniu własnym i bratanków; początek wpisu na poprzedniej stronie.

Treść: w czasie małoletności, pod opieką stryjów Prokopa i Stefana Wasilkowskich, protestujący (lat 16) został nakłoniony do zeznania zapisu obligacyjnego na dobrach wsi Olexince [?] na 3000 zł pol. na rzecz Michała Chodkowskiego [?] bez otrzymania zapłaty; następnie drugi opiekun, mając jego i brata Franciszka w wieku 17 i 18 lat, „słowami i chłostą” (verbis et verberibus) zmuszał ich do zeznania zapisu darowizny na tej wsi.

Pincerna Podoliae – cześnik podolski; Tutor – opiekun; Patruus – stryj.

Dalszy ciąg oblaty protestacji (z akt grodzkich halickich) o nieważności zapisu obligacyjnego i donacyjnego na dobra wsi Olednic [?] na rzecz Prokopa Na…kowskiego [?], uczynionego w niepełnoletności przez manifestanta i jego brata; protestacja ponowiona, gdyż poprzedni wypis zaginął wraz z innymi dokumentami w czasie najazdu nieprzyjaciół, a akta grodu kamienieckiego zostały zniszczone.

Odczyt bardzo niepewny, pismo szybkie; zakończenie formuły: po wpisaniu oryginał zwrócono stawającemu, który pokwitował urząd.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Kazimierz Jaworniczki [?] przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu do wpisania manifestację o nieważności niektórych zapisów, wniesioną w aktach grodu halickiego (Actum Halicz, środa w wigilię św. Jadwigi 1693, tj. 14 X 1693) i z nich wypisaną. Józef Wasilkowski, cześnik podolski, w imieniu własnym i bratanków oświadcza, że jako małoletni, wraz ze zmarłym bratem Franciszkiem, pozostając pod opieką stryjów Prokopa i Stefana Wasilkowskich, został w wieku 16 lat nakłoniony (także groźbami i biciem) do zeznania w aktach kamienieckich zapisu obligacyjnego na 3000 zł dla Michała Chodkowskiego [?] oraz zapisu donacyjnego na dobra wsi Olexince [?] (przy Wyszwol [?]) na rzecz Prokopa Na…kowskiego [?], bez otrzymania zapłaty. Po osiągnięciu pełnoletności zaprotestował, lecz dokument zaginął w czasie najazdu nieprzyjaciół, a akta kamienieckie zostały zniszczone, więc protestację ponowił. Po wpisaniu oryginał zwrócono oblatującemu; pod wpisem dopisek „J. Bohosowicz”. Odczyt bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 133v

1Armenica Judices Protestatur.

2Do urzędu y Akt teraźnieyszych Grodzkich

3Kamienieckich [?] Podolskich przyszedszy personaliter

4Sławetny Isay Bohosorowicz Nacyi Ormian-

5skiey quondam Kamienieckiey ad praesens

6Złoczowski [?] praemissa Protestatione contra Offi-

7cium Consulare Nationis Armenicae Camenecen-

8sis [?] ratione non susceptae ad Acta eiusdem Protesta-

9tionis Solenniter gravi quaeritur querela przeciwko

10Sławetnym Bernatowi [?] Isaiowiczowi [?] Woy-

11towi, Grzegorzowi Piersadie [?] Stefanowi Mikie-

12towi [?], Grzegorzowi Aleneowiczowi [?], Zacharia-

13rowiczowi [?] Grzegorzowi Hrycheniowiczowi [?] Mieszczanom Kamienie-

14ckim teyże Nacyi, iako y przeciwko całey Nacyi

15in genere wszystkiey Ormiańskiey, y protestował

16w ten sposob. Iż oni przeciwko Prawu pospolite-

17mu postępuiące sobie assekuracie [?] owe, y Ante-

18cessorom swoich de actu eiusdem, et data

19Leopoli die Vigesima Tertia Maij Anno Mil-

20lesimo Sexcentesimo Septuagesimo Quarto [?]

21Nono Protestantowi ad infrascripta dancy [?]

22y podpisami rąk swoich stwierdzony, nie

23czyniąc dosyć Narequisitia [?] prawie Codzien-

24ne Protestanta, Summy na Złotych Polskich

25Siedmset, y więcey na expensa publiczne

26po Seymach, tak i Warszawskim, iako y Grodzi[e]n-

27skim iezdżąc, y usługuiąc niemniey trudow

28zażywaiąc, y depropriuiące na potrzebie pu-

29bliczney onych samych obwinionych swoiey

30własney kosztem [?] Dubowaney [?] Ormianie wcale

31oszczędzaney [?] nadecho [?] potrzebę od dać temuż Prote-

32stantowi, y wyliczyć, iako za prace, y trudy na

33[reklamant:] grodzie [?]

k. 134

1grodzię, y uspacifikowac onego żadną miarą

2niechcieli, ani chcą y owszem in ulteriorem

3remoram satisfakcyi onemu do szkod, y kosztu

4nie małego, y omieszkania w handlach, y wdo-

5spodarstwie tegoż Protestanta tym barziey ruinu-

6ią przyprowadzaią, y przyprowadzili miasto

7Zapłaty y ukontentowania Protestanta Sum:

8my na expensa erogowaney y wyliczenia a do ma-

9nus et quietatione Protestanta słowy uszczypliwe-

10mi łeyli [?] bez Pisara mieyskiego Nakazuiącz [?] iż

11do żadney z nami nie ma żądać rady, y nie-

12nalezy, lecz sobie wrząc [?] towarzyszko naiwet [?] y

13recognitiy roznych, długow maiących, y kart

14na zmarłych [?] tychże Mieszczan Kamienieckich

15do Akt mieyskich per Oblatam przyiąc niechcieli

16y żadney satisfactiy nie czyniąc, iako y inne

17pretensie na temuie [?] szkody produkowane,

18pretensie Protestant przeciwko tymże procurandom [?] in-

19genere [?] Protestant przeciwko tymże procuranda [?] in-

20demnitati et integritati Summae praemissae, di-

21rium [?] szkodorum, item damnorum expensarum

22ne in quopiam detrimento paratur ex [?] ierunc [?]

23a tym ierunc [?] solenniter protestanci sie.

Objaśnienia i tłumaczenia

Armenica Judices Protestatur – „protestuje przeciw sędziom (urzędowi) ormiańskim”; quondam Kamienieckiey ad praesens Złoczowski – „niegdyś kamienieckiej, obecnie złoczowskiej [?]”; praemissa Protestatione contra Officium Consulare … ratione non susceptae ad Acta … Protestationis – „uprzedziwszy protestacją przeciw urzędowi rajeckiemu nacji ormiańskiej kamienieckiej z powodu nieprzyjęcia do jego akt protestacji”; Solenniter gravi quaeritur querela – „uroczyście skarży się ciężką skargą”.

data Leopoli die Vigesima Tertia Maij Anno Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo … – „dana we Lwowie 23 V 167[4?]”; odczyt roku niepewny (w rękopisie „Septuagesimo Quarto/Nono”) – sprawdzić. Data czynności nieustalona z tej strony.

Koniec protestacji (po polsku z wtrętami łac.) skierowanej przeciw mieszczanom (urzędowi) kamienieckim o niezapłacenie sumy, odmowę przyjęcia recognicji i dokumentów per oblatam do akt miejskich; formuła końcowa: protestujący zastrzega sobie nienaruszalność sumy, odszkodowanie za szkody i koszty („pro indemnitate et integritate Summae praemissae, damnorum, expensarum”) i uroczyście protestuje.

Środkowe wiersze (ok. 15–21) odczytane bardzo niepewnie; wydaje się, że kopista powtórzył fragment „pretensie Protestant przeciwko tymże…”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Protestacja Isaja Bohosorowicza, Ormianina, niegdyś kamienieckiego, obecnie zamieszkałego w Złoczowie [?], wniesiona do akt grodzkich kamienieckich przeciw urzędowi konsularnemu (radzie) nacji ormiańskiej w Kamieńcu: przeciw Bernatowi Isaiowiczowi [?], wójtowi, Grzegorzowi Piersadzie [?], Stefanowi Mikietowi [?], Grzegorzowi Aleneowiczowi [?], Zachariaszowiczowi [?] i Grzegorzowi Hrycheniowiczowi [?], mieszczanom kamienieckim, oraz całej nacji ormiańskiej. Protestujący zarzuca, że wbrew asekuracji danej we Lwowie 23 V 167[4 albo 9, odczyt niepewny] nie zwrócili mu ponad 700 zł polskich wydanych na wydatki publiczne podczas jeżdżenia na sejmy warszawskie i grodzieński, nie przyjęli jego protestacji do akt miejskich ani recognicji i dokumentów per oblatam i dalej zwlekają ze spłatą. Zastrzega sobie nienaruszalność sumy oraz odszkodowanie za szkody i koszty. Tekst polski z wtrętami łacińskimi, odczyt środkowych wierszy bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 134

1Donationis in personam Wasilkow-

2skiey servientis Oblata,

3Ad personalem Oblationem et Affectationem Nobilis Ca-

4simiri Towarnicki [?] Gnosae Wasilkowska Pincernae Podo-

5liae famuli, nomine et ex parte eiusdem Dominae suae offi-

6cio se facta[m] et postulatam, Officium praesens Castrense

7Camenecen. Podoliae Extractum Donationis in Persona[m]

8praenominatae Gnosae Wasilkowska per Gnosum Stephanum

k. 134v

1Humiecki coram Actis Castren. Sanocensibus Super

2bona infrascripta facta et recognita, ac eiusdem authe

3ex[?] Extractu[?] emanat. ad Acta praesentia Suscepit, eaque eis

4Ingrossare permisit, de tenore sequenti, Actum in

5Castro Sanocensi Sabbatho in Vigilia Festi Sancti Ma

6thei Apostoli et Evangelistae Anno Domini Millesi

7mo Sexcentesimo Octuagesimo Sexto, Coram Officio

8Actisque praesentibus Castren. Capit. Sanocen. personali[ter]

9comparens Gnosus Stephanus de Rychty Humiecki

10olim Gnosi Alberti de eadem Rychty Humiecki Vexilliferi Pa

11latinatus Podoliae, cum Gnosa Izabella de Katy[?] con

12sorte eius legitima procreatus filius, Sanus mente et

13corpore existens a Terris Districtibus, Juribus, Juris

14dictionibusque Suis quibus eis propriis et competentibus

15Recedendo, praesenti vero Castren. Capit. Sanocensi Juris

16dictioni Se cum Successoribus ac bonis Suis quibuscunque[?] omni

17bus, quoad Actum praesentem attinet totaliter et plena

18rie incorporando, atque Subjiciendo, palam libere publice

19ac personaliter[?] Recognovit Quia ipse bona Sua pro

20pria et haereditaria infrascripta videlicet totam et

21integram Villam Kitchaiowce[?], tum et Sortes in bonis

22Villa Bernoskowa[?], in Palatinatu Podoliae, Districtu

23vero Camenecen. consisten. cum Curiis praediis ibidem

24sitis, cum omni praemissorum Jure Dominio proprietate

25tituloque haereditario, cum omnibus et Singulis bonorum

26praefatorum Utilitatibus fructibus, proventibus reddi

27tibus obventionibus, commodis et emolumentis, tum

28[reklamant:] Agris

k. 135

1Agris, Pratis, Campis, Hortis, Pomarijs, Pascuis, Pas-

2cicarijs, Sylvis borris Boris, Gais, Nemoribus, Inda-

3ginibus, Rubetis, Vepretibus, Stagnis magnis et par-

4vis, Piscinis, piscinulis, Fluvijs Fluminibus, Rivis

5Rivulis, littoribus, Torrentibus, Aquarum decursi-

6bus, Lacubus Paludibus, Theloneis pontalibus et ag-

7geralibus, Tabernis Braxatorijs, Horreis Holodijs,

8Structuris Aedificijsq[ue] quibusvis, Apibus, Apisterijs, A-

9parum mellificijs, tum Subditis, Cmethonibus, Hortulanis

10Inquilinis tam in eisdem bonis praesens residentibus,

11quam alijs profugis quorum repetendorum facultas

12in praescripta Bonis Donatarijs datur et conceditur, eorumq[ue]

13Laboribus, Censibus, Dationibus, Vectuuris, munijs, Vigilijs

14officijs et obsequijs quibusvis nec non cum Jure Patro-

15natus praesentandorum quorumvis beneficiorum tam Ro-

16manae quam et Graecae Religionis in praedictis bonis do-

17natis existen[tium] et ad eas bona de se referen[tium] attinentijsq[ue]

18et pertinentijs gnaliter universis nihil ex omissis Juris Do-

19minij proprietatis haereditatisq[ue] ac cuiuslibet competen-

20tiae et praerogativae pro se Recognoscen[tibus] Suisq[ue] Successori-

21bus, aut alio quopiam reservando seu excipiendo sed

22omnibus in genere, et singulis in specie comprehen-

23sis genere per speciem, et econtra in nullo dero-

24gando, Verum ita late longe circumferentialiter, pro-

25ut praefatorum bonorum Villae Kotelniowce [?] et Sortis

26in Villa Bernosowce [?] consistentium haeredibus se in suis

27[…]metis, et limitibus ab antiquo extendit et continetur

k. 135v

1estq ab alijs bonis distincta et delimitata, et prout eadem

2Bona ipsemet Recognoscens tenuit habuit, et possidebat

3seque Recognoscentem concernebant, et Spectabant, sibiq

4legitime Serviebant, Jam ex nunc et defacto Gnosae Catharinae

5de praefata Dzyuchy [?] Humiecka Suprascripti olim Generosi

6Humiecki cum praefata Gnosa Isabella de Lusty [?] pro

7creatae filiae, Gnosi vero Michaelis Josephi Wasilkowski

8Pincernae Palatinatus Podoliae consorti legitimae Suae

9ac Recognoscentis Sorori germanae eiusq posteris Dat,

10Donat, inscribit, et resignat, Prout praesentibus dedit do-

11navit ac titulo puro mero perpetuo ac irrevoca-

12bilis Donationis, inscripsit, et resignavit, perpetuo

13et in aevum, irrevocabiliterq, nec non de Jurchus [?] qui-

14buscunq Inscriptionibus, Intercisis, Contractibus, Re-

15cognitionibus membranis, Chirographis Privilegijs

16Literis Transferorum [?], Dispositionibusq quibuscunq et lite-

17ratorijs, munimentis Bonis suprascriptis Holubaiowce [?]

18et Sortibus in Villa Bernoskowce [?] Sibi servien[tibus] et ad eadem

19bona ab antiquo usu sese referen[tibus]. Suprascriptae Gnosae

20Wasilkowska Donatariae Suae ipsiusq posteris Cedit

21et condescendit, prout praesentibus Cessit, et condescendit,

22omneq et integrum Jus Suum praemissorum omnium

23et Singulorum Sibi ad Suprascripta bona servien[s]

24in Personam Suprascriptae Gnosae Donatariae et Cessiona-

25riae Suae, ac ipsius Posterorum totaliter et plenarie

26transfert, transfundit, et incorporat, prout praesen[tibus] trans-

27tulit, transfudit, et incorporavit perpetuo et in aevum.

28[reklamant:] Singul

k. 136

1in quae quidem Bona modo praemisso per se Recogno-

2scentem donata, et resignata Juraq. Suprascripta omnia

3abscissa Idem Recognoscens eidem Gnosae Donatariae

4et Cessionariae Suae, eiusq. posteris dat, et admittit

5praesentem realem Intromissionem et actualem pacificamq.

6Possessionem cum praesentaneo usu fructu eorundem

7bonorum per Mtem quemvis Regni Gnlem et Nobiles

8duos ipsi nunc ab officio praesenti ad hoc idem negotium

9adlictos et deputatos Die quacunq. voluerit officiose

10capiend. et assumend.: per ipsam Gnosam Donatariam

11et Cessionariam Suam ipsiusq. posteros bona prae-

12fata praesen. donata et resignata, Juraq. omnia

13praesent. abscessa, cum omnibus attinentys et pertinen-

14tys tenendi, habendi, et possidendi, illisq. quiete et paci-

15fice utifruendi, ac ad usus Suos Suorumq. Successo-

16rum quosvis bene placitos libere et effectualiter con-

17vertendi; Inscriptionis praesentis Donationis et Cessio-

18nis vigore, debetq. et tenebitur praenominatus Ge-

19nerosus Recognoscens prout se cum Successoribus

20et Super bonis Suis quibusvis omnibus Summisq. qui-

21buscunq. pecuniaryis habitis et habendis eidem Gnosae Dona-

22tariae et Cessionariae Suae ipsiusq. posteris Inscribit,

23et obligat, praesen. ipsam Gnosam Donatariam et

24Cessionariam Suam, et eius posteros, in dictis bonis

25praesen. per se Recognoscentem donatis et resignatis

26Juribusq. abscessis, et ratione eorundem bonorum Juri-

27umq. abscessorum ab omni et quavis impetitione Ju-

28ridica quarumcunq. personarum cuiuscunq. Conditionis

k. 136v

1Status, et sexus cuiusvis existen. exoriunda per omnes

2Praescriptiones Terrestres prout ad quamlibet personam

3Terrestris Spectat, et de Jure pertinet praescriptio,

4in omni Judicio et Officio Regni Semper toties quo-

5ties opus fuerit, tueri defendere evincere intercedere

6et eliberare, eidem indemnemq. cum Posteris reddere,

7nec non bona praefata Gnoen. donata, et resignata,

8Juraq. omnia abscessa ab omnibus in genere Summis

9et Inscriptionibus prioribus et posterioribus in eisq.

10bonis modo quocunq. quarumvis personarum fa-

11ctis et faciendis, tum etiam a quibusdam Citationibus

12et Contestationibus in eadem bona importatis et impor-

13tandis, Luitis demq. et per Luitis adversus Ju-

14ris quibusvis in quocunq. puncto et gradu Juris,

15dependentem, Super eisdem Bonis perductis et perdu-

16cendis coram quovis Judicio et Officio praesen. et ob-

17tinendis emundare, et eliberare, mundaq. et liberaliter [?]

18per facere, ac etiam Intromissionem praefatam co-

19ram Officio Praesenti per Mlem et Nobiles duos in fundo

20bonorum eorundem officiose requiretur, non denegare,

21imo debebit, et tenebitur eandem libere et effectualiter

22dare et admittere, dataq. et admissa eadem Intromissi-

23one Possessionem pacificam et usum fructum eorun-

24dem bonorum nec per se nec per suas quasvis Sub-

25missas et Subordinatas personas ullo modo adimere,

26nec impedire, Ipsamq. Gnosam Donatariam Suam eiusq.

27[reklamant:] Posteros

k. 137

1Posteros in dictis Bonis non injuriari, ita ut Ipsa eadq

2Donataria et Cessionaria Sua Suis cum Posteris

3Bona prefata presen. donata et resignata

4Suaq omnia abscessa quiete et pacifice absq omni

5bus eiusmodi impedimentis tenere habere et posside

6re ijsdemq uti frui queat et possit, Atq Sub damnis

7Terrestribus Simpliciter absq corporali Juramento

8taxandis et dicendis per Edictum Recognoscentem

9Sive eius Successores eidem Gnosae Donatariae et Ces

10Sionariae Suae, vel ipsius posteris in Casu non com

11pletionis promissorum omnium et Singulorum

12ad Solvend. Succumbend. Proquibus quidem damnis

13Terrestribus Simpliciter absq Juramento corporali

14taxandis, et dicendis, modo premisso ad Solvendum

15Succubitis ac pro re aliqua principali ex premissis

16non completa complenda Citatus existens, memora

17tus Gnosus Recognoscens Sive eius Successores, ad

18instantiam prefatae Donatariae et Cessionariae

19Suae, vel ipsius Posterorum, ad Officium Castren.

20Capitaneale Camenecen. Podoliae Dextune recessu

21Suprascripto quo ad respondend. Spectat mediante

22Semper in primo Citationis Termino tanquam per

23emptorio Stare, Juri parere respondere, damna

24prefata Terrestria luere Inscriptioni huic

25Satisfacere ac omne Judicatum pati debebit et te

k. 137v

1nebitur, seq ac Suos Successores ad eadem omni-

2a obligat, eundem Terminum primum perempto-

3rium uti et alios omnes exinde consequentes Causae

4huiusq Terminos, semper peremptorios, vera infir-

5mitate pro ratione minorennitate Successorum le-

6gatione intra vel extra Regnum Servitio mili-

7tari, ad Curatorem ad munimenta vel alijs qui-

8buscunque dilationibus et legalibus impedimentis

9non differendo ad quietationem etiam ultro primos

10Officij praefati Castren. Capit. Camenecen. Podoliae

11Terminos dilationem Sibi non recipiendo nullas

12motiones, Protestationes, et earum prosecutiones

13faciendo, praemissaq omnia poenis Simplicibus vel

14triplicatis, Evasionibus, Suspensionibus fatalijs,

15Juris Praescriptione Terrestri, bellos, Conventioneq cum

16et alijs omnibus Juris remedijs et defensis non Sub-

17terfugiendo, nec alio quovis modo evadendo hac Sua

18praesenti Recognitione ad praemissa omnia et singula

19mediante. Et in continenti, coram eodem Officio Actisq

20praesentibus Castren. Capit. Sanocensibus personaliter

21Comparens Gnosa Isabella de Laty [?] Gnosi olim Alberti

22de Rychcicy [?] Humiecki [?] Vexilliferi Podoliae Consors reli-

23cta Vidua Sana mente et corpore existens a Terris

24Districtibus Juris, Jurisdictionibus Suis quibusvis pro-

25prijs et competentibus recedendo, praesenti vero Castrensi

26Capitaneali Sanocensi Jurisdictioni Secum Successoribus

27[reklamant:] ac Bonis

k. 138

1ac Bonis Suis generaliter omnibus quo ad Actum praesentem

2attinet, totaliter et plenarie incorporando atque Subi-

3jciendo, palam publice et expresse Recognovit,

4Quia ipsa de Juribus Suis Reformatorio Advitali-

5tiali, et alijs quibusvis per Suprascriptum olim Gnosum

6Suum Maritum Suum Sibi inscriptis: et ad bona Villam prae-

7fatam Kotiuhowce [?] et Sortes in Villa Bereznowce [?]

8in Palatinatu Podoliae Districtu vero Camenecensi

9consisten. Superius resignata tantum modo sese

10extenden. in Personam Suprascriptae Gnosae Catharinae

11Wasilkowska Donatariae Filiaeque Suae eiusque Postero-

12rum Cedit et Condescendit, Juribusque ijsdem ad bona

13Supra expressa praesen. resignata tantum modo sese ex-

14ten. in Personam eiusdem Gnosae Wasilkowska Filiae

15Suae ipsiusque Posterorum abdicat, abrenuntiat,

16et resignat, Salvis nihilominus ijsdem Juribus ad alia

17Bona sese referen. Sibi Recognoscenti pleno in robo-

18re reservatis et custoditis: Hac Sua praesenti Recogni-

19tione praemissa omnia et Singula mediante.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata wyciągu donacji na rzecz urodzonej Wasilkowskiej, podczaszyny podolskiej, podana przez jej sługę Kazimierza Towarnickiego [?]; Pincerna Podoliae – podczaszy (tu: podczaszyna) podolski; Gnosa = Generosa („urodzona”).

Data nie podana na stronie – wg ostatniej formuły „Actum” na wcześniejszych stronach.

Oblata zeznania sanockiego wpisanego do ksiąg kamienieckich; początek wpisu na poprzedniej stronie.

Actum in Castro Sanocensi Sabbatho in Vigilia Festi Sancti Mathei Apostoli et Evangelistae 1686 = sobota 21 IX 1686 (wigilia św. Mateusza, przypadającego 21 IX; w 1686 r. 21 IX to sobota – data przybliżona: wigilia = 20 IX, piątek; sprawdzić).

Coram Officio Actisque praesentibus Castrensibus Capitanealibus Sanocensibus – przed urzędem i aktami grodzkimi starościńskimi sanockimi; Vexillifer Palatinatus Podoliae – chorąży podolski; zeznający, poddawszy się jurysdykcji grodu sanockiego, oświadcza (dalej zapewne zbycie) o swych dobrach dziedzicznych: wsi Kitchaiowce [?] i częściach wsi Bernoskowa [?] w pow. kamienieckim.

Ciąg formuły pertynencyjnej w akcie (najpewniej oblata przywileju/zapisu wieczystego) dotyczącej dóbr wsi Kotelniowce [?] i części we wsi Bernosowce [?].

Tłumaczenie skrótowe: wymienia pola, łąki, ogrody, sady, pastwiska, lasy, gaje, zarośla, stawy, rzeki, brzegi, jeziora, bagna, cła mostowe i groblowe, karczmy, browary, spichlerze, lodownie, budynki, pasieki, poddanych kmieci, zagrodników, komorników, ich robocizny, czynsze, daniny, podwody, straże, oraz prawo patronatu beneficjów obrządku rzymskiego i greckiego; nic nie zastrzegając, w granicach od dawna ustalonych.

gnaliter = generaliter; praesentandorum – prawo prezenty na beneficja kościelne.

Fragment zapisu donacji i cesji: wystawca (brat) daruje i ustępuje urodzonej Katarzynie z Humieckich, córce zmarłego Humieckiego i Izabeli, żonie Michała Józefa Wasilkowskiego, podczaszego podolskiego, swej siostrze rodzonej, dobra Hołubajówka [?] i części we wsi Bernoskowce [?] wraz ze wszystkimi dokumentami (zapisy, intercyzy, kontrakty, przywileje, chirografy).

Gnosa = Generosa („urodzona”); Pincerna Palatinatus Podoliae – podczaszy województwa podolskiego; praesentibus (skrót „pntibus”) – „niniejszym”.

Odczyt nazwisk matki („de Lusty”), nazwy „Dzyuchy” oraz nazw dóbr niepewny.

Fragment zapisu donacji i cesji: zeznający daje obdarowanej (Generosa Donataria et Cessionaria) intromisję i spokojne posiadanie dóbr wraz z pożytkami przez dowolnego woźnego generalnego koronnego (Ministerialis Regni Generalis) i dwóch szlachciców wyznaczonych przez urząd, oraz zobowiązuje się bronić ją i jej potomków od wszelkich roszczeń prawnych (ewikcja).

Skróty: Gnosae = Generosae; Mtem = Ministerialem; Gnlem = Generalem; praesen./praesent. = praesentibus/praesentem.

Odczyt „abscissa/abscessa/adlictos” niepewny – prawdopodobnie zniekształcone przez kopistę „abscessa” (scedowane) i „adlectos”.

Fragment formuły ewikcyjnej zapisu darowizny (wieczystej rezygnacji) dóbr: darczyńca zobowiązuje się bronić obdarowanej przed wszelkimi przedawnieniami ziemskimi (praescriptiones terrestres), w każdym sądzie i urzędzie Królestwa, uwolnić dobra od wszelkich sum i zapisów wcześniejszych i późniejszych, pozwów i protestacji, procesów (luitiones), a także nie odmawiać wwiązania (intromissio) przez woźnego i dwóch szlachciców w gruncie tych dóbr ani nie odbierać spokojnego posiadania i użytkowania.

Skróty: Gnoen. = Generosae (urodzonej), Mlem = Ministerialem (woźnego), Gnosam = Generosam, existen. = existentium, praesen. = praesenti.

Data i strony aktu nie występują na tej stronie; obdarowaną jest kobieta (Donataria).

Fragment formuły ewikcyjnej zapisu donacji i cesji dóbr: zeznający (Gnosus Recognoscens) zobowiązuje się, że ani on, ani jego sukcesorzy nie będą naruszać obdarowanej (Donataria et Cessionaria) i jej potomków w spokojnym posiadaniu darowanych dóbr, pod zakładem „damna terrestria” (szkody ziemskie) taksowanych bez przysięgi; w razie niewypełnienia ma stawać przed urzędem grodzkim kamienieckim na pierwszym terminie pozwu jako zawitym (peremptorio), płacić szkody i poddać się wyrokowi.

Skróty: presen. = praesentibus; Gnosae = Generosae; Castren. Capitaneale Camenecen. = Castrense Capitaneale Camenecense; respondend. = respondendum; Succubitis – zapewne „succumbitis” (błąd kopisty?).

Dalszy ciąg wpisu (zapis/zobowiązanie): wystawca zobowiązuje siebie i następców, zrzekając się wszelkich odroczeń (choroba, małoletność następców, poselstwo, służba wojskowa, kurator), protestacji i środków prawnych; termin pierwszy ma być zawsze zawity (peremptoryjny).

Następnie przed urzędem grodzkim sanockim stawiła się osobiście urodzona Izabela, wdowa po Wojciechu Humieckim [?], chorążym podolskim, zdrowa na umyśle i ciele, poddając się jurysdykcji grodu sanockiego wraz z następcami i dobrami.

Castren. Capit. = Castrensibus Capitanealibus (grodzkie starościńskie); praefati = praefati; Gnosa = Generosa; nazwiska rodowe Izabeli i przydomek Humieckiego odczytane niepewnie.

Koniec rezygnacji (cesji): wystawczyni zrzeka się praw reformatoryjnych i dożywotnich zapisanych jej przez zmarłego męża, ale tylko w zakresie wsi Kotiuhowce [?] i części we wsi Bereznowce [?] (pow. kamieniecki, woj. podolskie), na rzecz córki Katarzyny Wasilkowskiej i jej potomków; prawa do innych dóbr zastrzega sobie.

Gnosa = Generosa („urodzona”); Advitalitium – dożywocie; Reformatorium – zapis oprawy/reformacji.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Kazimierz Towarnicki [?], sługa Wasilkowskiej, podczaszyny podolskiej, w jej imieniu przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu wyciąg donacji zeznanej przez Stefana Humieckiego z Rychty przed aktami grodu sanockiego (Actum Sanok, sobota w wigilię św. Mateusza 1686). Stefan, syn zmarłego Wojciecha Humieckiego, chorążego podolskiego, i Izabeli z Kątów, daje, darowuje i zapisuje swojej rodzonej siostrze Katarzynie, żonie Michała Józefa Wasilkowskiego, podczaszego podolskiego, swoje dziedziczne dobra: całą wieś Kitchaiowce [?] (w dalszym tekście Kotelniowce, Hołubajówka, Kotiuhowce [?]) oraz części we wsi Bernoskowa [?] (też Bernosowce, Bereznowce) w pow. kamienieckim, z poddanymi, prawem patronatu obu obrządków i wszystkimi dokumentami; zezwala na wwiązanie przez woźnego i dwóch szlachciców, zobowiązuje się do ewikcji pod zakładem szkód ziemskich. Następnie matka Izabela, wdowa, zrzeka się na rzecz córki swych praw reformatoryjnych i dożywotnich do tych dóbr, zachowując prawa do innych. Wpis kończy się bez formuły końcowej oblaty (wydaje się niepełny). Nazwy wsi wyraźnie zmienne w odczycie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 138

1Feria Quinta post Festum Sancti

2Aegidij Abbatis proxima, Anno Domini

3Millesimo Septingentesimo,

4Scripti Zdzachim [?] coniugibus

5servientis Oblata,

6Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Camene-

7cen. Podoliae personaliter veniens Gnosus Stani-

8slaus Zelechowski [?] obtulit eidem Officio et Actis Ser-

k. 138v

1ptum certum manuale per Gnosos Stanislaum Podcza-

2ski et Catherinam Conjuges Gnosis Zeleychowskim [?]

3conjugibus super Summam Ducentorum florenorum

4polon. in bonis Kmiehinin [?] seu Sadias [?] haeren. datum

5manu ipsorum subscriptum ad Acta sua suscepit,

6et eiusque inscribi mandavit, de Tenore tali, Zeznawamy

7tym pisaniem moim iżem został Ichmościom Panom

8Małżonkom Jegmość Panu Stanisławowi Zeleychowskiemu [?]

9y Maryannie Potempskiey [?] złotych Polskich Dwiescie w

10ktorych to pieniądzach puszczam Ichmościom in Dimi-

11dio [?] Prowizyi dwoch Poddanych nazwiskiem Szandę [?] y

12Syna Szandziego [?] ze wszystkiemi pozytkami ośmiora-

13mi [?] do używania Dworzysko puste na ktorym aby

14swoy Dworek mieli Ichmościom pozwalamy. Ze to są

15Dobra Wolenskie [?] Kmiahin [?] tedy te Summę na wo-

16ich Dobrach in genere wszystkich zapisuię aż do

17oddania teyże Summy mianowaney, ze też Pod-

18dani pod ten czas nie maią ciągła ni mi się spo-

19mogą [?] powinien Ichmościom dwa dawać swoich we-

20sznie [?] na Wiosnę do Tłuki [?], toiest wszystkiego czterech

21dni oraz chłopow trzy [?] wieku nakosarzow [?]

22sześć, W Kamieńcu Die Sexta Maij Millesimo Sexcen-

23tesimo Septuagesimo Secundo, Stanisław Podczaski

24Katharzyna Podczaska Post ingrossationem Ori-

25ginale eiusdem idem offerens ad se recepit, et de recepto

26Officio [?] ex tradito Officium [?] praesens quietavit.

27Authentici [?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Feria Quinta post Festum Sancti Aegidij Abbatis proxima … 1700 – czwartek najbliższy po św. Idzim Opacie (1 IX, w 1700 r. środa) = 2 IX 1700.

Nagłówek: „oblata pisma służącego małżonkom Zdzachim [?]”; Capitlia = Capitanealia.

Dalszy ciąg oblaty skryptu (kwitu-zapisu) małżonków Stanisława i Katarzyny Podczaskich dla małżonków Zeleychowskich [?] na 200 zł pol. na dobrach Kmiahin [?]; dokument datowany w Kamieńcu 6 V 1672 (rok w rękopisie 1672 – oblata zapewne z lat 1699–1703, dokument z 1672).

Post ingrossationem … quietavit – „po wpisaniu oryginał tegoż oblatujący odebrał i z odebrania urząd niniejszy pokwitował”.

Tekst odczytany w wielu miejscach niepewnie; nazwiska i nazwy miejscowe do weryfikacji. Na dole „Authentici [?]” – zapewne reklamant lub początek następnego wpisu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

W czwartek po św. Idzim 1700 (2 IX 1700) szlachcic Stanisław Zelechowski [?] przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu ręczny skrypt Stanisława i Katarzyny Podczaskich, wystawiony w Kamieńcu 6 V 1672, dla małżonków Zelechowskich (Stanisława i Maryanny Potempskiej [?]) na 200 zł polskich. Za tę sumę wystawcy oddają w użytkowanie (zamiast prowizji) dwóch poddanych, Szandę [?] i jego syna, z pożytkami, oraz puste dworzysko pod dworek, zapisując sumę na dobrach Kmiahin [?] (Wolenskie [?], też Sadias [?]) aż do jej zwrotu; poddani mają odrabiać po dwa dni na wiosnę i kosarzy sześciu. Skrypt podpisali Stanisław i Katarzyna Podczascy; po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący. Odczyt nazwisk i nazw niepewny, nagłówek („Zdzachim [?]”) zniekształcony.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 139

1Authentici Provido Jaworski ser

2vientis Oblata.

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Came

4necen. Podoliae personaliter veniens Providus Joan

5nes Jaworski, obtulit et ad acticandum eidem officio porre

6xit, Literas Authentici super Ministerialiatum Sibi

7offerenti a Sacra Regia Majestate benigniter collati:

8Cuius affectationi Officium praesens annuendo easdem

9ad Acta Sua suscepit, et inscribi permisit, de Tenore

10sequenti; Augustus Secundus Dei gratia, Rex Poloniae,

11magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Sa

12mogitiae, Kijoviae, Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Smolen

13sciae, Severiae, Czerniechoviaeque nec non haereditarius Dux

14Saxoniae Princeps et Elector. Significamus praesentibus

15Literis quorum interest universis et singulis quia nos Pro

16vidum Joannem Jaworski in Ministerialem Regni Generalem

17omnium et singulorum Palatinatuum et Districtuum Regni

18nostri, creandum et constituendum esse duximus, uti quidem

19creamus et constituimus praesentibus Literis nostris dantes

20et concedentes plenariam et omnimodam ipsi facultatem

21omnia et singula negotia Mlem Regni Generalem concer

22nentia agendi et exequendi, Ita tamen ut prius coram Ju

23dicio seu Officio quovis Regni competenti Juramentum fide

24litatis Suae juxta Rotham Statuto Regni descriptam

25praestet, demorque doceat quod omnibus quorum inte

26rest praesertim vero Capitaneis quorumvis locorum

27vel eorum loca tenentibus notum esse volentes manda

28mus, ut praenominatum Mlem Regni Gnlem postquam

29Juramentum fidelitatis Suae praestiterit tonsusque fuerit pro

k. 139v

1et legitimo Ministeriali Regni Gnli habeant, et agno-

2scant, eiq omnia et singula negotia Mntem Regni Gnlem

3concernentia agere et exequi permittant, In cuius Rei

4fidem p[rae]ntes sigillo Regni communiri iussimus,

5Datum in Cancellaria maiori Die decima tertia Mensis

6Julij Anno Domini MDCCX [?], Regni vero nostri se-

7cundo Anno, Relatio Illustrissimi et Rndmi in Christo

8Patris Domini Georgij Albrachti Denhoff Eppi Premisli-

9ensis Supremi Regni Cancellarij. Georgius Albrachtus

10Denhoff Episcopus Premisliensis Supremus Regni

11Cancellarius, Locus Sigilli Sacrae Regiae Majestatis

12Post cuius Ingrossationem Authentici offerens Originale

13ad se recepit, et de recepto sibiq restituto Officium

14p[rae]ns Quietavit, Et in continenti idem Mrlis offerens

15[dolna część strony pusta, przekreślona krzyżem]

16[reklamant:] Feria Quinta

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł: „Oblata autentyku (przywileju) opatrznego Jaworskiego, sługi (woźnego)”. Capitlia Camenecen. = Capitanealia Camenecensia; Mlem Regni Gnlem = Ministerialem Regni Generalem; praesentibus/praestet – skróty „p” z kreską rozwinięte w odczycie.

Treść: Jan Jaworski oblatował przywilej króla Augusta II mianującego go woźnym generalnym koronnym wszystkich województw i powiatów, z obowiązkiem złożenia przysięgi wg roty statutowej przed sądem lub urzędem; król nakazuje starostom uznawać go po złożeniu przysięgi.

Fragment końcowy oblaty przywileju królewskiego (kancelaryjnego) na urząd woźnego generalnego koronnego: „niech go mają i uznają za prawego woźnego generalnego koronnego i pozwalają mu wykonywać wszelkie sprawy dotyczące urzędu woźnego; na wiarę czego kazaliśmy przyłożyć pieczęć Królestwa. Dan w kancelarii większej 13 lipca … roku panowania naszego drugiego”. Następnie oblatujący odebrał oryginał i pokwitował urząd z jego zwrotu.

Rok zapisany cyframi rzymskimi odczytany jako MDCCX (?) – rok w rękopisie poza zakresem księgi (1699–1703); przy kanclerzu Denhoffie i 2. roku panowania Augusta II prawdopodobnie MDCXCIX (13 VII 1699) – sprawdzić.

Gnli = Generali; Mntem = Ministerialem; Eppi = Episcopi; Rndmi = Reverendissimi; Mrlis = Ministerialis; p[rae]ns = praesens.

Reklamant „Feria Quinta” zapowiada formułę daty nowego dnia na następnej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Opatrzny Jan Jaworski przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu list królewski Augusta II (Datum w kancelarii większej 13 lipca, w drugim roku panowania; rok zapisany MDCCX [?], relacja Jerzego Albrechta Denhoffa, biskupa przemyskiego, kanclerza wielkiego koronnego), którym król mianuje go woźnym generalnym koronnym wszystkich województw i powiatów, pod warunkiem złożenia przed sądem przysięgi wierności wg roty statutowej; starostowie mają go uznawać za prawego woźnego. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący i pokwitował urząd. Zdanie końcowe („Et in continenti idem Mrlis offerens”) urwane, dolna część strony pusta, przekreślona krzyżem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 140

1Feria Quinta in crastino Festi San

2cti Aegidij Abbatis Anno Domini

3Millesimo Septingentesimo

4Ex parte Sadein con. Swiatowicze

5Relatio

6Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Capitan.

7Camenecensia Podoliae personaliter veniens Mtlis

8Regni Gnlis Nobilis Alexander Winnicki [?] Officio praesenti

9bene notus, in Vim sua vera Relationis palam publice li

10bereq recognovit, se Citationis infrascripta pro ter

11minis Querelarum Officij praesentis ex parte infrascripti

12Actoris, contra infranominatos Citatos sonantis de

13nominis sequentis, Martinus Katski, Palatinus Kijovia

14Podoliae, et Artileria Generalis, Camenecen. Latyczovien.

15Vin[?]dowien. Marienhausensis Capitaneus, Vobis Spe

16ctabilibus Adamo et Clara coniugibus, tum et Filio

17vestro Swiatowiczom, de personis bonisq vestris gnte

18omnimodis ac Summis quibusvis pecuniarijs Vigore Re

19gio et nostra qua hac in parte fungimur Capitli au

20thoritate mandamus, ut coram nobis seu Officio nostro

21Castren. Capitan. Camenecen. in terminis Querelarum seu

22Judicijs Causarum Officij a data et positione Citationis

23praesentis in primis et proximis celebrandis seu his deficien

24tibus, in alijs tandem subsequentibus, personaliter peremto

25rie compareatis, idq Vacantibus ijs tunc Limitatensibq

26Judicijs ob non praestitum Juramentum compareatis, ad

27instantiam Instigatoris Officij nostri eiusq Delatoris

28Generosi Henrici Sadein Vexilliferi Regiminis nostri qui

29Vos Citat pro poenis respectu non servata bona Fidei

k. 140v

1et qui assistentia indigent cum debita et de Jure requi-

2sita authoritate eosque, Quia tu optime Sciens

3Consortem tuam exigente necessitate Fundum cum

4Structuris ad Chartam Othomanorum producen. Ducentorum

5Triginta Imperialium transmisisse, licet circa Eva-

6cuationem Camenecii eandem Summam Sibi Actori ab

7eodem Othomano ex Jure quaesito debitam Solvere

8appromisistis, nihilominus in contrarium Sponsionis

9Verbalis procedendo ad multas Sui Actoris requisiti-

10ones non persolvistis, per quod contra bonam fidem

11excessistis, poenasque eo nomine condignas Succubu-

12istis, pro quibus Super te decernendis ac nihilominus

13Sibi Actori Suprascriptam Summam Ducentorum Trigin-

14ta Imperialium una cum Provisione ex Sententia

15Nostri persolvatis, Citamini dictis parituri, et Judi-

16cio ad praemissa ac alia Vobis proponenda responsuri, Datum

17Castro Camenecensi Podoliae, Feria Quarta ipso Die Fe-

18sti Sancti Aegidij Abbatis Anno Domini Millesimo Se-

19ptingentesimo, Copiam similem Sigillatam editam,

20unius eiusdemque essentiae Die hodierna in Actu contento

21Domo vero et residentia Citati propria hic Camenecii

22Sita, ad manus Honorati Suprafati Advocati Videlicet

23Bazili [?] Swiatowicz tradendo, et publicando posuisse,

24et notificasse, De quo praesens eiusdem Ministerialis facta Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Feria Quinta in crastino Festi Sancti Aegidij Abbatis – czwartek nazajutrz po św. Idzim Opacie (1 IX) = 2 IX 1700.

Mtlis Regni Gnlis = Ministerialis Regni Generalis – woźny generalny koronny; Capitan. = Capitanealia; con. = contra; Relatio – relacja woźnego o doręczeniu pozwu (citatio) w terminach querel (spraw urzędowych) grodu.

Pozew wydany w imieniu Marcina Kątskiego, wojewody kijowskiego, generała artylerii, starosty kamienieckiego i innych; powodem instygator urzędu z delatorem Henrykiem Sadeinem, chorążym regimentu, o kary za niedotrzymanie dobrej wiary.

Fragment pozwu (citatio) przytoczonego w relacji woźnego: pozwany wraz z małżonką przekazał grunt z zabudowaniami na rzecz Turków (Othomanorum) za 230 talarów imperialnych; przy ewakuacji Kamieńca (1699) obiecał zapłacić powodowi tę sumę, lecz mimo wezwań nie zapłacił; wezwany do sądu grodzkiego.

Feria Quarta ipso Die Festi Sancti Aegidij Abbatis 1700 = środa 1 IX 1700 (data wystawienia pozwu).

Imperiales – talary imperialne; Provisio – procent/odsetki; Advocatus – wójt (tu zapewne wójt ruski/ormiański w Kamieńcu).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Relacja woźnego generalnego Aleksandra Winnickiego [?] z doręczenia pozwu w Kamieńcu (czwartek nazajutrz po św. Idzim 1700, tj. 2 IX 1700). Pozew, wydany w grodzie kamienieckim w środę w dzień św. Idziego 1700 w imieniu Marcina Kątskiego, wojewody kijowskiego, generała artylerii, starosty kamienieckiego, łatyczowskiego i in., wzywa Adama i Klarę, małżonków, oraz ich syna Świątowiczów na termin skarg, na żądanie instygatora urzędu i delatora Henryka Sadeina, chorążego regimentu. Zarzut: Adam, wiedząc, że żona sprzedała Turkom grunt z zabudowaniami za 230 talarów imperialnych, przy ewakuacji Kamieńca przyrzekł tę sumę zapłacić powodowi, lecz mimo wezwań nie zapłacił, łamiąc dobrą wiarę; powód żąda sumy z prowizją. Woźny doręczył kopię do rąk Bazylego [?] Świątowicza, wójta, w domu pozwanych w Kamieńcu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 140v

1Ex parte Makowiecki contra Snie-

2chowski Relatio.

3Inducenda erat hoc loco Relatio ex parte Magnifici

4Stanislai Makowiecki de magna Lubczyn [?] Dapiferi Latycz[?]-

5uien. Vicecapitanei et Judicis Castren. Camenecen. Podoliae

6[reklamant:] Actoris

k. 141 [#]

1Actoris, contra Nobilem Smiechowski Citatum, idque pro

2Terminis Querelarum Officij praesentis facta, Cuius quidem

3Relationis Latiorem Copiam Actorea Pars ad inducen-

4dum porrigere se appromiserat, Verum quoniam

5eandem intra triduum ut Iuris et moris est eadem Acto-

6rea pars ad acta eadem: non porrexit, Ideo ex parte

7Gnosi Notarij Loci praesentis de diligentia in suscipiendo

8renitentia vero Actorea partis in porrigendo est

9Protestatum;

Objaśnienia i tłumaczenia

Inducenda erat hoc loco Relatio – „W tym miejscu miała być wpisana relacja” (z ramienia wielmożnego Stanisława Makowieckiego, stolnika, podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego) przeciw Sniechowskiemu.

Dapifer – stolnik; Vicecapitaneus et Judex Castrensis – podstarości i sędzia grodzki; tytuł stolnika (Latyczoviensis?) odczyt niepewny.

Koniec wpisu: relacja (woźnego) o pozwie przeciw Śmiechowskiemu na termin skarg (pro terminis querelarum) urzędu grodzkiego; strona powodowa obiecała podać obszerniejszą kopię relacji do wpisania, lecz nie złożyła jej w ciągu trzech dni, jak wymaga prawo i zwyczaj; notariusz protestował o swojej gotowości do przyjęcia i o uchylaniu się strony powodowej.

Gnosi = Generosi; Loci praesentis – „tutejszego”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Fragment wpisu: nagłówek „Ex parte Makowiecki contra Sniechowski Relatio” i początek formuły, że w tym miejscu miała być wpisana relacja ze strony Stanisława Makowieckiego z Wielkiego Lubczyna [?], stolnika, podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego, powoda, przeciw szlachcicowi Śmiechowskiemu, pozwanemu, na terminy skarg urzędu. Ponieważ strona powodowa nie złożyła w ciągu trzech dni obiecanej obszerniejszej kopii relacji, notariusz zaprotestował o swą gotowość przyjęcia i o uchylanie się strony powodowej. Relacja nie została wpisana.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 141 [#]

1Eiusdem et aliorum con. eundem

2Similis,

3Inducenda erat hoc loco Relatio ex parte Magnifici

4Stanislai Makowiecki Dapiferi Latyczovien. Vicecapita-

5nei et Iudicis Castren. Camenecen. Podoliae, et Laborioso-

6rum Nicolai et Ihatyn [?] Subditorum hereditariorum

7bonorum Villae Stolpnice eiusdem Mgci Dapiferi Latyczo-

8vien. Vicecapitanei et Iudicis Castren. Camenecen. Podoliae

9contra Nobilem Smiechowski Citatum facta, Cuius quid:

10Relationis, Scribatur forma ex Superiori;

Objaśnienia i tłumaczenia

„Podobna (relacja) tegoż i innych przeciw temuż”: miała tu być wpisana relacja ze strony Stanisława Makowieckiego, stolnika latyczowskiego, podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego, oraz pracowitych Mikołaja i Ihatyna [?], poddanych dziedzicznych jego wsi Stołpnica, przeciw Śmiechowskiemu; formę należy przepisać z poprzedniej (wpisu wyżej).

Dapifer Latyczoviensis – stolnik latyczowski; data wg ostatniej formuły Actum na wcześniejszych stronach (nie widoczna tutaj).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Puste miejsce na relację woźnego w sprawie Stanisława Makowieckiego, stolnika latyczowskiego, podstarościego i sędziego grodzkiego kamienieckiego, oraz jego poddanych ze wsi Stołpnica przeciw szlachcicowi Śmiechowskiemu. Tekstu relacji nie wpisano; polecono przyjąć formę wpisu poprzedniego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 141 [#]

1Ex parte Zuk con eund: Similis.

2Inducenda erat hoc loco Relatio ex parte Gnosi Zuk Actoris

3contra Nobilem Smiechowski Citatum, facta, Cuius quidem

4Relationis Scribatur forma ex Superiori;

Objaśnienia i tłumaczenia

Miała tu być wpisana relacja ze strony urodzonego Żuka, powoda, przeciw Śmiechowskiemu; formę przepisać z wpisu wyżej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Puste miejsce na relację woźnego w sprawie z powództwa szlachcica Żuka przeciw Śmiechowskiemu; tekstu nie wpisano, odesłano do formy wpisu poprzedniego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 141 [#]

1Ex parte Korendowic con. Eundem

2Similis,

3Inducenda erat hoc loco Relatio pro Terminis Querell:

4Castren. Capitan. Camenecen. Podoliae ex parte Nobilis Geor-

5gij Korendowic Regentis Actorum Castren. Camenecensium

6Podoliae, Actoris, contra Nobilem Smiechowski Citatum

k. 141v

1facta, Cuius quidem Relationis Scriptum ex forma superius

Objaśnienia i tłumaczenia

Miała tu być wpisana relacja na termin skarg grodu kamienieckiego ze strony szlachcica Jerzego Korendowicza, regenta akt grodzkich kamienieckich, powoda, przeciw Śmiechowskiemu.

Regens Actorum – regent kancelarii grodzkiej.

Koniec poprzedniego wpisu (relacji): „sporządzona, której to relacji pismo w formie wyżej [podanej] …” – zdanie urwane, ciąg dalszy formuły nie występuje na tej stronie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Krótki wpis „Ex parte Korendowic con. Eundem Similis”: w tym miejscu miała być wpisana relacja na terminy skarg grodu kamienieckiego ze strony szlachcica Jerzego Korendowicza, regenta akt grodzkich kamienieckich, powoda, przeciw Śmiechowskiemu, pozwanemu. Tekst urwany na słowach, że pismo relacji sporządzono w formie wyżej podanej; na początku strony jedynie końcowy wiersz poprzedniego wpisu.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 141v

1Donationis Dorengowskei Ser-

2vientis Oblata.

3Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Capitlia

4Camenecen. Podoliae, personaliter veniens Nobilis

5Joannes Wasilewski nomine et ex parte Gnosi Dorengowski

6Pincernae Zytomiriensis, obtulit et ad acticandum eidem

7Officio et Actis Extractum Donationis super Bona

8Villae Howdnica [?] sibi per Mgcum Morsztyn Capita-

9neum Kowalensem facta, et recognitae in Judicijs Lublini

10Ordinarijs Generalibus Tribunalis Regni facta et recogni-

11ta, ac ex ijsdem authentice depromptum, porrexit, Cuius

12affectationi Officium praesens annuendo eundem Extra-

13ctum Donationis intro contenta ad Acta sua ingrossa-

14re permisit, de Tenore sequenti: Actum Lublini in

15Judicijs Ordinarijs Generalibus Tribunalis Regni Feria

16Secunda in Crastino Festi Assumptionis in Caelum Glo-

17riosissimae Virginis Mariae Anno Domini Millesimo

18Septingentesimo. Coram praesenti ordinario Judicio Tribuna-

19lis Regni Lublinensi, Judicio, Actisque eiusdem Judicij Compa-

20rens personaliter Mgcus Jacobus Vladislaus de Ra-

21ciborsko Morsztyn Capitaneus Kowalensis, Sanus

22mente et corpore existens, Foro competenti omisso

23et Jurisdictioni propria post habita, praesenti vero in

24se Posterosque, ac Bona sua omnia quo ad Actum hunc

25attinet benevole assumpta, palam publice libereque

26recognovit, Quia ipse Bona sua propria et haeredi-

27taria infrascripta videlicet totam et integram Villam

28Howdnica [?] in Palatinatu et Districtu Podoliae Camenecen.

29[reklamant:] jacentem

k. 142

1jacentem et consistentem, cum omni eorundem Bo-

2norum memoratorum, Jure Dominio, proprietate

3Titiloque haereditario, tum cum Curia Arcis, Aedifi-

4cijs Structuris, Sepibus, Sepimentis, hortis, poma-

5rijs, Pascuarijs, Pascuis, et pulsorijs [?], Villagijs,

6Agris, Pratis, Campis, Sylvis, Borris, Garis [?], nemo-

7ribus, Indaginibus, Rubetis, Mericis, Virgultis, Ap-

8pibus [?], Apiarijs, Mellificijs, Lacubus, Paludibus, flu-

9vijs, Fluminibus, Rivis, Rivulis, Torrentibus, eorumque

10Singulis decursibus, et Fructibus, Universis, Stagnis,

11Piscinis, Molendinis, Molendinatoribus, eorumque Intratis [?]

12Tabernis, Tabernatoribus, nec non Subditis, tam pro

13fugis, quam actu ibidem residentibus, Cmethonibus, Hor-

14tulanis, Inquilinis, Colonis, eorumque Censis [?], Dierum la-

15boribus, Censibus, dationibus, obventionibus, acqua [?]

16vis eorundem Subditorum obedientia, omnibusque et

17Singulis bonorum eorundem memoratorum utilita-

18tibus, fructibus, Proventibus, Redditibus attinentijs

19et pertinentijs, ac commodis, et emolumentis, ex ijsdem

20Bonis modo quovis provenientibus, generaliter uni-

21versis, nullis penitus exceptis, nec pro se, Suisque Suc-

22cessoribus, Seu quopiam alio reservatis, Sed omni-

23bus in genere, et Singulis in specie comprehensis, ge-

24neri per Speciem et econtra in nullo derogando, Se-

25cum [?] ita late longe, et circumferentialiter prout prae-

26fatorum Bonorum haereditas, in Suis metis, et limi-

27tibus ab antiquo extendit, et protrahit, estque ab alijs

28Vicinis, contiguisque fundis, Signis, metallibus [?], et Sco-

29pulis Granitialibus distincta et dislimitata. Prout

k. 142v

1eadem Bona memorata ipsemet Recognoscens ab an-

2tecessoribus suis tenuit, habuit, et possidet, tenere,

3habere et possidere debuit, ac ad ipsum quovis Juris

4titulo legitime Spectabant, et ipsum concernebant

5ijsdemq uti fruebatur; Iam ex nunc et de facto Generoso

6Adamo [?] Dorengowski; Pincernae Zytomiriensi, Notario

7Castrensi Camenecensi Podoliae et ipsius Successori-

8bus, dedit, donavit, inscripsit, et resignavit, Pro-

9ut praesentibus modo pura mera, et irrevocabilis

10Donationis, dat, donat, inscribit, et resignat, per

11eundem Donatorium Suum, et ipsius Successores tan-

12quam veros et legitimos haeredes bona praefata do-

13nata, et resignata, praesentibus cum omni uti praemissum

14est Jure Dominio, proprietate, propinquitate, tituloq

15haereditario, tenendi, habendi, possidendi, donandi, Lucran-

16di, Vendendi, commutandi, alienandi, resignandi, in

17Suosq, ac Suorum Successorum, quos vis beneplacitos

18Usus libere convertendi, temporibus perpetuis, et in

19aevum, Inscriptionis praesentis Donatoriae Vigore,

20Inque quidem Bona memorata praesentibus donata

21et resignata Intromissionem realem, et actualem

22pacificamq possessionem, per Ministerialem quem-

23vis Regni Generalem et Nobiles duos praesentibus deputatos:

24quandocunq volueri[n]t, acceptandi: eidem Donatori[o]

25Suo, et ipsius Successoribus, iam ex nunc dare, et libe-

26re admittere, datamq et admissam, tam per se Suosq

27Successores, quam per alios quasvis Submissas, et Sub-

28ordinatas personas, adimere, nec impedire, ac ipsum illiusq

29[reklamant:] Successores

k. 143

1Successores, in bonis praefatis praesen. donatis et

2resignatis modo quovis non injuriari, quin imo eund.

3Donatorium Suum et ips. Suos Successores ab omnibus

4oneribus, Juribus, debitis Simplicibus, et praescriptis

5Inscriptionibus q. quibusvis prioribus et posterio-

6ribus, Dotium Dotalitiorum Reformationum Advi-

7talitatum, ac alterius cuiusvis tituli, Juris, proces-

8sibus judiciarijs impedimentisq. quibusvis Juridicis

9bona praefata praen. donata, et resignata, modo quo-

10vis afficientibus, et aggravantibus omnium et Sin-

11gularum personarum, Status, Sexus, et Conditionis,

12cuiusvis existentium per omnes Inscriptiones Terres-

13tres ut ad quamlibet personam Terrestris Spectat,

14et pertinet Praescriptio in omni Judicio, et Officio Re-

15gni, tam in toto quam parte toties quoties opus fu-

16erit tueri defendere, evincere, et intercedere, Bonaq.

17praefata praen. donata et resignata Semper munda

18et libera facere reddereq. Debitis Recognoscens Suis

19cum Successoribus, et insuper bonis Suis generaliter omni-

20bus haereditarijs et obligatorijs mobilibus et immobili-

21bus, Summisq. quibusvis pecuniarijs, nunc habitis et

22in posterum habendis, eidem Donatorio Suo et ips.

23Successoribus inscribit Se Submittit, et obligat, Sq.

24Subdamnis Terrestribus Simplici Verbo absq. quovis

25Corporali Juramento taxandis et edicendis, per se Re-

26cognoscentem Suosq. Successores praenominato Dona-

27torio Suo, et ips. Suis Successoribus, in Casu non Com-

28pletionis praemissorum omnium et Singularum In-

k. 143v

1Scriptionis Psentis Donationis Contentorum ad Sol

2vend: Seorsim et Specialiter toties quoties opus

3fuerit, Succumbendo, Pro quibus quidem damnis Terre

4stribus totaliter ad Solvend. Succumbitis, ac pro re

5aliqua principali expressis non completa nihil

6omnius complenda memoratus Recognoscens Suis

7cum Successoribus Jure convictus Foro compe

8tenti ut Supra renuntiando, coram Psenti Ordina

9rio Generali Tribunalis Regni Judicio Lublinen.

10cui Secum Successoribus, ac bonis Suis gnlr

11omnibus hac in Parte Subjicit, Ad primam instan

12tiam prenominati Donatorij Sui aut ipsius Succes

13sorum peremptorie respondere, Suis cum Poste

14ris tenebitur, Terminum primum peremptorium

15uti et alios omnes exinde Subsequentes Dilatio

16nibus gnlr omnibus, tum Exemptionibus Praescripti

17onibus, Fatalijs, Suspensionibus impedimentis lega

18libus, aquibuscunque exceptionibus, motionibus, Literarum

19rum pro Securitationibus, Reipublicae negotijs, Inter

20regno, et in genere universis Juris medijs, et defen

21sis, non evadendo nec effugiendo, Sed Inscriptioni

22Psenti donationis, omnibusque illius contentis, Solu

23tio damnis Terrestribus toties quoties opus fuerit

24Satis facere, Se et Suam posteritatem bonaque Sua

25omnia obligando et onerando nulla Terrestri Pscripti

26one in Pmissis omnibus obstante.

27[reklamant:] Donationis

k. 144

1Donationis Makowiecki servi-

2entis Oblata.

3Ad officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Camenecen.

4Podoliae, personlr veniens Nobilis Joannes Siedlecki [?],

5Gnosi Stanislai Makowiecki Dapiferi Latyczovien. famulus

6nomine, et ex parte eiusdem Gnosi Domini Sui obtulit, et ad acti

7cand. eidem Officio et Actis Extractum Donationis coram

8Actis Castren. Halicien. Gnoso Makowiecki per Illustrem

9et Mgcum Sielnicki Castellanum Czerniechovien. Super bona

10intro contenta recognitae, de ijsdem authe depromptum: Pe-

11tens Cuius affectationi Officium praesens annuendo, eiusdem

12Donationis [skreślone: …] extractum ad Acta Sua Suscepit, et ipsum

13ingrossare permisit de Tenore sequenti, Actum in

14Castro Halicien. Feria Tertia post Dominicam Invoca-

15vit Quadragesimalem proxima Anno Domini Millesimo

16Sexcentesimo Septuagesimo Secundo, Coram Officio et Actis

17praesentibus Castren. Capitan. personaliter Comparens Illu-

18stris et Mgcus Gabriel a Sielnica Sielnicki Castellanus Czerni-

19chovien. Sanus existendo Recognovit. Quia ille Generoso

20Stanislao de magna Lubieszyn [?] Makowiecki Dapifero

21Latyczovien. et eius Successoribus bona sua propria et he-

22reditaria Videlicet certas Sortes in Villis Semankowcach

23et Semankowczykach in Palatinatu Podoliae, et Districtu

24Camenecen. iacen. et consisten. cum omni Iure Dominio

25proprietate propinquitate tituloque hereditario Subditis

26Cmetonibus, hortulanis, Inquilinis, eorumque censibus, laboribus,

27Censibus, decimis, dationibus, pensionibus, Agris, pratis, cam-

28pis, pascuis, hortis, pomarijs, Sylvis nemoribus, Indagi-

29nibus, Sarreptis, fluvijs, fluminibus, rivulis, stagnis,

30piscinis, eorum decursibus, Tabernis, molendinis, Curia, aedijs,

k. 144v

1Aedificijs, structuris, usitatis, laboribus, usibus, pro-

2ventibus, attinentijs attinentijs et pertinentijs generaliter

3universis, Verum ita q. Dat, Donat, Inscribit et Resignat,

4modo puro, et in vim talis Donationis, tenendi habendi

5et possidendi, perpetuo, et in aeternum, Intromissionem

6ex nunc admittit, tuebit[ur] q[uo]q[ue] ab omnibus impedimentis

7et evincet, Sub damnis Terrestribus, Simplici Verbo, Sine

8corporali Juramento tatandis [?], Forum Officij p[rae]sentis, Ex

9Protocollo Actorum Castren. Capit. Halicien. extraditum

10Porrexit Koztowski [?], Post cuius Ingrossationem originale

11eiusd[em] Idem offerens ad se recepit, et de recepto eiusdem offi-

12cium p[rae]sens Quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Pincerna Zytomiriensis – podczaszy żytomierski; Mgcus = Magnificus; Capitaneus Kowalensis – starosta kowalski; Gnosus = Generosus.

Oblata dokumentu donacji: wypis z ksiąg Trybunału Koronnego w Lublinie, gdzie Morsztyn zeznał darowiznę.

Feria Secunda in Crastino Festi Assumptionis … 1700 = poniedziałek 16 VIII 1700 (Wniebowzięcie NMP 15 VIII 1700 – niedziela).

„palam publice libereque recognovit” – jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; „Foro competenti omisso” – z pominięciem właściwego sądu (przyjęcie jurysdykcji Trybunału).

Nazwa wsi niepewna (Howdnica / Hołdnica [?]).

Fragment formuły pertynencyjnej (wyliczenia przynależności dóbr) w akcie zbycia lub zapisu dóbr ziemskich: dwór, zabudowania, ogrody, pastwiska, wsie, pola, łąki, lasy, pasieki, rzeki, stawy, młyny, karczmy, poddani osiadli i zbiegli, ich robocizny, czynsze i powinności – „tak szeroko, długo i wokół, jak dziedzictwo tych dóbr w swoich kopcach i granicach od dawna się rozciąga i jest oddzielone od sąsiednich gruntów znakami, kopcami i granicami”.

Granitialibus = granitialibus (granicznymi); metallibus prawdopodobnie zniekształcone „metis” (kopcami).

Fragment donacji (inscriptio donatoria): darczyńca oddaje dobra „czystą, zwykłą i nieodwołalną darowizną” obdarowanemu i jego następcom wraz z całym prawem własności, dziedzictwa, z prawem posiadania, darowania, sprzedaży, zamiany, zbycia na wieczne czasy.

Zezwala na wwiązanie (intromissio) przez dowolnego woźnego generalnego koronnego z dwoma szlachcicami, kiedy obdarowany zechce, i zobowiązuje się nie odbierać ani nie przeszkadzać w posiadaniu.

Pincerna Zytomiriensis – podczaszy żytomierski; Notarius Castrensis Camenecensis – pisarz grodzki kamieniecki. Imię i nazwisko obdarowanego odczytane niepewnie („Adamo Dorengowski”).

Uszkodzenia papieru (dziurki) przy prawym brzegu w wierszach „Donatori[o]” i „illiusq”.

Fragment formuły ewikcyjnej zapisu donacji (darowizny) i rezygnacji dóbr: darczyńca zobowiązuje się wraz z sukcesorami nie naruszać obdarowanego w darowanych dobrach, bronić go od wszelkich ciężarów, długów, zapisów, posagów, wiên, dożywoci i procesów, czynić dobra „czystymi i wolnymi”, pod zakładem dóbr i sum oraz pod winami ziemskimi szacowanymi gołym słowem bez przysięgi.

praesen. / praen. = praesentibus; eund. = eundem; ips. = ipsius; Sq. = Seque [?]; Dotium Dotalitiorum Reformationum Advitalitatum – posagów, wiên, oprawy (reformacji) i dożywoci.

Psentis = praesentis; gnlr = generaliter; Pmissis = praemissis; Pscriptione = praescriptione.

Końcowe klauzule zapisu donacji: zeznający poddaje się wraz z sukcesorami i dobrami jurysdykcji Trybunału Koronnego w Lublinie, zobowiązuje się odpowiadać na pierwsze wezwanie obdarowanego (donatarius) i jego sukcesorów, zrzekając się wszelkich odroczeń, wyjątków, przedawnień i środków prawnych, oraz zaspokoić postanowienia donacji i szkody ziemskie; przedawnienie ziemskie nie stoi na przeszkodzie.

Tekst kończy się na tej stronie formułą „obstante”; reklamant „Donationis” zapowiada dalszy ciąg (zapewne podpisy lub kolejną część aktu) na następnej stronie – możliwe, że wpis trwa dalej.

Oblata wypisu z akt grodzkich halickich: wypis darowizny przedstawił do akt kamienieckich Jan Siedlecki [?], sługa Stanisława Makowieckiego, stolnika latyczowskiego.

Data darowizny: „wtorek po niedzieli Invocavit” 1672 = 23 II 1672 (gród halicki); data oblaty w Kamieńcu poza tą stroną.

Skróty: Capitlia = Capitanealia; personlr = personaliter; Gnosi = Generosi; Mgcus = Magnificus; authe = authentice.

Treść: Gabriel Sielnicki, kasztelan czerniechowski, zdrowy na ciele, zeznał, że daruje Stanisławowi Makowieckiemu i jego następcom swe dziedziczne części we wsiach Semankowce i Semankowczyki w pow. kamienieckim z wszelkimi prawami, poddanymi i przynależnościami.

Koniec oblaty dokumentu (darowizny/rezygnacji dóbr) wyjętego z protokołu akt grodzkich halickich; formuły: „daje, darowuje, zapisuje i rezygnuje… na wieczność”, wwiązanie dopuszcza, zobowiązuje się bronić pod zakładem ziemskim, bez przysięgi. Okazujący po ingrosacji odebrał oryginał i pokwitował urząd.

Capit. Halicien. = Capitanealium Haliciensium – grodzkich halickich.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Dwie oblaty w jednym pliku. (1) Szlachcic Jan Wasilewski, w imieniu Adama [?] Dorengowskiego, podczaszego żytomierskiego i pisarza grodzkiego kamienieckiego, przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu wyciąg donacji zeznanej przez Jakuba Władysława Morsztyna z Raciborska, starostę kowalskiego, przed Trybunałem Koronnym w Lublinie (Actum Lublin, poniedziałek po Wniebowzięciu NMP 1700, tj. 16 VIII 1700). Morsztyn daje Dorengowskiemu i jego następcom nieodwołalnie dobra dziedziczne, całą wieś Howdnica [?] w woj. podolskim, pow. kamieniecki, z dworem, zabudowaniami, poddanymi i wszystkimi przynależnościami; zezwala na wwiązanie, zobowiązuje się do ewikcji pod zakładem szkód ziemskich i poddaje jurysdykcji Trybunału; wpis tej oblaty kończy się na klauzuli o przedawnieniu, bez formuły końcowej. (2) „Donationis Makowiecki servientis Oblata”: Jan Siedlecki [?], sługa Stanisława Makowieckiego, stolnika łatyczowskiego, przedłożył wyciąg donacji z akt grodu halickiego (Actum Halicz, wtorek po niedzieli Invocavit 1672), w której Gabriel Sielnicki, kasztelan czernichowski, daje Makowieckiemu i jego następcom swe części we wsiach Semankowce i Semankowczyki w pow. kamienieckim z poddanymi i przynależnościami. Wyciąg wydał Kozłowski [?]; po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący.

Transkrypcja

k. 144v

1Feria Secunda ante Festum Nativi-

2tatis Beatissimae Virginis Mariae

3proxima, Anno Domini, 1700.

4Zawadzcy conges con. Byliny coniu-

5ges Protestantur,

6Inducenda erat hoc Protestatio, Nobilium Alberti Zawadzki

7Militis Pedestris Generosi Kaulzi [?] Pocillatoris Zytomiren. Vice-

8colonelli Sacrae Regiae Majestatis atq[ue] Theresiae coniugum,

9in et contra Nobiles Joannem Bylina, et Magdalenam Zytynska [?]

10conges, ratione per ipsos Die hesterna Actum p[rae]sentem immedi-

11ate p[rae]ceden. p[ro]xima [skreślone: …] p[ro]xima Horti Sui proprij libere in ses-

12sionis, eiusdemq[ue] ne aliquod subsequat[ur] damnum p[rae]cavendo

13omnimoda securitati Conseminationum suarum, toties inte-

14ceptarum attentationis, eiusdemq[ue] Violenter Super invasio-

15nis, et sine ulla data Causa ad se p[er]ceptionis [?], Consortisq[ue]

16p[rae]dicta tumultuarie adorsionis, eiusdemq[ue] baculis p[er]grandibus

17p[er]cussionis, Conoverberationis damnorum ac Violentiarum il-

18lationis, Cuius quidem Protestationis Copiam Copiam [?] Protestans

19[reklamant / dopisek:] pars ad inducend.

k. 145

1pars ad inducendum porrigere se appromiserat, Verum quoni-

2am causa intra Triduum ut Juris et moris est, ead. Protestans

3pars ad acti causam non porrexit, Ideo ex parte Gnosi Notarij

4loci praesentis de diligentia in suscipiendo, renitentia vero protes-

5stantis partis in porrigendo, est Protestatum,

6Et hic subinde praesentavit coram eodem Officio praesenti Concussio-

7nes infrascriptas, Suprascripta Nobilis Zawadzka infra

8genu pedis Sinistri derasione Cutis, item extra femora binas

9derasiones Cutium, item oculos utrosque concussos, tumidos

10Sanguine suffusos, in manu vero Sinistra infra cubitum praesen-

11tavit ipse Nobilis Zawadzki Concussionem tumidam lividam

12quas concussiones utrisque coniugibus Suprascriptis Protestan-

13tibus illatas, modo loco et tempore Suprascpecificato, per

14Suprascpecificatos Nobiles Byliny coniuges Berdyszem

15et Baculis illatas et inflictas esse asseruerant, Praesenta-

16vit quoque Nobilis Zawadzka Vestem inferiorem circa hanc

17Violentam Super aggressionem Berdyszem scissam quae

18omnia taliter Subsecuta Officium praesens Vidit, et realiter

19connotavit,

Objaśnienia i tłumaczenia

Data: poniedziałek przed Narodzeniem NMP (8 IX) 1700 = 6 IX 1700.

Protestacja: Wojciech Zawadzki, żołnierz piechoty pułku (?) podczaszego żytomierskiego, wicepułkownika JKM, z żoną Teresą przeciw Janowi Bylinie i Magdalenie małżonkom – o napad dnia poprzedniego w ich własnym ogrodzie, niszczenie zasiewów, pobicie wielkimi kijami, szkody i gwałty. „Inducenda erat” – protestacja do wpisania (wpis zapowiedziany, tekst niepełny).

Ciąg protestacji małżonków Zawadzkich przeciw małżonkom Bylinom; strona protestująca nie złożyła sprawy do wpisania w terminie trzech dni, stąd zastrzeżenie pisarza; następnie oględziny obrażeń przez urząd: otarcia skóry pod kolanem lewej nogi i na udach, podbite i zakrwawione oczy, siny obrzęk lewej ręki poniżej łokcia, rozcięta berdyszem spódnica.

Nagłówek bieżący: sobota przed świętem Narodzenia NMP (8 IX) 1700 = 4 IX 1700. Berdysz – topór na długim drzewcu.

Streszczenie

Protestacja Wojciecha Zawadzkiego, żołnierza piechoty pułku podczaszego żytomierskiego, wicepułkownika JKM [imię w tekście: Kaulzi [?]], i jego żony Teresy przeciw małżonkom Janowi Bylinie i Magdalenie Żytyńskiej [?], zapowiedziana w nagłówku jako „Inducenda erat”: o napad dnia poprzedniego w ich własnym ogrodzie, niszczenie zasiewów, pobicie wielkimi kijami i gwałty. Ponieważ strona protestująca nie złożyła w ciągu trzech dni kopii protestacji do wpisania, notariusz grodzki zaprotestował o swą gotowość i jej uchylanie się. Następnie Zawadzcy okazali urzędowi obrażenia: starcia skóry pod lewym kolanem i na udach, podbite krwią oczy, siny obrzęk lewej ręki poniżej łokcia oraz rozdartą berdyszem suknię Zawadzkiej; urząd to obejrzał i zanotował. Data nagłówka: poniedziałek przed Narodzeniem NMP 1700 (6 IX), kontynuacja oznaczona na marginesie jako sobota przed tym świętem.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 145

1E converso Protestantur,

2Inducenda erat hoc loco Protestatio Nobilium Joannis Bylina

3et Magdalena Zytynska coniugum legitimorum, in et

4contra Nobilem Albertum Zawadzki, Militem pedestrem

5Gnosi Marci Pocillatoris Zytomirien. Vicecolonelli Sacrae Re-

6giae Majestatis, atque Theresiam coniuges, ratione per

7ipsos Die hesterna, Actum praecedentem non contenti inan-

8tecessum damnis et Super invasionibus, in antecessum

9Subsecutis, Verum ad praesens manu violenta Superag-

10gressionis, eorundemque Verbis Scommaticis nomen bonum

11et natalitia Laedentibus affectiquis [?], ad Verbera Sexpo [?]

12reprimis [?], praedictisque Protestantis horrendissime concussionis

k. 145v

1aliarumq Violentiarum, et damnorum illationis, Cuius qui-

2dem Protestationis Latorem Copiam Scribat Ex Superius forma

3Et in verificationem praemissorum praesentavit Officio praesenti

4Nobilis Magdalena Bylinska [?] concussiones infrascriptas,

5et quidem in Scapula manus Sinistrae concussionem tumidam

6lividam, Sanguine Suffusam, item in manu dextra Verso

7Cubitum concussionem Sanguinolentam, quas concussio-

8nes circa Super invasionem Domus Suae, atq residentiae

9propriae per Suprafatos Inculpatos modo loco et tempo-

10re, Supraspecificatis illatas et inflictas esse asseruit,

11Qua Officium praesens Vidit, et debite conspexit, Praesenta-

12vit quoq Officio praesenti Kierdysz [?] circa eiusmodi conflicti-

13onem atq Violentam Superaggressionem, ab eod Nobili

14Zawadzka [?] interceptum: quem taliter praesentatum in Cancellaria

15et Sequestro Officij praesentis reliquit,

Objaśnienia i tłumaczenia

Koniec protestacji z poprzedniej strony: przedstawiono urzędowi obrażenia (sine, nabiegłe krwią stłuczenie na łopatce lewej ręki, zakrwawione stłuczenie prawej ręki przy łokciu) zadane przy napadzie na dom; okazano też odebrany napastnikowi czekan (?), pozostawiony w kancelarii i sekwestrze urzędu.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Protestacja wzajemna („E converso”): zapowiedziano wpisanie w tym miejscu protestacji Jana Byliny i Magdaleny Żytyńskiej [?], małżonków, przeciw Wojciechowi Zawadzkiemu, żołnierzowi piechoty pułku Marka [?], podczaszego żytomierskiego i wicepułkownika JKM, i jego żonie Teresie, o napad poprzedniego dnia, obraźliwe słowa i pobicie. Dla potwierdzenia Magdalena Bylińska okazała urzędowi obrażenia (siny, nabiegły krwią obrzęk łopatki lewej ręki i zakrwawione stłuczenie prawej ręki przy łokciu), zadane przy napadzie na ich dom. Przedstawiła też kierdysz [?] (broń) odebrany w tej szarpaninie Zawadzkiej, który pozostawiono w kancelarii i pod sekwestrem urzędu. Koniec wpisu bez daty dziennej.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 145v

1Privilegij Super Thesaurariatum Skarze-

2wski collati Oblata,

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Camene-

4cen. Podoliae personaliter veniens Gnosus Petrus Jude [?] Ska-

5rzewski, obtulit, et ad acticandum eidem Officio et Actis Privilegium

6Super Thesaurariatum Podoliae in Personam Sui Offeren-

7tis per Sacram Regiam Maiestatem benigniter collatum

8datum, porrexit, Cuius affectationi Officium praesens an-

9nuendo hocce Privilegium ad Acta Sua pro munere Suo

10ingrossare mandavit, de tenore sequenti. Augustus Se-

11cundus Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae

12Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Kijoviae

13Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Smolensciae Seve-

14riae Czerniechoviaeq, natus Dux Saxoniae, Juliae, Cliviae et

15Montium Angriae [?] Princeps Elector, Oznaymuiemy tym

16Listem naszym wszem wobec y kozdemu z osobna, komu to

17[reklamant:] wiedziec

k. 146

1wiedziec należy, abyśmy w ludziach Rycerskich do naszey

2Usługi y Rzeczy pospolitey inclinuiących [?] zawsze pamię-

3tać o dotą [?], tako żadney do oney zachęcenia okazyey opu-

4scic niechcemy tak y Urodzonego Alexandra Zudę [?] Skarz-

5ewskiego maiąc w tey Rzpltey merita którę w dziełach

6Rycerskich przy odwadze zdrowia swego, y w nadwerężeniu

7Substantyi Swoiey w wielu okazyach Nieprzyiacielskich

8non interrupto cursu wyświadczał, chcąc byśmy o nim

9wszelakiey nagrodzili naszey munificentią umyśliliśmy

10mu Urząd Skarbnikowstwa Woiewodztwa Podolskiego po

11Urodzonym godney pamięci Szczesnym [?] Zudę Skarzewskim

12nikomu innemu dać ten Urząd y conserwowac, tylko Uro-

13dzonemu Alexandrowi Zudowi Skarzewskiemu, iako po-

14zostałemu Synowi iego dla tak bene merito iakoż ni-

15nieyszym Przywileiem naszym dajemy y konferuiemy,

16za ktorym tymże Urzędem Skarbnikowstwa tytułowac się

17oraz Prerogatyw y Pozytkow takiemu Urzędowi z dawna

18należących zażywać będzie, aż do ostatniego Życia swe-

19go kresu lub też dostąpienia wyzszey godności, Co y do

20wiadomości wszystkich, osobliwie Dygnitarzow Urzędnikow

21Woiewodztwa Podolskiego, y Stanu Rycerskiego, obywa-

22telow przywodząc, mieć chcemy, aby Urodzonego Alexandra

23Zudę Skarzewskiego za Skarbnika Podolskiego pra-

24wdziwego mieli Prerogatyw y pozytkow Urzędowi te-

25mu według prawa y zwyczaiu pospolitego dajemy

26y konferuiemy, Na co dla lepszey Wiary y pewności rę-

27ką naszą podpisawszy pieczęc koronną przycisnąc

28rozkazaliśmy. Dan w Krakowie na Seymie Szczęśliwey

29Koronacyey Dnia osmnastego, miesiąca Wrzesnia

30Roku Panskiego Tysiącznego Szescsetnego dziewięcdzie-

k. 146v

1Siestego Siodmego, Krolewstwa naszego Polskiego, pia-

2wszego Roku,

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata przywileju króla Augusta II nadającego Piotrowi Skarzewskiemu urząd skarbnika podolskiego (Thesaurariatus Podoliae); Gnosus = Generosus. Formuła tytularna Augusta II; dalszy ciąg polskiego tekstu przywileju na następnej stronie.

Oblata przywileju królewskiego nadającego urząd skarbnika podolskiego; data urwana na końcu strony: Kraków, sejm koronacyjny, 18 IX 169[7] (sejm koronacyjny Augusta II) – rok dokończony na następnej stronie.

non interrupto cursu – „nieprzerwanym biegiem”; munificentia – hojność (królewska); bene merito – dobrze zasłużonemu; merita – zasługi.

Odczyt nazwiska „Zuda [?] Skarzewski” niepewny (w rękopisie „Zudę/Zudow/Zudę”).

Końcowa formuła datacyjna dokumentu polskiego (oblaty): „…sześćset [?] … siódmego, królowania naszego polskiego pierwszego roku” – pierwszy rok panowania Augusta II (1697).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Piotr Jude [?] Skarzewski przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu przywilej Augusta II nadający urząd skarbnika podolskiego, który urząd ma objąć Aleksander Zuda [?] Skarzewski, pozostały syn zmarłego skarbnika podolskiego Szczęsnego Zudy Skarzewskiego, w nagrodę zasług rycerskich i poniesionych strat w wojnach z nieprzyjacielem. Przywilej (po polsku) zezwala mu tytułować się skarbnikiem i korzystać z prerogatyw i pożytków urzędu do końca życia lub awansu, a dygnitarzom i obywatelom województwa podolskiego nakazuje uznawać go za prawdziwego skarbnika. Dan w Krakowie na sejmie szczęśliwej koronacji 18 IX 1697 (pierwszy rok królowania). Wpis kończy się na formule datacyjnej, bez zapisu o zwrocie oryginału.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 146v

1Feria Sexta post Festum Nativitatis

2Beatissimae Virginis Mariae proxima

3Anno Domini, Millesimo Septingentesimo,

4R. Dankowski con. Swiatowicz Protestur [?],

5Inducenda erat hoc loco Protestatio Admum R. Mathiae Danko-

6wski, Vicedecani Ecclesiae Cathedralis Camenecen. Podoliae, in et contra

7Spectabilem et Honoratum Dominum Swiatowicz Civitatis pntis Ca-

8menecen. Ratione per ipsum non attenta authe [?] Persona Spiritu-

9alis in Foro publico Die hesterna proxime praeceden. recta tenden-

10to ad mansionem et Residentiam Suam, Viae publicae interceptio-

11nis, eidemque ablati ac si Aurei nummi in magna frequentia ho-

12minum protome [?] ad stantium objectionis, nominis intaminati Ca-

13lomnis [?], eidemque verbis probrosis et scommaticis diffamationis

14dishonorationisque, hisnon contentus ad Verbera sese praeceptionis,

15eundem Protestantem nullo habito respectu personae Spiritualis

16eiusdemque Characteris baculo pergrandi protrusionis, aliorumque la-

17sionum illationis, facta, Cuius quidem Protestationis latiorem Copiam

18Protestans Servatur forma ex Superiori Protestatione,

19Et in continenti in verificationem praemissorum praesentavit offi-

20cio pnti idem Protestans Contusionem notabilem Dextrae

21manus extra Cubitum tumidam lividam notabilem Sanguine

22Suffusam quam baculo pergrandi modo et loco Superius ex prae-

23dicto [?] per Suprascriptum Honoratum Advocatum Civitatis praesentis

24illatae et inflictae esse asserebat, Quam Officium praesens vidit

25et debite conspexit, atque connotavit,

Objaśnienia i tłumaczenia

Data: piątek po Narodzeniu NMP (8 IX, w 1700 r. środa) = 10 IX 1700.

Inducenda erat hoc loco – „należało tu wpisać protestację” przeciw Świątowiczowi; protestujący skarży się, że wczoraj na rynku pozwany, nie bacząc na stan duchowny, zastąpił mu drogę, obrzucił obelgami, posądził o zabranie czerwonych złotych i pobił wielkim kijem.

Admum R. = Admodum Reverendi; con. = contra; pnti = praesenti; Advocatus Civitatis – wójt miasta; contusio – obrażenie (siniak) prawej ręki poniżej łokcia, oglądane przez urząd.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

10IX 1700 ks. Maciej Dankowski, wicedziekan katedry kamienieckiej, wniósł protestację przeciw Świątowiczowi, wójtowi miasta Kamieńca, który poprzedniego dnia na rynku zastąpił mu drogę, znieważył go, oskarżył o zabranie czerwonych złotych i pobił kijem. Pełniejszy tekst protestacji odesłano do wcześniejszego wpisu. Urząd obejrzał i zanotował siny, nabiegły krwią obrzęk prawej ręki protestującego.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 146v

1Executionis in Philipkowce pro

2parte Successorum expeditae Jn

3Szkowski Oblata,

4Ad Officium etc.

k. 147

1Ad officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Camenecen.

2Podoliae personaliter veniens Gnosus Alexander Włodkowski

3obtulit et ad acticandum eius officio porrexit Actum Executio-

4nis pro parte in fras scripta spectantem in bonis Villae Phi-

5lipkowce per infrascriptum nostrum Subdelegatum Offi-

6cij praesentis expeditum pro munere, et debito Officij Suscae-

7pit, et eisdem inscribi permisit de tenore sequenti. Actum

8in bonis desertis Villae Philipkowce sortey olim Gnosae Dąbro-

9wska Feria Secunda ante Festum Sancti Aegidij Abbatis

10proxima, Anno Domini, Millesimo Septingentesimo, Coram

11me Joanne Antonio de Stempkow Stempkowski Vicenotario

12Castren. Capitli Trembowlien. jurato, Officij vero Castrensis Ca-

13menecen. Podoliae Subdelegato, praesentibus Gnosis et Nobili-

14bus Alexandro Włodkowski, Carolo Stempkowski, Joanne

15Słowacki, Casimiro Barcikowski, Constantino Kmicinicki [?]

16Stanislao Łodzinski Plenipotente partis Jure vincentis et ali-

17is Nobilibus, nec non Mlis Regni Gnli Provido Blasio de Se-

18ckow [?] Poczęcki [?], Altius praesentis Apparitore, et proclamante

19Reproduxit Suprascriptus Gnosus Łodzinski infrascriptae par-

20tis Jure vincentis Decretum seu Poenam Banitionis perpe-

21tuae, vacante Officio Castren. pro tunc Camenecen. Podoliae,

22in Terminis Querelarum seu Judicijs Causarum Officij Castren.

23Capitli Trembowlien. Feria Secunda in Crastino Festi Assum-

24ptionis in Caelum Gloriosissimae Virginis Mariae in Anno prae-

25senti Millesimo Septingentesimo, ex instantia Generosae

26Catharinae Wierzchowska olim Gnosi Alexandri Sypkowski [?]

27cum olim Gnosa Marianna Dąbrowska procreatae filiae,

28nec non Antonij, et Mariannae Virginis Wierzchowscich prae-

29dictae olim Gnosae Mariannae Dąbrowska Successorum

30Partis Jure vincentis, Super Successoribus olim Gnosorum Chri-

31stophori Dzierzek et Helenae Dzierzkowska bonorum Phi-

32lipkowce Suprascriptorum haeredibus, Ratione per illos

k. 147v

1Intromissionis in sortem praefatam Philipkowa praefa-

2ta parti Juvenienti denegationis, per denegationem

3damnorum Causationis, et aliarum injuriarum illationis

4Condemnatione eadem ac Processu eodem Suprascripto de

5praemissis latioris inse existente is idem Suprascriptus

6Plenipotens petijt a me Suprascripto Vicenotario Castren.

7Capitli Trenbowlien. [?] et Subdelegato Officij Castren. Capitli Came-

8necen. Podoliae Vigore praeinsertae Condemnationis modo praemisso

9obtentae de bonis dictae partis Juvenictae [?] processu oneratis

10peragi et expediri, et ad bona praefata Philipkowa Sibi Ple-

11nipotentio partis Juvenien. in possessionem tradi; Ego itaq.

12Suprascriptus Subdelegatus Satisfaciendo muneri officij mei inhae-

13rendo ex in Passa [?] Legibus Regni et insistendo postulationi;

14officiosae Plenipotentis partis Juvenientis fundata in loco

15quo Supra Jurisdictione ad Executionem de bonis processu

16oneratis me contuli, Bonaq. eadem in Possessionem partis

17Juvenientis tradere conabar, Qui in Termino personaliter

18comparens Nobilis Antonius Sarotowski [?] nomine alterius

19medietatis Philipkowa Successorum olim Gnosi Christopho-

20ri Dzierzek [?] Actum praesentem Executionis meae his rationibus

21impugnavit Quia praedicti Successores huc usq. de Ja-

22ribus [?] Successorum Gnosi Dabrowski nullam notitiam ha-

23buerant, neq. de Processu Sibi intentato Sciverant ex his

24et alijs in Termino Termini inferendis rationibus, petens

25a me Suprascripto Subdelegato ut ab Executione praesenti

26Supersederem, Causamq. praesentem pro Terminis Castren. Ca-

27pitls Camenecen. Podoliae remittendam facerem, Ego itaq.

28Visa eiusmodi tanta impugnatione ne videar alicui [ubytek papieru] actua-

29liter inferre injuriam Causam praesentem cum toto illius effectu

30ac partibus ipsis propriis et proximis Querelarum

31Castren. Capitls Camenecen. Podoliae quoniam bona praefata [ubytek papieru]

32[reklamant:] Philipkowa

k. 148

1Philipkowce in Districtu Camenecen. consistunt,) remitten-

2dam esse censui, prout praesentibus remisi, Conservando par-

3tibus eundem Terminum proxime ab Actu praesenti celebran-

4dis Castren. Capit. Camenecen. Podoliae ea in Causa cor-

5am se Juridice procedendi Terminum peremptorium Decre-

6ti praesentis Executionalis Vigore, // Post ingrossationem

7vero originale eiusdem eidem Acta praesentia relictum est.

8// Joannes Antonius de Stemplow Stemplowski Vicenota-

9rius Castren. Capitan. Trembowlen. juratus, Officij vero Castren.

10Capit. Camenecen. Subdelegatus, manu propria. //

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (wpisanie do akt) dokumentu egzekucji w Filipkowcach na rzecz sukcesorów; Jn = Joannis [?]; nazwisko Szkowski niepewne.

Ad Officium… obtulit – szlachcic Aleksander Włodkowski podał do akt grodu kamienieckiego akt egzekucji (wykonania wyroku) w dobrach wsi Filipkowce, sporządzony przez subdelegata urzędu.

Feria Secunda ante Festum Sancti Aegidii Abbatis proxima 1700 – poniedziałek przed św. Idzim (1 IX, środa) = 30 VIII 1700; Feria Secunda in Crastino Festi Assumptionis 1700 – poniedziałek nazajutrz po Wniebowzięciu NMP = 16 VIII 1700.

Vicenotarius Castrensis Capitanealis Trembowliensis – wicepisarz grodzki trembowelski; Subdelegatus – delegowany do czynności przez urząd grodzki kamieniecki; Decretum seu Poena Banitionis perpetuae – wyrok/kara banicji wieczystej, wydany w sądach grodzkich trembowelskich podczas wakansu urzędu kamienieckiego; Mlis Regni Gnlis (Ministerialis Regni Generalis) – woźny generalny koronny.

Fragment relacji subdelegata (wicenotariusza grodu trembowelskiego, subdelegowanego przez gród kamieniecki) o egzekucji kondemnaty – wwiązaniu strony wygrywającej (pars juveniens) w część dóbr Filipkowa; egzekucję zakwestionował Antoni Sarotowski [?] w imieniu sukcesorów zm. Krzysztofa Dzierżka [?], twierdząc, że nie wiedzieli o procesie; subdelegat odesłał sprawę na termin querelarum grodu kamienieckiego.

Capitli = Capitanealis (starościński); Trenbowlien. = Trembowlensis (trembowelski) [?]; Gnosi = Generosi.

Koniec dekretu egzekucyjnego (remisyjnego) subdelegata: sprawę odesłano do najbliższych roków grodzkich kamienieckich z zachowaniem terminu zawitego; oryginał po ingrosacji pozostawiono w aktach.

Vicenotarius Castren. Capitan. Trembowlen. – wicenotariusz grodzki trembowelski; Subdelegatus – subdelegat urzędu grodzkiego kamienieckiego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Aleksander Włodkowski przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu akt egzekucji w pustych dobrach wsi Filipkowce (część dawniej Dąbrowskiej), sporządzony w poniedziałek przed św. Idzim 1700 (30 VIII 1700) przez Jana Antoniego Stempkowskiego, wicenotariusza grodu trembowelskiego, subdelegata urzędu kamienieckiego, w obecności szlachty i woźnego Błażeja [Seckow?] Poczęckiego [?]. Pełnomocnik strony wygrywającej Stanisław Łodziński okazał wyrok banicji wieczystej wydany w grodzie trembowelskim 16 VIII 1700 na wniosek Katarzyny Wierzchowskiej oraz Antoniego i Marianny Wierzchowskich, sukcesorów Marianny Dąbrowskiej, przeciw sukcesorom Krzysztofa Dzierżka i Heleny Dzierżkowskiej za niewwiązanie w część Filipkowiec. Antoni Sarotowski [?], w imieniu drugiej połowy sukcesorów Dzierżka, zakwestionował egzekucję, twierdząc, że nie wiedzieli o procesie; subdelegat odesłał sprawę na najbliższe roki skarg grodu kamienieckiego, zachowując termin zawity. Podpisał Stempkowski, a oryginał pozostawiono w aktach.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 148

1Authentici Provido Komar

2Servientis Oblata

3Ad Officium et Acta, praesentia Castren. Capitan. Came-

4necen. Podoliae personaliter veniens Providus Alexander

5Komar obtulit et ad acticandum eidem Officio et Actis porrexit

6Privilegium infrascriptum et in se contentum sibi offerenti

7per Sacram Regiam Majestatem datum, collatum, pro

8munere et debito Officij Sui suscepit, et Actis Suis ingros-

9sare permisit. de Tenore eiusmodi, Augustus Secundus,

10Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithvaniae, Russiae,

11Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae, Volhyniae, Podla-

12chiae, Smolenscia, Severiae, Czerniechoviaeque, necnon Saxoni-

13ae, Dux Princeps et Elector, Significamus praesentibus

14Literis nostris quorum interest, universis et Singulis

15Quia nos Providum Alexandrum Komar, in Ministerialem Re-

16gni Generalem omnium Palatinatuum et Districtuum Terrarum

17Regni nostri creandum et constituendum esse duximus,

18uti quidem creamus et constituimus praesentibus Literis no-

19stris dantes et concedentes eidem plenariam facultatem

20omnimodamque potestatem omnia et Singula negotia

21Ministeriali Regni convenientia agendi, et exequendi, Ita tamen

22// Super omnibus Ministerialibus [?]

k. 148v

1ut prius coram Judicio seu Officio quovis competenti

2fidelitatis sue praestet, alias [?] demore tondeatur. Quod

3omnibus quorum interest praesertim vero Capitaneis et

4eorum loca tenentibus notum esse Volentes mandamus

5ut eiusdem Mlem Regni Glem post quam Juramento

6fidelitatis sue praestiterint confessique fuerint, pro vero et le-

7gitimo Mli Regni Gnli habeant et agnoscant, eumque o-

8mnia et singula negotia Mlem Regni Glem concer-

9nentia agere, et exequi permittant, pro gratia nostra in

10cuius Rei fidem praesentibus Sigillum Regni est appo-

11situm, Datum in Cancellaria Regni Minori Die decima

12tertia Mensis Julij Anno Domini MDCXCVII Re-

13gni vero nostri III [?] Anno, Relatio Illustrissimi et Re-

14verendissimi Domini Domini de Szczukowice [?] Caroli

15Tarło, Procancellarij Regni, Carolus Tarło Procancella-

16rius Regni manu propria, Post quarum Literarum

17Authentici Ingrossationem petijt sibi ab Officio praesenti

18Mlem Regni Glem ad rem [?] hisce dum [?] adderi [?] et deputari,

19cuius affectationi annuendo Officium praesens eidem Mlem

20Regni Glem Providum Albertum Radom [?] Rei et praemissa

21exequenda addidit et deputavit, Scribatur in forma Cancell.

Objaśnienia i tłumaczenia

Authentici … Servientis Oblata – oblata (wpisanie do akt) przywileju „autentyka”, tj. nominacji na woźnego generalnego; Providus – „opatrzny”, tytuł nieszlachcica.

August II z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podlaski, smoleński, siewierski i czernihowski, a także książę i elektor saski, oznajmia, że Aleksandra Komara kreuje i ustanawia woźnym generalnym Korony dla wszystkich województw i ziem, dając mu pełną władzę wykonywania czynności woźnego.

Ostatni wiersz częściowo nieczytelny (zatarty); daty brak na stronie.

Dokument wystawiony w kancelarii mniejszej koronnej 13 VII 1697 – nominacja woźnego generalnego koronnego; „Relatio … Caroli Tarło Procancellarij Regni” – z relacji podkanclerzego koronnego Karola Tarły. Rok panowania „III” w rękopisie – sprawdzić (13 VII 1697 to okres bezkrólewia).

Mlem Regni Glem = Ministerialem Regni Generalem (woźnego generalnego koronnego); po oblacie urząd przydał woźnego do wykonywania czynności.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Opatrzny Aleksander Komar przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu przywilej Augusta II mianujący go woźnym generalnym koronnym wszystkich województw i powiatów, z obowiązkiem złożenia przysięgi wierności przed właściwym sądem; starostowie mają go uznawać za prawego woźnego. Przywilej wydano w kancelarii mniejszej 13 VII 1697 (rok panowania zapisany III [?]), relacja Karola Tarły, podkanclerzego koronnego. Po ingrosacji Komar poprosił o przydanie mu woźnego, a urząd przydał mu opatrznego Wojciecha Radoma [?] do wykonywania czynności; wpis kończy dopisek „Scribatur in forma Cancell.”.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 148v

1Donationis Strzemeskiemu reco-

2gnita Oblata

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Camenecen.

4Podoliae, personaliter Veniens Gnosus Alexander Włodko-

5wski [?] nomine et ex speciali Commisso obtulit, et ad Actic-

6andum eidem Officio et Actis Gnosi Joannis Strzemeski

7Donationem infrascriptam et in eo contentam in per-

8sonam eiusdem per Religiosum et Admodum Rndum

9P. Prasino [?] eiusdem Societatis Jesu coram Actis Castren. Leo-

10pliensibus [?] facta

k. 149

1liensibus factam et recognitam porrexit, Cuius affecta-

2tioni Officium praesens annuendo eam: ad Acta sua prae-

3missa suscepit, et ipsas ingrossare permisit de verbo

4ad verbum sequenti. Actum in Castro inferiori Leopoliensi, Fe-

5ria Secunda post Dominicam Laetare Quadragesimalem

6proxima Anno Domini, Millesimo Sexcentesimo Nonagesi-

7mo Quinto, Coram Officio et Actis praesentibus Castren:

8Capitan: Leopolien: Comparens personaliter Admodum

9Rndus in Christo Pater Felicianus Prusinowski Societa-

10tis Jesu Religiosus, olim Magnificorum Lucae Prusi-

11nowski Castellani Lubaczowien: Capitanei Cerkassiensis

12et Constantiae Herburtowna, coniugum Filius bonorumque

13omnium, morte eorundem Magnificorum Parentum suo-

14rum derelictorum Successor unicus, cum personali

15assistentia Admodum Reverendi Francisci Lasowski Soci-

16etatis Jesu ad Actum praesentem ab Admodum Reveren-

17do Stanislao Bieczynski Praepositi Provincialis per

18Poloniam ordinati et deputati, Sanus mente et corpo-

19re existens Foro suo quovis competenti omisso, et

20Jurisdictione propria posthabita, praesenti vero Castren:

21Capitt: Leopolien: in se Posteros ac bona sua quoad omnia

22quo ad Actum hunc attinet benevole assumpta palam

23publice libereque recognovit, Quia ipse Vigore facultatis

24sibi Recognoscenti ab eodem Admodum Reverendo

25Patre Stanislao Bieczynski Praeposito Provinciali So-

26cietatis Jesu per Poloniam ad infrascripta libere

27Recognoscenda data, manu eiusdem Admodum Rndi

28Patris Praepositi Provincialis Societatis Jesu per Poloniam

k. 149v

1cum charissimus nobis in Christo Frater Felicianus Bu-

2sinowski [?] Societatis nostrae Religiosus velit, de legi-

3tima sua sorte disponere, potestate nobis facta ab

4Admodum Rndo Patre nostro Thyrso Gonzalez Prae-

5posito Gnli praefato fratri concedimus, facultatem

6disponendi, de bonis tam mobilibus, quam immobi-

7libus legitimam suam sortem, concernentibus summas

8pecuniarias levandi, de levatis quietandi, Inscriptio-

9nes et Complanationes faciendi, Plenipotentes pro

10sua Causa instituendi in assistentia Patris Fran-

11cisci Lasowski [?] nil privatae suae personae (si tota-

12lem dispositionem ac ultimatam fecerit) Domini

13vel Juris, in praedictam legitimam sortem relinquen-

14do prout ipsi in Domino videtur fore ad maiorem

15eius gloriam, in cuius fidem praesentes manu nostra sub-

16scriptas, ac Sigillo Officij nostri munitas, dedimus Seda-

17li [?] Die nona Junij Anno Millesimo Sexcentesimo No-

18nagesimo Quarto, Stanislaus Bieczynski [?]. Post ingros-

19sationem Originale eiusdem Exemplar eidem Admodum

20Reverendo Recognoscenti est restitutum, De quo resti-

21tuto Officium praesens Quietat. Bona sua propria

22et haereditaria tam Jure Divino post post Caput olim

23Mgcorum Parentum suorum, quam ex vi Successorum

24quamvis Collateralium de Domo Herburtowiana in

25se Recognoscentem devoluta in Palatinatu Podoliae

26sita, videlicet Oppidum Zalesczyki [?] Villasque eo spectan.

27Andryjowce [?] Bohuszczowka [?] Dobrowoscza [?] Wyszna, Do-

28browoscza [?] nyzna, Podlesie alias Mieczowce [?], Mosczalow-

29ka [?] Niemerzynie [?] Serwatynie [?], Brosciance [?], Rozdzalowce [?]

30[reklamant:] Pieletyncze [?]

k. 150

1Zieletyne [?] cum attinentijs, cum omni eorundem Bonorum

2memorati Oppidi, dictarumq Villarum Jure Dominio pro-

3prietate propinquitate utilitatibus Usibus fructibus

4Proventibus, Redditibus, attinentijs et pertinentijs,

5tum Fortalitijs Curijs, Structuris, aedificijs Horodijs [?],

6granarijs, Hortis, pomarijs, Sepibus Sepimentis, A-

7gris, Pratis, Campis, Feni Secijs, pascuis, Sylvis, nemo-

8ribus, Indaginibus, Rubetis, Dumetis, Vepretibus, Sar-

9reptis, Virgultis, mericis [?], Apisterijs, Apum mellificijs

10Rivis Rivulis, torrentibus, Aquarum decursibus, fluvijs

11fluminibus, Lacubus, Palludibus, Stagnis, Piscinis, magnis

12et parvis, earumq demissionibus, Molendinis, Molendi-

13natoribus, eorumq metretis, Tabernatoribus, Taberna-

14tis [?], nec non Subditis Sutoribus [?] Hortulanis, Inquilinis,

15Colonis, eorumq Dierum laboribus, Censibus, Decimis,

16Dationibus, Tributis, Pensionibus, Vecturis, Vigilijs, diur-

17nis et nocturnis, Officijsq quibusvis, per eosd ab an-

18tiquo pendi, et praestari solitis commodisq et emolumentis

19quibuslibet universis, ex ijsdem bonis, nunc provenientibus

20et in posterum proventuris, nihil ex praemissis pro se Suisq

21Successoribus, aut quopiam alio reservando, seu exci-

22piendo, Verum ita late longe circumferentialiter prout

23praefatorum Bonorum Oppidi Czartoryja [?] et aliorum co[rum] spe-

24ctantium haereditas de in Suis metis, et limitibus extendit,

25et protrahit, est ab alijs Vicinis Bonis Signis metalibus,

26Districta et dislimitata, et prout se Recognoscentem antece-

27daneosq Suos haeredes, ab antiquo Spectabant, et concerne-

28bant, etiam cum Jure Patronatus praesentandi Parochos

29utriusq Romani et Graeci Ritus, Jam ex nunc et de facto

k. 150v

1Generoso Joanni Strzemeski donavit, Inscripsit, et Resi-

2gnavit, puro mero vero, ac irrevocabilis Donationis

3titulo perpetuo et in aevum, Inque quidem Bona Oppi-

4dum Videlicet Filsztyn [?] Et Villas eo spectantes praeli-

5bus donat: et resignat: Idem Oppidum Reverendus Bleo-

6griescens [?] eidem Gnoso Strzemeski Donatario Suo illiusq

7Successoribus realem Intromissionem et actualem pacifi-

8camq Possessionem, cum praesentaneo Bonorum eorundem

9Usu fructu per Mlem Regni Gnlem quemvis et Nobi-

10les duos faciliter ad id conducendos Vigore Inscriptionis

11praesentis Donationis officiose capiend: et assumendam, tum

12ex nunc et de facto libere dat, et admittit, datamq et admis-

13sam nec per se nec per suas quasvis Submissas et

14Subordinatas personas impedire denegare adimere inter-

15turbareq aut modo quovis injuriari. Quinimo eundem

16Gnosum Strzemeski Donatarium Suum illiusq Successores

17ab omni et quavis impetitione Juridica omnium et Sin-

18gularum personarum Status Sexus gradus Conditionis

19ac praeeminentiae cuiusvis existentium Ratione praemisso

20rum modo quovis exorituri: in omni Judicio et Officio

21Regni, toties quoties opus fuerit, etiam per omnes

22Praescriptiones Terrestres prout ad quamlibet personam

23Terrestris Spectat et pertinet Praescriptio, tueri defendere

24eximere eliberare, et intercedere, bonaq praefata ab omni-

25bus Juribus Creditis [?] Debitis Vinculis, Submissionibus

26Inscriptionibusq quibusvis prioribus et posterioribus,

27Dotium Dotalitiorum Reformationum Advitalitatum

28ac alterius cuius vis tituli Juribus, Bona praefata mo-

29do quovis afficientibus, et aggravantibus, tum Citatio-

30nibus,

k. 151

1nibus Citationibus, innotescentijsq quibusvis

2Judicijsq super eadem Bona importatis et importandis

3Luendis denique et perluendis Processibusq quibusvis super

4ijsdem Bonis obtentis et obtinendis perductis et per-

5ducendis semper munda et libera reddere et efficere, in

6possessioneq tradere se Suis cum Successoribus de

7et super Bonis Suis ejus omnibus, mobilibus et

8immobilibus haereditarijs, et obligatorijs, Summisq

9quibusvis pecuniarijs habitis et habendis Inscribit

10et obligat, Atq sub Damnis Terrestribus Simpliciter

11et absq corporali Juramento taxandis, et edicendis,

12per se Recognoscentem Posterosq Suos in Casu In-

13scriptioni praesenti Donatoriae in aliquo Contraventio-

14nis praemissorumq omnium et Singulorum in eadem

15contentorum non Completionis eidem Generoso Susce-

16ptori Donatorio Suo, illiusq Successoribus ad Sol-

17vendum luendis, et Succumbendis, nulloq modo evaden-

18dis. Pro quibus quidem Damnis Terrestribus Simpli-

19citer et absq corporali Juramento taxandis, modo prae-

20misso ad Solvendum Succubitis, et transgressis, ac

21Re Conditioneq aliqua Inscriptionis praesentis dona-

22toriae non completa, nihilominus complenda, Supra-

23scriptus Recognoscens Suis cum Successoribus Jure

24Conventus, Foro competenti ut Supra renuntiando Co-

25ram praesenti Leopoliensi Trembowlensi Camenecensi

26Podoliae Castrensibus Capitanealibus Officijs, Seu

27quovis Judicio, et Officio Regni, Cui vel quibus Se Suis

28[reklamant:] &

k. 151v

1cum Successoribus, ac Bonis suis gnlr omnibus

2hoc in Puncto ad respondendum subjicit et incorporat,

3ad primam instantiam recensiti Gnosi Strzemeski Do-

4natarij sui, illiusq Successorum, peremptorie respon-

5dere stare Juri parere, et omne Judicatum ferre suis

6cum Successoribus debebit, et tenebitur. Primum

7Terminum uti et alios omnes exinde subsequentes

8semper peremptorios Dilationibus generaliter omni-

9bus Evasionibus, Suspensionibus, defensionibus, Prote-

10stationibus Praescriptionibus, Impedimentis legalibq

11et quibusvis exceptionibus, motionibus, appellatio-

12nibus, et earum Prosecutionibus, Fatalijs Juris Praescri-

13ptione Terrestri, Interregno, Conventione, Actione

14pro maiori vera vel simplici infirmitatibus, Commu-

15nimenta ad Evictorem et ingerendo universis Juris

16medijs, et defensis non Evadendo, nec modo quovis

17subterfugiendo imo eidem in toto renuntiando sed

18Inscriptioni Ptenti Donatoriae omnibusq eis conten-

19tis Damnis Terrestribus, toties quoties opus fuerit,

20solutis loco satis facere, se suosq Successores ac Bona

21sua gnlr omnia ad id obligando et onerando, Reco-

22gnitionis Ptentis Vigore, Ex Actis Castren Capitli Leo-

23polien extradidam, Correxit Korendowic [?], Locus Sigilli

24Legit, Pomarzanski, Post ingrossationem vero ori-

25ginale offerenti est restitutum, De quo restituto et

26ad se recepto Officium Ptens Quietat:

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (wniesienie do akt) zeznanej donacji na rzecz Jana Strzemeskiego, dokonanej przez zakonnika Towarzystwa Jezusowego przed aktami grodzkimi [lwowskimi ?]; oblatę wniósł Aleksander Włodkowski [?] w imieniu Strzemeskiego.

Fragment oblaty aktu grodu lwowskiego: „Działo się w grodzie niższym lwowskim w poniedziałek najbliższy po niedzieli Laetare w Wielkim Poście roku Pańskiego 1695” = 21 III 1695 (Laetare 1695 = 20 III).

Rndus = Reverendus; Castren: Capitan: Leopolien: = Castrensibus Capitanealibus Leopoliensibus; Societas Jesu – zakon jezuitów; Praepositus Provincialis per Poloniam – prowincjał polski.

Treść: o. Felicjan Prusinowski SJ, syn i jedyny spadkobierca Łukasza Prusinowskiego, kasztelana lubaczowskiego, starosty czerkaskiego, i Konstancji z Herburtów, w asyście o. Franciszka Lasowskiego SJ, delegowanego przez prowincjała Stanisława Bieczyńskiego, poddając się jurysdykcji grodu lwowskiego, zeznaje na mocy upoważnienia prowincjała (dalszy ciąg na następnej stronie).

Fragment dokumentu przełożonego jezuitów (Societas nostra) z 9 VI 1694, udzielającego bratu Felicjanowi Businowskiemu [?] zezwolenia na dysponowanie jego częścią prawną (legitima sors) dóbr – wolno mu podnosić sumy, kwitować, czynić zapisy i ugody, ustanawiać pełnomocników w asystencji o. Franciszka Lasowskiego [?]; wydane za zgodą generała zakonu Tyrsa Gonzáleza (Admodum Rndo Patre = Admodum Reverendo Patre; Praeposito Gnli = Praeposito Generali).

„Post ingrossationem … restitutum” – po wpisaniu do akt oryginał zwrócono zeznającemu, urząd kwituje ze zwrotu; dalej tekst właściwego zeznania: dobra własne i dziedziczne po rodzicach i po krewnych bocznych z domu Herburtów na Podolu – miasteczko Zaleszczyki [?] z przyległymi wsiami.

Rok w rękopisie 1694 (data dokumentu oblatowanego, nie czynności) – sprawdzić.

Fragment formuły pertynencyjnej aktu wieczystej sprzedaży/cesji dóbr: miasteczka (Oppidum) i wsi z przyległościami – dworami, budynkami, ogrodami, polami, łąkami, lasami, pasiekami, wodami, stawami, młynami, karczmami, poddanymi i ich robociznami, czynszami, dziesięcinami itd., „nic sobie i następcom nie zastrzegając”, w granicach jak się dawniej rozciągały, wraz z prawem patronatu (prezenty proboszczów) obu obrządków, rzymskiego i greckiego.

Nazwa miasteczka w l. 23 niepewna; nazwa na początku strony (Zieletyne?) – końcówka nazwy wsi z poprzedniej strony, odczyt niepewny.

Fragment zapisu donacji (wieczystej darowizny) na rzecz Jana Strzemeskiego: darczyńca (Reverendus …, nazwa nieczytelna) daje mu wwiązanie i spokojne posiadanie dóbr z użytkami przez woźnego generalnego i dwóch szlachciców, zobowiązuje się bronić obdarowanego przed wszelkimi roszczeniami i oczyszczać dobra z długów, zapisów, posagów, wiennych, dożywoci.

Mlem Regni Gnlem = Ministerialem Regni Generalem (woźnego generalnego koronnego); Gnosus = Generosus.

Odczyt nazwy miasteczka (Filsztyn?) i określenia darczyńcy (Bleogriescens?) niepewny – sprawdzić z poprzednią stroną.

Dalszy ciąg zapisu donacyjnego (inscriptio donatoria): darczyńca zobowiązuje się oczyszczać darowane dobra z wszelkich pozwów, procesów i roszczeń, wprowadzić obdarowanego w posiadanie i ręczy całym swym majątkiem ruchomym i nieruchomym pod zakładem (damna terrestria, szkody ziemskie) taksowanym bez przysięgi; poddaje się jurysdykcji grodów lwowskiego, trembowelskiego i kamienieckiego lub innego sądu Korony.

praesenti/praesentis zapisane skrótem „p” z kreską; Leopolien[si] – skrót nad wierszem.

Koniec oblaty zapisu donacyjnego (wyciąg z akt grodzkich lwowskich): donator poddaje się wraz z sukcesorami i dobrami jurysdykcji na pierwsze żądanie donatariusza Strzemeskiego, zrzekając się wszelkich wybiegów prawnych (dylacji, apelacji, przedawnienia, interregnum, choroby itd.) i zobowiązując się do zapłaty szkód ziemskich.

Skróty: gnlr = generaliter; Gnosi = Generosi; Ptenti/Ptens = praesenti/praesens; Castren Capitli Leopolien = Castrensibus Capitanealibus Leopoliensibus. Correxit … Legit … – notki korektora i czytającego w ekstrakcie lwowskim; oryginał po ingrosacji zwrócono podającemu, który kwituje urząd.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Aleksander Włodkowski [?] w imieniu Jana Strzemeskiego oblatował przed grodem kamienieckim wyciąg z akt grodu dolnego lwowskiego (poniedziałek po niedzieli Laetare 1695) z donacją, jaką zeznał o. Felicjan Prusinowski [?] z Towarzystwa Jezusowego, syn Łukasza Prusinowskiego, kasztelana lubaczowskiego i starosty czerkaskiego, i Konstancji z Herburtów, w asyście o. Franciszka Lasowskiego [?], na mocy upoważnienia prowincjała Stanisława Bieczyńskiego (dokument z 9 VI 1694, za zgodą generała Tyrsa Gonzáleza). Zakonnik wieczyście daje i odstępuje Janowi Strzemeskiemu swoje dobra dziedziczne na Podolu: miasteczko Zaleszczyki [?] z wsiami (Andryjowce, Bohuszczówka, Dobrowoszcza Wyżna i Niżna, Podlesie alias Mieczowce, Moszczałówka, Niemerzyńce, Serwatyńce, Brościance, Rozdziałowce, Pieletyńce, Zieletyńce [?] i inne) z prawem patronatu obrządku rzymskiego i greckiego, zobowiązuje się wwiązać obdarowanego, bronić go i oczyścić dobra z obciążeń pod karą szkód ziemskich oraz poddaje się jurysdykcji grodów lwowskiego, trembowelskiego i kamienieckiego. Wyciąg poprawił Korendowic [?], czytał Pomarzański; oryginał zwrócono oblatującemu. Nazwy miejscowe w większości niepewne.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 151v

1Eiusdem Intromissio

2Ad Officium et Acta Ptentia Castren Capitli Camenecen Po[doliae] [ubytek papieru]

3Person[aliter]

k. 152

1personaliter veniens Mlis Regni Gnlis Nobilis Ale-

2xander Wisniecki [?] auths juratus Officio pnti notus

3in Vim Sui veri ac fidelis Relationis palam publice

4libereq ac per expressum Recognovit, se cum Gnosis Alexandro

5Wodzkowski [?], Konstantino Kniehynicki [?] sibi Mlis evi-

6dentioris testimonij gratia adhibitis, personaliter

7cum pfatis Gnosis ad Bona Oppidi Zulszyn [?] et Villas

8eo Spectantes Andryszowce, Bohuszowka, Dobro-

9szka [?], Wyszna et Nizna Poryczce [?] alias Meczkowce [?]

10Moskalowka, Niemieczyncze [?], Serwatyna [?], Dosciamce [?],

11Ploydowce [?], Gieletynce [?], et alia Bona ad pdictum Oppi-

12dum Zulszyn spectantia ex officiosa Requisitione

13Gnosi Ioannis de Stremeszno [?] Stremeski [?], Feria Secunda

14ante Festum Sancti Aegidij Abbatis proxima Anno in a-

15cta conten. condescendisse, ibidemq pdictum Gnosum Stre-

16meski in Bona pdicta Zulszyn et Villas eo spectantes

17Superius Specificatas Bahuszowka, Andryszowce, Dobro-

18hoszcza [?], Wyszna et Nizna et alia Superius Specificata

19Vigore Donationis coram Actis Castren. Capitan. Leopolien.

20Feria Secunda post Dominicam Laetare Quadragesima-

21lem proxima, in Anno Millesimo Sexcentesimo Nonage-

22simo Quinto, per Admodum Rndum in Christo Felicianum

23Prusinowski Societatis Iesu Religiosum, olim Mgcorum

24Prusinowski Castellani Lubaczovien. et Constantiae

25de Herbutowna Coniugum Filium, Bonorumq omnium

26morte Supra scriptorum Illustrium et Mgcorum Castel-

27lanorum Lubaczovien. in se Sumque pervenit, Gnosi Stre-

28meski facta, eundem Gnosum Ioannem Stremeski in Bo-

29[…] memorata Oppidi Zulszyn, et alia eo Spectantia

k. 152v

1Superius expressa nemine contradicente Intromisisse

2in pacificamq et actualem Possessionem eundem

3tradidisse, et Investiuisse, De quo praesens eundem Mi-

4nisterialis Relatio, et Nobilium conformis Attestatio,

Objaśnienia i tłumaczenia

„Wwiązanie tegoż” (zapewne Strzemeskiego w dobra z donacji); początek relacji woźnego: „Do urzędu i akt niniejszych grodzkich starościńskich kamienieckich na Podolu osobiście…”; ostatnie słowo jako kustosz/początek dalszego tekstu.

Fragment relacji woźnego (Mlis Regni Gnlis = Ministerialis Regni Generalis, woźny generalny koronny) o wwiązaniu; początek na poprzedniej stronie.

Feria Secunda ante Festum Sancti Aegidij Abbatis (1 IX) – poniedziałek przed św. Idzim; rok „in acta contentus” – zapewne 1700 lub później [?].

Donacja zeznana w grodzie lwowskim w poniedziałek po niedzieli Laetare 1695 = 21 III 1695, przez o. Felicjana Prusinowskiego SJ, syna kasztelana lubaczowskiego i Konstancji z Herburtów.

„…wwiązał (go) w opisane wyżej (dobra), bez niczyjego sprzeciwu, i oddał mu je w spokojne i rzeczywiste posiadanie oraz go inwestował; o czym świadczy niniejsza relacja tegoż woźnego i zgodne zaświadczenie szlachty” – zakończenie relacji woźnego o wwiązaniu z poprzedniej strony.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Ciąg dalszy relacji woźnego generalnego koronnego (nagłówek „Eiusdem Intromissio”, początek na poprzedniej stronie): Aleksander Wiśniecki [?] z szlachcicami Aleksandrem Wodzkowskim [?] i Konstantym Kniehynickim [?] zeznał przed urzędem grodzkim kamienieckim, że w poniedziałek przed św. Idzim (rok niepewny) wwiązał Jana Stremeskiego [Strzemeskiego?] w miasteczko Zulszyn [?] i przynależne wsie (m.in. Andryszowce, Bohuszówka, Dobroszka [?], Wyższe i Niższe Poryczce, Moskalówka, Niemieczyńce [?], Serwatyn [?]). Wwiązanie nastąpiło na mocy donacji zeznanej w grodzie lwowskim w poniedziałek po niedzieli Laetare 1695 przez o. Felicjana Prusinowskiego SJ, syna zmarłego kasztelana lubaczowskiego Prusinowskiego i Konstancji z Herburtów. Wwiązanie odbyło się bez sprzeciwu, co poświadczają woźny i szlachta. Początek wpisu uszkodzony (ubytek papieru), wiele nazw niepewnych.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 152v

1[skreślone: Actum Sabbatho post Festum Nativitatis Beatae [?] Mariae [?] Anno 1700]

2Ex parte Lanckoronski Succame-

3rarij Cracovien. con. Sniechowskie

4conges [nad wierszem: Juncti] Relatio.

5Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Camenecen.

6Podoliae, personaliter veniens Mlis Regni Gnlis Nobilis

7Alexander Wnuczek [?] authus juratus Officio praesenti no-

8tus, in Vim sui veri ac fidelis Relationis palam

9publice libereq recognovit, Quia ipse Citationis

10infrascriptae pro Judiciis Tribunalitijs Regni Lublinen.

11Spectantis tenoris sequentis, Augustus Secundus Dei gra-

12tia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prus-

13siae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolensciae, Podoliae

14Podlachiae, Kijoviae [?], Volhyniae, Severiae Czerniechouiaeq

15nec non haereditarius Dux Saxoniae, Princepsq Elector.

16Vobis Nobilibus Alexandro et Christinae Sniechowskis con-

17iugibus bonorum Villae Woytkowce et Woytkowska Slo-

18boda ac Isakowce, nullo Jure possessoribus, de Per-

19sonis bonisq Vestris gnliter omnibus mandamus, ut co-

20ram Nobis seu Judicio nostro Ordinario Gnli Tribunalis

21Regni Lublinen. a data et positione praesentis Citati-

22onis recte in quatuor Septimanis, Sea tum et Causa

23praesens ex Regestro Expulsionum lege praesenti assignat.

24Seu alio Causae huic competenti ad judicand. Vocata et

25[reklamant:] acclamata

k. 153

1acclamata legitima inciderit, Ad instantiam Instigato-

2ris Judicij Nostri eiusq Delatoris, Illustris et Mgci

3Francisci in Brzezie et Wodzislaw Lanckoronski Suc-

4cameraij Gnlis Palatinatus Cracovien. Vielicen. Bo-

5chnen. Stopnicen. [?] Capitanei, Bonorum Oppidi Zwaniec

6et Villarum eo pertinen. utpote Woytkowce, et Woytkow

7seu Slobodka Vigore Jurium Suorum, Super eisd.

8Bonis sese extendentium quaesitorum haeredis[…] Acto-

9ris, personaliter peremptorieq comparealis, Qui Vos et quid-

10te Nobilem Sniedowska [?], cum praefati Mariti tui uti

11Tutoris congatis [?] authe [?] et assa [?] inhaerendo Protesta-

12tionibus nomine Sui Delatoris contra Vos factis Citat

13pro eo, Quia Vos nullum Jus et Interesse pertin.

14ad bona praefata Woytkowce et Slobodka Woytkowska

15ac Isakowce Actoris haereditaria haereditaria, Bona

16praefata indebite nulliter cum omnibus adjacentijs

17in praedictis occupastis, et in praetextuosam possessio-

18nem Vestri apprehendistis, Actoremq modernum ad eun-

19dem [?] quaesito haereditario ab Antecessoribus bonorum

20eorundem in invasionem hostilem incommoda et pa-

21cifica possessione existentem expulistis, et posses-

22sionem actualem Bonorum eorundem apprehendiaf [?]

23fectantem Vigore Jurium Suorum, bona eadem affi-

24cien. interturbastis, Usum fructum Commodum et emo-

25lumentum quodvis inpost [?] percipiendi ex restaurati-

26one bonorum eorund. provenien. denegastis, eidemq

27non mediocre damnum per retardationem restau-

28rationis bonorum eorund. Causastis, et intulistis,

k. 153v

1Per quem eiusmodi illicitum progressum Vestrum con-

2tra Leges Regni processistis, Rigorem eiusdem appositum

3tum Succubuistis, pro quo Super Vobis decernendi

4et extendendo tam ad minus, ad videndum et audiendum

5Vos ad Condescensionem bonorum praefatorum per Vos

6indebite apprehensorum Stringi, Reinductionemque in Bo-

7na Violenter adempta in praesentia Officij condescensio-

8ni iniungi, atque in Jus integrum ac realemque posses-

9sionem Actoris restitui, et reinduci, Refusionemque damno-

10rum exinde causatorum instantaneam decerni, caete-

11raque per Sententiam Judicij nostri contra Vos pro cau-

12sae huius exigentia statui et Sententiari, Citamini Ci-

13tis parituri et terminum judicii attentaturi, Datum Lu-

14blini Feria Quarta post Festum Sancti Aegidij Ab-

15batis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo [?]

16Etc. Copiam similem Sigillatam unaque eandemque essen-

17tia in Curia Citatorum propria Die hesterna hic

18Camenecii Sita proxime praecedenti proxima, Matri familias

19ad manus tradendo posuit, et positionem de Juris for-

20ma publicavit, De quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł: „Ze strony (JW.) Lanckorońskiego, podkomorzego krakowskiego, przeciw Śniechowskim, małżonkom – relacja”. Capitlia = Capitanealia; Mlis Regni Gnlis = Ministerialis Regni Generalis (woźny generalny koronny); authus = authenticatus; Gnli = Generali.

Woźny relacjonuje doręczenie pozwu króla Augusta II na Trybunał Koronny w Lublinie, za cztery tygodnie od doręczenia, w sprawie z rejestru wyrugowań (expulsiones); Śniechowscy nazwani posiadaczami „bez żadnego prawa”.

Skreślona formuła daty nieczytelna w części; rok 1700 czytelny.

Fragment pozwu (citatio) przed sąd na instancję instygatora sądu i jego delatora, Franciszka Lanckorońskiego z Brzezia i Wodzisławia, podkomorzego krakowskiego, starosty wielickiego, bocheńskiego i stopnickiego [?], dziedzica Zwańca. Pozwanym zarzuca się bezprawne zajęcie dóbr Wójtkowce, Słobódka Wójtkowska i Isakowce, usunięcie powoda z posiadania, pozbawienie go pożytków i szkodę przez opóźnienie odbudowy dóbr spustoszonych najazdem nieprzyjacielskim. Data i nagłówek wpisu na poprzedniej stronie.

„haereditaria haereditaria” – powtórzenie w rękopisie. Słowa „congatis authe et assa” zapewne zniekształcone skróty (np. „cum agnatis … assistentia”) – odczyt niepewny. Nazwisko pozwanej „Sniedowska” niepewne.

Gnlis = Generalis; Mgci = Magnifici; Ills = Illustris; Vielicen. Bochnen. = wielicki, bocheński (starostwa).

Koniec pozwu (citatio) Trybunału Lubelskiego oraz relacji woźnego o jego doręczeniu; początek na stronie poprzedniej.

Tłumaczenie fragmentu: „…przez który to niegodziwy postępek wbrew prawom Królestwa postąpiliście i jego karze podpadliście … pozywa się was, abyście stawili się i termin sądu podjęli. Dan w Lublinie w środę po święcie św. Idziego Opata (1 IX)”. Rok w dacie pozwu zapisany skrótowo „Millesimo Sexcentesimo” bez dalszej części – sprawdzić (wg kontekstu zapewne 1700, tj. Septingentesimo).

Woźny pozostawił kopię pozwu z pieczęcią w dworze pozwanych w Kamieńcu „wczoraj”, wręczając ją gospodyni (mater familias).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Relacja woźnego generalnego Aleksandra Wnuczka [?] z doręczenia w Kamieńcu pozwu króla Augusta II przed Trybunał Koronny w Lublinie (za cztery tygodnie, sprawa z rejestru wyrugowań) małżonkom Aleksandrowi i Krystynie Śniechowskim, bezprawnym posiadaczom wsi Wójtkowce, Słobódki Wójtkowskiej i Isakowiec. Pozew wniesiono na żądanie instygatora Trybunału i delatora Franciszka Lanckorońskiego z Brzezia i Wodzisławia, podkomorzego krakowskiego, starosty wielickiego, bocheńskiego i stopnickiego [?], dziedzica miasteczka Zwaniec. Lanckoroński zarzuca im bezprawne zajęcie tych dóbr, usunięcie go z posiadania w czasie najazdu nieprzyjacielskiego i opóźnienie odbudowy; żąda zwrotu dóbr i szkód. Pozew wystawiono w Lublinie w środę po św. Idzim (rok niepełny w tekście), a woźny doręczył go poprzedniego dnia w domu pozwanych w Kamieńcu do rąk gospodyni. Nagłówek ze skreśloną datą (sobota po Narodzeniu NMP 1700).

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 153v

1Sabbatho post Festum Nativitatis

2Beatissimae Virginis Mariae proximo Anno

3Domini Millesimo Septingentesimo

4Ex parte Firleiow Castellanorum Sanocensium

5contra Kruszynski Judiciis Assessorialibus Relatio

6Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitli. Camenecen.

7Podoliae, personaliter veniens Mlis Regni Glis Providus

8Alexander Komar [?], authtus Juratus Officio praesenti notus in vim

9[reklamant:] Suae verae

k. 154

1Sua vere, ac fidelis Relationis, palam publice libereq ac

2per expressum Recognovit, Se Citationis infrascriptae pro

3Judicijs assessorialibus, Se Citationis [skreślone: infrascriptae pro

4Judicijs asse]ssorialibus post Curiam Sacrae Regiae Maie-

5statis et Sua infrascripta Actorea parte, contra infrano-

6minatam Citatam partem Tenoris Sequentis. Augustus

7Secundus Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithua-

8niae, Russiae Prussiae, Masoviae, Samogitiae Kijoviae, Volhy-

9niae, Podoliae, Podlachiae Smolensciae, Severiae Czerniechovi-

10aeq necnon haereditarius Dux Saxoniae, et Princeps

11Elector, Tibi Gnoso Casimiro Kuszynski [?], Commilitoni De-

12lli Gnosi Capitanei Tendecen. [?] eiusdem Privilegij Super Bo-

13na Mukarow, Iarowa et alia in Palatinatu Podoliae Distri-

14ctu Camenecen. Sita, et jacentia impetranti de eod Privi-

15legio Causa infrascripta ac Bonis tuis generaliter omni-

16bus mandamus, ut coram nobis et Judicio nostro asses-

17soriali Varsaviae, aut ubi tunc cum Curia nostra consti-

18tuti fuerimus, a positione praesentis Citationis moderna,

19recte in quatuor Septimanis seu tum dum et quando

20Causa praesens ex Regestro Vocata Causarum publico

21ad iudicandum venerit, acclamataq fuerit, personaliter

22legitime et peremptorie compareas, Sequae ad instantiam

23Gnosi Instigatoris Regni eiusq Delatorum Magnifico

24[?] Ioannis Zieley [?] Castellani Sanocen. et Derind [?] Mi-

25chrowska [?] coniugum bonorum nostrorum Regalium Mu-

26chrowska [?], Iarowa Sloboda Przypecowska [?], Wichrowska Ta-

27karow [?], Iarowa [?] Sloboda [?]

28tarzyszcza [?] Mikonce [?], et aliorum eo pertinentium in

29Palatinatu Podoliae Districtu Camenecen. possessorum

30Actorum, Qui te Citant pro eo, et quid Maritus [?] ipse,

k. 154v

1Conjuges vero in assistentia ipsius tanquam Tutoris

2conjugis, Quia tu in contrarium Iurium et Possessionis

3bonorum, Mukarow, Iurowa [?], Słoboda, Prypowka [?] Ve-

4chrowka [?] Tarasżyszcza [?], Mitonce [?], et aliorum eo spe-

5ctantium per Actores tam ante hostilitatem Turcicam

6habitae quam et post continuatae, et si praefata Bona

7ad dispositionem Nostram, obstantibus Iuribus Actorum

8nullatenus devoluta sint, nihilominus tamen ut fer-

9tur quo praetextu supra Bona eadem non vacantia

10Privilegium quoddam sub Data Varsaviae, Die deci-

11ma septima mensis Augusti Anno praesenti e Cancellaria Re-

12gni nostri exportasti, sub praetextu ejusdem Privilegij Bo-

13na suprascripta invasisti, in locatione subditorum

14per Actores illuc oeconomum suum locatorem de-

15stinatum impedivisti, aliasque molestias, et impedimen-

16ta fecisti et attentasti, Citaris itaque ad videndum et audiendum

17Privilegium per te nulliter impetratum, et e Cancellaria

18Regni exportatum reponibile esse adinveniri, illud cas-

19sari, et annihilari Actores circa Iura eis servientia

20conservari et manu teneri, te omni praetensione ad eadem

21Bona per te usurpata abjudicari, ad restitutionem eorum

22fructuum, nec non Refusionem omnium damnorum litisque

23expensarum condemnari, Ceteraque pro Causa Iuris et Ter-

24mini exigentia statui decerni, et sententiari, sis itaque

25praemissa pariturus, judicialiter responsurus, et Terminum atten-

26taturus, Datum Varsaviae Feria Tertia post Dominicam

27Jubilate proxima Anno Domini Millesimo Septingentesimo

28V. F. I. P. R. S. M. R. S. manu propria, Copia similiter si- [dziura w papierze]

29gillatam

k. 155

1gillatam, editam in bonis Villae Mukarow Feria Sexta pro-

2xime Praeterita proxima, ad manus Demetrio Bilanenko

3Locatori, alias Osadcy Bonorum Praedictorum tradendo et no-

4tificando posuisse, De quo Praesens eiusdem Mtis Relatio,

Objaśnienia i tłumaczenia

Sabbatho post Festum Nativitatis … – sobota po święcie Narodzenia NMP (8 IX) roku 1700 = 11 IX 1700.

Nagłówek: „Ze strony Firlejów, kasztelanów sanockich, przeciw Kruszyńskiemu, do sądów asesorskich – relacja”. Castren. Capitli. Camenecen. = Castrensia Capitanealia Camenecensia; Mlis Regni Glis = Ministerialis Regni Generalis (woźny generalny koronny); authtus = authenticatus.

Fragment relacji woźnego o doręczeniu pozwu (citatio) przed sąd asesorski króla Augusta II; tekst pozwu wtrącony („Tenoris Sequentis”).

Odczyt końcowych linii (nazwiska powodów i nazwy dóbr) bardzo niepewny; kopista częściowo powtórzył i skreślił frazę w liniach 2–4.

Pozwany wezwany do stawienia się w Warszawie lub przy dworze królewskim w ciągu czterech tygodni, na żądanie instygatora koronnego i powodów, posesorów dóbr królewskich.

Fragment pozwu królewskiego (citatio): pozwany najechał dobra Mukarów i in., wyjednawszy przywilej na rzekomo wakujące dobra (Warszawa, 17 sierpnia); powodowie żądają kasacji przywileju, zwrotu pożytków i szkód.

Datum Varsaviae Feria Tertia post Dominicam Jubilate – wtorek po III niedzieli po Wielkanocy 1700 = 4 V 1700 [?]; „Anno praesenti” rozwinięte z „Ao p[rae]tto” – możliwe także „Anno proxime praeterito” (1699).

V. F. I. P. R. S. M. R. S. – skrót kontrasygnaty kancelaryjnej (prawdopodobnie inicjały referendarza/pisarza), nierozwinięty.

Nazwy Iurowa, Prypowka, Vechrowka, Tarasżyszcza, Mitonce odczytane niepewnie.

Koniec relacji woźnego o doręczeniu pozwu (przybitego pieczęcią, wydanego w dobrach wsi Mukarów w ostatni piątek) do rąk Demetriusza Biłanenki, zasadźcy (osadcy) tych dóbr; „De quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio” – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Relacja woźnego generalnego Aleksandra Komara [?] z sobotę po Narodzeniu NMP 1700 (11 IX 1700) z doręczenia pozwu króla Augusta II na sąd asesorski w Warszawie (za cztery tygodnie), wniesionego na żądanie instygatora koronnego i delatorów, kasztelana sanockiego Jana Zieleya [?] (wg nagłówka: Firlejów, kasztelanów sanockich) z żoną [?], posesorów dóbr królewskich Mukarów, Jarowa, Słobody Przypeckiej [?] i innych w pow. kamienieckim, przeciw szlachcicowi Kazimierzowi Kuszyńskiemu [?], towarzyszowi chorągwi starosty tendecen. [?]. Pozwany mimo praw powodów wyjednał w kancelarii przywilej z 17 sierpnia na te dobra, wkroczył w nie i przeszkodził osadzaniu poddanych przez ich ekonoma; powodowie żądają kasacji przywileju, zwrotu pożytków i szkód. Pozew datowany w Warszawie we wtorek po niedzieli Jubilate 1700; kopię doręczono w Mukarowie zasadźcy Demetriuszowi Biłanence. Odczyt końcowych wierszy bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 155

1Privilegij Super Oeop [?] Ietcdlgco [?] Katski

2Palatino Kijoviae servien. Oblata,

3Ad Officium et Acta Praesentia Castren. Capitlia Camenecen. Podo-

4liae personaliter veniens Gnosus Samson Bombele [?], Artilleriae

5Regni Secretarius obtulit Officio Praesenti et ad acticandum porre-

6xit Privilegium Pargamenum Sacrae Regiae Majestatis Super

7Erectionem Oppidi Swiętey Troycy vulgo dicti servien.

8Illustri et Mgco Katski Palatino Kijoviae, Camenecen. et totius

9Podoliae Generali Conithruicensi [?] Capitaneo, Artilleriae Regni Gene-

10ralissimo gratiose collat. manu eiusdem Sacrae Regiae Ma-

11jestatis atque Mgci Venceslai Francisci Szczucinski [?] Secretarij

12Regiae Majestatis Propria Subscript. et Sigillo appenso Can-

13cellariae Regni Majoris communit. Actisque Metricis Cancella-

14riae eiusdem Regni Majoris Die Quarta Mensis Junij Anno

15ad Praesens currenti ingrossat. de tenore sequenti, In No-

16mine Domini Amen Ad perpetuam Rei memoriam Nos

17Augustus Secundus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux

18Lithvaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae,

19Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae

20Czerniechoviaeque, nec non haereditarius Dux Saxoniae, et Prin-

21ceps Elector, Universis et Singulis quorum interest nunc

22et sempiternis temporibus, Praesentium Nostrarum notitiam

23habituris Significamus, Cum jam adjutrice Dei omnipo-

24tentis manu bello Turcico, atque Taurico, partim Armo-

25rum Nostrorum et Regni potentia, partim Pactis u-

26niversalibus in Congressu generali ad Confinia Syrmij

27Carlovicij Die Vigesima Sexta Januarij Anno Praeterito Millesimo

k. 155v

1Sexcentesimo Nonagesimo Nono, conclusis altissimo feliciter im-

2pertiverimus foedera, Civitatem Camenecensem totamq Podo-

3liam Nostrae et Regni Nostri Vindicaverimus possessioni Regiae

4Virtuti, et Paternae Solicitudini nostrae proprie illud incumbe-

5re arbitramur, ut non tantum ruinosarum ac injuria

6Bellorum eversarum Civitatum atq Oppidorum iteratam

7a fundamentis concedamus Erectionem Verum super no-

8vam earundem Locationem libezam [?] impartiamur facul-

9tatem et potestatem, quo facilius et devastatae Provin-

10ciae pristino decori Resuscitari et ampliora incrementa su-

11mere valeat, atq Reipublicae per auctionem exinde Pro-

12ventuum maiora post hac accedant subsidia ac deo

13dum Mgcus Martinus Katski, Palatinus Kijoviae Ca-

14menecen. atq totius Podoliae Generalis, tum Korsunen. [?]

15Capitaneus, nec non Artilleriae Regni Generalissimus Vir

16de Nobis Antecessoribus Nostris, ac Republica tam Bel-

17lis anterioribus Suetico, Moschovitico Cosacico, quam re-

18centibus contra Turcas Valachos, Tartaros Moldavos

19Regni Nostri Hostes, optime meritus animum et curam

20in Fortalitio Sanctissimae Trinitatis communiter Okop

21Swiętey Troycy dicto ad reprimendos in Salvis Turcaru[m]

22Tartarorum et Moldavorum in Palatinatu Podoliae Distri-

23ctu et Capitaneatu Camenecensi eo in loco ubi ante hac

24Villa Laskowce [?] nuncupata ad Capitaneatum Camenecen.

25spectans, jacebat, et existebat, erecto sibi ac jacenti Op-

26pidum tituli et denominationis eiusdem Okop Swię[tey]

27Troycy locare et erigere susceperit, atq ipsi authorita-

28te et Consensu nostro Regio subvenire Jusq theutonicum

29quod Magdeburgense nuncupatur, atq omnes alias prae-

30rogativas quibus maiores, et minores Civitates et Oppida

31[reklamant:] Palatinatuum

k. 156

1Palatinatuum Russiae et Podoliae gaudent, clementer lar-

2giri dignaremur, Nobis supplicaverunt, Nos supplicationis

3[skreśl.: […]] mentorum ipsius singularem rationem habentes de con-

4utilitatique publicae ac incrementis Regni nostri providere cu-

5pientes eidem Magnifico Martino Kąt [?] Palatino Kijoviae

6Camenecen. et totius Podoliae Generali Horzymiensi [?] Capitaneo

7Artilleriae Regni Nostri Fidelissimo eidem Fortalitij Skaniec [?]

8sive Okop Swiętey Troycy dicti vigore Iurium ipsi ad Capi-

9taneatum Camenecen. Fidelem Palatinatus Podoliae servientiu[m]

10Possessori dandum concedendum et elargiendum praesens Privi-

11legium nostrum excedendum [?], Prout quidem, cum facultat-

12te et potestate dicto in loco Palatinatu Podoliae Districtu

13et Capitaneatu Camenecensi sit. Oppidum Swięta Troyca

14dictum de novo ad instar aliarum Civitatum et Oppido-

15rum Regni nostri locandi Forum Praetorium ac Plat-

16eas [?] in eodem Oppido disposite ac ordinate constituendi ho-

17mines Orthodoxae Fidei Romanae Catholicae, tam Latini quam

18Graeci Ritus ad idem Oppidum suscipiendi introducendi con-

19tubernia Artificium et Confraternitatum Mercatorum et

20aliorum quorumcunque eidem instituendi Oppidum praedictum

21omni meliori modo ampliandi dotandi, Fossis Murisque ac mu-

22nitionibus ad praesidium et securitatem inhabitantium

23impetusque ac incursiones quosvis hostiles avertendos et

24repellendos muniendi damus, concedimus, et elargimur, ut

25autem idem Oppidum non tantummodo Murijs ac Fossis

26verum etiam justitia ac Iure firmetur in eodem Pro-

27consules, Consules, Advocatum, sive Iudicem et Scabinos

28formandique Magistratum et Iudicium ex Orthodoxis Fidei

29Catholicae Romanae tam Latini quam Graeci Ritus ad in-

30star aliarum Civitatum, instituendi, eidem Magnifico Palatino

k. 156v

1Kijowik, Capitaneo Camenecen. et Suis Succedaneis Camene-

2censibus Generalibus Podoliae Capitaneis et Possessoribus

3pdicti Oppidi Ordinandi licentiam tribuimus Removentes ab

4eodem loco omnia Jura alia et Unicum Jus Theutonicum

5quod Magdeburgense nuncupatur procedendis Causis,

6Civilibus et Criminalibus magnis et parvis pmemorato Op-

7pido tribuentes, Secundum cuius Juris Magdeburgensis

8praescriptum Magistratus et Judicium Advocatiale et Scabi-

9nale Causas omnes maiores et minores tam Civiles Rati-

10one bonorum Contractuum Debitorum, et Successionum

11quam Criminales pro homicidio furto mutilatione mem-

12brorum Vi et Violentia quavis incendio injurijs Verbalibus

13et realibus alijsq omnibus excessibus ac Criminalibus

14quovis nomine Vocitatis tam inter Incolas et oppidanos

15quam inhabitatores et Advenas Judicare, et decidere, tene-

16buntur, Salva Appellatione ad Capitaneum Generalem Podo-

17liae Camenecensem uti Judicem intermedium et inde,

18ad Nos Judiciumq Nostrum in Causis et Casibus a Jure

19descriptis integro manente Insuper praememorati Oppi-

20di Commodis et Proventibus prospicere volentes nundinas

21in eodem infrascriptas his in Annum, Primas quidem pro

22Festo Sancti Antonij de Padwa Confessoris juxta Praescriptum

23Calendarij Novi Die decima tertia Mensis Junij, Secundum

24vero praescriptum Veteris Calendarij Die tertia Junij Na Swia-

25to ho Lukiana, Secundas vero pro Festo Sanctae Luciae

26Virginis et Martyris Secundum Calendarium Novum,

27Die decima tertia Mensis Decembris, juxta vero Calendarium

28antiquum na swiatoho Awwakuma, Die Secunda Mensis

29eiusdem Decembris, Singulis Annis, temporibus perpetuis

30celebrandas, tum et Forum Septimanale pro qualibet Feria

31Continuabo Actus Sabbatho [skreślone: Feria Quarta]

32post Festum Nativitatis B. V. Mariae proxi. Anno D. 1700

k. 157

1Continuatio Actus Sabbathi post Festum Nativitatis B. V. Mariae proximi, Anno D. 1700

2Quarta Singulis hebdomadis, de Anno in Annum observan-

3dum, assignandum, et constituendum esse duximus, praesentibusq

4assignamus et constituimus, Proquibus quidem Nundinis et Fo-

5ris Septimanalibus liberum erit omnibus, et Singulis cuius-

6cunq Status Conditionis, et eminentiae hominibus Merca-

7toribus, Negotiatoribus, Artificibus, Opificibus, cum Rebus

8et mercibus Suis, cum equis pecoribus, pecudibus, piscibus

9recentibus, et Salsis, Vinis, frumentis, ac ingenere alijs omni-

10bus mercimonijs, cuius cunq generis, et Speciei Nominis,

11et tituli fuerint, tam ad Victum [?], quam ad negotiationem Spe-

12ctantibus, et pertinentibus, venire, in eisq quod ipsis Visum

13fuerit emere, Vendere, Res pro Rebus, merces pro mercibus

14commutare, aliaq omnia licita, et honesta negotia agere, et

15tractare, Quos omnes pro ijsdem Nundinis Annuis, ac Foris

16hebdomadalibus venientes, ac inde redeuntes, securitate publi-

17ca frui, et gaudere Volumus, eodemq Patrocinio Nostro ac

18Jurisdictione Possessoris bonorum, tum Magistratus Judicijs-

19que Civilis protegimus, ut autem praefatum Oppidum Kamien,

20Sive Gorop [?] Swięta Troyca dictum, quantotius locari valeat,

21et Incolae ipsius gratiam nostram abunde experiantur,

22maioraq incrementa bonorum et fortunarum Suarum fa-

23cere [?] possint, omnes Cives Oppidanos, et Incolas, ac inha-

24bitatores illius Orthodoxae Fidei Catholicae Romanae Latini

25et Graeci Ritus Cultores, ab omnibus Contributionibus publi-

26cis utpote pogłownego podymnego Sosow [?] Pobiorow Czo-

27powego Szelężnego, Rogowego, tudziesz Stacyi [?] prze-

28chodow, Stacyi Consedaciey [?] Exactiey Zołnierskich, non tamen

29Theloneorum ad Decursum decem Annorum a Data praesen-

30tium computando eximimus, liberosq et immunes facimus, Quo-

31circa omnibus quorum interest praesertim vero ac Ills Palatinis pro

32Sis [?] Capitaneis Judicibus Subjudicibus, Judiciorum Terrestrium

k. 157v

1Officiorum Castren. tum Magistratibus quarumvis Civitatum et

2Oppidorum aliisq omnibus Regnicolis, cuiuscunq Status di-

3gnitatis, praeeminentiae et Conditionis fuerint, notum esse volen-

4tes mandamus, ut post publicationem praesentis Privilegii nostri quod

5Judicia Terrestria, Officia Castren. Capit. et Magistratus Civitatum

6Nostrarum, et aliarum quarumvis in Acta sua suscipere ac Judi-

7ciis solitis Voce Mtis Regni Ductus [?] publicari facere tenebuntur,

8sed praefatam locationem Oppidi Skamiec [?] seu Ploskoy [?] Swięta

9Troyca nuncupati nullo modo impediant, vel impediri praesumant,

10Oppidanos et Incolas praedicti Oppidi circa omnes libertates im-

11munitates et praerogativas ad instar aliarum Civitatum, et Oppi-

12dorum Regni Nostri inviolabiliter conservent, atq hoc ce Privi-

13legium Nostrum in reali Executione perpetuis temporibus te-

14neant, et habeant, pro gratia nostra et sub poena Mille Un-

15garicalium in Casu contraventionis, toties quoties contra-

16ventum fuerit per quemcunq contravenientem succumbenda

17et pro Fisco nostro tum munitione eiusdem Oppidi per medium

18irremissibiliter exigenda. Juribus nostris Regalibus, Reipublicae

19Ecclesiaeq Catholicae Romanae, salvis in toto manentibus, in quo-

20rum fidem praesentes manu nostra subscriptas sigillo Regni

21communiri jussimus, Datum Varsaviae Die IV Mensis Junii

22Anno Domini M D CC Regni vero Nostri tertio Anno, Augustus

23Rex, locus sigilli maioris Cancellariae Regni appensi, Wence-

24slaus Franciscus Trezinski [?], Pincerna Ravensis Sacrae Majestatis

25Regiae Secretarius, manu propria. Facultas Oppidi Swięta

26Troyca dicti denuo erigendi cum largitione Juris Theutonici

27in Palatinatu Podoliae Capitaneatu Camenecen. Magnifico Lazaro [?]

28Palatino Kijoviae, concessa. Post ingrossationem vero originale

29istius Privilegii offerenti est restitutum, de quo restituto, et ad se

30recepto Officium praesens Quietat.

31[reklamant:] Diplomatis

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata przywileju Augusta II na lokację (erekcję) miasteczka Świętej Trójcy, nadanego Marcinowi Kątskiemu, wojewodzie kijowskiemu, generałowi ziem podolskich, staroście kamienieckiemu, generałowi artylerii koronnej; przywilej podpisany przez króla i sekretarza, wpisany do Metryki Koronnej 4 czerwca roku bieżącego. Słowa w nagłówku „Oeop Ietcdlgco” to prawdopodobnie „Oppidi [Sanctissimae Trinitatis] … Martino” – odczyt niepewny.

Pokój karłowicki „ad Confinia Syrmii Carlovicii” 26 I 1699 – stąd rok bieżący najpewniej 1700.

Fragment przywileju królewskiego (Augusta II) na lokację miasteczka Okop Świętej Trójcy na prawie magdeburskim, oblatowanego w grodzie: „po zawarciu w 1699 pokoju i odzyskaniu Kamieńca i Podola … ponieważ JW. Marcin Kątski, wojewoda kijowski, generał kamieniecki i podolski, generał artylerii koronnej, zasłużony w wojnach szwedzkiej, moskiewskiej, kozackiej i tureckiej, podjął się założyć w miejscu dawnej wsi Laskowce [?] miasteczko Okop Świętej Trójcy…”.

Mgcus = Magnificus; Katski = Kątski; „Korsunen.” odczyt niepewny (starostwo).

Fragment przywileju królewskiego dla wojewody kijowskiego Marcina Kątskiego (Kąt- w rękopisie), generała artylerii koronnej, na lokację miasteczka Święta Trójca (Okop Świętej Trójcy) na prawie miejskim: rynek, ratusz, ulice, osadnicy katolicy obu obrządków, cechy i bractwa kupieckie, umocnienia (fosy, mury), magistrat i sąd (burmistrzowie, rajcy, wójt, ławnicy).

Odczyt tytułów („Generali Horzymiensi Capitaneo”, „Skaniec”) niepewny; zapewne „Generali … Capitaneo Artilleriae” – generał artylerii koronnej.

Fragment przywileju królewskiego (oblatowanego w grodzie) nadającego miastu prawo magdeburskie: sądy wójtowsko-ławnicze w sprawach cywilnych i kryminalnych z apelacją do starosty generalnego podolskiego kamienieckiego jako sędziego pośredniego, a dalej do sądu królewskiego; ustanowienie jarmarków na św. Antoniego Padewskiego (13 VI wg nowego kalendarza = 3 VI wg starego, „na świętego Łukiana”) i św. Łucji (13 XII = 2 XII wg starego, „na świętego Awwakuma”) oraz targu tygodniowego.

Nazwa miasta i początek tekstu na poprzedniej stronie; „Kijowik” – końcówka nazwiska (zapewne starosty kamienieckiego) z poprzedniej strony.

Notka na dole: „Continuabo Actus Sabbatho post Festum Nativitatis B. V. Mariae proxi. Anno D. 1700” – „Będę kontynuował czynności w sobotę najbliższą po święcie Narodzenia NMP (8 IX) roku 1700” = 11 IX 1700; skreślone „Feria Quarta”.

pdicti, pmemorato = praedicti, praememorato; Na Swiato ho Lukiana – ruska nazwa dnia wg kalendarza juliańskiego.

Ciąg oblaty przywileju królewskiego (lokacyjnego) dla miasteczka Kamień (Swięta Troyca) – ustanowienie jarmarków i targów cotygodniowych oraz zwolnienie mieszczan katolików obu obrządków na 10 lat od podatków (pogłówne, podymne, czopowe, szelężne, rogowe, stacje i exactiones żołnierskie), z wyjątkiem ceł.

Data sesji: sobota po święcie Narodzenia NMP (8 IX) 1700 = 11 IX 1700.

Zwrot „Gorop [?] Swięta Troyca” – odczyt niepewny; być może „Gorod” (miasto) – miasteczko Święta Trójca (Kamień), dziś Swiata Trojcia? – sprawdzić.

Koniec oblaty przywileju króla Augusta II (Warszawa, 4 VI 1700, trzeci rok panowania) na lokację (ponowne założenie) miasteczka Święta Trójca na prawie niemieckim w powiecie kamienieckim; kara 1000 czerwonych złotych (Ungaricales) za naruszenie, płatna połowie skarbowi, połowie na fortyfikację miasteczka.

Pincerna Ravensis – podczaszy rawski; sekretarz JKM. Formuła końcowa: po ingrosacji oryginał zwrócono okazicielowi, który kwituje urząd z odbioru.

„Magnifico … Palatino Kijoviae” – adresat przywileju, wojewoda kijowski (w 1700 r. Marcin Kątski, generał artylerii); odczyt imienia niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Samson Bombele [?], sekretarz artylerii koronnej, przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu pergaminowy przywilej Augusta II na lokację miasteczka Świętej Trójcy (Okop Świętej Trójcy) dla Marcina Kątskiego, wojewody kijowskiego, generała podolskiego, starosty kamienieckiego i generała artylerii koronnej, wpisany do Metryki Koronnej 4 VI 1700. Król, po pokoju w Karłowicach z 26 I 1699, zezwala Kątskiemu założyć na miejscu dawnej wsi Laskowce [?] miasteczko na prawie magdeburskim z magistratem i sądem (apelacja do starosty kamienieckiego), rynkiem, fosami i murami, osadnikami katolikami obu obrządków, dwoma jarmarkami rocznymi (św. Antoniego 13 VI i św. Łucji 13 XII) oraz targiem w środy; mieszczan zwalnia na 10 lat z podatków publicznych (z wyjątkiem ceł), a naruszenie zabezpiecza karą 1000 dukatów węgierskich. Dan w Warszawie 4 VI 1700, podpisał sekretarz Wacław Franciszek Trezinski [?], podczaszy rawski. Po wpisaniu oryginał zwrócono okazicielowi; kontynuacja czynności w sobotę po Narodzeniu NMP 1700.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 158

1Diplomatis R. Szumlanski Episcopo

2Leopolien. per Sacram R. Maiestatem dati

3Oblata.

4Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capit. Camenecen.

5Podoliae, personaliter veniens Gnosus Joannes Grelski [?] Illu-

6strissimi et Reverendissimi Josephi Szumlanski, Eppi Graeco uni-

7ti Leopolien. Halicien. et Camenecensis Podoliae, famulus, nomine

8et ex parte eiusdem Illustrissimi et Rndmi Eppi Domini sui obtulit

9et ad Acticandum eidem Officio et Actis Minutam Diplomatis eidem

10totiq ipsius Diocesi per Sacram Regiam Maiestatem benigni-

11ter Dati, collati; Officium praesens Castrense Camenecen. hoc Diploma

12pro munere et Debito Officij sui ad Acta sua suscipi demandavit,

13ingrossareq permisit, de Tenore sequenti; August Wtory z Bozey

14Laski, Krol Polski Wielki Xiąże Litewski, Ruski, Pruski, Mazowie-

15cki, Zmudzki, Inflantski, Kijowski, Kijowski [?], Wołynski, Podolski, Podla-

16ski, Smolenski, y Czerniechowski, Wieczney zalecie należy pamię-

17ci, ktora potomnym wiedzieć będzie należało, tak napotym iako y teraz

18się mieniaiąc w Panowaniu Naszym nic milszego iako żeby należney

19czci Dostoienstwo Kościelne z Dostoienstwem Naszym Ważylismy,

20Co do sciałki [?] Osobom Kościelnym, y ich Prawu należy Prawem,

21zacowney Bozkim y Ludzkim w Krolestwie Naszym Polskim y Wiel-

22kim Xięstwie Litewskim y Prowincyach Ruskich, y inych Pano-

23waniu naszemu podległych, y żeby wdzięczną pamięcią Naia-

24snieyszych Antecessorow naszych wspomniawszy fundatie Przywi-

25leie, Statuta, y Constytucye ziednoczenia Graeco Ruskiey Reli-

26giey, z Swiętą Stolicą Rzymską Apostolską, nietylko w daw-

27nych Prawach zachowac, ale też et in augeo [?] przyczynic Nam

28Krolowi Katholickiemu zapieczętowane [?] y chwalebna Rzecz mieć [?]

29my, staraiące się, aby Dissidentes in Religione ad gremium

30Sanctae Matris Ecclesiae przyłączyć się mogli, y to wszy-

31stko wyznać co Swięta Matka Kościoł Rzymski Katholicki

k. 158v

1Wierzaw [?] y wiary. Kiedy zatym Wielebny Jozef Szumlanski

2Episkop Ritus Graeci Lwowski, Halicki y Kamieńca Podolskiego

3Administrator Dobr Metropolitanskich Graeco Russicich w Koro-

4nie y Wielkim Xięstwie Litewskim będących, y Dobr do Archi-

5mandryey Pieczarskiey w Litwie na Rusi, y w Polesiu Zostaiących,

6Zostaiących już dawno ieszcze za Żywota Naiaśnieyszego niegdy

7Jana trzeciego Krola Polskiego Antecessora Naszego per Pro-

8fessionem Statutum w Warszawie in Anno Millesimo Sexcentesimo

9Septuagesimo Septimo Schisma evitaverat, iako w sobie ubericy [?]

10iego Professya Diplomate Regio firmata, in se habet, która

11że do tych czas nie była publikowana, ani manifestata, ob

12obiectus [?] bellorum et Interregnum, y teraz tenże Wielebny Epi-

13skop Lwowski ogłosił się nam et toti Senatui, in Senatus Con-

14silio praesentibus że quod non fecit, uczynić usilnie, y dekla-

15ruie, Jakoż nie defacto coram Illustrissimo et Reverendissimo

16in Christo Patre Domino Cardinali Radzieiowski, Archiepiscopo

17Gnesnensi Primate Regni, et Reverendissimo Regni Domino Joanne

18Antonio Davia Nuntio Apostolico Professyą Swoię odnowił,

19y podpisał, y całemu Kosciołowi Rzymskiemu złączył, y ziedno-

20czył, y całą Diecezyą Swoię w krotkim czasie do tey że ilisz [?]

21tey Uniey perswadować y przyprowadzić obowiązał się, dla

22czego Sługenia [?] Rzecz baczymy, a żeby Wielebny Jozef Szumlan-

23ski Episkop Lwowski, z całą Swoią Diecesią po przystąpieniu

24do Uniey Łaskę naszą Krolewską y całey Rzeczypospolitey

25in desiderijs Suis, uznał, którą mu per hoc Diploma conces-

26sibilia [?] być mogą. W drugich zas ktore albo ad Ecclesiasticam

27potestatem, albo ad tres Ordines całey Rzeczypospolitey

28Spectant Regio Nostro promittimus Verbo, że one na przy-

29szłym da Bog Seymie iuxta Punctum in Senatus Consilio

30[reklamant:] expressum

k. 159

1ssum, a w kożdey okazyey gdzie tego potrzeba będzie pro-

2movere curabimus recensendo in hoc Diplomate te desideria

3ktore clero Unito cum Latino służą to iest primo żeby Ri-

4tus Graecus juxta Synodos Oecumenicas per Sanctos Pa-

5tres instructus a Sede Apostolica approbatus manutenea-[?]

6Secundo beneficia Ecclesiastica w Diecezyach Swoich Ruskich

7do Uniey przyłączonych, iako to Episcopie, Archimandrie juxta

8Leges Regni Samey Szlachcie Ruskiey Unitom in Vita et Religi-

9one Sancti Basilij probatis conferowac obiecuiemy, beneficia

10zas minoris Classis zgodnym osobom conferemus, Jure tak-

11z̀e [?] kożdemu Monasterowi Servientem za praesentowaniem

12Ruskich osob per loci ordinarium, Tertio Duchowienstwo Ruskie

13osobliwie Swieccy Duchowni gaudebunt omnibus libertatibus,

14et Privilegijs iuxta Leges Canonicas, et Statuta antiqua Regni

15Quarto Bractwa y Monastery in suis immunitatibus, et Liber-

16tatibus conservabimus, nad ktoremi iednak zwierzchnosc lo-

17ci Ordinarij w przestrzeganiu dobrego Rządu iuxta Usum

18et Consuetudines aliorum Unitorum Regni nostri, interturba-

19re, minime Volumus, Quinto. Przywiley Naiasnieyszego Krola

20Jegmci Zygmunta Antecessora Naszego renovamus, circa

21assistentiam Praelatis Ritus Graeci ad Latus nostrum. Sexto,

22Szlachta Mieszczanie y kożdy podług Swoiey Condicyey circa

23praerogativas Ritus Latini zadowani [?] będą y Mieszczanow

24w Magistratach, tak iako in Ritu Latino coaequabimus,

25Domy in Circulo Civitatis wystawowac y kupowac pozwala-

26my, tak w Koronie, iako y w Wielkim Xięstwie Litewskim

27ktorzy ex Graeco Ritu ad Unionem Sanctae Romanae Ecclesiae

28przystąpili y przystępowac będą. Septimo Privilegia zas my

29dane Wielebnemu Kumlanskiemu [?] per Specialem gratiam S. P.

k. 159v

1Naiaśnieyszego Krola Jegmci Jana Trzeciego na Administracyą

2Dobr Metropolitanskich, y Archimandryczych Pieczarskich Kijo-

3wskich, tak w Koronie iako y Wielkim Xięstwie Litewskim

4będących circa Possessionem tychże Dobr in toto approbamus

5et confirmamus, y ieżeliby na nie iakie Privilegia ad sinistram

6informationem wyszły, nullitatis esse declaramus, Sine prae-

7iudicio tamen Venerabilis Leonis Załęski Metropolitae Unitica-

8[?] qua sit in reali Possessione aliquorum ex dictis Bonis.

9Inne Puncta et desideria porrecta ad Comitia Regni odkłada-

10my et remittimus, mieć chcąc plenitudine authoritatis Nostrae

11Regiae przez to Dyploma Nasze, ażeby Ludzi cum Ritu San-

12cta Romana Ecclesiae Uniti, w Cerkwiach Monasterach Ka-

13plicach Osoby Kościelne z Familią Swoią w Krolewstwie

14Naszym y Wielkim Xięstwie Litewskim, y we wszystkich Pro-

15wincyach gdzie tylko Cerkwie zachodzą zjednoczone z Ko-

16sciołem Swiętym Rzymskim circa immunitates iako Xięży

17traktowali szanowali, y aby in toto zostawali według Praw

18Koronnych y Konstytucyi do Kłob [?] ich niewzyczaynych [?] [...]

19p[...]ch nie pociągali niewiszili [?], ani żadnemi exakcyami

20y aggrawacyami przeciwko Prawu y Słuszności aggrawować

21się nieważyli, ale onych iuxta Jura et Consuetudines przy

22Swobodach y Wolnosciach zachowali. Woyskom zas tak Koron-

23nym iako y Wielkim Xięstwie Litewskim przechodzącym

24Surowo rozkazujemy, ażeby w Duchownych Domach niestawa-

25li, y onych żadnemi Stacyami [?], Exakcyami, y Noclegami [ubytek papieru]

26aggrawowali, ale tak szanowali iako Clerum ad Ecclesiam

27Ritus Uniti pertinentem pod Surowością y ostrością Artyku-

28tow Woyskowych, Co Iasnie Wielmożnym Wielmożnym Hetma-

29nom Obojga Narodow osobliwie zalecamy, ażeby in declaratam [ubytek papieru]

30[reklamant:] immunitate

k. 160

1immunitate, de qua praesenti Diplomate nostro declaramus nie

2byli przeto wrazem owszem zalecamy, Wielebnym Wielmożnym

3Biskupom Senatorom Dignitarzom Urzędnikom Starostom,

4et illorum Officijs, competentibus, brachium Nostrum Regale

5tenentibus, aby inquantum kto smiał ważyć się krzywdzić,

6y infestować, Dobra Duchowne Greckie z Świętym Kościołem

7Rzymskim ziednoczone, aby pomoc ratunek y assistencyą da-

8na im była, w Miastach zas y Miasteczkach Naszych Ma-

9gistratom, y wszystkim in genere Officialistom rozkazujemy

10powagą Naszą Krolewską żeby to Duchowienstwo wszelką

11pomoc w Sprawach swoich znało, y według Diploma tego

12Naszego et circa immunitates Ecclesiasticas Iura et Constitu-

13tiones zachowane było, pod Łaską Naszą, et sub paenis contra

14Violatores Diplomatum, et Salvi Conductus Nostri Sancitis,

15Jeżeliby też kto ze Stanu Rycerskiego ważył się pomienio-

16ne Duchowienstwo Graeci Ritus Uniti aggrawować, takiego nie

17tylko na Seym, ale y na Trybunał Rodzonemu Instygatorowi

18Naszemu pozwać rozkażemy, y to Dyploma Nasze Constitucyą

19dla tego na przyszłym Seymie, cum alijs desiderijs eorum ap-

20probować [?] na przyszłym Seymie [?] … podpisać Ręką na-

21cniemy. Naco dla tym Większey Wagi przy podpisie Ręki na-

22szey Pieczęć Koronną przycisnąć roskazalismy, Datum w

23Warszawie Dnia XV Miesiąca Czerwca, Roku Panskiego

24MDCC Panowania naszego III Roku, Augustus Rex, Ven-

25ceslaus Franciscus Szczinski [?] Pincerna Ravensis, Sigilli Ma-

26ioris Regni Secretarius Locus Sigilli maioris Cancellariae

27Regni pensilis, Post ingrossationem vero eiusdem Originale

28offerenti est restitutum, de quo Restituto Officium praesens

29Quietavit, Quietatque praesentibus,

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata dyplomatu króla Augusta II dla Józefa Szumlańskiego, biskupa lwowskiego, halickiego i kamienieckiego obrządku greckiego (unickiego). Gnosus = Generosus; Eppus = Episcopus; Rndmus = Reverendissimus; Castren. Capit. Camenecen. = Castrensia Capitanealia Camenecensia.

Ad Officium … – „Do urzędu i akt niniejszych grodzkich starościńskich kamienieckich przybywszy osobiście urodzony Jan Grelski [?], sługa J. Szumlańskiego, w imieniu biskupa podał do wpisania minutę dyplomatu nadanego jemu i całej jego diecezji przez JKM; urząd przyjął go i pozwolił ingrosować w brzmieniu następującym”.

Dissidentes in Religione ad gremium Sanctae Matris Ecclesiae – „różniący się w wierze [aby] na łono świętej Matki Kościoła”.

Fragment oblaty polskiego dyplomu królewskiego (Augusta II) dotyczącego przystąpienia biskupa lwowskiego Józefa Szumlańskiego do unii; wspomina tajną profesję wiary złożoną w Warszawie w 1677 r. za Jana III oraz jej odnowienie (1700) wobec prymasa kard. Michała Radziejowskiego i nuncjusza Giovanniego Antonia Davii.

Schisma evitaverat – „porzucił schizmę”; ob obiectus bellorum et Interregnum – z powodu wojen i bezkrólewia; Regio Nostro promittimus Verbo – przyrzekamy Naszym słowem królewskim.

Dalszy ciąg oblaty dyplomu królewskiego (zapewne Augusta II) z przywilejami dla duchowieństwa i wiernych obrządku greckiego unickiego: 1) zachowanie obrządku greckiego wg soborów powszechnych; 2) beneficja kościelne (biskupstwa, archimandrie) nadawane szlachcie ruskiej unickiej; 3) wolności duchowieństwa wg prawa kanonicznego; 4) zachowanie immunitetów bractw i monasterów pod zwierzchnictwem ordynariusza; 5) odnowienie przywileju Zygmunta (III) o asystencji prałatów greckich przy boku królewskim; 6) zrównanie unickiej szlachty i mieszczan z łacinnikami, m.in. dostęp do magistratów i prawo nabywania domów w miastach; 7) przywileje nadane „Kumlanskiemu” [?] – urwane.

Ser. passim: S. P. – prawdopodobnie „Sanctae Pamięci”/„Sacrae”; pozostawiono bez rozwinięcia.

Fragment oblaty polsko-łacińskiego dyplomu królewskiego (przywileju) dla duchowieństwa unickiego; odwołuje się do nadań króla Jana III na administrację dóbr metropolitalnych i archimandrii Peczerskiej w Kijowie.

in toto approbamus et confirmamus – w całości aprobujemy i zatwierdzamy; nullitatis esse declaramus – ogłaszamy za nieważne; sine praeiudicio – bez uszczerbku dla; Comitia Regni – sejm walny; plenitudine authoritatis Nostrae Regiae – pełnią władzy Naszej królewskiej; iuxta Jura et Consuetudines – według praw i zwyczajów; Clerum ad Ecclesiam Ritus Uniti pertinentem – duchowieństwo należące do Kościoła obrządku unickiego.

Odczyt wiersza 8 i 18 niepewny.

Linie 19–21 częściowo niepewne (wiersze „cum alijs desiderijs eorum …” – „cniemy”); prawdopodobnie „approbować dla tego … podpisem Ręki naszey stwierdzić” – odczyt do weryfikacji.

Koniec oblaty przywileju (dyplomu) króla Augusta II z 15 VI 1700 (Warszawa) w obronie dóbr i immunitetów duchowieństwa greckokatolickiego (unickiego); po wpisaniu oryginał zwrócono okazicielowi, a urząd kwituje ze zwrotu.

Pincerna Ravensis – podczaszy rawski; Sigilli Maioris Regni Secretarius – sekretarz pieczęci większej koronnej; Locus Sigilli … pensilis – miejsce pieczęci wiszącej kancelarii większej koronnej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Jan Grelski [?], sługa Józefa Szumlańskiego, biskupa lwowskiego, halickiego i kamienieckiego obrządku greckounickiego, przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu minutę dyplomu Augusta II dla biskupa i jego diecezji. W dyplomie (po polsku z łacińskimi wtrętami) król przypomina, że biskup Szumlański przyjął unię już w 1677 w Warszawie za Jana III, a obecnie, wobec senatu, prymasa kard. Michała Radziejowskiego i nuncjusza Giovanniego Antonia Davii, odnowił profesję i zobowiązał się przyprowadzić do unii całą diecezję. Król zatwierdza mu administrację dóbr metropolitalnych i archimandrii peczerskiej, obiecuje sprawy duchowieństwa unickiego (zachowanie obrządku, beneficja dla szlachty ruskiej unickiej, równość mieszczan z łacinnikami w magistratach, wolności bractw i monasterów) przedłożyć sejmowi, nakazuje wojsku nie stawać w domach duchownych, a urzędnikom udzielać pomocy. Dan w Warszawie 15 VI 1700, podpisał sekretarz Wacław Franciszek Szczinski [?], podczaszy rawski. Po wpisaniu oryginał zwrócono okazicielowi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 160

1Feria Quarta in Crastino Festi Exalta-

2tionis Sanctae Crucis Anno Domini 1700

k. 160v

1Potynscy Fres contra Szydłowskie

2Fratres Protestantur.

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capit. Camenecen.

4Podoliae personaliter veniens Gnosus Alexander Przezanowicz [?]

5Magnifici Nicolai Potynski Aulicus, nomine eiusdem Principa-

6lis Sui atque Gnosi Josephi Potynski Fratris eiusdem germani

7bonorum Villae Jurkowce obligatoriorum Possessorum in et

8contra Gnosos Stanislaum Antonium Szydłowski Fratres

9inter se germanos Generosi olim Andreae Szydłowski filios

10Solenniter et gravi cum querela protestatus est Eo quia

11ipsi non attenta Securitate bonorum omnium terrestrium

12Legibus Regni Serio cauta et custodita, nec habita ratione

13Officiosae Inscriptionis Summaeque certae in ijsdem Bonis ha-

14erentis modernosque Principales concernentis, Super bona

15Villae Jurkowce in Palatinatu Podoliae existen. tempore cer-

16to in termino Causae specificando, Anno proxime praeterito post feli-

17cem restitutionem Camenecii dum munere et functione pu-

18blica Nuncij Palatinatus Podoliae Magnificus Protestan-

19festis [?] Principalis ad Serenissimum Regem Poloniae

20feliciter ad praesens Regnantem fungeretur, bona Suprascripta

21Jurkowce Jure obligatorio ipsidem Subjecta, Vi et Violenter ar-

22mata manu collecta Varia Conditionis hominum magna

23Caterva Super inequitarunt, eademque bona nulliter et in-

24debite deoccuparunt, obedientiam Subditorum interdixe-

25runt, ipsidem Apisteria Alvearum interceperunt, usuique

26Suo applicarunt, Subditos Actoris tam haereditarios quam

27de alijs bonis, advenas Cativantes [?] in ijsdem Bonis colloca-

28tos, eiusdemque Villae partim Nativos, et haereditarios in-

29Sedere non permiserunt, alios fugarunt, Proventusque Suis

30[reklamant:] Fructibus

k. 161

1fructus et commoda nulliter interceperunt, usuiq Suo

2applicarant, Insuper ad bona Regalia Sacrae Regiae Maje-

3statis Oppidi Serebria [?] [skreślone: …] [nad wierszem: …] Juribus moderni Mgci

4Judicis Principalis subjecta: fundosq inibidem spectantes

5indebite sese saepe saepius ingesserunt, eosdemq fundos

6et agros avellunt, Possessioniq bonorum suorum terre-

7strium applicant, hisce non contenti violentias violen-

8tijs augendo, et damnis damna accumulando Nobilem Stepha-

9num Bordowski [?] bonorum dictorum Oppidi Serebrya [?]

10tenentem ad praesens modernorum Principalium suorum, super

11aggressi sunt, in eundemq vitam machinantur eundem

12semper prosequuntur pacifice tute et secure vivere non

13[skreślone: per]mittentes imo necem infallibilem ei pollicentur. Quo suo

14eiusmodi illicito facto et progressu pacem et securitatem

15publicam authoritatem Legum convulserunt, damna

16exinde subsecuta et per eosdem causata, ad quinq Millia

17florenorum polon. induxerunt, poenasq eo nomine sanci-

18tas in se traxerunt, Ratione quorum omnium nomine

19Principalium suorum praecavendo, ulteriori praedictorum bo-

20norum indemnitati iterum atq iterum Protestatur,

Objaśnienia i tłumaczenia

„Środa nazajutrz po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego (14 IX), roku Pańskiego 1700” = 15 IX 1700; formuła dzienna nowego wpisu, którego tekst jest na następnej stronie.

Castren. Capit. Camenecen. = Castrensia Capitanealia Camenecensia; Gnosus = Generosus; Fres = Fratres.

Tłumaczenie: Aleksander Przezanowicz [?], dworzanin Mikołaja Potyńskiego, w imieniu swego pryncypała i jego brata Józefa Potyńskiego, zastawnych posesorów wsi Jurkowce, protestuje przeciw braciom Stanisławowi i Antoniemu Szydłowskim, synom zm. Andrzeja, że w roku ubiegłym po odzyskaniu Kamieńca, gdy Mikołaj Potyński jako poseł województwa podolskiego bawił u króla, najechali zbrojnie wieś, zajęli ją, zakazali poddanym posłuszeństwa, zabrali pasieki, nie pozwolili osiąść poddanym, innych rozpędzili, dochody…

Data dzienna nie widoczna na tej stronie; „anno proxime praeterito post felicem restitutionem Camenecii” wskazuje na rok 1700 lub później – rok wg księgi z [?].

Apisteria alvearum – pasieki uli.

Fragment końcowy protestacji: pozwani bezprawnie pobierali pożytki, wdzierali się na grunty królewskiego miasteczka Serebria (podległe obecnemu wójtowi/sędziemu), zajmowali pola, napadali na Stefana Bordowskiego [?], dzierżawcę, grożąc mu śmiercią; szkody oszacowano na 5000 zł pol.; protestujący (plenipotent) protestuje w imieniu mocodawców.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Protestacja wniesiona w środę nazajutrz po Podwyższeniu Krzyża (15 IX 1700) przez Aleksandra Przezanowicza [?], dworzanina Mikołaja Potyńskiego, w imieniu jego i brata Józefa Potyńskiego, zastawnych posesorów wsi Jurkowce w woj. podolskim, przeciw braciom rodzonym Stanisławowi i Antoniemu Szydłowskim, synom zmarłego Andrzeja. Zarzuca im, że w roku ubiegłym, po odzyskaniu Kamieńca, gdy Mikołaj Potyński jako poseł województwa bawił u króla, zbrojnie, w licznej bandzie, zajęli Jurkowce, zakazali poddanym posłuszeństwa, zabrali pasieki, przejęli pożytki i pozwolili osiąść tylko niektórym poddanym. Wdzierali się też na grunty królewskiego miasteczka Serebria, napadli na Stefana Bordowskiego [?], dzierżawcę tych dóbr, grożąc mu śmiercią; szkody oszacowano na 5000 zł polskich. Protestujący zastrzega odszkodowanie.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 161

1[nad wierszem: Dambrowska]

2Gsa Surczanka [?] con. Dambrowski Notarium

3Castren. Latyczowien. Protestatur,

4Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capit. Camenecen.

5Podoliae, personaliter veniens Generosa Catharina Sur-

6czanka, Gnosi olim Mathiae Surka, Venatoris Halicien.

7cum olim Gnosa Barbara Kucharska progenita filia,

8Gnosi olim Joannis Stanislai de Strumiany [?] Dabrowski

9Venatoris Bracławien. consors legitima, solenniter iniet [?]

10contra Gnosum Josephum de Strumiany [?] Dabrowski Suda-

k. 161v

1piferum, et Notarium Castren. Latyczovien. Ghosi Mani-

2fesi Fratrem germanum Manifestata est inde, Quia ipsa

3prompta et parata Amicos ad divisionem bonorum sese

4abutrinq conveneniterum locare, prout quidem locationem

5eorundem Amicorum procurauit, atq certitudinem et con-

6ductionem Die hesterna proxime pta prima fixit,

7et constituit, Verum quoniam isdem Gnosus Subdapifer

8Latyczovien. eosdem Amicos pro tempore praefixo non loca-

9uit, nec eandem ex divisionem mutuo praefixam, nec per

10se, nec per Plenipotentem suum attentauit, Ideo praca-

11vendo integritati Substantiae suae, iterum atq iterum

12Manifestatur.

Objaśnienia i tłumaczenia

Ad Officium … – „Przybywszy osobiście do urzędu i akt niniejszych grodzkich starościńskich kamienieckich na Podolu, urodzona Katarzyna Surczanka [?], córka zm. Macieja Surki, łowczego halickiego, i zm. Barbary Kucharskiej, prawowita małżonka zm. Jana Stanisława ze Strumian [?] Dąbrowskiego, łowczego bracławskiego, uroczyście [protestuje] przeciw urodzonemu Józefowi ze Strumian Dąbrowskiemu…”. Notarius Castrensis Latyczoviensis – pisarz grodzki latyczowski.

Data: brak formuły „Actum” na stronie; rok wg księgi.

Subdapifer Latyczovien. – podczaszy (ściśle: podstoli) latyczowski; Notarius Castren. Latyczovien. – pisarz grodzki latyczowski; „Ghosi Manifesi” – odczyt niepewny (Generosi Manifestantis?).

Treść: manifestantka była gotowa wyznaczyć przyjaciół (polubownych) do działu dóbr z bratem rodzonym i termin wczoraj ustaliła; ponieważ podstoli latyczowski nie stawił przyjaciół ani sam, ani przez plenipotenta, zabezpieczając swe dobro, ponownie się manifestuje.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Katarzyna Surczanka [?], córka zmarłych Macieja Surki, łowczego halickiego, i Barbary Kucharskiej, wdowa [w tekście: prawowita małżonka] po Janie Stanisławie ze Strumian Dąbrowskim, łowczym bracławskim, zamanifestowała przed urzędem grodzkim kamienieckim przeciw rodzonemu bratu swojego męża Józefowi ze Strumian Dąbrowskiemu, podstolemu i pisarzowi grodzkiemu łatyczowskiemu. Była gotowa wyznaczyć przyjaciół do działu dóbr i wyznaczyła ich na dzień poprzedni, lecz Dąbrowski nie wyznaczył swoich ani sam, ani przez plenipotenta; dlatego, zabezpieczając swój majątek, manifestuje ponownie. Data dzienna nie podana w tekście.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 161v

1Kurdwanowski noe Ill et Mci Koniecpolski

2con. Kossakowski Manifestatur.

3Inducenda erat hoc loco Manifestatio Gnosi Joannis Kurdwa-

4nowski Thesaurarij Drohicen. Illustris et Mgci Joannis A-

5lexandri in Koniecpole et Saczkowice Koniecpolski Sta-

6buli Regni Supremi Praefecti Sui Plenipotentis, in et

7contra Gnosum Stephanum Kossakowski, ratione per ipsum

8nullo Jure et interesse bona propria et haereditaria Villa Na-

9gorzany et Sortis medietatis Kniahinin haereditariorum

10interturbationis, nullumq Jus et Interesse ad eadem bona

11praetendentis, Sibi usurpationis, Subditiq de cognomine Sawa

12Sawicki eorundem bonorum locatorem alias osadce Sibi

13appropriationis, exindeq bonorum et Subditorum Ill-

14ris et Principalis Sui angariationis, nec in pacifica

15possessione conseruationis, Cuius quidem Manifestatio-

16nis latiorem Copiam Manifestans pars ad inducendum

17porrigere se appromiserat, Verum quoniam eandem intra

18[reklamant:] triduum

k. 162

1Triduum et Diis [?] et nonis est eadem Manifestatio pars ad

2acticandum non porrexit, Ideo ex parte Noti Notarij loci prae-

3sentis de diligentia in Suscipiendo, renitentia vero Manife-

4stantis partis in porrigendo est Manifestatum.

Objaśnienia i tłumaczenia

noe = nomine (w imieniu); Thesaurarius Drohicen. – skarbnik drohicki; Stabuli Regni Supremi Praefectus – koniuszy wielki koronny; osadca – osadźca, zasadźca wsi; angariatio – obciążanie, gnębienie.

Treść: miała tu być wpisana manifestacja Jana Kurdwanowskiego, plenipotenta Jana Aleksandra Koniecpolskiego, przeciw Stefanowi Kossakowskiemu o naruszenie dóbr Nagórzany i połowy Kniahinina, przywłaszczenie poddanego Sawy Sawickiego i krzywdy poddanych; obiecano złożyć szerszą kopię, lecz ponieważ jej w ciągu trzech dni (ciąg dalej).

Koniec manifestacji z poprzedniej strony: „ponieważ strona nie podała [dokumentu] do akt …, zamanifestowano gorliwość notariusza tutejszego urzędu w przyjmowaniu, a opór strony manifestującej w podawaniu”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Miała tu być wpisana manifestacja Jana Kurdwanowskiego, skarbnika drohickiego i plenipotenta Jana Aleksandra Koniecpolskiego, koniuszego wielkiego koronnego, przeciw szlachcicowi Stefanowi Kossakowskiemu, o naruszanie dóbr dziedzicznych wsi Nagórzany i połowy Kniahinina, przywłaszczenie poddanego Sawy Sawickiego, zasadźcy tych dóbr, i gnębienie poddanych. Ponieważ manifestujący nie złożył w ciągu trzech dni obiecanej szerszej kopii, notariusz zamanifestował swą gotowość przyjęcia i opór strony. Manifestacja właściwa nie została wpisana.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 162

1Complanationis inter Successores Kry-

2nickiego, Hanski et alios Oblata,

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capit. Camenecen.

4Podoliae, personaliter veniens Gnosus Gabryel Krynicki Suo

5et aliorum nomine, in eadem Complanatione expressorum ob-

6tulit et ad Acticandum eidem Officio et Actis porrexit Compla-

7nationem infrascriptam et intus contentam, quam pro munere

8et debito Officium ad Acta sua suscepit, et eidem ingrossa-

9re permisit, de Tenore sequenti, My prosemi Przyiaciele

10z Compromissu między Ichmciami Pany, Jegmcią Panem

11Krzysztofem y Josephem Braćią rodzoną, a Synami nie-

12gdy Pana Alexandra Krynickiego z Pani Magdaleny Switelskiey

13zpłodzonemi, Jegmcią Panem Wenturym, Stanisławem Hanskim

14a Jegmcią Panią Joanną Krynicką Małżonkami, Jegmcią

15Panią Konstancyą Krynicką Zakonnicą Zakonu Bry-

16gitty Swiętey za Cessyą Prawa Swego, Jegmci Panu Wen-

17turemu Hanskiemu w Grodzie Krzemienieckim uczynioną,

18Jegmcią Panem Janem Rosinskim, a Zophią Krynicką

19Małżonkami, y teyże niegdy Jegmci Paniey Magdaleny Swi-

20telskiey Córkami, Jegmcią Panią Anastazyą Przoncan-

21ską [?] niegdy Jegmci Pana Marcina Krynickiego Małżon-

22ką, Jegmcią Panem Sergym [?] Mockim, a Jadwigą Małżon-

23ką, niegdy Jegmci Pana Marcina Krynickiego z Jegmci

k. 162v

1Paniey Anastazyi Przongaski [?] Corkey Ich Mościów [?], wzi-

2szy przed się różne documenta z Akt Ichmciow iako to

3Intercyzy, Zapisy, pretensye, y documenta, iakie tylko

4Ichmc mieć mogli y należycie słuszność zważywszy, ied-

5no Stawnie [?] zgodnie, controwertuiąc y na iednym punkcie

6wszyscy zgodziwszy się taką w niżey wyrażony Spo-

7sob daiemy Ichmciom Stronom decyzyą, Naprzod Ieymci

8Panu Krzysztofowi Krzymickiemu [?] Działu Oyczystego

9złotych dwa tysiące pięćdziesiąt, temuż Ieymci Dobrodzieiowi [?]

10mości Panu Michale [?] Brace [?] rodzonym złotych tysiąc

11dwadzieścia y pięć, Sukcessyey summa złotych trzy tysiące

12y Siedmdziesiąt y pięć, Ieymci Panu Iozephowi Krzy-

13mickiemu [?] z działu Oyczystego złotych dwa tysiące pięćdzie-

14siąt, temuż Ieymci Sukcessyey po Ieymci Panu Michale

15Bracie Rodzonym złotych tysiąc dwadzieścia y pięć,

16Summa złotych trzy tysiące Siedmdziesiąt y pięć, Ichmciom

17Panom Hanskim [?] Małżonkom Respektem posagu modo Sim-

18plicis Debiti w Grodzie Latyczowskim zapisanego złotych

19dwa tysiące tymże Ichmciom po Ieymci Paniey Nieboszczycy [?],

20złotych czterysta trzydzieści y trzy, y groszy dziesięć,

21Summa złotych dwa tysiące czterysta czterdzieści y trzy,

22y groszy dziesięć, Ieymci Pannie Konstancyey Krzymickiey [?]

23Zakonnice także respektem Posagu Długiem zapisanego

24złotych dwa tysiące, nato Ieymc po Ieymci Paniey Nie-

25boszczycy [?] Matce złotych czterysta trzydzieści, y trzy y gro-

26szy dziesięć, Summa złotych dwa tysiące czterysta

27trzydzieści y trzy, y groszy dziesięć, Ichmciom Panom Ka-

28wieckim [?] Małżonkom Vigore Posagu złotych dwa tysiące

29[ubytek papieru]

30[reklamant:] tymże

k. 163

1tymże Ichmciom respektem Sukcessyey Macierzynskiey

2Złotych Czterysta trzydzieści y trzy y groszy dziesięć, Sum-

3ma Złotych dwa tysiące czterysta trzydzieści, y trzy y groszy

4dziesięć, JeymćPaniey Anastazyey Krynickiey pozostałey w

5dobrach, ktorey lubo pokazuie Reformacya od między JeymćPani

6Pana Marcina Krynickiego Małżonka na dobrach iego Zło-

7tych Pięć Tysięcy, ale że ani JeymćPan Marcin nie miał

8tyle Summy z podziału Braterskiego, a do tego że się poka-

9zała małegosto [?] dutella [?] w dobrach pozostałych Spotomkow

10przez pomienioney Jeyme, więc naznacza się złotych tylko

11Tysiąc, pięć dziesiąt, Summa złotych Tysiąc pięćdzie-

12siąt, Ichmciom Panom Stockim, Małżonkom, respektem

13Spadaiącey Successyey po JeymćPaniey Agnieszcze Zamo-

14rowskiey [?] Babce JeymćPaniey Stockiey złotych Cztery Ty-

15siące pięć set, Summa złotych Cztery Tysiące pięć set,

16Tak tedy z komponowawszy Summy Ichmciow Stron z

17Summami Ichmciow dotych ordynniemy [?], należnościa

18koło JeymćPana Krzysztofa Krynickiego, y Ichmciow

19Panow Łowinskich za Summę Złotych pięć Tysięcy,

20pięć set y osm złożono de Redecynice [?] Ichmciom Panow

21Stanskich Małżonkow, Za Summę zaś własną ciało [?] y

22nabyto Prawem od Wielebney JeymćPanny Konstancyey

23Krynickiey Zakonnicy, co Reszta złotych Cztery Tysiące

24Osm set, Szesdziesiąt y sześć, y groszy dwadzieścia do

25Siemakow [?] iednak że Ichme maią mieć medietatem

26pożytkow w Młynie Redecynskim, ktory zato połowie

27Ichme maią postawić, ale że przewyższa Summa na

28Redecynach [?] y Siemakach nad dziesięć Tysięcy złotych

29Trzysta Siedmdziesiąt y pięć, ale nie dochodzi do Summy

30Dziesięciu Tysięcy na Bondarowce [?] tedy Ichme Panowie

k. 163v

1Possessorowie Bohdanowiec powinni z likwidowaney

2Dworzyszcza według Inwentarza w Bohdanowcach

3wydzielić, za złotych tysiąc siedmdziesiąt, y pięć,

4Ichmościom Panom Possessorom Redeymice [?] y Siemaków [?]

5Ichmościów Pana Józefa Kynickiego [?], Jeymość Paniey

6nastaiącey Kynickiey y Ichmościów Panów Stockich [?] Mat-

7żonków za Summę Ichmościów złożoną to iest złotych

8Osm Tysięcy Sześć set dwadzieścia y pięć, do Bohda-

9nowiec, iednak pod tą Kondycyą iako się wyżey na-

10znaczyło, Insze zaś Pretensye ktore zachodziły między Ich-

11mościami Stronami, in toto się umarza. Działo się w

12Miescie Międzybożu, przy Nas, niżey podpisanych Ob[…]

13wiciołach [?], y wyrażonych w Kompromissie, Dnia Siodmego

14Miesiąca Czerwca, Roku Pańskiego, Tysiącznego Siedm-

15setnego Dyburcy [?] z Brzezia, Chrząstowski Superar-

16biter z Kompromissu proszony Przyiaciel podpisuię się

17J. K. Trzęsowski [?] SS m. pp.ria, Alexander Bielicki pro-

18szony z Kompromissu Przyiaciel podpisuię się, Piotr

19Jan Brunikowa [?] Brunikowski [?] proszony z Kompromis-

20su Przyiaciel manu propria, Marcin Zelszyn [?] proszo-

21ny Przyiaciel z Kompromissu manu propria, Post eius

22Ingrossationem Compromissi Originale ad se recepit, de

23quo recepto Officium praesens Quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Complanationis … Oblata – oblata (wpisanie do akt) ugody (complanatio) między spadkobiercami Krynickiego, Hańskim i innymi.

Gnosus = Generosus; Castren. Capit. Camenecen. = Castrensia Capitanealia Camenecensia. Ugodę zawarli „przyjaciele z kompromisu” (sąd polubowny).

Oblatę złożył Gabriel Krynicki w imieniu własnym i pozostałych stron; data dzienna nie widoczna na tej stronie.

Fragment polskojęzycznego dekretu (decyzji) arbitrów (kompromisarzy) w sprawie działu majątku po rodzicach rodzeństwa Krzymickich [?] – podział sum ojcowizny i sukcesji między braci oraz posagi sióstr.

modo Simplicis Debiti – „na sposób zwykłego długu”; respektem/vigore posagu – z tytułu posagu; controwertuiąc – rozważając sporne punkty.

W odcinku „Ieymci Paniey Nieboszczycy Matce” odczyt słowa po „Paniey” niepewny (mogło to być nazwisko matki).

Fragment polskojęzycznego układu (kompozycji) działowego sum spadkowych po rodzinie Krynickich; wyliczenie należności poszczególnych sukcesorów.

medietatem – (łac.) połowę; respektem Sukcessyey – z tytułu spadku; Reformacya – zapis oprawny (na dobrach męża).

Odczyt nazw dóbr (Redecyn/Redecynice, Siemaki, Bondarowka) i części wyrazów niepewny – pismo pospieszne.

Koniec oblaty kompromisu (wyroku polubownego) zawartego w Międzybożu 7 VI 1700 [?] („Roku Pańskiego Tysiącznego Siedmsetnego”); superarbiter – rozjemca nadrzędny; „Post eius Ingrossationem…” – po wpisaniu do ksiąg oryginał kompromisu odebrał, z czego urząd go kwituje.

manu propria (m. pp.ria) – własną ręką.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Szlachcic Gabriel Krynicki w swoim i pozostałych stron imieniu przedłożył urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu do wpisania ugodę (complanatio) spadkobierców Aleksandra Krynickiego i Magdaleny Świtelskiej, zawartą przed „przyjaciółmi z kompromisu” w Międzybożu 7 VI 1700. Rozjemcy (superarbiter Dyburcy Chrząstowski z Brzezia, Trzęsowski [?], Aleksander Bielicki, Piotr Jan Brunikowski [?], Marcin Zelszyn [?]) zasądzili z działów ojczystych i spadku m.in. Krzysztofowi i Józefowi Krynickim po 3075 zł, Hańskim (z posagu i spadku) 2443 zł 10 gr, Konstancji Krynickiej, brygidce, 2433 zł 10 gr, Kawieckim [?] 2433 zł 10 gr, Anastazji Krynickiej, wdowie po Marcinie, 1050 zł zamiast 5000 zł oprawy oraz Stockim 4500 zł; dobra Redecyn [?], Siemaki [?], Bondarówka [?] i Bohdanowce rozdzielono z wzajemnymi dopłatami, a inne pretensje umorzono. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący. Odczyt nazwisk i nazw dóbr niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 163v

1Ochtopowski noe Firley contra Morsztyn

2Protestatur

3Inducenda erat hoc loco Protestatio Generosi Alexandri

4Ochtopowski, nomine Magnifici Ioannis Firley de

5Dąbrowica, Castellani Sanocensis nomine Principalis Sui

6[reklamant:] nie et contra

k. 164

1ni et contra Magnificum Jacobum Vladislaum de Pla-

2chorsko [?] Morsztyn Capitaneum Cova [?] liensem, Ratione

3per ipsum bonorum Villae Brzezanki [?] Vigore Juris Sui ad

4personalem Plenipotentis requisitionem, nulliter et in-

5debite usurpationis, Sibiq Applicationis, ac usui Suo

6eiusdemq Gnosi Protestantis nomine, Magnifici Principa-

7lis Sui interessantis, et Vigore Jurium Suorum velle

8Rehabitionis, per Gnosum Andream Morsztyn pro tunc

9Husiatinen. Gubernatorem nolle admissionis, A[?]uet [?]

10commodo eorundem bonorum ad p[?]sens caren. damnificatio-

11nis, Subditis obedientiae interdictionis, exinde in Damna

12non mediocria inductionis, Cuius quidem Protestationis

13Serbas [?] forma ex Protestatione Deferendi [?] Dan [?] [...]

Objaśnienia i tłumaczenia

Inducenda erat hoc loco Protestatio – „W tym miejscu należało wpisać protestację”; noe = nomine; Castellanus Sanocensis – kasztelan sanocki.

Koniec protestacji (z poprzedniej strony) przeciw Jakubowi Władysławowi Morsztynowi, staroście [?], o bezprawne zajęcie dóbr wsi Brzezanki [?] i niedopuszczenie do nich przez Andrzeja Morsztyna, gubernatora husiatyńskiego, z zakazem posłuszeństwa poddanym i szkodami; ostatni wiersz w dużej mierze niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Fragment protestacji Aleksandra Ochtopowskiego [?] w imieniu Jana Firleja z Dąbrowicy, kasztelana sanockiego, przeciw Jakubowi Władysławowi Morsztynowi z Plachorska [?], staroście [?], o bezprawne zajęcie i przywłaszczenie dóbr wsi Brzezanki [?], niedopuszczenie do nich przez Andrzeja Morsztyna, wówczas gubernatora husiatyńskiego, oraz zakazanie poddanym posłuszeństwa, co spowodowało znaczne szkody. Wpis zaczyna się od zapowiedzi 'Inducenda erat hoc loco Protestatio' i urywa się niedokończonym zdaniem; odczyt końcowych wierszy niepewny.

Transkrypcja

k. 164

1Wybranowski in Curiam Intromissus.

2Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitan. Camenecen.

3Podoliae personaliter veniens Mntis Regni Gnlis Providus

4Albertus Zasienowicz [?] authenticatus Juratus una cum

5Nobilibus Andrea Krzese [?], Thoma Zmiiewski [?], Sibi maio-

6ris et evidentioris testimonij gratia adhibitis, in Vim sui

7veri ac fidelis Relationis palam publice libereq reco-

8gnovit, Quia ipse ex officiosa Requisitione Gnosi Martini

9a Wybranowo Wybranowski, Cohortis hastatae Serenissimi

10Alexandri Principis Poloniarum Vexilliferi in bona Curiae

11certae funditus desolatae, hic Cameneci na Zamo[?] ceu Wro-

12tach [?] Kamiennych Ruskich blizko muru przeciw Samey Forty

13w murze przebitey Vigore Inscriptionis Donationis

14coram Actis Castren. Capitan. Leopolien. per Gnosum Mathiam

15Wielohorski, Gnosa Marianna Pawłoska, Gnosi olim Petri

16Pawłowski, cum Gnosa olim Euphrosina Wolanowska

17Consorte procreata Filiae, Plenipotentis Condescendebat,

k. 164v

1ibidemq existens eundem Magnificum Requirentem

2vigore eiusdem Inscriptionis Intromisit, investivit, et

3in realem tradidit Possessionem. Quae Intromissio nemine

4contradicente capta est, De quo fiens eiusdem Mlis

5Relatio, Nobilibus praefatis id totum libere attestan-

6tibus et affirmantibus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Mntis Regni Gnlis = Ministerialis Regni Generalis (woźny generalny koronny); relacja woźnego o wwiązaniu Marcina Wybranowskiego, chorążego chorągwi kopijniczej królewicza Aleksandra Sobieskiego, w spustoszony dwór w Kamieńcu przy Bramie Ruskiej, na mocy zapisu darowizny przed grodem lwowskim od Macieja Wielohorskiego i Marianny Pawłowskiej, córki Piotra Pawłowskiego i Eufrozyny Wolanowskiej.

Data dzienna poza tą stroną – rok wg księgi.

Koniec relacji woźnego o wwiązaniu: „…i tamże będąc, tegoż Wielmożnego Wymagającego na mocy tegoż zapisu wwiązał, wprowadził i w rzeczywiste posiadanie podał. Które wwiązanie przy braku sprzeciwu zostało dokonane; o czym czyni się relacja tegoż woźnego, przy czym wymienieni szlachcice to wszystko swobodnie poświadczają i potwierdzają”.

Mlis = Ministerialis (woźny).

Streszczenie

Relacja woźnego generalnego koronnego Wojciecha Zasienowicza [?], z udziałem szlachty Andrzeja Krzese [?] i Tomasza Zmiiewskiego [?], że na żądanie Marcina Wybranowskiego z Wybranowa, chorążego chorągwi kopijniczej królewicza Aleksandra, wwiązał go w spustoszony dwór w Kamieńcu, przy Bramie Ruskiej blisko muru. Wwiązanie nastąpiło na mocy zapisu donacyjnego zeznanego w aktach grodu lwowskiego przez pełnomocnika Macieja Wielohorskiego, imieniem Marianny Pawłowskiej, córki Piotra Pawłowskiego i Eufrozyny Wolanowskiej. Odbyło się bez sprzeciwu, co szlachta potwierdza. Data dzienna poza tą stroną.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 164v

1Scripti certi in Vim Krynickich compro-

2missi dati, pro parte servien. Oblata.

3Ad personalem oblationem et affectationem Gnosi Gabrielis

4Krynicki, officiose factam et postulatam, Officium praesens

5Castren. Capitlis Camenecen. Scriptum certum super Com-

6promissum per Partes infrascriptas ratione Rerum in

7eodem contentarum conscriptum, manibus earundem Par-

8tium Subscriptum Sadeo [?] abutunq [?] firmatum, pro mu-

9nere Officij Sui Suscepit, et Actis Suis ingrossare permi-

10sit, De tenore sequenti. W Międzybożu w Domu Sławet-

11nego Walentego Slosarza [?] Mieszczanina Międzybozkie-

12go, Dnia Siodmego Czerwca, Roku Tysiącznego Siedmset-

13nego. My niżey na Podpisach wyrażone Strony, iako

14Chętnie uprosiliśmy Jchmciów Panów Przyiacioł, to iest

15JegoMci Pana Tyburcego Chrząstowskiego, JegoMci Pana

16Alexandra Bielickiego Czesnika Wiskiego, JegoMci Pana Pana

17Kazimierza Strzyżewskiego Czesnika Liwskiego JegoMci

18Pana Jana Załockiego [?] JegoMci Pana Maryana Zelsztena [?],

19tak zgodnie Submittuiemy się, dawszy Sobie na to Rzecz,

20Iż co kolwiek pomienieni Jchmć Panowie Przyiaciele uznaią

21y osądzą w Sprawie osummach pewnych na Dobrach

22Bohdanowie Medczynie [?] y Simaczki [?] leżących, a nam Stro-

23nom, Iure naturalis Successionis należących, tym się

24[reklamant:] Kontentowac

k. 165

1kontentowac maimy, y co Schmciow dobrowolnie y zgodnie

2compromittimus, tego z Stron naszych porzucac żadnej

3powinien bedzie sub Vadio, że ta Część Ostrawy [?] z Podziału

4Stronie contravenienti, et resilienti przypadała ma przepa-

5dac y isc w podział, Stronom zgodzaiącym się, czemu

6byc irrevocabile perpetuo et in aevum własnemi podpi-

7suiemy się Rękami; D: et Anno ut supra, Ponieważ ad-

8praesens JeymćPanny Konstancyi Krynickiey Zakonnicy

9Zakonu Swiętey Brygitty pro tunc do Podpisu niemasz

10iako Successor Cessionarius podpisuię się własną Rę-

11ką, Anastazya Krynicka, Krzysztof Gabryel Krynicki

12imieniem Zony mojey, y Matkowski [?], Jerzy Stocki [?] Wentura

13Stanisław na Hańczu [?] Hanski, Joanna Hanska, Zophia

14Rogowinska [?], Proszony od JeymćPana Josepha Krynickiego

15iako pisac nieumieiący Wentura Hanski, podpisałem się, Post

16cuius Ingrossationem Recognitionis Originale offerens

17ad se recepit et de recepto Sibi restituto Officium praesens

18Quietavit, Quietatque praesentibus.

Objaśnienia i tłumaczenia

Nagłówek: „Oblata pewnego pisma danego na mocy kompromisu Krynickich, przez stronę [stronę zainteresowaną; servien. = servientis?]”.

Ad personalem oblationem… – „Na osobiste podanie i żądanie urodzonego Gabriela Krynickiego, urzędowo uczynione, urząd niniejszy grodzki starościński kamieniecki przyjął pewne pismo w sprawie kompromisu (sądu polubownego), spisane przez niżej podpisane strony co do rzeczy w nim zawartych, rękami tychże stron podpisane… i pozwolił wpisać do swoich akt w brzmieniu następującym”. Fragment „Sadeo abutunq” odczyt bardzo niepewny.

Data dokumentu: Międzybóż, 7 VI 1700; data oblaty nieznana z tej strony (1700 lub później).

Capitlis = Capitanealis; Jchmć = ichmość; Submittuiemy się = poddajemy się (wyrokowi polubownemu).

Koniec kompromisu (ugody) między rodzeństwem/spadkobiercami Krynickich co do podziału dóbr; strona odstępująca od ugody traci swoją część („sub Vadio” – pod zakładem/karą). D: = Datum; „Post cuius Ingrossationem…” – po wpisaniu oferujący odebrał oryginał i pokwitował urząd.

Nazwy „Ostrawy”, „Matkowski”, „Stocki”, „na Hańczu”, „Rogowinska” odczytane niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Na żądanie szlachcica Gabriela Krynickiego urząd grodzki kamieniecki przyjął do akt pismo kompromisowe spisane w Międzybożu w domu mieszczanina Walentego Ślósarza [?] 7 VI 1700. Strony poddają się wyrokowi przyjaciół-rozjemców (Tyburcy Chrząstowski, Aleksander Bielicki, cześnik wiski, Kazimierz Strzyżewski, cześnik liwski, Jan Załocki [?], Marian Zelszten [?]) w sprawie sum na dobrach Bohdanów, Medczyn [?] i Simaczki [?], należnych im z prawa sukcesji, a strona odstępująca od ugody traci swoją część pod zakładem. Podpisali m.in. Anastazja Krynicka, Krzysztof Gabriel Krynicki w imieniu żony, Jerzy Stocki [?], Wentura Stanisław Hański, Joanna Hańska i Zofia Rogowińska [?]; za niepiszącego Józefa Krynickiego podpisał Wentura Hański, a za nieobecną Konstancję Krynicką, brygidkę, jej sukcesor-cesjonariusz. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 165

1Literarum pro parte Krynickiego ser-

2vientium Similis.

3Ad personalem Oblationem Gnosi Christophori Gabrielis Kryni-

4cki officiose factam et postulatam, Officium praesens Castren.

5Capitan. Camenecen. Literas infrascriptas in hoc contentas ad se

6offerentem scriptas, pro munere Officii Sui suscepit, et Actis

7Suis ingrossare permisit, Literarum Tenor sequitur talis,

8Mnie Wielce MciPanie Krynicki, moy Wielce MciPanie y Bra-

9cie, Wzaiemnie gdy WMćPanu y Pułku moy szczęśliwy Zdrowia

10[?] życzę, Wzaiemnie y ia WMćPanu y Rodu moy szczęśliwy Zdrowia

11tam Ostrow [?], dokończony Ugody między WMćPany około

12tych stysząc [?] Wimpiris [?], tako iako WMćPan mi oznaymuiesz

13JegoMćPan Hanski z Strony niekontent, dlaczego niewiem po-

14nieważ między WMćPany z inszemi Schmciami dotego pro-

k. 165v

1Stronami miedzy tem mediatorem, ani Seymetara [?] Hanskiej [?] mo-

2że się tym zastłądać, abym z Strony Seymeistwa [?] był przy-

3iacielem bom ia dotego nie używał, a od Sehmenow [?] Regiii [?]

4rzecz żadna zachodziła, zaczym upraszam WMMPana aby-

5z tey opiniey mogł się excuzować, a trosemi [?] WMMPan zaden

6bo się mieszam w doczego [?], Interea WMMPana życli-

7wym Bratem, y Sługa najniższym, piszę się, Jan Zabłocki [?]

8z Międzyboża Die decima quinta Junij Millesimo Septin-

9gentesimo, memu Wielce MMPanu y Bratu Jegmości Panu Krzy-

10sztofowi Krymichiemu [?], memu MMPanu oddać należy w Ka-

11cyneach [?], Post ingrossationem Originale earundem Litera-

12rum offerens ad se recepit, et de recepto Officium praesens quietavit

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata listu na żądanie Krzysztofa Gabriela Krynickiego, dotyczącego niezadowolenia Hańskiego z zawartej ugody. Gnosi = Generosi; Castren. Capitan. Camenecen. = Castrensia Capitanealia Camenecensia.

Wiersze 9–11 listu odczytane bardzo niepewnie.

Koniec polskiego listu oblatowanego (początek na poprzedniej stronie); data listu: 15 VI 1700, Międzybóż.

Post ingrossationem … – „Po wpisaniu oryginał tego listu podający odebrał i z odbioru niniejszy urząd pokwitował”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Na żądanie Krzysztofa Gabriela Krynickiego urząd grodzki kamieniecki przyjął do akt list polski Jana Zabłockiego [?] z Międzyboża z 15 VI 1700, zaadresowany do Krzysztofa Krynickiego. Autor, odpowiadając na jego pismo, dotyczące niezadowolenia Hańskiego z zawartej ugody, prosi o zwolnienie go z roli przyjaciela (rozjemcy) w tej sprawie, bo się do niej nie mieszał. Po wpisaniu oryginał odebrał oblatujący. Odczyt bardzo niepewny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 165v

1Literarum M. Potocki Capitaneo Ha-

2licien. servien. Oblata.

3Ad Officium et Acta praesentia Castren. Capitlia Camenecen.

4Podoliae, personaliter veniens Gnosus Joannes Karpin-

5ski, Compilito [?] Cohortis loricatae Illustris et Mgci Josephi

6in Potok Potocki Halicien. nomine et ex parte eiusdem Illu-

7stris et Mgci Capnei Halicien. obtulit et ad acticandum eidem

8Officio et Actis porrexit, Literas introcontentas ab Illu-

9stri et Mgco Lubomirski Thesaurario Regni eidem datas,

10conscriptas, manu ipsius propria subscriptas, pro munere

11et debito Officij sui suscepit, et Actis suis ingrossare

12permisit de tenore sequenti, Hieronim Augustyn Hra-

13bia na Wiszniczu y Jarosławiu Lubomirski Podskarbi

14Wielki Koronny, Ryczywolski, Kozienicki etc Starosta,

15oznaymuię komuby otym wiedzieć należało, Iż ta iest wło-

16żona na Urząd moy powinność, abym Dobra wszelkie

17Rzeczypospolitey quocunque titulo wakuiące w posessią

18Skarbu odbierał, apotym ie Novis oddawał Possessoribus,

19[reklamant:] Zaczym gdy

k. 166

1zaczym gdy świeżo teraz wakujące Starostwo Czer-

2wonogrodzkie w Woiewodztwie Podolskim leżące post fata

3JegoMciPana Dominika Potuchowskiego [?] konferowane iest

4Przywileiem JegoKMci Pana mnie w Warszawie Die XXIX

5Miesiąca Maia Roku teraznieyszego danym Wielmożnemu

6JegoMciPanu Józefowi Potockiemu Staroście Halickiemu Mar-

7szałkowi Trybunału Koronnego, tedy in vigore huius Privi-

8legii z Sługi [?] JegoMciPana Woyciecha Skałowskiego [?] Ze-

9Smika [?] Owrawskiego [?] Pisarza Skarbowego zlecywszy mu aby

10pomienione Starostwo Czerwonogrodzkie nomine Skarbu

11Koronnego oddał w rzetelną Possessyą JegoMciPanu Sta-

12roście Halickiemu, wedle przerzeczonemu Inwentarze

13popisał, ieden z podpisem swoim in fundo zostawił,

14drugi z podpisem JegoMci albo Plenipotenta iego do Skar-

15bu odesłał, Wiąc też przytym wszystkim Starostwa te-

16go Obywatelom w tamtey [?] Urzędu mego przykazuię, aby

17posłuszni byli teraznieyszemu JegoMciPanu Staroście swo-

18iemu, y iemu wszystkie swoie powinnosci oddawali, na

19co się własną podpisuię Ręką. Dan w Warszawie

20Dnia Piątego Miesiąca Czerwca Roku Tysiącznego

21Siedmsetnego, Lubomirski, Podskarbi Wielki Koronny,

22manu propria, Locus Sigilli usitati. Post quarum in-

23contentarum Literarum Universalium Ingrossationem

24Idem Offerens Originale ad se recepit, deque recepto Sibi

25restituto Officium praesens Quietavit.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tytuł: oblata listu (wypisu) dla JW. Potockiego, starosty halickiego. Capitlia = Capitanealia; Capneus = Capitaneus; Compilito [?] Cohortis loricatae – prawdopodobnie towarzysz (comilito) chorągwi pancernej.

Treść: urodzony Jan Karpiński, towarzysz chorągwi pancernej JW. Józefa Potockiego z Potoka, starosty halickiego, w jego imieniu podał do akt list Hieronima Augustyna Lubomirskiego, podskarbiego wielkiego koronnego, przez niego podpisany.

Koniec oblaty uniwersału podskarbiego wielkiego koronnego Lubomirskiego z 5 VI 1700 (Warszawa) o oddaniu starostwa czerwonogrodzkiego Józefowi Potockiemu, staroście halickiemu, na mocy przywileju królewskiego z 29 V 1700.

Formuła końcowa: „Po ingrosacji tego uniwersału ten sam podający odebrał oryginał i z jego zwrotu urząd niniejszy pokwitował”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Jan Karpiński, towarzysz chorągwi pancernej Józefa Potockiego z Potoka, starosty halickiego, przedłożył w jego imieniu urzędowi grodzkiemu kamienieckiemu uniwersał Hieronima Augustyna Lubomirskiego, podskarbiego wielkiego koronnego, wydany w Warszawie 5 VI 1700. Podskarbi oznajmia, że wakujące po śmierci Dominika Potuchowskiego [?] starostwo czerwonogrodzkie w woj. podolskim król przywilejem z 29 V 1700 nadał Potockiemu, staroście halickiemu i marszałkowi Trybunału Koronnego; wyznacza pisarza skarbowego Wojciecha Skałowskiego [?] do oddania starostwa w posesję według inwentarza, a obywatelom starostwa nakazuje posłuszeństwo nowemu staroście. Po wpisaniu oryginał zwrócono okazicielowi.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 166

1Myszkowski nomine Wybranowski contra

2Subdapiferum Regni et alios Protestatur.

3Inducenda erat hoc loco Protestatio, Gnosi Thomae Myszkowski

4nomine Gnosi Martini a Wybrano-

5Pocillatoris Mielnicensis, nomine Gnosi Martini a Wybrano-

6wo Wybranowski, Cohortis Hastatae Serenissimi Principis

7Poloniarum Vexilliferi, bonorum Villa Batkowy [?] Vigore Juris

k. 166v

1Suorum in Palatinatu Podoliae existen. Possessoris in et

2contra Illustrem et Mgcum Sudapiferum Regni et Nobi-

3lem N. Sers [?] denomine ignotum, Skowronski dict. aliosq

4Valachos numerum triginta excedentis, Ratione per

5ipsos Feria Quinta proxime praeterita Bona Villae Bo-

6ty [?] jussu et mandato Suprascripti Illustris et Mgci Suda-

7piferi Regni (prout ipsimet inequitantes sunt)

8et Violenter armatim, et tumultuarie Superinequita-

9tionis, Mellificij atq frumenti grani varij per Superin

10missos intercceptionis, Famulorum fugationis, Aliorq

11horrendissime concussionis, de bonis Suprascriptis

12velle expulsionis, aliarumq Violentiarum, et damnorum

13illationis factae. Cuius quidem Protestationis latiorem

14Copiam Sentaq Forma ex Superiori Protestatione.

Objaśnienia i tłumaczenia

Subdapiferum Regni – podstolego koronnego; Pocillator Mielnicensis – podczaszy mielnicki; Cohortis Hastatae … Vexillifer – chorąży chorągwi kopijniczej królewicza. Zapis „Inducenda erat…” – „miała być tu wpisana protestacja”.

Linia „Pocillatoris…” w rękopisie zapewne odnosi się do Myszkowskiego; układ odczytu niepewny.

Koniec protestacji: przeciw Ills i Mgco podczaszemu (Sudapifer = Subdapifer?) koronnemu oraz szlachcicowi z nazwiska nieznanemu, zwanemu Skowroński, i innym Wołochom w liczbie ponad trzydziestu – o zbrojny najazd w ubiegły czwartek na dobra wsi Bo[…]ty z rozkazu podczaszego, zabór pasieki i zboża, rozpędzenie czeladzi, pobicie i usiłowanie wyrugowania z dóbr; obszerniejsza kopia – w poprzedniej protestacji.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Miała tu być wpisana protestacja Tomasza Myszkowskiego, w imieniu Marcina Wybranowskiego z Wybranowa, chorążego chorągwi kopijniczej królewicza, posesora wsi Batkowy [?] (Boty [?]) w woj. podolskim, przeciw podstolemu koronnemu, szlachcicowi Sersowi [?] zwanemu Skowroński i ponad trzydziestu Wołochom. Zarzut: w ubiegły czwartek, z rozkazu podstolego, zbrojnie napadli na wieś, zabrali miód i zboże, rozpędzili czeladź, pobili ludzi i usiłowali wyrugować Wybranowskiego z dóbr. Szerszą kopię wpisano „z poprzedniej protestacji”; wpis tylko w skrócie, bez daty dziennej.