SKS Staropolskie Księgi Sądowe

Księga grodzka winnicka 1768 (zapisowa) · część 2 z 26

Akty 21–40

Wpisy od 7 stycznia 1768 do 18 stycznia 1768

Akt nr 21

Zeznanie woźnego Teodora Oczeczyńskiego o intromisji Tomasza Mokrzyckiego, wojskiego winnickiego, w dobra zastawne Chomińce[?] i Oczeczyńce[?]

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i intromisja: 7 stycznia 1768
Karty / skanyk. 19v (skan 0021, strona lewa)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 19v (skan 0021, strona lewa)

1Intromissya w Dobra Chot-[?]

2ince[?] y Oczeczynce Wiel. Mo-

3krzyckiemu W. W. służąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarii Siodmego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y

7przedemną Janem Jedleckim Instygatorem y Namiesnikiem

8Burgrabstwa Gr. Winn. Stanowszy oczewisto Woźny Gnal. Woiew. Bracł.

9y Innych Opatrzny Teodor Oczeczynski w moc wierney y Skutecz-

10ney Relacyi swoiey dobrowolnie Zeznał Iż on Roku teraznieyszego

11Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Dnia Siodmego Januarii

12[nad wierszem dopisane:] Wiel. Tomasza Mokrzyckiego Woyskiego Winnickiego

13ad Instantiam Juridicamq. requisitionem maiąc przy sobie Stro-

14nę[?] Szlachty Ludzi wiary godnych Ur. Antoniego Łaszkowskiego[?] y Jo-

15zefa Stronczynskiego[?] co maioris evidentiorisq. testimonii gratia sibi ad-

16iunctum[?] adhibitos był w Dobrach Wsiach Chomincach[?] y Oczecz-

17yncach[?] w Woiew. Bracł. a Powiecie Winn. Sytuowanych y gdzie

18będąc vigore Kontraktu Zastawnego dziewięcioletniego między JO.

19Xiem JMć Stanisławem Lubomirskim Woiew. Bracł. z iedney a Wiel.

20Rekwirentem Dnia Dwudziestego Piątego Januarii Tysiąc Siedmset

21Sześćdziesiąt Szostego Roku w Lwowie z drugiey Strony w

22Summie Trzydziestu Pięciu Tysięcy Trzechset Złł. Zawartego a do Akt

23Grodu Winn. Dnia Siedmnastego Aprilis Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

24Szostego Roku per Oblatam podanego pomienione Dobra Wieś Cho-

25mince[?] y Oczeczynce Ze wszystkiemi Polami Rolami Sianożęcami

26Lasami Gaiami Zaroślami Stawami Sadzawkami Stawiszczami Mły-

27nami Budami[?] Karczemnemi y Browarnemi tudzież Poddanemi Ciągle-

28mi y Pieszemi Czynszami y onych wszelkiemi powinnościami Dzie-

29sięciną Owczą y Pszczelną a wo[?] Zgoła ze wszystkiemi Attynencyami

30y Pertynencyami tak iak się przedtym te Dobra Zawierały y teraz

31Zawieraią w Spokoyną Aktualną Dziewięcioletnią nemine opponen-

32te ac contradicente Wiel. Rekwirentowi podał y postąpił Possessyą

33Pokoyny[?] obwołany[?] Szlachtą sobie przytomną oświadczywszy się

34przedemną Urzędem prawdziwą Intromissyą uczynił y Zeznał

35Relacyą Którą nieumieiący pisać kładzie Krzyż Swięty Teador

36Oczeczynski +

Objaśnienia i tłumaczenia

Intromissya – wwiązanie (wprowadzenie) w posiadanie dóbr przez woźnego; W. W. – Woyskiemu Winnickiemu; Woźny Gnal. (generalny) – woźny sądowy działający w całym województwie; Opatrzny – tytuł grzecznościowy osoby niższego stanu (nieszlacheckiej).

ad Instantiam Juridicamq(ue) requisitionem – na wniosek i prawne żądanie; co maioris evidentiorisq(ue) testimonii gratia sibi adiunctum adhibitos – (szlachtę) dla większego i jaśniejszego świadectwa przybranych sobie do pomocy; per Oblatam – przez oblatę, tj. podanie dokumentu do wpisania w księgi; nemine opponente ac contradicente – przy niczyim sprzeciwie i bez niczyjej przeciwności; Attynencye y Pertynencye – przynależności i przyległości dóbr; Dziesięcina Owcza y Pszczelna – danina z owiec i pszczół (z uli).

Nazwy wsi odczytane niepewnie: w nagłówku marginalnym „Chot-ince”, w tekście „Chomince / Chomincach”; druga wieś – Oczeczynce (por. nazwisko woźnego Oczeczyński). Nazwiska świadków (Łaszkowski, Strończyński) niepewne. Imię i urząd Mokrzyckiego dopisane nad wierszem.

Streszczenie

Woźny generalny województwa bracławskiego Teodor Oczeczyński zeznał przed urzędem grodzkim winnickim, że 7 stycznia 1768 r., na żądanie Tomasza Mokrzyckiego, wojskiego winnickiego, w obecności szlachty Antoniego Łaszkowskiego[?] i Józefa Strończyńskiego[?], wwiązał go w spokojne, rzeczywiste, dziewięcioletnie posiadanie wsi Chomińce[?] i Oczeczyńce w województwie bracławskim, powiecie winnickim. Podstawą był dziewięcioletni kontrakt zastawny na sumę 35 300 zł, zawarty we Lwowie 25 stycznia 1766 r. między księciem Stanisławem Lubomirskim, wojewodą bracławskim, a Mokrzyckim i oblatowany w grodzie winnickim 17 kwietnia 1766 r. Wwiązanie objęło pola, sianożęcie, lasy, stawy, młyny, karczmy i browary, poddanych ciągłych i pieszych z ich czynszami i powinnościami oraz dziesięcinę owczą i pszczelną. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny był niepiśmienny i podpisał się krzyżem.

Akt nr 22

Cesja wraz z kwitem Krzysztofa i Marcina Szydłowskich dla Józefa Przybyckiego na 1000 zł pol. (z sumy spadkowej po Mikołaju Łonickim[?])

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i dokument: 7 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 19v–21v (skany 0021–0023)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 19v (skan 0021, strona lewa – dół)

1Cessya od Urodz. Szydłowskich

2Ur. Przybyckiemu na Złł.

3Pol. Tysiąc una Cum Provi-

4sione.

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego

6Miesiąca Januarij Siedmego Dnia

7[reklamant:] Przed

k. 20 (skan 0021, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 20

2Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

3Winnickiemi y przedemną Janem Jedleckim In-

4stygatorem y podtenczas Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Grodzkim Winnickim. Comparentes Ur.

6JchMć Panstwo Krzysztof y Marcin Szydłowscy

7Ten zapis Cessionis Una Cum Quietatione na rzecz

8y Osobę Ur. Przybyckiego na Złł. Pol. Tysiąc ratio-

9ne Złł. Cent.[?] przed Aktami Grodzkiemi Winnic-

10kiemi Zeznali De Tenore Sequenti. My Krzysztof

11y Marcin Szydłowscy Urodzonych Stanisława y Mar-

12yanny Łonickich[?] Szydłowskich Małż. Synowie zaś

13niegdy Urodz. Mikołaja z Onickiego[?] Wyż wyrażoney

14Maryanny z Onickich[?] Szydłowskiey Brata rodzone-

15go rodzeni Siestrzence y Naturalni po Onymże

16Sukcessorowie, Zdrowi będąc na Ciałach y Umy-

17słach odstąpiwszy naszey własney Ziemskiey Jury-

18sdycyi, Prawu Forum Powiatu y Wdwa a pod ten

19Akt dobrowolnego Zeznania naszego Cessionis

20una cum Quietatione Całe się poddaiąc y wciela-

21iąc, wiadomo, iawnie, ustnie Czyniemy y dobrowol-

22nie Zeznaiemy. Iż My Zeznawaiące Maiąc Summy

23nasze po niegdy Ur. Mikołaju Łonickim Wuiu naszym

24naturalnie nam należące Dekretem Grodzkim

25Winnickim przysądzone y Rodzicom Nas Zeznawa-

26iących na Terminie Tymże Dekretem Ozna-

27czonym wyliczyć nakazane, a że Ur. Rodzice nasi

28[reklamant:] widząc[?]

k. 20v (skan 0022, strona lewa)

1widząc nas teraznieyszych Prawo wlewaiących[?]

2iuż Lata Zupełne maiących na nas należącą Summę

3z wyż wyrażoney Summy Dekretem Grodzkim Winn.

4podniesioney a na każdego po Złł. Pol. Pięćset wraz

5z prowizyą Manifestem una Cum Accessu Die Deci-

6ma Sexta Septembris Millesimo Septingentesimo

7Sexagesimo Septimo Anno w Grodzie Winnickim

8uczynionym, Podział u Siebie uczyniwszy natural-

9nym Sposobem podzielili, My zaś Zeznawaiące U-

10patrzywszy dla nas Sposób lepszy[?] naszey a naradziwszy się bli-

11zkich Krewnych Swoich y Samychże Rodziców naszych

12umyśliliśmy też Samę Summę na nas należącą Dekre-

13tem wyż wyrażonym przysądzoną u Wiel. JMci Pana Boh.[?]

14Jana Ostrowskiego[?] Chorąż. Bracł. do wypłacenia Zo-

15staiącey. Wziowszy Zupełną Satysfakcyą Złł. Pol.

16Tysiąc Ur. Jozefa Przybyckiego de qua praestita

17sufficienti Satisfactione wraz z Sukcessorami naszemi

18Sukcessorow y potomkow Onegoż zakwitowawszy Żadney

19niezostawuiąc Klauzuły y owszem od wszelkich Impedy-

20mentow Prawnych y nieprawnych od Zachodzących Bro-

21nić mamy y powinni będziemy a po nas Potomko-

22wie y Sukcessorowie Nasi maią y powinni będą, ustą-

23pić, Cedować y Darować, Jakoż De facto ustępuiemy,

24Cedujemy y Darujemy Temuż Ur. Jozefowi Przyby-

25ckiemu Sukcessorom y potomkom Onegoż wraz z Sukces-

26sorami y potomkami Naszemi. Wolen tedy iuż iest y będzie

27[reklamant:] Tenże

k. 21 (skan 0022, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 21

2będzie tenże Jozef Ur. Przybycki y Sukcessorowie One-

3goż też Summę podnieść odebrać y onę Jako

4Swoią własną rządzić y dysponować, iako też

5ku nayleprzemu Pożytkowi Swemu obrocić, a

6ponim[?] Potomkowie y Sukcessorowie Onegoż ma-

7ią y powinni będą. Ktorey to Cessyi naszey wraz

8z Kwitem teraz uczynioney na Złł. Pol. Tysiąc tu-

9dzież z Zaległą Prowizyą Skuteczności y bespie-

10czeństwa na wszelkich Dobrach y Summach naszych

11teraz maiących y nabydź się Maiących y Spadkowych

12Zapisuiemy. A in Casu zaś Sprzeciwieniaby się teraz-

13nieyszey naszey Kwitacyi[?] Forum Ubiquinarium et

14Terminum peremptorium w każdym Sądzie y Urzędzie

15a nay bardziey w Sądach Ziemskich Wdwa Bracł. y Urzę-

16dzie Grodzkim Winn. a[?] zachoway Boże Bezkrolewiach

17Sądow Kapturowych lub iakie na ten czas od Rzecz-

18pltey uchwalone będą Samym Sobie, Potomkom

19y Sukcessorom naszym do odpowiadania naznaczamy

20y praefigujemy. y dla lepszey pewności tę Cessyą

21naszą wraz z Kwitem przy Uproszeniu JchM. PP.

22Przyiaciół Rękoma naszemi własnemi podpisuiemy.

23Datum Die Septima Januarij Millesimo Septingen-

24tesimo Sexagesimo Octavo Anno w Winnicy. U

25tey Cessyi wraz z Kwitem Zeznaney podpisy Rąk tak

26JchMciow Zeznawaiących iako y JchM. PP. Przyiaciół

27w te Słowa. Krzysztof Szydłowski mpp. Marcin Szy-

28dłowski mpp. proszony od Obydwoch Stron Przyiaciel

29podpisuiący się Jan Wal[?] Międzwiecki[?] mpp. będąc proszony

30[reklamant:] Przyiaciel

k. 21v (skan 0023, strona lewa – góra)

1Przyiaciel do Tey Cessyi wraz z Kwitem zeznaney

2podpisuię się. Ksawery[?] Korniak Dorożyński[?] Skarbz[?]

3Owrucki[?] mpp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Cessya una Cum Quietatione (cessio una cum quietatione) – przelew (cesja) praw do sumy wraz z pokwitowaniem; una Cum Provisione – wraz z prowizją (odsetkami); ratione – z tytułu; De Tenore Sequenti – w następującym brzmieniu; Siestrzence – siostrzeńcy; Naturalni Sukcessorowie – naturalni (ustawowi) spadkobiercy.

Manifestem una Cum Accessu Die Decima Sexta Septembris Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno – manifestem wraz z dojazdem (urzędowym) dnia 16 września 1767 r.; de qua praestita sufficienti Satisfactione – z której (sumy) dostatecznie uczynionej zapłaty (kwitujemy); Impedymenta – przeszkody, roszczenia; Forum Ubiquinarium (ubiquitarium) et Terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity (ostateczny); in Casu – w razie; praefigujemy – wyznaczamy z góry; Sądy Kapturowe – sądy konfederacji kapturowych działające w czasie bezkrólewia („czego Boże zachowaj”); Datum… – Dan dnia 7 stycznia 1768 r.; mpp. (manu propria) – ręką własną.

Nazwisko matki i wuja cedentów zapisano raz „Łonickich/Łonickim”, raz „z Onickiego/z Onickich” – prawdopodobnie ta sama rodzina (Łoniccy?). Niepewne: imię/tytuł Ostrowskiego („Boh.”), nazwiska świadków (Jan Wal[?] Międzwiecki[?], Ksawery[?] Korniak Dorożyński[?]) oraz zakończenie podpisu ostatniego świadka.

Streszczenie

Bracia Krzysztof i Marcin Szydłowscy, synowie Stanisława i Marianny z Łonickich[?] Szydłowskich, a siostrzeńcy i naturalni spadkobiercy zmarłego Mikołaja Łonickiego[?], zeznali w grodzie winnickim cesję wraz z kwitem na rzecz Józefa Przybyckiego. Sumy po wuju zostały im przysądzone dekretem grodu winnickiego, a rodzice – manifestem z dojazdem z 16 września 1767 r. – rozdzielili je między synów po 500 zł z prowizją na każdego. Bracia, odebrawszy od Przybyckiego pełną zapłatę 1000 zł pol., przelali na niego swoje prawo do tej sumy, którą miał wypłacić Jan Ostrowski[?], chorąży bracławski, wraz z zaległą prowizją. Przybycki może sumę podnieść i swobodnie nią rozporządzać. Cedenci zobowiązali się bronić go przed wszelkimi roszczeniami i zabezpieczyli cesję na całym swoim majątku; na wypadek sprzeciwu poddali się każdemu sądowi, zwłaszcza ziemskiemu bracławskiemu, grodzkiemu winnickiemu, a w bezkrólewiu sądom kapturowym. Dokument wystawiono w Winnicy 7 stycznia 1768 r. Podpisali go obaj bracia oraz świadkowie Jan Wal[?] Międzwiecki[?] i Ksawery[?] Korniak Dorożyński[?].

Akt nr 23

Roborowanie komplanacji (ugody) zawartej między Stanisławem Międzwieckim, podstolim bracławskim[?], a Michałem[?] Zaleskim, łowczym zwinogrodzkim[?]

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i komplanacja: 7 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 21v (skan 0023, strona lewa)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 21v (skan 0023, strona lewa)

1Roboracya Komplana-

2cyi Wiel. Międzwieckie-

3go P. B. y Zaleskiego Ł. Z.[?]

4między Temiż Zawartey.

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego

6Miesiąca Januarij Siodmego Dnia.

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

8y przedemną Janem Jedleckim Instygatorem y Namie-

9snikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Compa-

10rentes Personaliter Wiel. JchM. PP. Stanisław Mię-

11dzwiecki Podst. Bracł. y Michał[?] Zaleski Łowcz. Zwino-

12grodzki[?], Zdrowi będące na Ciałach y Umysłach, odstąpi-

13wszy Swey własney, należney Ziemskiey Juryzdykcyi, Pra-

14wa, Forum Powiatu y Wdwa a pod teraznieysze Dobro-

15wolne Zeznanie Swoie Całe się poddaiące y wcielaiące

16wiadomo Czynią y dobrowolnie Zeznaią. Iż JchM. Zezna-

17waiące Zawarszy Między Sobą Kompłanacyą Dnia

18Siedmego Januarij Roku Tysiąc Siedmset Sześćdzie-

19siąt osmego w Winnicy spisaną Kompłanacyi pomie-

20nioney Puncta, Klauzuły y Ligamenta we wszyst-

21kim y wspolnie zeznawaiące we wszystkim wyżey wy-

22rażoną Kompłanacyą approbuią, Roboruią y Stwier-

23dzaią praesentis Recognitionis Suae vigore. S. Mię-

24dzwiecki. Marcin[?] Zaleski.

25[reklamant / nagłówek następnego aktu:] Oblata Plenipoten-

26cyi

Objaśnienia i tłumaczenia

Roboracya – roborowanie, tj. umocnienie (zatwierdzenie) dokumentu przez wpisanie i zeznanie przed urzędem; Kompłanacya (complanatio) – ugoda, polubowne załatwienie sporu; Puncta, Klauzuły y Ligamenta – punkty, klauzule i zobowiązania (warunki wiążące); approbuią, Roboruią y Stwierdzaią – zatwierdzają, umacniają i potwierdzają; praesentis Recognitionis Suae vigore – mocą niniejszego swojego zeznania.

Treści samej komplanacji nie wpisano – akt jedynie zatwierdza ugodę spisaną w Winnicy tego samego dnia. W tekście „Michał Zaleski”, w podpisie odczytano „Marcin Zaleski” [?]; skróty urzędów (Podst. Bracł. = podstoli bracławski, Łowcz. Zwinogrodzki = łowczy zwinogrodzki) rozwinięte z zastrzeżeniem.

Streszczenie

Stanisław Międzwiecki, podstoli bracławski[?], i Michał[?] Zaleski, łowczy zwinogrodzki[?], stawili się osobiście 7 stycznia 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim. Zeznali, że tego dnia zawarli między sobą w Winnicy pisemną komplanację (ugodę), i wspólnie zatwierdzili (roborowali) wszystkie jej punkty, klauzuły i zobowiązania. Treści ugody w akcie nie podano. Podpisali: S. Międzwiecki i Marcin[?] Zaleski.

Akt nr 24

Oblata plenipotencji ręcznej Anny z Piwków[?] Mystkowskiej, cześnikowej kamińskiej[?], dla Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego, do odebrania sumy z prowizją od sukcesorów Sapiehy

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i dokument: 9 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 22–22v (skany 0023–0024)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 22 (skan 0023, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 22

2Obl. Plenipotencyi Rę-

3czney od W. Mysthow-

4skiey Wiel. Lubienieckie-

5mu, do Odebrania Summy

6z Prowizyą Daney y Etc.

7Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

8Miesiąca Januarij Dziewiątego Dnia.

9Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

10Winnickiemi y przedemną Janem Jedleckim Insty-

11gatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim

12Winnickim. Comparens Personaliter Wiel. JeyMć

13Pani Anna Mysthowska Cześnikowa Kamińska[?] Tę

14Plenipotencyą ręczną od Siebie Offerentki Wiel. Lu-

15bienieckiemu Woysk. Żydacz. do odebrania Summ[y z]

16Prowizyi Daną y służącą ratione Inf.tis Contentis ad

17Acta praesentia Castren. Capitan. Vinnic. per Oblatam po-

18data, Tenoris Sequentis. Ja Anna z Piwkow[?] Myst-

19kowska niegdy Wiel. Jakuba Mysthowskiego Cześnika

20Kamińsk.[?] w Powtornym Małżeństwie pozostała Mał-

21żonka Wdowa Niżey podpisem ręki moiey własney

22wyrażona, Daię tę moię Specialną Plenipotencyą

23WJmci Panu Marcinowi Lubienieckiemu Woysk.

24Żydacz. do odebrania resztuiącey Prowizyi u JWo.

25niegdy JW. Sapiehy Cześ. W. Lit. aż do Smierci Wiel.

26niegdy Jakuba Mysthowskiego Cześ. Kamińsk.[?]

27zaległey Summy y w Roku Tysiąc Siedmset

28Sześćdziesiąt Siodmym o Trzech Krolach Kończącey się

29[reklamant:] w Użytku

k. 22v (skan 0024, strona lewa)

1w Użytku ktora iunctim z Summą oznaczoną[?]

2Tymże Wiel. Lubienieckim Małż. z rąk wyż mian-

3kowanych JW. Sapiehy Sukcessorow odebrana bydź

4ma, to iest resztuiąca od Summy Tysiąca Złł. Pol.

5osobnym Prawem y Intercyzą Wiel. Lubienieckim

6Małż. Złł. Pol. Siedmset, Siedmdziesiąt, Siedm y Groszy

7osmnaście wypłacona z obowiązku teyże ręczney

8Plenipotencyi bydź ma, do Rąk Tegoż Wiel. Lu-

9bienieckiego y za Kwitem Onegoż ktoren to Kwit y

10wypłacenie Summy pro persoluto et irrevocabili

11mieć mam y obowiązuię się. Tę Zaś Plenipotencyą

12moię in firmioris roboris podpisem ręki moiey

13y JchM. Przyiaciół z Prawa obowiązku użytych

14podpisuię. Datum w Winnicy Roku Tysiąc Siedm-

15set, Sześćdziesiąt osmego, Dnia Dziewiątego Mie-

16siąca Januarij. Anna Mysthowska. Od Stron O-

17bydwoch iako proszony Przyiaciel podpisuię się. Je-

18rzy Goyski[?]. S. Międzwiecki mpp. U tey Plenipoten-

19cyi per Oblatam podaney podpis Rąk, tak JeyMci

20Zeznawaiącey iako y JchM. Przyiaciół temi Słowy. Ktora

21to Plenipotencya iako w Sobie ma Słowo w Sło-

22wo do Xiąg ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (per Oblatam podana) – wniesienie gotowego dokumentu do ksiąg grodzkich w celu jego uwierzytelnienia i wpisania „słowo w słowo”; Plenipotencya ręczna – pełnomocnictwo spisane prywatnie (z podpisami), nie zeznane wcześniej przed urzędem; Offerentka – kobieta podająca dokument do akt; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście.

ratione Inf.tis Contentis (infrascriptis contentis) – z racji treści niżej wypisanej; ad Acta praesentia Castren(sia) Capitan(ealia) Vinnic(ensia) – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; Tenoris Sequentis – w następującym brzmieniu; o Trzech Krolach – na święto Trzech Króli (6 stycznia), tradycyjny termin płatności prowizji (procentów); iunctim – łącznie; pro persoluto et irrevocabili – za zapłacone i nieodwołalne; in firmioris roboris (właśc. in firmius robur) – dla większej mocy; z Prawa obowiązku użytych – przybranych (jako świadków) zgodnie z wymogiem prawa; mpp. (manu propria) – ręką własną.

Urzędy: Woysk. Żydacz. – wojski żydaczowski (Żydaczów w ziemi lwowskiej); Cześ. W. Lit. – cześnik wielki litewski (imię Sapiehy nie podane); Cześnik Kamińsk. – odczyt „Kamińska/Kamińsk.” pewny graficznie, identyfikacja urzędu niepewna. Nazwisko zapisane naprzemiennie „Mysthowska” i „Mystkowska”; nazwisko rodowe „z Piwkow” [?] oraz nazwisko świadka niepewne (graficznie „Łuyski”, najpewniej Jerzy Goyski – por. akt 28).

Streszczenie

Dnia 9 stycznia 1768 r. Anna z Piwków[?] Mystkowska, wdowa (z drugiego małżeństwa) po Jakubie Mystkowskim, cześniku kamińskim[?], podała osobiście do akt grodu winnickiego (oblata) pełnomocnictwo ręczne wystawione tego dnia w Winnicy. Upoważniła w nim Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego, do odebrania od sukcesorów zmarłego Sapiehy, cześnika wielkiego litewskiego, zaległej prowizji od sumy należnej jej mężowi – narosłej do jego śmierci i do Trzech Króli 1767 r. Prowizja miała być odebrana łącznie z sumą; z należności (reszty od sumy 1000 zł pol.) Lubienieckim, na mocy osobnego prawa i intercyzy, miało przypaść 777 zł 18 gr. Wystawczyni zobowiązała się uznać kwit Lubienieckiego za ostateczny. Podpisali: Anna Mystkowska oraz świadkowie Jerzy Goyski[?] i S. Międzwiecki.

Akt nr 25

Oblata plenipotencji ręcznej Anny z Piwków[?] Mystkowskiej, cześnikowej kamińskiej[?], dla Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego, do odebrania sumy 1000 zł pol. od sukcesorów Ignacego Sapiehy

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i dokument: 9 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 22v–24 (skany 0024–0025)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 22v (skan 0024, strona lewa – dół)

1Obl. Plenipotencyi

2od Wiel. Mysthowskiey

3C. K.[?] Wiel. Lubienieckiemu

4Woysk. Żydacz. na Summę

5Daney y Etc.

6Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, osmego.

7[reklamant:] Miesiąca

k. 23 (skan 0024, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 23

2Miesiąca Januarij Dziewiątego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winnickiemi y przedemną Janem Jedleckim Instyga-

5torem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim

6Winnickim. Comparens Personaliter Wiel. JeyMć

7Pani Anna Mysthowska Cześnikowa Kamińska[?] Tę

8Plenipotencyą ręczną od Siebie Offerentki Wiel.

9Lubienieckiemu, Woyskiemu Żydacz. do odebra-

10nia Summy Jntro[?] wyrażoney ratione Inf.tis Contentis

11ad Acta praesentia Castren. Capitan. Vinnic. per Oblatam

12podata de Tenore tali. Ja Anna z Piwkow[?] Myst-

13kowska, niegdy Wiel. Jakuba Mysthowskiego Cześ. Kamińsk.[?]

14w Powtornym Małżeństwie pozostała Małż. Wdowa Ni-

15żey podpisem ręki moiey własney wyrażona z obowiąz-

16ku primo Intercyzy Szlubney Między Wiel. JchM. PP.

17Marcinem y Konstancyą z Mysthowskich Lubienie-

18ckiemi w Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmym,

19Dnia Dwudziestego osmego Lipca, spisaney y Zawar-

20tey de Data Ejus w Iwanowie[?] Anno[?] Superius Expresso

21powtornie Roku Tegoż Dnia Dwudziestego Szostego Sier-

22pnia w Grodzie Winnickim Kwitu Szerokiego[?] z Dobr

23y wszystkich Summ, tudzież Sprzętow y ruchomości

24omnium rerum Mobilium et immobilium ac Se-

25moventium od Tychże wyż rzeczonych Wiel. Lubie-

26nieckich Woyskich Żydacz. Zeznanego in rem et per-

27sonam Osoby moiey y Synow niegdy Wiel. Jakuba

28Mystkowskiego Cześ. Kamińsk.[?] w powtornym ze Mną

29[reklamant:] Małżeństwie

k. 23v (skan 0025, strona lewa)

1Małżeństwie spłodzonych autentice Zapisane-

2go, potrzecie oznaczenia y Zapisu Reformatio-

3nis w Roku Tymże Dnia Dwudziestego Szostego

4Sierpnia Una Cum Evictione w Grodzie Tymże Winn.

5od Wiel. Marcina Lubienieckiego Woysk. Żydacz.

6Zeznanego a z fundamentow przyrzeczonych ubes-

7pieczenia wszelkiego Prawnego dla Mnie y dla Dzie-

8ci Moich z wyż rzeczonym Małż. spłodzonych podług

9należytości istotney a ugody [...] powinney stałey

10Daię tę moię Specialną ręczną Plenipotencyą od[?] [...]

11Żywocia osobie moiey, tudzież Prawa naturalnego O-

12pieki moich Dzieci vim et robur autentice Zeznaney

13w Sobie Zawieraiącą, ktorą lub ia Sama lub wyż

14wyrażony Wiel. Lubieniecki ad Acta podać iunctim

15lub distinctim opisuię się y pozwalam. Ad Ode-

16brania y porzyskania Summy Tysiąca Złł. Pol. z wyżey

17rzeczonym Prawem Intercyzą Szlubną de Data Ejus

18Superius Expresso u JW. niegdy Ignacego Sapiehy Cześ.

19W. Lit. ad praesens zaś u JWW. Sukcessorow Onegoż Summy

20Prowizyonalney niegdy S. P. Wiel. Jakuba Mysthowskie-

21go Cześ. Kamińsk.[?] virtute Dożywocia od Pierwszey Małż.

22niegdy Maryanny z Wolskich Mysthowskiey Cześ. Kamińsk.[?]

23Zeznanego Zaległą y przynależytą, a z Dyspartymen-

24tu y przyiacielskiego pomiarkowania Oyczystey wraz

25wynikłey Substancyi y Zbioru niegdy Wiel. Jakuba My-

26sthowskiego Cześ. Kamińsk.[?], a ponimże rownie tak na Wiel.

27Lubieniecką z pierwszego Małżeństwa spłodzoną Cor-

28kę, iako y Urz. Antoniego[?] Daniela Synow, Wiktoryi Cor-

29[reklamant:] kę

k. 24 (skan 0025, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 24

2Corkę, Małoletnych powtornym Małżeństwie spłodzonych

3z Oznaczeniem porcyi Każdemu Dziedzicowi z Dobr Oyczystych

4y Sprzętow rownie wynikłego y oznaczonego na wyż-

5miankowaną Wiel. Lubieniecką przynależytey, ktorą to Sum-

6mę Złł. Pol. Tysiąc z rąk Sukcessorow JW. Sapiehy Cześ. W. Lit.

7do rąk Swoych przez distincta Quietatione odebrać Wiel.

8Lubieniecki Woyski Żydacz. podniesienia iako też Summy

9Sufficienti Signo[?] Zaszczytu Substancyi Swoiey Dzie-

10dziczney ma y powinien będzie. Ja zaś po odebraniu

11Z wyż wyrażoney Summy Tysiąca Złł. Pol. ani Sama a-

12ni Sukcessorowie moi y Dzieci moie w powtornym Małżeństwie

13ze Mną spłodzone o tę Samę Summę Tychże 1000 wy-

14płacaiących żadnym pretextem inkwietować nie mam,

15y na to rękę moię iako y uproszonych Przyiaciół po-

16dług Prawa podpisami, tę Samę Plenipotencyą Spe-

17cialną Stwierdzam. Datum w Winnicy Roku Tysiąc

18Siedmset Sześćdziesiąt osmego, Miesiąca Januarij Dzie-

19wiątego Dnia. U Tey Plenipotencyi Ręczney per Oblatam

20podaney, podpis rąk tak Wiel. Zeznawaiącey iako y

21JchM. Przyiaciół w te Słowa. Anna Mystkowska, od O-

22bydwoch Stron iako proszony Przyiaciel podpisuię się. Je-

23rzy Goyski[?] mpp. Stron Obydwoch Przyiaciel podpisuię

24S. Międzwiecki mpp. Ktora to Plenipotencya per Oblatam

25podana iako się w Sobie ma de verbo ad verbum do Xiąg

26ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zaingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (per Oblatam podana) – wniesienie gotowego dokumentu do ksiąg grodzkich w celu wpisania i uwierzytelnienia; ratione Inf.tis Contentis (infrascriptis contentis) – z racji treści niżej wypisanej; ad Acta praesentia Castren(sia) Capitan(ealia) Vinnic(ensia) – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; de Tenore tali – w takim brzmieniu; Jntro wyrażonej (intro) – wewnątrz (w dokumencie) wyrażonej.

de Data Ejus … Anno Superius Expresso – z datą w Iwanowie[?], w roku wyżej wyrażonym; Kwit szeroki – pełne, ogólne pokwitowanie; omnium rerum Mobilium et immobilium ac Se moventium – wszystkich rzeczy ruchomych i nieruchomych oraz samoporuszających się (inwentarza żywego); in rem et personam – na rzecz i osobę; autentice – w formie autentycznej (urzędowej); Reformatio – zapis reformacji (oprawy) posagu na dobrach męża; Una Cum Evictione – wraz z ewikcją (zobowiązaniem do obrony praw); vim et robur – moc i siłę; iunctim lub distinctim – łącznie lub osobno; ad praesens – obecnie; virtute Dożywocia – na mocy (zapisu) dożywocia; Dyspartyment – dział (podział majątku); per distincta Quietatione – osobnym kwitem; inkwietować – niepokoić (roszczeniami); de verbo ad verbum – słowo w słowo; Zaingrossowana – wpisana (ingrossowana) do ksiąg.

Ignacy Sapieha – cześnik wielki litewski (zm. przed 1768); por. akt 24, gdzie ten sam dłużnik występuje bez imienia. Odczyty niepewne: „z Piwkow” (nazwisko rodowe Anny), „w Iwanowie”, „Kwitu Szerokiego”, imię „Antoniego”, fragment „a ugody [...] powinney stałey” oraz „od [...] Żywocia” (może: dożywocia). Konstancja z Mystkowskich Lubieniecka była córką Jakuba z pierwszego małżeństwa (z Marianną z Wolskich).

Streszczenie

Dnia 9 stycznia 1768 r. Anna z Piwków[?] Mystkowska, wdowa po Jakubie Mystkowskim, cześniku kamińskim[?] (jego druga żona), podała do akt grodu winnickiego drugie pełnomocnictwo ręczne dla Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego. Podstawą były: intercyza ślubna Marcina Lubienieckiego i Konstancji z Mystkowskich (córki Jakuba z pierwszego małżeństwa) z 28 lipca 1767 r.; kwit ogólny z dóbr, sum, sprzętów i ruchomości, zeznany przez Lubienieckich 26 sierpnia 1767 r. w grodzie winnickim na rzecz Anny i jej synów z drugiego małżeństwa; oraz tegoż dnia zeznana przez Lubienieckiego reformacja z ewikcją. Mystkowska upoważniła Lubienieckiego do odebrania od sukcesorów Ignacego Sapiehy, cześnika wielkiego litewskiego, sumy 1000 zł pol. – prowizyjnej sumy Jakuba Mystkowskiego, wynikającej z dożywocia od jego pierwszej żony Marianny z Wolskich i z działu majątku ojcowskiego. Część ta przypadała Konstancji Lubienieckiej obok porcji dzieci z drugiego małżeństwa (synów Antoniego[?] i Daniela oraz córki Wiktorii, małoletnich). Lubieniecki miał wystawić osobny kwit, a Anna i jej dzieci zrzekli się dalszych roszczeń do tej sumy. Podpisali: Anna Mystkowska oraz świadkowie Jerzy Goyski[?] i S. Międzwiecki.

Akt nr 26

Recess (odstąpienie) Anny z Piwków Mystkowskiej od zapisu na 1000 zł pol., zeznanego przez Konstancję z Mystkowskich Lubieniecką na rzecz Daniela Mystkowskiego

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i dokument: 9 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 24–24v (skany 0025–0026)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 24 (skan 0025, strona prawa – dół)

1Recess od Zapisu na

2Summę 1000 Złł. Pol. przez

3WJmć P. Lubieniecką in rem[?]

4Ur. Mysthowskiego Zeznany.

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

6Miesiąca Januarij Dziewiątego Dnia.

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

8[reklamant:] Winn.

k. 24v (skan 0026, strona lewa)

1[u góry, numeracja (poprawiana?):] 24[?]

2Winnickiemi y przedemną Janem Jedleckim Instygatorem y Na-

3miesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Comp. Pers.ter

4WJmć Pani Anna Mysthowska Cześ. Kamińska[?] Ten Recess od

5Zapisu na Summę Tysiąc Złł. Pol. przez Wiel. JMć Panią Kon-

6stancyą z Mysthowskich Lubieniecką in rem Wiel. Daniela

7Mysthowskiego Zeznanego ratione Inf.tis Cont.tis przed Aktami Grodz. Winn.

8Zeznała. De Tenore Tali. Ja Anna z Piwkow[?] Mysthowska niegdy

9Wiel. Jakuba Mysthowskiego Cześ. Kamińsk.[?] w powtornym Małżeń-

10stwie pozostała Wdowa Zdrowa będąc na Ciele y Umysle odstąpiw-

11szy Swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, Prawa, Forum

12Powiatu y Wdwa a pod teraznieysze dobrowolne Zeznanie Recess-

13u Całe się poddaiąc wcielaiąc y Inkorporuiąc wiadomo Czyni u-

14stnie y dobrowolnie Zeznaie. Iż Lubo Ur. JMć Pani Konstancya z

15Mysthowskich ad praesens WJmci Pana Marcina Lubienieckiego Woy-

16skiego Żydacz. Małż. Grodownie Zapis Tysiąca Sto Złł. Pol. na

17Kahale Wiśniowieckim w Grodzie Krzemienieckim w Roku Ty-

18siąc Siedmset Czterdziestym Drugim, Dnia Dwudziestego Mie-

19siąc. Januarij wystrzeżony y na niegdy Wiel. Maryannę z Wol-

20skich Mysthowskiey Cześ. Kamińsk.[?] przynależący a na teraznieyszą

21Wiel. Lubieniecką Prawem natury po Matce spadły Ur. Danielowi

22Mysthowskiemu w powtornym Małżeństwie ze Mną spłodzonemu

23Synowi, a Bratu Swemu przyrodniemu z obowiązku M[...]

24si[?] urodzoney Uczyniła y Zeznała. Że iednak na nineyszym

25Czasie, ażeby przez to prawu natury pokrzywdzonię nie było,

26przeto od tegoż Samego Zapisu wyż rzeczonemu Synowi

27memu Danielowi odstępuię, ktoren to Ur. Daniel Mysthow-

28ski a Syn moy do wyiścia Lat podług Prawa y wolności Rzą-

29dow[?] do potwierdzenia Tegoż odstąpienia y Cessyi ktoby[?]

30moiey Skassowania Stanąć ma Kontrakt, odstąpie-

31nie ninieysze Imieniem Syna mego Wolności Użytku

32iako właściwey Summy Wiel. Konstancyi z Mysthow-

33skich Lubienieckiey ad praesens Ubespieczaiąc odstąpie-

34nie y Recess od wyż Zmiankowanego Zapisu podpi-

35sem ręki moiey y JchM. Przyiaciół stwierdzam. Datt.

36w Winnicy Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt os-

37mego Dnia Dziewiątego Miesiąca Januarij. Anna

38Mistkowska. Jako proszony Przyiaciel do

39Tego Recessu Rękę moię podpisuię Jerzy Goy-

40ski[?] manu propria. S. Międzwiecki manu propria.

41[reklamant / nagłówek następnego aktu:] Oblata Authentyku

Objaśnienia i tłumaczenia

Recess (recessus) – odstąpienie, zrzeczenie się praw; Comp. Pers.ter (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; ratione Inf.tis Cont.tis (infrascriptis contentis) – z racji treści niżej wypisanej; De Tenore Tali – w takim brzmieniu; Zeznanie Recessu – zeznanie odstąpienia; Inkorporuiąc – wcielając (poddając się jurysdykcji grodu); ad praesens – obecnie; Grodownie – w grodzie (urzędowo); Kahał – gmina żydowska; wystrzeżony – zastrzeżony, zapisany; Prawem natury po Matce spadły – odziedziczony z mocy prawa po matce; przyrodni brat – brat z innego małżeństwa jednego z rodziców; do wyiścia Lat – do osiągnięcia pełnoletności; Skassowania – (do) skasowania, unieważnienia; manu propria – ręką własną.

Sens zapisu: Konstancja Lubieniecka (córka Jakuba Mystkowskiego z pierwszego małżeństwa) zeznała zapis na rzecz przyrodniego brata Daniela, odstępując mu sumę 1100 zł pol. zabezpieczoną w 1742 r. na kahale wiśniowieckim (zapis w grodzie krzemienieckim), która przypadła jej po matce Mariannie z Wolskich. Matka Daniela, Anna, uznała, że Konstancja byłaby przez to pokrzywdzona wbrew prawu natury, i w imieniu małoletniego syna odstąpiła od tego zapisu (recess), przywracając Konstancji użytek sumy; Daniel po dojściu do pełnoletności miał to potwierdzić. W tytule marginalnym suma podana jako 1000 zł, w tekście – „Tysiąca Sto” (1100) i „Tysiąc”.

Odczyty niepewne: „in rem” w nagłówku (graficznie „in reno”), fragment „z obowiązku M[...] si[?] urodzoney”, „wolności Rządow”, „ktoby”, numeracja karty. Podpis wystawczyni tu w formie „Mistkowska”.

Streszczenie

Dnia 9 stycznia 1768 r. Anna z Piwków[?] Mystkowska, wdowa po Jakubie Mystkowskim, cześniku kamińskim[?], zeznała w grodzie winnickim recess (odstąpienie) od zapisu. Jej pasierbica Konstancja z Mystkowskich, żona Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego, zapisała wcześniej swemu przyrodniemu bratu Danielowi Mystkowskiemu (synowi Anny) sumę 1100 [w nagłówku: 1000] zł pol., zabezpieczoną 20 stycznia 1742 r. na kahale wiśniowieckim zapisem w grodzie krzemienieckim, a odziedziczoną przez Konstancję po matce Mariannie z Wolskich. Aby Konstancja nie została pokrzywdzona wbrew prawu natury, Anna w imieniu małoletniego syna odstąpiła od tego zapisu i zabezpieczyła Konstancji użytek sumy jako jej właściwej; Daniel po osiągnięciu pełnoletności miał to odstąpienie potwierdzić. Dokument wystawiono w Winnicy 9 stycznia 1768 r.; podpisali: Anna Mystkowska oraz świadkowie Jerzy Goyski[?] i S. Międzwiecki.

Akt nr 27

Oblata przywileju króla Stanisława Augusta na woźnostwo generalne koronne dla Jana Tarańskiego

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 11 stycznia 1768, Winnica; przywilej: 15 grudnia 1767, Kancelaria Koronna
Karty / skanyk. 25–25v (skany 0026–0027)
Językpl / łac. (przywilej po łacinie)

Transkrypcja

k. 25 (skan 0026, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 25 [obok przekreślone: 40]

2Obl. Authentyku na Wo-

3źniostwo Opatrznemu Ja-

4nowi Tarańskiemu Słu-

5żący.

6Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

7Miesiąca Januarij Jedynastego Dnia.

8Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod.

9Winnic. y przedemną Tomaszem Czarkowskim[?]

10Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winnic.

11Przysięgłym, Comparens Per.ter Opatrzny Jan Ta-

12rański ten Przywiley od Nayiaśnieyszego

13Krola JMci Stanisława Augusta Pana Na-

14szego Miłościwego Sobie na Woźniowstwo Konfero-

15wany post praestitum Super hocce munus Ju-

16ramentum in praesentia Ministerialis Micha-

17elis Radlinski[?] Coram Actis praesentibus Juramen-

18tum et per eundem [...]que publicatusque fuerit ra-

19tione intro Contentorum ad Acta praesentia Castren. Capitan.

20Vinnic. per Oblatam podał, de Tenore tali. Stanislaus

21Augustus Dei Gratia Rex Poloniae Magnus Dux Litt. Rus-

22siae Prussiae Masoviae Samogitiae Kijoviae Volhyniae Podol.

23Podlachiae Livoniae Smolen. Severiae Czerniechoviaeque. Signi-

24ficamus praesentibus Literis Nostris quorum interest

25universis et singulis, quia Nos Providum Joan-

26nem Taranski in Ministerialem Regni Generalem

27Omnium Palatinatuum Terrarum Districtuumque Regni

28Nostri Creandum et Constituendum esse duximus

29prout quidem creamus et Constituimus praesen-

30tibus dantes et Concedentes Eidem plenariam

31et omnimodam potestatem omnia et singula

32negotia Ministerialia Regni Concernentia plene agendi et

33exequendi ita tamen ut prius Coram Judicio

34seu Officio quovis Regni Competenti Juramen-

35tum fidelitatis Suae juxta Rotham in Statuto

36Regni descriptam praestet, ab eoque de more et con-

37[reklamant:] suetudine

38[na marginesie wewnętrznym, pionowo:] Lect.[?] P. Nowowiejski[?] mpc

k. 25v (skan 0027, strona lewa)

1suetudine tendeat[?]. Quod omnibus quorum interest notum

2esse volentes mandamus, ut praefatum Providum Joannem

3Taranski, postquam Juramentum fidelitatis suae praesti-

4terit, [...]usque fuerit pro vero et Legitimo Ministe-

5riali Regni Generali habeant, et cognoscant Eique om-

6nia et singula negotia Ministerialia Regni Generali Concer-

7nentia agere et exequi permittant pro gratia nostra.

8In quorum fidem praesentibus Sigillum Regni est appressum. Datum in Can-

9cellaria Regni Die Decima Quinta Mensis Decembris Anno

10Domini Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo.

11U tego Authentyku per Obl. podanego podpis Ręki przy

12Pieczęci Koronney na Opłatku Czerwonym wyciśnioney

13w te Słowa. Andreas Zamoyski Supremus Regni Cancellarius.

14Relatio Illustrissimi Excellentissimi Domini Domini Andreae in Bie-

15żun et Lutro[?] a Zamoscie Zamoyski Supremi Regni Cancel-

16larii. Ktory to Authentyk per Obl. podany do Xiąg ni-

17nieyszych Grod. Winnic. iest Ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Authentyk – oryginał dokumentu (tu przywilej królewski) podany do oblaty; Woźniostwo – urząd woźnego (ministerialis), urzędnika doręczającego pozwy, dokonującego wwiązań i oględzin oraz składającego relacje (zeznania) do akt; Woźny generalny (Ministerialis Regni Generalis) – woźny uprawniony do działania we wszystkich województwach Korony; Opatrzny (Providus) – tytuł przysługujący osobom stanu nieszlacheckiego (mieszczanom, woźnym).

post praestitum Super hocce munus Juramentum in praesentia Ministerialis Michaelis Radlinski Coram Actis praesentibus… – po złożeniu przysięgi na ten urząd w obecności woźnego Michała Radlińskiego przed niniejszymi aktami, i (gdy) przez niego [przysięga została…] i ogłoszona; ratione intro Contentorum – z racji treści wewnątrz zawartej; ad Acta praesentia Castren(sia) Capitan(ealia) Vinnic(ensia) – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich.

Tłumaczenie przywileju: „Stanisław August z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu o tym wiedzieć należy, iż uznaliśmy za stosowne opatrznego Jana Tarańskiego mianować i ustanowić woźnym generalnym Królestwa dla wszystkich województw, ziem i powiatów Królestwa Naszego, jako też niniejszym mianujemy i ustanawiamy, dając i udzielając mu pełną i wszelką władzę prowadzenia i wykonywania wszystkich i poszczególnych spraw woźnieńskich Królestwa, tak jednak, aby wpierw przed jakimkolwiek właściwym sądem lub urzędem Królestwa złożył przysięgę wierności według roty opisanej w Statucie Królestwa i od tego, wedle obyczaju i zwyczaju, [nie odstępował?]. Chcąc, by było to wiadome wszystkim zainteresowanym, nakazujemy, aby wspomnianego opatrznego Jana Tarańskiego, gdy złoży przysięgę wierności i [zostanie przyjęty?], uważali i uznawali za prawdziwego i prawowitego woźnego generalnego Królestwa i pozwalali mu prowadzić i wykonywać wszystkie sprawy woźnieńskie, przez wzgląd na łaskę naszą. Na dowód czego przyłożono do niniejszego pieczęć Królestwa. Dan w Kancelarii Królestwa dnia 15 grudnia roku Pańskiego 1767.” Podpis: „Andrzej Zamoyski, kanclerz wielki koronny”; formuła relacyjna: „Relacja jaśnie oświeconego i najjaśniejszego pana Andrzeja z Zamościa Zamoyskiego, na Bieżuniu i [...], kanclerza wielkiego koronnego”.

Rotha (rota) – formuła przysięgi; Pieczęć Koronna na opłatku czerwonym wyciśnięta – pieczęć mniejsza/wielka koronna odciśnięta przez opłatek z czerwonego wosku; Ingrossowany – wpisany do ksiąg. Odczyty niepewne: nazwisko namiestnika (Czarkowski), nazwisko woźnego przyjmującego przysięgę (Radliński), wyrazy „[...]usque”, „tendeat”, drugi przydomek Zamoyskiego („Lutro”), pionowa notatka na marginesie (prawdopodobnie adnotacja kolacjonującego).

Streszczenie

Dnia 11 stycznia 1768 r. przed Tomaszem Czarkowskim[?], przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, stawił się osobiście opatrzny Jan Tarański i – po złożeniu przed aktami przysięgi na urząd woźnego w obecności woźnego Michała Radlińskiego – podał do akt grodu winnickiego (oblata) przywilej króla Stanisława Augusta. Przywilejem wydanym w Kancelarii Koronnej 15 grudnia 1767 r. król mianował Jana Tarańskiego woźnym generalnym Korony dla wszystkich województw, ziem i powiatów, z pełną władzą wykonywania czynności woźnieńskich, pod warunkiem złożenia przysięgi wierności według roty statutowej przed właściwym sądem lub urzędem. Przywilej podpisał kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski, z pieczęcią koronną odciśniętą na czerwonym opłatku.

Akt nr 28

Zapis cesji Konstancji z Mystkowskich Lubienieckiej, wojskiej żydaczowskiej, na rzecz męża Marcina Lubienieckiego, na sumy spadkowe (7594 zł pol.)

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis i dokument: 11 stycznia 1768, Winnica
Karty / skanyk. 25v–26 (skan 0027)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 25v (skan 0027, strona lewa – od połowy)

1Zapis Cessionis od W. Lubienieckiey Woyskiey Ży-

2dacz. W. Lubienieckiemu Mężowi Swemu na Summy in-

3tro wyrażone Służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarii Jedynastego Dnia.

6Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grod. Winn. y przedemną

7Tomaszem Czarkowskim[?] Namiestnikiem Burgrab. Grod. Winnic.

8przysięgłym Comparens Per.ter WJmć Pani Konstancya Lubieniecka W. Żyd.

9ten Zapis Cessionis na Summę intro wyrażoną WJmci Marcinowi Lu-

10bienieckiemu, Woysk. Żyd. Małż. Swemu Służący, ratione intro Cont. Coram

11Actis Castr. Capit. Vinnic. zeznała de tenore tali: Ja Konstancya z

12Mysthowskich Lubieniecka Woysk. Żyd. niegdy WW. Jakuba y Ma-

13ryanny z Wolskich Mysthowskich Cześ. Kamińsk.[?] Małż. Corka a zaś

14niegdy WW. Alexandra y Katarzyny z Wolanowskich Wolskich Małż.

15Wnuka w Assystencyi Brata Swego ciotecznego rodzonego Ur. JMci

16Jerzego Goyskiego niegdy WW. Tomasza y Barbary z Wolskich Goy-

17skich Małż. Syna, Zdrowa będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy

18Swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, Prawa Forum Po-

19wiatu y Woiewodztwa a pod ten Akt dobrowolnego Zapisu Cessy-

20onis całe się z Dobrami y Potomkami y Sukcessorami memi pod-

21daiąc y wcielaiąc wiadomo iawnie czynię ustnie y dobrowolnie ze-

22znawam, Iż Ja zeznawaiąca maiąc Summę Ewikcyonalną po nie-

23gdy WW. Wolanowskich y Wolskich wraz z Innemi Sukcessorami

24[reklamant:] na trzy

25[na marginesie lewym, pionowo: adnotacja nieczytelna]

k. 26 (skan 0027, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 26

2na trzy głowy spadłą y pomiarkowaną (to iest) na Urodzonych Jerzego Goy-

3skiego, Śmiechowskich[?] y Mysthowską Matkę, ad praesens mnie zeznawa-

4iącey [...] Trzynaście Tysięcy Trzysta Trzydzieści y Trzy Złł. Pol. u JW.

5Sapiehy Wdy Mścisławs. a niegdy S. P. u JW. Ignacego Sapiehy Cześnika

6Wielkiego Xięstwa Lit. Oyca w Grodzie Lwowskim ab Anno Mille-

7simo Septingentesimo Quadragesimo Quarto, Feria Secunda post Festum

8Sanctorum Trium Regum znayduiącą się y Lokowaną, z ktorey to Summy

9Trzecia (część)[?] Cztery Tysiące Czterysta Czterdzieści y Cztery Złł. Pol. una

10cum provisione ab Antecessorum Parentum na mnie Spadaiącey, iako

11tey y drugiey Summy na Kahale Wiśniowieckim Roku Tysiąc Siedm-

12set Czterdziestego Drugiego Miesiąca Januarij Dwudziestego [...][?]

13Dnia zapisaney Tysiąc Pięcset Siedmdziesiąt Pięć Złł. Pol. Trzeciey Sum-

14my u Ur. Spendowskiego[?] Tysiąc Pięcset Siedmdziesiąt y Pięć, wraz z pro-

15wizyą iaka należeć będzie znayduiącey się, insimul Computando Originalney

16Summy wynoszącey Siedm Tysięcy Pięcset Dziewięćdziesiąt y Cztery Złł.

17Pol. Jure naturali na mnie Spadłey po wyż wspomnionych Antecesso-

18rach moich, ktorą umyśliłam z dobrey woli moiey W. JP. Marcinowi Lu-

19bienieckiemu Woysk. Żyd. ukochanemu Małż. Życia mego [...] ustą-

20pić, iakoż ninieyszym dobrowolnym Zapisem moim Cessionis Tęż Summę

21na Osobę Iego zlewam, transferuię y ustępuię, a Ja iuż odtąd ani Ja

22ma przez Się, ani Sukcessorow Moich do upomnienia się oney Sukces-

23syą Spadaiącą na mnie Samą, żadnego Schronu[?] ani regressu niezosta-

24wiwszy mieć nie mam y nie powinna będę, ale owszem od wszelkich

25Impedymentow od kogokolwiek o tę Summę zachodzących bronić zastę-

26pować mam y powinna będę. Wolen tedy iest y będzie tenże W. JP. Mar-

27cin Lubieniecki Woysk. Żyd. Tęż Summą władnąć szafować dysponować

28y ku naylepszemu Pożytkowi Swemu obrocić, a Ja ex nunc [...]

29y wyzuwszy się z Summy oney własney żadnego Impedymentu czynić

30nie mam y nie powinna będę. Ninieyszym Zapisem Cessionalnym zaręcza-

31iąc się oco in Casu Contraventionis Forum ubiquinarium et Termi-

32num peremptorium w każdym Sądzie y Urzędzie, amputatis omni-

33bus quot quot Sunt Juris beneficiis Sobie y Sukcessorom moim nie-

34zostawiwszy naznaczam [...] y na to się przy uproszeniu WW. JchM.

35PP. Przyiaciół ustnie ode mnie zobligowanych podpisuię się. Datt. w Win-

36nicy Die undecima Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

37Octavo Anno. U tego Zapisu Cessionis podpis rąk tak W. Zeznawa-

38iącey iako y Wo Assystenta w przytomności WW. JchM. PP. Przyiaciół

39do Podpisu tego Zapisu zobligowanych w te Słowa: Konstancya Lu-

40bieniecka W. Ż. Jako Assystent Brat Cioteczny rodzony podpisuię się

41Jerzy Goyski. Proszony Przyiaciel od WW. Zeznawaiących do tego Zapisu

42Cessionis podpisuię się Alexander Morawski[?]. Przytomnie znayduiący się

43Przyiaciel tego Zapisu Cessionis podpisuię się Jan Jesioński[?] mpa. Kto-

44ra to Cessya iak się w Sobie ma tak Słowo w Słowo do

45Xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest Ingros-

46sowana.

47[reklamant / nagłówek następnego aktu:] Zapis Cessionis

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Cessionis – zapis cesji (przelewu prawa do sumy); intro wyrażone – wewnątrz (w tekście) wyrażone; ratione intro Cont(entorum) Coram Actis Castr(ensibus) Capit(anealibus) Vinnic(ensibus) – z racji treści wewnątrz zawartej przed aktami grodzkimi starościńskimi winnickimi; de tenore tali – w takim brzmieniu; Assystencya – asysta (opieka prawna) krewnego mężczyzny przy czynności prawnej kobiety; brat cioteczny rodzony – syn rodzonej siostry matki.

Summa Ewikcyonalna – suma zabezpieczona ewikcją (gwarancją); ab Anno Millesimo Septingentesimo Quadragesimo Quarto, Feria Secunda post Festum Sanctorum Trium Regum – od roku 1744, w poniedziałek po święcie Trzech Króli (tj. 13 I 1744); una cum provisione – wraz z prowizją; ab Antecessorum Parentum – po przodkach-rodzicach; insimul Computando – licząc łącznie; Jure naturali – prawem natury (dziedziczenia); ex nunc – odtąd; in Casu Contraventionis – w razie wykroczenia (sprzeciwu); Forum ubiquinarium et Terminum peremptorium – sąd wszędzie właściwy i termin zawity; amputatis omnibus quot quot Sunt Juris beneficiis – z odcięciem wszelkich, ile ich jest, dobrodziejstw prawa (środków obrony); mpa (manu propria) – ręką własną.

Rachunek sum: 4444 zł (1/3 z 13 333 zł u Sapiehów, w grodzie lwowskim) + 1575 zł (kahał wiśniowiecki, 1742) + 1575 zł (u Spendowskiego[?]) = 7594 zł pol. – zgodnie z sumą podaną w tekście. Por. akt 26 (zapis na kahale wiśniowieckim z 20 I 1742). Wojewoda mścisławski Sapieha – syn Ignacego, imię nie podane. Odczyty niepewne: „Czarkowskim”, „Śmiechowskich”, „Spendowskiego”, „Schronu”, „Morawski”, „Jesioński”, dzień zapisu wiśniowieckiego; pominięte [...] wyrazy nieodczytane. Świadek Jerzy Goyski z aktów 24–26 (tam odczytany pierwotnie jako „Łuyski”) to najpewniej ta sama osoba.

Streszczenie

Dnia 11 stycznia 1768 r. Konstancja z Mystkowskich Lubieniecka, wojska żydaczowska, córka Jakuba i Marianny z Wolskich Mystkowskich, wnuczka Aleksandra i Katarzyny z Wolanowskich Wolskich, w asyście brata ciotecznego Jerzego Goyskiego (syna Tomasza i Barbary z Wolskich), zeznała w grodzie winnickim zapis cesji na rzecz swego męża Marcina Lubienieckiego, wojskiego żydaczowskiego. Po Wolanowskich i Wolskich przypadła trzem spadkobiercom (Jerzemu Goyskiemu, Śmiechowskim[?] i matce Konstancji) suma 13 333 zł pol., ulokowana od 1744 r. (zapis w grodzie lwowskim) u Sapiehów – zmarłego Ignacego, cześnika wielkiego litewskiego, a obecnie jego syna, wojewody mścisławskiego. Z niej na Konstancję spadła trzecia część, 4444 zł z prowizją. Do tego doszły 1575 zł zapisane w styczniu 1742 r. na kahale wiśniowieckim oraz 1575 zł u Spendowskiego[?] – razem 7594 zł pol. Całą tę sumę Konstancja przelała na męża, zrzekła się do niej wszelkich praw swoich i sukcesorów, zobowiązała się bronić go przed roszczeniami i poddała się każdemu sądowi. Podpisali: Konstancja Lubieniecka, asystent Jerzy Goyski oraz świadkowie Aleksander Morawski[?] i Jan Jesioński[?].

Akt nr 29

Oblata zapisu ewikcji z kwitem Mikołaja Polanowskiego[?], starosty dąbrowickiego, dla Bartłomieja Brodowskiego, skarbnika lwowskiego, Józefa Krasnosielskiego i innych sukcesorów Aleksandry Brylińskiej na 40 000 zł pol.

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis (oblata): 11 stycznia 1768, Winnica; zapis: 9 września 1767, gród włodzimierski
Karty / skanyk. 26v–28 (skany 0028–0029)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 26v (skan 0028, strona lewa)

1Zapis Evictionis cum Quietatione od W.

2Mikołaja Polanowskiego[?] Starosty Dąbrowic.

3W. Brodowskiemu Skarb. Lwow. W. Kra-

4snosielskiemu Łow. Bracł.[?] y innym Sukcessorom nie-

5gdy Urod. Brylińskiey na Summę 40000

6dany y służący.

7Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

8Miesiąca Januarij Jedynastego Dnia.

9Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grod. Winn.

10y przedemną Tomaszem Czarkowskim[?] Miecznikiem[?]

11y Komornikiem Granicznym Woiewodztwa Bracł.

12Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym

13Comparens Per.ter Urod. JMć P. Onufry Czaykowski ten

14Zapis Evictionis cum Quietatione od W. Mikołaja Pola-

15nowskiego Starosty Dąbrowickiego W. Bartłomiejowi Bro-

16dowskiemu Skarb. Lwow. W. Józefowi Krasnosielskiemu

17Łow. Bracł. y innym Sukcessorom niegdy Urod. Alexandry

18Brylińskiey na Summę Czterdzieście Tysięcy dany y

19służący ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr. Ca-

20pit. Vinnicen. per Oblatam podał, de Tenore tali. Wy-

21pis z Xiąg Grodzkich Zamku Włodzimirskiego, Roku Ty-

22siąc Siedmset Sześćdziesiątego Siodmego, Miesią-

23ca Septembris Dziewiątego Dnia. Na Urzędzie Grodz-

24kim w Zamku JKMci Włodzimirskim przedemną

25Cyprianem Dobrskim[?] Burgrabią Krzeskim[?], Namie-

26snikiem Grod. Burgrabstwa Włodzimirskiego, y Księga-

27mi ninieyszemi Grod. Starościńskiemi. Comparens

28Per.ter W. Mikołay Polanowski Starosta Dąbrowicki ten

29Zapis Evictionis cum Quietatione W. Bartłomie-

30jowi Brodowskiemu Skarbn. Lwow. y innym Sukcessorom

31niegdy Urodzoney Alexandry Brylińskiey na Summę

32Czterdzieści Tysięcy Złł. Poll. dany y służący przed Xięgami ni-

33nieyszemi Grod. Włodzimirsk. zeznał, tak się w Sobie maiący. Ja

34Mikołay Polanowski Sta Dąbrowicki zdrowy będąc na Ciele y umy-

35śle odstąpiwszy mnie własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

36Prawa Forum Powiatu y Woiewodztwa, a pod Jurysdykcyą Grod. Włodzi-

37mirską co do Aktu ninieyszego należy zeznania, całe się poddaiąc

38y wcielaiąc wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię, Iż

39Ja zeznawaiący na własną y pilną potrzebę moię Summy Czterdzieści

40Tysięcy Złł. Poll. w złotey monecie każdy Czerwony Złł. po Złł. Poll. Osm-

41naście rachuiąc, Dekretami trzema Trybunału Koron. Lwowsk.

42Annorum Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Quinti, Millesi-

43mi Septingentesimi Sexagesimi Sexti et ultimario Anni Millesimi

44[reklamant:] Septingen

k. 27 (skan 0028, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 27

2Septingentesimi Sexagesimi Septimi, Feria Ter-

3tia post Festum Visitationis B. V. Mariae, między W.

4Bartłomiejem Brodowskim Skarbn. Lwow. y innemi

5Jego Konsukcessorami z Strony niegdy Urod. Alexan-

6dry Brylińskiey pochodzącemi, a JW. Jozefem

7Hrabią z Tęczyna Ossolińskim Woiewodą Woł. z dru-

8giey Strony nastąpionym, przez Tegoż JW. Woiewodę

9Wetyn[?] pro re pomienionych Sukcessorow, Zastawie-

10niem przez Tychże Ewiktora do zapłacenia nakaza-

11no, względem ktorey to Summy W. Bartłomiey Bro-

12dowski in virtute Plenipotencyi Specialnych od Kon-

13sukcessorow Swoich Sobie służących Zapisawszy Kom-

14promiss z WW. Jozefem Łowczym Bracł., Janem y

15Alexandrem Krasnosielskiemi Bracią między

16Sobą Rodzonemi, sub Actu Tegoż Kompromissu Kom-

17planacyą względem Sukcessyi et Competentiae do

18pomienioney Summy Zawarli et pro Consuccessoribus

19Tychże WW. Krasnosielskich ex Capite Anastazyi

20de Brylińskie Odrzechowskiey przyznali, y z Teyże

21Summy Czterdziestu Tysięcy Złł. Poll. qua Successorum

22z Strony Urod. Anastazyi de Brylińskie Odrzechowskiey

23Cztery Tysiące Złł. Poll. wyznaczyli, y pomienioną Kompla-

24nacyą Dekret Kompromissarski de Data Ejus Leopoli

25Sabbato Pridie Festi S. Michaelis Archangeli An-

26no Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Quinto

27nastąpioney, a w Grodzie Winnickim Anno Millesimo

28Septingentesimo Sexagesimo Sexto, Die Prima Octo-

29bris [...] utwierdził[?], y approbis[?]

30Oblatowany, Też Komplanacyą JW. Woiewoda Wołyński iako Kwit ap-

31probował, a przez JW. Woiewodę Wołyń. przez Tychże Sukcessorow Bryliń-

32skich Aktem Dzisieyszym in rem JW. Woiewody Wołyń. zeznany Świadczy[?],

33Ewikcyonalną biorę, pożyczam y zaciągam

34wypłaconą na Dobra Tegoż JW. Jozefa Hrabi z Tęczyna Ossolińskiego

35Woiewody Wołyń. Summę pomienioną Czterdzieści Ty-

36sięcy Złł. Poll. teraz do Rąk moich wypłacaiącego od Cię[?]

37zo[?] oneyże uwalniam, y od wszelkich impetycyi Sukcesso-

38row wyżey wyrażonych Brylińskich Quorumvis Perso-

39narum, ieżeliby w przyszłym czasie z Okazyi pomienioney

40Summy wyniknąć miały, własnym kosztem y nakła-

41dem bronić y zastępować toties quoties Opus fuerit

42obowiązuię się, a bespieczeństwa wyżey wspomnioney Sum-

43[reklamant:] my

k. 27v (skan 0029, strona lewa)

1my Czterdziestu Tysięcy Złł. Poll. Tymże Sukcessorom niegdy Urod.

2Alexandry Brylińskiey to iest W. Bartłomiejowi Bro-

3dowskiemu Skarbn. Lwow. Tudzież Urod. Kunegundzie

4Grabkowskiey Małoletniey, Marcinowi Janowskiemu, Jaku-

5bowi Bratu, Katarzynie Urod. Tomasza Grabkowskiego,

6Gertrudzie Urod. Kazimierza Kuszewskiego[?] Małż. Siostrom

7między sobą Rodzonym, Gostwickim[?], Tudzież Urod. Mał-

8gorzacie de Brodowskie Wankowiczowey, Urod. Leona

9Wankowicza Małżonce, y W. Jozefowi Łowczemu Bracł.,

10Janowi y Alexandrowi Braci między sobą Krasno-

11sielskim, z Strony niegdy Urod. Anastazyi de Brylińskie

12Odrzechowskiey eidem Consuccessoribus na Dobrach moich

13Dziedzicznych Ostrowiach[?], Radosławie[?] y Częściach we

14Wsi Maliczach w Woiewodztwie Bełzkim będących et

15praecipue na Dobrach Jzowie[?] cum attinentiis tu w Wsie

16Wołyńskich a Powiecie Włodzimirskim Sytuowanych

17y Innych Teraz Mianych y napotym nabytych nie

18mniey na Summach Generalnie wszystkich gdzie kol-

19wiek znayduiących się y mnie służących obstrzegam,

20Zapisuię y assekuruię, ktorą to pomienioną Summę

21Czterdzieści Tysięcy Złł. Poll. w złotey monecie Teraz na

22Dobra moie modo quo Supra Zaciągnioną odtąd za

23Rok Zostawieniem przez WW. y Urod. Sukcessorow

24niegdy Urod. Alexandry Brylińskiey y WW. Krasno-

25sielskich Dostatecznego Ewiktora przed Aktami Tu-

26teyszemi Grod. Włodzimirsk. wraz z Prowizyą po Osm od

27Sta rachuiąc oddać y wypłacić Obliguię się, a w czasie

28na Tym Terminie niewypłacenia, Prowizyą sposobem

29wyż wyrażonym, aż do oddania pomienioney Sum-

30my płacić przyrzekam, ktoremu Zapisowi z Potomkami

31y Sukcessorami we wszystkim Zadosyć uczynić mam

32y powinien będę, ato pod Zakładem drugiey takowey-

33że Summy y Szkodami Ziemskiemi Słownie proc[esowemi] przy-

34sięgi Cielesney Oszacowanemi, o ktory Zakład y szko-

35dy w czasie sprzeciwienia się Temu Zapisowi Forum

36Grodu lub Ziemstwa Sanockich y Trybunału Koron-

37nego ad respondendum naznaczam y na to się Ręką mo-

38ią własną przy uproszeniu JchMciow PP. Przyiaciół podpi-

39suię. Działo się we Włodzimirzu Dnia Dziewiątego

40Miesiąca Września, Roku Pańskiego Tysiąc Siedmset

41Sześćdziesiąt Siodmego. U Tego Zapisu Evictionis

42[reklamant:] podpisy Rąk

k. 28 (skan 0029, strona prawa – góra)

1[u góry, numeracja:] 28

2podpisy Rąk w te Słowa: Mikołay Polanowski mp.

3Proszony Przyiaciel od W. Zeznawaiącego do tego Za-

4pisu Evictionis podpisuię się X. Jan Sierakowski

5Kanonik Kathedralny Przemyski na Trybunał Koronny

6Małopolski Deputat. Ustnie uproszony Przyiaciel do

7Tego Zapisu Evictionis od JMci Zeznawaiącego pod-

8pisuię się Ignacy Zwierzchowski mp. Ktory to

9Zapis Evictionis Zaletnym[?] y oczewistym wyż rze-

10czonego Zeznawaiącego przyznaniem, a Za moim

11Urzędowym przyięciem do Xiąg ninieyszych Grod. Wło-

12dzimirskich wszystek iest wpisany, z ktorych y

13ten Wypis pod Pieczęcią Grodzką Włodzimirsk. iest wyda-

14ny. Pisany w Zamku Włodzimirskim. Correxit Stec-

15ki[?] mp. Cum Actis Legi Boczkowski (L. S.). Zapis Evicti-

16onis cum Quietatione od W. Mikołaja Polanowskiego

17Starosty Dąbrowickiego W. Bartłomiejowi Brodow-

18skiemu Skarbnikowi Lwow. y Innym Sukcessorom nie-

19gdy Urod. Alexandry Brylińskiey na Summę Czter-

20dzieści Tysięcy Złł. Poll. dany, Anno Millesimo Se-

21ptingentesimo Sexagesimo Septimo Die Nona

22Septembris in Castro Wlodimiriensi. Ktory to Za-

23pis Evictionis una cum Quietatione, iak się w

24Sobie ma de Verbo ad Verbum do Xiąg ninie-

25yszych Grod. Winnic. iest Ingrossowany.

26[nagłówek następnego aktu:] Plenipotencya W. P. Markowskiey Chorąż. Nowog[rodzkiej?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Zapis Evictionis cum Quietatione – zapis ewikcji (zobowiązanie do obrony i zabezpieczenia praw wierzyciela, z hipoteką na dobrach) wraz z kwitem (pokwitowaniem odebrania sumy); Ewiktor – poręczyciel-ewiktor, osoba obowiązana bronić nabywcy/wierzyciela; Konsukcessorowie (consuccessores) – współspadkobiercy; ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr(ensia) Capit(anealia) Vinnicen(sia) per Oblatam – z racji treści wewnątrz zawartej, przez oblatę do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; Wypis (extractus) – urzędowy odpis z ksiąg innego grodu (tu włodzimierskiego).

Daty i formuły łacińskie: Annorum Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Quinti, … Sexti et ultimario Anni … Septimi, Feria Tertia post Festum Visitationis B. V. Mariae – (dekretami) z lat 1765, 1766 i ostatnio z roku 1767, we wtorek po święcie Nawiedzenia NMP (tj. 7 VII 1767); Leopoli Sabbato Pridie Festi S. Michaelis Archangeli Anno 1765 – we Lwowie w sobotę w wigilię św. Michała Archanioła 1765 (28 IX 1765); Die Prima Octobris 1766 – 1 października 1766; ex Capite – z tytułu (linii) pochodzenia; qua Successorum – jako (część) sukcesorów; modo quo Supra – sposobem jak wyżej; Quorumvis Personarum – jakichkolwiek osób; toties quoties Opus fuerit – ilekroć zajdzie potrzeba; cum attinentiis – z przynależnościami; ad respondendum – do odpowiadania (przed sądem); Correxit – poprawił (skorygował odpis); Cum Actis Legi – czytałem (kolacjonowałem) z aktami; L. S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; in Castro Wlodimiriensi – w zamku (grodzie) włodzimierskim; de Verbo ad Verbum – słowo w słowo.

Czerwony złoty (dukat) liczony po 18 zł pol.; prowizja „po osm od sta” = 8% rocznie; Zakład drugiey takowey Summy – kara umowna w wysokości drugiej takiej samej sumy; szkody przysięgą cielesną oszacowane – szkody ustalane przysięgą poszkodowanego.

Odczyty niepewne: nazwisko wystawcy (graficznie „Potanowski/Polanowski”), urząd i nazwisko namiestnika winnickiego (Tomasz Czarkowski, „Miecznik”?), nazwisko i urząd namiestnika włodzimierskiego (Cyprian Dobrski, „Burgrabia Krzeski”?), „Wetyn”, „Świadczy”, nazwy dóbr (Ostrowie, Radosław, Jzów), „Kuszewskiego”, „Gostwickim”, „Zaletnym”, nazwisko korektora („Stecki”). Rodzina sukcesorów Brylińskich (Grabkowscy, Janowscy, Kuszewscy, Wankowiczowie) – wyliczenie zgodne z tekstem, relacje rodzinne częściowo niejasne. W nagłówku tego aktu tytuł J. Krasnosielskiego zapisano „Łow. Bratt.” – rozwinięto jako łowczy bracławski [?].

Streszczenie

Dnia 11 stycznia 1768 r. Onufry Czaykowski podał do akt grodu winnickiego (oblata) wypis z ksiąg grodzkich włodzimierskich z 9 września 1767 r. Tego dnia Mikołaj Polanowski[?], starosta dąbrowicki, zeznał w grodzie włodzimierskim zapis ewikcji z kwitem. Sukcesorzy zmarłej Aleksandry Brylińskiej (m.in. Bartłomiej Brodowski, skarbnik lwowski, z konsukcesorami) uzyskali w Trybunale Koronnym we Lwowie trzy dekrety (1765, 1766 i 1767) przeciw Józefowi Ossolińskiemu, hrabiemu z Tęczyna, wojewodzie wołyńskiemu, o sumę 40 000 zł pol. w złocie (dukat po 18 zł). Brodowski zawarł z braćmi Józefem (łowczym bracławskim[?]), Janem i Aleksandrem Krasnosielskimi kompromis i ugodę, przyznając im – jako sukcesorom Anastazji z Brylińskich Odrzechowskiej – 4000 zł z tej sumy; dekret kompromisarski zapadł we Lwowie 28 IX 1765, a w grodzie winnickim zatwierdzono go 1 X 1766. Polanowski przejął (pożyczył) całą sumę 40 000 zł, wypłaconą z dóbr wojewody Ossolińskiego. Zabezpieczył ją sukcesorom Brylińskiej (wymienionym z imienia: Brodowskim, Grabkowskim, Janowskim, Kuszewskim[?], Wankowiczom i Krasnosielskim) na swoich dobrach dziedzicznych w województwie bełzkim (Ostrowie[?], Radosław[?], części wsi Malicze) i w powiecie włodzimierskim (Jzów[?]) oraz na wszystkich swoich sumach. Zobowiązał się oddać ją za rok z prowizją 8% rocznie, a do czasu spłaty płacić prowizję; groziła mu kara drugiej takiej sumy i szkody. Bronić wierzycieli przed roszczeniami miał własnym kosztem, a w razie sporu poddał się grodowi lub ziemstwu sanockiemu i Trybunałowi Koronnemu. Podpisali: Mikołaj Polanowski oraz świadkowie ks. Jan Sierakowski, kanonik katedralny przemyski i deputat na Trybunał Koronny, i Ignacy Zwierzchowski.

Akt nr 30

Oblata plenipotencji ręcznej Franciszki Markowskiej, chorążyny nowogrodzkiej[?], dla Tomasza Januszewskiego do odebrania czterech ksiąg słownika Menińskiego (lub 200 czerwonych złotych)

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 11 stycznia 1768, Winnica; plenipotencja: 2 stycznia 1768, Humań
Karty / skanyk. 28–28v (skany 0029–0030)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 28 (skan 0029, strona prawa – od połowy)

1Plenipotencya W. P. Markowskiey Chorąż. Nowog.

2JmP. Tomaszowi Januszewskiemu do odebrania

3Xiąg Czterech Dana y służąca

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarij Jedynastego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Toma-

7szem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Burgrabstw. Grodz. Winn. przysięgłym

8Comparens Per.ter Urod. JP. Ignacy Daniecki[?] tę Plenipotencyą ręczną od

9W. Pani Markowskiey Chor. Nowog. JP. Tomaszowi Januszewskiemu do

10odebrania Xiąg Czterech lub zato Sieg[?] Czerwonych Złotych Dwochset da-

11ną y służącą, rne[?] Intro Contentis ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per Obla-

12tam podał de tenore tali. Niżey w Assystencyi Męża moiego przy upro-

13szeniu JchMciow PP. Przyiaciół podpisana, znam tą Plenipotencyą ręczną

14moc wagę y walor, iakbym ią przed Aktami Grodzkiemi Ziemskiemi Ko-

15ronnemi osobiście Stanowszy zeznała maiącą. Iż pomarantym Męża moim[?]

16maiąc Dykcyonarz we Siedmiu Językach Orygentalnych Menińskiego

17Xiąg Cztery przez Sławnego powagą[?] Tekstu Tyczy[?] Obom[?] Historycznego[?] y

18[reklamant:] usilne

k. 28v (skan 0030, strona lewa)

1usilne żądania JO. JmciPana Jana Hrabie na Tyczynie Białym Stoku etc.

2Branickiego Kasztelana Krakow. Hetmana W. Koronn. Dobrodzieia, pierwszą

3Dnia Dwunastego Januarij, Drugą Dnia Piątego Februarij w roku Tysiąc

4Siedmset Sześćdziesiąt pierwszym, tychże Xiąg Cztery Dykcyonarza we Sie-

5dmiu Orygentalnych Językach za osobliwym Rewersem przez JP. Karola

6Przecisławskiego[?] Chorąż. Regimentu pieszego pod Nazwą Krolewicza JeyMci

7Imieniem chodzącego Dnia Czwartego Marca w Roku tymże Tysiąc

8Siedmset Sześćdziesiąt Pierwszym danym, a w Grodzie Lwowskim Roku Ty-

9siąc Siedmset Sześćdziesiąt Czwartym Feria Quarta post Dominicam Jubi-

10late oblatowanym pożyczyłam y oddałam, ktorego że dotąd nieodebra-

11łam, a sama dla uproszenia o oddanie przez znaczną miejsca odległość nie

12mogąc doiachać, przeto na mieyscu moim JP. Tomasza Januszewskiego

13za Plenipotenta upraszam, stanowię y obieram, ktoremu to JP. Plenipo-

14tentowi moiemu zupełną moc do odebrania wspomnianego Dykcyona-

15rza Menińskiego Xiąg Czterech we Siedmiu Językach orygentalnych lub

16zanie Czerwonych Złł. Dwochset daiąc dopuszczam, y odebrania Grodo-

17wnie kwitować, y kiedy tego wyciągać potrzeba będzie, iak mięte[?] Xiąg

18Cztery lub zanie Czerwonych Złł. Dwieście dowydzie[?] przed Aktami Grodz. Win-

19nickiemi Kwit zeznać obowiązuię się y przyrzekam. Ktorą to Plenipoten-

20cyą żeby tym większy miała walor do Akt Grodz. Winn. podać per Obla-

21tam dopuszczam, y dla lepszey wiary wagi y mocy przy uproszeniu JchMciow

22PP. Przyiaciół tę Plenipotencyą w Assystencyi Męża mego czynioną wła-

23sną[?] [nad wierszem: przy pieczęci] ręką podpisuię. Datt. w Humaniu Dnia Drugiego Sty-

24cznia Roku Pańskiego Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego. U tey Pleni-

25potencyi per Oblatam podaney podpisy rąk przy zwykłych pieczęciach

26na Laku Czerwonym wyciśnionych w te Słowa. Franciszka Markow-

27ska (L. S.) Jozef Kat[?] Markowski Assistens (L. S.). Proszony od WW. JchMciow

28Panstwa Markowskich Chor. Nowog. do tey Plenipotencyi Przyiaciel

29podpisuię się własną ręką J. Z. Pozrawski[?] mp. (L. S.) Do podpisu

30tey Plenipotencyi od WW. JchMciow Panstwa Markowskich Chor. Nowog.

31uproszony Przyiaciel podpisuię się Ignacy Rafał Despot Młada-

32nowicz mp. (L. S.) Ktora to Plenipotencya per Oblatam podana iak

33się w Sobie de verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych Grodz. Winn.

34iest zaingrossowana.

35[nagłówek następnego aktu:] Obl. Skryptu od W. Bielskiego Mieczn. Czern. Urod. Brudnickiemu na Summę Tyn.[?] 700 dany y służący

Objaśnienia i tłumaczenia

Plenipotencya ręczna – pełnomocnictwo spisane prywatnie (z podpisami i pieczęciami), następnie podane do akt przez oblatę; Comparens Per(sonali)ter – stawiwszy się osobiście; Intro Contentis ad Acta praesentia Castr(ensia) Capit(anealia) Vinn(icensia) per Oblatam – (z racji treści) wewnątrz zawartej, przez oblatę do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; de tenore tali – w takim brzmieniu; Assystencya Męża – asysta (zgoda i współdziałanie) męża przy czynności prawnej żony.

Dykcyonarz … Menińskiego – słownik Franciszka Meninskiego (Mesgnien-Meniński), „Thesaurus linguarum orientalium Turcicae, Arabicae, Persicae…” (Wiedeń 1680), wielotomowe dzieło leksykograficzne języków orientalnych; w akcie mowa o czterech księgach (tomach). Rewers – pisemne pokwitowanie przyjęcia rzeczy z obowiązkiem zwrotu; Feria Quarta post Dominicam Jubilate – w środę po niedzieli Jubilate (3. niedziela po Wielkanocy); Regiment pieszy Królewicza JMci – pułk pieszy noszący imię królewicza; Grodownie kwitować – kwitować przed urzędem grodzkim; L. S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; Lak czerwony – czerwony wosk pieczętny; de verbo ad verbum – słowo w słowo; zaingrossowana – wpisana do ksiąg.

Jan Klemens Branicki – hrabia na Tyczynie i Białymstoku, kasztelan krakowski, hetman wielki koronny (zm. 9 X 1771). Odczyty niepewne: nazwisko podającego (Ignacy Daniecki), „Sieg” (może: „Sześć”?), „rne”, formuła „pomarantym Męża moim”, fragment o „Sławnym … Tekście … Historycznym” (sens: dzieło sławnego autora?), „mięte”, „dowydzie”, nazwisko Przecisławskiego, drugi człon imienia „Kat” u Józefa Markowskiego, nazwisko świadka „J. Z. Pozrawski”. Rozwinięcie „Chor. Nowog.” jako chorążyna nowogrodzka [?].

Streszczenie

Dnia 11 stycznia 1768 r. Ignacy Daniecki[?] podał do akt grodu winnickiego (oblata) pełnomocnictwo ręczne Franciszki Markowskiej, chorążyny nowogrodzkiej[?], wystawione w Humaniu 2 stycznia 1768 r. w asyście jej męża Józefa Markowskiego. Markowska oświadczyła, że na usilne prośby Jana Klemensa Branickiego, hrabiego na Tyczynie i Białymstoku, kasztelana krakowskiego i hetmana wielkiego koronnego, wypożyczyła mu (12 stycznia i 5 lutego 1761 r.) cztery księgi słownika języków orientalnych Menińskiego – za rewersem Karola Przecisławskiego[?], chorążego regimentu pieszego królewicza, z 4 marca 1761 r., oblatowanym w grodzie lwowskim w 1764 r. Ksiąg dotąd nie odzyskała, a z powodu znacznej odległości nie mogła sama przyjechać. Ustanowiła więc pełnomocnikiem Tomasza Januszewskiego do odebrania czterech ksiąg albo w zamian 200 czerwonych złotych i do wystawienia kwitu w grodzie winnickim. Podpisali: Franciszka Markowska, Józef Markowski jako asystent oraz świadkowie J. Z. Pozrawski[?] i Ignacy Rafał Despot Mładanowicz.

Akt nr 31

Oblata skryptu (zapisu dłużnego) Stanisława Kostki Bielskiego, miecznika czernihowskiego[?], dla Bazylego Brudnickiego na 700 tynfów

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 11 stycznia 1768, Winnica; skrypt: 14 marca 1761, Lulińce[?]
Karty / skanyk. 28v–29 (skan 0030)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 28v (skan 0030, strona lewa – dół)

1Obl. Skryptu od W. Bielskiego Mieczn. Czern.

2Urod. Brudnickiemu na Summę Tyn. 700

3dany y służący.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego,

5Miesiąca Januarij Jedynastego Dnia.

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

7demną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Burgrabstw.

8Grodzkim Winnickim. Comparens Per.ter Urod. JmćP. Andrzey

9Brudnicki Ten Skrypt od W. Stanisława Kostki Bielskie-

10go Mieczn. Czern. Urod. JmciPanu Bazylemu Brudnic-

11kiemu Oycu Komparenta na Summę Tynfow Siedmset

12[reklamant:] dany

13[na marginesie lewym, pionowo: adnotacja nieczytelna („Obl. …”?)]

k. 29 (skan 0030, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 29

2dany y służący ratione intro Contentorum ad Acta praesentia

3Castr. Capit. Vinnic. per Obl. podał de Tenore tali.

4Ja niżey na podpisie wyrażony Znam tym Skryptem

5moim w Ręce Urod. JmciP. Bazylego Brudnickiego

6Dziada mego[?], Iż będąc Usilnie potrzebny Summy na

7własną potrzebę moią biorę z Rąk Tegoż JmciPana Bazy-

8lego Brudnickiego Tynfow Siedmset w Monecie nowey, ktorą

9oddać deklaruię za niedziel Dwie po Swiętym Janie Chrzci-

10cielu w Roku Teraznieyszym Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

11Pierwszym wraz z Prowizyą rachuiąc od Sta po Złotych

12Dziesięć od Daty niżey wyrażoney, Lub w nie oddaniu

13podług tey wypuścić mam, we Wsi moiey Lulińcach[?]

14od proporcyonalnych tey Summy, Lub do Roku Prowizyą płacić,

15a gdy życzyć Sobie będzie, Pomieszkanie bez wszelkiey pre-

16tensyi, y używanie Gruntow, co potrzeba będzie, Siano-

17żęci[?], Pamiętaiąc dawne dowody Łaski Jego, y przy-

18chylności, przyrzekam. Ktorey Summy bespieczeń-

19stwo na wszelkich Summach moich gdzie kol-

20wiek będących, a praecipue na Summie Lub Ces-

21sionalney Spadaiącey na Mnie Substancyi Oyczow-

22skiey y Macierzyńskiey dorobkowey ostrzegam, y Za-

23pisuię, naznaczaiąc Forum Ubiquinarium do odpo-

24wiedzenia, a praecipue Grodu Kijowskiego, Lub Win-

25nickiego. Ktorą wyż wyrażoną Summę bez żadney

26odwłoki y prolongacyi czasu, oddać deklaruię y obli-

27guię się, y na to Ręką moią własną podpisuię. Datt.

28w Lulińcach[?] Die Vigesima Quarta[?] Martij Millesi-

29mo Septingentesimo Sexagesimo Primo Anno. U

30Tego Skryptu per Obl. podanego podpis Ręki w te Sło-

31wa. Stanisław Kostka Bielski Mieczn. Czern. mp.

32Przypis zas z drugiey strony temi Słowy. Za Lat Czte-

33ry[?] podług tego Skryptu od Kapitalney Summy w

34Tymże Skrypcie wyrażoney od WJmci P. Bielskiego Mieczn.

35Czern.[?] Zupełnie Prowizyą odebrałem. Ktory to Skrypt

36per Obl. podany iak się w Sobie ma Słowo w Słowo do

37Xiąg ninieyszych Grod. Winn. iest Zapisany.

38[nagłówek następnego aktu:] Obl. Dokumentu od W. Szeluty[?] Markusa[?] Cześn.[?] Miel.[?] względem Uspokoienia pretensyi Gruntowych we Wsi Korzeney[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Skrypt – zapis dłużny (rewers, obligacja) sporządzony prywatnie; Tynf – moneta srebrna (pierwotnie 30 gr nominalnie, obiegowo ok. 18 gr), szerzej: jednostka obrachunkowa; w Monecie nowey – w nowej monecie (zapewne nowe bicie, wobec ówczesnego psucia monety); ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr(ensia) Capit(anealia) Vinnic(ensia) per Obl(atam) – z racji treści wewnątrz zawartej, przez oblatę do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; de Tenore tali – w takim brzmieniu.

za niedziel Dwie po Swiętym Janie Chrzcicielu – dwa tygodnie po św. Janie Chrzcicielu (24 VI), tj. ok. 8 VII 1761; Prowizya po złotych dziesięć od sta – 10% rocznie; praecipue – zwłaszcza; Summa Cessionalna – suma z cesji (przelewu); Substancya Oyczowska y Macierzyńska dorobkowa – majątek odziedziczony po ojcu i matce, nabyty (dorobkowy); Forum Ubiquinarium – sąd wszędzie właściwy; prolongacya – przedłużenie (terminu); Die Vigesima Quarta Martij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Primo Anno – dnia 24 marca 1761 r.; Przypis z drugiey strony – dopisek na odwrocie dokumentu (pokwitowanie prowizji).

Odczyty niepewne: nazwa wsi (Lulińce?), dzień wystawienia (odczytano „Vigesima Quarta” = 24, choć w kopii można też czytać „Decima Quarta” = 14), nazwa „Siano­żęci”, odczyt „Za Lat Cztery” w dopisku na odwrocie, stopień pokrewieństwa („Dziada mego” – może: dobrodzieja?). Rozwinięcie „Mieczn. Czern.” – miecznik czernihowski [?].

Streszczenie

Dnia 11 stycznia 1768 r. Andrzej Brudnicki podał do akt grodu winnickiego (oblata) skrypt dłużny wystawiony na rzecz jego ojca, Bazylego Brudnickiego. W skrypcie z marca 1761 r. (Lulińce[?]) Stanisław Kostka Bielski, miecznik czernihowski[?], przyznał, że pożyczył od Bazylego Brudnickiego 700 tynfów w nowej monecie. Zobowiązał się oddać je dwa tygodnie po św. Janie Chrzcicielu 1761 r. z prowizją 10% rocznie. Gdyby nie oddał, miał wypuścić wierzycielowi odpowiednią część swej wsi Lulińce[?] albo płacić prowizję do roku. Wierzycielowi obiecał też – pamiętając jego dawne łaski – mieszkanie i użytkowanie gruntów oraz sianożęci. Dług zabezpieczył na wszystkich swoich sumach, zwłaszcza na majątku po rodzicach, i poddał się każdemu sądowi, zwłaszcza grodowi kijowskiemu lub winnickiemu. Na odwrocie skryptu dopisano pokwitowanie odebrania od Bielskiego pełnej prowizji za cztery[?] lata.

Akt nr 32

Oblata dokumentu Tomasza Szeluty Markusa, cześnika mścisławskiego[?], dla Stanisława Wróblewskiego, miecznika wendeńskiego[?], względem uspokojenia pretensji gruntowych we wsi Korzów[?]

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 12 stycznia 1768, Winnica; dokument: 5 stycznia 1768, Korzów[?]
Karty / skanyk. 29–29v (skany 0030–0031)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 29 (skan 0030, strona prawa – dół)

1Obl. Dokumentu od W. Szeluty Markusa, Cześn. Mścisł.[?]

2względem Uspokoienia pretensyi Gruntowych we Wsi

3Korzowey[?]

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia.

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

7demną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Bur-

8grabstwa Grod. Winn. Przysięgłym. Comparens Per.ter WJmć P.

9Maurycy Wroblewski Podczaszy Smoleński Ten Dokument od

10[reklamant:] Wiel.

k. 29v (skan 0031, strona lewa – góra)

1Wiel. Tomasza Szeluty Markusa Cześn. Mścisł.[?] wzglę-

2dem Uspokoienia pretensyi Gruntowych we Wsi Korzo-

3wey[?] dany ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr.

4Capit. Vinnic. per Obl. podał de Thenore tali: Niżey na

5podpisie wyrażony przyrzekam WJmci P. Stanisławowi

6Wroblewskiemu Mieczn. Wędeń.[?] iako na Dzień Jedynasty

7currentis in Anno praesenti ziachać do Korzowa[?] y pre-

8tensyą Gruntową, ktorą z Podegaiey[?] Gromady pokaże

9się, za uproszeniem WW. JchMciow PP. Przyiaciół y Ich ro-

10zeznaniem uspokoić, y ułatwić bez odwłoki, y na to

11się Ręką moią własną podpisuię. Datt. Piątego Januarij

12Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno

13w Korzowie[?]. U Tego Dokumentu per Obl. podanego pod-

14pis Ręki w te Słowa. Tomasz Szeluta Markus mpa.

15Ktory to Dokument per Obl. podany iak się w Sobie

16ma Słowo w Słowo do Xiąg ninieyszych Grod. Winn. iest Zapisany.

17[nagłówek następnego aktu:] Intromissia w Dobra Wieś Korzow[?] y Po-

18kreby[?] ex requisitione WW. Wroblewskich

Objaśnienia i tłumaczenia

Oblata (per Obl. podany) – wniesienie gotowego dokumentu do ksiąg grodzkich; ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr(ensia) Capit(anealia) Vinnic(ensia) – z racji treści wewnątrz zawartej, do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; de Thenore tali – w takim brzmieniu; currentis in Anno praesenti – bieżącego (miesiąca) w roku obecnym; Gromada – wspólnota wiejska (chłopska); mpa (manu propria) – ręką własną; Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno – roku 1768.

Odczyty niepewne: nazwa wsi (Korzów / Korzowa – graficznie „Korzowey”, „Korzowa”, „Korzowie”; w nagłówku następnego aktu „Korzow y Pokreby”), skrót urzędu Szeluty Markusa („Cześn. Mścisł.” – cześnik mścisławski?), urząd Stanisława Wróblewskiego („Mieczn. Wędeń.” – miecznik wendeński?), nazwa gromady („Podegaiey”). Nazwisko wystawcy w formie dwuczłonowej „Szeluta Markus”.

Streszczenie

Dnia 12 stycznia 1768 r. Maurycy Wróblewski, podczaszy smoleński, podał do akt grodu winnickiego (oblata) dokument wystawiony 5 stycznia 1768 r. w Korzowie[?] przez Tomasza Szelutę Markusa, cześnika mścisławskiego[?]. Markus przyrzekł w nim Stanisławowi Wróblewskiemu, miecznikowi wendeńskiemu[?], że 11 stycznia tegoż roku przyjedzie do Korzowa[?] i – na prośbę i według rozeznania zaproszonych przyjaciół – bez zwłoki uspokoi i załatwi pretensje gruntowe, jakie okażą się ze strony gromady (wsi) Podegaje[?].

Akt nr 33

Relacja woźnego Macieja Szczygielskiego o intromisji (wwiązaniu) Stanisława i Maurycego Wróblewskich w dobra Korzów[?] i Pokreby[?]

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 12 stycznia 1768, Winnica; intromisja: 11 stycznia 1768
Karty / skanyk. 29v–30 (skan 0031)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 29v (skan 0031, strona lewa – od ok. 1/3 wysokości)

1Intromissia w Dobra Wieś Korzow[?] y Po-

2kreby[?] ex requisitione WW. Wroblewskich

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia.

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn.

6y Przedemną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem

7Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy

8Oczewiście Woźny Generał Wdwa Bracł. y Jm. Sła-

9chetny Maciey Szczygielski, w moc wierney Rela-

10cyi swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał, Iż On

11Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Mie-

12siąca Januarij Jedynastego Dnia, na Affektacyą y

13Prawną Rekwizycyą WW. JchMciow PP. Stanisława Oyca

14Mieczn. Wendeń.[?] y Maurycego Syna Podczas. Smoleń.

15Wroblewskich maiąc przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi

16wiary godnych Urod. JchM. PP. Antoniego Leśniowskiego[?]

17y Eliasza Szyszkowskiego majoris evidentiae [et] Testi-

18monij gratia do tego Aktu Sobie wziętych był w Do-

19brach Wsi Korzowie[?] y Pokrebach[?], gdzie będąc Vigore

20Kontraktu Obligatoryi w pomienione Dobra ze wszyst-

21kiemi Poddanemi Czynszemi[?] y Rzeszemi[?] y onych powinno-

22ściami, Czynszami, Daninami, Dziesięcinami Pszczelnemi,

23Arędami Karczemnemi, Karczmami, Browarami, Mły-

24nami, Młynkami y onychże wymiarami, Stawami,

25Stawkami, Polami Oranemi y nie oranemi, Sianożę-

26ciami, Łąkami, Lasami, Dąbrowami, Zarostami, Ogroda-

27mi, Sadami, Sadybami, Gruntami ab antiquo do tych

28Dobr należącemi, zgoła iako te Dobra w Swoich me-

29tach Granicach y Obchodzach zostawały, y teraz zo-

30staią, ac cum Jure Patronatus Parochorum WW. Affektato-

31[reklamant:] rom

k. 30 (skan 0031, strona prawa – góra)

1[u góry, numeracja:] 30

2rom nemine impugnante ac Contradicente w Aktu-

3alną y Spokoyną podał y postąpił Possessyą, po ktorey

4obwołaney Poddanych Tychże Dobr do Gromady zwoław-

5szy powinności Onym wszelkie odbywać rozkazał, ktore y

6ex nunc odbywać poczęli, w czym Woźny Szlachtą

7Sobie przytomną oświadczywszy się przedemną Urzę-

8dem prawdziwey Intromissyi swoiey uczynił y ze-

9znał Relacyą, de quo praesens Ejusdem Mi[nisteria]lis Relatio. Mini-

10sterialis qui Supra Maciey Szczygielski Woźny.

11[nagłówek następnego aktu:] Intromissya w Dobrach Klucza Kochanowskiego[?] cum attinentiis JW. Leżańskiemu[?] Ł. P.[?] y Deputatowi Wo-

12jewództwa Tegoż Ozarowskiemu[?] y Innym służąca

Objaśnienia i tłumaczenia

Intromissia (intromissio) – wwiązanie w posiadanie dóbr dokonywane przez woźnego w obecności szlachty-świadków, następnie potwierdzane jego relacją (zeznaniem) przed urzędem grodzkim; Woźny Generał (ministerialis generalis) – woźny generalny województwa; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie (strony); Affektatorowie – strony żądające czynności.

majoris evidentiae et Testimonij gratia – dla większej jawności i świadectwa; Vigore Kontraktu Obligatoryi – na mocy kontraktu zobowiązującego (umowy); ab antiquo – od dawna; metach, Granicach y Obchodzach – miedzach, granicach i obejściach (zasięgu dóbr); cum Jure Patronatus Parochorum – z prawem patronatu (prezenty) proboszczów; nemine impugnante ac Contradicente – przy braku czyjegokolwiek sprzeciwu i protestu; ex nunc – od teraz; de quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Ministerialis qui Supra – woźny jak wyżej.

Pożytki dóbr: Dziesięciny pszczelne – dziesięcina z pasiek; Aręda karczemna – dzierżawa (arenda) karczem; wymiary (miarki) młyńskie – opłaty pobierane w zbożu za mielenie; Sadyby – siedliska, osiedla; Dąbrowy, Zarosty – lasy dębowe i zarośla. Odczyty niepewne: nazwy wsi (Korzów, Pokreby), „Czynszemi y Rzeszemi” (może: „Ciąglemi y Pieszemi” – poddani ciągli i piesi), nazwisko „Leśniowski”, rozwinięcie urzędu S. Wróblewskiego, początek nagłówka aktu 34. Por. akt 32 (zobowiązanie T. Szeluty Markusa wobec Wróblewskich w sprawie gruntów w Korzowie).

Streszczenie

Dnia 12 stycznia 1768 r. stawił się osobiście przed urzędem grodzkim winnickim woźny generalny województwa bracławskiego, szlachetny Maciej Szczygielski, i zeznał w relacji, że 11 stycznia 1768 r., na żądanie Stanisława Wróblewskiego (ojca), miecznika wendeńskiego[?], i Maurycego Wróblewskiego (syna), podczaszego smoleńskiego, w obecności szlachty Antoniego Leśniowskiego[?] i Eliasza Szyszkowskiego, był w dobrach Korzów[?] i Pokreby[?]. Na mocy kontraktu obligacyjnego wwiązał Wróblewskich w spokojne posiadanie tych dóbr ze wszystkimi poddanymi i ich powinnościami, czynszami, daninami, dziesięcinami pszczelnymi, arendami karczemnymi, karczmami, browarami, młynami, stawami, polami, sianożęciami, łąkami, lasami, ogrodami, sadami i wszystkimi gruntami w ich granicach, wraz z prawem patronatu parafii. Nikt się nie sprzeciwił; woźny zwołał gromadę poddanych i nakazał im odtąd odrabiać powinności na rzecz nowych posiadaczy, co też zaczęli czynić.

Akt nr 34

Relacja woźnego Michała Radlińskiego o intromisji Franciszka Leżeńskiego, łowczego podolskiego, oraz Ignacego i Ludwika Ożarowskich w dobra klucza kochanowskiego

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 12 stycznia 1768, Winnica; intromisja: 8 stycznia 1768
Karty / skanyk. 30–30v (skany 0031–0032)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 30 (skan 0031, strona prawa – od ok. 1/4 wysokości)

1Intromissya w Dobrach Klucza Kochanowskiego cum

2attinentiis JW. Leżańskiemu Ł. P. y Deputatowi Wo-

3iewództwa Tegoż Ożarowskiemu y Innym służąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia.

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y

7przedemną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem

8Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Ocze-

9wiście Woźny Generał Wdwa Bracł. y Innych Opatrzny Mi-

10chał Radliński, w moc wierney y skuteczney Rela-

11cyi swoiey ustnie iawnie y dobrowolnie zeznał, Iż

12On Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Mie-

13siąca Januarij Dnia Osmego, na Affektacyą y Praw-

14ną Rekwizycyą JW. [nad wierszem: Franciszka z Leżenic Leżeń-]

15skiego Łowczego y Deputata Podol. na Trybunał

16Koronny Prowincyi Małopolskiey, y WW. JchMciow PP.

17Ignacego Cześnikowicza Trębowl. y Ludwika Sub-

18delegata Grod. Radomsk. Ożarowskich Braci między

19sobą rodzonych erga alios Consuccessores, maiąc przy

20sobie Stronę Szlachty Urod. JchM. PP. Woyciecha Budzyń-[?]

21skiego Podczaszyca Żytom. Mikołaja Zatwardnickiego

22y Innych wiela Szlachty, y rożnych kondycyi Ludzi

23był w Dobrach antea Miasteczka Kochangrodzie[?] ale te-

24raz Kochanowką nazwaney, iakoteż we Wsiach

25Koziniach[?] y Innych cum attinentiis do Klucza Kocha-

26nowskiego należących, gdzie będąc Vigore tam Juris na-

27[turae?] Hered. et Successionis quam aliarum Transactionum JW.

28Rekwirentom Prawem Dziedzicznym służących tak Do-

29bra Klucz Kochanowski cum attinentiis, ze wszystkiemi Pola-

30mi Rolami, Sianami[?], Sianożęciami, Łąkami, Zaro-

31stami, Stawami, Stawkami, Groblami, Młynami, Owo-

32cami[?], zgoła ze wszystkiemi attinenciami y pertinenciami

33iak iak te Dobra ab antiquo secundum documenta w

34Granicach y Obchodzach miały się y mieć powinny, Podda-

35nemi Ciągłemi y nieciągłemi y onych Czynszami, Daninami

36y powinnościami, Dziesięcinami podług dawnych Zwy-

37czaiow in genere et specie wszystkich Ludzi daninami

38[reklamant:] w Aktualną

k. 30v (skan 0032, strona lewa – góra)

1w Aktualną rzetelną Dziedziczną y wieczną tak Sa-

2mym iako y Sukcessorom Onych nemine impugnan-

3te et Contradicente podał y postąpił possessyą, oraz wszy-

4stkie Gromady do Gromady zwoławszy y o Onych Pa-

5nach y Dziedzicach opowiedziawszy, y wszelkie posłuszeń-

6stwo serio pełnić przykazawszy, Szlachtą przytomną o-

7świadczywszy się, z tamtąd powrocił, y przedemną Urzędem

8prawdziwey Intromissyi swoiey prawdziwą uczynił y ze-

9znał Relacyą, Woźny nie umieiący pisać, Znakiem

10Krzyża S. podpisuie się Michał Radliński +.

11[nagłówek następnego aktu:] Intromissia w Dobra Klucza Kochanowskiego cum attinentiis WW. Wysoczkom[?], Czekańskim, Zaleskim, Mał.[?] służąca

Objaśnienia i tłumaczenia

Intromissia (intromissio) – wwiązanie w posiadanie dóbr przez woźnego w obecności szlachty, potwierdzone jego relacją przed urzędem; Woźny Generał Wdwa Bracł. y Innych – woźny generalny województwa bracławskiego i innych (por. akt 27: mianowany woźnym generalnym Korony był Jan Tarański; Michał Radliński występował tam jako woźny przy jego przysiędze); Opatrzny – tytuł osoby nieszlacheckiej.

erga alios Consuccessores – wobec innych współspadkobierców; antea – dawniej; Vigore tam Juris na[turalis] Hered(itarii) et Successionis quam aliarum Transactionum – na mocy tak prawa (naturalnego) dziedziczenia i sukcesji, jak i innych transakcji; ab antiquo secundum documenta – od dawna, według dokumentów; attinencye y pertinencye – przynależności; Poddani ciągli y nieciągli – chłopi pańszczyźniani odrabiający pańszczyznę z bydłem sprzężajnym (ciągli) i bez niego (piesi); in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; nemine impugnante et Contradicente – przy braku sprzeciwu; Znakiem Krzyża S. – znakiem Krzyża Świętego (woźny niepiśmienny).

Urzędy: Ł. P. – łowczy podolski (F. Leżeński), deputat województwa podolskiego na Trybunał Koronny małopolski; Cześnikowicz Trębowl. – syn cześnika trembowelskiego (I. Ożarowski); Subdelegat Grod. Radomsk. – subdelegat grodzki radomski (L. Ożarowski); Podczaszyc Żytom. – syn podczaszego żytomierskiego (W. Badyński). Odczyty niepewne: dawna nazwa miasteczka („Kochangrodzie” – por. akt 35), nazwa wsi „Koziniach”, „Sianami”, „Owocami”, nazwisko świadka Budzyńskiego, „Sianami”.

Streszczenie

Dnia 12 stycznia 1768 r. opatrzny Michał Radliński, woźny generalny województwa bracławskiego i innych, zeznał w grodzie winnickim relację z intromisji. Dnia 8 stycznia 1768 r., na żądanie Franciszka z Leżenic Leżeńskiego, łowczego podolskiego i deputata podolskiego na Trybunał Koronny małopolski, oraz braci rodzonych Ignacego Ożarowskiego (cześnikowica trembowelskiego) i Ludwika Ożarowskiego (subdelegata grodzkiego radomskiego) – wobec innych współspadkobierców – w obecności szlachty Wojciecha Budzyńskiego[?], Mikołaja Zatwardnickiego (podczaszyca żytomierskiego) i wielu innych, przybył do dóbr klucza kochanowskiego: miasteczka dawniej zwanego Kochangród[?], teraz Kochanówka, i wsi Kozińce[?] z przyległościami. Na mocy prawa dziedziczenia i innych transakcji wwiązał wymienionych w rzeczywiste, dziedziczne i wieczne posiadanie tych dóbr ze wszystkimi polami, łąkami, stawami, młynami, poddanymi ciągłymi i pieszymi oraz ich czynszami, daninami i powinnościami. Nikt się nie sprzeciwił; woźny zwołał gromady, ogłosił im nowych panów i nakazał posłuszeństwo. Jako niepiśmienny podpisał relację znakiem krzyża.

Akt nr 35

Relacja woźnego Michała Radlińskiego o intromisji Duninów Wąsowiczów, Czekańskich i Zaleskich w dobra klucza kochanowskiego

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 12 stycznia 1768, Winnica; intromisja: 8 stycznia 1768
Karty / skanyk. 30v–31 (skan 0032)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 30v (skan 0032, strona lewa – od ok. 1/4 wysokości)

1Intromissia w Dobra Klucza Kochanowskiego

2cum attinentiis WW. Wąsowiczom, Czekańskim,

3Zaleskim Małż. służąca.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarij Dwunastego Dnia.

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

7demną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Bur-

8grabstwa Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Ocze-

9wiście Woźny Generał Wdwa Bracł. y Innych Opatrzny Mi-

10chał Radliński, w moc wierney y skuteczney Relacyi swo-

11iey ustnie iawnie y dobrowolnie zeznał, Iż On Roku

12Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego, Miesiąca Januarij

13Dnia Osmego na Affektacyą y Prawną Rekwizycyą

14WW. JchMciow PP. Antoniego Podstolego Sanoc. y Jerzego

15Podstolego Kijow. z Mogorzewa[?] Duninow Wąso-

16wiczow, Tudzież W. Maryanny z Wąsowiczow Cze-

17kańskiey Stolnikowey Sochacz. y Samego W.

18Czekańskiego Małżonka, nie mniey W. Barbary z

19Wąsowiczow y Franciszka Zaleskich Cześniko-

20stwa Kur.[?] Mał. erga alios Consuccessores, maiąc

21przy Sobie Stronę Szlachty Urod. JchM. PP. Mikoła-

22ja Zatwardnickiego, Podczaszyca Żytomir., Woycie-

23cha Budzyńskiego[?], y Innych wiele Szlachty y roż-

24nych Kondycyi Ludzi był w Dobrach antea Mia-

25steczka Kochangrodzie[?] a teraz Kochanowką na-

26zwaney, iakoteż we Wsiach Kozińcach[?] y Innych

27cum attinentiis do Klucza Kochanowskiego należą-

28cych, gdzie będąc Vigore tam Juris Naturae et

29Successionis, quam aliarum Transactionum JW. Re-

30kwirentom Prawem Dziedzicznym służących

31Też Dobra Klucz Kochanowski cum attinentiis ze

32wszystkiemi Polami, Rolami, Sianożęciami, Łąkami, Za-

33rostami, Stawami, Stawkami, Groblami, Młynami, owo-

34zgoła ze wszystkiemi attynenciami y pertinenciami tak

35[reklamant:] Te Dobra

k. 31 (skan 0032, strona prawa – góra)

1[u góry, numeracja:] 31

2Te Dobra ab Antiquo secundum Documenta w Granicach

3y Obchodzach miały się y mieć powinny, Poddanemi

4Ciągłemi y nieciągłemi y Ich Czynszami, Daninami

5y powinnościami, Dziesięcinami podług dawnych

6Zwyczaiow in genere et Specie wszystkich Ludzi Da-

7ninami, w Aktualną, rzetelną, Dziedziczną y wiecz-

8ną tak Samym, iako Sukcessorom Onych nemine

9impugnante et Contradicente, podał y postąpił Pos-

10sessyą, Oraz wszystkie Gromady do Gromady zwoławszy

11y o Onych Panach y Dziedzicach opowiedziawszy, y

12wszelkie posłuszeństwa serio pełnić przykazawszy, y

13Szlachtą Sobie przytomną oświadczywszy się, z

14tamtąd powrocił, y Przedemną Urzędem prawdzi-

15wey Intromissyi Swoiey prawdziwą uczynił y ze-

16znał Relacyą. Woźny nie umieiący pisać, Zna-

17kiem Krzyża S. podpisuie się Michał Radliński +.

18[nagłówek następnego aktu:] Intromissia w Dobra Więbowkę[?] y Batorow[?] W. Żochowskiemu[?] y Innym służąca

Objaśnienia i tłumaczenia

Akt bliźniaczy do aktu 34: ten sam woźny (Michał Radliński), ten sam dzień intromisji (8 I 1768) i te same dobra (klucz kochanowski), lecz na rzecz drugiej grupy współspadkobierców. Formuły: erga alios Consuccessores – wobec innych współspadkobierców; antea – dawniej; Vigore tam Juris Naturae et Successionis, quam aliarum Transactionum – na mocy tak prawa natury i sukcesji, jak i innych transakcji; ab Antiquo secundum Documenta – od dawna według dokumentów; in genere et Specie – ogólnie i szczegółowo; nemine impugnante et Contradicente – przy braku sprzeciwu.

Urzędy i tytuły: Podstoli Sanoc. – podstoli sanocki; Podstoli Kijow. – podstoli kijowski; Stolnikowa Sochacz. – stolnikowa sochaczewska; Cześnikostwo Kur.[?] Mał(żonkowie) – cześnikowie (urząd nieustalony, skrót „Kur.”); Podczaszyc Żytomir. – syn podczaszego żytomierskiego. Odczyty niepewne: przydomek „z Mogorzewa”, nazwa „Kochangrodzie” (dawna nazwa Kochanówki – może Kochanogród?), wieś „Kozińce”, nazwisko świadka Budzyński (w akcie 34 odczytano „Badyński”), wyraz „owo-” (urwany, może „owocami”).

Streszczenie

Dnia 12 stycznia 1768 r. woźny generalny województwa bracławskiego Michał Radliński zeznał w grodzie winnickim relację z drugiej intromisji w dobra klucza kochanowskiego. Dnia 8 stycznia 1768 r., na żądanie braci Antoniego (podstolego sanockiego) i Jerzego (podstolego kijowskiego) Duninów Wąsowiczów z Mogorzewa[?], Marianny z Wąsowiczów Czekańskiej, stolnikowej sochaczewskiej, i jej męża Czekańskiego, a także Barbary z Wąsowiczów i Franciszka Zaleskich, cześnikostwa [kur.?] – wobec innych współspadkobierców – w obecności szlachty Mikołaja Zatwardnickiego, podczaszyca żytomierskiego, Wojciecha Budzyńskiego[?] i wielu innych, wwiązał ich w dziedziczne posiadanie miasteczka Kochanówki (dawniej Kochangród[?]), wsi Kozińce[?] i innych przynależności klucza ze wszystkimi gruntami, stawami, młynami, poddanymi oraz ich czynszami, daninami i powinnościami. Nikt się nie sprzeciwił; woźny zwołał gromady, ogłosił im nowych panów i nakazał posłuszeństwo. Jako niepiśmienny podpisał relację znakiem krzyża.

Akt nr 36

Relacja woźnego Wawrzyńca Romańskiego o intromisji Wojciecha Żochowskiego (pasierba) i rodzeństwa Paprockich w dobra Więbówka[?] i Batorów[?]

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 13 stycznia 1768, Winnica; intromisja: 11 stycznia 1768
Karty / skanyk. 31–31v (skany 0032–0033)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 31 (skan 0032, strona prawa – od ok. 40% wysokości)

1Intromissia w Dobra Więbowkę[?] y Batorow[?]

2W. Żochowskiemu y Innym służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Januarij Trzynastego Dnia.

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn.

6y przedemną Janem Jedleckim Instygatorem

7y podtenczas Namiesnikiem Burgrabstwa Grod.

8Winnick. Stanowszy oczewisto Woźny Generał Wdwa

9Bracł. y Innych Opatrzny Wawrzyniec Romański

10w moc wierney y skuteczney Relacyi swoiey iawnie ustnie

11y dobrowolnie zeznał, Iż On Roku Tysiąc Siedmset

12Sześćdziesiąt Osmego Dnia Jedynastego Januarij

13ad Affectationem Juridicamque requisitionem WW. JchM.

14PP. Woyciecha Żochowskiego Stol.[?] Rożanę[?] niegdy W. JeyM.

15Pani Justyny z Benewow[?] primo Voto Żochowskiey, secundo

16Voto Paprockiey Stolnikowey Podlas. Syna y Oyczkima[?]

17cum alio Paprockich, iakoteż WW. Adama, Tadeusza y Domicelli Paprockich

18Braci y Siostr w małości Lat będących post decessum

19Tychże WW. Paprockich Rodzicow pozostałych, maiąc

20przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urod. JchM.

21PP. Joachima Ryborzyńskiego[?] y Jana Brojalskiego[?]

22majoris evidentiae Testimonijque gratia Sibi ad hanc Actum

23adhibitos był w Dobrach Wsiach Więbowce[?] y Ba-

24torowce[?], tu w Wdwie Bracł., a Powiecie Winn. leżą-

25cych, gdzie będąc vigore Kontraktu zawartego w Roku

26Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmym in Januario

27między JO. Xiążęciem JMcią Stanisławem Lubomir-

28skim in ante Podstolim Koronnym, od Czesnika Woiewo-

29dą Bracł. wspomnianych Dobr Dziedzicem z iedney,

30[reklamant:] a Oycem

k. 31v (skan 0033, strona lewa – góra)

1a Oycem WW. Rekwirentow z drugiey Strony spisanego

2y zawartego, pomienione Dobra ze wszystkiemi Po-

3lami, Rolami, Sianożęciami, Lasami, Gaiami, Sadami,

4Sadybami, Młynami, Stawami, Stawkami, Jeziorami, Karcz-

5mami, Arędami, Czynszami, Daninami, Robociznami

6y wszelkiemi in genere et Specie pożytkami y intra-

7tami, nie mniey Dziesięciną Owczą y Pszczelną, Gra-

8nicami tak iak te Dobra w Swoich Miedzach y Gra-

9nicach zdawna miały y zostawały, w realną Zasta-

10wną, nemine impugnante ac Contradicente

11WW. Rekwirentom podał y postąpił Possessyą, po

12ktorey podaney Ludzi y Gromadę zwoławszy, o nowych

13Panach ogłosiwszy, wszelkie posłuszeństwo zalecił,

14w czym On Woźny Szlachtą Sobie przytomną oświad-

15czywszy się z tamtąd powrocił, y tu ad Acta przy-

16bywszy prawdziwey Intromissyi swoiey uczynił y ze-

17znał Relacyą, de quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio.

18Ministerialis qui Supra ignarus Literarum Cruce S. posuit Wawrzy-

19niec Romański +.

20[nagłówek następnego aktu:] Oblata Listu od W. Rakowskiego[?] R. G. H.[?] do JW. Leżeńskiego Łow. Podol. Deputowanego

Objaśnienia i tłumaczenia

Intromissia w realną Zastawną Possessyą – wwiązanie w rzeczywiste posiadanie zastawne (dobra objęte zastawem na mocy kontraktu, nie dziedzictwem); ad Affectationem Juridicamque requisitionem – na żądanie i prawne wezwanie; primo Voto … secundo Voto – z pierwszego męża … z drugiego męża; post decessum – po śmierci; w małości Lat – w małoletności; majoris evidentiae Testimonijque gratia Sibi ad hunc Actum adhibitos – przybranych dla większej jawności i świadectwa do tej czynności; in ante – poprzednio; intraty – dochody; Dziesięcina Owcza y Pszczelna – dziesięcina z owiec i z pasiek; de quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Ministerialis qui Supra ignarus Literarum Cruce S(ancta) posuit – woźny jak wyżej, nieumiejący pisać, postawił znak Krzyża Świętego.

Stanisław Lubomirski (1722–1782), książę, podstoli koronny (1752–1766), następnie wojewoda bracławski (od 1764?), później marszałek wielki koronny; w tekście „in ante Podstoli Koronny, od Czesnika[?] Woiewoda Bracł.” – fragment niejasny. Odczyty niepewne: nazwy wsi (Więbówka, Batorówka/Batorów), nazwisko rodowe matki („z Benewow”), „Stol. Rożanę”, „Oyczkima cum alio”, nazwiska świadków (Ryborzyński, Brojalski).

Streszczenie

Dnia 13 stycznia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, opatrzny Wawrzyniec Romański, woźny generalny województwa bracławskiego i innych, zeznał relację z intromisji. Dnia 11 stycznia 1768 r., na żądanie Wojciecha Żochowskiego (syna zmarłej Justyny z Benewów[?], 1° voto Żochowskiej, 2° voto Paprockiej, stolnikowej podlaskiej) oraz jego małoletniego przyrodniego rodzeństwa – Adama, Tadeusza i Domiceli Paprockich, osieroconych po śmierci rodziców – w obecności szlachty Joachima Ryborzyńskiego[?] i Jana Brojalskiego[?], przybył do wsi Więbówka[?] i Batorówka[?] w województwie bracławskim, powiecie winnickim. Na mocy kontraktu zawartego w styczniu 1767 r. między ich ojcem a dziedzicem tych dóbr, księciem Stanisławem Lubomirskim, dawniej podstolim koronnym, a obecnie wojewodą bracławskim, wwiązał ich w rzeczywiste posiadanie zastawne tych dóbr ze wszystkimi polami, lasami, młynami, stawami, karczmami, arendami, czynszami, daninami, robociznami oraz dziesięciną owczą i pszczelną. Nikt się nie sprzeciwił; woźny zwołał gromadę, ogłosił nowych panów i zalecił posłuszeństwo. Jako niepiśmienny podpisał relację znakiem krzyża.

Akt nr 37

Oblata listu Marcina Rakowskiego, komornika granicznego halickiego, do Franciszka Leżeńskiego, łowczego podolskiego, deputata na Trybunał Koronny, w sprawie podziału dóbr klucza kochanowskiego (kochangrodzkiego)

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 13 stycznia 1768, Winnica; list: 2 listopada 1767, Warszawa
Karty / skanyk. 31v–32 (skan 0033)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 31v (skan 0033, strona lewa – od ok. 55% wysokości)

1Oblata Listu od Wo Rakowskiego K. G. H. do

2JW. Leżeńskiego Łowcz. Podol. Deputowanego

3[Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego]

4Miesiąca Januarij Trzynastego[?] Dnia.

5Przed Urzędem y Aktami Niniejszemi Grod. Winn. y przedemną To-

6maszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Przysię-

7głym. Comparens Per.ter Urod. JP. Antoni Luc[...]ski[?] Ten List od Wo Rakow-

8skiego Komornika Gran. Halicz. do JW. Leżeńskiego Łowcz. Podol.

9Deputata na Trybunał Koronny z Wdwa Podol. obranego pisany ratione In-

10tro Contentorum ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinnic. per oblatam podał de te-

11nore tali: Die Secunda Novembris Millesimo Septingentesimo Sexa-

12gesimo Septimo Anno z Warszawy. Jaśnie Wielmożny Mci Dobrodzie-

13iu. Dobrzegom się domyślił, że nieczekaiąc na JW. Koniuszego Koronn.

14w Jasieńcu[?], pospieszyłem do Warszawy, gdyż był intencyonowany polo-

15wać, y zapewne bym go był nie zastał, a że po niektórych Kwerelach[?]

16teraz JW. Koniuszy Koronny oświadczył się z nami Interessa zakończyć, do

17tego zakończenia za pośredników uprosiliśmy JWW. Dłuskiego Podko-

18morzego Lubel. y Chryniowieckiego[?] Chorąż. Czerwonogr., iaki tey naszey

19medyacyi nastąpi Skutek, donieść nie zaniedbam. A tym czasem potrze-

20ba mi Plenipotencyą od WW. Zaleskich odsyłać na Poczcie, iako nay-prędzey,

21ile że tu podobna przyidzie mi dla tego Interessu iaki tydzień zaba-

22wić, bo dopiero po Papiery y JmPana Niewęgłowskiego posłał JW.

23[reklamant:] Koniuszy

k. 32 (skan 0033, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 32

2Koniuszy Koronny. Bytności JWo WMć Pana Dobrodzieia względem audyencyi od

3Woiewództwa niewidzę potrzeby, kiedy iuż y Kolega odiachał, musiał Impos-

4sibilitatem pomiarkować, w Interessie zaś JW. Koniuszego Koronn. więcey się za-

5pewne niestanie przy JW. WMć Panu Dobrodzieiu iako y przy mnie Samym rownie

6do tego należącym, Kondyktu żadnego nie będzie, bo od młodości oswaianstwem[?]

7niebawiłem się, a do tego że tu iest y JW. Sandomirski Hadziewicz[?] rownie taki

8że należący, więc y ten będzie przytomny całey czynności, a przytym trudu

9y Expens ten naypewnieyszy podiąłby przyszło z uszczerbkiem słabego zdro-

10wia JW. WMć Pana Dobrodz., Składam mię przytym unog JWo WMć Pana Dobrodzieia

11prawdziwym y nayniższym Sługą. U tego Listu per Oblatam podanego podpis ręki

12temi Słowy. Marcin Rakowski K. G. H. Sługa mp. U tegoż Listu per oblatam poda-

13nego przypisy w te Słowa: Lubo wątpię aby ten List zastał w Kijanie[?] JmćPanne-

14Kiera Dobrodz.[?], iednakże składam mnie unog z naypowinnieyszą rekognicyą.

15Wpisy do Regestrow Lubel. przyłączam ktore są potrzebne do uczynienia, ale się

16JW. WMć Pan Dobrodz. każe informować od Bracławia ni na ktorego, ieżeli Oyciec nie

17uczynił Synowi Donacyi na Klucz Komorowski[?] W. Grocholski, bom tak słyszał.

18Choć wpisy będą poczynione przed wydaniem Terminow to nieszkodzi, byle w

19tym Roku były wydane. Do Regestru Swieckiego Sandomirskiego, Instygator

20et Successores Annae de Kochanowskie Chlewicka Actores contra Illmum Mcum Hie-

21ronimum Wielopolski Supremum Stabuli Regni Praefectum ac alios Citatos in causa ex

22divisionis Substantiae successivae Kochanovianae. Do tegoż Regestru Instygator

23et Successores Helisabethis de Chlewickie Leżeńska, et Annae de Chlewickie

24Wąsowiczowa Actores contra Mcum Augustinum Ulinski Capitaneum Podwysocensem

25ac alios Citatos in causa praetensae meliorationis dotium. Te wpisy po Pięćdziesiąt[?] razy

26upraszam roterowac[?]. Do Regestru Swieckiego Bracł. Instygator et W.

27Franciszek Leżeński Łowczy Podol. y Inni Sukcessorowie Kochanowscy Powo-

28dowie przeciwko pozostałey y Synom niegdy JW. Stanisława Kossakowskiego Kaszte-

29lana Kamińsk.[?] y Innym pozwanym w Sprawie uczynienia Działu Dobr Koby-

30lańskich[?] czyli Kochangrodzkich. Do tegoż Regestru Instygator y teneż y

31Inni Powodowie, Dziedzice Klucza Kochangrodz. przeciwko WW. Michałowi Grocholskiemu

32Sędziemu Ziem. Bracł. y Innym pozwanym w Sprawie rozgraniczenia Dobr

33Komorowskiego od Dobr Klucza Kochangrodzkiego. Ktorego Listu per

34Oblatam podanego Intytulacya na Kopercie pisana w te Słowa. Jaśnie

35Wielm. JmćPanu Leżeńskiemu, Łowczemu y Deputatowi na Trybunał Koronny

36Podol. memu WMć Panu y Dobrodzieiowi w Kochanowce. Ktory to List per Obla-

37tam podany iak się w Sobie ma de verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych

38Grod. Winnickich iest zapisany.

39[nagłówek następnego aktu:] Intromissya w Dobra Wieś Tarhan[?] W. Kon[?]-

40drackiemu[?] [...] Vigore Kontraktu Zastawn. służąca

Objaśnienia i tłumaczenia

K. G. H. – komornik graniczny halicki; Koniuszy Koronny – w 1767 r. urząd koniuszego koronnego (praefectus stabuli Regni) piastował Hieronim Wielopolski (zob. dalej w liście); Jasieniec – zapewne rezydencja koniuszego (odczyt niepewny); Kwerele (querelae) – skargi, spory; Medyacya – pośrednictwo; Kondykt (conductus?) – tu prawdopodobnie: kłótnia, zatarg (sens niepewny); Rekognicya – wyrazy uznania, podziękowania; Regestra – rejestry spraw (wokandy) Trybunału Koronnego (świecki sandomierski, lubelski, bracławski); wpisy do regestrów – wpisanie spraw na wokandę; Termin – posiedzenie sądowe; roterować (rotare?) – przypominać, wywoływać (sens niepewny).

Wpisy łacińskie (tłumaczenie): „Instygator i sukcesorowie Anny z Kochanowskich Chlewickiej, powodowie, przeciwko jaśnie wielmożnemu Hieronimowi Wielopolskiemu, koniuszemu koronnemu, i innym pozwanym, w sprawie działu majątku spadkowego po Kochanowskich”; „Instygator i sukcesorowie Elżbiety z Chlewickich Leżeńskiej i Anny z Chlewickich Wąsowiczowej, powodowie, przeciwko wielmożnemu Augustynowi Ulińskiemu, staroście podwysockiemu, i innym pozwanym, w sprawie rzekomych melioracji (zwiększenia) posagów”. Por. akty 34–35 (intromisje Leżeńskiego, Ożarowskich i Wąsowiczów w klucz kochanowski / Kochanówka – Kochangród).

Odczyty niepewne: nazwisko podającego list (Antoni Luc…ski), dzień wpisu (Trzynastego?), „Kwerelach”, „Chryniowieckiego”, „oswaianstwem”, „Hadziewicz”, „w Kijanie JmćPanne-Kiera”, „Komorowski”, „Pięćdziesiąt razy roterowac”, „Kamińsk.”, „Kobylańskich”, nagłówek aktu 38.

Streszczenie

Dnia 13[?] stycznia 1768 r. Antoni Luc…ski[?] podał do akt grodu winnickiego (oblata) list Marcina Rakowskiego, komornika granicznego halickiego, wysłany z Warszawy 2 listopada 1767 r. do Franciszka Leżeńskiego, łowczego podolskiego, deputata na Trybunał Koronny, w Kochanówce. Rakowski donosił, że nie czekając na koniuszego koronnego (Hieronima Wielopolskiego) w Jasieńcu[?], przyjechał do Warszawy. Koniuszy zgodził się zakończyć spór z sukcesorami Kochanowskich, a za pośredników poproszono Dłuskiego, podkomorzego lubelskiego, i Chryniowieckiego[?], chorążego czerwonogrodzkiego. Prosił o pilne przesłanie pocztą pełnomocnictwa od Zaleskich, odradzał Leżeńskiemu przyjazd i przesyłał formuły wpisów spraw do rejestrów Trybunału. Były to: sprawa sukcesorów Anny z Kochanowskich Chlewickiej przeciw Wielopolskiemu o dział majątku po Kochanowskich; sprawa sukcesorów Elżbiety z Chlewickich Leżeńskiej i Anny z Chlewickich Wąsowiczowej przeciw Augustynowi Ulińskiemu, staroście podwysockiemu, o melioracje posagów; sprawa Leżeńskiego i innych sukcesorów Kochanowskich przeciw wdowie i synom Stanisława Kossakowskiego, kasztelana kamińskiego[?], o dział dóbr kobylańskich[?], czyli kochangrodzkich; wreszcie sprawa przeciw Michałowi Grocholskiemu, sędziemu ziemskiemu bracławskiemu, o rozgraniczenie dóbr komorowskich[?] od klucza kochangrodzkiego.

Akt nr 38

Relacja woźnego Józefa Wiśniowskiego o intromisji Józefa Kondrackiego w zastaw wsi Tarhan (klucz tetyjowski[?]) na mocy kontraktu z Ogińskimi

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 16 stycznia 1768, Winnica; intromisja: … stycznia 1768
Karty / skanyk. 32–32v (skany 0033–0034)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 32 (skan 0033, strona prawa – dół)

1Intromissya w Dobra Wieś Tarhan W. Kon-

2drackiemu [...] Vigore Kontraktu Zastawn.

3służąca

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Januarij Szesnastego Dnia.

6[reklamant:] Przed Ur[zędem]

k. 32v (skan 0034, strona lewa)

1[u góry, przekreślona dawna numeracja:] 710

2Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grod. Winn. y przedemną

3Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesnikiem Burgrabstwa

4Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Oczewiście Woźny

5Generał Woiew. Kijow. y Inn. Szlachetny Jozef Wiśniowski

6w moc prawdziwey, wierney y skuteczney Relacyi swoiey

7iawnie ustnie y dobrowolnie zeznał, Iż On Roku

8Teraznieyszego Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego Die [...]

9cunda[?] Januarij na wezwanie Prawne WJmć P. Jozefa Kon-

10drackiego Cześn.[?] Lochw.[?] maiąc przy sobie Stronę Szlachty

11Ludzi wiary godnych Urod. JchM. PP. Adama Bielskiego

12y Macieja Pieszkowskiego[?] dla tym większey wiary y

13ważności sobie użytych był w Dobrach Wsi Tarha-

14nie do Klucza Tetyjowskiego[?] należących, gdzie będąc

15na fundamencie Kontraktu Zastawnego między

16JWW. Michałem y Kazimirą z Ogińskich Hrabiami

17Brzostowskiemi Podskarbiemi Wielkiemi Wielkiego

18Xięstwa Litt. Małż. przez W. Szymona Jacynicza Horod-

19niczego Powiatu Smoleń. Specialnego Tychże JWW.

20Podskarbich Litt. Plenipotenta z iedney, a W. Affektan-

21tem Roku niedawno przeszłego Tysiąc Siedmset,

22Sześćdziesiąt Siodmego, Dnia Dwudziestego Pierwszego

23Decembris z drugiey Strony, w Perehonówce[?] o

24Dobra Wieś Tarhan zawartego y podpisanego,

25w Tęż Wieś Tarhan ze wszystkiemi Oney Poddanemi

26Gruntami, Polami Oranemi y nie oranemi, Zasieka-

27mi, Sianożęciami, Stepami, Lasami, Chrustami, Pasie-

28kami, Pasieczyskami, Stawami, Błotami, Zarostami, Dwo-

29rem, Karczmą, Winnicą, Budynkami y Przybudynkami,

30wszelkiemi Tudzież ze wszystkiemi Oney pożytkami,

31Arędą, Pańszczyzną, Czynszami, Daninami, y innemi

32[na marginesie, ręką korektora: Po]winnościami, ze wszystkim zgoła, tak iak się w

33Sobie ma mieć y zawierać powinna, nie wymaiąc

34nanicego w Rzetelną Zastawną Trzechletnią W. Affe-

35ktanta uwiązał y Intromittował Possessyą, po ktorym

36takowym uwiązaniu JchMciom Panom Szlachcie Gracia-

37listom[?] tamże mieszkaiącym wypłacać Czynsze, a Gro-

38madzie na to Zwołaney wszelkie posłuszeństwo, odbywa-

39nie Pańszczyzny, płacenie czynszow y Innych Podatkow y

40powinności czynienie dla W. Affektanta zaleciwszy, y

41Szlachty sobie przytomną w tym punkcie oświadczy-

42wszy się z tamtąd odiechał, y tu ad Acta przybywszy

43prawdziwey przedemną Urzędem obwołaney Possessyi

44uczynił y zeznał Relacyą, ktorey do Akt przyię-

45cie prosił, co y otrzymał. Woźny qui Supra Scriben-

46di ignarus Crucem S.tam posuit Jozef Wiśniowski +.

47[nagłówek następnego aktu:] Obl. Plen.cyi Ręczney od Urod. Burbińskiego[?] Urod. Jagieł-

48łowiczowi do Roborowania Cessyi Urod. Burbińskiemu [...]

Objaśnienia i tłumaczenia

Intromissya / uwiązanie w Possessyą – wwiązanie w posiadanie; Zastawna Trzechletnia Possessya – posiadanie zastawne (dzierżawa zastawna) na trzy lata; Affektant – strona żądająca czynności; Woźny Generał Woiew. Kijow. y Inn. – woźny generalny województwa kijowskiego i innych; qui Supra Scribendi ignarus Crucem S(anc)tam posuit – (woźny) jak wyżej, nieumiejący pisać, postawił znak Krzyża Świętego.

Pożytki dóbr: Zasieki (zasieki – zagrodzone pastwiska/lasy?), Stepy, Chrusty – zarośla, Pasieki i Pasieczyska – pasieki i dawne miejsca po pasiekach, Winnica – winnica lub gorzelnia (na Ukrainie częściej: gorzelnia), Aręda – arenda (dzierżawa propinacji), Pańszczyzna – robocizna chłopska. Szlachta Gracialiści (gratialistae) – drobna szlachta osiadła na gruntach dworskich „z łaski” pana, płacąca czynsz.

Michał Brzostowski (zm. 1788?) i jego żona Kazimiera z Ogińskich – podskarbiowie wielcy litewscy; w tekście „Hrabiami Brzostowskiemi”. Odczyty niepewne: dzień intromisji („Die [...]cunda” – może Secunda = 2 I), urząd J. Kondrackiego („Cześn. Lochw.”?), nazwisko świadka (Pieszkowski), nazwa klucza („Tetyjowskiego” – Tetyjów?), miejsce zawarcia kontraktu („Perehonówka”), „Gracialistom”.

Streszczenie

Dnia 16 stycznia 1768 r. szlachetny Józef Wiśniowski, woźny generalny województwa kijowskiego i innych, zeznał w grodzie winnickim relację z intromisji. W styczniu 1768 r., na wezwanie Józefa Kondrackiego, cześnika [lochwickiego?], w obecności szlachty Adama Bielskiego i Macieja Pieszkowskiego[?], przybył do wsi Tarhan, należącej do klucza tetyjowskiego[?]. Podstawą był kontrakt zastawny o tę wieś, zawarty 21 grudnia 1767 r. w Perehonówce[?] między Kondrackim a Michałem i Kazimierą z Ogińskich Brzostowskimi, podskarbiostwem wielkimi litewskimi, reprezentowanymi przez pełnomocnika Szymona Jacynicza, horodniczego powiatu smoleńskiego. Woźny wwiązał Kondrackiego w trzyletnie posiadanie zastawne Tarhanu ze wszystkimi poddanymi, gruntami, stepami, lasami, pasiekami, stawami, dworem, karczmą, winnicą, budynkami, arendą, pańszczyzną, czynszami i daninami. Osiadłej tam szlachcie czynszowej polecił płacić czynsze nowemu posiadaczowi, a zwołanej gromadzie – okazywać mu posłuszeństwo, odrabiać pańszczyznę i płacić czynsze. Jako niepiśmienny podpisał relację znakiem krzyża.

Akt nr 39

Oblata plenipotencji ręcznej Macieja Antoniego Burbińskiego dla Wojciecha Jagiełłowicza do roborowania cesji uczynionej synowi Wojciechowi Ignacemu Burbińskiemu

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 18 stycznia 1768, Winnica; plenipotencja: 21 grudnia 1767, Berezianka[?]
Karty / skanyk. 32v–33v (skany 0034–0035)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 32v (skan 0034, strona lewa – dół)

1Obl. Plen.cyi Ręczney od Urod. Burbińskiego Urod. Jagieł-

2łowiczowi do Roborowania Cessyi Urod. Burbińskiemu

3[...]

4[reklamant:] Roku

k. 33 (skan 0034, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 33

2Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

3Miesiąca Januarij, Osmnastego Dnia.

4Przed Urzędem y Aktami ninieysz. Grod. Winn.

5y przedemną Tomaszem Czarkowskim[?], Namie-

6snikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym.

7Comparens Per.ter Urod. JmćP. Woyciech Jagieło-

8wicz tę Plenipotencyą ręczną od Urod. Macieja

9Antoniego Burbińskiego do Roborowania Cessyi

10Urod. Woyciechowi Burbińskiemu uczynioney

11daną ratione intro Contentorum ad Acta praesentia

12Castr. Capit. Vinnicen. per Obl. podał de Thenore tali.

13Niżey na podpisie wyrażony na fundamencie Wo-

14łyń.[?] Statutu WW. Xięstwa Litt. Woiewództwom Kijow-

15skiemu y Bracł. Służącego. Znam tą Ręczną Plenipo-

16tencyą moią, ktorą takowey wagi y waloru mieć chcę,

17iakobym przed Aktami ktoremi kolwiek Grodzkiemi zeznał.

18Iż Ja Obowiązawszy się Cessyą Ręczną Roku Teraz.

19Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmego, Dnia Dwu-

20dziestego Osmego Maja w Bereziance[?] Datowaną

21przezemnie na Osobę Urod. Woyciecha Ignacego

22Burbińskiego Syna mego Starszego własną

23do Akt Grodu Winnic. Stanąć, y też Cessyą robo-

24rować, Tudzież wszelkie Klauzuły, Punkta y Liga-

25menta, w Zupełney Mocy y Stałości zostaiące w

26pomienioney Cessyi wyrażone, ztwierdzić y

27zmocnić, ale że od Segłości[?] pomienionego Grodu

28od pomieszkania mego Zostaię, a Sędziwości Lata do-

29mowego Spoczynku y wygody potrzebuią, nie mniey

30ustawiczne Domowe Zatrudnienia Zabraniaią,

31przeto Ja wyż pomienioną Cessyą ze wszystkiemi

32Oneyże Punktami y Ligamentami w Zupełney Sta-

33łości y mocy znaiąc, Uprosiwszy Urod. JmćP. Woyciecha

34Jagiełłowicza za Plenipotenta mego do Roborowa-

35nia wyż wspomnioney Cessyi przed Aktami Grodu Winn.

36daię moc y Zupełną władzę, Ktory Urod. Woyciech

37Jagiełłowicz wyż wyrażoną Cessyą iak nay do-

38skonaley y Skuteczniey zmocnić, ztwierdzić y Gro-

39downie Roborować, a co kolwiek ktorym kolwiek Sposobem[?]

40w niey uczyniona będzie, to wszystko wieczyście w

41nienaruszoney Stałości Zostawać powinno, y na to

42się przy uproszeniu WW. Przyiaciół Ręką Swoią

43przy przyciśnieniu Pieczęci podpisuię. Dat. w Bere-

44ziance[?] Dnia Dwudziestego Pierwszego Decembris

45Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo

46Anno. U tey Plenipotencyi per Obl. podaney podpisy Rąk

47przy wyciśnioney na Laku Czerwonym Pieczęci w te Słowa.

48M. Ant. Burbiński mpx [L. S.] Uproszony Przyiaciel do tey Ple-

49nipotencyi podpisuię się Jozef Małżycznowicz[?] mp. Proszony Przyia-

50ciel podpisuię się M. T. Załęski. Jerzy Traczewski[?] proszony

51Przyiaciel

k. 33v (skan 0035, strona lewa – góra)

1Przyiaciel do podpisania się mp. Ktora to Plenipoten-

2cya per Obl. podana Słowo w Słowo do Xiąg ninie-

3yszych Grod. Winn. iest Zapisana.

4[nagłówek następnego aktu:] Roboracya Cessyi Ręczney od Urod. Bur-

5bińskiego Synowi Swemu …

Objaśnienia i tłumaczenia

Roborowanie (roboratio) – umocnienie (zatwierdzenie) dokumentu prywatnego przez zeznanie go przed urzędem i wpis do ksiąg; Cessya ręczna – cesja (przelew praw) spisana prywatnie; ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr(ensia) Capit(anealia) Vinnicen(sia) per Obl(atam) – z racji treści wewnątrz zawartej, przez oblatę do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; de Thenore tali – w takim brzmieniu.

na fundamencie Statutu W. Xięstwa Litt. Woiewództwom Kijowskiemu y Bracł. Służącego – na podstawie (III) Statutu Litewskiego, obowiązującego w województwach kijowskim i bracławskim (i wołyńskim) po unii lubelskiej 1569 r.; Ligamenta – zobowiązania; Grodownie – w grodzie (urzędowo); Lak czerwony – wosk pieczętny; mpx / mp. (manu propria) – ręką własną; L. S. – miejsce pieczęci. Sędziwości Lata – podeszły wiek.

Odczyty niepewne: miejscowość „Berezianka” (Berezianka?), nazwa „Wołyń.” przed „Statutu”, „Segłości” (sens: odległości), nazwiska świadków (Małżycznowicz, Traczewski), „mpx”. Data cesji: 28 maja 1767 r.

Streszczenie

Dnia 18 stycznia 1768 r. Wojciech Jagiełłowicz podał do akt grodu winnickiego (oblata) pełnomocnictwo ręczne wystawione 21 grudnia 1767 r. w Bereziance[?] przez Macieja Antoniego Burbińskiego. Burbiński zobowiązał się wcześniej (cesją ręczną z 28 maja 1767 r.) do stawienia się w grodzie winnickim i zatwierdzenia (roborowania) cesji na rzecz swego starszego syna, Wojciecha Ignacego Burbińskiego. Ponieważ jednak mieszkał daleko od Winnicy, był w podeszłym wieku i zajęty sprawami domowymi, ustanowił Jagiełłowicza pełnomocnikiem do roborowania tej cesji ze wszystkimi jej klauzulami i zobowiązaniami. Pełnomocnictwo opatrzył pieczęcią na czerwonym laku. Podpisali: M. Ant. Burbiński oraz świadkowie Józef Małżycznowicz[?], M. T. Załęski i Jerzy Traczewski[?].

Akt nr 40

Roboracja cesji ręcznej Macieja Antoniego Burbińskiego na rzecz syna Wojciecha Ignacego, zeznana przez pełnomocnika Wojciecha Jagiełłowicza

Sygnatura44-1-3 (CDIAK Ukrainy, f. 44, op. 1, spr. 3)
Datawpis: 18 stycznia 1768, Winnica; cesja: 28 maja 1767, Berezianka[?]
Karty / skanyk. 33v (skan 0035)
Językpl (wtrącenia łac.)

Transkrypcja

k. 33v (skan 0035, strona lewa)

1Roboracya Cessyi Ręczney od Urod. Bur-

2bińskiego Synowi Służąca.

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Januarij Osmnastego Dnia.

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn.

6y Przedemną Tomaszem Czarkowskim[?] Namiesni-

7kiem Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym Compa-

8rens Per.ter Urod. Woyciech Jagiełłowicz Zdrowy bę-

9dąc na ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney

10należney Ziemskiey Jurisdykcyi Prawa, Forum

11Powiatu y Woiewództwa, a pod ten Akt dobrowol-

12ny całe się poddaiąc y wcielaiąc wiadomo iawno

13czyni y dobrowolnie zeznaie, Iż JM. Zeznawa-

14iący z mocy Plenipotencyi Ręczney de Actu eius

15Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

16Septimo, Die Trigesima[?] Prima Decembris

17w Bereziance[?] Datowaney, a zaś Roku Teraz.

18Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego, Dnia

19y Miesiąca na Akcie wyrażonego Oblatowaney

20od Urod. Macieja Antoniego Burbińskiego

21sobie daney y służącey do Stwierdzenia y

22zmocnienia przez Tegoż Macieja Antoniego

23Burbińskiego Cessyi Ręczney Roku przeszłego

24Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmego Dnia

25Dwudziestego Osmego Maja także w Berezian-

26ce[?] na Osobę Urod. Woyciecha Ignacego Burbiń-

27skiego Syna wszystkich w Ogulności Dobr,

28Summ y Rzeczy szerzey w Teyże wyrażonych

29spisaney do Akt Grodu Winn. Roku Tegoż, Dnia

30Dziewiętnastego Junij per Oblatam podaney, Ces-

31syą wspomnianą ze wszystkiemi Oney Punktami

32Klauzułami y Ligamentami w Zupełney wa-

33dze y Stałości będącą, zmacnia, Stwierdza y

34Roboruie, mocą dobrowolnego Zeznania

35Woyciech Jagiełłowicz ad hunc Actum Zapi-

36sany Plenipotens. Mp.

37[nagłówek następnego aktu:] Obl. Testamentu niegdy Ur. Heleny Makarewi-

38czowey

Objaśnienia i tłumaczenia

Roboracya (roboratio) – umocnienie i zatwierdzenie dokumentu przez zeznanie przed urzędem; de Actu eius – z datą (aktu) tejże; Die Trigesima[?] Prima Decembris – dnia 31[?] grudnia; Ogulność (ogólność) – całość; Ligamenta – zobowiązania; ad hunc Actum Zapisany Plenipotens – pełnomocnik ustanowiony do tej czynności; Mp. (manu propria) – ręką własną.

Rozbieżność dat: w akcie 39 plenipotencja datowana „Dnia Dwudziestego Pierwszego Decembris” (21 XII 1767), tu „Die Trigesima[?] Prima Decembris” – odczyt „Trigesima” niepewny (może „Vigesima”). Cesję z 28 V 1767 r. podano per oblatam do akt grodu winnickiego 19 VI 1767 r.

Streszczenie

Dnia 18 stycznia 1768 r. Wojciech Jagiełłowicz stawił się osobiście przed urzędem grodzkim winnickim jako pełnomocnik Macieja Antoniego Burbińskiego (na mocy plenipotencji ręcznej z grudnia 1767 r., oblatowanej tegoż dnia – zob. akt 39). Zatwierdził (roborował) cesję ręczną, którą Burbiński wystawił 28 maja 1767 r. w Bereziance[?] na rzecz syna Wojciecha Ignacego Burbińskiego, obejmującą ogół jego dóbr, sum i rzeczy, a podaną do akt grodu winnickiego 19 czerwca 1767 r. Cesja ze wszystkimi punktami, klauzulami i zobowiązaniami została uznana za w pełni ważną i trwałą.

Podcast do tej części

Odcinek 02

Analfabetyczny woźny i nieoddana książka hetmana

Pobierz plik MP3