Akty 121–140

Transkrypcja

k. 97v (skan 0099, strona lewa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Czwartego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y

4przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Oczewiście Urod. Jmć Pani

6Elżbieta Jwaszkiewiczowna niegdy Urod. Jana y Alexandry z

7Łosiow Jwaszkiewiczow Małł. Corka niegdy zaś Urod. Jmć Pana

8Łukasza Jwaszkiewicza Dobr Części Rusina w Wwie Bełz. leżą-

9cych Dziedzica bezpotomnie zmarłego Rodzona Synowica y

10mimo Jnne Siostry swoie naturalna Sukcessorka. Urod. zaś Józefa

11Tomaszewskiego Małżka, w Obecności y Assystencyi tak tegoż

12Urod. Józefa Tomaszewskiego Męża swego y Opiekuna Małżeńskie-

13go iako też Urod. Jchmć PP. Antoniego Porcewskiego[?] Łowczy-

14ca[?] y Józefa Boguszewskiego z Liniy Oyczystey y Macierzystey

15bliskich Krewnych swoich czyniąca. Zdrowa będąc na Ciele

16y Umyśle Odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdy-

17kcyi Prawa forum Powiatu y Wwa. a pod ten Akt dobro-

18wolnego Zeznania swego całe się z Potomkami y Sukcessorami

19swemi poddaiąc y wcielaiąc iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznaie

20iż Jmć Zeznawaiąca tak Kontrakt wieczystey Rezygnacyi

21między Urod. Jchmć PP. Marcinem Poniatowskim y Maryanną z

22Jwaszkiewiczow Siostrą swoią Rodzoną starszą Małł. y Jmć[?]

23z Jedney a Urodz. P. Woyciechem Strzemińskim Cześnikiem

24Grabow. z Drugiey Strony o Część Dobr Rusina w Wwie Bełz.

25leżących na siebie Zeznawaiące mimo Jnne Siostry po Smier-

26ci niegdy Urod. Łukasza Jwaszkiewicza Stryia swego bezpo-

27tomnie zmarłego spadłą Roku przeszłego Tysiąc Siedm-

28set, Sześćdziesiąt, Szostego, Dnia Dwudziestego pierwszego

29Miesiąca Lutego w Uściłużu[?] Zpisany Rękoma Stron Oby-

30dwoch y Urod. Przyiacioł podpisany, Zakładem y Szkodami Ziem-

31skiemi Ztwierdzony. Jakoteż Zapisow trzy. Pierwszy Rezy-

32gnacyą tegoż Kontraktu wieczystey rezygnacyi, Drugi Dona-

33[kustosz:] cyą

k. 98 (skan 0099, strona prawa, góra)

1[Dona]cyą na pomienioną Część Dobr Wsi Rusina Trzeci Cessyą wszel-

2kich Praw Sukcessyonalnych do Dobr W. Matczyńskich[?] przez wyż-

3wymienionych Urod. Poniatowskich Małł. swym y Urod. Zeznawa-

4iącey z mocy Plenipotencyi sobie daney Jmieniem na Osobę

5W. Woyciecha Strzemińskiego Cześn. Grabow. przed Aktami Grod.

6Bełzkiemi w Piątek po Niedzieli Reminiscere nazwaney Roku

7tegoż Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Szostego. Zeznany we

8wszystkich Punktach, Kondycyach Klauzulach, Ligamentach,

9Zakładach, y Szkodach Ziemskich w iak nayzupełniey-

10szey Formie Prawa approbuie, Konfirmuie, Ratyfikuie, y

11Roboruie, oraz Prawa swego w szczegulności y ogulności

12wszelkiego do przerzeczonych Dobr mianego sobie Zeznawa-

13iącey przynależącego ni na siebie ani Sukcessorow

14swoich nie excypuiąc ani rezerwuiąc, całe y zupełnie

15na Osobę często rzeczonego Urod. Woyciecha Strzemińskiego

16Cześn. Grabow. niegdy Urod. Marcina y Maryanny z

17Nieciecckich[?] Strumińskich[?] Małł. Syna y Sukcessorow o-

18nego wlewa, Ceduie, y ustępuie, w czym wszystkim te-

19goż Urod. Donataryusza y Cessyonaryusza swego y Jego Sukces-

20sorow od wszelakich Jmpetycyi prawnych y nieprawnych od kogokol-

21wiek zachodzących w każdym Sądzie y Urzędzie, tylekroć ile-

22kroć tego potrzeba wyciągać będzie miała zastępować Obliguie się y

23Titulo Evictionis Zapisuie. ale pod Szkodami Ziemskiemi wcale

24Zapłacenia[?] o Forum Sądu Ziemskiego Bełz. lub Grodu

25Bełz. albo Grabowieckiego a w czasie broń Boże bezkróle-

26wia Sądow Kapturowych będzie Wwa Bełz. sobie y Sukcessorom

27swoim do odpowiadania naznaczaiąc mocą dobrowolne-

28go Zeznania swego. Jako niewmieiąca pisać Krzyż S[więty] kła-

29dnie Elżbieta z Jwaszkiewiczow Tomaszewska +. Jako

30Assystent Małł. y Opiekun podpisuię się Józef To-

31maszewski mpa. Antoni Porcewski[?] Łowczyc[?] iako bliski

32Krewny podpisuię się. Jako bliski Krewny podpisuię się

33Józef Boguszewski mpa.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Roboracya – umocnienie, potwierdzenie (łac. roboratio) wcześniejszej czynności prawnej; Tranzakcya – umowa; Urod. – Urodzony (szlachcic); Jmć, Jchmć PP. – Jego Miłość, Ichmościowie Panowie; Małł. – małżonkowie; Małżka – małżonka; Wwo Bełz. – województwo bełskie; Synowica – bratanica; Sukcessorka – spadkobierczyni; Opiekun Małżeński – mąż jako opiekun prawny żony przy czynnościach prawnych; Jurysdykcya forum Powiatu y Wwa – właściwość sądowa powiatu i województwa; Kontrakt wieczystey Rezygnacyi – umowa o wieczyste odstąpienie dóbr; Donacya – darowizna; Cessya – przelew praw; Plenipotencya – pełnomocnictwo; Niedziela Reminiscere – 2. niedziela Wielkiego Postu (w 1766 r. 23 lutego, piątek po niej – 28 lutego); approbuie, konfirmuie, ratyfikuie, roboruie – zatwierdza, potwierdza, ratyfikuje, umacnia; ni … nie excypuiąc ani rezerwuiąc – nie wyłączając ani nie zastrzegając; Donataryusz y Cessyonaryusz – obdarowany i cesjonariusz; Jmpetycya – roszczenie, napaść prawna; Titulo Evictionis – z tytułu ewikcji (obowiązku obrony nabywcy przed roszczeniami osób trzecich); Szkody Ziemskie – szkody według prawa ziemskiego; Sądy Kapturowe – sądy w czasie bezkrólewia; mpa – manu propria (własnoręcznie).

Kontekst i uwagi: Elżbieta z Iwaszkiewiczów Tomaszewska, bratanica i współspadkobierczyni zmarłego bezpotomnie Łukasza Iwaszkiewicza, potwierdza w Winnicy (przy asyście męża i krewnych) czynności dokonane w 1766 r. przez jej starszą siostrę Mariannę z Poniatowskich i szwagra Marcina Poniatowskiego, działających także w jej imieniu na mocy pełnomocnictwa: kontrakt z Uściługa[?] z 21 II 1766 i trzy zapisy zeznane w grodzie bełskim (rezygnacja, donacja, cesja praw spadkowych) na rzecz Wojciecha Strzemińskiego, cześnika grabowieckiego. Nazwa dóbr Rusin[?] (w woj. bełskim) odczytana niepewnie; możliwa identyfikacja z wsią Rusin w okolicy Hrubieszowa – niepewna. Odczyty „Porcewski Łowczyc”, „Matczyńskich”, „Nieciecckich”, „Uściłużu” niepewne. Nazwisko matki Strzemińskiego zapisano w formie „Strumińskich” (zapewne zniekształcenie „Strzemińskich”). Tytuł marginalny częściowo niepewny.

Streszczenie

24lutego 1768 r. przed grodem winnickim stanęła Elżbieta z Iwaszkiewiczów Tomaszewska, córka Jana i Aleksandry z Łosiów Iwaszkiewiczów, bratanica i (obok innych sióstr) spadkobierczyni zmarłego bezpotomnie Łukasza Iwaszkiewicza, dziedzica części dóbr Rusin[?] w województwie bełskim, żona Józefa Tomaszewskiego. W asyście męża oraz krewnych – Antoniego Porcewskiego[?] i Józefa Boguszewskiego – zatwierdziła (zroborowała) kontrakt wieczystej rezygnacji zawarty 21 lutego 1766 r. w Uściługu[?] między jej starszą siostrą Marianną i szwagrem Marcinem Poniatowskim a Wojciechem Strzemińskim, cześnikiem grabowieckim, o część dóbr Rusin przypadłą siostrom po stryju, a także trzy zapisy (rezygnację, donację i cesję praw spadkowych) zeznane w jej imieniu przez Poniatowskich w grodzie bełskim w piątek po niedzieli Reminiscere 1766 r. Wszystkie swoje prawa do tych dóbr przelała na Strzemińskiego i jego następców, zobowiązując się bronić go przed wszelkimi roszczeniami (ewikcja) pod rygorem szkód według prawa ziemskiego i poddając się sądom ziemskim i grodzkim bełskim, grodowi grabowieckiemu, a w bezkrólewiu sądom kapturowym województwa bełskiego. Jako niepiśmienna postawiła krzyżyk; podpisali mąż i krewni.

Transkrypcja

k. 98 (skan 0099, strona prawa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną

4Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgr. Grod. Winn.

5Przysięgłym. Stanowszy Oczewiście Woźny Generał. Wwa Kijow.

6y Jnny opatrzny Wasyl Tarnawski umocowaney Relacyi

7swoiey dobrowolnie Zeznał, iż on Roku Tysiąc Siedmset

8Sześćdziesiąt, Osmego. Dni y Miesięcy niżey wyrażonych sol-

9nych na Affektacyą y prawną Rekwizycyą Urod. Jmć Pana

10Jakuba Sasimowskiego Cześn. Ziemi Bielskiey[?] Od Tar-

11nawskiego[?] maiąc przy sobie Strone Szlachty Ludzi wiary

12godnych do tego Akta wziętych Urod. Jchmć PP. Michała

13[kustosz:] Krzyżanowskiego

k. 98v (skan 0100, strona lewa, góra)

1Krzyżanowskiego y Sadowika[?] Niedzielskiego maiąc ich ad evidentiorem Testi-

2monij gratia sibi adhibitos był w Dobrach Wsiach Tarnawce[?] y

3Terescy[?] Dnia Dziesiątego Februarij w Dobrach Wsiach Biało-

4iezierce[?] y Kumeyczach[?] Dnia Osmnastego Ejusdem mensis

5w Kluczu Bohopolskiego[?] w Wwie Bracł. leżących tudzież

6Dnia piętnastego tegoż Miesiąca w Dobrach Wsiach Woro-

7biiowce, Łuce, y Piekarach[?] w Wwie Kijow. Sytuowanych a

8w Kluczu Międzyrz[...]skim[?] Sytuowanych Roku teraźniey-

9szego Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego. gdzie bę-

10dąc vigore Kontraktu Arendownego Trzyletniego[?] wszystkie-

11mi należytościami polami, Rolami, Stawami, Stawkami,

12Młynami, Młynkami, Sianożęciami, Zaroślami, Lasami,

13Karczmami, Browarami, Miody[?] Karczemnemi[?], Poddanemi, Cią-

14głemi y nieciągłemi, y ich powinnościami, Czynszami, Dani-

15nami, Daniami Dziesięcinnemi, Sadzawkami, Sadami o-

16raz zgoła ze wszystkiemi do tych Dobr przynależytościami y

17Dochodami pomienione Dobra iako się w swoich miedzach

18y obchodach zdawna miały y mieć maią w spokoyną Re-

19alną [...] Urod. Rekwirentowi nemine impugnante et

20contradicente podał y puścił Possessyą, o ktorey podaney

21possessyi Ludzi do Gromady zebrawszy onemu Panu

22opowiedział y wszelkiego posłuszeństwa zalecił, a tak

23on Woźny ze Szlachtą sobie przytomną oświadczywszy się do

24Akt przyszedłszy prawdziwy przedemną Urzędem Jntro-

25missyi Zeznał Relacyą De quo praesens Ejusdem Mttis

26Relat. Mttis ignarus Scribendi Crucem Sanctam po-

27suit Wasyl Tarnawski (X)

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Intra. (Intromissya) – wprowadzenie w posiadanie; C.Z.B. – Cześnik Ziemi Bielskiej[?]; Woźny Generał. Wwa Kijow. y Jnnych – woźny generalny województwa kijowskiego i innych; Relacya – zeznanie woźnego o wykonanej czynności; Affektacya y prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Strona Szlachty – szlachta towarzysząca woźnemu jako świadkowie; ad evidentiorem Testimonij gratia sibi adhibitos – przybranych dla oczywistszego świadectwa; Ejusdem mensis – tegoż miesiąca; vigore Kontraktu Arendownego – na mocy kontraktu dzierżawnego; nemine impugnante et contradicente – nikomu się nie sprzeciwiającemu i nie zaprzeczającemu; Possessya – posiadanie; Gromada – zgromadzenie wiejskie; De quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Ministerialis ignarus Scribendi Crucem Sanctam posuit – woźny, nie umiejąc pisać, postawił znak krzyża.

Kontekst i uwagi: woźny wprowadził Jakuba Sasimowskiego w posiadanie dzierżawne (na mocy kontraktu arendownego, być może trzyletniego) kilku wsi w dwóch kompleksach dóbr – kluczu w woj. bracławskim (Tarnawka?, Tereska?, Białojezierce?, Kumejki? – czytanie nazw bardzo niepewne; klucz zapewne bohopolski?) oraz kluczu w woj. kijowskim (Worobijówka, Łuka, Piekary? – klucz zapisany niewyraźnie, może międzyrzecki). Właściciel dóbr nie został w zachowanym tekście wymieniony wprost („Od Tarnawskiego[?]” – odczyt niepewny). Imię drugiego świadka (Sadowik?) niepewne. Tytuł Sasimowskiego rozwinięto z marginalnego „C.Z.B.”; możliwe także „Ziemi Bełzkiey”.

Streszczenie

26lutego 1768 r. woźny generalny województwa kijowskiego i innych, Wasyl Tarnawski, zeznał przed grodem winnickim relację, że na żądanie Jakuba Sasimowskiego, cześnika ziemi bielskiej[?], w obecności szlachty – Michała Krzyżanowskiego i Sadowika[?] Niedzielskiego – wprowadził go na mocy kontraktu arendownego (dzierżawnego) w spokojne posiadanie kilku wsi: 10 lutego 1768 r. Tarnawki[?] i Tereski[?], 18 lutego Białojezierców[?] i Kumejek[?] w kluczu bohopolskim[?] w województwie bracławskim, a 15 lutego Worobijówki, Łuki i Piekar[?] w województwie kijowskim (w innym kluczu). Dobra przekazano ze wszystkimi przynależnościami – polami, stawami, młynami, sianożęciami, lasami, karczmami, browarami, poddanymi i ich powinnościami, dziesięcinami i sadami. Nikt się nie sprzeciwił; woźny zebrał gromady chłopów, ogłosił im nowego pana i nakazał posłuszeństwo. Jako niepiśmienny postawił znak krzyża.

Transkrypcja

k. 98v (skan 0100, strona lewa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

4demną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgr.

5Grod. Winn. Przysięgłym. Comparens Personaliter Urod. Jmć Pani

6Anastazya z Mysłowskich[?] primo Chrzczewska[?] niegdy Urod.

7Jakuba Chrzczewskiego[?] Sędz.[?] Zawkrzyńskiego[?] Secundo

8ad praesens voto Urod. Rymkiewicza Skarbn. Smoleńskiego

9Małżka w Assystencyi z Prawa przynależącey swoim

10y Urod. Michała Chrzczewskiego[?] z pierwszego Małżeństwa

11pozostałego Sukcessora[?] Jmieniem Za ktorego opiekę[?]

12y utrzymanie ręczy y Zapisuie. Zdrowa będąc na Ciele

13y umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

14[kustosz:] Jurysdykcyi

k. 99 (skan 0100, strona prawa)

1Jurysdykcyi Prawa Forum, Powiatu y Wwa, a pod teraź-

2nieysze dobrowolne Zeznanie swoie całe się poddaiąc y wcie-

3laiąc wiadomo y iawnie czyni ustnie y dobrowolnie Zezna-

4ie, iż Urod. Zeznawaiąca maiąc Sprawy swoie tak w Try-

5bunałach Koronnym iako y rożnych Grodach y Ziemstwach to-

6czące się, oraz z rożnych Zapisow y Rękodzielnych Obli-

7gacyi wynikaiące, a nie mogąc onych sama przez się

8dostatecznie attentować y utrzymać, przeto Osobę y na

9miejscu swoim mianuie Za specyalnego Plenipotenta

10zupełną czyni moc y władzę Urod. Panu[?] Rymkiewi-

11czowi Skarbnemu Smoleńskiemu Mężowi swemu Processa praw-

12ne intentować w sprawy swoie wszelkie Zapisy y Dekreta

13Osobistości Urod. Rekognoscentki[?] rekwiruiące wdawać się w

14Kontrakty Zamian czyli Zastaw lub Arędownych Posse-

15ssyi Dobr albo licet w Komplanacyą wchodzić na Kom-

16promissa Zapisywać się Terminow tak ex vi Dekretow

17iako y Zapisowych Attentować, Summy z przysądzenia

18należne albo y nieodbite[?] wbierać, Summ ieżeliby tego

19potrzeba była zaciągać y onym[?] Ewikcyą na Dobrach Ze-

20znawaiącey Zapisywać Relacye pozwu ad Cassandum

21wydane[?] approbować, Plenipotentow Jmieniem Re-

22kognoscentki stanowić zgoła to wszystko co specy-

23alnego tyczeć się Plenipotenta czyni y sprawować, a

24co tylko przez pomienionego Pana Rymkiewicza S.S.

25niniejszey Zeznawaiącey Męża sprawiedliwie czyli też przez

26Subordynowanych od niegoż Plenipotentow prawnie po-

27stąpioną y postanowiono będzie, to wszystko teraźniey-

28sza Zeznawaiąca Za ważne mieć chce y Zapisuie się

29zachowuiąc tey Plenipotencyi ważność y moc do Lat

30trzech y miesięcy trzech mocą niniejszego Zeznania

31swego. Anastazya Rymkiewiczowa. Jako Assy-

32stent proszony Przyiaciel do podpisu tey Ple-

33nipotencyi pod[...] Rawa[?] podpisuię się J. Danielecki[?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Pltta / Plenipotencya – pełnomocnictwo; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; primo … secundo ad praesens voto – z pierwszego małżeństwa …, obecnie z drugiego; Sędz. Zawkrzyński[?] – sędzia (lub sędzic) ziemi zawkrzeńskiej[?]; Skarbn. Smoleński (S.S.) – skarbnik smoleński (urząd tytularny); Assystencya – obecność opiekuna; Forum – właściwość sądowa; Rękodzielne Obligacye – zobowiązania własnoręczne (skrypty dłużne); attentować – popierać, prowadzić sprawę; Plenipotent specyalny – pełnomocnik szczególny; Processa prawne intentować – wszczynać procesy; Rekognoscentka – zeznająca (wystawczyni aktu); Kontrakty Zamian, Zastaw, Arędowne Possessye – umowy zamiany, zastawu, dzierżawy; licet – choćby; Komplanacya – ugoda; Kompromis – sąd polubowny; ex vi Dekretow – na mocy wyroków; Termin zapisowy – termin wyznaczony w zapisie; Ewikcya – zabezpieczenie (obowiązek obrony nabywcy/wierzyciela); Relacye pozwu ad Cassandum – relacje o pozwach do kasacji; Subordynowani Plenipotenci – pełnomocnicy substytuci ustanowieni przez pełnomocnika; mp – manu propria.

Kontekst i uwagi: Anastazja, wdowa po Jakubie Chrzczewskim[?] (sędzia zawkrzeński[?]), obecnie żona Rymkiewicza, skarbnika smoleńskiego, ustanawia męża pełnomocnikiem do prowadzenia wszystkich swoich spraw sądowych (Trybunał Koronny, grody, ziemstwa) oraz do zawierania kontraktów zastawnych, dzierżawnych, ugód i do pobierania sum; pełnomocnictwo ważne 3 lata i 3 miesiące. Działa także w imieniu syna z pierwszego małżeństwa, Michała. Imię męża (Jan?) – w tekście „Urod. Panu Rymkiewiczowi” – niepewne; nazwiska Mysłowska, Chrzczewski, Danielecki i tytuł „Sędz. Zawkrzyński” odczytane niepewnie. Formuła ostatniego podpisu częściowo nieczytelna.

Streszczenie

26lutego 1768 r. przed grodem winnickim stawiła się osobiście Anastazja z Mysłowskich[?], primo voto Chrzczewska[?] – wdowa po Jakubie Chrzczewskim[?], sędzim[?] zawkrzeńskim[?] – secundo voto żona Rymkiewicza, skarbnika smoleńskiego, występując także w imieniu syna z pierwszego małżeństwa, Michała Chrzczewskiego[?], za którego ręczyła. Ponieważ miała liczne sprawy w Trybunale Koronnym, w grodach i ziemstwach, wynikające z różnych zapisów i obligacji, a nie mogła ich sama prowadzić, ustanowiła swego męża Rymkiewicza specjalnym pełnomocnikiem: do wszczynania i popierania procesów, zawierania kontraktów zamiany, zastawu i dzierżawy, wchodzenia w ugody i kompromisy, pobierania przysądzonych sum, zaciągania pożyczek z zabezpieczeniem na jej dobrach i ustanawiania podpełnomocników. Zobowiązała się uznawać wszystkie jego czynności; pełnomocnictwo ważne przez 3 lata i 3 miesiące. Podpisała Anastazja Rymkiewiczowa oraz jako asystent J. Danielecki[?].

Transkrypcja

k. 99 (skan 0100, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod.

4[kustosz:] Winn.

k. 99v (skan 0101, strona lewa)

1Winn. y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa

2Grodz. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Oczewiście Woźny Gnłł Wwa Bracł. y Jn-

3nych Opatrzny Dmytro Jakubowicz w moc prawdziwey y skuteczney Rel. swo-

4iey iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznał. Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

5Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Dnia Dwudziestego Czwartego Febru[arij] na Affek-

6tacyą y prawną Rekwizycyą W. Jmć Pana Rufina Korycińskiego Mieczn.

7Czernię.[?] Towarzysza Pancernego Znaku JW. Jmć Pana Stty Mirach.[?] maiąc przy

8sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urodz. Jchmć Panow Franciszka Kisielow-

9skiego y Franciszka Podlewskiego propter maius Testimonium użytych był

10w Dobrach Wsi Ożachowce[?] w Wwie Bracł. a Kluczu Lorczyckim[?] leżących

11JW. Michała y Kazimiry Brzostowskich Podskarbich W.W.X.Lit.

12Dziedzicznych gdzie będąc ze wszystkim tey Wsi Państwem Tytułem tudzież

13y Prowentami Pożytkami Dochodami, Attynencyami Pertynencyami Podda-

14nemi Ciągłemi y nieciągłemi y Jch Robociznami, Polami, Zasianemi y nieza-

15sianemi Rolami, Sianożęciami, Zaroślami Lasami, Daninami Czynszami

16Jntratami, Stawami, Rzekami, Rzeczkami, Pasiekami, Pasieczyskami Dzie-

17sięciną Pszczelną y Jnnemi wszystkiemi in genere et specie Pożytkami Do-

18chodami y Przynależytościami zdawnych Czasow y teraz w teyże Wsi Zwy-

19kłemi y Praktykowanemi nic a nic nienatego[?] Jnnego niewyymuiąc ani

20wymuiąc tak iako pomienione Dobra Wieś Ożachowka[?] w swoich Miedzach

21Granicach Obchodziech y Cyrkumferencyach miały y zawierały teraz ma-

22ią y zawieraią na fundamencie Kontraktu Zastawnego Die Vigesima Fe-

23bruarij Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo w Parcho-

24mowce[?] Spisanego y Zawartego temuż W. Rekwirentowi w aktualną Realną

25nemine Jmpugnante et Contradicente Rzetelną podał y postąpił Possessyą

26y onego Officiose intromittował oraz Poddanych tychże Dobr Wsi Oża-

27chowki[?] do Gromady zwoławszy onemu ich Panie Zastawnym teraźniey-

28szym W. Rekwirencie Ruffinie Korycińskim Mieczn. Czernię. opowiedział

29ktoremu aby wszystkie Posłuszeństwo pełnili zalecił iakoż też Poddani

30uniżonym niebędąc spryczni[?] wszelkie Posłuszeństwo temuż W. Affek-

31tantowi pełnić przyrzekli. W czym wszystkim pomieniony Woźny

32ze Szlachtą sobie przytomną oświadczywszy się Ztamtąd tu ad acta przy-

33był y prawdziwey przedemną Urzędem odwołaney[?] Possessyi y Jntromit-

34towaniu W. Rekwirenta we Wieś Ożachowkę[?] uczynił y zeznał Relacyą. De

35quo praesens Ejusdem Mttis Relatio. Mttis qui supra Crucem Sanctam

36posuit (X)

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Jntta (Jntromissya) – wprowadzenie w posiadanie; M.C. (Mieczn. Czernię.) – miecznik czernihowski (urząd tytularny); vigore Juris Obligatorii[?] – na mocy prawa zobowiązującego (kontraktu) – odczyt marginaliów niepewny; Woźny Gnłł Wwa Bracł. y Jnnych – woźny generalny województwa bracławskiego i innych; Rel. – relacja; Towarzysz Pancerny Znaku – towarzysz chorągwi pancernej (znak = chorągiew); propter maius Testimonium – dla większego świadectwa; W.W.X.Lit. – Wielkiego Księstwa Litewskiego (Podskarbich W. – podskarbich wielkich lub podskarbiców); Attynencye, Pertynencye – przynależności; Dziesięcina Pszczelna – dziesięcina od pasiek; in genere et specie – ogółem i szczegółowo; Cyrkumferencye – obwody; Kontrakt Zastawny – umowa zastawu dóbr (wierzyciel obejmuje dobra w użytkowanie); Die Vigesima Februarij Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo – dnia 20 lutego 1768 r.; nemine Jmpugnante et Contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu; Officiose intromittował – urzędowo wprowadził; De quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio. Ministerialis qui supra Crucem Sanctam posuit – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; woźny jak wyżej postawił znak krzyża.

Kontekst i uwagi: intromisja zastawnika (wierzyciela) w dobra zastawione mu przez Brzostowskich – bezpośrednio następny akt 125 to oblata tego samego kontraktu zastawnego. Nazwa wsi (Ożachówka? – zapisywana Ożachowce, Ożachowka, Ożachowki) i klucza (Lorczycki?) odczytane niepewnie; podobnie skrót tytułu dowódcy chorągwi („Stty Mirach.”) oraz miejsce zawarcia kontraktu (Parchomówka?). Odczyt kilku wyrazów w formułach niepewny (nienatego, spryczni, odwołaney).

Streszczenie

26lutego 1768 r. woźny generalny województwa bracławskiego i innych, Dmytro Jakubowicz, zeznał przed grodem winnickim relację, że 24 lutego 1768 r. na żądanie Rufina Korycińskiego, miecznika czernihowskiego, towarzysza chorągwi pancernej, w obecności szlachty Franciszka Kisielowskiego i Franciszka Podlewskiego, udał się do wsi Ożachówka[?] w województwie bracławskim, w kluczu Lorczyckim[?], dziedzicznej Michała i Kazimiery Brzostowskich, podskarbiostwa W. Ks. Litewskiego. Na podstawie kontraktu zastawnego zawartego 20 lutego 1768 r. w Parchomówce[?] wprowadził Korycińskiego bez czyjegokolwiek sprzeciwu w rzeczywiste posiadanie wsi ze wszystkimi przynależnościami: poddanymi i ich robocizną, polami, sianożęciami, lasami, czynszami, stawami, rzekami, pasiekami i dziesięciną pszczelną. Zwołanym poddanym ogłosił go ich panem zastawnym i nakazał posłuszeństwo, które ci przyrzekli. Jako niepiśmienny postawił znak krzyża.

Transkrypcja

k. 99v (skan 0101, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y przedemną Tomaszem

4[kustosz:] Czarkowskim

k. 100 (skan 0101, strona prawa)

1Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winnic. Przysięgłym. Com-

2parens Personalt. Wielmożny Pan Stanisław Koleniowski[?] Cześnikowicz Ziemi Lu-

3[belskiey?] ten Kontrakt Zastawny między JW. Hrabiami Brzostowskiemi Podskar-

4biemi W.W.X.Litt. z iedney, a W. Ruffinem Korycińskim Miecz. Czernię.

5o Dobra Wieś Ożachowkę[?] z drugiey Strony spisany Ratione Jntus Con-

6tentorum ad Acta Castren. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał Tenoris Sequentis

7Między JW. Jchmć PP. Michałem y Kazimirą z Ogińskich na Dąbrowicy[?]

8Hrabiami Brzostowskiemi Małż. Podskarbiemi W.W.X. Litew. Płotel-

9skiemi[?], Dawgowskiemi[?], Orańskiemi, Koniawskiemi ett. a Grodowemi Powiatu

10Osmiańsk.[?] Starostami przez Wielmożnego Jmć Pana Szymona Jacynicza[?]

11Hrodnię.[?] Powiatu Osmiań.[?] in virtute Specyalney Plenipotencyi An-

12no Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo. Sexto Miesiąca Septembra Pią-

13tego Dnia w Wilnie daney y spisaney a przed Aktami Grodz. Wwa Wileń.

14Dnia Szesnastego tegoż Miesiąca Septembra Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdzie-

15siąt Szostego przyznaney y roborowaney a per Oblatam do Grodu Lwowskie[go?]

16Feria Sexta ante Festum SS. Fabiani et Sebastiani Martyrum podaney

17czyniącemi z iedney, a W. Jmć Panem Ruffinem Korycińskim Mieczn.

18Czernię. Towarzyszem Chorągwi Pancerney JW. Jmć Pana Stty Mirach.[?]

19Woysk. Koronne z drugiey Strony stanoł pewny y wieczym nieod-

20mienny Trzyletni Zastawny Kontrakt w ten niżey opisany Sposob.

21y oto JW. Jchmć PP. Brzostowscy Podskarb. W. W.X. Lit. Mał-

22żonkowie na własną y pilną potrzebę swoię to iest na zmieszanie Dłu-

23gow Działem na siebie przypadłych zaciągnowszy Summy Dwadzieś-

24cia Sześć Tysięcy złł Polsk. w złocie in specie Tysiąc sto Czterdzieści Czer-

25wonych złł rachuiąc każdy Czerwony złł po złł Osmnaście w Rublach in

26specie Rubli Trzysta Pięćdziesiąt Cztery, rachuiąc każdy Rubel po złł Polsk.

27Siedm w Monecie nowey samemi Złotowkami Trzy Tysiące Dwa złote

28u W. Jmć Pana Ruffina Korycińskiego przez Ręce W. Jmć Pana Jacynicza

29Hrodnię.[?] Stanisławie[?] odebraney y wyliczoney z ktorey Praesenti Kontraktu

30quietaią w ktorey Summie Dwudziestu Sześciu Tysięcy złł Polsk. modo

31supra Expresso wyliczoney Dobra swoie Dziedziczne Wieś Ożachowkę[?] w

32Wwie Bracł. a Kluczu Torczyckim[?] leżącą ze wszystkiemi do tych

33Dobr należytościami Attynencyami Przyległościami, Pożytkami Docho-

34dami Arędą Karczemną [nad wierszem:] winnicą[?] Poddanemi Ciągłemi y nieciągłemi y ich Dwo-

35rskami[?] Czynszami, Daninami, tak od nich iako y od Szlachty tam miesz-

36kaiących należącemi zgoła ze Wszystkiemi Powinnościami, Polami

37Zasianemi y niezasianemi Oranemi y nieoranemi, Stepami Siano-

38żęciami Lasami, Zaroślami Zapustami Pasiekami, Pasieczyskami

39Dziesięciną Pszczelną, Rzekami Błotami z wolnym Łowieniem Ryb

40pro Commodo Possessora zgoła tak iako ta Wieś zdawnych Czasow

41[kustosz:] w swoich

k. 100v (skan 0102, strona lewa)

1w swoich Miedzach była y Gruntow używała tak y teraz używa y zawie-

2ra ma z tym wszystkim ogułem y Pospolitością nic na siebie y Suk-

3cessorow swoich lub kogo innego niewyymuiąc, ani wyłączaiąc ani umniey-

4szaiąc W. Jmć Panu Ruffinowi Korycińskiemu Miecz. Czernię. w Trzyletnią

5Zastawną puszczaią y postępuią Possessyą. A że w tey Wsi Ożachowce

6niemasz należytego Pomieszkania Szpikleża[?] y Jnne potrzebnych Bu-

7dowli, więc Reparacyi niewięcey iak na złotych Trzysta pozwalaią

8ktore przy Expiracyi Kontraktu W. Possessorowi wrocone być maią. Pos-

9sessya zaś tych Dobr iako się zaczynać ma od Dnia Dwudziestego Czwar-

10tego Miesiąca Lutego w Roku teraźnieyszym Tysiąc Siedmset Sześć-

11dziesiąt Osmym tak o tymże Dniu y Czasie w Roku Da Bog przy-

12szłym Tysiącznym Siedmsetnym, Siedmdziesiątym Pierwszym kon-

13czyć się powinna będzie. Liczenie zaś Summy Dnia Dwudziestego

14Drugiego Miesiąca Lutego w Roku Da Bog przyszłym Tysiąc Siedm-

15set Siedmdziesiątym pierwszym in eadem quantitate et qualitate iako

16iest odebrana praecedente Juridica Avisatione przez Woźnego y

17Szlachtę Dwanaście Niedziel przed Terminem o wykupno w Dob-

18rach być powinno. Ktorey Awizacyi Relacya in Proprio Districtu

19lub w Grodzie Kijowskim Zeznana ma być Officiose Wiel. Jmć Panu

20Ruffinowi Korycińskiemu lub iego Specyalnemu Plenipotentowi

21lubo Sukcessorom iego lub komuby Prawa swego ustąpił, co Prae-

22senti Contractu pozwala nastąpić ma Rumacyi cum omni obe-

23dientia Subditorum Niedziel Sześć po wyszłym Kontrakcie z używa-

24niem o mil Osm[?] a Bydła z wypędzaniem do S. Jurya Ruskiego

25z dodaniem Stogu iednego do tegoż Bydła y z konserwacyą Resztek[?]

26Zboża y Siana ieżeliby się iakie zostały do wymłotu miano-

27wicie Zboża JW. Dziedzice pozwalaią a gdyby in termino expirantis

28Trigennij JW. Dziedzice Pomienionych Dobr niewykupili y Summy

29Dwudziestu Sześciu Tysięcy złł Polsk. nieoddali, tedy ta zastawna Pos-

30sessya De Trigennio ad Trigennium Currere ma usque ad realem

31Exemptionem. Jntromissyi w pomienione Dobra Wieś Ożachow-

32kę iako in Termino praefixo przez Woźnego y Szlachtę iako ex nunc

33dopuszczaią, tak gdy na Gruncie brana będzie ani sami przez się

34ani przez subordynowane Osoby bronić y przeszkadzać niemaią y

35owszem od wszelkich Przeszkod Prawnych y nieprawnych quo-

36cumque ex fonte wynikaiących swoim własnym Kosztem tegoż

37W. Possessora bronić zastępować y ewinkować obowiązuią się. Jn-

38[kustosz:] wentarz

k. 101 (skan 0102, strona prawa)

1wentarz na Gruncie spisany y zweryfikowany W. Possessorowi z wypro-

2wadzeniem Rzetelney y niezawodney Jntraty od wniesioney Summy

3rachuiąc à Decem à Cento być ma oddany ktory do Kontraktu a Kontrakt

4do Jnwentarza referować się powinni będą. Czwartki Mroźnoczny[?] czyli

5Kolejny[?] Ajawałka[?] y Zuy[?] od Arędarza pro Commodo Possessora ustę-

6puią się y do Jntraty być rachowani niemaią, Arędy Kontraktowanie

7w teyże Wsi Ożachowce W. Possessorowi dopuszczaią. Obstrzegaią zaś so-

8bie JW. Dziedzice aby W. Possessor Poddanych do żadnych powinno-

9ści nad Jnwentarz opisanych nie pociągał, a gdyby ktory zuniewa-

10żenia przez uszedł tedy za takiego odpowiedzieć W. Possessor Teneb[itur]

11sin vero ze swey woli y bez dania okazyi poydzie za takiego nięty[?]

12ieo odpowiadać niepowinien będzie ale owszem Bonifikacya nastą-

13pić ma. Drzewa zaś cokolwiek na Reparacyą y Budowlą wszelką

14tudzież opał y kurzenie Gorzałki do Winnicy potrzeba będzie z Lasow

15do Klucza Torczyckiego[?] należących W. Possessor bez żadney Przeszko-

16dy wozić y wrąb mieć wolny powinien. Obstrzega też sobie także W.

17Possessor Casus Fortuitos Lege expressos y niedoboru Jntraty wyrażo-

18ney. A że te Dobra są w orca[?] in confiniis Granic leżące hostilitate

19exposita więc JW. Podskarbi W.W.X.Lit. omnimodam Securitatem

20tuitionem et Evictionem Pomienioney Summie Dwudziestu Sze-

21ściu Tysięcy złł Polsk. super Summis et Substantia Uxorea De-

22portatis Bonisq[ue] suis Jnto omnibus ubivis existentibus habitis et

23habendis obstrzega y zapisuie. Zasiewy Ozime iakie się w tey

24Wsi znaydują takie natychże Gruntach przy Expiracyi Kon-

25traktu W. Possessor odsiać powinien będzie. A cokolwiek więcey

26nadsieie bez Dziesięciny zebrać wolno mu będzie po Expira-

27cyi Kontraktu w Czasie zwyczaynym y należytym. Ktory to Kon-

28trakt y w nim opisane Punkta Klauzuły y Kondycye Strony

29we wszystkim dotrzymać maią y powinne będą pod Zakładem

30Drugiey takowey że Summy Dwudziestu Sześciu Tysięcy złł Polsk.

31Prętensye Ktorebykolwiek Grontowe ab invicem zachodzić miały

32tedy circa Expirationem Trigennij przez Przyiacioł Polubow-

33nych decydowane być maią in Casu zaś Contraventionis

34ktoremu kolwiek Punktowi Forum Ubiquinarium a praecipue

35Trybunału Lubel.[?] Ziemstwa lub Grodu Kijow. a w czasie uchowa-

36[kustosz:] wayże

k. 101v (skan 0103, strona lewa, góra)

1uchoway Boże bez Krolewia Sądow Kapturowych Kijow. Terminorum

2Peremptorium w tychże Sądach sobie y Sukcessorom naznaczaią y

3na to dany ten Kontrakt uprosiwszy Jchmć PP. Przyiacioł do Podpi-

4su tak W. Contrahens iako y W. Jacynicz H.S.[?] Smoleń.[?] Specyalny Ple-

5nipotent Rękami własnemi podpisuią. Działo się w Parchomowce[?] Die

6Vigesima Miesiąca Lutego Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Roku.

7U tego Kontraktu per Oblatam podanego Podpisy Rąk własnych

8przy Pieczęciach na Laku czerwonym wyciśnionych w te Słowa.

9Szymon Jacynicz H.P.S.[?] Plenipotent Specyalny (L.S.) R. Koryciński (L.S.)

10Proszony Przyiaciel do tego Kontraktu Zastawnego od Stron Obydwoch

11podpisuię się Jan Dulemba[?] (L.S.) Proszony Przyiaciel od Stron Oby-

12dwoch podpisuię się M. Guzowski[?] (L.S.) mp. Ktory to Kontrakt per Obla-

13tam podany iak się w sobie ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych

14Grodz. Winnic. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: P.W.W.X.Lit. – Podskarbiowie Wielcy Wielkiego Księstwa Litewskiego; M.C. – miecznik czernihowski; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Cześnikowicz – syn cześnika; Ratione Jntus Contentorum – co do treści w nim zawartej; Tenoris Sequentis – następującej treści; Starosta Grodowy – starosta z jurysdykcją grodzką; in virtute Specyalney Plenipotencyi – na mocy pełnomocnictwa szczególnego; Feria Sexta ante Festum SS. Fabiani et Sebastiani Martyrum – w piątek przed świętem śś. Fabiana i Sebastiana męczenników (20 stycznia); Czerwony złoty – dukat (tu po 18 zł); in specie – w gotówce, w naturze; Monetą nową samemi Złotówkami – w nowej monecie (po reformie 1766) w samych złotówkach; quietaią – kwitują; modo supra Expresso – w sposób wyżej wyrażony; Attynencye – przynależności; Zapusty – zarośla, nieużytki porośnięte; pro Commodo Possessora – na pożytek posesora; Expiracya – upływ terminu; in eadem quantitate et qualitate – w tej samej ilości i jakości; praecedente Juridica Avisatione – po uprzednim prawnym uprzedzeniu; in Proprio Districtu – we właściwym okręgu; Rumacya cum omni obedientia Subditorum – ustąpienie z dóbr z całym posłuszeństwem poddanych; S. Jurya Ruskiego – św. Jerzego wg kalendarza juliańskiego (23 IV st. st. = 4 V); De Trigennio ad Trigennium Currere usque ad realem Exemptionem – biec od trzylecia do trzylecia aż do rzeczywistego wykupu; ex nunc – od teraz; quocumque ex fonte – z jakiegokolwiek źródła; ewinkować – bronić z tytułu ewikcji; à Decem à Cento – po dziesięć od sta (10% rocznie); Casus Fortuitos Lege expressos – przypadki losowe w prawie wyrażone; in confiniis Granic hostilitate exposita – na pograniczu, wystawione na napaści nieprzyjacielskie; omnimodam Securitatem tuitionem et Evictionem … super Summis et Substantia Uxorea Deportatis Bonisque suis … omnibus ubivis existentibus habitis et habendis – wszelkie zabezpieczenie, obronę i ewikcję na sumach i majątku wniesionym przez żonę oraz na wszystkich swoich dobrach, gdziekolwiek będących, posiadanych i mających być posiadanymi; ab invicem – wzajemnie; circa Expirationem Trigennij – przy upływie trzylecia; Forum Ubiquinarium a praecipue – sąd wszelki, a zwłaszcza; Terminus Peremptorius – termin zawity; L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci); ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Kontekst i uwagi: kontrakt, na którego podstawie dokonano intromisji opisanej w akcie 124. Rachunek sumy zgadza się: 1140 dukatów × 18 zł = 20 520 zł, 354 ruble × 7 zł = 2478 zł, 3002 zł w złotówkach – razem 26 000 zł. W akcie 124 drugie imię dziedziców odczytano jako „Kazimierza” – tu wyraźnie małżeństwo: Michał i Kazimiera z Ogińskich Brzostowscy (Michał Brzostowski był podskarbim wielkim litewskim; forma „Podskarbiemi” dla obojga małżonków). Starostwa (Płotelskie?, Dawgowskie?, Orańskie, Koniawskie, Oszmiańskie?) oraz tytuł i nazwisko pełnomocnika (Szymon Jacynicz?, „Hrodnię.” – może horodniczy?) odczytane niepewnie; nazwa klucza raz zapisana Lorczycki, tu Torczycki[?]. Miejsce oblaty pełnomocnictwa („Grodu Lwowskie”?) i sądu („Trybunału Lwow./Lubel.”) niepewne. Fragment o ustępowanych dochodach (Czwartki…, Ajawałka, Zuy) nieczytelny w sensie – zapewne drobne opłaty/powinności od arendarza. Okazujący dokument: Stanisław Koleniowski[?], cześnikowicz ziemi lu[belskiej?].

Streszczenie

26lutego 1768 r. Stanisław Koleniowski[?], cześnikowicz, podał do akt grodu winnickiego kontrakt zastawny zawarty 20 lutego 1768 r. w Parchomówce[?]. Michał i Kazimiera z Ogińskich Brzostowscy, podskarbiostwo wielcy litewscy, starostowie (m.in. orańscy, koniawscy), reprezentowani przez pełnomocnika Szymona Jacynicza[?] (pełnomocnictwo z Wilna z 5 IX 1766, przyznane w grodzie wileńskim 16 IX 1766), na spłatę długów przypadłych im w dziale pożyczyli od Rufina Korycińskiego, miecznika czernihowskiego, towarzysza chorągwi pancernej, 26 000 zł polskich (1140 dukatów po 18 zł, 354 ruble po 7 zł i 3002 zł w nowych złotówkach) i zastawili mu na trzy lata swoją wieś dziedziczną Ożachówkę[?] w kluczu torczyckim[?] w województwie bracławskim ze wszystkimi przynależnościami (arenda karczemna, poddani, czynsze, pola, stepy, lasy, pasieki, rzeki z wolnym rybołówstwem). Posesja trwa od 24 II 1768 do 24 II 1771; zwrot sumy 22 II 1771 po uprzedzeniu na 12 tygodni; w razie niewykupienia zastaw przedłuża się o kolejne trzylecia. Ustalono: zwrot nakładów na reparacje do 300 zł, inwentarz z dochodem liczonym po 10% od sumy, zakaz obciążania poddanych ponad inwentarz, wolny wrąb drewna z lasów klucza (także na opał gorzelni), sześciotygodniowa rumacja po wygaśnięciu kontraktu, zastrzeżenie przypadków losowych; ponieważ wieś leży na pograniczu narażonym na napady, Brzostowscy zabezpieczyli sumę na wszystkich swoich dobrach i sumach posagowych żony. Zakład – 26 000 zł; spory przy końcu kontraktu rozstrzygają polubowni przyjaciele, a w razie naruszenia – trybunał, ziemstwo lub gród kijowski, w bezkrólewiu sądy kapturowe kijowskie. Podpisali: Szymon Jacynicz[?] jako pełnomocnik, R. Koryciński oraz świadkowie Jan Dulemba[?] i M. Guzowski[?].

Transkrypcja

k. 101v (skan 0103, strona lewa, od ok. 1/3)

1Roku, Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y przedemną Tomaszem Czarko-

4wskim Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Przysięgłym Comparens Personalt.

5Starozakonny Zus Jeskowicz[?] ten Extrakt Dekretu między JW. Jgnacym Swidzin-

6skim Stą Lityń. y Jnne z iedney, a Kahałem Miasta Lityna z drugiey Strony

7ferowany Ratione Jntrocontentorum ad acta Praesentia Castren. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał

8Tenoris Sequentis. Stanislaus Augustus Dei Gratia Rex Poloniae Magnus Dux

9Lithvaniae Russiae Prussiae, Masoviae Samogitiae Kijoviae, Volhyniae, Podoliae, Pod-

10lachiae Livoniae Smolensciae Severiae et Czerniechoviae Significamus praesenti-

11bus Literis nostris quorum interest Universis et Singulis Citatum esse ad nos

12Judiciaque nostra Assessorialia Regni Literis Citationis nostrae Gnosum Jgnatium Swi-

13dzinski Capitt. Lityn. de Causa Jnfrascripta ad Jnstantiam Gnosi Jnstigatoris Regni

14Ejusque delatorum Jnfidelium Judaeorum totiusque Synagogae Civitatis nostrae

15Lityn. Actt. idque pro eo quia Citatus ultra Sonantium Privilegiorum et Juri-

16um Actoribus Servientium procedendo Eosdem Actores ad Dationes Jnsolitas

17varij generis coegit illisque pro Velle sui Eosdem Actores aggravat in im-

18positis Arbitrariis Dationibus non nullos Judaeos incarceravit et adusque in-

19carcerat aliaque praejudicia et Damna Jisdem Actoribus in Dies majora in-

20ferre non desinit ad Videndum itaque et audiendum Eosdem Actores circa

21Privilegia et facultates conservari Eosque ab Arbitrariis impositis Dationibus di-

22gnanter Gamutkowe[?] et Arędowe Vocitatis ac aliis quovis titulo ho-

23nus[?] emunctis liberari ad restitutionem et Bonificationem Dictarum Datio-

24num ac Aliorum Damnorum futuro in Termino Enarrandorum Jndica-

25[kustosz:] torum

k. 102 (skan 0103, strona prawa)

1torum Liquidatione stringi pro attentatis Violentiis et incarcerationibus

2ac angariationibus poenas extendi in litis Expensis condemnari Caeteraque

3Causae Praesentis Exigentiae statui et Sententiari Citationis ejusmodi Relatione

4Die Vigesima Secunda mensis Septembris Anno Currenti Coram Actis

5Castr. Vinnic. Palatt. Bracl. recognita de his in se enarrante Vicissim

6quoque Citatos esse ad nos eademque Judicia nostra Literis Citationis

7nostrae Jnfideles Abramko Leybowicz, Zus Jelowicz, Leyba Szymono-

8wicz, Szymon Majorowicz, Abramko Aronowicz, Jhil Jankielowicz

9Mot. Szewelowicz Moszko Czarny Kuśnierz principales Totiusque Sy-

10nagogae Litinensis Judaeos de personis et Causa infrascripta ad

11Jnstantiam Gnosi Jgnatij Swidzinski Capitt. Litinen. tum nobilis

12Hieronimi Dunter[?] ejusdem Capitt. Oeconomi Actorum idque pro eo Quia

13Citati cum respondendo privilegiatos Judaeos nostris et Reipublicae Capitaneos

14nus Actor quia Privilegiatus Capitaneus Litinensis Studendo maturae

15in melius Statum Ejusdem Capitaneatus Ommissis non nullis Da-

16tionibus antiquo usu ab Jncolis et Judaeis Capitaneatus Litin. prove-

17nientibus residuum nonnisi Antiquorum Proventuum ad exigendam

18Quartam Reipublicae et Jure adaequatam provenientium Capitanei

19ut Sufficientiorum Dispositione certa Die Vigesima Junij Anno

20Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo Quinto mediante

21rescripto Synagogae Citatorum Litin. subsecuta nullisque Privile-

22giis ac Juribus Citatorum Contraria ad importandum semel pro

23semper Constituit, imo non Observando eandem Dispositionem pro

24formatis sibi non nullis irrealibus et nunquam deducendis prae-

25tensionibus ac si Privilegiorum et Jurium Citatorum non manutentio-

26nis Dationum aliquorum ultra Sonantiam eorundem Jurium

27et Privilegiorum nunquam tamen reproductorum nec reprodu-

28cendorum impositionis aliarumque Jnjuriarum et poenarum acsi

29in merito illationis Transactionibus suis indebite attentatis

30modernum Actorem circumscripserunt, exportatoque mandato

31Nostro ad Judicia nostra sine ullo Jurium suorum fundamen-

32to in Jus et Litis expensas vexatione provocarunt aliasque

33inconvenientias et Damna imminuendo Quartam Reipu-

34blicae ex Proventu Capitaneali adaequate provenire de-

35bitam licentiose inferre attentarunt exindeque Contra

36Leges Regni paeceperunt, poenasque eo nomine Sancitas

37succubuerunt, ad Videndum igitur et audiendum poe-

38nas easdem super citatis extendi Eosdem Actorem

39[kustosz:] circa

k. 102v (skan 0104, strona lewa)

1circa supra scriptam Dispositionem in fundamento Anti-

2qui Annuiusque practicati usus Constitutam manute-

3neri Citatos in Damnis et Litis expensis Condemnari

4prout Citationis ejusdem Relatio Die Tertia men-

5sis Octobris Anno Currenti Coram Actis Castren. Vinnic. Pala-

6tinatus Bracl. recognita de praemissis in se Obloquitur. In

7Termino itaque hodierno ex ejusmodi Citationibus mutuis

8legitime ad praesens provenienti Cum partes videlicet Gnosus

9Jnstigator Regni Cujus Delatores infideles Judaei totaque

10Synagoga oppidi Litinensis per infideles Zus Jelewicz

11Rabinum et Simonem Majorowicz Suo et totius Sy-

12nagogae Litinen. nomine personaliter una cum Proso[?]

13Antonio Rogalski, Gnosus vero Jgnatius Swidzinski

14Capitaneus Litinensis, tum nobilis Hieronimus Dunter

15ejusdem Capitaneatus Oeconomus mutui Actores et

16Citati per Gnosum Thomam Prokwicki[?] coram nobis Ju-

17diciisque nostris comparerent eundemque Terminum atten-

18tarent, nos cum Consiliariis ac Jurisperitis nostris

19decidendo Citationes ambarum Partium mutuo sibi

20ad Judicia nostra extraditas necessariam esse hac in Causa Commissionem

21Jurium Privilegiorum ac Lustrationum Revisionem, Jndagationem et inqui-

22sitionem adinvenimus ad quam expediendam Commissarios Gnosos Stanislaum

23Jadomski[?] Succamerarium Socha.[?], Michaelem Grocholski Judicem Terrestrem

24Braclaviens. [...] Jaroszyński Braclaviensem Josephum Tyszkowski Bieg.[?] Sub-

25dapiferos, Joannem Jurowski Praefectum Arcium[?] Kijovien., Antonium Przy-

26łuski[?] Vicecapitaneum Josephum Brucki[?] Judicem Castren. Cremen.[?] Andream

27Wielogórski Judicem Castren. et Gabrielem Korczyński Notarium Castren. Vin-

28nicen. designamus quibus quidem Commissariis nostris quatenus Ex-

29pedito et inter se Constituto Certo Die et tempore praevio Jntimationis

30earum suae Literis duabus Septimanis ante Terminum in illis praefigendum

31Extradendis ad Civitatem nostram Lityn Condescendant, ibidemque absentia

32non nullorum ex se dummodo Tres adsint non obstante fundamenta

33sua in loco qui illis commodior videlit Jurisdictione Commissoria-

34li Acclamatisque ad praesentiam suae partibus contumacia alicujus ea-

35rum non attenta ante omnia Querelas Judaeorum Synagogae Lityn.

36et Citationibus Punctatim ac Manifestationibus descripti et vice versa

37praetensiones Gnosi Capitt. Lityn. ad Judaeos tam particulares quam et totam Sy-

38nagogam habitas specifice exprimi illasque sibi exhiberi mandent Jura Pri-

39vilegia Scripta quae partes ad Deductionem sui negotij habebunt producent

40[kustosz:] revidant

k. 103 (skan 0104, strona prawa)

1revidant, trutinent, an Legalia et aequitati consona erunt discutiant

2resolvant et in his quae ex facto pullulabunt inquisitioneque indigebunt Jn-

3quisitiones ex Testibus fide dignis notitiam facti habentibus per Partes in-

4ducendis ac Depositiones suas Juramento Corporali comprobaturis edu-

5cant, illas in scriptum redigant et quod si Gnosus Capitt. Litinen. gravami-

6nosas Dationes adversus jura Judaeis servientia ac eidem conjungere de-

7duxerit illas abrogent Scripta quovis eo nomine à Judaeis Data Cassent,

8Dationesque Easdem in futurum aeque praestandas Constituant pro plus ju-

9sto extortis Satisfactionem adaequatam injuriatis decernant et à quo debit[a]

10praestari injungant pro Jncarcerationibus tum aliis Jnjuriis Personalibus quae

11deducentur poenalitates contra quos opus erit imponant ac plenisque mandent

12in posterum gravamina quaevis ac injurias prohibeant, totumque id negotium

13inter utrasque Partes intercedens pro jure et Justitia finaliter salva nonnisi

14à sola sua Sententia definitiva Apellatione Parti gravatam se praetendenti

15ad Judicia nostra reservata decidant Actum autem Commissionis in aperto

16inquisitiones autem in occlusis Rothulis Partibus Extradant committimus

17et post expeditatam necne eandem Commissionem aut si per Apellationem Cau-

18sa haec ad Judicia nostra devolvetur Terminum Partibus in iisdem Judiciis nostris con-

19servamus peremptorium. Jnterim autem Judaeis Synagogae Lityn. Salvum

20Conductum nostrum à vi Gnosi Capitt. [Concedimus?] ita tamen ut Jpsi haec quae ex Lustra-

21tione debent praestent obediant, ac se modeste gerant. Concedimus De-

22creti nostri praesentis Vigore in Cujus rei fidem praesentibus Sigillum Regni

23apponi jussimus. Actum Varsaviae Feria Sexta post Festum Sanctae Cathari-

24nae Virginis et Martyris Proxima Die scilicet Vigesima Septima mensis

25Novembris Anno Domini Millesimo, Septingentesimo Sexagesimo Septi-

26mo Regni vero nostri Anno Quarto. U tego Dekretu per Oblatam podanego

27przy Pieczęci na Massie Czerwoney wyciśnioney Podpis ręki w te słowa An-

28dreas Stanislaus Młodziejowski Episcopus Premis. S.R. Canc. mpria Locus Jllmi

29ac Rmi Dni Andreae Stani. Episc. Premis. Supremi Regni Cancell. Antoni Brzo-

30zowski Decretorum Curiae Regni Notarius L.S. Ktory to Dekret iak się w

31sobie ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Grod. Winn. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: S.L. / Capitt. Lityn. – starosta lityński; Kahał – gmina żydowska; Starozakonny – Żyd; Ratione Jntrocontentorum – co do treści; Significamus … Universis et Singulis – oznajmiamy wszystkim i każdemu z osobna; Judicia Assessorialia Regni – królewskie sądy asesorskie (sąd dla miast królewskich i spraw Żydów w królewszczyznach); Literae Citationis – pozew; Jnstigator Regni – instygator koronny (oskarżyciel publiczny), Delatores – donosiciele, tu powodowie; Jnfideles Judaei – „niewierni Żydzi” (formuła kancelaryjna); Dationes Jnsolitae – niezwyczajne daniny; incarceravit – uwięził; ad restitutionem et Bonificationem – do zwrotu i wynagrodzenia; angariationes – uciski, przymus; Relatio … recognita – relacja woźnego zeznana; Quarta Reipublicae – kwarta (czwarta część dochodów z królewszczyzn na wojsko); Dispositio … mediante rescripto – rozporządzenie wydane reskryptem; Jurisperiti – prawnicy; Commissio Jurium Privilegiorum ac Lustrationum Revisio – komisja dla rewizji praw, przywilejów i lustracji; Succamerarius – podkomorzy; Judex Terrestris – sędzia ziemski; Subdapifer – podstoli; Vicecapitaneus – podstarości; Judex Castrensis – sędzia grodzki; Notarius Castrensis – pisarz grodzki; Jntimatio – zawiadomienie; trutinent – niech rozważą; Juramentum Corporale – przysięga cielesna; in occlusis Rothulis – w zamkniętych rotułach; Terminus peremptorius – termin zawity; Salvus Conductus – list żelazny (ochrona); Feria Sexta post Festum Sanctae Catharinae – piątek po św. Katarzynie (25 XI), tj. 27 XI 1767; Massa Czerwona – czerwony wosk/lak; Supremus Regni Cancellarius – kanclerz wielki koronny; Decretorum Curiae Regni Notarius – pisarz dekretowy koronny.

Kontekst i uwagi: spór starosty lityńskiego Ignacego Świdzińskiego z gminą żydowską w Lityniu (woj. podolskie, pow. latyczowski – Lityn leżał w pobliżu Winnicy). Żydzi zarzucali staroście nakładanie niezwyczajnych danin (m.in. tzw. „gamutkowe”[?] i arendowe) i więzienie członków gminy; starosta i jego ekonom Hieronim Dunter[?] twierdzili, że Żydzi nie przestrzegają rozporządzenia z 20 VI 1765 r. i uszczuplają kwartę. Sąd asesorski ustanowił komisję (co najmniej trzech komisarzy) mającą zjechać do Lityna, zbadać przywileje i lustracje, przesłuchać świadków i rozstrzygnąć spór z zastrzeżeniem apelacji do sądów asesorskich; tymczasem gmina otrzymała list żelazny od przemocy starosty. Dekret podpisał Andrzej Stanisław Młodziejowski, biskup przemyski i kanclerz wielki koronny. Imiona i nazwiska komisarzy (Jadomski?, Tyszkowski, Przyłuski?, Brucki?) oraz ich urzędy odczytane częściowo niepewnie; tytuł „S.L.” na marginesie i w tekście (Capitt. Lityn.) wskazuje na starostwo lityńskie. Imię okazującego (Zus Jeskowicz?) i w tekście (Zus Jelowicz / Jelewicz) – zapewne ta sama osoba.

Streszczenie

26lutego 1768 r. Żyd Zus Jeskowicz[?] (Jelowicz) podał do akt grodu winnickiego wypis dekretu królewskich sądów asesorskich wydanego w Warszawie 27 listopada 1767 r. w sprawie między Ignacym Świdzińskim, starostą lityńskim, a kahałem miasta Lityna. Instygator koronny wraz z gminą żydowską Lityna pozwał starostę o to, że wbrew przywilejom zmuszał Żydów do niezwyczajnych danin (m.in. arendowych), więził niektórych z nich i wyrządzał im szkody; starosta z ekonomem Hieronimem Dunterem[?] pozwał wzajemnie starszych gminy (m.in. Abramka Leybowicza, Zusa Jelowicza, rabina, Leybę Szymonowicza, Szymona Majorowicza, Abramka Aronowicza, Ihila Jankielowicza, Moszka Szewelowicza, Moszka Czarnego Kuśnierza) o nieprzestrzeganie rozporządzenia z 20 VI 1765 r., uszczuplanie kwarty i bezpodstawne pieniactwo. Sąd uznał za konieczne powołanie komisji do rewizji praw, przywilejów i lustracji i wyznaczył komisarzy (m.in. Stanisława Jadomskiego[?], Michała Grocholskiego, sędziego ziemskiego bracławskiego, Jaroszyńskiego, Józefa Tyszkowskiego, Jana Jurowskiego, Antoniego Przyłuskiego[?], Józefa Bruckiego[?], Andrzeja Wielogórskiego i Gabriela Korczyńskiego, pisarza grodzkiego winnickiego), którzy po dwutygodniowym uprzedzeniu stron mają zjechać do Lityna (wystarczy trzech), przesłuchać świadków pod przysięgą, znieść niesłuszne daniny, nakazać zwrot nadmiernie wybranych świadczeń, ukarać winnych uwięzień i zniewag i ostatecznie rozstrzygnąć spór z prawem apelacji do sądów asesorskich. Do czasu rozstrzygnięcia Żydzi lityńscy otrzymali list żelazny przeciw przemocy starosty, pod warunkiem spełniania powinności lustracyjnych i skromnego zachowania. Dekret podpisali kanclerz Andrzej Stanisław Młodziejowski, biskup przemyski, i pisarz dekretowy Antoni Brzozowski.

Transkrypcja

k. 103 (skan 0104, strona prawa, dół)

1Roku, Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Tomaszem Czar-

4kowskim Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz. Winn. Przysięgłym. Comparens Perso-

5nalt Opatrz. Michał Furmański ten Przywiley od Nayiaśnieyszego Krola Jmci Stani-

6sława Augusta P.N.M. sobie na Woźnieństwo konferowany post praestitum

7superhocce munus in praesentia Nobilis Andreae Drozdowski coram actis Prae-

8sentibus Juramento et per Eundem Jnsus[?] publicatusque fuerit Ratione Jntrocontentorum ad

9[kustosz:] acta Praesentia

k. 103v (skan 0105, strona lewa)

1acta Praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam podał. Tenoris Sequentis. Stani-

2slaus Augustus Dei Gratia Rex Poloniae Magnus Dux Lithvaniae, Russiae, Prus-

3siae, Masoviae Samogitiae, Kijoviae Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Livoniae, Smo-

4lensciae, Severiae et Czerniechoviae Significamus praesentibus Literis nostris quo-

5rum interest Universis et Singulis Quia nos Providum Michaelem Furmański

6in Ministerialem Regni Generalem omnium et Singulorum Palatinatuum Terrarum

7ac Districtuum Regni nostri creandum et Constituendum esse duximus, prout

8quidem Creamus et Constituimus praesentibus Literis nostris dantes et conceden-

9tes Eidem Plenariam facultatem et omnimodam potestatem omnia nego-

10tia Ministerialis Regni Generalis concernentia agendi et exequendi, Ita ta-

11men ut prius coram Judicio seu Officio quovis Regni Competenti Juramentum

12fidelitatis suae juxta Rotham in Statuto Regni Descriptam praestet, ac e-

13idem more et Consuetudine teneatur. Quod omnibus quorum interest ad noti-

14tiam deducentes, mandamus ut Eundem Michaelem Furmański postquam

15Juramentum suae fidelitatis praestiterit, tenebunturque fuerit, pro vero et le-

16gitimo Ministeriali Regni Generali habeant et agnoscant omniaque negotia

17Ministerialem Regni Generalem Concernentia Ipsum agere et exequi permittant

18pro Gratia nostra in quorum praesentibus Sigillum Regni est appressum. Da-

19tum in Cancellaria Regni Varsaviens. Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo

20Octavo Die Vigesima Septima Januarij. U tego Authentyku per oblatam poda-

21nego Podpisy Rąk przy pieczęci W[ielkiey] Koronney na Massie Czerwoney wyciśnio-

22ney w te Słowa Andr. Stan. Młodziejowski Episc. Premis. S.R. Cancell. Loco

23Jllmi Excell. et Rmi Dni Andreae Stanislai Kostka Młodziejowski

24Episcopi Premis. Supremi Cancellarij Regni. Ktory to Authentyk per obla-

25tam podany iak się w sobie ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Grodz.

26Winn. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Authentyk – oryginalny dokument; Opatrz. (Opatrzny) – tytuł ludzi niższego stanu (mieszczan, chłopów, woźnych); N.K.Jmć – Najjaśniejszy Król Jegomość; P.N.M. – Pan Nasz Miłościwy; Woźnieństwo – urząd woźnego; post praestitum superhocce munus … Juramento – po złożeniu przysięgi na ten urząd; in praesentia Nobilis Andreae Drozdowski – w obecności szlachetnego Andrzeja Drozdowskiego; publicatus – ogłoszony; Providus – opatrzny; Ministerialis Regni Generalis – woźny generalny Królestwa (koronny); Palatinatus, Terrae, Districtus – województwa, ziemie, powiaty; Plenaria facultas et omnimoda potestas – pełne uprawnienie i wszelka władza; Juramentum fidelitatis juxta Rotham in Statuto Regni Descriptam – przysięga wierności według roty opisanej w statucie Królestwa; Datum in Cancellaria Regni Varsaviensi – dano w kancelarii koronnej w Warszawie; Massa Czerwona – czerwony wosk; Loco – w miejscu (pieczęci).

Kontekst i uwagi: typowy przywilej królewski nadający urząd woźnego generalnego (ważny we wszystkich województwach Korony) z obowiązkiem złożenia przysięgi przed właściwym sądem lub urzędem. Furmański złożył przysięgę przed grodem winnickim w obecności szlachcica Andrzeja Drozdowskiego i wpisał przywilej do ksiąg. Fragment o złożeniu przysięgi (Jnsus? / publicatus) częściowo niepewny.

Streszczenie

26lutego 1768 r. opatrzny Michał Furmański, po złożeniu przed grodem winnickim przysięgi na urząd woźnego w obecności szlachcica Andrzeja Drozdowskiego i ogłoszeniu go, podał do akt przywilej króla Stanisława Augusta wydany w kancelarii koronnej w Warszawie 27 stycznia 1768 r. Król mianował nim Furmańskiego woźnym generalnym Korony we wszystkich województwach, ziemiach i powiatach, z pełnym prawem wykonywania czynności woźnego, pod warunkiem złożenia przed właściwym sądem lub urzędem przysięgi wierności według roty ze statutu, i nakazał wszystkim uznawać go za prawowitego woźnego. Przywilej podpisał kanclerz wielki koronny Andrzej Stanisław Kostka Młodziejowski, biskup przemyski; pieczęć wielka koronna na czerwonym wosku.

Transkrypcja

k. 103v (skan 0105, strona lewa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnickie y prze-

4demną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgr. Grod.

5Winn. Przysięgłym. Stanowszy Oczewisto Woźny Gnłł Wwa

6Bracł. y Jnnych Opatrzny Maciey Wasylewicz umocowaney

7Relacyi swoiey iawnie zeznał, iż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

8Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Dnia Dwudziestego Lutego

9na Affektacyą y prawną Rekwizycyą Przewielebney Kapituły

10Kamienieckiey maiąc przy sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych

11Urod. Jchm. Panow Woyciecha Długoszewskiego[?] y Franciszka Wroblewskiego

12maioris Testimonij evidentiorisque gratia sibi adhibitos actum

13przyzwanych był w Dobrach Mieście Pieczary y Wsiach Sokołce Dan-

14kowka[?] Mikołaiowka[?], y Pietraszowka zwanych gdzie będąc po-

15[kustosz:] mienione

k. 104 (skan 0105, strona prawa, do ok. 1/2)

1mienione Dobra ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi y pieszemi

2onych powinnościami, Daninami, Czynszami, Robociznami, Polami, Ro-

3lami, Zasiewami Sadami, Ogrodami, Chałupami, Pasiekami, Pasieczyska-

4mi, Dziesięcinami, Pszczelną y Owczą, Lasami, Gaiami, Zaroślami, Dąbro-

5wami, Łąkami, Sianożęciami, Stawami, Stawkami, Stawiskami, Młyna-

6mi, onych wymiarami, Osypami, Browarami, Karczmami, onych Jn-

7tratami, Dworami, y wszelkim Budowaniem, Zgoła ze wszyst-

8kiemi Dochodami y przynależytościami Cyrkumferencyą, Gruntow tak

9iak te Dobra zdawna w swoich Miedzach y Obchodziech miały

10y teraz zostaią w aktualną spokoyną realną zastawną nemine

11Contradicente ac impugnante teyże Przewielebney Kapitule Kamieniec-

12kiey vigore Kontraktu de Actu et Data Ejus Die Decima Septi-

13ma Januarij Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo Septi-

14mo, Anno jako też y Komplanacyi Die Decima Secunda Januarij

15Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo Octavo Anno w Łucku[?]

16między Jllmo Piotrem Potockim Starostą Sniatyńskim[?] a

17Przewielebną Kapitułą Kamieniecką o wyżey rzeczone Dobra Spi-

18sanych y Zawartych podał y postąpił Possessyą Ludzi do Gro-

19mady zwoławszy wszelkie powinności nowym Possessorom od-

20dawać zalecił, w czym ze Szlachtą sobie przytomną oświadczy-

21wszy się Ztamtąd powrocił, y tu ad Acta przybywszy przedem-

22ną Urzędem prawdziwey Jntromissyi uczynił y Zeznał Re-

23lacyą. Woźny nieumieiący pisać znak Krzyża Swiętego kła-

24dzie Maciey Wasylewicz (X)

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Jntromissia – wprowadzenie w posiadanie; Przewielebna Kapituła Kamieniecka – kapituła katedralna w Kamieńcu Podolskim; Woźny Gnłł Wwa Bracł. y Jnnych – woźny generalny województwa bracławskiego i innych; Affektacya y prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; maioris Testimonij evidentiorisque gratia sibi adhibitos – przybranych dla większego i oczywistszego świadectwa; Poddani ciągli y piesi – chłopi pańszczyźniani z sprzężajem i bez (pieszy); Dziesięcina Pszczelna y Owcza – dziesięcina od pasiek i od owiec; Osypy – daniny zbożowe (osep); possessya zastawna – posiadanie zastawne; nemine Contradicente ac impugnante – bez sprzeciwu i napaści czyjejkolwiek; vigore Kontraktu de Actu et Data Ejus Die Decima Septima Januarij 1767 – na mocy kontraktu z datą 17 stycznia 1767 r.; Komplanacya – ugoda; Jllmus – jaśnie oświecony.

Kontekst i uwagi: kapituła katedralna kamieniecka objęła w posiadanie zastawne miasteczko Pieczary (nad Bohem, woj. bracławskie) z okolicznymi wsiami na mocy kontraktu z 17 I 1767 i ugody z 12 I 1768 zawartych z Piotrem Potockim, starostą śniatyńskim[?] (odczyt urzędu i miejsca ugody – „w Łucku”? – niepewny). Nazwy wsi Dankówka[?] i Mikołajówka[?] odczytane niepewnie; nazwisko świadka Długoszewski[?] niepewne. Tekst na lewym marginesie (pionowo) częściowo nieczytelny.

Streszczenie

26lutego 1768 r. woźny generalny województwa bracławskiego i innych, Maciej Wasylewicz, zeznał przed grodem winnickim relację, że 20 lutego 1768 r. na żądanie kapituły katedralnej kamienieckiej, w obecności szlachty Wojciecha Długoszewskiego[?] i Franciszka Wróblewskiego, wprowadził ją bez sprzeciwu w spokojne, rzeczywiste posiadanie zastawne miasta Pieczary oraz wsi Sokołce, Dankówka[?], Mikołajówka[?] i Pietraszówka ze wszystkimi poddanymi (ciągłymi i pieszymi) i ich powinnościami, czynszami, polami, sadami, pasiekami, dziesięcinami pszczelną i owczą, lasami, łąkami, stawami, młynami, browarami, karczmami, dworami i zabudowaniami – na mocy kontraktu z 17 stycznia 1767 r. i ugody z 12 stycznia 1768 r. zawartych między Piotrem Potockim, starostą śniatyńskim[?], a kapitułą. Zwołanym gromadom polecił oddawać powinności nowym posesorom. Jako niepiśmienny postawił znak krzyża.

Transkrypcja

k. 104 (skan 0105, strona prawa, od ok. 1/2)

1Roku, Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Siodmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Woyciechem

4Jagiełłowiczem Namiesnikiem Ztąd[?] Burgrabstwa Grodzkim Winn. Compa-

5rens Personalt. Jmć Pan Jan Michałowski od W. Andrzeja Żółtowskiego W.

6Franciszkowi Żółtowskiemu na Summę Dziesięć Tysięcy złł Polt. dany y Słu-

7żący Ratione Jntrocontentorum ad acta Praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam

8de Tenore Tali. Janiżey na podpisie wyrażony Znam tym Skryptem moim Dobro-

9wolnym, ktory takowey wagi y Waloru być ma iakoby[?] przed Aktami kto-

10remikolwiek stanowszy approbował, iż ia na własną y pilną potrzebę moię

11u W[ielmożnego] Jmć Pana Franciszka Żółtowskiego Brata mego rodzonego starszego

12wziołem pożyczyłem y własnemi Rękami odliczyłem w Złocie obrączkowym[?]

13w ktorym Czerwonę złł Pięćset Pięćdziesiąt pięć Jakoteż monetą złł Dziesięć[?]

14wraz zkomputowaney Summy złł Polt. Dziesięć Tysięcy ktorą to Summę

15wyż wzmiankowaną Dziesięć Tysięcy w złocie Ważnym od Daty Roku

16[kustosz:] wraz

k. 104v (skan 0106, strona lewa)

1wraz z Prowizyą po Dziesięć od Sta należącą oddać y zapłacić powinien będę

2Ktorey to Summy bespieczeństwo na wszystkich Dobrach moich y Summach gdzie-

3kolwiek znayduiących się ad praesens mianych et in post nabytych praecipue na

4Summie złł Polt. Dwudziestu Tysięcy Dokąd y ta Summa Dziesięć Tysięcy Jmć

5Pana Brata zaliczona y dana iest do Rąk JOO. XX. Jchmć Czetwertyńskich Starostow

6Owruckich[?] przyczyny[?] obstrzegam y zapisuię in casu zaś sprzeciwienia ninie-

7yszemu Skryptowi Forum Ubiquinarium et Terminum Peremptorium a publi-

8cae[?] Grodu lub Ziemstwa Bracł. tudzież Trybunału et sub Jnterregno Są-

9dow Kapturowych tychże ktore natenczas od Rzeczy Pospolitey uchwalone

10będą mnie y Sukcessorom moim do odpowiadania naznaczam y prefiguię a

11dla zupełnieyszey wagi y pewności Ręką moią przy własney Pieczęci ten

12Skrypt stwierdzam y podpisuię się. Datt. w Lwowie Die Decima Quarta Ja-

13nuarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Tertio Anno. U tego Skry-

14ptu per Oblatam podanego Podpisy tak Jmć Zeznawaiącego iako y

15WW. Jchmć PP. Przyiacioł przy pieczęciach na Laku czerwonych

16trzech wyciśnionych w te słowa. Andrzey Żółtowski mp. (L.S.) Jako pro-

17szony do tego Skryptu przyiaciel podpisuię się A. Soboleski[?] mp. (L.S.)

18Jako proszony do podpisania tego Skryptu Przyiaciel podpisuię się

19Konstanty Kaszewski[?] mp. (L.S.) Ktory to Skrypt iak się w sobie ma

20słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Grodz. Winn. iest zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Skrypt – pisemne zobowiązanie dłużne; Ratione Jntrocontentorum – co do treści; per Oblatam de Tenore Tali – przez oblatę takiej treści; Wagi y Waloru – mocy i ważności (jak akt zeznany przed urzędem); Czerwone złote – dukaty; złoto obrączkowe[?] – odczyt niepewny (może „obrączkowym” = w obrączkach, lub nazwa monety); Prowizya po Dziesięć od Sta – odsetki 10% rocznie; ad praesens mianych et in post nabytych – obecnie posiadanych i w przyszłości nabytych; praecipue – zwłaszcza; Forum Ubiquinarium et Terminus Peremptorius – sąd wszelki i termin zawity; prefiguię – wyznaczam; sub Jnterregno – w czasie bezkrólewia; Sądy Kapturowe – sądy bezkrólewia; L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci); mp – manu propria.

Kontekst i uwagi: Andrzej Żółtowski pożyczył od starszego brata Franciszka 10 000 zł (w dukatach i monecie) na 10% i zabezpieczył dług na wszystkich dobrach i sumach, zwłaszcza na sumie 20 000 zł, którą dał „do rąk” książąt Czetwertyńskich (starostów owruckich?) – fragment o tym zabezpieczeniu częściowo niepewny (Dokąd…, przyczyny[?]). Liczba dukatów (555) i drobna suma w monecie odczytane niepewnie. Od tego aktu jako namiestnik grodzki występuje Wojciech Jagiełłowicz. Nazwiska świadków (Soboleski?/Sobolewski?, Kaszewski?) niepewne.

Streszczenie

27lutego 1768 r. Jan Michałowski podał do akt grodu winnickiego skrypt dłużny wystawiony we Lwowie 14 stycznia 1763 r. przez Andrzeja Żółtowskiego dla jego rodzonego starszego brata Franciszka Żółtowskiego. Andrzej przyznał, że na własną pilną potrzebę pożyczył od brata 10 000 zł polskich (w dukatach – ok. 555[?] czerwonych złotych – i w monecie) i zobowiązał się oddać tę sumę w ważnym złocie wraz z odsetkami 10% rocznie. Dług zabezpieczył na wszystkich swoich obecnych i przyszłych dobrach i sumach, zwłaszcza na sumie 20 000 zł złożonej u książąt Czetwertyńskich[?]. Na wypadek sporu poddał się sądom grodzkim lub ziemskim bracławskim, trybunałowi, a w bezkrólewiu sądom kapturowym. Skrypt podpisał Andrzej Żółtowski oraz świadkowie A. Soboleski[?] i Konstanty Kaszewski[?], przy trzech pieczęciach na czerwonym laku.

Transkrypcja

k. 104v (skan 0106, strona lewa, od ok. 1/2)

1Roku, Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Siodmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Woyciechem Ja-

4giełłowiczem Ztąd[?] Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz. Winn. Comparens Personalt.

5Urod. Jmć Pani Teresa z Alexandrowiczow Kochańska Urod. Jmć Pana Piotra Kochań-

6skiego Małżonka w Assystencyi Urod. Tadeusza Czernelowskiego czyniąca Zdro-

7wa będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey

8Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y Urzędu a pod teraźnieysze dobrowolne Zezna-

9nie swoie całe się z Potomkami y Sukcessorami moiemi poddaiąc y wcielaiąc

10wiadomo iawno czyni ustnie y dobrowolnie Zeznaie iż Jmć Zeznawaiąca maiąc

11Pretensyą do JO. X. Jmć Antoniego Lubomirskiego W.L. Dobr Klucza Pikowskiego

12Dziedzica y Urod. Józefa Poznańskiego[?] Gubernatora o więzienie Urod. Piotra Ko-

13chańskiego Małżonka swego, tudzież o zabranie rzeczy rożnych y koni trzech oco

14y Proces prawny przez uczynienie Manifestu Aresztu y Pozwu wydanego

15w Aktach Grodu Lutyskiego[?] Dnia Pierwszego Februarij Tysiąc, Siedmset, Sześćdzie-

16siąt Osmego Roku Zaniesionych y Zeznanych do Grodu intentowała, a zostawszy

17we wszystkim od tegoż JO. X. Wojewody Lubelskiego y Urod. Poznańskiego Gubernatora Pikowskiego

18satisfacta y uspokoiona przeto tegoż JO. X. Jmć Antoniego Lubomirskiego

19W.L. y Urod. Józefa Poznańskiego[?] Gubernatora Pikowskiego ze wszystkich Pretensyi do

20nich mianych iakoto Jnkarceracyi y zabrania rzeczy oczym y Urod. Piotra Ko-

21[kustosz:] chańskiego

k. 105 (skan 0106, strona prawa, góra)

1chańskiego Małżonka swego Jmieniem wiecznemi y nigdy nieodzownemi

2Czasy wraz z Osobami swoiemi kwituię żadnego regressu rekursu ani wstępu

3sobie Mężowi y Sukcessorom swoim do upominania się o to wszystko ile na

4Dnie Dzisieyszym uiszczono niezostawuię. Manifesta Aresztu y wydane-

5go Pozwu Relatt. ex actis Eliminuię, Kassuię Annihiluię y zanieważne

6ma mocą Dobrowolnego Zeznania swoiego. Comparens nieumieiąca

7pisać [nad wierszem:] znakiem Krzyża S. podpisuię się Teresa z Alexandrowiczow Kochań-

8ska + Jako Assystent podpisuię się T. Czernelowski.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Kwit – pokwitowanie, zrzeczenie się roszczeń; JO. X. – Jaśnie Oświecony Książę; W.L. – wojewoda lubelski (potwierdzone w akcie 131); Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; Assystencya – obecność opiekuna przy czynności prawnej kobiety; Pretensya – roszczenie; Manifest Aresztu – protestacja o aresztowanie; Jnkarceracya – uwięzienie; satisfacta – zaspokojona; regres, rekurs – prawo powrotu do roszczenia, odwołania; Relatt. ex actis Eliminuię, Kassuię, Annihiluię – relacje (pozwu) z akt wymazuję, kasuję, unieważniam.

Kontekst i uwagi: Piotr Kochański został uwięziony (zapewne przez administrację klucza pikowskiego Lubomirskich), a jego żona wniosła 1 II 1768 r. protestację i pozew w grodzie (lutyskim? – odczyt niepewny; może łuckim lub latyczowskim). Po zaspokojeniu jej roszczeń zrzeka się ich i kasuje wpisy. Następny akt 131 to pokwitowanie wzajemne Lubomirskiego dla Kochańskich. Nazwisko gubernatora (Poznański?) odczytane niepewnie.

Streszczenie

27lutego 1768 r. przed grodem winnickim stawiła się Teresa z Aleksandrowiczów Kochańska, żona Piotra Kochańskiego, w asyście Tadeusza Czernelowskiego. Oświadczyła, że miała pretensje do księcia Antoniego Lubomirskiego, dziedzica klucza pikowskiego, i jego gubernatora Józefa Poznańskiego[?] o uwięzienie męża oraz zabranie różnych rzeczy i trzech koni, o co 1 lutego 1768 r. wniosła do grodu manifest i pozew. Ponieważ została we wszystkim zaspokojona, kwituje na wieki – w imieniu własnym i męża – księcia Lubomirskiego i gubernatora pikowskiego ze wszystkich roszczeń, zrzeka się prawa do ich ponawiania oraz kasuje i unieważnia manifest i pozew. Jako niepiśmienna podpisała znakiem krzyża; podpisał też asystent T. Czernelowski.

Transkrypcja

k. 105 (skan 0106, strona prawa)

1Roku, Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Siodmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Woyciechem

4Jagiełłowiczem Ztąd[?] Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz. Winn.

5Comparens Personalt. Urod. Jmć Pan Jan Hupczyc Burcewicz Subdelegat

6Grodzki Winn. Przysięgły. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy

7swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum Powia-

8tu y Urzędu a pod ten Akt dobrowolnego Zeznania swoiego całe się pod-

9daiąc y wcielaiąc wiadomo iawno czyni ustnie y dobrowolnie Zeznaie

10iż Jmć Zeznawaiący na Fundamencie Plenipotencyi w Aktach Grodz.

11Warszaw. Feria Quinta post Cineres Anno Millesimo, Septingentesi-

12mo, Sexagesimo Septimo przez JO. X. Jmć Antoniego Lubomirskiego

13Woiewody Lubel. zeznaney a sobie Zeznawaiącemu służącey Urod. Jmć Panią

14Teresę z Alexandrowiczow Kochańską y Urod. Piotra Kochańskiego Mał-

15żonkow ze wszelkich Pretensyi do nich mianych zapobiegaiąc tym

16uspokoieniem Krzywd tak JO. Xcia Jmć Antoniego Lubomirskiego W.L.

17y Urod. Józefa Poznańskiego[?] Gubernatora Pikowskiego Jmieniem kwituię

18żadnego Rekursu do upominania się niezostawuię, Process wszelki praw-

19ny iakoto Manifest y Areszt na Dniu Pierwszym Lutego zaszły kassuię

20y Eliminuię mocą Dobrowolnego Zeznania swoiego. J. Hupczyc Burcewicz.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Kwit – pokwitowanie; JO. X. – Jaśnie Oświecony Książę; W.L. / Woiewoda Lubel. – wojewoda lubelski; Subdelegat Grodzki Przysięgły – zaprzysiężony subdelegat (zastępca urzędnika) grodu; Plenipotencya – pełnomocnictwo; Feria Quinta post Cineres – czwartek po Popielcu (w 1767 r. – 5 marca); Rekurs – odwołanie, powrót do roszczenia; kassuię y Eliminuię – kasuję i wymazuję.

Kontekst i uwagi: pokwitowanie wzajemne do aktu 130 – pełnomocnik księcia Lubomirskiego zwalnia Kochańskich ze wszystkich roszczeń księcia i jego gubernatora i kasuje manifest i areszt z 1 II 1768. Nazwisko pełnomocnika potwierdza akt 138; nazwisko gubernatora (Poznański?) odczytane niepewnie.

Streszczenie

27lutego 1768 r. Jan Hupczyc Burcewicz, zaprzysiężony subdelegat grodzki winnicki, na mocy pełnomocnictwa zeznanego w grodzie warszawskim w czwartek po Popielcu 1767 r. przez księcia Antoniego Lubomirskiego, wojewodę lubelskiego, w imieniu księcia i gubernatora pikowskiego Józefa Poznańskiego[?] pokwitował Teresę z Aleksandrowiczów i Piotra Kochańskich ze wszystkich pretensji, jakie książę i gubernator mieli do nich, zrzekł się prawa do ich ponawiania oraz skasował cały proces, w tym manifest i areszt z 1 lutego 1768 r. (por. akt 130).

Transkrypcja

k. 105 (skan 0106, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Siodmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnickiemi

4y przedemną Woyciechem Jagiełłowiczem Ztąd[?] Namiesni-

5kiem Burgr. Grodzkim Winn. Comparens Personaliter W. Jmć

6Pan Marcin Lubieniecki Woyski Żydaczewski ten Za-

7pis Evictionis od siebie Zeznawaiącego na

8Summy W. Konstancyi z Mysłowskich Lubienie-

9[kustosz:] ckiey

k. 105v (skan 0107, strona lewa)

1ckiey W.Ż. Matt. swey super Bonis et Summis suis

2Zapisany Ratione Jntrocontentorum ad Acta Praesentia

3Castren. Capitt. Vinnic. Zeznał de Tenore Tali. Ja Mar-

4cin z Lubienic Demenka[?] Lubieniecki Woyski Żydaczewski Dobr

5Czernelowa Ruskiego, Smykowiec[?], Rusianowki[?] y Jnnych w

6Powiecie Trębowelskim a Ziemi Halickiey znayduiących

7się naturalny Dziedzic, Zdrowy na Ciele y umyśle odstąpi-

8wszy mey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, Prawa

9Forum, Mocy[?] Powiatu y Wwa, a pod teraźnieyszy Zapis

10Evikcyonalny Całe się poddaiąc, wiadomo iawno czynię

11ustnie y dobrowolnie Zeznaię, iż Ja Zeznawaiący maiąc Cessyą

12od W. Konstancyi z Mysłowskich Lubienieckiey Woyskiey

13Żydaczewskiey Matki moiey Dnia Jedynastego Sty-

14cznia Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset, Sześć-

15dziesiąt, Osmego uczynioną na wszystkie ogułem o-

16ryginalne Summy w rożnych mieyscach z Prowizyami

17będące na Osobie szczegulnie Jey po WW. Wolańczykach[?] y

18Wolskich[?] Antecessorach ściągaiące się, iakoto pier-

19wszą u Jaśnie Wiel. Sapiehow Sukcessorow niegdy Jaśnie Wiel.

20Jerzego Sapiehy Wojewody Mścisł. Cztery Tysiące Czter-

21[nad wierszem:] z Areszt Prowizyi[?]

22sta Czterdzieści, Cztery złł Pols. za lat Pięć, drugą także

23u Wiel. Michała Spędowskiego Tysiąc sto złł. Trzecią

24zaś na Kahale Wiśniowieckim Tysiąc Pięćset, Siedmdzie-

25siąt y pięć złł Pols. podobnie oprocz Prowizyi pomnie-

26szych tych trzech Summ, samego Kapitału wraz

27złączonego wszystkiego wynoszących Siedm Tysięcy Pię-

28tnaście złł, a Prowizyi od Trzech lat tey Summy pocho-

29dzących Dwa Tysiące Czterysta Siedmdziesiąt Dziesięć[?]

30złł Pols. wspomnianą Cessyą do windykowania, na kto-

31rym fundamencie wdrania[?] wszelkie bespieczeństwo na

32Dobrach moich wyż wspomnianych Czernelowie Ruskim, Smy-

33kowcach[?], Rusianowce y Jnnych Dziedzicznych w Ziemi Ha-

34lickiey będących niemniey Summach znayduiących się

35teraz mianych y na potym nabytych, oraz wszelkich rze-

36czach ruchomych y nieruchomych w każdym Sądzie y Urzędzie

37a uchoway Boże bez Krolewia w Sądach Kapturowych

38lub iakowe od Rzeczy pospolitey uchwalone będą W[ielmożney] Jmć

39Matt. moiey w Przypadku Cessyi niewiele wspomnianych Summ

40obstrzegam y Zapisuię, a nato się przy uproszeniu do tey

41Ewikcyi WW. y Urodzonych Jchmć Panow dla utwierdzenia

42Podpisuię. Ręką moią własną podpisuię się. Datt. w

43[kustosz:] Winnicy

k. 106 (skan 0107, strona prawa, góra)

1Winnicy Die Vigesima Septima Februarij Millesimo

2Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno. U tey Evi-

3kcyi WW. Zeznawaiącego y Jchmć Panow Przyiacioł podpi-

4sy Rąk w te słowa Marcin Dz.[?] Lubieniecki W.Ż. mp.

5Uproszony Przyiaciel do tego Zapisu Evictionis

6podpisuię się W.J. Burliński[?] mpria. Proszony do tey Evi-

7kcyi Przyiaciel podpisuię się J. Szeżycki[?] mpria. Ktory to Za-

8pis Evictionis iak się w sobie ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych

9Grod. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Zapis Evictionis (Ewikcya) – zobowiązanie do zabezpieczenia i obrony praw nabywcy (tu cesjonariusza) przed roszczeniami; W.Ż. – wojski żydaczowski / wojska żydaczowska; super Bonis et Summis suis – na swoich dobrach i sumach; Ratione Jntrocontentorum – co do treści; de Tenore Tali – takiej treści; Cessya – przelew wierzytelności; Antecessorowie – poprzednicy prawni; windykować – dochodzić, ściągać; Kahał Wiśniowiecki – gmina żydowska w Wiśniowcu; bez Krolewie – bezkrólewie; Sądy Kapturowe – sądy bezkrólewia; mpria – manu propria.

Kontekst i uwagi: Konstancja z Mysłowskich Lubieniecka scedowała synowi Marcinowi (11 I 1768) swoje sumy pochodzące po przodkach (Wolańczykach? i Wolskich?): u spadkobierców Jerzego Sapiehy, wojewody mścisławskiego (4444 zł wraz z odsetkami za 5 lat?), u Michała Spędowskiego (1100 zł) i u kahału w Wiśniowcu (1575 zł); kapitał razem 7015 zł (4444 + 1100 + 1575 = 7119 – suma podana w tekście się nie zgadza, co może wynikać z niepewnego odczytu pierwszej kwoty lub dopisku „z Areszt Prowizyi”), odsetki za 3 lata ok. 2470 zł. W zamian Marcin zabezpiecza matce równowartość na swoich dobrach Czerniełów Ruski, Smykowce[?], Rusianówka[?] w pow. trembowelskim ziemi halickiej. Przydomek „Demenka”[?], nazwiska przodków i świadków odczytane niepewnie.

Streszczenie

27lutego 1768 r. Marcin z Lubienic Lubieniecki, wojski żydaczowski, dziedzic dóbr Czerniełów Ruski, Smykowce[?], Rusianówka[?] i innych w powiecie trembowelskim ziemi halickiej, zeznał przed grodem winnickim zapis ewikcyjny dla swojej matki Konstancji z Mysłowskich Lubienieckiej, wojskiej żydaczowskiej. Matka 11 stycznia 1768 r. przekazała mu cesją do ściągnięcia wszystkie swoje sumy pochodzące po przodkach: u spadkobierców Jerzego Sapiehy, wojewody mścisławskiego (4444 zł), u Michała Spędowskiego (1100 zł) i u kahału wiśniowieckiego (1575 zł) – kapitał łącznie ok. 7015 zł oraz odsetki za trzy lata ok. 2470 zł. W zamian Marcin zabezpieczył matce te sumy na wszystkich swoich dobrach dziedzicznych w ziemi halickiej, na obecnych i przyszłych sumach oraz na majątku ruchomym i nieruchomym, poddając się każdemu sądowi, a w bezkrólewiu sądom kapturowym. Zapis podpisali Marcin Lubieniecki oraz świadkowie W. J. Burliński[?] i J. Szeżycki[?].

Transkrypcja

k. 106 (skan 0107, strona prawa, od ok. 1/4)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

4mi y przedemną Janem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Comparens Personalt Urodz.

6Jmć Pan Jan Jakowicki[?] ten Kontrakt Resignationis między Urodz.

7Drozdowską y Jnnemi z iedney a Wiel. Worcellem S.Z. Halickim

8o Część Dobr Wsi Sabarowki z drugiey Strony Zawarty y spisany

9Ratione Jntro Contentorum ad Acta Praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per Obla-

10tam podał de tenore tali. Między Jchmć Państwem Alexandrą

11z Błażeyowskich[?] Drozdowską y Ludwikiem Zabłockim Swym, Józe-

12fa y Mateusza Jabłońskich Braci swoich przyrodnich pro quo-

13rum Ratihabitione cavet Jmieniem z iedney a Wiel. Jmć Panem

14Stanisławem na Janowie y Zawadce Worcellem Woyskim Koło-

15[myiskim] Podst. Grodz.[?] Żydacz. z drugiey Strony stanoł pewny y wieczny

16niedmienny Kontrakt Resignationis w niżey opisany sposob. Jż Jchmć

17Państwo Alexandra z Błażeyowskich Drozdowska, y Ludwik Zabło-

18cki wraz Jchmć Panami Józefem y Mateuszem Jabłońskiemi Bra-

19cią Swoiemi Przyrodniemi maiąc części Dziedziczne w Dobrach

20Wsi Sabarowce w Wwie Bracł. a Powiecie Winn. leżące Dekre-

21tem Działowym Kondescensyi[?] w Roku Tysięcznym Siedmsetnym

22Pięćdziesiątym Siodmym Feria Secunda post Dominicam

23Laetare Quadragesimale między Sukcessorami Wasylego Ja-

24[kubow]skiego[?] Juszkowskich[?] y Jnnemi w Sabarowce ferowanym przysą-

25dzone, przez Głowę Hrehorego Juszkowskiego na siebie Pra-

26wem Boskim y naturalną Sukcessyą spadłe ze wszystkiemi

27[kustosz:] Tych

k. 106v (skan 0108, strona lewa)

1Tych Dobr Polami, Łąkami Rolami, Sianożęciami Zaroślami

2Stawami, Lasami, Uharowemi[?] Dąbrowami y Jnnemi Laska-

3mi Rzekami Młynami, Browarami, Karczmami, Podda-

4nemi Ciągłemi y Pieszemi y Jch Daninami, Dziesięcina-

5mi Robociznami y zewszystkiemi generalnie Powinnościami

6Dworem, Dworzyskami Ogrodami Sadami Zgoła ze

7wszystkiemi Tych Dobr Pożytkami, przynależytościami atty-

8nencyami y pertynencyami tak iako te Dobra w swoich

9Granicach ab antiquo zostawały y dotąd zostaią z tey Ca-

10dencyą ze wszystkim Prawem Państwem, Dziedzictwem Wła-

11snością ac cum Jure Patronatus Praesentandorum Parochorum

12nic na siebie ani Sukcessorow Swoich niezachowuiąc, ani

13excypuiąc Wiel. Jmć Panu Worcellowi Wiecznemi czasy rezy-

14gnuią ale za Summę między sobą umowioną y postano-

15wioną reszturącą[?] Cztery Tysiące Sto złł Polt. wynoszącą. Po-

16nieważ zaś intercedunt onera też Summę Części prae-

17sentibus rezygnowane obarczaiące y do zniesienia należące

18więc oney takowa elucydacya czyni się, naypierw Summy wy-

19żey wyrażoney Cztery Tysiące sto złł Polt. Wiel. Jmć Pan Wor-

20cell Podstt. Żydacz. wypłaca y to Dwieście trzysta[?] złł Sto

21do Rąk Jmć Pani Drozdowskiey, drugie zaś złł Polt. Sto do

22Rąk Jmć Pana Zabłockiego z ktorych odebranych złł Polt.

23Dwuchset praesenti quietat Contractu powtore z teyże Sum-

24my cedere powinno na zniesienie Długu Jmć Pana

25Paszkiewicza[?] takowy z produkowanych przez tegoż Doku-

26mentow wynikać będzie, Teyże Części we Wsi Sabarowce bę-

27dącey adpraesens Possessora, a po uspokoieniu Jmć Pana Pasz-

28kiewicza[?] Summa reszturąca takowa zostanie tedy ta

29na Dwie Części dzielić się powinna z ktorey połowa Jmć

30Panię Drozdowską druga zaś połowa Jmć Pana Zabłockiego y

31Braci Jego przyrodnich respicere ma więc tę Summę wy-

32żey wyrażoną Wiel. Jmć Pan Worcel Woyski Kołom. tak na

33zapłacenie Długu Jmć Pana Paszkiewicza[?] iakoteż oblaten-

34tia onera ieżeliby iakowe pokazały się tantisper u siebie zatrzy-

35muie y Termin liczenia oney w Wigilią Swiętego Jana Krzy-

36ciela w Roku teraźnieyszym Tysiącznym Siedmsetnym Sześć-

37dziesiątym, przed Aktami Grodu Winnickiego seu vacantibus

38[kustosz:] Jtunc

k. 107 (skan 0108, strona prawa)

1Jtunc iisdem Laticoviae sobie y Sukcessorom swoim naznacza

2na ktorym Terminie za odebraniem reszturącey Summy Kwit

3de pretio z Jntegralney Summy in rem Wiel. Worcella wy-

4żey wyrażeni Jchmć Zeznać obowiązuią się. Ciż Jchmć Pań-

5stwo Drozdowscy y Zabłocki Jntromissyi w pomienione

6Części praesentibus Rezygnowane Wiel. Jmć Pana Worcella

7Woy. Podst. Grod.[?] Żydacz. ex nunc dopuszczaią a dopuszczoney

8ani sami przez się ani przez żadne Subordynowane Osoby

9przeszkadzać niemaią y owszem Generalną Ewikcyą ab

10omnibus et singulis oneribus po wypłaceniu Summy tudzież

11przeszkod prawnych y nieprawnych od kogokolwiek wyni-

12kaiących na Dobrach swoich generalnie wszystkich obstrze-

13gaią y Zapisuią dokumenta y tranzakcye wszystkie do

14tychże Dobr należące Wiel. Jmć Panu Worcellowi Woyskiemu

15Kołom. oddać na Terminie Zapłacenia wraz z Wiel.

16Jmć Panem Paszkiewiczem[?] deklaruią. Jnterea Tenże

17Wiel. Jmć Pan Worcell Woyski Kołom. tak in Rem et

18Personam Jmć Pana Ludwika Zabłockiego iakoteż Jmć

19Pana Michała Drozdowskiego niegdy Jmć Pana Marcina

20Drozdowskiego z Jmć P. z Błażeyowskich[?] Małż. spłodzonego Syna

21jus advitalitatis ac usum fructum ad vitae tempora cujusque

22eorum ale w ten niżey opisany sposob każdego z Jchm. wyrażonych

23wspolnym zażywaniu ma: wprzod pług ieden alias od Łodu do

24Łodu[?], Secundo dla każdego na opał wolny wrąb w Lasach Tertio

25dla każdego Sianożęci na Kosarzow Piętnaście w Gruntach Sa-

26barowskich tak co do pola oranego iakoteż y do koszenia, niemniey

27wolne pomieszkanie w takowym Dworzysku iakowego adpraesens uży-

28waią ninieyszym Kontraktem pozwala y zapisuie a zaś Jmć

29Pan Zabłocki od Jchmciow Panow Józefa y Mateusza Jabłońskich

30Braci swoich przyrodnich approbacyą Donacyi efficere będzie

31powinien Ktory Kontrakt y w nim opisane Kondycye Strony

32Obydwie dotrzymać y zyścić sobie una cum Successoribus suis przy-

33rzekaią y powinni będą ale Sub damnis Terrestribus simpli-

34citer absque corporali Juramento taxandis ktore w czasie sprzeciwie-

35nia się Forum Grodu Winn. czyli Latycz. lub Trybunału Koronn.

36Lubels. Sobie y Sukcessorom swoim do odpowiadania naznaczaią

37a ten Kontrakt Rękami własnemi podpisawszy aktami Auten-

38tycznemi roborować przyrzekaią. Datum Die Vigesima Quar-

39ta Martij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

40[kustosz:] Anno

k. 107v (skan 0109, strona lewa, góra)

1Anno w Zamku Latyczowskim. U tego Kontraktu Resigna-

2tionis per Obllatam podanego podpisy Rąk przy pieczęci

3iedney na laku wyciśnioney w te słowa Stanisław na

4Janowie y Zawadce Worcell W.K. P.G.Ż.[?] mp. (L.S.) Jako

5nieumieiąca pisać kładnie Znak Krzyża Swiętego Ale-

6xandra Drozdowska + Ludwik Zabłocki Swym y Braci

7swoich Józefa y Mateusza Jabłońskich Jmieniem a zaś Ro-

8boracya Tegoż Kontraktu w Grodzie Latyczowskim temi Słowy. Jn

9Castro Laticoviae Feria Tertia post Dominicam Laetare Qua-

10dragesimale proxima Anno Domini Millesimo Septin-

11gentesimo Sexagesimo introcontentae Contractus resigna-

12tionis intuitu Sortium Certarum in Bonis Sabarowka

13Sitarum Subsecuti ad Acta Praesentia Suscepta Roboratio.

14Ktory to Kontrakt iako się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

15Grod. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: S.Z.H. – sędzia ziemi halickiej (tytuł Worcella w 1768 r., por. akt 134); W.K. P.G.Ż. – wojski kołomyjski, podstarości grodzki żydaczowski (por. akt 136: Tribunus Colomen., Vicecapitaneus Castr. Żydacz.); Kontrakt Resignationis – umowa o odstąpienie (rezygnację) dóbr; S.Ż.H. / W.K. P.G.Ż. – tytuły Worcella: wojski kołomyjski, podstoli (grodzki?) żydaczowski – rozwinięcie niepewne; pro quorum Ratihabitione cavet – za których zatwierdzenie (późniejszą akceptację) ręczy; przyrodni bracia – bracia z tej samej matki, innego ojca; Dekret Działowy Kondescensyi – wyrok działowy sądu wydany na gruncie (podczas zjazdu); Feria Secunda post Dominicam Laetare Quadragesimale – poniedziałek po 4. niedzieli Wielkiego Postu; Uharowe[?] Dąbrowy – odczyt niepewny; cum Jure Patronatus Praesentandorum Parochorum – z prawem patronatu do prezentowania proboszczów (parochów cerkiewnych); intercedunt onera – zachodzą obciążenia; elucydacya – wyjaśnienie; quietat – kwituje; respicere – przypadać; tantisper – tymczasem; Wigilia Św. Jana Krzciciela – 23 czerwca; seu vacantibus Jtunc iisdem Laticoviae – albo w razie wakacji (zamknięcia) tychże akt – w Latyczowie; ex nunc – od teraz; Generalna Ewikcya ab omnibus et singulis oneribus – ogólne zabezpieczenie od wszystkich i poszczególnych ciężarów; jus advitalitatis ac usum fructum ad vitae tempora cujusque eorum – prawo dożywocia i użytkowania do końca życia każdego z nich; pług od Łodu do Łodu[?] – zapewne grunt pod jeden pług (odczyt niepewny); Kosarz – kosiarz (miara łąki na dniówkę koszenia); Sub damnis Terrestribus simpliciter absque corporali Juramento taxandis – pod szkodami ziemskimi oszacowanymi słownie bez przysięgi cielesnej; Jn Castro Laticoviae Feria Tertia post Dominicam Laetare … Roboratio – w zamku (grodzie) latyczowskim we wtorek po niedzieli Laetare … roboracja.

Kontekst i uwagi: kontrakt zawarty 24 III 1760 w zamku latyczowskim i zroborowany w grodzie latyczowskim we wtorek po Laetare 1760 (25 III 1760); oblatowany w Winnicy dopiero 29 II 1768. Sprzedający – dziedzice części Sabarówki (pow. winnicki), przypadłych im z dekretu działowego 1757 r. po Hrehorym Juszkowskim[?]. Cena 4100 zł: po 100 zł gotówką dla Drozdowskiej i Zabłockiego, reszta na spłatę długu Paszkiewicza[?], posiadacza tej części, a pozostałość po połowie dla obu stron; termin rozliczenia – wigilia św. Jana 1760. Worcell zapewnił Ludwikowi Zabłockiemu i Michałowi Drozdowskiemu (synowi Marcina i Aleksandry) dożywocie: grunt na jeden pług, wolny wrąb na opał, łąkę na 15 kosarzy i mieszkanie w dworzysku. Odczyt nazwisk: Błażejowska? (akt 136 podaje „de Ostoyskie” – zapewne Ostojska), Jedlecki?, Jakowicki?, Juszkowski?, Paszkiewicz? i tytułów Worcella – niepewny. Od tego aktu (29 II 1768) jako namiestnik występuje Jan Jedlecki[?], instygator grodzki.

Streszczenie

29lutego 1768 r. Jan Jakowicki[?] podał do akt grodu winnickiego kontrakt rezygnacji zawarty 24 marca 1760 r. w zamku latyczowskim i zroborowany w grodzie latyczowskim we wtorek po niedzieli Laetare 1760 r. Aleksandra z Ostojskich (odczyt w tekście: z Błażeyowskich[?]) Drozdowska oraz Ludwik Zabłocki, występujący także w imieniu swoich przyrodnich braci Józefa i Mateusza Jabłońskich, odstąpili na wieczność Stanisławowi Worcellowi na Janowie i Zawadce, wojskiemu kołomyjskiemu, podstarościemu grodzkiemu żydaczowskiemu, swoje dziedziczne części wsi Sabarówka w powiecie winnickim województwa bracławskiego (przypadłe im po Hrehorym Juszkowskim[?] na mocy dekretu działowego z 1757 r.) ze wszystkimi polami, łąkami, lasami, młynami, browarami, karczmami, poddanymi, dworem i prawem patronatu cerkwi – za 4100 zł. Z tej sumy Worcell wypłacił po 100 zł Drozdowskiej i Zabłockiemu, resztę zatrzymał na spłatę długu Paszkiewicza[?], obecnego posiadacza tej części, i innych obciążeń, a pozostałość miała być podzielona po połowie i rozliczona w wigilię św. Jana 1760 r. przed grodem winnickim lub latyczowskim. Sprzedający dopuścili Worcella do intromisji, zobowiązali się bronić go przed roszczeniami i wydać mu dokumenty dóbr. Worcell zapewnił dożywotnio Ludwikowi Zabłockiemu i Michałowi Drozdowskiemu (synowi Marcina i Aleksandry) grunt na jeden pług, wolny wrąb drewna na opał, sianożęć na 15 kosarzy oraz mieszkanie w dotychczasowym dworzysku. Zabłocki miał uzyskać zatwierdzenie umowy przez braci Jabłońskich. Strony poddały się sądom grodzkim winnickim lub latyczowskim i Trybunałowi Koronnemu lubelskiemu. Podpisali: Worcell, Drozdowska (znakiem krzyża) i Zabłocki.

Transkrypcja

k. 107v (skan 0109, strona lewa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

4mi y przedemną Janem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesni-

5kiem Burgrabstwa Grod. Winn. Comparens Personalt Urodz. Jmć Pan Jan

6Jakowicki[?] ten Kontrakt Resignat. między Urodz. Pawłem

7Jutowskim[?] Cześn. Zwinog.[?] z iedney a Wiel. Worcelem Sędzią

8Ziemię Halickię o Część Dobr Wsi Sabarowki z drugiey Stro-

9ny Spisany y zawarty ratione Jntro Contentorum ad Acta Capitt.

10Vinnic. per Oblatam podał de tenore tali. Między Urodz. Jmć

11Panem Pawłem Jutowskim[?] Cześn. Zwinog.[?] z iedney, a Wiel.

12Jmć Panem Stanisławem na Bałabanowce y Rudce Wor-

13cellem Sędzią Ziemię Halickię z drugiey Strony stanoł pewny

14y wieczny niedmienny perpetuus Resignationis Kontrakt w ten

15niżey opisany Sposob y oto iż Wiel. Jmć Pan Paweł Jutowski[?]

16maiąc Części swoie Dziedziczne w Dobrach Wsi Sabarowce w Wwie

17Bracł. a Powiecie Winnickim leżących et quidem Jedne per Ju-

18ra quaesita od Sukcessorow niegdy Urod. Hrehorego Juszkowskiego na-

19byte, Drugie Prawem Bożym y naturalnym po niegdy Urod.

20Helenie z Juszkowskich Jutowskiey[?] Matce swoiey na siebie

21[kustosz:] spadaiące

k. 108 (skan 0109, strona prawa)

1spadaiące, iakoteż maiąc w tychże Dobrach we Młynie na niższym

2stawie koło samych Lasków będącym Dwie Części tegoż Młyna iedne

3od Urod. Jana y Katarzyny z Jutowskich[?] Kopczyńskich[?] Małż. Drugą od

4Urod. Maryanny z Juszkowskich Primo voto Urod. Jana Witkowskiego

5Secundo Urod. Józefa Czyrewskiego[?] Małż. pozostałey Wdowy swym y

6Sukcessorow wspomnionym niegdy Urod. Janem Witkowskim

7spłodzonych Jmieniem czyniący praevie Exolutis pretiis sobie

8wieczyście rezygnowaną tak z tym Prawem iako y Jnnym do

9tego Młyna y pomienionych Dobr ściągaiącym się, a maiąc

10też wolność z Prawa pospolitego Dobrami swemi iako chcieć

11będzie szafować y Dysponować umyślił wspomniane Dobra

12Części Wsi Sabarowki swoie Dziedziczne wszystkie wzmiankowa-

13ne Wiel. Jmć Panu Stanisławowi Worcelowi Sędziemu Ziem-

14skiemu Halickiemu Potomkom y Sukcessorom Jego wiecznym Prawem rezy-

15gnować zaczym wspomnioną Część Dobr Wsi Sabarowki ze wszyst-

16kiemi tych Dobr Polami, Rolami, Łąkami Sianożęciami Zarośla-

17mi Stawami Lasami Uharowemi[?] Dąmbrowami y Jnnemi Laska-

18mi Rzekami Stawami Młynami Browarami Arędą Karczemną

19tudzież Poddanemi Ciągłemi y Pieszemi tak na Gruncie będącemi iako

20y zbiegłemi Jch powinnościami Daninami Czynszami Dziesięcina-

21mi Robociznami iako też y Dworzyskami Ogrodami Sadami zgoła

22ze wszystkiemi tych Dobr Pożytkami przynależytościami attinency-

23ami y pertynencyami ad praesens większą Częścią do Saszeckich[?]

24Dobr przez Potencyą przywłaszczonemi ale iako te Dobra w swo-

25ich Granicach ab antiquo zostawały y Extendencyą swoią mieć

26powinny ze wszystkim Prawem Państwem Dziedzictwem własno-

27ścią ac cum Jure Patronatus Praesentandorum Parochorum nic na siebie

28ani Sukcessorow swoich niezostawuiąc ani Exypuiąc, co w Ziemi

29y na Ziemi Temuż Wiel. Jmć Panu Stanisławowi Worcellowi S.Z.H.

30Potomkom y Sukcessorom Jego na wieczne y nigdy nieodzowne czasy

31Daruię y rezygnuię a to za Summę Piętnaście Tysięcy Pięćset

32złł Polt. między sobą Umowioną y postanowioną z ktorey ad prae-

33sens ostatnie wyliczoney tenże Wiel. Jmć Pan Worcell Sędzia

34Ziemi Halickiey praesenti contractu Quietat, Jednak tak Donacyą in Forma

35Juris quam plenissima iako też Kwit de persoluto pretio coram

36actis quibusvis autenticis Tenże Wiel. Jmć Pan Jutowski[?] nieodwłocznie

37zeznać Deklaruie y Dokumenta wszelkie na te Dobra służące od-

38dać submittuie się, ponieważ zaś przy nabywaniu Części od Urod.

39[kustosz:] Szczerbickich

k. 108v (skan 0110, strona lewa)

1Szczerbickich Sukcessorow Urod. niegdy Hrehorego Juszkowskiego ad

2praesens Resignowaney Wiel. Jmć Pan Jutowski[?] wolnego na tey Części sie-

3dzenia z używaniem Gruntu na Pług Jeden Urod. Ludwice Szczerbickiey

4Matce y Karolowi Szczerbickiemu Synowi wraz z sobą mieszkaiącym Pra-

5wem Dożywotnim od siebie Danym pozwolił więc Tychże Urod. Szczer-

6bickich przy tymże Prawie Wiel. Jmć Pan Worcel Sędzia Ziemski Halic.

7ad vitae eorum tempora konserwować przyrzeka y obowiązuie się. Jntra-

8ta Zasiewow Zimowych Libera collectio Wiel. Jmć Panu Cześn. Zwinog.[?] cedere

9ma Possessya zaczynać się ma w Roku Teraźnieyszym Dnia Dziesiątego

10Marca w ktore to Dobra czyli Części ad praesens resignowane Jntromissyi

11wolney Wiel. Jmć Panu Worcellowi Sędziemu Ziem. Halic. Wiel. Jmć Pan

12Jutowski[?] ex nunc dopuszcza a Dopuszczoney ani sam przez się ani przez Sub-

13ordynowane osoby przeszkadzać niema y niepowinien będzie owszem od

14wszelkich Jmpedymentow Prawnych y nieprawnych od kogo kolwiek

15wynikaiących bronić y Ewinkować ma y obowiązuie się a to pod Szko-

16dami Ziemskiemi słownie krom Przysięgi Cielesney oszacowa-

17nemi. Ktory to Kontrakt y w nim opisane Punkta Strony oby-

18dwie dotrzymać y zyścić sobie z Sukcessorami swemi przyrzekaią

19y powinni będą in casu zaś contraventionis Forum Grodu Winn.

20czyli Ziemstwa Bracł. lub Trybunału Koronnego Lwow.[?] a w Czasie

21bez Krolewia Sądow Kapturowych sobie y Sukcessorom swoim do odpo-

22wiadania naznaczaią y Ten Kontrakt Rękami własnemi podpisawszy

23Aktami Autentycznemi Roborować przyrzekaią. Datum w Lwowie

24Die Decima nona Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

25Octavo Anno u tego Kontraktu per Oblatam podanego podpisy Rąk

26przy Pieczęciach Dwoch na Laku Czerwonym wyciśnionych w te słowa

27Stanisław Worcell S.Z.H. mpp. cum Paragraphis binis (L.S.) Paweł Jutowski[?]

28C.Z. cum Paragraphis binis (L.S.) Roboracya zaś tegoż Kontraktu Resignatio-

29nis Ziemstwa Lwow. w te słowa Sabbatho post Festum S. Agnetis Virgi-

30nis et Martiris proximo Anno Domini Millesimo Septingentesimo Sexagesi-

31mo Octavo contractus praesens actis Terrestribus Leopolien. est Roboratus

32Ktory to Kontrakt iak się w sobie ma de verbo ad verbum do Xiąg ni-

33nieyszych Grod. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: C.Z. / Cześn. Zwinog.[?] – cześnik zwinogrodzki (Zwinogród/Zwinogródka – rozwinięcie niepewne); S.Z.H. – sędzia ziemi halickiej (sędzia ziemski halicki); perpetuus Resignationis Kontrakt – wieczysty kontrakt rezygnacji; per Jura quaesita – na mocy nabytych praw; praevie Exolutis pretiis – po uprzednim zapłaceniu cen; szafować y dysponować – rozporządzać; Uharowe[?] Dąbrowy – odczyt niepewny; attinencye, pertynencye – przynależności; Potencya – przemoc możnego sąsiada; Extendencya – rozciągłość, zasięg (granic); cum Jure Patronatus Praesentandorum Parochorum – z prawem patronatu (prezenty parochów); co w Ziemi y na Ziemi – wszystko, co w ziemi i na ziemi; Quietat – kwituje; Donacya in Forma Juris quam plenissima – darowizna w najpełniejszej formie prawnej; Kwit de persoluto pretio – pokwitowanie z zapłaconej ceny; coram actis quibusvis autenticis – przed jakimikolwiek aktami autentycznymi; submittuie się – zobowiązuje się; Prawo Dożywotnie – dożywocie; ad vitae eorum tempora – do końca ich życia; Libera collectio – wolny zbiór (ozimin); Ewinkować – bronić z tytułu ewikcji; Szkody Ziemskie słownie krom Przysięgi Cielesney oszacowane – szkody według prawa ziemskiego, oszacowane słownie bez przysięgi; in casu contraventionis – w razie naruszenia; cum Paragraphis binis – z dwoma parafami; Sabbatho post Festum S. Agnetis Virginis et Martiris proximo – w najbliższą sobotę po święcie św. Agnieszki dziewicy i męczennicy (21 I; tu 23 I 1768); actis Terrestribus Leopoliensibus – w aktach ziemskich lwowskich.

Kontekst i uwagi: drugi z serii kontraktów, którymi Stanisław Worcell (w 1768 r. sędzia ziemski halicki; por. akt 133 z 1760 r.) skupował części Sabarówki w pow. winnickim. Jutowski[?] posiadał części nabyte od sukcesorów Hrehorego Juszkowskiego (Szczerbickich) i odziedziczone po matce Helenie z Juszkowskich, a także dwie części młyna na niższym stawie, nabyte od Kopczyńskich[?] i od Marianny z Juszkowskich (1° Witkowskiej, 2° Czyrewskiej[?]). Większość gruntów była, jak zaznaczono, przywłaszczona przemocą do sąsiednich dóbr (Saszeckich?). Cena 15 500 zł. Nowy właściciel przejął dożywocie Ludwiki Szczerbickiej i jej syna Karola. Odczyt nazwisk Jutowski (może Gutowski), Kopczyński, Czyrewski, Saszecki, przydomka Worcella (Bałabanówka?, Rudka?) oraz tytułu cześnika niepewny; sąd trybunalski odczytany jako „Lwow.” (zapewne pomyłka pisarza za Lubelski).

Streszczenie

29lutego 1768 r. Jan Jakowicki[?] podał do akt grodu winnickiego wieczysty kontrakt rezygnacji zawarty we Lwowie 19 stycznia 1768 r. i zroborowany w aktach ziemskich lwowskich w sobotę po św. Agnieszce 1768 r. Paweł Jutowski[?], cześnik zwinogrodzki[?], odstąpił na wieczność Stanisławowi Worcellowi na Bałabanówce i Rudce (Rudzie), sędziemu ziemskiemu halickiemu, swoje dziedziczne części wsi Sabarówka w powiecie winnickim województwa bracławskiego – nabyte od sukcesorów Hrehorego Juszkowskiego (Szczerbickich) i odziedziczone po matce Helenie z Juszkowskich – wraz z dwiema częściami młyna na niższym stawie koło Lasków (nabytymi od Jana i Katarzyny Kopczyńskich[?] oraz od Marianny z Juszkowskich, wdowy 1° Witkowskiej, 2° Czyrewskiej[?]), ze wszystkimi polami, lasami, stawami, karczmą, poddanymi (także zbiegłymi), dworzyskami i prawem patronatu cerkwi, choć większość gruntów była przemocą przywłaszczona do sąsiednich dóbr. Cena wyniosła 15 500 zł i została w całości zapłacona; Jutowski zobowiązał się zeznać formalną donację i kwit oraz wydać dokumenty. Worcell przyrzekł zachować dożywotnie prawo Ludwiki Szczerbickiej i jej syna Karola do mieszkania i gruntu na jeden pług; oziminy zbiera Jutowski, a posesja nowego właściciela zaczyna się 10 marca 1768 r. Jutowski dopuścił Worcella do intromisji i zobowiązał się bronić go przed wszelkimi roszczeniami pod szkodami ziemskimi; strony poddały się sądom grodzkim winnickim, ziemskim bracławskim, trybunałowi, a w bezkrólewiu sądom kapturowym. Podpisali: Stanisław Worcell i Paweł Jutowski[?].

Transkrypcja

k. 108v (skan 0110, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną Janem

4Jedleckim[?] Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Comparens Personalt Urod.

5Jmć Pan Jan Jakowicki[?] Ten Extrakt z Ziemstwa Lwow. Autentycznie wydany z wypisa-

6niem w nim Donacyi na Część Dobr Wsi Sabarowki od W. Pawła Jutowskiego[?] Cześn. Zwinog.[?]

7[kustosz:] in rem Alterius[?]

k. 109 (skan 0110, strona prawa)

1in rem et Personam Wiel. Worcella Sędzię Ziemię Halickię zeznaney

2ratione intro Contentorum ad Acta Praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam

3podał de tenore tali. Acta sunt haec Leopoli in Positione Actorum

4Terrestrium Leopoliensium Sabbatho post Festum Sanctae Agnetis

5Virginis et Martyris proximo, Anno Domini Millesimo Septin-

6gentesimo Sexagesimo Octavo, Coram praesenti Terrestri Leopolien-

7si Judicio, Actisque Judicij Ejusdem Comparens personaliter Magnificus Paulus Jutow-

8ski[?] Pincerna Zwinogr.[?] Sanus mente et Corpore existens Foro suo

9quovis Competenti emisso, et Jurisdictione propria posthabita,

10praesenti autem Terrestri Leopoliensi in se Posteros ac Bona sua generaliter

11omnia (quo ad Actum hunc attinet) benevole assumpta, palam pu-

12blice libereque Recognovit. Quia Ipse Bona sua propria et heredita-

13ria videlicet Sortes in Bonis Villae Sabarowka, in Palatinatu Bracl.

14Districtu Vinnic. Sitas, et quidem nonnullas Jure hereditario a Suc-

15cessoribus olim Generosi Hrehorij Juszkowski quaesitas, nonnullas Jure

16naturae post olim Generosam Helenam de Juszkowskie Jutowska

17Matrem suam in se Recognoscentem devolutas, tum alio quo-

18vis modo quaesitas in eisdem Bonis Villae Sabarowka Situatas

19cum omni Eorundem Bonorum Jure Dominio proprietate propin-

20quitate, utilitatibusque usibus fructibusque proventibusque redditibusque attinen-

21tiis et pertinentiis, tum Curiis Structuris, Aedificiis Fola[r]ijs[?] Gra-

22nariis, hortis Pomariis, Sepibus, Sepimentis agris pratis Cam-

23pis, Sylvis, nemoribusque indaginibus Feniscijs pascuis pascuariis,

24rubetis, dumetis, vepretibusque Sarreptis, Virgultis, mericis[?] apiariis,

25apum mellificiis rivis rivulis torrentibusque aquis aquarum decur-

26sibus fluviis fluminibusque Lacubus paludibus, Stagnis piscinis,

27magnis et parvis Earumque decursionibusque, tabernis Taberna-

28toribus nec non Subditis Cmethonibus hortulanis Jnquilinis Colo-

29nis, tam in Bonis Ejusdem Commanentibusque quam etiam profugio

30libere vindicandis eorumque dierum Laboribus, Censibus, decimis

31Dationibus, tributis pensionibusque vecturis Vigiliis diurnis et noctur-

32nis, Officiisque quibusvis per eosdem ab antiquo pendi et praestari So-

33litis, etiam cum Jure Patronatus praesentandorum Parochorum, commo-

34disque et emolumentis generaliter universis, ex iisdem Bonis nunc pro-

35venientibusque et in posterum proventuris, nihil ex praemissis

36pro se suisque Posteribus, aut quopiam alio reservando, seu exci-

37piendo verum ita late, longe, circumferentialiterque prout praefa-

38tarum Bonorum seu Sortium hereditas Se in suis metis et limitibusque

39ab antiquo extendit et protrahit, estque ab aliis Vicinis Bonis seu

40Sortibusque, aut Antiquis Villis, Signis metalibusque distincta et dislimitata

41[kustosz:] et prout

k. 109v (skan 0111, strona lewa)

1et prout Se Recognoscentem antecedanerosque[?] heredes ab antiquo spe-

2ctabant et concernebat. Jam ex nunc et de facto Magnifico Stanislao in

3Bałabanowka et Ruda Worcell Judici Terrestri Haliciensi illiusque

4Successoribus dat donat Jnscribit, et Resignat, prout praesentibus

5dedit donavit Jnscripsit, et Resignavit, pure, vere, mere

6ac irrevocabilis Donationis Titulo et hereditate perpetuo et in

7aevum, In quae quidem Bona seu Sortes Villae Sabarowka prae-

8sentibus Donatas et Resignatas, Idem Magnificus Recognoscens me-

9morato Magnifico Donatario Suo illiusque Successoribus realem Jntromissio-

10nem et actualem pacificamque possessionem cum praesentaneo

11Bonorum Eorundem usu fructu, per Ministerialem Regni Generalem quemvis

12et Nobiles duos facilius ad id conducendos vigore Jnscriptio-

13nis praesentis Donatariae Officiose Capiendam et assumendam,

14Jam ex nunc et de facto libere dat, et admittit, datamque

15et admissam nec per se, nec per suas quasvis Submissas

16et subordinatas Personas, praepedire, denegare adimere

17Jnterturbareque, aut modo quovis iniuriare quinimo Eund[em]

18Magnificum Worcell Donatarium Suum illiusque Successores

19ab omni et quavis Jmpetitione Juridica Omnium et sin-

20gularum Personarum, Status Sexus, gradus, Conditionis

21ac praeeminentiae cujus existentium ratione praemissorum

22modo quovis exorienda, in omni Judicio et Officio Regni to-

23ties quoties opus fuerit, etiam per omnes Praescriptiones Ter-

24restres, prout ad quamlibet Personam Terrestris Spectat

25et pertinet Praescriptio tueri defendere evincere eliberare,

26et intercedere Bonaque praefata seu Sortes memoratas, ab

27omnibus Juribus Oneribus vinculis, debitis Submissionibus

28Jnscriptionibusque quibusvis prioribus et posterioribus Datt[is],

29Dotalitiorum Reformationum, advitalitatum ac alterius cu-

30juscunque[?] Tituli Juribus, tum citationibusque, Concitationibusque Jmmo-

31tescentiisque[?] quibusvis super Eadem Bona seu Sortes prae-

32fatas importatis et importandis, Lucris denique et per lucra

33Processibusque quibusvis Judiciariis super eisdem Bonis seu

34Sortibusque saepedictis Villae Sabarowka obtentis et obtinendis

35perductis (et perducendis), eaque Bona modo quovis afficientibusque et aggra-

36vantibus, Semper munda et libera reddere et efficere se

37suis cum Successoribus ac et super Bonis suis generaliter omnibus

38[kustosz:] mobilibus

k. 110 (skan 0111, strona prawa)

1mobilibus et immobilibus, hereditariis et obligatoriis Summisque qui-

2busvis pecuniariis habitis et habendis inscribit et obligat idque

3sub damnis Terrestribus simpliciter et absque corporali Juramento

4taxandis et edicendis per se Recognoscentem Posterosque Suos in

5Casu Jnscriptioni praesenti Donatariae in aliquo Contraventionis

6praemissorumque omnium et singulorum in eadem contentorum

7non Completionis Eidem Magnifico Worcell Judici Terrestri Haliciensi

8Donatario Suo illiusque Successoribus ad Solvendum Luendis et

9Succumbendis, nulloque modo evadendis pro quibus quidem Da-

10mnis Terrestribus modo praemisso ad Solvendum Succubitis et

11transgressis, ac re Conditioneque aliqua Jnscriptionis praesentis

12Donatariae non completa nihilominus complenda Suprascriptus

13Magnificus Jutowski[?] Pincerna Zwinogr.[?] Recognoscens Suis cum

14Posteris Jure conventus Foro Competenti ut supra renunci-

15ando, coram Judicio Terrestri Bracl., vel Officio Castr. Vinnic.

16aut Tribunali Regni cui vel quibus Se Suis cum Posteris ac Bonis

17Suis generaliter omnibus hac in parte ad respondendum Subicit et in-

18corporat, ad primam Jnstantiam Recensiti Magnifici Worcell Judi-

19cis Terrestris Halic. Donatarij Sui, illiusque Posterorum peremptorie

20respondere, Stare Juri parere et omne Judicatum ferre Su-

21is cum Posteris debebit et tenebitur Primum Terminum

22uti et alios omnes exinde Subsequentes, Semper peremptorios

23Dilationibus generaliter omnibus, evasionibus, Suspensio-

24nibus, defensionibus, Protestationibus, Praescriptionibusque Jmpe-

25dimentis Legalibus et quibusvis exceptionibus motionibus

26appellationibus earumque prosecutionibus, Reipublicae negotiis

27Servitio militari, Legatione intra vel extra Regnum Fata-

28libus Juris Praescriptione Terrestri, bello Jnterregno Conventio-

29neque, actione pro majori, minorennitate Successorum, vera vel

30Simplici Jnfirmitate, literis exemptus vel Restium[?], ad mu-

31nimenta, ad evictorem, et in genere universis Juris mediis

32et defensis non evadendo, nec modo quovis Subterfugiendo,

33imo eisdem in toto renunciando, Sed Jnscriptioni praesenti Do-

34natariae omnibusque ejus contentis Damnis Terrestribus toties

35quoties opus fuerit solutis Toro[?] Satisfacere Se suosque Successores

36ac Bona Sua generaliter omnia ad id obligando et onerando

37Recognitionis praesentis ad praemissa mediantis vigore. Ex

38[kustosz:] Actis[?]

k. 110v (skan 0112, strona lewa, góra)

1Extraktu per Oblatam podanego Lekta y Korrekta przy pie-

2częci Ziemskiey Lwow. temi Słowy Legi Mierzgłowski[?] Cor-

3rexit Ledyński[?] (L.S.) Ktory to Extrakt iak się w sobie ma

4do Xiąg ninieyszych Grod. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Extrakt – wypis z ksiąg; in rem et Personam – na rzecz i osobę; Acta sunt haec Leopoli in Positione Actorum Terrestrium Leopoliensium – działo się we Lwowie na posiedzeniu akt ziemskich lwowskich; Sabbatho post Festum Sanctae Agnetis – sobota po św. Agnieszce (23 I 1768); Magnificus – wielmożny; Pincerna – cześnik; Foro suo quovis Competenti emisso, et Jurisdictione propria posthabita – zrzekłszy się swego właściwego sądu i pominąwszy własną jurysdykcję; Recognovit – zeznał; Sortes – części (dóbr); Jure naturae devolutas – przypadłe prawem natury (spadkiem); Curiae, Structurae, Aedificia, Granaria – dwory, budowle, gmachy, spichrze; indagines – zasieki/zarośla; Feniscia – sianożęcie; rubeta, dumeta, vepreta – zarośla, krzewy, ciernie; Sarrepta – karczunki; apiaria, apum mellificia – pasieki; decursiones – spusty (stawów); Tabernae, Tabernatores – karczmy, karczmarze; Subditi Cmethones hortulani Jnquilini Coloni – poddani kmiecie, zagrodnicy, komornicy, osadnicy; profugio libere vindicandis – zbiegli, do swobodnego windykowania; Vigiliae diurnae et nocturnae – straże dzienne i nocne; Jus Patronatus praesentandorum Parochorum – prawo patronatu (prezenty parochów); circumferentialiter – w obwodzie; metae et limites – kopce i granice; pure, vere, mere ac irrevocabilis Donationis Titulo – czystym, prawdziwym i nieodwołalnym tytułem darowizny; Ministerialis Regni Generalis – woźny generalny; Jntromissio – wprowadzenie w posiadanie; Jmpetitio Juridica – roszczenie prawne; Praescriptio Terrestris – przedawnienie ziemskie; evincere – bronić (ewikcja); Dotalitia, Reformationes, advitalitates – oprawy posagowe, reformacje (zapisy wiana), dożywocia; Damna Terrestria absque corporali Juramento taxanda – szkody ziemskie szacowane bez przysięgi cielesnej; peremptorie respondere – odpowiadać na terminie zawitym; Dilationes, evasiones, Suspensiones, … Fatalia Juris, bellum, Jnterregnum, Conventio, minorennitas, Jnfirmitas – formuła zrzeczenia się wszelkich środków zwłoki: odroczeń, wymówek, zawieszeń, obrony, protestacji, przedawnień, sprzeciwów, apelacji, zajęć publicznych, służby wojskowej, poselstwa, terminów prawnych, wojny, bezkrólewia, sejmu, małoletności sukcesorów, choroby, listów żelaznych; Lecta et Correcta – czytano i poprawiono (formuła kolacjonowania wypisu); Legi – czytałem; Corraccess/Correxit – poprawił.

Kontekst i uwagi: formalna donacja (w łacińskiej formie ziemskiej lwowskiej) zapowiedziana w kontrakcie z 19 I 1768 (akt 134) – Jutowski[?] daruje Worcellowi części Sabarówki w pow. winnickim, z pełną formułą ewikcyjną i zrzeczeniem się środków procesowych; sądy właściwe: ziemstwo bracławskie, gród winnicki lub Trybunał Koronny. Tekst łaciński zawiera liczne skróty i drobne zniekształcenia pisarza (np. „Posteribus”, „Toro”), oddane wiernie. Odczyt nazwisk Jutowski (może Gutowski), kancelarystów lwowskich (Mierzgłowski?, Ledyński?) i kilku słów (antecedanerosque, Jmmotescentiis, Restium) niepewny.

Streszczenie

29lutego 1768 r. Jan Jakowicki[?] podał do akt grodu winnickiego autentyczny wypis z akt ziemskich lwowskich zawierający donację zeznaną we Lwowie w sobotę po św. Agnieszce (23 stycznia) 1768 r. Paweł Jutowski[?], cześnik zwinogrodzki[?], zeznał przed sądem ziemskim lwowskim, że swoje dziedziczne części we wsi Sabarówka w powiecie winnickim województwa bracławskiego – nabyte od sukcesorów Hrehorego Juszkowskiego, odziedziczone po matce Helenie z Juszkowskich i nabyte w inny sposób – ze wszystkimi prawami, dworami, budynkami, polami, lasami, sianożęciami, pasiekami, wodami, stawami, karczmami, poddanymi (także zbiegłymi) i ich powinnościami oraz prawem patronatu cerkwi, w ich dawnych granicach, daruje czystym i nieodwołalnym tytułem darowizny na wieczność Stanisławowi Worcellowi na Bałabanówce i Rudzie, sędziemu ziemskiemu halickiemu, i jego sukcesorom. Dopuścił obdarowanego do intromisji przez woźnego i dwóch szlachciców, zobowiązał się nie przeszkadzać mu w posiadaniu, bronić go przed wszelkimi roszczeniami i oczyścić dobra z wszelkich długów, zapisów, opraw, dożywoci i procesów, zabezpieczając to na wszystkich swoich dobrach pod rygorem szkód ziemskich. Poddał się sądowi ziemskiemu bracławskiemu, grodowi winnickiemu lub Trybunałowi Koronnemu i zrzekł się wszelkich środków zwłoki i obrony procesowej. Wypis kolacjonowali Mierzgłowski[?] i Ledyński[?].

Transkrypcja

k. 110v (skan 0112, strona lewa, od ok. 1/5)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Februarij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

4mi y przedemną Janem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesnikiem

5Burgrabstwa Grod. Winn. Comparens Personalt Ur. Jmć Pan Jan

6Jakowicki[?] Ten Extrakt z Grodu Lat.[?] Autentycznie wydany z wy-

7pisaniem w nim Donacyi na Część Dobr Wsi Sabarowki od

8Wiel. Zabłockiego in rem et Personam Wiel. Worcella S.Z.H.

9nastąpioney ratione intro Contentorum ad Acta Praesentia Castr. Capitt. Vinnic.

10per Oblatam podał de tenore tali. Actum in Castro Laticoviensi

11Feria Tertia, post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima

12Anno Domini Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo, Generosi

13Alexandra de Ostoyskie Drozdowska, olim Generosi Martini Drozdowski

14Consors relicta Vidua, et Ludovicus Zabłocki; Sani mentibus et cor-

15poribus existentes etc. Recedendo Recognoverunt, et quilibet illorum

16Suo pro Jnteresse, et quidem Generosa Alexandra de Ostoyskie Drozdow-

17ska Vidua sola per se, Generosus vero Ludovicus Zabłocki Suo et Generosorum

18Josephi, Mathaei Jabłońskich Fratrum Suorum uterinorum, pro quo-

19rum ratihabitione cavet, et se praesens in forma juris quam ple-

20nissima inscribit nomine Recognovit. Quia Ipsi Bona Sua

21propria et hereditaria videlicet Sortes certas in Bonis Villae Saba-

22rowka Sitas et jacentes in Palatinatu Bracl. Districtuque Vinnicensi

23existentes Decreto Divisoriali in Anno Millesimo Septingentesimo

24Quinquagesimo, Septimo, Feria Secunda post Dominicam Laetare

25Quadragesimalem proxima in Fundo Bonorum Sabarowka vigore

26Decreti Tribunalitij Regni Lublinen. Jnter Successores Juszkowia-

27nos ac alios ac alios Lati, Subsecuto, adiudicatas Sequente Recognoscentes

28[nad wierszem:] per Caput olim Generosi Hrehorij Juszkowski Jure divino et naturali Successione respicientes

29cum omni Eorundem Bonorum Jure Dominio proprietate propinqui-

30tate utilitatibusque fructibus ac proventibus Redditibus Censibus

31Dationibus attinentiisque et pertinentiis generaliter universis tum

32[kustosz:] Agris

k. 111 (skan 0112, strona prawa)

1Agris Pratis Campis Feniscijs Sylvis Uharowe vocitatis ac aliis

2Borris[?] Gais nemoribus indaginibus Rubetis etc. nihil pro se

3suisque Successoribus aut quopiam alio reservando seu excipien-

4do verum ita late longe circumferencialiterque prout praefata

5hereditas se in suis metis ac limitibus ab antiquo protrahit et

6extenditur Jam ex nunc et de facto Magnifico Stanislao in Janow

7et Zawadka Worcell Tribuno Colomen. Vicecapitaneo Castr. Żydacz. illius-

8que Successoribus legitimis dant donant inscribunt et resignant

9perpetuo et in aevum in quae quidem Bona praesentibus donata

10data et resignata Jntromissionem ex nunc Juridice capi-

11endam libereque assumendam per Ministerialem Regni Generalem

12quemvis et Nobiles duos facilius ad id conducendos li-

13bere dant et admittunt datamque et admissam etc. tu-

14ebuntur et evincent, idque sub damnis Terrestribus etc. pro qui-

15bus in Casu Contraventionis Forum Officiorum Castrensium loci prae-

16sentis aut Vinnic. sive Judicij Tribunalis Regni Lublinen. ad res-

17pondendum Sibi Suisque Successoribus assignant hac sua

18personali Recognitione ad praemissa omnia libere ac bene-

19vole accedente Et Jncontinenti Idem Generosus Ludovicus Za-

20błocki Sanus mente et Corpore existens etc. recedendo etc. re-

21cognovit Quia Ipse Generosos Josephum et Mathaeum Jabłońskie

22Fratres suos uterinos ex olim Generosis Joanne Jabłoński et He-

23lena de Ostoyskie primo voto olim Generosi Samuelis Zabłocki

24Secundo in post connubio praedicti Generosi Joannis Jabłoński

25Consorte Conjugibus procreatos Filios, ad approbandam supra

26Scriptam Donationem aut aliam Similem in forma Ju-

27ris quam plenissima Recognoscendam et pro Jnteresse Ejusdem

28Magnifici Stanislai in Janow et Zawadka Worcell Tribuni

29Colomen. Vicecapitanei Castr. Żydacz. faciendam conducere et ab

30Jisdem efficere inscribit Se et obligat interea tuebit

31ac evincet idque sub damnis Terrestribus etc. pro quibus Forum

32etc. ut supra ad respondendum Sibi Suisque Posteris assignat Recognitionis

33praesentis vigore. U tego Extraktu per Oblatam podanego Lekta y Kor-

34rekta przy pieczęci zwyczayney Grod. Lat. w te słowa Lectum per

35Jgnatowski[?] mppria ex actis Castr. Capitt. Latic. Extradidit Correxi Jarczyński[?]

36mp. (L.S.) Ktory to Extrakt słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Jest Za-

37pisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Extrakt z Grodu Lat. – wypis z akt grodu latyczowskiego (na marginesie skrót odczytany niepewnie); Actum in Castro Laticoviensi Feria Tertia post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima – działo się w grodzie latyczowskim we wtorek po niedzieli Laetare (w 1760 r. – 25 marca); Generosus/Generosa – urodzony/urodzona (szlachcic); Consors relicta Vidua – pozostała wdowa po małżonku; Recedendo – zrzekając się (swojej jurysdykcji); Recognoverunt – zeznali; pro Jnteresse – w swoim interesie (za siebie); Fratres uterini – bracia przyrodni (z tej samej matki); pro quorum ratihabitione cavet – za ich zatwierdzenie ręczy; Decretum Divisoriale – dekret działowy; in Fundo Bonorum – na gruncie dóbr; Decretum Tribunalitium Regni Lublinense – wyrok Trybunału Koronnego lubelskiego; Successores Juszkowiani – sukcesorowie Juszkowskich; per Caput … Jure divino et naturali Successione respicientes – przypadające po osobie … prawem boskim i naturalnym dziedziczenia; Uharowe vocitatae (Sylvae) – lasy zwane „Uharowe” (nazwa terenowa; por. „Uharowe Dąbrowy” w aktach 133–134); Gaje – gaje; Tribunus Colomen. – wojski kołomyjski; Vicecapitaneus Castr. Żydacz. – podstarości grodzki żydaczowski; Ministerialis Regni Generalis – woźny generalny; tuebuntur et evincent – będą bronić i zastępować (ewikcja); damna Terrestria – szkody ziemskie; Forum Officiorum Castrensium loci praesentis aut Vinnic. – sąd urzędu grodzkiego tutejszego (latyczowskiego) lub winnickiego; Jncontinenti – niezwłocznie; in post connubio – w późniejszym małżeństwie; Lectum per … ex actis Castr. Capitt. Latic. Extradidit, Correxi – czytał … z akt grodzkich latyczowskich, wydał, poprawiłem.

Kontekst i uwagi: formalna donacja do kontraktu z 24 III 1760 (akt 133), zeznana dzień później w grodzie latyczowskim. Tekst ujawnia, że matka Ludwika Zabłockiego i braci Jabłońskich to Helena z Ostojskich (1° Samuelowa Zabłocka, 2° Janowa Jabłońska), a Drozdowska pisana jest „de Ostoyskie” – w akcie 133 jej nazwisko rodowe odczytane jako „z Błażejowskich[?]” należy zapewne czytać „z Ostojskich”. Części Sabarówki przypadły im dekretem działowym z 1757 r. (poniedziałek po Laetare) wydanym na gruncie na mocy wyroku Trybunału lubelskiego, po Hrehorym Juszkowskim. Tytuły Worcella w 1760 r.: wojski kołomyjski i podstarości grodzki żydaczowski (rozwija to skróty „W.K. P.G.Ż.” z aktu 133). Nazwiska kancelarystów latyczowskich (Ignatowski?, Jarczyński?) odczytane niepewnie.

Streszczenie

29lutego 1768 r. Jan Jakowicki[?] podał do akt grodu winnickiego autentyczny wypis z akt grodzkich latyczowskich zawierający donację zeznaną w grodzie latyczowskim we wtorek po niedzieli Laetare (25 marca) 1760 r. Aleksandra z Ostojskich Drozdowska, wdowa po Marcinie Drozdowskim, oraz Ludwik Zabłocki – działający także w imieniu swoich przyrodnich braci Józefa i Mateusza Jabłońskich, za których zatwierdzenie ręczył – darowali na wieczność Stanisławowi Worcellowi na Janowie i Zawadce, wojskiemu kołomyjskiemu i podstarościemu grodzkiemu żydaczowskiemu, swoje dziedziczne części wsi Sabarówka w powiecie winnickim województwa bracławskiego, przypadłe im po Hrehorym Juszkowskim i przysądzone dekretem działowym z 1757 r. (wydanym na gruncie na mocy wyroku Trybunału lubelskiego), ze wszystkimi prawami, dochodami, polami, łąkami, sianożęciami, lasami zwanymi Uharowe, gajami i zaroślami, w dawnych granicach. Dopuścili Worcella do intromisji przez woźnego i dwóch szlachciców i zobowiązali się bronić go przed roszczeniami pod szkodami ziemskimi, poddając się grodowi latyczowskiemu lub winnickiemu albo Trybunałowi lubelskiemu. Następnie Ludwik Zabłocki zobowiązał się nakłonić swych przyrodnich braci Józefa i Mateusza Jabłońskich (synów Jana Jabłońskiego i Heleny z Ostojskich, 1° voto Samuelowej Zabłockiej) do zatwierdzenia tej donacji lub zeznania podobnej na rzecz Worcella, a tymczasem bronić go przed roszczeniami.

Transkrypcja

k. 111v (skan 0113, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Martij Pierwszego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y przedemną Ja-

4nem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winnickim

5Comparens Personalt Ur. Andrzey Wolański[?] ten Skrypt od Wiel. Zarczyńskiego[?] Sobie[?]

6Referendarzowi[?] na Czerwonych Złł Sześć[?] dany y służący ratione intro Conts ad Acta

7praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał de tenore tali. Niżey na

8podpisie wyrażony daię Asekuracyą na siebie Ur. Andrzeiowi Wolańskie-

9mu ktorą mieć chcę za autentyczną zeznaną przed Aktami Grod. Winn. albo

10Latyczowskiemi bądź iakiego kolwiek Grodu, od ktorego w moiey potrzebie po-

11życzyłem[?] dla siebie Kontusza w Kolorze Modrem nowego z Srebrną Taśmą

12wartuiącego Czerwonych Złł Sześć[?], Ktorą to Kontuszę Jmć Panu Wolańskiemu

13do rąk oddać deklaruię bez żadney Kontrowersyi w całości y naypierwszym cza-

14sie niepomiiaiąc[?], tylko Tydzień ieden, to iest od Dnia Dwudziestego

15Trzeciego, do Dnia Dwudziestego Dziewiątego alias na Nayświętsze Jmię[?]

16w pomienionym Miesiącu Januarij w Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt

17Szostym y nato się Ręką własną podpisuię. Datt. w Zarwańcu[?] Die Vige-

18sima Tertia Januarij Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo

19Sexto Anno. U tego Skryptu per Oblatam podanego podpis Ręki

20własney w te Słowa K. Zarczyński[?] mp. Ktory to Skrypt iako się

21w sobie ma de verbo ad Verbum do Xiąg ninieyszych Grod. Winn.

22iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Skrypt – pisemne zobowiązanie; Asekuracya – zapewnienie, rewers; Czerwone złote (Cz. Złł) – dukaty; Kontusz – wierzchnia szata szlachecka z rozciętymi rękawami; w Kolorze Modrem – koloru niebieskiego (modrego); Srebrna Taśma – galon, obszycie srebrną taśmą; wartuiący – wart; Kontrowersya – spór; Nayświętsze Jmię[?] – zapewne święto Najświętszego Imienia Jezus (w XVIII w. obchodzone w 2. niedzielę po Objawieniu lub w styczniu; odczyt niepewny); Referendarz[?] – odczyt niepewny (może forma grzecznościowa lub tytuł).

Kontekst i uwagi: drobny rewers – Zarczyński[?] (podpis „K. Zarczyński”) pożyczył od Andrzeja Wolańskiego[?] nowy niebieski kontusz ze srebrną taśmą wart 6[?] dukatów i zobowiązał się zwrócić go w całości po tygodniu (23–29 stycznia 1766); dokument miał moc aktu zeznanego przed grodem winnickim lub latyczowskim. Odczyt nazwisk (Zarczyński?, Wolański?), miejscowości (Zarwaniec?), kwoty i kilku słów niepewny; pismo tego aktu jest wyblakłe.

Streszczenie

1marca 1768 r. Andrzej Wolański[?] podał do akt grodu winnickiego skrypt (rewers) wystawiony 23 stycznia 1766 r. w Zarwańcu[?] przez K. Zarczyńskiego[?]. Zarczyński zaświadczył, że na swoją potrzebę wziął od Wolańskiego nowy kontusz koloru niebieskiego ze srebrną taśmą, wart 6[?] czerwonych złotych, i zobowiązał się bez sporu oddać go w całości po tygodniu – od 23 do 29 stycznia 1766 r. Dokument miał mieć moc aktu zeznanego przed grodem winnickim, latyczowskim lub innym; podpisał K. Zarczyński[?].

Transkrypcja

k. 111v (skan 0113, strona lewa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Martij Pierwszego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y przedemną Janem

4Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winn. Com-

5parens Personalt Ur. Andrzey Wolański ten Skrypt od Ur. Jana Burcewicza

6na Summę intus wyrażoną dany y służący ratione intro Contentorum ad Acta prae-

7sentia Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał de tenore tali. Ja Jan Hupczyc

8Burcewicz Subdelegat Grodzki Winn. wyznaię tym Skryptem moim

9iż ia słusznie y rzetelnie winienem Ur. Jmć Panu Andrzeiowi Wolańskie-

10mu Palestrantowi Grod. Winn. Kolledze memu Złotych Złł Trzysta[?] kto-

11re powinienem oddać y rzetelnie wyliczyć od Dnia Dzisieyszego do Swię-

12tego Jgnacego za Rok na Dzień Swięta Swiętego Jgnacego w Roku da Bog

13przyszłym Tysiącznym, Siedmsetnym, Sześćdziesiątym, Osmym przypada-

14iącym in super zostaię Winien y powinienem oddać Pewney Stan-

15cyi[?] Złł Polt. Czterdzieści, ktore Czterdzieści Złł powinien będę oddać in spa-

16tio Dwuch niedziel a gdybym tych Złotych Trzysta[?] Złł w Dzień

17Swięta Swiętego Jgnacego in Anno Millesimo Septingentesimo

18Sexagesimo Octavo przyszłym niewypłacił, tedy Salvum processum

19[kustosz:] in Consistorio

k. 112 (skan 0113, strona prawa, góra)

1in Consistorio Bracł. w Winnicy Jnchoatum in toto Temuż Jmć Panu

2Wolańskiemu Zostawuię, y w tey Sprawie w tym Konsystorzu Bracł.

3w Winnicy omni Tempore et Cadentia odpowiadać powinien, y nato ten

4Skrypt moy dla większey wiary y wagi przy uproszonych Jchmć PP. Przyia-

5ciołach Ręką moią własną podpisuię się. Dat. w Winnicy in Collegio Vinnic.

6Die Vigesima Prima Julij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

7Septimo. U tego Skryptu per Oblatam podanego Podpisy Rąk temi Słowy

8Jan Hupczyc Burcewicz mp. Proszony Przyiaciel do podpisu tego Skryptu

9podpisuię się F.W. Szymański B.G.W.[?] mp. Proszony Przyiaciel do podpisu tego

10Skryptu podpisuię się Stanisław Nowicki[?] mp. Jako proszony Przyiaciel do podpi-

11su tego Skryptu podpisuię się Maciey Zieliński mp. Ktory to Skrypt iako się w sobie

12ma do Xiąg ninieyszych Jest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Subdelegat Grodzki – zastępca (delegowany) urzędnika grodzkiego; Palestrant – członek palestry, praktykant/obrońca sądowy; Kolléga – kolega (urzędowy); Swięty Jgnacy – św. Ignacy Loyola, 31 lipca; in super – ponadto; Stancya[?] – mieszkanie, kwatera (zapewne dług za stancję – odczyt niepewny); in spatio Dwuch niedziel – w ciągu dwóch tygodni; Salvum processum … Jnchoatum in toto zostawuię – zachowuję w całości (dla wierzyciela) proces wszczęty w konsystorzu; Consistorium Bracł. w Winnicy – konsystorz (sąd duchowny) bracławski z siedzibą w Winnicy (oficjalat biskupstwa łuckiego?); omni Tempore et Cadentia – w każdym czasie i terminie; in Collegio Vinnic. – w kolegium winnickim (jezuitów); B.G.W.[?] – zapewne burgrabia grodzki winnicki (rozwinięcie niepewne).

Kontekst i uwagi: wystawca – Jan Hupczyc Burcewicz, ten sam subdelegat grodzki winnicki, który występował w akcie 131 jako pełnomocnik ks. Lubomirskiego (tam nazwisko odczytane z [?]); tutaj forma potwierdzona. Wolański – palestrant grodu winnickiego, zapewne tożsamy z Andrzejem Wolańskim z aktu 137. Kwota główna (Trzysta?) i tytuł F. W. Szymańskiego odczytane niepewnie; nazwisko Nowicki niepewne.

Streszczenie

1marca 1768 r. Andrzej Wolański podał do akt grodu winnickiego skrypt dłużny wystawiony 21 lipca 1767 r. w kolegium winnickim przez Jana Hupczyca Burcewicza, subdelegata grodzkiego winnickiego. Burcewicz przyznał, że jest winien Wolańskiemu, palestrantowi grodu winnickiego i swemu koledze, 300[?] zł polskich, które zobowiązał się zapłacić na św. Ignacego (31 lipca) 1768 r., a ponadto 40 zł (zapewne za stancję), płatne w ciągu dwóch tygodni. Na wypadek niezapłacenia zachował Wolańskiemu w całości proces już wszczęty przed konsystorzem bracławskim w Winnicy i zobowiązał się odpowiadać w nim w każdym terminie. Skrypt podpisali: Burcewicz oraz świadkowie F. W. Szymański, Stanisław Nowicki[?] i Maciej Zieliński.

Transkrypcja

k. 112 (skan 0113, strona prawa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Martij Pierwszego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną

4Janem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Win-

5nickim, Comparens Personalt Wiel. Jmć Pan Józef Ostaszewski Skarbnik Ciechanowski

6ten Kontrakt od Wiel. Zakrzewskiego Łowczego Budgowskiego[?] na Wieś Słobudkę Jan-

7kowkę Sobie Offerentowi dany y służący ratione intro Conts ad Acta praesen.

8Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał de tenore tali. Czynię ten Kontrakt

9z Jmć Panem Józefem Ostaszewskim Skarbnikiem Ciechan. na Dobra Wieś Sło-

10bodę Jankuwkę w Hrabstwie[?] Lisiańskim a Województwie Bracł. Zostaiącą

11ktorą puszczam w Possessyą Trzyletnią z przyczyny, a żeby Poddaństwa

12iako naywięcey przysposobił, y osadził, iako ninieyszym Kontraktem obowią-

13zuię się ale z woli JO. Xiążęcia Jmć Jabłonowskiego Wojewody Nowogrod.

14Dobrodzieia Ktoren Kontrakt iako zaczyna się od Dnia pierwszego Sty-

15[nad wierszem:] w Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiątym, Szostym, tak się takowym że Dniu y Czasie w Roku

16cznia da Bog Tysiącznym Siedmsetnym Sześćdziesiątym Dziewią-

17tym Kończyć się ma, Za Summę Złł Polt. Osmset Dziewięćdziesiąt

18y Dwa, Groszy Dwadzieścia y Cztery Dico Numero Osmset Dziewięćdzie-

19siąt Dwa, Groszy Dwadzieścia Cztery na Lat trzy Jnwentarzem

20zlikwidowaną y Jmportowaną do Skarbu Xiążęcia Jmci Dobrodzieia

21podług specyfikacyi w Rachunkach, Ktoren to Jnwentarz do Kontraktu

22a Kontrakt do Jnwentarza referować się ma Ktorę Summę takowy

23Kwit na Dniu Dzisieyszym w Monecie Białey tak z odebraney

24Kontraktem ninieyszym Kwituię Ktorę Dobra Wieś Jankuwkę pu-

25szczam z Polami Sianożęciami y Lasami przynależytościami, co zaś

26przez te Lata będzie miał profitu, przez sprowadzenie Ludzi to mu

27cedere in usum Jmć Pana Ostaszewskiego Sin Secus ieżeli ktoren z Pod-

28danych Jnwentarzem podanych poszedł, z przyczyny Jmć Pana Ostasze-

29wskiego Zatakowego[?] ma bydź w Rekompensie[?] Ktoren Kontrakt in omnibus Li-

30gamentis et Clausulis dotrzymać ma, y submittuie się na co dla lepszey

31wiary y wagi Ręką moią własną podpisuię się. Utrzymanie granic od [Dawnego?]

32[kustosz:] Państwa

k. 112v (skan 0114, strona lewa, góra)

1Państwa przynależyć ma do Jmć Pana Ostaszewskiego, z tey racyi pu-

2szczaią w Possessyą onemu tą Słobodą Żyto posiane na Zimę czy[?]

3pociesię[?] na Skarb. Datt. Die Prima Januarij Millesimo Septin-

4gentesimo Sexagesimo Sexto Anno w Lisiance u tego Kontraktu

5per Oblatam podanego podpis Ręki temi Słowy Józef Zakrzewski

6Ł. Byd.[?] Ktory to Kontrakt iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

7Grodzkich Winnickich Jest de verbo ad Verbum Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Ł.B. / Łowczy Budgowski[?] / Ł. Byd.[?] – łowczy bydgoski (rozwinięcie niepewne); S.C. / Skarbnik Ciechan. – skarbnik ciechanowski; Słoboda / Słobódka – osada zakładana na „wolnym” gruncie, z czasowym zwolnieniem osadników od powinności; Hrabstwo Lisiańskie[?] – dobra lisiańskie (Lisianka) Jabłonowskich (odczyt słowa „Hrabstwie” niepewny); Possessya Trzyletnia – trzyletnia dzierżawa; Poddaństwo przysposobić y osadzić – sprowadzić i osadzić poddanych; JO. Xiążę … Wojewoda Nowogrod. – jaśnie oświecony książę, wojewoda nowogródzki; Dico Numero – mówię liczbą (powtórzenie kwoty cyframi/słownie); Jnwentarzem zlikwidowana y Jmportowana do Skarbu – wyliczona według inwentarza i wniesiona do skarbu (kasy) księcia; referować się – odwoływać się (kontrakt i inwentarz wzajemnie się uzupełniają); Moneta Biała – moneta srebrna; cedere in usum – ma przypaść na pożytek; Sin Secus – jeśli zaś inaczej; in omnibus Ligamentis et Clausulis – we wszystkich zobowiązaniach i klauzulach; submittuie się – poddaje się, zobowiązuje się.

Kontekst i uwagi: Józef Zakrzewski, zapewne administrator (gubernator) dóbr lisiańskich księcia Jabłonowskiego, wojewody nowogródzkiego, wydzierżawia za zgodą księcia Józefowi Ostaszewskiemu słobodę Jankówkę na trzy lata (1 I 1766 – 1 I 1769) za 892 zł 24 gr, z obowiązkiem osadzania nowych poddanych; dochody z nowo sprowadzonych ludzi należą do dzierżawcy, zbiegli z winy dzierżawcy mają być wynagrodzeni. Słowa „w Roku … Szostym, tak się takowym że Dniu y Czasie w Roku” dopisano nad wierszem. Kilka wyrazów (Zatakowego, Rekompensie, czy pociesię) i końcówka o utrzymaniu granic odczytane niepewnie.

Streszczenie

1marca 1768 r. Józef Ostaszewski, skarbnik ciechanowski, podał do akt grodu winnickiego kontrakt wystawiony 1 stycznia 1766 r. w Lisiance przez Józefa Zakrzewskiego, łowczego bydgoskiego[?]. Zakrzewski, za wolą księcia Jabłonowskiego, wojewody nowogródzkiego, wydzierżawił Ostaszewskiemu na trzy lata (od 1 stycznia 1766 do 1 stycznia 1769) słobodę Jankówkę w hrabstwie[?] lisiańskim w województwie bracławskim, z polami, sianożęciami i lasami, z obowiązkiem jak największego osadzenia jej poddanymi. Czynsz dzierżawny – 892 zł 24 gr za trzy lata, obliczony według inwentarza i rachunków skarbu książęcego – został zapłacony w białej monecie i pokwitowany. Pożytki ze sprowadzonych osadników przypadają dzierżawcy, natomiast za poddanych inwentarzowych, którzy by z jego winy odeszli, ma on dać rekompensatę. Granice mają być utrzymane jak za dawnego państwa; dzierżawca otrzymał też zasiane na zimę żyto. Kontrakt podpisał Józef Zakrzewski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 112v (skan 0114, strona lewa, od ok. 1/4)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Martij Pierwszego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną Ja-

4nem Jedleckim[?] Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Comparens

5Personalt Wiel. Jmć Pan Tomasz Czarkowski Horodniczy Komornik Graniczny Bracł.

6y Namiesnik Burgrabstwa Grod. Winn. ten Komput Assygnacyi do siebie Offe-

7renta Kassę Podymnego Wwa Bracł. trzymaiącego wydawanych ratione intro

8Conts ad Acta praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per Oblatam podał de tenore tali.

9Komput Assygnacyi do Kassy Przeswietn. Wwa Bracł. wydanych w Ręku Wiel.

10Jmć Pana Tomasza Czarkowskiego Horod. Bracł. Namiesnika Burgrabstwa Grod.

11Winn. Przysięgłego Zostaiącey. Pierwsza Assygnacya in Eum Sensum. Na Fun-

12damencie Kongressu Wwa naszego przez Laudum Seymikow Boni Ordinis ozna-

13czonego y w Mieście JKMci[?] Dnia Dwudziestego Czwartego Lutego Tysiąc Siedm-

14set Sześćdziesiąt Szostego Roku, od prawionego[?] Zawydaną Tę moią Assygna-

15cyą Wiel. Jmć Pan Tomasz Czarkowski Namiesnik Grodzki Winn. Przysięgły

16Teraźnieyszy Subkollektor ad complementum wydaney do Jmć Pana Smokry-

17ckiego[?] Assygnacyi residuum ma wypłacić z naypierwszych Prowenienc[yi]

18Podatkowych podług oznaczoney Pensyi JWW. Deputatom Złł Polt. Cztery

19Tysiące Pięćset Dwadzieścia Dwa, Groszy Dwa y Szeląg ieden, na ręce Wiel.

20Jmć Pana Andrzeja Alexandra Wielogurskiego Woyskiego Bracł. Deputata

21na Trybunał Koronny tak vigore połowy Sześciu Tysięcy Złł Polt. Temuż

22należącey Jakoteż vigore Plenipotencyi Ręczney od JWiel. Leona Korzeniow-

23skiego Stty Żyt.[?] Kollegi Swego do odbierania Drugiey połowy Złeconey

24de Actu et data Teyże Plenipotencyi w Lublinie Dnia Dziewiątego Decem-

25bris Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Piątego Roku Daney y Spisaney co

26wszystko pro persoluto circa Calculum przyięto będzie, naco dla lepszey wiary

27Tę moią Assygnacyą Ręką własną podpisuię. Działo się w Łatańcach[?] Dnia Trze-

28ciego Marca Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Szostego Roku. Alexander Swiatopełk Xiąże Czetwer-

29tyński P.W.B. (L.S.) podług tey Assygnacyi odebrałem zupełnie wyrażoną kwotę

30Kassy Woiewodzkiey naco podpisuię się Datt. w Winnicy Millesimo Septingentesimo

31Sexagesimo Sexto Anno Die Vigesima Secunda Aprilis Andrzey Alexander

32Wielogurski W.B. y Deputat na Trybunał Koronny z tegoż Wwa. Druga Assygnacya

33takowa. Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Szostego, Dnia Dwudziestego

34Osmego Marca w Łatańcach[?], Daię tę Assygnacyą Jmć Panu Kotowiczowi Se-

35kretarzowi Poczty JKMci Winn. aby Jmć Pan Czarkowski N.G.W. ad mentem Kon-

36gressu Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Szostego Roku Wwa Bracł. należące

37się a Die Vigesima Quinta Septembris Millesimi Septingentesimi Sexagesimi

38[kustosz:] Quinti Anni

k. 113 (skan 0114, strona prawa)

1Quinti Anni ad Diem Vigesimam Quintam Martij praesentis Anni detentio-

2nis[?] Groszy[?] Złł Dwieście od Jmć Pana Mikrzyckiego[?] natenczas Kasyera wzię-

3tych Złł Polt. Osmset dico Osmset ze Skarbu Wojewodzkiego wypłacił, na

4co się przy zwykłey przyciśnieniu Pieczęci podpisuię Alexander Swiatopełk

5Xiąże Czetwertyński P.W.B. (L.S.) Podług tey Assygnacyi JOX. Jmć Podkomo[rzego]

6Bracł. wydaney odebrałem od Jmć Pana Czarkowskiego Złł Polt. Osmset

7Dico numero Osmset na co podpisuię się. Datum w Winnicy, Anno Mille-

8simo Septingentesimo, Sexagesimo, Sexto, Die Vigesima Septima Maij

9Antoni Kotowicz mp. Trzecia Assygnacya Tenoris Talis Die Vigesima

10Octava Septembris Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo, Sexto An-

11no w Winnicy Daię Tę Assygnacyą Wiel. Jmć Panu Bryskiemu[?] aby Wiel.

12Jmć Pan Czarkowski N.G. Winn. z Kassy Wwa Bracł. ad mentem Laudi

13Temuż Jmć Panu Bryskiemu[?] Złł Polt. Dwieście wypłacił, co pro persoluto

14przyięto będzie Datt. ut Supra Alexander Swiatopełk Xiąże Czetwertyński P.W.B. (L.S.)

15Podług tey Assygnacyi odebrałem z Kassy Wojewodzkiey pro re Urodz. Bryskiego[?]

16Złł Polt. Dwieście Dico numero Dwieście na co się podpisuię Datt. w Winnicy

17Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Sexto Anno Die Secunda Octobris

18Stanisław Nowicki mpp. Czwarta Assygnacya Takowa Die Decima Octava Septem-

19bris Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo, Sexto Anno Daię Tę Assy-

20gnacyą Wiel. Jmć Panu Gabryelowi Korczyńskiemu Łowczemu Bracł. Pisarzowi

21Grod. Winn. a żeby ad mentem Laudi Seymiku Boni Ordinis Anni Mille-

22simi Septingentesimi Sexagesimi Sexti Oznaczonych Trzy Tysiące Złł

23Polt. Dekretem Radomskim Temuż Wiel. Korczyńskiemu przysądzonych

24Wiel. Jmć Pan Tomasz Czarkowski N.G. Winn. z naypierwszych Prowe-

25niencyi Podatkow Wojewodzkich Temuż Wiel. Korczyńskiemu Trzy Tysiące

26Złł Polt. wypłacił, co pro persoluto przy uczynieniu Kalkulacyi przyięto będzie.

27Datt. ut Supra Anno Die et Mense Alex. Swiatopełk Xiąże Czetwertyński

28P.W.B. (L.S.) podług tey Assygnacyi odebrałem Trzy Tysiące naco podpisuię się

29Datt. w Winnicy Die Vigesima Octava Decembris Gabriel Korczyński Ł.B.

30P.G.W. mp. Piąta Assygnacya temi słowy. Die Vigesima Octava Se-

31ptembris Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo, Sexto, Anno w

32Winnicy daię Assygnacyą Urodz. Jmć P. Kotowiczowi Pocztmagistrowi

33Poczty Winn. JKMci aby Wiel. Jmć Pan Czarkowski N.G.W. Temuż

34Jmć P. Kotowiczowi za Listy czyli responsa Cyrkularne y interesse

35Wwa Bracł. przyięte wynoszące na Złł osm też Złł osm z Kassy

36Wojewodzkiey wypłacił, co w Kalkulacyi przyięto będzie na co

37podpisuię się Alexander Swiatopełk Xiąże Czetwertyński P.W.B.

38(L.S.) podług tey Assygnacyi odebrałem z Kassy Wojewodzkiey

39Złł Polt. osm na co podpisuię się Datum Die Vigesima Septem-

40bris Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo Sexto Anno w Win-

41nicy Antoni Kotowicz mp. Szosta Assygnacya w takowy

42Sposob Die Vigesima Octava Septembris Millesimo Septingen-

43[kustosz:] tesimo

k. 113v (skan 0115, strona lewa)

1tesimo Sexagesimo Sexto Anno Daię Assygnacyą Urodz. Stanisławowi No-

2wickiemu Plenipotentowi Wojewodzkiemu aby Wiel. Jmć Pan Czarkowski

3Namiesnik z Skarbu Wojewodzkiego ad mentem Kongressu Anni Mille-

4simi Septingentesimi Sexagesimi Sexti Die Undecima Septembris od-

5prawionego w Winnicy w Pensyi Temuż należącey Złł Tysiąc, a zaś pro

6Expensis Złł Czterdzieści co pro persoluto przy Kalkulacyi przyięto będzie

7Datt. Anno Die Mense ut Supra Alex. Swiatopełk Xiąże Czetwertyński P.W.B. (L.S.)

8Przypis zaś u tey Assygnacyi takowy Anno Millesimo Septingentesimo

9Sexagesimo Sexto Die Tertia Octobris Ponieważ mi Assygnacya wypadła

10od JOX. Jmć Czetwertyńskiego Podkomorzego Bracł. na Złł Polt. Tysiąc

11Czterdzieści że iednak tak per Laudum Wwa Anni praesentis iako Zjazd[?]

12przez Kongres mam sobie przyznanych za Expensa Wojewodzkie Złł[?]

13Pięćset zaczym też Złł Polt. Tysiąc Pięćset z Rąk Wiel. Czarkowskiego

14C.D.[?] odbieram a Skryptowi memu u JOX. Jmć Czetwertyńskiego P.B.

15na Złł Czterysta Sześćdziesiąt będącemu Zadosyć uczynić mam Sta-

16nisław Nowicki P.W.B. Siodmy Dokument in vim Assygnacyi wypa-

17dły w ten Sens z Rąk Wiel. Jmć Pana Czarkowskiego Cześn.[?] Drohickiego[?]

18pro re Wiel. Czarnowskiego[?] Woyskiego Winn. Złł Polt. Pięćset Laudo za oprawę

19Xiąg Oznaczonych Wrocławskiemi[?] in depositum odebrałem na co ten moy Re-

20wers daię podpisuię się Datt. w Winnicy Die Vigesima Sexta Octobris Mille-

21simo Septingentesimo Sexagesimo Sexto F. Biedrzycki[?]. Osma Assygnacya tako-

22wa Die Vigesima Septima Martij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

23Septimo Anno w Winnicy Daię Tę moią Assygnacyą Urod. Jmć Panu Franci-

24szkowi Sutkowi[?] Karpińskiemu Xięg Trybunał. Wwa Bracł. Archiwiście aby

25na Fundamencie Kontraktu Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Piątego

26Dnia Miesiąca Aprilis między delegowanemi do przeniesienia y ulokowa-

27nia Xięg Wwa Bracł. a Konfraternią Cerkwi Wołoskiey zawartego na Lat

28Trzy y w Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmym kończyć się maiącego

29oraz approbatę Seymiku Gospodarskiego Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

30Szostego Miesiąca Septembris Siedmnastego Dnia aby Wiel. Jmć P. Czarkowski

31za Lat Trzy Złł Polt. Trzysta wypłacił ze Skarbu, tudzież na Fundamencie Sey-

32miku Gospodarskiego y po nim nieprzerwanie nastąpionego Kongressu wy-

33znaczoney Kapitulacyi dla tegoż Urod. Jmć Pana Franciszka Karpińskiego

34Złł Polt. Trzysta z teyże Kassy Wojewodzkiey Wyliczył co do Kalkulacyi Expens

35Wojewodzkich przyięto będzie na co daię tę Assygnacyą podpisuię się Alex.

36Swiatopełk Xiąże Czetwertyński P.W.B. Die Septima Aprilis Millesimo Septingente-

37simo Sexagesimo Septimo Anno ad mentem tey Assygnacyi odebrałem od

38Wiel. Pana Czarkowskiego Komor. G.B. Złł Polt. Sześćset na co podpisuię się Franc.

39Karpiński mp. Dziewiąty List ktory tak iest pisany Wiel. Mći Komorniku Mości

40Mości Panie y Kochany Bracie wiadomo uczynić Że wydałem Assygnacyą dla

41Półtora Tysiąca Jmć P. Krasnowskiemu[?] Woyski y Regentowi Wiel. Grodz.[?] Kongressem

42naznaczone Uiścisz z Retentow od Wiel. Jmć Pana Starosty Winnickiego wypła-

43[kustosz:] cie teraz

k. 114 (skan 0115, strona prawa)

1cie teraz kiedy in Parte z Jnnych Województwa Prowenieńcyi oddałeś Wiel. Jmć Pana

2Regentowi po mimo Assygnacyą moią y Dyspozycyą Kongressu Wojewodzkiego zaczym należy

3przed uspokoieniem się z uczynienia Kalkulacyi swoiey na mieysce in parte wypła-

4coney Jmć P. Regentowi kwoty odebrać oraz aby iako nayprędzey Jmć Pan Regent

5Winnicki był w reszcie summy uspokoiony w czym Wasz Pan chcieyź dołożyć Stara-

6nia o wyraźniey zostaię Szacunkiem y wyrażeniem Wasz Mości Pana życzliwym Bratem

7y uniżonym sługą Alexander Swiatopełk Xiąże Czetwertyński Podk. Wwa Bracł. Die Septima

8Maij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno z Łatańiec[?] niżey zaś

9tego Listu przypis takowy J.D.[?] chciey Wasz Pan przypomnieć Wiel. Jmć Pana Starości

10Winn. że przyrzekł słownie nie tylko mnie ale y wszystkim na Kongressie zasia-

11daiącym ze kaszy[?] Retentow oddać. Na Drugiey zaś Stronie Tego Listu przypis po-

12wtorny w te słowa podług Assygnacyi Daney mi od JOX. Jmć P.B. Laudum nazna-

13czonemi Tysiąc Złł Polt. od Jmć Pana Czarkowskiego H.B. zupełnie odebrałem Datum

14Die Decima Maij, Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo, Septimo, Anno w Winni-

15cy Szymon Kolumna Krasnowski[?] W.W.[?] mp. na Kopercie zaś tegoż Listu Jntytulacya tako-

16wa Wiel. Jmć P. Czarkowskiemu Kom. Gr.[?] Winn. Mości Panu y Kochanemu Bratu w Winn.

17(L.S.) in cera rubra expressi. Dziesiąta Assygnacya tak się w sobie ma na Fundamen-

18cie Laudum Roku Teraźnieyszego Dnia Piętnastego Septembris na Seymiku Gospodar-

19skim Wwa naszego Bracł. nastąpionego Daię Tę Assygnacyą Wielebnym Oycom Jezuitom

20Koll. Winn. u praszaiąc[?] Wiel. Jmć Pana Tomasza Czarkowskiego H.B. z mocy y władzy

21mnie od tegoż Przeswietnego Wwa Bracł. dany ażeby z Jmportancyi Wojewo-

22dzkich tego Rocznich[?] Temu Wielebnym OO. Jezuitom Koll. Winn. in decorem Kościoła o-

23nych Złł Polt. Tysiąc wypłacił, ktorą Złł Polt. Tysiąc circa Calculum tegoż Wiel.

24Jmć Pana Horod. przyięte będą. Działo się w Winn. Die Decima Sexta Septembris Mil-

25lesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno Krzysztof Michałowski P.B.[?]

26pro vice Marszał. Tegoż Wwa Bracł. mp. Daię Ten Rewers Wiel. Jmć P. Czarkowskiemu H.B.

27iakom od niego ad mentem wyżey wyrażoney Assygnacyi odebrał w całości Złł Ty-

28siąc Dico Tysiąc, na co się Ręką własną podpisuię Datt. w Winn. Die Decima Quin-

29ta Decembris Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo Septimo Anno, X. Antoni Ba-

30gieński[?] S.J. Jedynasta Assygnacya de tenore tali Przychylaiąc się do Laudum Ro-

31ku teraźnieyszego Dnia Piętnastego Septembris na Seymiku Gospodarskim Wwa Bracł.

32nastąpionego z mocy y władzy mnie od Tegoż Przeswietnego Wwa dany Daię Tę

33assygnacyą Urod. Stanisławowi Nowickiemu Przezacnemu[?] Wwa naszego Bracł.

34Plenipotentowi za pokazaniem ktorey upraszam Wiel. Jmć Pana Tomasza Czarkowskiego H.B.

35Subkollektora Podatkow Wojewodzkich aby w Rekompensie zasług y Prac w Jnteressach

36Wwa naszego Bracł. uczynionych, temu Jmć Panu Nowickiemu z Kassy Wojewodzkiey

37lub z naypierwszych Jmportancyi Podatkow Jako sprawiedliwie Zapracowaną

38y należącą nadgrodę Laudo Communi Anno Millesimo, Septingentesimo, Sexa-

39gesimo Quinto Postanowioną Złł Polt. Tysiąc, wypłacił. Ktory Złł Polt. Tysiąc in Rem

40tegoż Jmć Pana Nowickiego wypłacony pro persoluto przy Kalkulacyi Wiel. Jmć Pana

41Czarkowskiego H.B. przyięty będzie Działo się w Winnicy Die Decima Sexta Septem-

42bris Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmego Roku Krzysztof Michałowski P.B.[?] W[ice]m[arszałek?]

43Tegoż Wwa mp. podług Tey Assygnacyi odebrałem od Wiel. Jmć P. Czarkowskiego

44H.B. in Toto Złł Polt. Tysiąc mnie za Plenipotencyą Wwa Bracł. należący za Rok

45Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmy Datt. w Winnicy Die Decima Septima

46[kustosz:] Octobris

k. 114v (skan 0116, strona lewa; pismo silnie rozmyte – odczyt częściowy)

1Octobris Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno Stanisław Nowicki P.W.B.[?]

2Dwunasty Dokument in Eum Sensum niżey podpisany [...] Kwitem moim ktory takowey wagi mieć ma iakoby

3[...] zeznany był Ja in vim Pensyi od Przeswietnego Wwa Bracł. per Laudum Seymiku Boni Ordinis

4mnie naznaczoney y należącey odebrałem z Rąk Wiel. Jmć Pana Tomasza Czar-

5kowskiego H.B. W.B.[?] y [...] maiącego u siebie Kassę Tegoż Wwa Bracł. Złł Polt.

6Pięćset numero Pięćset z ktorych odebranych kwituię y nato się Ręką

7własną podpisuię Datt. w Winnicy Die Nona Octobris Anno Domini Mille-

8simo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Adam Maciejowski[?] [...] Mille-

9simo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno Die Decima Octava

10Octobris dałem [...] Wolnemu[?] Rewizorowi Poczty[?] Retentow

11[...] Złł Trzydzieści[?] item eodem Anno Die Decima Quinta Decembris Temuż [...]

12[...] Złł Trzydzieści [...] Anno Eodem [...] dałem [...]

13[...] Retentow Złł Dwadzieścia Cztery [...] Summy Złł Polt.

14[...] Osmdziesiąt Cztery wydałem w[?] Maciejowskiemu[?]. Trzynasty Do-

15kument in eo sensu Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

16Septimo Die Vigesima Octobris niżey na podpisie wyrażony daię Ten

17Dokument [...] Wiel. Jmć P. Czarkowskiego H.B. [...] odebrałem ad mentem

18Laudi [...] Wwa Bracł. Anni Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Septi-

19mi na Seymikach Gospodarskich Złł Polt. Dwadzieścia y ieden numero Dwa-

20dzieścia y ieden z ktorych odebranych kwituię Datum ut supra [...]

21[...] Jan [...] mp. Item Die Vigesima Secunda Decembris Millesimo

22Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno [...] Złł Polt. Pięćdziesiąt

23numero Pięćdziesiąt na co podpisuię się Jan [...] mp. Item Die De-

24cima Nona Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octa-

25vo Anno [...] Złł Dwadzieścia [...]. Czternasty Doku-

26ment Tali Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Anno

27Die Vigesima Secunda Octobris odebrałem od Wiel. Jmć Pana Czarkow-

28skiego Horod. Bracł. podług Dyspozycyi Laudi Praesentis Wwa Bracł.

29[...] Złł Polt. Dwieście dico numero Dwie-

30ście na ktore [...] Assygnacya [...]

31[...] na co daię Dokument [...]

32w Winnicy ut supra [...] Pietrasz[?]

33Dokument [...] Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Die Vigesima

34Quarta Octobris na Fundamencie Danego [...] od JOX. Jmć Czetwertyńskiego

35[...] Złł Polt. [...]

36[...] Summy [...] od Die Prima Februarij Anni

37[...] ad ultimum Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo

38[...] od Wiel. Jmć Pana Czarkowskiego [...]

39[...] kwituię

40Datt. ut supra w Winnicy [...]

41[...] y per Oblatam podany [...]

42[...] do Xiąg ninieyszych [...] Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Skróty i łacina: Komput – zestawienie, zbiór; Assygnacya – polecenie wypłaty (z kasy publicznej); H.B. / Horod. Bracł. – horodniczy bracławski; Komornik Graniczny Bracł. (Kom. G.B.) – komornik graniczny bracławski; N.G.W. – namiestnik grodzki winnicki; Kassa Podymnego – kasa podatku podymnego (od dymów, tj. gospodarstw); Subkollektor – poborca pomocniczy podatków; Kongres Wwa – zjazd (kongres) województwa; Laudum Seymików Boni Ordinis – uchwała sejmików „dobrego porządku” (gospodarskich); Seymik Gospodarski – sejmik gospodarczy (decydujący o finansach województwa); ad complementum – dla uzupełnienia; residuum – reszta; Prowenieńcye Podatkowe – wpływy podatkowe; Pensya JWW. Deputatom – wynagrodzenie deputatów na Trybunał Koronny; Stta Żyt. – starosta żytomierski[?]; de Actu et data – z datą; pro persoluto circa Calculum – jako zapłacone przy rozrachunku; P.W.B. – podkomorzy województwa bracławskiego; W.B. – wojski bracławski; Ł.B. P.G.W. – łowczy bracławski, pisarz grodzki winnicki; Sekretarz/Pocztmagister Poczty JKMci Winn. – sekretarz (poczmistrz) poczty królewskiej w Winnicy; responsa Cyrkularne – odpowiedzi okólne, korespondencja urzędowa; Dekret Radomski – wyrok Trybunału Skarbowego Radomskiego; Retenta – zaległości (podatkowe); in cera rubra expressi – wyciśniętej w czerwonym wosku; in decorem Kościoła – na ozdobę kościoła; pro vice Marszałek – wicemarszałek (zastępca marszałka sejmiku); Rewers – pokwitowanie, zobowiązanie; S.J. – Societatis Jesu (jezuita); Archiwista Xięg Trybunał. – archiwista ksiąg trybunalskich; Konfraternia Cerkwi Wołoskiey – bractwo cerkwi wołoskiej (w Winnicy), w której budynku ulokowano księgi województwa; Kapitulacya – (tu) ustalone wynagrodzenie; Plenipotent Wojewodzki – pełnomocnik województwa; Laudo Communi – uchwałą wspólną.

Kontekst i uwagi: zbiór co najmniej czternastu asygnacji i kwitów dotyczących wypłat z kasy podatkowej (podymnego) województwa bracławskiego, prowadzonej przez Tomasza Czarkowskiego (horodniczy bracławski, komornik graniczny, namiestnik burgrabstwa grodzkiego winnickiego, subkolektor). Asygnacje wystawiał głównie ks. Aleksander Świętopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski (z Łatańców? i Winnicy), oraz Krzysztof Michałowski, wicemarszałek sejmiku. Odbiorcy: deputat trybunalski A. A. Wielogurski (4522 zł 2 gr 1 szel.), poczmistrz Antoni Kotowicz (800 zł i 8 zł), Bryski[?] przez Stanisława Nowickiego (200 zł), Gabriel Korczyński, łowczy bracławski, pisarz grodzki winnicki (3000 zł przysądzone dekretem radomskim), plenipotent województwa Stanisław Nowicki (1500 zł i 1000 zł), F. Biedrzycki[?] dla Czarnowskiego[?] (500 zł za oprawę ksiąg), archiwista Franciszek Karpiński (600 zł – czynsz za lokal ksiąg w bractwie cerkwi wołoskiej i wynagrodzenie), regent Szymon Kolumna Krasnowski[?] (1000 zł), jezuici winniccy na ozdobę kościoła (1000 zł, kwituje ks. Antoni Bagieński[?]), Adam Maciejowski[?] (500 zł) i in. Ostatnia karta (k. 114v, skan 0116) jest silnie rozmyta – odczyt częściowy, kwoty i nazwiska niepewne (#PARTIAL). Wiele nazwisk (Smokrycki?, Mikrzycki?, Bryski?, Krasnowski?, Biedrzycki?, Bagieński?, Maciejowski?) i miejscowość Łatańce[?] odczytane niepewnie.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

1marca 1768 r. Tomasz Czarkowski, horodniczy i komornik graniczny bracławski, namiestnik burgrabstwa grodzkiego winnickiego i subkolektor podatków województwa bracławskiego, prowadzący kasę podymnego województwa, podał do akt grodu winnickiego zbiór (komput) asygnacji i kwitów z lat 1766–1768, dokumentujących wypłaty z kasy wojewódzkiej na mocy uchwał sejmików gospodarskich i kongresów województwa. Asygnacje wystawiał głównie ks. Aleksander Świętopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, a w 1767 r. także wicemarszałek Krzysztof Michałowski. Wypłaty objęły m.in.: 4522 zł 2 gr dla Andrzeja Aleksandra Wielogurskiego, wojskiego bracławskiego, deputata na Trybunał Koronny (także za połowę należną Leonowi Korzeniowskiemu); 800 zł i 8 zł dla Antoniego Kotowicza, sekretarza i poczmistrza poczty królewskiej w Winnicy (m.in. za korespondencję okólną); 200 zł dla Bryskiego[?]; 3000 zł dla Gabriela Korczyńskiego, łowczego bracławskiego, pisarza grodzkiego winnickiego (przysądzone dekretem radomskim); 1000 zł pensji i 500 zł zwrotu wydatków oraz 1000 zł nagrody dla Stanisława Nowickiego, plenipotenta województwa; 500 zł na oprawę ksiąg; 600 zł dla Franciszka Karpińskiego, archiwisty ksiąg trybunalskich, m.in. za trzyletni najem lokalu na księgi województwa w budynku bractwa cerkwi wołoskiej; 1000 zł dla regenta Szymona Kolumny Krasnowskiego[?] z zaległości (z listem podkomorzego ponaglającym starostę winnickiego do oddania zaległości); 1000 zł dla jezuitów winnickich na ozdobę kościoła (kwit ks. Antoniego Bagieńskiego[?]); 500 zł pensji dla Adama Maciejowskiego[?] oraz kilka drobniejszych wypłat w latach 1767–1768. Ostatnia karta jest silnie rozmyta – odczyt i streszczenie końcowej części niepełne.