Akty 201–220

Transkrypcja

k. 155v (skan 0157, strona lewa, od ok. 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnic. y przedemną Janem

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod.

5Comparens Pers. JW. Jmć Pan Józef z Obor[?] Kolumna Czosnowski Win-

6nicki y Ułanowski Stta zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstą-

7piwszy Fory[?] własney należney Ziemskiey Juryzdykcyi Prawa

8Fori Powiatu y Wdwa a pod teraźnieysze dobrowolne zeznanie Sa-

9mego[?] się całkiem poddaiąc y wcielaiąc wiadomo Jawno czyni Ustnie

10y dobrowolnie zeznawa Jż JW. zeznawaiący Maiąc Sprawy Swoie

11rozne z rożnemi Jchmć tak w Prześwietnych Trybunałach

12Jakoteż w Sądach Ziemskich y Urzędach Grodz. oraz w Kom[mis]-

13syi Warszawskiey Skarbu Koronny y wszelkich Subselliach

14a nie mogąc Sam osobiście dla wielkich y nieuchronnych przeszkod

15prozekwować y Attendować onych napotem y w osobie Swoiey

16WW. y UU. Jchmć Panow Teodora Kozłowskiego Komornika

17Granicz. Płoc.[?] Antoniego Rogalskiego Jakiegokolwiek Jmienia

18Rzędkowskiego[?] Za prawdziwych y nieomylnych Plenipoten-

19tów Swoich ustanawia y zapisuie zupełną moc y

k. 156 (skan 0157, strona prawa, góra)

1władzę tymże Jchmć Panom Plenipotentom daiąc we wszelkich Spra-

2wach Swoich w przerzeczoney Kommissyi toczących się Stawać wyda-

3wać Kontrowertować w komparycyi pisaniu dilacye Sprawiedli-

4wie na Stąpione[?] akceptować wszelkich dobrodzieystw Prawnych

5używać Grzywny Deliktami[?] przysądzone odbierać z Odebra-

6nych Jmieniem JW. zeznawaiącego Kwitować etiam Jnnych na

7mieysce Jmieniem Swoim Plenipotentow Substytuować y to wszy-

8stko co do prawdziwych y niewątpliwych Plenipotentow należy

9czynić y Sprawować a cokolwiek przez tychże WW. Plenipotentow

10Prawnie postąpiono y postanowiono będzie to wszystko JW. recogno-

11scens procul[?] firmo et grato przyiąć deklaruie y Submittuie

12się zawieraiąc tey Plenipotencyi robur et validitatem do

13Lat Trzech y Miesięcy Trzech praesentis recognitionis mea[?] vigo-

14re Józef Kolumna Czosnowski W.U. Stta

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparens Pers.[onaliter] – stawiwszy się osobiście; JW. – jaśnie wielmożny; Stta (Starosta) Winnicki y Ułanowski – starosta winnicki i ułanowski; odstąpiwszy Fori … Juryzdykcyi – zrzekłszy się właściwego sobie forum (sądu) i poddając się jurysdykcji grodu winnickiego dla tego zeznania; prozekwować y Attendować – prowadzić i doglądać (spraw); Komissya Warszawska Skarbu Koronnego – Komisja Skarbu Koronnego w Warszawie (od 1764); subsellia – sądy, instancje; dilacye – odroczenia (dylacje); Kontrowertować – spierać się, prowadzić spór; etiam – także; Substytuować – ustanawiać zastępców (substytutów); recognoscens … firmo et grato przyiąć – zeznający obiecuje przyjąć jako ważne i miłe (ratum, gratum et firmum); robur et validitas – moc i ważność; praesentis recognitionis vigore – mocą niniejszego zeznania.

Uwagi: w w. 3–4 kopista powtórzył imię „Janem” (na końcu i na początku wiersza). „z Obor[?] Kolumna” – przydomek/herb (Kolumna) odczytany niepewnie. „Granicz. Płoc.[?]” – prawdopodobnie „komornika granicznego płockiego” (odczyt skrótu niepewny). Formuła „Jakiegokolwiek Jmienia Rzędkowskiego[?]” oznacza, że trzeciemu plenipotentowi nie podano imienia. Plenipotencja jest ściśle związana z aktem 191 (plenipotencja urzędników grodu winnickiego do Komisji Skarbu Koronnego) i z prorogacją w sprawie starosty Czosnowskiego (akt 118). Ważność plenipotencji – 3 lata i 3 miesiące.

Streszczenie

26marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, stawił się osobiście Józef Kolumna Czosnowski, starosta winnicki i ułanowski, i – poddając się na tę okoliczność jurysdykcji grodzkiej – oświadczył, że mając różne sprawy w trybunałach, sądach ziemskich i grodzkich, w Komisji Skarbu Koronnego w Warszawie i innych instancjach, a nie mogąc ich osobiście prowadzić, ustanawia swymi plenipotentami Teodora Kozłowskiego, komornika granicznego [płockiego?], Antoniego Rogalskiego oraz Rzędkowskiego[?] (bez imienia). Daje im pełną moc stawania, kontrowersji, przyjmowania dylacji, korzystania ze środków prawnych, odbierania przysądzonych grzywien i kwitowania, a także ustanawiania substytutów. Zobowiązuje się uznać wszystkie ich czynności; plenipotencja ważna przez 3 lata i 3 miesiące.

Transkrypcja

k. 156 (skan 0157, strona prawa, od ok. 2/5)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic. y przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grod. Winnic. Comparens Pers. Urod. Jmć Pan Michał Stefanowicz

6tę Asekuracyą od Wiel. Dolanowskiego na Czerwonych Zł. Czte-

7rysta Osmdziesiąt Dziewięć Wiel. Czarneckiemu Stoln. Zwinog.[?]

8daną y Służącą sub Jnt. Cont. ad Acta praesentia Castr. Capit. Winnic.

9per Oblatam podał de tenore tali Janiżey na podpisie wyrażony

10czynię wiadomo tą Asekuracyą Moią która takowey wagi y wa-

11loru mieć ma iakoby przed Aktami Autentycznemi zezna-

12na była Jż na własną potrzebę Moią wziołem y pożyczyłem

13u Wiel. Jmć Pana Czarneckiego Stoln. Zwin. Czerwonych Zł.

14Sztukami[?] Specie Czterysta Osmdziesiąt Dziewięć numero Czte-

15rysta Osmdziesiąt Dziewięć w złocie dobrym y ważnym kto-

16re to pieniądze punktualnie y niezawodnie w Roku teraź-

17nieyszym Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątym Osmym na Swię-

18to Bożego Narodzenia Rzymskiego wraz z Prowizyą po

19osm od Sta rachowaney maiąc oddać y zapłacić powinien

20będę co iako poczciwym przyrzekam Słowem tak w nim[?]

21dotrzymania Forum ubiquinarium do odpowiadania

k. 156v (skan 0158, strona lewa, góra)

1naznaczam y dla lepszey wiary Ręką własną podpisuię Da-

2tum w Białeykrynicy Die Decima Quinta Januarij Millesi-

3mo Septingentesimo, Sexagesimo Octavo Anno u tey Asseku-

4racyi per Oblatam podaney podpis Ręki w te Słowa Andrzey

5Dolanowski Która to Assekuracya iako się w Sobie ma tak sło-

6wo w słowo do Ksiąg ninieyszych Grodzkich Winnic. iest zapi-

7sana

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Asekuracya – zobowiązanie, skrypt dłużny; Comparens Pers.[onaliter] Urod. – stawiwszy się osobiście urodzony; sub Jnt.[itulatione] Cont.[enta] – o treści zawartej w nagłówku; ad Acta praesentia Castr. Capit. Winnic. per Oblatam podał – podał do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania (oblata); de tenore tali – tej treści; Janiżey na podpisie wyrażony – ja, niżej na podpisie wymieniony; Czerwone Złote Specie … numero – dukaty w gatunku (w monecie) … w liczbie; Prowizya po osm od Sta – odsetki 8%; Swięto Bożego Narodzenia Rzymskiego – Boże Narodzenie wg kalendarza gregoriańskiego (w odróżnieniu od ruskiego); Forum ubiquinarium – sąd w każdym miejscu (dłużnik poddaje się każdemu sądowi); Datum … Die Decima Quinta Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno – dano … dnia 15 stycznia roku 1768.

Uwagi: „Stoln. Zwinog.[?]” – rozwinięcie jako „stolnik zwinogrodzki” niepewne; imię Czarneckiego nie podane (por. J. Czarnecki w akcie 199). „Sztukami[?] Specie” – odczyt wyrazu niepewny. „Białeykrynicy” – Biała Krynica (prawdopodobnie wieś na Wołyniu, pow. krzemieniecki – identyfikacja niepewna). Stefanowicz występuje jako oblatariusz (podający dokument do akt).

Streszczenie

26marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, urodzony Michał Stefanowicz podał do wpisania w akta grodzkie winnickie asekurację wystawioną przez Andrzeja Dolanowskiego dla Czarneckiego, stolnika zwinogrodzkiego[?]. W dokumencie, datowanym w Białej Krynicy 15 stycznia 1768 r., Dolanowski oświadczył, że pożyczył od Czarneckiego na własne potrzeby 489 czerwonych złotych w dobrym i ważnym złocie i zobowiązał się zwrócić je wraz z 8% odsetkami na Boże Narodzenie (rzymskie) 1768 r., poddając się w razie sporu każdemu sądowi. Asekurację wpisano słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 156v (skan 0158, strona lewa, od ok. 1/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic. y prze-

4demną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Grodz. Winnic. Comparens Pers. W. Jmć X. Józef Dominik

6Śliba Sledlewicz ten Zapis Cessionis una cum Quietatione

7in rem et Personam JW. Chołoniewskiego Kasztelana Bu-

8skiego na Summę in tro wyrażoną sub Jnt. Contentą Coram

9Actis praes. Castr. Capit. Winnic. zeznał tenoris Sequentis Ja Xiądz

10Józef Dominik binominis Śliba Sledlewicz niegdy Urod. Jo-

11zefa Śliby Sledlewicza y Anastazyi Anny binominis z niegdy

12Urod. Wacława y Katarzyny z Mokłakow[?] Jałkow Rodzicow Cor-

13ki, Syn, zdrowy będąc na Ciele y umyśle, odstąpiwszy My

14własney, należney Ziemskiey Juryzdykcyi Prawa Forum Po-

15wiatu y Wdwa a pod teraźnieyszy dobrowolny Zapis Quieta-

16tionis una cum Cessione, całkiem poddaiąc y wcielaiąc wiadomo

17Jawnie czynię, Ustnie y dobrowolnie zeznawam Jż Ja zeznawa-

18iący, Maiąc Summy. Sto Dwadzieścia Dziewięć Zł. Groszy Os-

19mnaście y Szelągow Dwa Polskich, Komplanacyą pewną w Ja-

20nowie Dnia Dwudziestego Miesiąca Kwietnia Roku Tysiąc Siedm-

21set Sześćdziesiąt, Piątego, Między Sukcessorami niegdy Wiel. So[...]

22Tarnawskiego Pisarza Grod. Bełsk. z iedney a Wiel. Se-

23bestyanem Tatarowiczem Podst. Smoleńskim y

24JW. Adamem Myszką Chołoniewskim podtenczas Pod-

25komorzym[?] Bełskim. Spisaną na głowę Urod. Anastazyi An-

26ny binominis z Jałkow Sledlewiczowey Matki moiey

27circa[?] alias Convictiones[?] Tarnovianas przypadaiącą tę

28Komplanacyą wyznaczoną Dekretem, Kompromissar-

29skim, na Gruncie Dobr Miasta Janowa JW. Adama

30Myszki Chołoniewskiego Kasztelana Buskiego Dziedzi-

k. 157 (skan 0158, strona prawa)

1cznych Dnia Osmnastego Kwietnia, Roku tegoż Tysiąc Siedm-

2set, Sześćdziesiąt, Piątego Firmowanym approbowaną

3a przez też Urod. Anastazyą Annę z Jałkow Sledlewiczo-

4wą Matkę Moią Dnia Osmnastego Miesiąca Marca

5Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osme-

6go, przed Aktami Grodu Żytomirskiego sposobem

7Cessyi mnie zeznawaiącemu zapisaną y do odebra-

8nia oney u JW. Adama Myszki Chołoniewskiego

9Kaszt. Buskiego przekazaną Tęż Samą Summę Sto Dwadzie-

10ścia Dziewięć Złotych Groszy Osmnaście y Szelągow Dwa

11Pols. z Rąk pomienionego JW. Adama Myszki Cho-

12łoniewskiego Kaszt. Buskiego Odebrałem, z ktorey to Sum-

13my Cytowaney Stu Dwudziestu Dziewięciu Zł. Gro-

14szy Osmnastu y Szelągow Dwoch Kapitalney tudzież

15y od niey pochodzącey Prowizyi y Mnie zeznawaiącemu

16realiter ac in toto wyliczoney tegoż JW. Jmć Pana

17Adama Myszki Chołoniewskiego Kaszt. Buskiego y Sukce-

18sorow Jego plenarie Kwituię nic a nic do Osoby wypła-

19caiącego y Sukcessorow Jego niezostawuiąc pretensyi

20owszem wieczne Sobie y Sukcessorom Moim post-

21w kładam milczenie Nihil omnino też Samo Prawo Mo-

22ie, do Cytowaney Summy Stu Dwudziestu Dziewię-

23ciu Zł. Groszy Osmnastu y Szel. Dwa Polsk. przeze mnie

24zeznawaiącego podniesioney wziąwszy należyte dla

25siebie wypłacenie Satysfakcyą, na Osobę wypłaca-

26iącego y Sukcessorow Jego plenarie zlewam ceduię y

27y wiecznie transfunduię. Nadaiąc ten Moy Zapis dla

28lepszey wagi y waloru przy uproszonych Przyiaciołach

29Ręką Moią własną podpisuię, Działo się w Winnicy Dnia

30Dwudziestego Szostego Miesiąca Marca Tysiąc Siedm-

31set Sześćdziesiąt Osmego Roku. X. Józef Dominik Śli-

32ba Sledlewicz m.p. Jako proszony od Jmć X. Śliby

33Sledlewicza do tego Kwitu una cum Cessione Przy-

34iaciel. podpisuię się Jan Felix Koprzywiński[?] m.p.

35Ustnie Proszony Przyiaciel od Jmć X. Śliby Sledle-

36wicza do tego Kwitu una cum Cessione podpisu-

37ię Stanisław S.L.[?] Nowicki m.p.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Zapis Cessionis una cum Quietatione – zapis cesji (przelewu) wraz z kwitem; in rem et Personam – na rzecz i osobę; in tro (intro) wyrażona – wymieniona wewnątrz (w tekście); sub Jnt.[itulatione] Contenta – zawarta w nagłówku; Coram Actis praes.[entibus] Castr.[ensibus] Capit.[aneali]bus Winnic. – przed niniejszymi aktami grodzkimi starościńskimi winnickimi; tenoris Sequentis – następującej treści; X. (Xiądz) – ksiądz; binominis – dwojga imion; Komplanacya – ugoda polubowna; Dekret Kompromissarski – wyrok sądu polubownego; realiter ac in toto – rzeczywiście i w całości; plenarie – w pełni; Nihil omnino – zgoła nic; zlewam ceduię y transfunduię – przelewam, ceduję i przenoszę (prawo); m.p. (manu propria) – własnoręcznie; Podst. Smoleński – podstoli smoleński; Pisarz Grod. Bełsk. – pisarz grodzki bełski.

Uwagi: nazwisko wystawcy odczytywane jako „Śliba Sledlewicz” (warianty w rękopisie: Sledliwicz, Sedliwicz) – niepewne. „z Mokłakow[?]” – nazwisko rodowe babki wystawcy niepewne. „Wiel. So[...] Tarnawskiego” – imię zmarłego pisarza grodzkiego bełskiego nieodczytane; „circa alias Convictiones Tarnovianas” – fragment łaciński bardzo niepewny (zapewne odniesienie do sum z dóbr/spadku po Tarnawskich). Tytuł Chołoniewskiego w 1765 r. („podtenczas Pod-komorzym[?] Bełskim”) odczytany niepewnie. Kwota: 129 zł 18 gr 2 szel. polskich. Ciąg przekazań: ugoda w Janowie (20 IV 1765), zatwierdzona dekretem kompromisarskim (18 IV 1765?), następnie cesja matki wystawcy na jego rzecz przed grodem żytomierskim (18 III 1768), wreszcie niniejszy kwit dla Chołoniewskiego. Nazwiska świadków (Koprzywiński, Nowicki) odczytane niepewnie.

Streszczenie

26marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, ks. Józef Dominik Śliba Sledlewicz[?], syn Józefa i Anastazji Anny z Jałków, zeznał zapis cesji wraz z kwitem na rzecz Adama Myszki Chołoniewskiego, kasztelana buskiego. Suma 129 zł 18 gr 2 szel., przypadła jego matce na mocy ugody zawartej w Janowie 20 kwietnia 1765 r. między sukcesorami zmarłego Tarnawskiego, pisarza grodzkiego bełskiego, a Sebastianem Tatarowiczem, podstolim smoleńskim, i Adamem Myszką Chołoniewskim (zatwierdzonej dekretem kompromisarskim na gruncie dóbr dziedzicznych Chołoniewskiego – miasta Janowa), została przez matkę przekazana synowi cesją przed grodem żytomierskim 18 marca 1768 r. Ks. Sledlewicz oświadczył, że odebrał od Chołoniewskiego całą sumę wraz z prowizją, kwituje go w pełni i zrzeka się wszelkich pretensji, przelewając na niego swoje prawo. Zapis podpisali wystawca oraz świadkowie Jan Feliks Koprzywiński[?] i Stanisław Nowicki[?].

Transkrypcja

k. 157 (skan 0158, strona prawa, od ok. 4/5)

k. 157v (skan 0159, strona lewa; strona przekrzywiona)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnic. y przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Grod. Winnic. Comparens Pers. Urod. Jmć Pan Michał Ste-

6fanowicz ten Kontrakt Arędowny Trzyletni Między JW.

7Rzewuskim Chor. Nadworn. W. X. Lit. a JW. Czarneckim Stą[?]

8Karol. o Dobra Wieś Biłaszki zawarty sub Jnt. Cont. ad Acta

9praes. Castr. Capit. Winnic. per Oblatam podał Tenoris Sequentis

10Między JWW. Stanisławem y Karoliną z Xiążąt Radziwiłłow

11Rzewuskiemi Chor. W. X. Lit. Małż. Dobr Wsi Biłaszek do Klu-

12cza Pohrebyskiego należących w Wdwie Bracł. Sytuowanych

13Dziedzicami z iedney a JW. Józefem Czarneckim Kaszt.[?] Bra-

14cł.[?] Starostą Karolskim[?] z drugiey Strony Stanowi[?] pewny

15y wieczny[?] nieodmienny Trzyletni Arędowny Kontrakt a

16to w następuiący Sposob Jż JWW. Dziedzice będąc potrzebni za-

17ciągnienia Summy Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol. biorą y odliczą[?]

18do Rąk Swoich własnych JW. Chor. W. X. Lit. Summy Dziesięć Ty-

19sięcy Zł. Pol. w monecie teraz w Koronie idącey z ktorey Odebraney

20y przez Siebie wziętey praesenti Contractu Kwituie w ktorey to Summie

21Dobra Wieś Biłaszki w Wdwie Bracł. Sytuowane do Klucza Pohre-

22byskiego należące ze wszelką Państwa własnością Polami, Ro-

23lami, Daninami Pańszczyzną Strożą Dzienną y nocną do Dwo-

24ru Stanikowskiego y Wszelkiemi Jngeneri Dochodami y Pożyt-

25kami w Trzyletnią Arędowną JW. Stą[?] Karol. się puszcza Pos-

26sessyą Wolną Lennie[?] dopuszcza [skreślone: Jntromissyi] ktorey ani Sam

27przez Się ani przez Subordynowane Osoby Turbować nie ma

28y nie powinien będzie Possessya Dobr wSpomnionych od Dnia Dwu-

29dziestego Piątego Marca w Roku teraźnieyszym Tysiącznym

30Siedmsetnym, Sześćdziesiątym Osmym, zaczynać się ma a ta-

31kimże Dniu y Czasie w Roku da Bog przyszłym Tysiącznym Siedm-

32setnym Siedmdziesiątym, Pierwszym Kończyć się powinna będzie, Na Ru-

33macyą[?] Niedziel Cztery osobl.[?] Dwanaście[?] pozwala się

34dla JW. Possessora Zwyczaynym y Posłuszeństwem pozwala się pozwala się[?]

35w pierwszym Roku od JWW. Dziedziców Poddanych, przez Przy-

36słanego[?] Jmć Pana Kommissarza od JWW. Dziedziców a zaś w dalszych na Gruncie przez

37przysłanego[?] od JW. Possessora Spisany y Zweryfikowany być ma

38za wylikwidowaniem ktorego na Gruncie Jnwentarza Prze-

39wyższaiący Prowent JW. Possessor JWW. Dziedzicom a zaś niedosta-

40czaiący JWW. Dziedzice JW. Possessorowi dopłacić abinvicem

41przy expiracyi Possessyi albo Zadopłaceniem na drugie Trien-

42nium do wytrzymania wypuścić Obligowani będą Pańszczy-

43zny Dzień od Ciągłego po Groszy Osm od pieszego po Gr. Czte-[?]

k. 158 (skan 0159, strona prawa)

1rachowane będzie maią Ktora Pańszczyzna do Folwarku Sta-

2nikowskiego używana Ma być dla czego iżeby dotąd Chłopi

3w Spomnioney Wsi Biłaszkach poczynszowani byli Więc

4przy Spisaniu Jnwentarza na Pańszczyznę ustanowieni

5być maią Dni Letnie iako to Łączynki[?] Obżynki Załuski[?]

6Obłuski[?] Zaorki Oborki y Tłuki Trzy Dni powinne a Tru-[?]

7cia[?] proszona Jn commodum JW. Possessora Przyłączaią Szarwarki

8na Gruncie na Reparacyą Grobel Młynow Karczem y budo-

9wli tak pomienioney Wsi Jako y Folwarkow Stanikowskiego

10zostawuiący Motki[?] Kury Jaja nie likwiduiące w Jntratę Jnszu[?]

11JW. Possessora puszczaiący Podwody do Brodow w Drogę chodzi-

12ć[?] powinni. Gdy Parowego po Zł. Osm a Poiedynkowego po Zł Czte-

13ry w intratę Likwidować się maią wytarcie Konopi Ka-

14pusty Sadzenie Okulanie[?] Prosa żęcie na Dniach Swoich Pod-

15dani odbywać powinni będą. Dziesięcina Pszczelna[?] Pień Prost.[?]

16pod Zł. Być[?] od JW. Possessorowi Likwiduiący Sianożęci y Lasy

17Jakie się pokażą we Wsi Biłaszkach te do używania JW. Pos-

18sessora przyłączaiące Żadna Excepcya na Gruncie będzie niepo-

19winna tylko do Possessyi y Dzierżenia JW. Possessora a pli-[?]

20kacyi[?] Kozakow wolney na Gruncie w Biłaszkach znay-

21duie się w Jntratę likwidować się nie maią tez do usługi JW.

22Possessora wypuszczeni powinni będą na reparacyą Grontowu[?]

23Las wolny za kwitami czas na opał potur[?] Dwa na Tydzień wyjąwszy[?]

24z Lasow pozwala się. Reparacya na Gruncie Jakowa się pokaże

25ta zaraz naniem[?] Przyiacielskim JW. Possessorowi bonifikowana

26być powinna Staw Jalowy[?] na Gruncie do spustu pokaże[?]

27podług Dawnego Dzierżenia JW. Possessorowi Likwidowany y do

28Jntraty podany powinien będzie Ponieważ Summa totalna

29Dziesięć Tysięcy Zł. na zupełne Trzy Lata Dzierżawy przerzeczo-

30ney Wsi Biłaszek importuie się więc podług Prawa y Zwy-

31czaiow za Lat Dwie Prowizya po dziesięć od Sta rachowana

32od zupełney Summy Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol. Currente powin-

33na. Cavet Sibi JW. Possessor Casus Fortuitus to iest broni Bo-

34że Jnkursyi Nieprzyiacielskiey bądź Jakiego zamieszania Czyli

35Ognia Przypadkowego albo Piorunowego Czyli Gradobicia

36lub znacznego nieurodzaiu przez co by Korrespondującego

37Summie Swoiey niedobrał Prowentu tako JWW. Dziedzice bo-

38nifikować Obowiązuią się niedobory wszelaki na Gruncie

39na Remanentach pozostałe y w czasie Possessyi przez JW.

40Possessora niewybrane Skarb JWW. Dziedzicow Zapłacić

41tenetur Podatki Rzplitey tudzież zakłady wszelkie za Poddanych

k. 158v (skan 0160, strona lewa, do ok. 3/4)

1wczasy rewolucyi przez JW. Possessora Czynione JWW. Dzie-

2dzice powrocić Obowiązuią się Ewikcya Granic do JWW. Dziedzi-

3cow Sciągaiąca Zawinna wczasie Possessyi od Wszelkich

4Jmpedymentow Prawnych y nieprawnych od kogo Kolwiek

5Zachodzących w Każdym Sądzie y Urzędzie JWW. Dziedzice JW.

6Possessora tueri et evincere tenebuntur Zasiewy na Gruncie

7lub w Ziarnie Zboże Jakowe na Gruncie JW. Possessor zastanie

8Tyle od Siać y w ziarnie wrocić Obliguie się a coby nadsiał

9Libera Avectio Sine praepeditione JWW. Dziedzicow praecustodit[?]

10expensa Jakowey się na Gruncie pokaże taxowany być maią[?]

11y na Podstarościego Zł. Pol. Osmdziesiąt ze Skarbu JWW. Dzie-

12dzicow naznacza się Ktory to Kontrakt do Jnwentarza a Jnwen-

13tarz do Kontraktu we wszystkim Referować się maią y po-

14winni będą y tenże Kontrakt Jn omnibus Punctis Clausulis

15et ligamentis Ziścić y dotrzymać abinvicem Sobie Strony Oby-

16dwie przyrzekaią y Obowiązuią się Jn Casu zaś niedotrzyma-

17nia Forum Ziemsk. Bracł. lub Grodu Winnic. do odpowia-

18dania Samym ac in post Sukcessorom Swoim Obieruią y

19zapisuią Oraz Actis Officiosis[?] teraz zaraz Roborować Obowią-

20zuią y ten Kontrakt podpisami Rąk własnych przypo-

21ciśnieniem Pieczęci Stwierdzaią Oraz JW. Chor. Lit. ze tymże

22Kontraktem w Czasie[?] pięć[?] Roku JW. Chor. Lit. Małż. teraz pi-

23szącey podpisem Ręki Swoiey własney Stwierdzić przyrzeka y

24Obowiązuie się. Działo się w Lwowie Dnia Pierwszego Stycznia

25Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego Roku u tego Kontraktu per

26Oblatam podanego podpisy Rąk przy Pieczęciach Dwoch na Laku

27Czerwonym wyciśnionych y Roboracya w te Słowa Stanisław Ferdy-

28nand Rzewuski Chor. W. W. X. Lit. /L.S./ Józef Czarnecki S.Z.[?]

29P.B. W.K.[?] /L.S./ Feria Secunda ante Festum S.S. Fabia-

30ni et Sebastiani Martyr. proxima Anno Domini Millesimo, Se-

31ptingentesimo, Sexagesimo Octavo Contractus praesens Act.

32Terrest. Leopol. est Roboratus Ktory to Kontrakt per Obl.

33podany Jako się w sobie ma de verbo ad verbum do Xiąg ninieyszych

34iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Chor. (Nadworn.) W. X. Lit. – chorąży (nadworny) Wielkiego Księstwa Litewskiego; Małż. – małżonkowie; Jngeneri – ogólnie (in genere); praesenti Contractu Kwituie – niniejszym kontraktem kwituje; Possessya – posiadanie (dzierżawa); Rumacya – ustąpienie z dzierżawy (wyprowadzka); abinvicem – wzajemnie; Triennium – trzylecie; Jnwentarz – spis powinności i dochodów wsi; Szarwarki – robocizna przy naprawach (grobli, młynów, karczem); Podwody – obowiązek dostarczania furmanek; Parowy / Poiedynkowy – (podwoda) parą / jednym wołem lub koniem; Currente – bieżąca; Cavet Sibi … Casus Fortuitus – zastrzega sobie (posesor) wypadki losowe; Jnkursya Nieprzyiacielska – najazd nieprzyjaciela; bonifikować – wynagrodzić, odliczyć; tenetur – obowiązany jest; Ewikcya – obowiązek obrony posiadania (ewikcja); tueri et evincere tenebuntur – będą obowiązani bronić i ewinkować; Libera Avectio Sine praepeditione – wolne wywiezienie (zboża) bez przeszkody; Jn omnibus Punctis Clausulis et ligamentis – we wszystkich punktach, klauzulach i zobowiązaniach; Forum Ziemsk. Bracł. lub Grodu Winnic. – sąd ziemski bracławski lub gród winnicki; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; Feria Secunda ante Festum S.S. Fabiani et Sebastiani Martyr. proxima – w poniedziałek przed najbliższym świętem śś. Fabiana i Sebastiana, męczenników (20 I; w 1768 r. = 18 I); Act. Terrest. Leopol. est Roboratus – roborowany w aktach ziemskich lwowskich; de verbo ad verbum – słowo w słowo; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: strona k. 157v przekrzywiona na skanie – odczytano po wyprostowaniu obrazu. Tytuły Czarneckiego niejasne: w nagłówku „Stą[?] Karol.”, w tekście „Kaszt.[?] Bracł.[?] Starostą Karolskim[?]”, w podpisie „S.Z.[?] P.B. W.K.[?]” (może: stolnik zwinogrodzki – por. akt 202, gdzie wierzycielem jest Czarnecki, „Stoln. Zwinog.”); por. też intromisję J. Czarneckiego w Biłaszki (akt 199). Wiele terminów powinności chłopskich (Łączynki, Załuski, Obłuski, Tru-cia, Dziesięcina pszczelna) odczytano niepewnie. Data dzienna kontraktu („Pierwszego Stycznia”) niepewna. Dwór/folwark „Stanikowski” – zapewne folwark w Biłaszkach lub sąsiedniej miejscowości. Brody – miasto na Wołyniu (Rzewuscy/Potoccy), dokąd chłopi mieli odstawiać podwody. Oblatariuszem był, jak w aktach 202, Michał Stefanowicz.

Streszczenie

26marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Michał Stefanowicz podał do akt kontrakt arendowny zawarty we Lwowie (styczeń 1768, roborowany w ziemstwie lwowskim 18 I 1768) między Stanisławem Ferdynandem Rzewuskim, chorążym (nadwornym) W. Ks. Lit., i jego żoną Karoliną z książąt Radziwiłłów, dziedzicami wsi Biłaszki w klucza pohrebyszczańskim (woj. bracławskie), a Józefem Czarneckim (tytuły niepewne: starosta karolski? / stolnik zwinogrodzki?). Rzewuscy, potrzebując pieniędzy, wzięli od Czarneckiego 10 000 zł i w tej sumie oddali mu w trzyletnią arendę Biłaszki z polami, daninami, pańszczyzną, strażą do dworu stanikowskiego i wszelkimi dochodami, od 25 marca 1768 do 25 marca 1771 r. Kontrakt określa sporządzenie i weryfikację inwentarza, wzajemne rozliczenie nadwyżki lub niedoboru dochodu, przeliczenie pańszczyzny (8 gr od dnia ciągłego), zamianę czynszów chłopskich na pańszczyznę, szarwarki, podwody do Brodów, wolny opał z lasów, zastrzeżenie posesora na wypadki losowe (najazd, pożar, grad, nieurodzaj), obowiązek dziedziców płacenia podatków i ewikcji, wolne wywiezienie zasiewów, 80 zł na podstarościego oraz poddanie się sądowi ziemskiemu bracławskiemu lub grodowi winnickiemu. Podpisali Rzewuski i Czarnecki.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 158v (skan 0160, strona lewa, od ok. 3/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnic. y przedemną Janem Jed-

4leckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winnic.

5Comparens Pers. Ur. Jmć Pan Stanisław Korzeniowski[?] Jn[strumentum?] [...]

k. 159 (skan 0160, strona prawa)

1Kondescensionis in Fundo Bonorum Wysłowice[?] między pozosta-

2łą y Sukcessorami niegdy Ur. Jezierskiego a WW. Orzewalskiemi[?] y

3Jnnemi na Stąpiony[?] tiu[?] Jnt. Cont. ad Acta praes. Castr. Capit. Vin-

4nic. per Oblatam podał Tenoris Sequentis Działo się na Gruncie Dobr

5Wsi Wysłowice[?] w Wdwie y Powiecie Bracł. leżących w Chałupie

6Robocigo[?] Jacka Hawryszenka[?] Feria Secunda post Dominicam

7Jnvocavit Quadragesimalem proxima to iest Dnia Dwudziestego Dru-

8giego Lutego Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Urząd Ziem-

9ski Komorniczy Bracł. na Prawną Rekwizycyą pozostały y Suk-

10cessorow niegdy Ur. Jana Jezierskiego y Jnnych współpowodow Vigore

11Dekretu Trybunału Koron. Lwowskiego Między tąż pozostałą y

12Sukcessorami Ur. Jana Jezierskiego y Jnnemi z iedney a WW. Ur.

13Orzewalskiemi[?] Małż. Kamodzinskiemi[?] Wyszk.[?] Bracł. Małż. Fran-

14ciszkiem Mysłowskim[?] Podst. Winn.[?] y Jnnemi z drugiey Strony

15nastąpionego Cuius tenor sequitur eiusmodi Actum Leopoli

16in Judiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Feria

17Secunda in Crastino Festi S. Lucae Evang. M. Anno Domi-

18ni Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Judici-

19um praesens Ordinarium Generale Tribunalis Regni Leopoliense

20ad Affectationem Partis cuius interest Decretum Jnfrascriptum

21inter partes inferius nominandas Sub Actu Suprascripto

22latum ex prothocollo Decretorum Judicij sui Tenoris Sequentis Jn-

23ter generosam Angelam de Moczulskie[?] Jezierska Olim Gnsi Joan-

24nis Jezierski Crudeliter interempti Consortem Relictam

25Viduam Matrem atque Generosum Thomam Jezierski Filium

26tum Gnsos Simonem et Stephanum Jezierski Fratres Olim Gnsi Joan-

27nis Jezierski Germanos Act. et citatos per Gnum Vor. Suo et Co-

28Actorum Suorum nomine Persolt.[?] Gnsos Thomam Wycałkowski[?] Joan-

29nem Suhak[?] Act. et citatos per Eund. Officium Terrestre Ca-

30merariale Bracl. ad cit. per eund. et Gnsos Lucam et Annam

31de Łagonowskie[?] Orzewalski Pincernas Czerniecs.[?] Conjuges atque

32Gnsos Catharinam de Łagonowskie[?] Primo Gilowska[?] Secundo Ka-

33wicka[?] Tertio Jachowska[?] Quarto ad praesens Voto Gni Kamodzinski[?]

34Consortem ac Jpsumet Maritum Conjuges Kamodzinskie[?] Mnon[?]

35Franciscum Mysłowski[?] Dapiferum Vendic.[?] Cit. et act. per Gnum

36Michałowski[?] Gnsos Kudnicki[?] ac Alios Citatos Act. et alicuendos[?]

37per Eundem Contrase[?] et quidem ex parte Relictae et Succeso-

38rum Olim Gni Joannis Jezierski ac aliarum Cont. Generosos

39Lucam et Annam de Łagonowskie[?] Conjuges Orzewalski Fran-

40ciscum Mysłowski[?] Dapiferum Vendicen.[?] Catharinam de Łagono-

41wskie[?] Primo Gilowska[?] Secundo Kawicka[?] Tertio Jachowska[?] Quar-

42to ad praesens Voto Kamodzinska[?] tum Stephanum Orzewalski

43ac alios et Econverso editas decidendo Controversijs Par-

44tium Ea in Causa satis exauditis quoniam Judicio suo dedu-

45ctum est praesenti in Causa Decreta bina inter partes Judicij

46Sui et quidem Primum Lublini Feria Quinta in Crastino

k. 159v (skan 0161, strona lewa)

1Festi Nativitatis Sancti Joannis Baptistae Millesimo Septingentesi-

2mo Sexagesimo Primo Anno Jnjuncta Condescensionis ad Fundum

3Bonorum Wysłowice[?] expediendis Jnquisitionibus ...[?] Effe-

4ctu[?] mento[?] cuius Decreti licet[?] terminum Condescensionis per Offi-

5cia Zytomiriense et Kijov. Castren. prorogatum esse attamen

6eximente[?] Terminis[?] prorogationum Terminum[?] Cum[?] Conde-

7scensioni evanuisse[?] Sub[?] alterum quod Leopoli Feria Se-

8cunda post Festum Sancti Lucae Evangelistae Millesimo Septingen-

9tesimo Sexagesimo Quinto Anno Jdem Jnjuncta Condescen-

10sionis pro effectuatione Primitivi Decreti Jnter Easd. partes

11Suscitatum esse exmente[?] cuius Decreti Ultimarij Millesimo Se-

12ptingentesimo Sexagesimo Sexto Anno Die Vigesima Quarta

13Februarij Relictam et Successores Olim Gnsi Joannis Jezier-

14ski pro parte sui Officium Camerariale Terrestre Bracl. Condu-

15xisse Quod Officium, Actum sui Condescensionis Ob non Conducti-

16onem per Partem Citatam juxta praescriptum ...[?] Decreti Offi-

17cij Collaterni[?] ad diem Decimam Septimam Martij Anni praesentis

18Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Septimi limitasse et distu-

19lisse in Termino autem ex limitatione Coincidenti eandem

20partem Citatam utpote Gnsos Lucam et Annam de Łagano-

21wskie[?] Conjuges Orzewalski, Mysłowski ac Kamodzinski[?]

22Conjuges nec non Stephanum Orzewalski Ac alios Officium

23Pro parte sui non Conduxisse quinimo Publicam Sese permisisse[?]

24Totaliterque Decreto Ultimario Judicij Sui Contravenisse ac pro-

25inde Causam praesentem Obiecto[?] novo motum[?] non Patientem

26protraxisse Proinde Attentis praemissis necessarium esse Con-

27descensionem Judiciorum Terrestrium et Officiorum Castrensi-

28um aut Gnum Camerariorum Seu Vicesgerentium et quidem

29pro parte Relictae et Successorum Olim Gnsi Joannis Jezierski

30ac aliorum Judiciorum Terrestrium vel Officiorum Castren-

31sium aut Gnum Camerariorum Seu Vicesgerentium Bracl.

32aut Vinnic. Vel Coroniensi[?] Sive Zitomiriensi[?] nec non Ki-

33jovien. vel Czernihovien. aut Latitoviens.[?] Sive Camenecensi

34Podoliae Seu Luceoriensi modo Wlodimiriensi Vel Cremene-

35censi aut Leopoliensi vel Premisliensi Seu Zydaczoviensi[?] Si-

36ve Belzensi nec non Buscensi[?] aut Horodlensi vel Grabowiensi[?]

37Lublinensi aut Chełmensi Seu Crasnostaviensi modo Lu-

38coviensi vel Brainensi[?] aut Bielscensi Seu Mielnicensi Pro

39Parte vero Gnsorum Lucae et Annae de Łaganowskie[?] Orzewalski

40Mysłowski ac Aliorum Judiciorum Terrestrium vel Of-

41ficiorum Castrensium Seu Gnum Camerariorum aut

k. 160 (skan 0161, strona prawa)

1Vicesgerentium /: Videat in Prothocollo :/ hinc et pro Feria

2Secunda post Dominicam Jnvocavit Quadragesimalem

3in Anno Venturo Millesimo Septingentesimo Sexage-

4simo Octavo incidenti censet quae Judicia vel Officia Si-

5ve Gni Camerarij aut Vicesgerentes Jurati dummodo bini

6adsint quacunque Parte ad Fundum Bonorum Wysłowice[?]

7Conducendi Ante Omnia Paenas pro Contraventione Decreti

8Ultimario ac incubationum[?] Processus ad mentem Legis Pa-

9pa[?] Gnis Orzewalski Mysłowski Kamodzinski ab aliis irroga-

10bunt ac post Jnquisitiones Considerando Circumstantias Facti

11et Obiectorum in Persona Olim Gni Joannis Jezierski ac aliar.

12violentiarum ad Contenta Protestationum et Relationum Partium

13expedient Quibus expeditis ac inibidem per Partes Comprobatis in

14Rotulis[?] Obsignatadas[?] rursus ad hoc Judicium pro decisione

15ac finali resolutione remittent Decretaque superius exarata An-

16norum Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Quinti Tribunali-

17tia in omnibus Punctis Effectuabunt Facturque Sunt praemissa

18Partis Sub Poena Banitionis Perpetuae Jllis Coram Judicijs Ter-

19restribus Vel Officijs Castrensibus aut Gnis Camerariis Seu

20Vicesgerentibus protunc Condescensuris per Partem Super

21Parte Decreto parenti non Parente inibidem Publicanda Lu-

22gita[?] Poena Quatuor Decem Marcarum Polonicalium per Par-

23tem Parti illo in Termino Condescensionis Sibi abinvicem

24et Sub rigore Eodem Compensanda Judicio Vero Suo per medi-

25um inunstanti[?] per Partem Utramque Sub Poena Banitionis ex

26Regestro Poenalium Publicanda Solvenda Officium Vero Came-

27rariale Terrestre Bracl. uti indebite ad Causam praesentem Concita-

28tum Judicium Liberum fuit et pronuntiat De verbo ad Verbum

29prout in Eodem Prothocollo Decretorum Judicij extat Parti eidem

30affectanti extradere permisit Lectum per Słupski mpp Correxit Cło-

31wski[?] mpp /: L.S. :/ Józef Hyeronim z Arbina[?] Bogaszewski[?] Pi-

32sarz Ziemski Wdwa Czernichowskiego Antonius Sidlicki[?] Su-

33camerarius Sacrae Regiae Maiestatis ex Palatinatu Russiae

34Terrae Premisliensis Judex Deputatus Tomasz Wisłocki

35Pisarz Ziemski Bracł. y z Ziemi[?] ze Wdwa na Trybunał

36Lwowski Deputat Antonius Trzciński Cubicularius et Cohor-

37tis Loricatae Vexillifer ex Palatinatu Bracl. ad Tribunal

38Regni Judex Deputatus na Grunt Dobr wyżey na Akcie Spe-

39cyfikowanych z Jachawicy[?] Juryzdykcyą Swoią Sądową w przy-

k. 160v (skan 0162, strona lewa)

1tomności WW. y UU. Jchmć Panow Jana Mysłowskiego[?] Miec-

2znikowicza Sieradzkiego Cyryaka Leśnickiego Woy-

3skiego[?] Grabowieckiego Jana Hrynkiewicza Stanisła-

4wa Rogowskiego Antoniego Hordowskiego[?] Stefana Tomaszew-

5skiego Stanisława Orłowskiego y Jnnych Wiele Ludzi wiary

6godnych Akcie temu przytomnych tudzież Woźnego Gnł.

7Wdwa Bracł. Opatrznego Macieja Doroszewicza Actus praesentis

8apparitora Akt Swoy cum omni Securitati huic Actui Com-

9petenti ufundowawszy temuż woźnemu Obwołać nakazał ad ve-

10niendi[?] tandem Judicio Terrestri Kijoviensi ex parte Supra-

11scriptae Relictae et Successorum Olim Gnsi Joannis Jezierski

12ac aliorum Coactorum itidem Conducto Akt ninieyszy dla

13zachodu Słońca do Dnia Jutrzeyszego odwołać rozkazali na

14Dniu Tegodniowym[?] to iest Dwudziestym Trzecim Februarij

15Sąd Komunikacyalny[?] Kijow. y Bracł. Ziemski na Się

16pta per ministerialem Actus sui apparitorem Jurisdictione

17Lubo Wiel. Sukcessorowi niegdy W. Franciszka Mysłowskie-

18go Podst. Wend.[?] Officium Castrense Vinnic. Vicesgerentiale

19z Strony Swoiey Sprowadzili ani na Akcie wczorayszym żadne-

20go obwieszczenia Dziedzicami[?] tegoż Wiel. Officialisty Swego /:

21Jako zwyczay niesie:/ nie dali ani na Dniu Dzisieyszym Dekretu

22Autentycznego Trybunalskiego ex quo praesens peragitur Actus Ko-

23rym był Dekretem Dnemu Exkucia[?] Memorati Decreti była

24pozwolona pokładaiące[?] Ad Decrecie[?] pro Parte Relictae et Suc-

25cessorum Olim Gnsi Joannis Jezierski wydanym Officia na

26Jch tylko Jedno Stronę adnotowane na drugą Stronę W.

27Orzewalskich Mysłowskich Kamodzinskich y Jnnych tylko ci-

28deantur[?] in Prothocollo iest wyrażony Dekret zaś Trybunał.

29Kieletonego[?] zaczynaniu Akt promisit potestatem z Ktorey kol-

30wiek strony /: dummodo bini adsint :/ sprowadzonym Dekretu Sze-

31go[?] exekwować Rząd[?] przed Sąd Kijowski y Komorniczy Bracł.

32Ziemski Attentis praemissis Sami do Exekucyi przerzeczonego

33Dekretu Trybunalskiego przystępuiąc Stronom Komparycyą Pi-

34sać naleząc[?] na Ktorym Terminie Ur. Angela z Moczulskich[?]

35niegdy Ur. Jana Jezierskiego Okrutnie zabitego pozostała Mał.

36wdowa Matka y Tomasz Jezierski Powodowie y pozwani

37przez Ur. Angelę Jezierską Matkę Swoią y Syna Swego Jmie-

38niem Oyczyste Ur. Szymon y Stefan Jezierscy niegdy

39Ur. Jana Jezierskiego Bracia Między Sobą Rodzeni Jako

40też Ur. Tomasz Wycałkowski[?] Jan Suhak[?] powodowie

41y Pozwani

k. 161 (skan 0162, strona prawa)

1y Pozwani przez tęż Urod. Jezierską Oyczystą[?] W. Aleksan-

2der y Katarzyna z Łaganowskich[?] Primo Gilowska Secundo

3Kawiecka[?] Tertio Jachowska[?] Quarto ad praesens Voto Kamo-

4dzinska[?] Kamodzinscy[?] Woyscy[?] Bracł. Małż. pozwany y powodo-

5wie przez Wiel. Katarzynę Kamodzinską Oyczystą[?] Sąd Stro-

6nom do stawienia się Komparycyi do Pisania tako ad mentem

7Decreti ex quo praesens peragitur Actus Jako y ad Cytacyi Jnwi-

8sicatoriali[?] taliter wydaney w Sądzie Swoim położonych na

9Ławie[?] W. Rozalii z Czarnieckich[?] primo Bystrzycka[?] Secun-

10do ad praesens Voto Mysłowska[?] P. Wendeń.[?] pozostała Małż. Wdo-

11wa W. Józef Mysłowski[?] Podst. Wendeński[?] Syn niegdy W.

12Franciszka Mysłowskiego[?] Podstol. Wendeńskiego[?]

13przy Pozwani Osobiście[?] u Sądu ninieyszego Konde-

14scensoryalnego Stawili się y Prawnie Między Sobą Kon-

15trowertowali Których Kontrowersyi Sąd wysłucha-

16wszy Lubo na teraźnieyszym Terminie tako od Sukcesso-

17row małoletnich Wiel. niegdy Franciszka Mysłowskiego[?]

18Jakuba Syna y Anny Corki z Wiel. Rozalią z Czarnieckich[?]

19Mysłowską[?] pozostałą Małż. Wdową Ultimo Voto Spłodzonych

20ani Matka ani Wiel. Józef Mysłowski[?] z pierwszego Małż.

21Syn a Brat Starszy przerzeczonych Małoletnich na Termi-

22nie ninieyszym Personaliter Stawaiące y Będący naturalni

23Opiekunowie per renitentiam Comparui Aminorennibus[?] do

24pisywać nic[?] ...[?] Owszem na zwłokę Sprawiedliwości położy-

25wszy Kopią ex Sae Testamentu niegdy W. Franciszka Mysło-

26wskiego[?] Podst. Wendeńsk.[?] przy Pokazaniu[?] Opiekunow mniey

27potrzebnie wnoszą zaś od Aresztowanych[?] Ur. Jana Rudnickiego

28y Jnnych w Dekrecie Trybunał. wchodzących do Pisania Kom-

29parycyi Simplici Contumacia recesserunt Ur. zaś Orzewalscy

30Małż. Stefan Orzewalski Jan Kisłowski[?] na teraźnieyszym Ter-

31minie Disparuerunt[?] Jednak Sąd Maiąc wzgląd na zadawnienie y zwłokę

32Sprawiedliwości in Causa utroque Obiecte[?] nowis[?] moram non Patiente

33iż po trzech Już Dekretach Trybunał. Devoniente[?] zawiesiwszy

34tantisper rygor Dekretu Trybunał. na niestawaiących na końcu

35publikowanego Maiący Stawaiącemi Sprawę wprowadzić naka-

36zał tak wprowadzeniu Sprawy ponieważ Wiel. Rozalia z Czarnie-

37ckich[?] pozostała Małż. Wdowa y Józef Podst. Wendeń. Syn niegdy

38Wiel. Franciszka Mysłowskiego[?] Podst. Wendeń. Mysłowscy[?] po napi-

39saniu Komparycyi y wypadłey Sądu Kondescensoryalnego Sen-

40tencyi temerarie recedunt Wiel. zaś Aleksander y Katarzyna

41z Łaganowskich[?] Kamodzinscy[?] Woyscy[?] Bracł. Małż. na Trybunał

42Główny Koronny appelluią przeto Sąd Kondescensoryalny appe-

43luiących propenis Jrrogandis respectu retardationis Justitiae

44Jako też nawstrzymanie Win Kontrawencyi Dekretowi Trybunał.

45Anni Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Quinti et

46Jnsultationum Processus Dekretem ninieyszym Trybunał.

k. 161v (skan 0163, strona lewa, do ok. 3/5)

1ante omnia w skazać na Karzących do Sądu Głownego Trybu-

2nału Koron. Lwowskiego od Syta[?] Zaichowiące[?] Stronom

3Termin do stawienia się tamże bez przypozwu Zawity, a zas

4rozwiązuiące Publikaty na niestawaiących wyżey uczynione Za-

5wieszeniu tak recedentes Wiel. Mysłowskich Jako niestawa-

6iących y niepiszących się Urod. Orzewalskich[?] Małż. Stefana

7Orzewalskiego[?] Jana Kisłowskiego[?] Jana Rudnickiego y Jnnych

8attento Decreto Tribunalitio ex quo praesens peragitur Actus

9winie Banicyi wieczney podpadać Deklaruie y Woźnego Ge-

10nerała Actus praesentis apparitora ad publicandum przydaie

11Który to woźny z Zlecenia Sądowego publikate winy Banicyi

12wieczney in praesentia per ministerium Actui praesenti ad Jnstan-

13tiam na Wiel. y Ur. Rozalii z Czarnieckich[?] pozostały Małż. Wdowie

14y Sukcessorach Jozefie Jakubie y Annie Synach y Corce niegdy W.

15Franciszka Mysłowskiego[?] Podst. Wend.[?] Mysłowskich[?] Łukasza

16y Annie z Łaganowskich[?] Orzewalskich[?] Cześn.[?] Czern.[?] Małż.

17Stefanie Orzewalskim[?] Janie Kisłowskim[?] Janie Rudnickim

18y Jnnych Voce alta et Sonora Obwoławszy tego Obwołania

19y publikowania przed Sądem Swoim Kondescensoryalnym

20uczynił y zeznał Relacyą a tak Sąd Kondescensoryalny prze-

21rzeczony Publikaty pro expediendo de Bonis Jure Victorum[?]

22executione ad Magnificos Capitaneos vel Eorum Officia

23locorum[?] et quorum Jurisdictioni Bona Jnvicti[?] Eorum

24Subsunt remittit Dekretu ninieyszego moc ex tego Actu

25per Oblatam podanego podpis Ręki przy Pieczęciach Dwoch

26na Laku Czerwonym wyciśnionych w te Słowa Jgnacy

27Stetesiewski[?] Pisarz Ziemski Kijowski mpp /: Locus Sigilli

28:/ M. Łoskiewicz[?] Komornik Ziemski Bracławski /: Lo-

29cus Sigilli :/ Który to Akt per Oblatam podany Jako się w

30sobie ma do Xiąg ninieyszych iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Akt Kondescensyi / Condescensio ad Fundum Bonorum – zjazd sądu (ziemskiego, grodzkiego lub komorniczego) na grunt dóbr w celu przeprowadzenia inkwizycji (przesłuchań) i wizji lokalnej; Feria Secunda post Dominicam Jnvocavit Quadragesimalem – poniedziałek po niedzieli Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu; w 1768 r. = 22 II); Feria Secunda in Crastino Festi S. Lucae Evang. – poniedziałek, nazajutrz po św. Łukaszu Ewangeliście (18 X; w 1767 r. = 19 X); Judicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni Leopoliense – zwyczajny sąd generalny Trybunału Koronnego we Lwowie; Crudeliter interempti – okrutnie zabitego; Relicta Vidua – pozostała wdowa; Germani – bracia rodzeni; Act.[ores] et citati – powodowie i pozwani; Officium Terrestre Camerariale Bracl. – urząd ziemski komorniczy bracławski; Pincernae Czerniecs.[?] – cześnikowie czerniechowscy[?]; Dapifer Vendicen.[?] – podstoli wendeński; Primo … Secundo … Tertio … Quarto ad praesens Voto – z pierwszego … czwartego, obecnego małżeństwa; Lublini Feria Quinta in Crastino Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae 1761 – w Lublinie, w czwartek nazajutrz po Narodzeniu św. Jana Chrzciciela (25 VI 1761); Jnquisitiones – przesłuchania świadków; sub Poena Banitionis Perpetuae – pod karą banicji wiecznej; Poena Quatuor Decem Marcarum – kara 14 grzywien; Vicesgerentes – zastępcy (podkomorzego, urzędów); Lectum per … Correxit … – przeczytał …, poprawił … (formuła kancelarii trybunalskiej); Subcamerarius S. R. M. – pokojowiec J. K. Mości; Cubicularius et Cohortis Loricatae Vexillifer – pokojowiec i chorąży chorągwi pancernej; Contumacia – uchylanie się od sądu (niestawiennictwo); temerarie recedunt – lekkomyślnie odstępują (opuszczają sąd); appellują – wnoszą apelację; Voce alta et Sonora – głosem donośnym i dźwięcznym; Publikata winy Banicyi – ogłoszenie kary banicji; executio de Bonis – egzekucja z dóbr; ad Magnificos Capitaneos – do wielmożnych starostów; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: akt bardzo długi, z obszernym łacińskim dekretem Trybunału Koronnego (lwowskiego) z 19 X 1767 r., cytującym wcześniejsze dekrety z Lublina (25 VI 1761) i Lwowa (1765) oraz wyrok ostateczny (ultimarius) z 24 II 1766. Odczyt wielu nazwisk niepewny: Orzewalski (w rękopisie „Ocesalski/Oczosalski”), Łaganowskie/Łagonowskie, Kamodziński, Mysłowski (Myszkowski?), Wycałkowski, Suhak, Kisłowski, Stetesiewski, Łoskiewicz; nazwa wsi Wysłowice (może Wyszkowce/Wysłowce) – niepewna. Lista sądów (ziemskich, grodzkich, komorniczych) w k. 159v obejmuje m.in. Bracław, Winnicę, Żytomierz, Kijów, Czernihów, Kamieniec Podolski, Łuck, Włodzimierz, Krzemieniec, Lwów, Przemyśl, Żydaczów, Bełz, Busk, Horodło, Lublin, Chełm, Krasnystaw, Łuków, Bielsk, Mielnik – tym sądom trybunał zlecił kondescensję. Nazwisko oblatanta Stanisława Korzeniowskiego[?] odczytane z niepewnością. Data przybycia sądu na grunt: 22 II 1768, akt odroczony do następnego dnia (23 II). Sąd kondescensoryjny działał jako „komunikacyjny” sąd ziemski kijowski i bracławski (pisarz ziemski kijowski i komornik ziemski bracławski).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

26marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Stanisław Korzeniowski[?] podał do wpisania akt kondescensji (zjazdu sądowego) na grunt wsi Wysłowice[?] w województwie i powiecie bracławskim. Sprawa toczyła się między Angelą z Moczulskich[?], wdową po okrutnie zabitym Janie Jezierskim, ich synem Tomaszem i braćmi zmarłego Szymonem i Stefanem Jezierskimi (oraz współpowodami Tomaszem Wycałkowskim[?] i Janem Suhakiem[?]) a Łukaszem i Anną z Łaganowskich[?] Orzewalskimi[?], Katarzyną z Łaganowskich[?] (1° Gilowską, 2° Kawiecką, 3° Jachowską, 4° Kamodzińską[?]) i jej mężem, Franciszkiem Mysłowskim[?], podstolim wendeńskim, Stefanem Orzewalskim[?] i innymi. Trybunał Koronny we Lwowie dekretem z 19 października 1767 r., wobec niewykonania wcześniejszych dekretów (Lublin 1761, Lwów 1765, wyrok ostateczny z 24 II 1766), nakazał zjazd sądów na grunt dóbr, przeprowadzenie inkwizycji o zabójstwie Jana Jezierskiego i innych gwałtach oraz egzekucję kar. Sąd ziemski kijowski i komorniczy bracławski zjechał 22 lutego 1768 r. do chaty chłopa Jacka Hawryszenki[?] we wsi, odroczył czynność do następnego dnia, po czym wobec niestawiennictwa lub odstąpienia części stron (Mysłowscy odeszli po komparycji, Kamodzińscy[?] apelowali do Trybunału, Orzewalscy[?], Kisłowski[?], Rudnicki i inni nie stawili się) wyznaczył stronom termin przed Trybunałem Koronnym we Lwowie i ogłosił przez woźnego Macieja Doroszewicza wieczystą banicję na niestawających; egzekucję z dóbr przekazano starostom. Akt podpisali Ignacy Stetesiewski[?], pisarz ziemski kijowski, i M. Łoskiewicz[?], komornik ziemski bracławski.

Transkrypcja

k. 161v (skan 0163, strona lewa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

4mi y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namie-

5snikiem Burgrabstwa Grodzkiem Winnickiem Compa-

6rens Personaliter Wielebny Jmć Xiądz Antoni Grzybowski Pro-

7kurator Swym Przewielebnego w Bogu Jmć X. Antoniego

8Bagińskiego Rektora y Całego Zgromadzenia Kollegium

k. 162 (skan 0163, strona prawa, do ok. 3/4)

1Winnickiego S. Jezu Jmieniem zdrowy będąc na ciele y u-

2myśle odstąpiwszy Swey własney należney Ziemskiey Jury-

3zdykcyi Prawa Forum Powiatu y Woiewodztwa a pod

4ten Akt Kwitowy dobrowolnego zeznania Swego całkiem

5poddaiąc y wcielaiąc Wiadomo Jawno czyni y dobrowolnie

6zeznaie, Jż W. Jmć Xiądz Antoni Grzybowski Prokurator Prze-

7wielebny Jmć X. Rektor y Całe Zgromadzenie Kollegium Win-

8nickiego Maiąc Swoią Zapisy[?] Osumnie Złotych Polskich

9Trzysta z WW. Stanisławem y Apolonią z Doroszyńskich[?]

10Męczyńskiemi Skarbny[?] Bracł. Małż. w Konsystorzu[?] Wdwa[?]

11Bracł. na Skrypt de Actu et data Eius Kiist[?] Die Quinta

12Septembris Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo Quinto

13Anno od Wiel. niegdy S.P. Maryanny Zaleskich Tym

14Wiel. Męczyńskim Skarbnikom Bracławskim Małż.

15pożyczoney, Którą zaś Summę Złotych Polskich Trzysta

16za Życia Tak Wiel. niegdy S.P. Maryanna Zaleska wyż

17wyrażoną Summę zamiyślił[?] Kollegium Winnickiego S.

18Jezu Testamentem Legowała gdzie ci Wiel. Męczyńscy

19Skarbni Bracł. Małż. za poprzedzaiącym pierwszym

20Terminem niestawiliśmy[?] powtornemu Wydanemu Ter-

21minowi Czyniący zadosyć Tez Summę Złł. Polskich Trzy-

22sta według Skryptu wyżey wyrażonego Temuż Wiele-

23bnemu Jmć Xiędzu Antoniemu Grzybowskiemu Proku-

24ratorowi y Całemu Kollegium Winnickiemu Soci-

25etatis Jesu Ci z Wiel. Stanisław y Apolonia z Doro-

26szyńskich[?] Męczyńscy Skarbny Bracł. Małż. pod czas

27Kadencyi Marcowey to iest Dnia Pietnastego Marca Ty-

28siąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Roku agituiący się

29do Ręki y za Kwitem Wypłacili, z Ktorey wypłaconey Sum-

30my Złł. Polskich Trzysta Jmć X. Prokurator Swym Prze-

31wielebnego w Bogu Jmć X. Rektora y całego Zgromadzenia Kol-

32legium Winnickiego S.J. Jmieniem Tychże Wiel. Stanisła-

33wa y Apolonią z Doroszyńskich[?] Męczyńskich Skarbnikow

34Bracł. Małż. potomkow y Sukcessorow Onych wiecznie

35Kwituie[?] Przyimuiąc[?] Wszelki Wstępstwie[?] w Konsysto-

36rium[?] Kiev.[?] Bracł. Zaczęty[?] Annihiluie[?] pism[?] uznawa-

37nia[?] y zaniechany mieć chce praesentis Recognitionis sua

38vigore X. Antoni Grzybowski mpp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; S. Jezu / Societatis Jesu / S.J. – Towarzystwa Jezusowego (jezuici); Prokurator – zarządca spraw majątkowych kolegium; Rektor – przełożony kolegium; de Actu et data Eius … Die Quinta Septembris 1765 – z aktem i datą 5 września 1765 r.; S.P. – świętej pamięci; Legowała testamentem – zapisała w testamencie (legat); Kadencya Marcowa – marcowa kadencja sądowa (sesja sądów grodzkich/ziemskich); agituiący się – toczący się (proces); Annihiluie – unieważnia, kasuje; praesentis Recognitionis suae vigore – mocą niniejszego swego zeznania; mpp (manu propria) – własnoręcznie.

Uwagi: nazwisko rodowe Apolonii („z Doroszyńskich/Dorożyńskich”) i tytuł Męczyńskich („Skarbny/Skarbnikom Bracławskim” – skarbnikowie bracławscy) odczytane z niepewnością. Instytucja, przed którą zeznano skrypt w 1765 r. („w Konsystorzu[?] … Bracł.”, „Kiist[?]”), oraz końcowe formuły (umorzenie procesu wszczętego w konsystorzu[?]) odczytane bardzo niepewnie. Suma 300 zł pochodziła z pożyczki Marianny Zaleskiej dla Męczyńskich, którą Zaleska zapisała testamentem kolegium jezuitów w Winnicy; Męczyńscy po drugim terminie sądowym spłacili ją 15 III 1768 r. Rektor kolegium: ks. Antoni Bagiński; prokurator: ks. Antoni Grzybowski (por. akty 111, 115, 117, 120 – sprawy jezuitów winnickich).

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, ks. Antoni Grzybowski, prokurator kolegium jezuitów w Winnicy, w imieniu rektora ks. Antoniego Bagińskiego i całego zgromadzenia zeznał, że kolegium miało pretensję o 300 zł do Stanisława i Apolonii z Doroszyńskich[?] Męczyńskich, skarbników bracławskich. Suma ta była pożyczką udzieloną Męczyńskim przez zmarłą Mariannę Zaleską (skrypt z 5 września 1765 r.), którą Zaleska zapisała w testamencie kolegium winnickiemu. Po niestawieniu się Męczyńskich na pierwszy termin, na drugim terminie – w czasie kadencji marcowej, 15 marca 1768 r. – wypłacili oni całą sumę do rąk prokuratora za kwitem. Ks. Grzybowski kwituje Męczyńskich, ich potomków i sukcesorów na wieki i umarza wszczęte postępowanie.

Transkrypcja

k. 162 (skan 0163, strona prawa, od ok. 3/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Dwudziestego Osmego Marca

k. 162v (skan 0164, strona lewa)

1Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Win.

2y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Na-

3miesnikiem Burgrabstwa Grodzkiem Winnic.

4Comparens personaliter W. Jmć Pan Maciey Dłużnie-

5wski[?] Podstoli Płocki[?] zdrowy będąc na Ciele y umyśle od-

6stąpiwszy Swey własney należney Ziemskiey Ju-

7ryzdykcyi Prawa Forum Powiatu y Wdwa a pod ten

8Akt dobrowolnego Zeznania Swego Całkiem poddaiąc

9y wcielaiąc wiadomo Jawno czyni ustnie y dobrowolnie

10zeznaie Jż Jmć zeznawaiący maiąc Sprawy Swoie roz-

11ne w rożnych Sądach y Urzędach a niemogąc onych dla ro-

12żnych trudności osobiście attentować y promowo-

13wać przeto na mieysce y w Osobie Swoiey Wiel. y Ur.

14Jchmć Panow Jana Bukojemskiego[?] Podstolego Płoc.[?]

15Antoniego Kanigowskiego[?] Skarbnika Płockiego[?] Jgna-

16cego Radatowicza[?] Jana Korczyńskiego[?] Woyciecha

17Jagiełłowicza[?] Stanisława Korzeniowskiego Woyciecha

18Barbińskiego[?] za prawdziwych y nieomylnych Ple-

19nipotentow Swoich uprasza Stanowi Ordynuie y

20zapisuie daiąc pomienionym Jchmć Panom Ple-

21nipotentom wszelką moc y władzę we wszelkich

22ogólnie Sprawach Stawać wydawać Kontrower-

23tować Komparycye zapisywać Dekreta Spra-

24wiedliwie ferowane akceptować od Uciążliwych

25appellować Grzywny y Summy odbierać y

26z odebranych Kwitować y wszystko co tylko

27do prawdziwych należy będzie Plenipoten-

28tow czynić y Sprawować co Jegomość

29ze znawaiący pro rato firmo et gra-

30to przyiąć deklaruie y Submittuie się

31Zachowuiąc tey Plenipotencyi robor

32et validitatem do Lat Trzech y Mie-

33sięcy Trzech Mocą dobrowolnego

34Zeznania Swego Maciey Dłu-

35żewski[?] mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; attentować y promowować – pilnować i popierać (spraw); Kontrowertować – prowadzić spór; Komparycye – zapisy stawiennictwa stron; Dekreta … ferowane – wydane wyroki; od uciążliwych appellować – od krzywdzących (wyroków) apelować; pro rato, firmo et grato przyiąć – przyjąć jako ważne, trwałe i miłe; Submittuie się – poddaje się; robor et validitas – moc i ważność; mp (manu propria) – własnoręcznie.

Uwagi: w dacie kopista napisał „Miesiąca Aprilis Dwudziestego Osmego Marca” – oczywisty błąd (sąsiednie akty z 26–28 III 1768); przyjęto 28 marca. Nazwisko mocodawcy (Dłużniewski / Dłużewski) i jego tytuł („Podstoli Płocki”) odczytane niepewnie, podobnie nazwiska kilku plenipotentów (Bukojemski, Kanigowski, Radatowicz, Korczyński, Jagiełłowicz, Barbiński). Stanisław Korzeniowski występuje też jako oblatariusz w akcie 205. Dopisek u dołu strony („Oblata Lustr[acyi]”) odnosi się do następnego aktu 208 (lustracja starostwa pułtowieckiego).

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, stawił się Maciej Dłużniewski[?], podstoli płocki[?], i oświadczył, że mając różne sprawy w różnych sądach i urzędach, a nie mogąc ich osobiście prowadzić, ustanawia swymi plenipotentami Jana Bukojemskiego[?], Antoniego Kanigowskiego[?], Ignacego Radatowicza[?], Jana Korczyńskiego[?], Wojciecha Jagiełłowicza[?], Stanisława Korzeniowskiego i Wojciecha Barbińskiego[?]. Daje im pełną moc stawania, kontrowersji, zapisywania komparycji, przyjmowania wyroków, apelowania, odbierania grzywien i sum oraz kwitowania; zobowiązuje się uznać ich czynności. Plenipotencja ważna przez 3 lata i 3 miesiące.

Transkrypcja

k. 163 (skan 0164, strona prawa – karta tytułowa)

1Lustracya Dóbr Starostwa

2Pułtowieckiego; to iest Wsiów

3Pułtowiec, Szerokiey Grobli, y Ił-

4kówki, dla ułożenia Kwarty do

5Skarbu Koronnego należney Ro-

6ku 1768 nastąpiona

7N. 208.

k. 163v (skan 0165, strona lewa – pusta, tylko ozdobny zawijas)

k. 164 (skan 0165, strona prawa)

1Z przezorney o koło Dobra powszechnego

2Rzpltey Polskiey, w niespracowanym usi-

3łowaniu Czułości, pod Słodkim Nayiaśniey-

4szego Stanisława Augusta, teraz nam

5Szczęśliwie Panuiącego Krola, Rządem,

6Ja Jerzy Fałkowski Vicesge[rent] Grodzki

7Grabowiecki, Skarbu Koronnego Rota

8Lustratorska przysięgły Dworzanin,

9za Listem Podawczym, Roku Tysiąc,

10Siedmset, Sześćdziesiąt, Siodmego, Dnia

11Wtorego Miesiąca Listopada, z Kom-

12missyi Rzpltey Skarbu Koronnego, wy-

13padłym, na Grunt Dobr Pułtowiec w

14Roku teraźnieyszym Tysiąc, Siedmset

15Sześćdziesiąt, Osmym, Dnia Dwudzie-

16stego Drugiego Marca, ziachawszy, a

17z tamtąd do Iłkowki, potym do Szero-

18kiey Grobli, przeniosłszy się, przystępu-

19iąc do Lustracyi, według Opisu Konsty-

20tucyi Konwokacyiney, y Obowiązkow

21Listu podawczego, też Dobra Jaśnie O-

22świeconym Xiążętom Jmść Alexandrowi,

23y Joannie z Ostrowskich Swiatopełkom

24Czetwertyńskim, Podkom. Bracł. Małż.

25przez JJ. Wiel. Franciszka Salezego, y

26Annę Potockich Wdów Kijowskich

27Małżonków, w Grodzie Bełskim, na

28Fundamencie poprzedzaiącego Konsensu

29ustąpione, w Wdztwie Bracławskim, Powie-

30cie Winnickim leżące, na Dyspozycyą

k. 164v (skan 0166, strona lewa)

1Skarbu Koronnego odebrawszy, nayprzód

2do widzenia y spisania wszelkiego Zabudo-

3wania, iako też położenia Mieysca Dobro-

4ci Dóbr, y zakazania Gromadom, do Jn-

5dagacyi nastąpić mianey ieździłem, a po

6takowym Dzieła mego Wykonaniu, do

7położenia Jnwentarzów y Regestrów Trzech

8Lat ostatnich po Sobie idących Jmściów

9Panow Administratorów obowiązałem.

10Lecz gdy Urodzeni Dyspozytorowie, tak

11Pułtowiecki, iako y Jłkowiecki Raptularze

12tylko Ludzi spisanych, w Roku prze-

13szłym Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Siod-

14mym datowane, bez Specyfikacyi zupeł-

15ney Danin, y Jnnych Dochodow, poło-

16żywszy, dla nowego Obięcia tey Dys-

17pozycyi, niewiadomością o zupełnych

18Prowentach wymawiali się. Przeto do

19Jndagacyi Woytóm y Gromadom, w przyto-

20mności Jmściów Panow Administratorów

21stanąć kazałem, y z tey Jndagacyi przez

22Ludzi z Gromady wybranych, y Woyta

23zaprzysiężoney, Jnwentarze Trzyletnie-

24go Przychodu Dzierżawy Pułtowiec

25Szeroka Grobla y Jłkowki, porządnie

26spisawszy, też Jnwentarze Jndagowane,

27y skorrygowane, maiąc należycie wy-

28gotowane Urodzon. Jgnacego Bieleckie-

29go Wsiów Pułtowiec, y Szerokiey

30Grobli, iako też Urodzon. Rykow-

31skiego Wsi Jłkowki, Administratorów

k. 165 (skan 0166, strona prawa)

1na Rzetelność Tych Jnwentarzów, y Rege-

2strów, wszelkiey Trzyletniey Jmportancyi,

3według Opisu Konstytucyi Konwokacyi-

4ney Rotą w niey opisaną do Przysięgi przypu-

5ściłem. Tandem Trzecią Część z takowey

6Skomputowaney Summy, na Jntratę Ro-

7czną teyże Dzierżawy ustanowiłem, z u-

8stanowioney Mieyscowa, niechybna Ex-

9pensę nieinkluduiąc Plenipotentow, Mil-

10licyi Nadworney, Kassierów, ani Koza-

11ków, potrąciwszy, na Rzetelność tey Ex-

12pensy proporcyonalnie umiarkowaney,

13Szczegulnie na utrzymanie Jntraty potrze-

14bney, do wykonia Przysięgi powtorney,

15Urodzon. Rykowskiego obowiązałem,

16Rota prawem Opisana. A po wykona-

17nym powtornym Juramencie do Ułoże-

18nia Exemplarzów przystąpiłem w tey Osnowie:

19Wieś Pułtowce leży nad Rzeczką Rowcem,

20ma Lasu Czarnego na Połmile do Granicy

21Dobr Klucza Brahiłowskiego ciągnące-

22go się. Szczupłość zaś wielka w Grontach,

23y Sianożęciach Brzegowych, Grónta Jey

24Piaszczyste, y Glejowate, ma na Rzece

25Rowcu, Stawek Mały zaięty, którego

26Spust Złotych Pols. 96. co trzy Lata

27czyni, Jntraty. Jest na tym Stawku

28Młynek, o iednym kamieniu, z Stępa-

29mi Czterma, y Foluszem, do Aręndy na-

30leżący. Mielnikiem Onego Jwan, kto-

31ry daie do Skarbu Złł. Pols. Szesnaście,

32a więcey żadney nieczyni Jmportancyi,

33ani Wieprza karmi, z Siekierą tylko bywa

k. 165v (skan 0167, strona lewa)

1do Dworu zażywany. Trzecią Miarkę Wymiał-

2ków bierze za co Trzeci Grosz do naprawy Że-

3laz Młynowych, y kupna Łoiu przykłada.

4Leży ta Wieś Pułtowce, w przypieraniu Gra-

5nic od Wschodu Słońca do Szerokiey Grobli

6ad Corpus Starostwa Pułtowieckiego nale-

7żącey, od Zachodu do Machnowki, y Jożwi-

8na z którey Strony doczesna dla Uniknienia

9Kłótni nastąpiła Ugoda, na Południe do Grón-

10tów samego Miasta Brahiłowa, lecz y

11tu równa Kompozycya zachowana od Pół-

12nocy do Grontu Jożwinskiego, y Niedźwiedzie-

13go Ucha Dóbr Starostwa Winnickiego

14także za postanowioną doczesną zgodą,

15ponieważ kłótnie o Granice w Wdztwie

16Bracł. trwaią nieustanne. Jest w Tey Wsi

17Pułtowcach Folwark w koło Palisadami

18już zgnitemi ostawiony, Dworek pod

19Słomą na iedney Stronie Jzba, z Trze-

20ma Oknami w Drzewo osadzonemi przy

21Niey Alkierz z Dwoma Oknami takie-

22mi, y komora okienko Małe maiąca przy

23Komorze Spiżarenka przybudowana z

24Drzewa, na drugiey Stronie Jzba z Trzema

25oknami obok Piekarnia z Dwoma Okna-

26mi. Drzwi wszystkich Dziesięcioro. Pie-

27ców Kaflowych prostych Dwa, Kominków

28prostych Trzy Altanka na Ganku z Okien-

29kiem, do niey Schody. Stania przy Wro-

30tach Duża, przepierzana. Jedne Wrota do

31Żłobów, a drugie do przychronienia Po-

32wozów, maiąca Loch w Przyczołku Budyn-

33ków z Drzewa Dembowego pokrycie

34na nim popsute. Drugi z Lipowego Sta-

35ry zawalony. Kuchienka mocno zdezo-

36lowana z drzewa stoiąca Szpihlerzow Trzy

k. 166 (skan 0167, strona prawa)

1Pierwszy z Dwoma Kondygnacyami z Drzewa O-

2chowego[?], Drzwi Dwoie z Klamkami Schody

3y Ganek. Drugi z Dembowego, u Drzwi

4Klamka, Trzeci także z Drzewa Dembowego

5już opadły, za tym Szpihlerzem Chlewek na

6Bydło, za Staynią y Wozownią, Stayenka sta-

7ra przy Wrotach. Piekarnia mała opadła

8pusta za Wrotami Stadnica y Obora opali-

9sadowana nowo, od Dwyi[?] obok Gumno Cze-

10stokołem ostawione, w nim Stodoła Stara

11w Scianach Opadła; Chlewów dwa takichże

12Karczma z Jzbą y Alkierzem Drzwi dwo-

13ie z Klamkami Stayni zaiezne z Jedne-

14mi Wrotami, y Furtką przed Karczmą Pieka-

15renka z Siakami[?] małemi, Winnica z Drze-

16wa w niey Kotłów Żydowskich dwa y

17Posudek Browarny Jzba Duża Drewnia-

18na Okien Dwie, Słodownia przybudo-

19wana, Piec prosty Studzień Dwie Cembro-

20wanych, iedna nowa W Winnicy, druga

21przed Winnicą Chlewek stary podle

22W Tey Wsi dla czynienia Porządku między

23Ludźmi naznacza się Jacentego Kozłowskie-

24go Woytem, Ostapa dla zakazania Pań-

25szczyzny Assawułą[?], Jwana Mohylowskie-

26go bez Grontu Chatupą[?] Siedzącego Sta-

27rnikiem[?] Andrucha Pobereżnikiem którzy

28Ludzie Ubodzy, y na usłudze będący od powin-

29ności uwalniaią się

30Wszystkich tedy osiadłości we Wsi Pułtow-

31cach Znaiduie się Gospodarzy Dwudzie-

32stu Czterech Pańszczyznę robiących z Jn-

33nemi Powinnościami. Pańszczyzna Jch od

34Sgo Jana do Sgo Michała przez Niedziel

35Trzynaście po Dni dwa, a od Sgo Michała

36do Sgo Jana przez Niedziel Trzydzie-

37ści Dziewięć po Dniu Jednym, Wynosi te-

k. 166v (skan 0168, strona lewa)

1dy Dni letnich Sześćset Dwadzieścia Cztery

2a Zimowych Dziewięćset Trzydzieści Sześć Dzień

3a groszy 6 uczyni Kwota w Liniach. Czynszu Ogul-

4nego od Tychże iako w Liniach

5[tabela: Złote | Grosze]

6za Pańszczyznę Letnią Dni 624 a groszy effi[cit] | 124 | 24

7za Pańszczyznę Zimową Dni 936 a gr. effi[cit] | 187 | 24

8Jntraty Roczney z Spustu | 25 | 10

9Arędy Karczemney | 900 |

10Czynszu od Ludzi ogulnego | 47 |

11Czynszu od Urodzonego Lewickiego | 40 |

12Czynszu od Jwana Mielnika | 16 |

13Prowent tedy całoroczny uczyni Zł. P. | 1140 | 28

14Tysiąc Sto[?] Czterdzieści Zł. P. y gr. Dwadzieścia Osm

15Wieś Szeroka Grobla nad tąż Rzeczką, co

16y Wieś Pułtowce to iest nad Rowem leżąca

17Ciągnie z Siwią[?] Pańszczyzna do Pułto-

18wiec ile żadnego Folwarku niemaiąca,

19tylko kawałek Lasu, rzadkich Dęb-

20ków nizko gałęzistych do żadney bu-

21dowli niesposobnego tylko do Winnicy

22y na Opał. Obchodzą się Lasem Pułto-

23wieckim, Tey wsi Mieszkańce; Co do Bu-

24dowli należy, ma Stawów dwa na rzece

25Rowcu zaiętych, Pierwszy we Wsi wygo-

26dnieyszy, na którego Grobli Młynów

27Dwa Jeden na Dwa kamienie Gał-

28tami pobity y Sześć Stęp w Sobie ma-

29iący Drugi bez kamieni na tyleż Stęp

30y Dwie Kłody Foluszów w Sobie ma-

31iący tego Połowa pod Gontami, a dru-

32ga pod Słomą. Spust tego Stawu

33czyni Złł. osmset no 800, Mielnikiem

34iest onego Kost[?] daie Czynszu Złł. Osm-

35naście, Wieprzów nie karmi y żadney

36Jnney Powinności nieodbywa tylko

37czasem z Siekierą robotę odbywa

38Dworską y Młyn w Porządku

39trzymać powinien, bierze Trzecią Miar-

k. 167 (skan 0168, strona prawa)

1kę Wymiotków ale też Trzeci Grosz do Żelaz

2Młynowych na Naprawkę y do kupna

3Łoiu przykłada. Drugi Młynek niższy

4na Stawku między Pniami niedawno za-

5iętym, Kamieni Dwa Stęp Sześć y Fo-

6lusze maiący, tego Spust pierwszy uczynił

7Złł. Trzysta no 300, Mielnikiem onego Ma-

8twiey[?] Łozowaty, daie Czynszu Złł. Pols. Sze-

9snaście Reszte zaś przykładem pierwsze-

10go Mielnika przy Obowiązkach zacho-

11wany. Ta Wieś Szeroka Grobla przy-

12piera Granicą na Wschod Słońca do Ił-

13kowki, na zachod do Wsi Pułtowiec a zaś

14na Południe Siano[?] do Klucza Brahiłow-

15skiego z tąd mienią Ludzie odebrane-

16go Grontu na Połmile a Lasu Czarne-

17go na Ćwierć, na Północ do Wsiów Joż-

18wina y Niedźwiedzego Ucha, ale y z tąd

19unoszą krzywdę Grontów swoich ze

20zas[?] kłótnie tak od Brahiłowa iako y

21od Starostwa Winnickiego o Gronta

22ciągle trwały, doczesna nastąpiła

23Ugoda, w tey Wsi Karczma z Sieńmi

24nieza iezdnemi, y komora pobocznie z

25Drzewa Wszystka pod Słomą maią-

26ca Okien Cztery, y Piec prosty kaflowy

27Winnica w niey, Kadzi[?] Cztery Żydowskich

28do kurzenia Gorzałki, y Posudek Winni-

29czny z Jzbą Drewniana obszerną, Piec

30Prosty kaflowy maiąca, W tey Wsi dla

31czynienia porządku między Ludźmi

32naznacza się Jwko[?] Woytem. Dla za-

33kazania Pańszczyzny Szwergiecki[?] Assa-

34wułą, Turczyn Stawniczym, z Rze-

35mieśników zaś y Słobodzian Wolne

36postanowienie Sobie Łanowych O-

37siadłość Tey Wsi Osimdziesiąt Chałup

k. 167v (skan 0169, strona lewa)

1z Pieszemi zamykaiąca, daie Daninę Osypu,

2Daninę Czynszu, Daninę Podwodszczyzny[?] z cią-

3gła, y Jnny prowent corocznie przychodzą-

4cy w Liniach wyrażony

5[tabela: Złote | Grosze]

6Od Wszystkich za Osyp Żyta | 173 |

7Od tychże za Osyp Owsa | 73 |

8Od tychże Daniny Czynszu | 198 |

9Od tychże Daniny Podwodszczyzny[?] | 43 |

10Od Mielników Czynszu | 34 |

11Dziesięciny Pszczelney | 82 | 20

12Spust Stawu wyższego | 266 | 20

13Spust Stawu niższego | 100 |

14Arędy karczemney Roczney | 2333 | 10

15Prowent tedy Ogulny całoroczny | 3333 | 20

16Trzy Tysiące Trzysta Trzydzieści Trzy, y

17Groszy Dwadzieścia

18Trzecia Wieś Jłkowka nad iednymże Po-

19rzeczu nad Rzeczką Rowcem leżąca ma

20Las rzadkich Dembow podobny do Sze-

21rokogrobelskiego, ma na Rzece na wierz-

22niney[?] Rowcu Stawek, ktorego Spustu

23żadnego niema, Więc ten nieczyni Jntraty

24Jest na tym Stawku Młyn pod Słomą

25na kamieni Dwa Mełnice[?] maiący w

26nim Stęp Trzy Foluszna iedna kto-

27dę[?] Mielnikiem Onego Antoni ktory

28daie do Skarbu corocznie Zł. Pols. Osm-

29naście. ten Młyn do Arędy należy y

30Mielnik Onego nad Złotych Osmna-

31ście żadney Jnney do Skarbu nie

32czyni Jmportancyi ani Wieprza kar-

33mi z Siekierą tylko bywa do Dwo-

34ru zażywany Porządku Młyna pilnu-

35ie Trzecią Miarkę Wymiotkow bie-

36rze za co Trzeci Grosz do naprawy

37Żelaz Młynowych y kupna Łoiu przy-

k. 168 (skan 0169, strona prawa)

1kłada. Ta Wieś Jłkowka przypiera Grani-

2cami na wschod Słońca do Wsi Rowca

3na zachod do Szerokiey Grobli na Połu-

4dnie do Klucza Brahiłowskiego Wsiów

5Mohylowki y Dymidykowki na Połnoc

6do Starostwa Winnickiego na te

7Dwie Strony od Południa y Połnocy

8nastąpiła doczesna ugoda wzglęgem

9Spokoyności Grontow. Ma ta Wieś Dwór

10Folwark z Drzewa budowany Jzba

11z Piecem kaflowym y kominkiem przy

12niey Alkierz z tegoż Jzdebka także

13z Piecem kaflowym na przeciwko Pie-

14karnia przy niey Kurnik pod Snopka-

15mi cały na tyle za budynkiem Małych

16Chlewków kilka Targaną Słomą

17przykrytych daley Gumno Częstokołem

18ostawione w Gumnie Stodoła Jedna y

19Szopa, troche niżey Obora z Szopami

20y Chlewami Porządna Staynia Drew-

21niana pod Słomą Szpihlerzow dwa

22Jeden z Gurką Gątami pobity Dru-

23gi obok pod Snopkami oba porzą-

24dne z Drzewa należytego wystawione

25Podworze Częstokołem ostawione, na

26nim Stara piekarenka Pusta y Ku-

27chienka niewielka nowo wybudowana

28Karczma Drewniana z Oknami ma-

29łemi. Winnica Stara na Kotłow Trzy

30Duże Banie Trzeci Burtak Żydow-

31skie Posudek Drewniany Winniczny

32należyty

33W tey Wsi dla czynienia Porządku mię-

34dzy Ludźmi, naznacza się Urod. Jankow-

35ski, Osadczym Jurko ku do pilnowania

36Krescencyi y wymłotu, Przysiężnym,

37dla zakazywania Pańszczyzny Jakob

38Assawułą a ze od Włości Brahiłow-

k. 168v (skan 0170, strona lewa)

1skiey Las Czarny Pułtowiecki na Opędzenie

2Wszystkich Trzech Wsi Potrzeby w Pilności

3od Spustoszenia powinien bydź zacho-

4wany przeto dla dozoru onego Urod.

5Dobrowolski y Grycki[?] w Jłkowce Szlach-

6ta mieszkaiąca za Leśniczych nazna-

7czaią się uwalniaiąc onych od Czyn-

8szu iako y wyżey położonych Ludzi

9na usługę Dworską odbywaiących od wszyst-

10kich Danin y powinności

11Osiadłość Tey Wsi częścią Pańszczyznę

12odbywaiąca częścią Daninę Osypu

13y Podwodszczyznę płacąca, częścią na

14Czynszu Siedząca wyłączywszy na Usłu-

15gę Dworską zostawionych, a na Gospo-

16darza Chatupami[?] Siedzącego Siedm-

17dziesiąt y Sześć

18Powinności Jch Dochodu rocznego iako

19w Liniach

20[tabela: Złote | Grosze]

21Za Pańszczyznę Dzień a gr. 6 | 312 |

22Za Osyp Owsiany | 92 |

23Za Osyp Żytny | 24 |

24Od Czynszownikow daniny Czynszu | 334 |

25Daniny Podwodszczyzny | 221 |

26Arędy karczemny | 1666 | 20

27Dziesięciny Pszczelney z ogulnym | 96 |

28Prowent tedy Tey Wsi Całoroczny | 2555 | 20

29Dwa Tysiące Pięćset Pięćdziesiąt Pięć Złł.

30y Groszy Dwadzieścia Pols.

31Gdy zas Dwa Lata wyższe daleko Jnsza

32od Poddanych Wsiów Pułtowiec Szero-

33kiey Grobli y Jłkowki brana była Jntra-

34ta w Roku zas ostatnim dla Lat ka-

35rystycznych[?] zubożałym Ludziom y od

36Spręzayi[?] odpadłym dla utrzymania

37onych pomnieyszone Daniny a z wy-

k. 169 (skan 0170, strona prawa)

1dzielonej Trzyletniey Jmportancyi nad Ciągło

2teraz miane wyższy pokazuie się Pro-

3went Przeto Same tylko Daniny y Po-

4winności Pańszczyzna bez specyfikacyi

5Ciągła w Liniach adnotowałem | Zł. | Gr.

6Wieś Pułtowce Ogulney Czyni Jntraty | 1140 | 28

7Wieś Szeroka Grobla takoweyże

8Jntraty | 3333 | 20

9Wieś Jłkowka podobneyże Jntraty | 2555 | 20

10Roczney z Całego Starostwa Dobr

11Wsiów Pułtowiec Szerokiey Grobli

12y Jłkowki wynosi Jntraty | 7030 | 8

13Siedm Tysięcy Trzydzieści y Groszy Osm

14z ktorey nieochybny Grontowy Wydatek

15przez Urod. Bieleckiego y Rykowskiego

16Administratorow z pomiarkowania

17Lustratorskiego do Złł. Trzechset Pięć-

18dziesiąt Sprowadzony y ustanowiony

19po podaniu Jnwentarzow Jndagowa-

20nych y Poprawieniu onych zaprzysię-

21żony tym Sposobem na Pensyą Admi-

22nistracyi Pułtowiec y Szerokiey Grobli

23Zł. P. Dwieście a zas Jłkowieckiey Dys-

24pozycyi Sto pięćdziesiąt naznacza

25się. A Sabo[?] na Reparacye Grobel wy-

26liczenia z Jntraty ex parte 500 Złł.

27przez JW. Podkom. Bracł. pretendowa-

28ne że Jednak Szarwarki w Lustrowa-

29nych ze Jednak[?] Szarwarki w Lustrowa-

30ny[?] cyą nie wchodzą, przeto na Reparacyą

31Grobel zostawuią się Oraz poprawa

32Karczem y nowe onych wystawie-

33nie Jako też na Pensyą Plenipoten-

34tów, gdy wyraźnie w Liście podawczym

35są wyłączone nie mnieg[?] y Ordynarya

36dla Dyspozytorow pretendowana w Lustr-

37acyą teraźnieyszy niewchodzą

k. 169v (skan 0171, strona lewa)

1stracyi te tedy Expens Grontowa Trzysta Pię-

2ćdziesiąt Złł. Pols. przez wyż wyrażone

3Osoby zaprzysiężona z Summy Generalney

4Jntraty Siedmiu Tysięcy Trzydziestu Złł.

5Pols. y Groszy Osm wylikwidowaney wy-

6trąciwszy zostaie de Expensy Reszty[?]

7Sześćset Osimdziesiąt Złł. Pols. Gro-

8szy[?] Osm z tey Summy wypada Kwarta Ty-

9siąc Sześćset Siedmdziesiąt Złł. Pols. Groszy

10Dwa ktora według Opisu Konstytucyi

11przez JO. Xiążąt Possessorów Ratami

12Dwoma Marcową y Septembrową pła-

13cona po Złł. Osmset Trzydzieści y Pięć ze

14Jednym bydź ma. Po Skończoney tedy

15Lustracyi y Ułożoney Kwarcie nay-

16pierw Samemu Nayiaśnieyszemu Pa-

17nu uczyniwszy Dzięki, też Starostwo

18Pułtowieckie Urod. Oneyże Dyspozytorom

19ze Wszystkiemi przynależytościami,

20Folwarkami Budynkami Młyn-

21nami Karczmami Poddanemi

22obojey Płci, Czynszami Podatka-

23mi y Jch Robociznami w aktualną

24Possessyą oddawszy y postąpiwszy

25JO. Xiążętom Jmść Czetwertyńskim

26Podkom. Bracł. Małż. iako nowym

27Possessorom posłuszeństwo nakazawszy

28Trzy Exemplarze Lustra-

29cyi ręką własną podpisałem z kto-

30rych Jeden na Gruncie zostawiony

31Drugi w moc Oblaty do Akt Winni-

32ckich będzie podany Trzeci do Jaśnie

33Oświeconey Kommissyi przesłany

34Względem zas Grontów że bardzo wie-

35le onych Częścią do Starostwa Winnickie-

k. 170 (skan 0171, strona prawa)

1go częścią do Klucza Brahiłowskiego oder-

2wane y przywłaszczono okazującej[?] się

3względem Sądu należnego zostawuiąc

4zdanie JO. Xiążąt Podkom. Bracł. Małż.

5do przeświętney Kommissyi odsyłam

6Ten Exemplarz ręką własną podpisuię

7Jerzy Fałkowski Vicesge[rent] Grodzki Grabow.

8L.D.K.[?] mp

9A[nno] 1768 die 28 Marti[i] Compar[ens] pers[onaliter] Urod. Jmć Pan Jan Nowicki

10ten Exemplarz Lustracyi Starostwa Pułtowieckiego

11sub Jnt. Cont. ad Act. Gr. Castr. Capit. Vinn. per Ob-

12latam podał Suscepi Jan Jedlecki

13Jng[rossavi?] N. B[...][?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Lustracya – urzędowy opis i oszacowanie dochodów królewszczyzny; Kwarta – podatek (1/4, w praktyce 1/5 dochodu) z dóbr królewskich na utrzymanie wojska kwarcianego, płacony do Skarbu Koronnego; Rota Lustratorska – lustrator; Vicesgerent Grodzki Grabowiecki – zastępca (wicesgerent) starosty grodowego grabowieckiego; List podawczy – akt Komisji Skarbu Koronnego wyznaczający lustratora (2 XI 1767); Konstytucya Konwokacyina – konstytucja sejmu konwokacyjnego 1764 r. (nakazująca lustracje i nowe ustalenie kwarty); Dyspozytorowie, Administratorowie – zarządcy dóbr; Raptularze – brudnopisy, prowizoryczne spisy; Jndagacya – przesłuchanie (gromad, wójtów) dla ustalenia powinności; Jmportancya – dochód, wartość; Expensa – wydatek (koszty utrzymania dóbr); Assawuła (osauła) – nadzorca robocizny pańszczyźnianej; Osadczy – nadzorca osady; Stawniczy – stróż stawu; Pobereżnik – strażnik brzegów (stawów, granic); Osyp – danina w zbożu; Podwodszczyzna – opłata zamiast podwód; Dziesięcina pszczelna – danina z pasiek; Spust stawu – odłowienie ryb (co 2–3 lata); Wymiotki (wymiarki) – opłata w naturze za mielenie; Folusz – urządzenie do spilśniania sukna; Stępy – urządzenie do tłuczenia kaszy; Winnica – gorzelnia; Posudek (browarny, winniczny) – naczynia (kadzie) do browaru/gorzelni; Szarwarki – robocizna na naprawę grobli, dróg; Ordynarya – deputat w naturze dla oficjalistów; Słobodzianie – osadnicy na wolnych latach (słobodach); in Liniach – w rubrykach (tabeli); Suscepi – przyjąłem; Jngrossavi – wpisałem do ksiąg.

Uwagi: akt nr 208 to oblata lustracji starostwa pułtowieckiego (wsie Pułtowce, Szeroka Grobla, Iłkówka) w województwie bracławskim, powiecie winnickim, przeprowadzonej 22 III 1768 r. przez Jerzego Fałkowskiego, wicesgerenta grodzkiego grabowieckiego, przysięgłego lustratora Skarbu Koronnego (list podawczy Komisji Skarbu Koronnego z 2 XI 1767). Starostwo ustąpili w grodzie bełskim Franciszek Salezy i Anna Potoccy, wojewodowie kijowscy, ks. Aleksandrowi i Joannie z Ostrowskich Światopełk-Czetwertyńskim, podkomorzym bracławskim (na podstawie konsensu królewskiego). Dokument pisany kaligraficznie inną ręką (oryginał lustracji), a numerowany w księdze w obrębie bieżącej foliacji (k. 163–170). Sumy: Pułtowce 1140 zł 28 gr (suma poszczególnych pozycji tabeli daje ok. 1340 zł – rozbieżność w oryginale); Szeroka Grobla 3333 zł 20 gr; Iłkówka 2555 zł 20 gr; razem 7030 zł 8 gr; po odjęciu 350 zł wydatków gruntowych – reszta 6680 zł 8 gr; kwarta 1670 zł 2 gr, płatna w dwóch ratach (marcowej i wrześniowej) po 835 zł 1 gr. Wiele nazw własnych (Rowiec – rzeka; Machnówka, Jóżwin, Niedźwiedzie Ucho – dobra starostwa winnickiego; klucz brahiłowski; Mohylówka, Dymidykówka) odczytano dobrze, ale nazwiska drobnych osób (Assawuła Ostap, Iwan Mohylowski, Szwergiecki, Turczyn, Matwiej Łozowaty, Kost) są w części niepewne. Oblatę złożył 28 III 1768 r. Jan Nowicki; przyjął Jan Jedlecki.

Streszczenie

Oblata lustracji starostwa pułtowieckiego w województwie bracławskim, powiecie winnickim, wniesiona 28 marca 1768 r. do akt grodu winnickiego przez Jana Nowickiego. Lustrację przeprowadził od 22 marca 1768 r. Jerzy Fałkowski, wicesgerent grodzki grabowiecki, przysięgły lustrator Skarbu Koronnego (z listu podawczego Komisji Skarbu z 2 XI 1767 r.), w celu ustalenia kwarty, w związku z ustąpieniem starostwa przez Franciszka Salezego i Annę Potockich, wojewodów kijowskich, ks. Aleksandrowi i Joannie z Ostrowskich Czetwertyńskim, podkomorzym bracławskim. Ponieważ administratorzy (Ignacy Bielecki w Pułtowcach i Szerokiej Grobli, Rykowski w Iłkówce) mieli tylko prowizoryczne spisy ludzi, lustrator przesłuchał gromady i wójtów i sporządził inwentarze trzyletnich dochodów, zaprzysiężone przez administratorów. Opisał wsie: Pułtowce nad rzeczką Rowcem (folwark z dworkiem, budynki gospodarskie, młyn, karczma, gorzelnia; 24 gospodarzy pańszczyźnianych; dochód 1140 zł 28 gr), Szeroka Grobla (dwa stawy z młynami, karczma z gorzelnią; ok. 80 chałup; dochód 3333 zł 20 gr) i Iłkówka (folwark, młyn, karczma, gorzelnia; 76 gospodarzy; dochód 2555 zł 20 gr), z granicami (klucz brahiłowski, dobra starostwa winnickiego: Machnówka, Jóżwin, Niedźwiedzie Ucho; Rowiec, Mohylówka, Dymidykówka) i wykazem urzędników wiejskich. Łączny dochód 7030 zł 8 gr, po odjęciu 350 zł kosztów – 6680 zł 8 gr; kwarta 1670 zł 2 gr, płatna w ratach marcowej i wrześniowej po 835 zł 1 gr. Lustrator nie uwzględnił w kosztach napraw grobli, karczem, pensji plenipotentów ani ordynarii dla dyspozytorów, a sprawę gruntów oderwanych przez starostwo winnickie i klucz brahiłowski odesłał do Komisji Skarbu. Starostwo oddał w posiadanie Czetwertyńskim, nakazując poddanym posłuszeństwo.

Transkrypcja

k. 170 (skan 0171, strona prawa, od ok. 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winnic. y przedemną Janem Jedleckim

5Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa

6Grodzkim Winnickim Compars Pers. Urod.

7Jmć Pan Jan Nowicki ten Kwit ręczny od

8Wiel. Barzykowskiego[?] Wiel. Malinowskiemu

9z Ekonomii Tulczyńskiey y wszelkich Preten-

10syi dany y Służący sub Jnt. Cont. ad Acta

11praesentia Castr. Capit. Vinnic. per Oblatam podał,

12Tenoris Sequentis. Niżey na podpisie wy-

13rażony Zeznaię tym Kwitem moim Ktory

k. 170v (skan 0172, strona lewa)

1za Autentyczny y Roborowany mieć chcę coram A-

2ctis quibusvis. Jż ponieważ Jmć Pan Jgnacy

3Malinowski Towarzysz Znaku Pancernego Wmć

4Pana Prochotskiego[?] Chorążego Winnickiego Eko-

5nom Generalny Klucza Tulczyńskiego Dobr Dzie-

6dzicznych w Wdwie Bracł. leżących Jaśnie Wiel. Sale-

7zego Potockiego Woiewody Ziem Kijowskich Pana y

8Dobrodzieia mego, tak z Summ do Rąk swoich

9przychodzących za Kwitami y Dokumentami

10Swemi odbieranych od Jmć Pana Rogusz[?]ewskie-

11go Podskarbiego Kass Ukraińskich Jaśnie Wiel. Pana

12iako y od Jmć Pana Podzłowskiego[?] Złł. Pol.

13Tysiąc, Siedmset, Dwadzieścia Cztery na Łące

14w Cekinowce[?] Zabranych od Woł[o]szyna Zagrani-

15cznego za Jnteres Hreczaniuka[?] Poddanego Koby-

16lowskiego[?], niemniey wszystkich Akcydensów ge-

17neralnie y przychodów z Miasta Tulczyna Trościan-

18ca y wszystkich wsiów do tegoż Klucza należą-

19cych, żadney nieexcypuiąc a Die Quarta Apri-

20lis Millesimi Septingentesimi Sexagesimi

21Anni ad Ultimam Septembris Millesimi Septin-

22gentesimi Sexagesimi Quinti inclusive za Lat

23pięć[?] Szosta in Solidum do Skarbu Pańskiego

24importował, iako też z Kalkulacyi Panów Ad-

25ministratorów Stante Dispositione Sui ex-

26pedyowanych y Rachunkami dowiedzionych

27oraz Remanentów na Panach Administra-

28torach Regestrami Osobnemi demonstrowa-

29nych należytą Likwidacyą Uczynił, Papiery

30wszelkie tak od Jmć Pana Jorzewskiego[?] zosta-

31wione sobie, iako też ktore się u niego znaydo-

32wać mogły, oddał, y nic Skarbowi winien

33nie pozostał, Przeto pomienionego Jmć Pana

34Jgnacego Malinowskiego Ekonoma tak ex

35gesta Economica Cura pochodzących z Summ

36Akcydentalnych, iako ze wszelkich ogulnie

k. 171 (skan 0172, strona prawa, do ok. 2/3)

1Pretensyi od Roku Tysiąc, Siedmset, Sześć-

2dziesiątego aż ad Annum Millesimum Septin-

3gentesimum Sexagesimum Quintum do Osta-

4tniego Dnia Września do Jmć Pana Malino-

5wskiego mianych na fundamencie generalnie

6powierzonego mi Kommissu y Dyspozycyi

7od Tegoż Jaśnie Wiel. Pana, niemniey y Zalecenia

8Listownego Żadnego Prawa y Pretensyi nie

9zostawuiąc wieczne Milczenie wkładam y

10zrzekam[?] y ten Kwit pro meliori fide Rę-

11ką moią własną przy przyciśnieniu zwyczaynym[?]

12Pieczęci podpisuię. Datum w Kopijowce[?]

13Die Vigesima Secunda Decembris Millesi-

14mo, Septingentesimo, Sexagesimo, Sexto

15Anno, U tego Kwitu Podpis przy Pieczęci

16iedney na Laku Czerwonym wyciśnioney

17w te Słowa J. Barzykowski[?] mp. /L.S./ Kto-

18ry to Kwit per oblatam podany iako się

19w sobie ma słowo w słowo do Ksiąg ninie-

20yszych Grodzkich Winnickich iest Zapisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compars (Comparens) Pers.[onaliter] – stawiwszy się osobiście; sub Jnt.[itulatione] Cont.[enta] – o treści zawartej w nagłówku; per Oblatam – do wpisania (oblaty); Tenoris Sequentis – następującej treści; coram Actis quibusvis – przed jakimikolwiek aktami; Towarzysz Znaku Pancernego – towarzysz chorągwi pancernej; Ekonom Generalny – główny zarządca (ekonom) klucza; Akcydensy – dochody nieregularne, przypadkowe; a Die Quarta Aprilis 1760 ad Ultimam Septembris 1765 inclusive – od 4 kwietnia 1760 do ostatniego września 1765 włącznie; in Solidum – w całości; importował – wnosił, odprowadzał; Stante Dispositione Sui – w czasie trwania swego zarządu; expedyowane – wysłane, przedłożone; Remanenty – zaległości, pozostałości; Likwidacya – rozliczenie; ex gesta Economica Cura – z prowadzonego zarządu ekonomicznego; Kommiss – zlecenie, pełnomocnictwo; pro meliori fide – dla większej wiary; Datum … Die Vigesima Secunda Decembris 1766 – dano dnia 22 grudnia 1766; mp (manu propria) – własnoręcznie; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Uwagi: nazwisko wystawcy kwitu („J. Barzykowski”) odczytane niepewnie; był on najpewniej generalnym plenipotentem (komisarzem) Franciszka Salezego Potockiego, wojewody kijowskiego. Odczyt nazwisk Prochotski[?] (chorąży winnicki), Roguszewski[?] (podskarbi kas ukraińskich Potockiego), Podzłowski[?], Hreczaniuk[?], Kobylowski[?], Jorzewski[?] oraz nazw Cekinówka[?] i Kopijówka[?] niepewny. Wzmianka o 1724 zł zabranych „od Wołoszyna zagranicznego” za szkodę na łące. Klucz tulczyński (Tulczyn, Trościaniec i wsie) – dobra dziedziczne Potockich w woj. bracławskim. Oblatariuszem był Jan Nowicki (por. akt 208).

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Jan Nowicki podał do akt kwit wystawiony 22 grudnia 1766 r. w Kopijówce[?] przez J. Barzykowskiego[?] dla Ignacego Malinowskiego, towarzysza chorągwi pancernej Prochotskiego[?], chorążego winnickiego, a zarazem ekonoma generalnego klucza tulczyńskiego – dóbr dziedzicznych Franciszka Salezego Potockiego, wojewody kijowskiego, w woj. bracławskim. Barzykowski[?] stwierdził, że Malinowski za okres od 4 kwietnia 1760 do 30 września 1765 r. odprowadził w całości do skarbu pańskiego wszystkie sumy otrzymane za kwitami (m.in. od podskarbiego kas ukraińskich Roguszewskiego[?] i od Podzłowskiego[?] – 1724 zł zabrane od Wołocha zza granicy za szkodę Hreczaniuka[?], poddanego Kobylowskiego[?]), a także wszystkie dochody nadzwyczajne z miasta Tulczyna, Trościańca i wsi klucza; rozliczył się z kalkulacji administratorów i z remanentów oraz oddał wszystkie papiery. Wobec tego, na mocy pełnomocnictwa Potockiego, kwituje Malinowskiego ze wszelkich pretensji i nakłada wieczne milczenie. Kwit wpisano słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 171 (skan 0172, strona prawa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca, Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkie-

4mi Winnickiemi y przedemną Janem Jedle-

5ckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Bur-

6grabstwa Grodzkim Winnickim. Compars Pers.

7Urod. Jmć Pan Jan Sil.[?] Nowicki ten Kontrakt

8Zastawny o Dobra Tarnawe[?] między JW. Jó-

9zefem Putaskim[?] Pisarzem Nadwornym Koronnym

10a Wiel. Michałem Zaleskim Łowcz. Zwinogrodzkim[?]

11Zawarty

k. 171v (skan 0173, strona lewa)

1Zawarty sub Jnt. Cont. ad Acta praes. Castr. Capit.

2Vinnic. per oblatam podał de tenore tali Między

3JW. Jmcią Panem Józefem Putaskim[?] Pisarzem

4Nadwornym Koronnym Wdzeckim[?], Stromeckim[?] etc. Stą

5przez Swego Plenipotenta WJmć Pana Kazimie-

6rza Putaskiego[?] Stty Żeżulinieckiego[?] z iedney

7a WJmć Panem Michałem Zaleskim Łowcz. Zwin.[?]

8z drugiey Strony Stanął Trzyletni a w niczym nie-

9odmienny Kontrakt w niżey Opisany Sposób. Jż

10JW. Jmć Pan Putaski[?] Pisarz Nadw. Kor. Stta

11Wareckj[?] Maiąc Wieś Swoią Dziedziczną Tarna-

12we[?] nazwaną w Wdwie Bracł. a Powiecie Win-

13nickim Leżącą Zastawnym Kontraktem Wiel.

14Łowczemu puszcza na Dzień Dziewiętnasty

15Miesiąca Marca w Roku teraźnieyszym

16Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiątym Osmym

17Jn vim ktorey Dzierżawy Tenże WJmć Łowczy na

18Ręce WJmć Antoniego Putaskiego[?] Syna JW. Jmć

19Pana Pisarza Nadw. Kor. Złł. Pol. Tysięcy Osm nu-

20mero Osm Monetą według Kurrencyi wyliczył.

21Do Jntraty zas wyprowadzoney na Ręce WJmć

22Pana Stty Żeżulinieckiego[?] Plenipotenta Złł.

23Pol. Tysięcy Sześć Sześćset, numero Tysięcy

24Sześć Sześćset, to iest Czerwonemi Złł. Dwie-

25ście Sześćdziesiąt, numero Dwieście Sześćdzie-

26siąt według teraźnieyszey Kurrencyi Każdy rachu-

27iąc po Złł. Szesnaście groszy Dwadzieścia Dwa

28y puł Numero Złł. Szesnaście groszy Dwadzie-

29ścia Dwa y puł reszte monetą dolicaiąc[?] W.

30Łowczy oddał z ktorey to Summy danej Staie

31się Summa cała Złł. Pol. Tysięcy Czternaście

32Sześćset, Numero Tysięcy Czternaście Sześć-

33set, Ktore w czasie Wyszłego Triennium takowe-

34mi Pieniędzmi JW. Pisarz Nadw. Kor. będzie

35obowiązany WJmć Panu Łowczemu Zwin.[?]

36wypłacić, gdyby zas JW. Dziedzic na Czas wy-

37rażony Summy wspomnioney WJmć Panu Posse-

38sorowi nie wyliczył tedy W. Łowczy Possessor

39ex Triennio ad Triennium wpadać będzie

k. 172 (skan 0173, strona prawa)

1Ktoremu Wiel. Possessorowi w puszczaniu Possessyi

2Robocizny Dzień Poddanych Tarnawskich[?] każde-

3go według Jnwentarza podanego oprocz

4na Kozactwie Gospodarzow będących rachuię

5po groszy Osm, Dziesięcinę tak Owczą iako y

6Pszczelną, Hamyszową[?] Tutiunową[?] gdzie kto-

7ktorego znaydzie się Stroża, Drwa Swiąteczne

8Wykłady Przybłędy Aukcya Arędy ktora przez

9Lat Trzy na Pożytek Wiel. Possessorowi

10do Jntraty bydź ma bez żadney Pretensyi

11od Skarbu pozwalaią. Zasiewy na Gruncie we-

12dług Jnwentarza podane dla Używania temuż

13Ślecam[?], Ktore zas Zasiewy w Czasie Expiracyi

14Triennium do Skarbu maią być oddane.

15Warunki praktykowane Całości Wiel. Posseso-

16ra w tymże Kontrakcie ostrzegaią. Rumo-

17cya z posłuszeństwem Ludzi Poddanych y Słu-

18ża do przezimowania Bydła do Swiętego Woyciecha

19y wywoz Mil Sześć Wiel. Łowczemu pozwalaią

20Ostrzegaią to iednak gdyby nadzwyczayną Roboci-

21zną Wiel. Possessor miał Poddanych uciemiężać Kto-

22ry z tey okazyi że wieś się odważyłby gdzie na

23Słobodę, tedy Wiel. Possessor za takowego odpowie-

24dzieć ma w Czasie, A ieśliby z swywoli w tym Kre-

25dycie[?] praktykuiący Uszedł albo się z Jnkwizycyi Gro-

26mady pokazało za takiego niema odpowiedzie

27Ktory to Kontrakt ma się zaczynać Dnia Dziewię-

28tnastego Miesiąca Marca, Roku teraźnieyszego Ty-

29siąc Siedmset, Sześćdziesiąt osmego, a kończyć

30się ma da Bóg w Roku Tysiącznym Siedm-

31setnym Siedmdziesiątym Pierwszym Tymże Dniu

32y czasie, Ten Kontrakt Strony obiedwie dotrzymać

33y ziścić w niczym nienaruszony mieć chcą, na co się

34podpisuią z przyciśnieniem zwykłey Pieczęci,

35Działo się w Hołubeczym[?] Anno ut Supra. U tego

36Kontraktu podpisy przy Pieczęciach Dwoch

37na Laku Czerwonym wyciśnionych temi słowy

38Kazimierz Putaski[?] /L.S./ Michał Zaleski /L.S./

39Ktoren to Kontrakt per Oblatam podany Słowo

40w słowo iako się w Sobie ma do Ksiąg ninieyszych

k. 172v (skan 0174, strona lewa, 1. wiersz)

1Grodzkich Winnickich iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compars (Comparens) Pers.[onaliter] – stawiwszy się osobiście; Pisarz Nadworny Koronny (Pisarz N. K.) – pisarz koronny dworski (urzędnik kancelarii); Łowczy Zwinogrodzki – łowczy zwinogrodzki (urząd ziemski); Stta (Starosta) – starosta; de tenore tali – tej treści; Jn vim (in vim) – w imię, z tytułu; Kurrencya – kurs monet; Czerwone Złote – dukaty, liczone po 16 zł 22 i pół gr; Triennium – trzylecie; ex Triennio ad Triennium – z trzylecia na trzylecie (przedłużenie zastawu do zwrotu sumy); Kozactwo – (gospodarze) na stopie kozackiej (zwolnieni z pańszczyzny); Dziesięcina owcza, pszczelna – danina z owiec i pasiek; Hamyszowa[?], Tutiunowa[?] – opłaty (zapewne od handlu, od tytoniu – tiutiun); Wykłady – wykład (opłata od wyszynku?); Przybłędy – (prawo do) zbiegłych/przybłąkanych ludzi lub bydła; Aukcya Arędy – podwyżka arendy; Expiracya – upływ terminu; Rumocya – przeprowadzka (posesora) po zakończeniu dzierżawy; Słoboda – osada na wolnych latach (dokąd mogli zbiec poddani); Jnkwizycya Gromady – przesłuchanie gromady; Anno ut Supra – roku jak wyżej; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: nazwiska Putaski (Putawski? Pułaski?), tytuły („Wdzeckim, Stromeckim etc. Stą”; „Stta Wareckj”; Kazimierz – „Stty Żeżulinieckiego”) i nazwa wsi Tarnawa (Tarnawka?) odczytane niepewnie. Rozwinięcie „Łow. Zwin.” jako łowczy zwinogrodzki – prawdopodobne (por. akt 211 – intromisja Michała Zaleskiego w Tarnawę). Suma zastawu: 8000 zł w monecie (wypłacone synowi dziedzica Antoniemu) + 6600 zł (= 260 czerwonych złotych po 16 zł 22,5 gr i reszta monetą) wypłacone plenipotentowi – razem 14 600 zł. Okres: 19 III 1768 – 19 III 1771. Miejsce zawarcia „w Hołubeczym[?]” – niepewne. Oblatariuszem był Jan Nowicki.

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Jan Nowicki podał do akt trzyletni kontrakt zastawny zawarty między Józefem Putaskim[?], pisarzem nadwornym koronnym, starostą wareckim[?] (reprezentowanym przez plenipotenta Kazimierza Putaskiego[?], starostę żeżulinieckiego[?]), a Michałem Zaleskim, łowczym zwinogrodzkim[?]. Putaski[?] oddał Zaleskiemu w zastaw swoją dziedziczną wieś Tarnawa[?] w województwie bracławskim, powiecie winnickim, od 19 marca 1768 do 19 marca 1771 r. Zaleski wypłacił 8000 zł synowi dziedzica Antoniemu i 6600 zł (w tym 260 czerwonych złotych) plenipotentowi – razem 14 600 zł, które dziedzic ma zwrócić po upływie trzech lat; w razie niezwrócenia zastaw przedłuża się na kolejne trzylecie. Posesorowi przysługuje robocizna poddanych (liczona po 8 gr za dzień, z wyjątkiem gospodarzy na stopie kozackiej), dziesięcina owcza i pszczelna, różne opłaty, przybłędy i podwyżka arendy; zasiewy ma zwrócić przy zakończeniu dzierżawy. Ustalono warunki przezimowania bydła do św. Wojciecha i wywozu na 6 mil, a także odpowiedzialność posesora za poddanych, którzy zbiegliby wskutek nadmiernej robocizny. Kontrakt, spisany w Hołubeczym[?], podpisali Kazimierz Putaski[?] i Michał Zaleski.

Transkrypcja

k. 172v (skan 0174, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Marca, Dwudziestego Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

4demną Janem Jedleckim Jnstg. y Namiesn. Burgr.

5Grod. Winn. Stanowszy osobiście woźny Gnł. Wdwa

6Bracł. y Jnnych opatrzny Bazyli Sałkowski[?] w moc

7wierney Relacyi swoiey iawnie zeznał, Jż on Roku

8Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Dnia

9Dwudziestego Pierwszego Marca na affektacyą y

10prawną Rekwizycyą Wiel. Jmć Pana Michała Zale-

11skiego Łowczego Zwinogr.[?] maiąc przy sobie Stro-

12ne Szlachty Ludzi wiary godnych Urod. Jchmciow Pa-

13now Michała Szyszkę[?] y Jgnacego Rudwańskiego[?]

14był w Dobrach Wsi Tarnawie[?] tu w Wdwie Bracł.

15a Powiecie Winn. Leżących do Klucza Hołube-

16ckiego[?] należących, gdzie będąc z mocy Kontra-

17ktu Zastawnego między JW. Józefem Puta-

18skim[?] Pisarzem Nadw. Kor. Dobr pomienionych

19Dziedzicem z iedney, a Wiel. Affektantem

20z drugiey Strony o Dobra Tarnawe[?] zawar-

21tego, Tegoż Wiel. Rekwirenta w pomienione

22Dobra ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi y Pie-

23szemi onych Powinnościami Danią Dakina-

24mi[?], Polami, Rolami Lasami Sianożęciami Łąkami

25Stepami, Lasami Gajami Zaroślami Sadami Pa-

26siekami Pasieczyskami Dworami, Dworzyszcza-

27mi Sadybami Stawami Młynami, Arędą Karcze-

28mną, Użytkami, Pożytkami attynencyami y Per-

29tynencyami Dziesięciną Owczą Pszczelną Hamy-

30szową[?] Tutiunową[?] Owo[?] Zgoła ze wszystkiemi

31in genere et specie Dochodami y przynależy-

32tościami nic ni z całego Excypuiąc w Realną

33Spokoyną Trzyletnią Zastawną uwiązał Possessyą

34Poddanych do Gromady zwoławszy o Nynieyszym[?] No-

35wym Possessorze obwieściwszy wszelkie Posłu-

36szeństwa odbywać zalecił, w czym Szlachty

37sobie przytomny oświadczywszy się z tamtąd

38odiechał y tu ad acta przybywszy prawdziwey

39Possessyi uczynił y zeznał Rel. De quo praesens Mlis Rel.

40Mlis[?] ignarus Litt. Crucem Jmposuit Bazili Sałkowski[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Jnstg. y Namiesn. Burgr. Grod. Winn. – instygator i namiestnik burgrabstwa grodzkiego winnickiego; Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnnych opatrzny – woźny generalny województwa bracławskiego i innych, opatrzny; affektacya y prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Affektant, Rekwirent – żądający (wnioskodawca); Dakiny[?] – (być może „Dannikami” – daninnikami) odczyt niepewny; attynencye y pertynencye – przyległości i przynależności; in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; uwiązał w Possessyą – wprowadził w posiadanie (intromisja); Rel.[atio] – relacja; De quo praesens Mlis (Ministerialis) Rel.[atio] – o czym niniejsza relacja woźnego; Mlis ignarus Litt.[erarum] Crucem Jmposuit – woźny, nie umiejąc pisać, postawił krzyż.

Uwagi: akt jest wykonaniem kontraktu zastawnego z aktu 210 (Putaski[?] → Zaleski, Tarnawa[?], 14 600 zł, 1768–1771). Nazwisko woźnego (Sałkowski / Satkowski) i świadków (Szyszka, Rudwański) oraz nazwa klucza („Hołubeckiego”, por. „w Hołubeczym” w akcie 210) odczytane niepewnie. Dzień intromisji – 21 III 1768 (po rozpoczęciu dzierżawy 19 III).

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny Bazyli Sałkowski[?] zeznał, że 21 marca 1768 r., na żądanie Michała Zaleskiego, łowczego zwinogrodzkiego[?], w obecności szlachty Michała Szyszki[?] i Ignacego Rudwańskiego[?], był we wsi Tarnawa[?] w województwie bracławskim, powiecie winnickim, należącej do klucza hołubeckiego[?], i na mocy kontraktu zastawnego zawartego z dziedzicem Józefem Putaskim[?], pisarzem nadwornym koronnym, wprowadził Zaleskiego w trzyletnie zastawne posiadanie wsi ze wszystkimi poddanymi, powinnościami, polami, lasami, łąkami, stepami, sadami, pasiekami, dworami, stawami, młynami, arendą karczemną, dziesięciną owczą i pszczelną oraz innymi dochodami. Poddanym ogłosił nowego posesora i nakazał posłuszeństwo. Woźny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 173 (skan 0174, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Martij Dwudziestego Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winn. y Przedemną Janem Jedleckim Jngr. y Na-

5miesnikiem Burgr. Grod. Winn. Stanowszy Osobi-

6ście Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnnych Opatrzny Bazy-

7li Sałkowski[?], w moc wierney Rel. Swoiey Jawnie

8Zeznał. Jż on Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osme-

9go, Dnia Dwudziestego Szostego Februarij na Affe-

10ktacyą y Prawną Rekwizycyą Wiel. Michała Zale-

11skiego Łowczego Zwinog.[?] maiąc przy Sobie Stronę Szla-

12chty Ludzi wiary godnych Urod. Jchmciów Panow Michała Szyszkę[?]

13y Jana Radwańskiego[?] był w Dobrach Wsi Słobódce[?] y

14połowie Luki Zabołotyckiey[?], gdzie będąc z mocy Praw

15Wiel. Affektantowi Służących, w Też Dobra Wielmo-

16żnego Affektanta ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi

17y Pieszemi Onych Powinnościami Daniami Danina-

18mi Dziesięcinami Dworami, Dworzyszczami, Chałupa-

19mi Sadybami Pasiekami, Pasieczyskami Polami

20Rolami, Łąkami, Sianożęciami Stepami Lasami Gaja-

21mi Zaroślami Zapustami, Stawami Młynami Wy-

22miarami Arędą Karczemną Browarami, owo

23zgoła ze wszystkiemi in genere et Specie Użytkami

24Pożytkami Dochodami Przyległościami, nic nina-

25kogo nie excypuiąc w Realną Spokoyną Zastawną

26Uwiązał Possessyą, Poddanych do Gromady zwoła-

27wszy Onymże wszelką Powinność odbywać y Posłu-

28szeństwo należyte wypełniać zalecił w czym Szla-

29chty Sobie przytomny Oświadczywszy się z tamtąd od-

30iechał y tu ad acta przybywszy prawdziwey Jntro-

31missyi Uczynił y Zeznał Relacyą. De quo praesens

32Mlis Rel. Mlis Jgnarus Litt. Crucem Jmposuit,

33Bazyli Sałkowski[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Martij (Martii) – marca; Jngr. – zapewne skrót „Instygatorem” (kopista skrócił nietypowo); Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnnych Opatrzny – woźny generalny województwa bracławskiego i innych, opatrzny; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Affektant – żądający; Zapusty – zarośla, młode lasy; Wymiary – opłaty młynarskie (miarki); in genere et Specie – ogólnie i szczegółowo; nic ni na kogo nie excypuiąc – niczego (dla nikogo) nie wyłączając; uwiązał w Possessyą – wprowadził w posiadanie; De quo praesens Mlis (Ministerialis) Rel.[atio] – o czym niniejsza relacja woźnego; Mlis Jgnarus Litt.[erarum] Crucem Jmposuit – woźny, nie umiejąc pisać, postawił krzyż.

Uwagi: nazwy „Słobódka[?]” i „Łuka Zabołotycka[?]” (w nagłówku marginalnym „połowe Luki Zabołotyckiey”) odczytane niepewnie; podstawa prawna nie została bliżej określona („z mocy praw Wiel. Affektantowi służących”), posiadanie określono jako zastawne. Dopisek „Stta[?]” w nagłówku marginalnym niejasny. Świadkowie jak w akcie 211, ale drugi świadek tu „Jan Radwański” (w 211 – „Ignacy Rudwański[?]”). Intromisja odbyła się 26 II 1768 r., relację zeznano 28 III 1768.

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny Bazyli Sałkowski[?] zeznał, że 26 lutego 1768 r., na żądanie Michała Zaleskiego, łowczego zwinogrodzkiego[?], w obecności szlachty Michała Szyszki[?] i Jana Radwańskiego[?], był w dobrach wsi Słobódka[?] i połowy Łuki Zabołotyckiej[?] i na mocy praw przysługujących Zaleskiemu wprowadził go w zastawne posiadanie tych dóbr ze wszystkimi poddanymi, ich powinnościami, daninami, dziesięcinami, dworami, polami, łąkami, stepami, lasami, stawami, młynami, arendą karczemną, browarami i wszelkimi pożytkami. Zwołał gromadę i nakazał posłuszeństwo nowemu posesorowi. Woźny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 173 (skan 0174, strona prawa, ostatnie wiersze)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

k. 173v (skan 0175, strona lewa)

1Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

2Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y przedemną

3Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrab-

4stwa Grod. Winn. Stanowszy Osobiście Woźny Gnł.

5Wdwa Bracł. y Jnnych Opatrzny Jan Szczerbiński[?]

6w moc wierney y skuteczney Rel. Swoiey Jawnie y

7dobrowolnie zeznał. Jż on Roku teraźnieyszego Ty-

8siąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Dnia Dwudzie-

9stego Czwartego Marca na Affektacyą y Prawną Rekwi-

10zycyą Wiel. Jmć Pana Kazimierza Jlinicza[?] Woyskie-

11go Nowogr.[?] Maiąc przy Sobie Stronę Szlachty Ur.

12Jchmć Panow, Jana Szczepańskiego, y Tomasza Pięt-

13kowskiego[?] Eo Maioris evidentioris testimonij gratia

14Sibi ad hunc actum adhibitos, był w Dobrach Wsi

15Parażyńcach[?] do Klucza Pohrebyskiego należących

16gdzie będąc vigore Kontraktu Trzyletniego Arę-

17downego między JW. Stanisławem y Karoliną z

18Xiążąt Radziwiłłow Rzewuskiemi Chorążemi W. X.

19Lit. Małż. z iedney a Wiel. Rekwirentem Dnia Dwudzie-

20stego Stycznia Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt

21Osmego, w Lwowie z drugiey Strony Spisanego, pomie-

22nione Dobra Wieś Parażyńce[?] ze wszystkiemi Po-

23lami, Rolami, Sianożęciami, Zapustami, Stawami,

24Lasami, Sadzawkami, Daninami, Młynami Pań-

25szczyzną, Strożą Dzienną y Nocną, Dziesięciną Pszczel-

26ną y wszelkiemi in genere dochodami, y pożytkami

27tak iako się przedtym te Dobra w Sobie zawierały y te-

28raz zawieraią w Spokoyną Trzyletnią Arędowną

29Wiel. Rekwirentowi nemine oppugnante ac Con-

30tradicente podał y postąpił Possessyą Poddanym obwo-

31łaney Szlachtą Sobie przytomną Oświadczywszy się

32Przedemną Urzędem prawdziwey Jntromissyi uczy-

33nił y zeznał Relacyą Woźny nieumieiący pisać Krzyż

34S. kładnie Jan Szczerbiński[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnnych Opatrzny – woźny generalny województwa bracławskiego i innych, opatrzny; Rel.[acya] – relacja; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Eo Maioris evidentioris testimonii gratia Sibi ad hunc actum adhibitos – przybranych sobie do tej czynności dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore Kontraktu – mocą kontraktu; Chorążowie W. X. Lit. Małż. – chorążostwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, małżonkowie; Zapusty – zarośla; Sadzawki – małe stawy; Stroża Dzienna y Nocna – straż (warta) dzienna i nocna pełniona przez poddanych; in genere – ogólnie; nemine oppugnante ac Contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; Krzyż S.[więty] kładnie – stawia krzyż.

Uwagi: nazwy i nazwiska odczytane niepewnie: wieś „Parażyńce/Parasińce” (w nagłówku marginalnym „Sarożynkę”?), rekwirent „Kazimierz Jlinicz” (nagłówek: „W. Jlinickiemu W.”), tytuł „Woyskiego Nowogr.” (może nowogrodzki), woźny „Szczerbiński”, świadek „Piętkowski”. Akt jest analogiczny do kontraktu w akcie 204 (Rzewuscy → J. Czarnecki, Biłaszki, również klucz pohrebyszczański). Kontrakt dla Ilinicza[?] zawarto we Lwowie 20 I 1768 r.

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny Jan Szczerbiński[?] zeznał, że 24 marca 1768 r., na żądanie Kazimierza Ilinicza[?], wojskiego nowogrodzkiego[?], w obecności szlachty Jana Szczepańskiego i Tomasza Piętkowskiego[?], był we wsi Parażyńce[?] należącej do klucza pohrebyszczańskiego i na mocy trzyletniego kontraktu arendownego, zawartego we Lwowie 20 stycznia 1768 r. z dziedzicami – Stanisławem i Karoliną z książąt Radziwiłłów Rzewuskimi, chorążostwem W. Ks. Lit. – wprowadził go bez sprzeciwu w spokojne trzyletnie posiadanie arendowne wsi z polami, łąkami, zaroślami, stawami, lasami, sadzawkami, daninami, młynami, pańszczyzną, strażą dzienną i nocną, dziesięciną pszczelną i wszelkimi dochodami. Ogłosił to poddanym; woźny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 173v (skan 0175, strona lewa, od ok. 3/4)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną

k. 174 (skan 0175, strona prawa, do ok. 2/3)

1Janem Jedleckim Jnst. y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Win-

2n. Stanowszy osobiście Woźny Generał Wdwa Bracł. y Jnnych Opa-

3trzny Bazyli Sadkowski[?] in vim Suae verae fidelis Rel. pa-

4lam publice Recognovit, Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc

5Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Die Vigesima Tertia Martij

6na Affektacyą y Prawną Rekwizycyą W. Jmć Pana Macieja

7Dłużniewskiego[?] Podst.[?] Płockiego[?] Maiąc przy Sobie Stronę Szla-

8chty Ludzi wiary godnych Ur. Jchmć Panow Piotra Martyno-

9wskiego, y Woyciecha Kalinowskiego[?] Maioris evidentioris

10gratia Sibi ad hunc actum adhibitos, był w Dobrach Mia-

11sta Komaygrodzie[?] z przed Mieściami[?] gdzie będąc vigore Skry-

12ptu Rzecznego[?] od JO. X. Jmć Kaietana Czetwertyńskiego Podkom.

13JKMci Dobr wspomnianych Dziedzica W. Rekwirentowi

14Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt, Siodmego, Dnia Trzyna-

15stego Decembris na Summy Czerwonych Zł. P.[?] Czterysta Osm[?]

16obręczowych[?], tudzież Trzy tysiące Trzydzie-

17ście[?] warzych[?] y Jnny expens wynikaiący da-

18nego[?] Osm Zł. Pol. eiusdem[?] doborow[?] y Jnny expens wynikaiący da-

19nego y Służącego pomienione Dobra Miasto Komaygrod z przed-

20mieściami ze wszystkiemi Żydami Poddanemi, Ciągłemi y pie-

21szemi Arędami Browarami, Lasami, Polami, Łąkami, Sianoż[ę]-

22ciami, Stawami Młynami, Wymiarami Czynszami Daninami

23Robociznami owo zgoła ze wszystkiemi Dochodami pożytkami

24y używaniami tak Jako pomienione Dobra w swoich Miedzach

25Obchodzach y Granicach zostawały y zostaią w Realną aktualną

26aż do Czasu wytrzymania wyżey wyrażoney Summy podał nemi-

27ne Contradicente ac impugnante postąpił Possessyą Poddanym ob-

28wołany posłuszeństwo zalecił z tąd powróciwszy

29prawdziwey Jntromissyi uczynił y zeznał Rel. De quo praesens

30quidem Mlis Rel. Mlis qui supra ignarus Scribendi Cru-

31cem S. posuit Bazyli Sadkowski[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Jnst. – instygator; in vim Suae verae fidelis Rel.[ationis] palam publice Recognovit – mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie i publicznie zeznał; Die Vigesima Tertia Martij – dnia 23 marca; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Maioris evidentioris [testimonii] gratia Sibi ad hunc actum adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego świadectwa; vigore Skryptu – mocą skryptu (zapisu dłużnego); Podkom.[orzy] JKMci – podkomorzy Jego Królewskiej Mości; Wymiary – opłaty młynarskie; aż do Czasu wytrzymania … Summy – aż do zwrotu sumy (zastaw); nemine Contradicente ac impugnante – bez niczyjego sprzeciwu; Mlis (Ministerialis) qui supra ignarus Scribendi Crucem S.[anctam] posuit – woźny jak wyżej, nie umiejąc pisać, postawił święty krzyż.

Uwagi: fragment opisujący sumę skryptu (w. 13–17 k. 174) odczytany bardzo niepewnie – mowa o czerwonych złotych (dukatach) i dodatkowych kosztach; kwoty niepewne. Nazwisko rekwirenta i skrót „P.P.” w nagłówku – prawdopodobnie ten sam Maciej Dłużniewski[?], podstoli płocki[?], co w akcie 207. Nazwisko woźnego („Bazyli Sadkowski/Radkowski”) – zapewne ten sam woźny co w aktach 211–212 (tam odczytane „Sałkowski[?]”). Komargród – miasteczko w woj. bracławskim, dobra Czetwertyńskich (por. intromisję ks. K. Czetwertyńskiego w Komargród, akt 190). Ks. Kajetan Czetwertyński – podkomorzy J. K. Mości (tytuł odczytany niepewnie).

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny Bazyli Sadkowski[?] zeznał, że 23 marca 1768 r., na żądanie Macieja Dłużniewskiego[?], podstolego płockiego[?], w obecności szlachty Piotra Martynowskiego i Wojciecha Kalinowskiego[?], był w mieście Komargród z przedmieściami i na mocy skryptu wystawionego 13 grudnia 1767 r. przez dziedzica tych dóbr, ks. Kajetana Czetwertyńskiego, podkomorzego J. K. Mości, na sumę w czerwonych złotych (z dodatkowymi kosztami; kwoty niepewne), wprowadził Dłużniewskiego[?] bez sprzeciwu w realne posiadanie miasta z Żydami, poddanymi, arendami, browarami, lasami, polami, łąkami, stawami, młynami, czynszami, daninami i robociznami – aż do zwrotu sumy. Poddanym nakazał posłuszeństwo; woźny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 174 (skan 0175, strona prawa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y

4przedemną Janem Jedleckim Jnst. y Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Grodzkim Winnickim Comparens Per-

6sonaliter Ur. Jmć Pan Michał Stefanowicz ten Do-

7kument od Wiel. Sokołowskiego Wiel. Żułkowskiemu[?]

8na Summy pewną dany y Służący sub Jnt. Contt. ad

k. 174v (skan 0176, strona lewa, do ok. 3/5)

1Act. Castr. Capit. Vinn. per Oblatam podał tenoris

2Ejusmodi W. Jmć Pan Żułkowski[?] Łowczy Kruszw.[?]

3na Dług należący z Skarbu JW. Stty Pniatyńskie-[?]

4go Dobrodzieia Wiel. Jmć Panu Starzyńskiemu

5Generałowi Leutnantowi Złł. Trzy Tysiące Dwadzie-

6ścia Siedm Groszy Piętnaście Dico Złł. Trzy Tysiące

7Dwadzieścia Siedm Groszy Piętnaście odbierze z

8manet[?] Rachunkow Huminowskich[?] pozostały Kwit

9od Ur. Sokołowskiego Złł. Sto Trzydzieści od Ru-

10szna[?] y Bonary[?] Arędarzow Huminowskich[?] Złł.

11Dwa Tysiące Dziewięćset Osmdziesiąt Jeden od Jmć

12Pana Bołszyńskiego[?] Resztę z Rachunkow Złł.

13Sześćdziesiąt Pięć Groszy Dwadzieścia Osm y Puł

14in Summa Złł. Trzy Tysiące Sto Siedmdziesiąt Sześć

15Groszy Dwadzieścia Osm y Puł z ktorey sobie wyż z-

16markowaną Kwotę potrąci a resztę Złł. Pol. Sto Czter-

17dzieści Dziewięć Groszy Trzynaście y Puł, do Rąk Jmć

18Pana Podskarbiego Bersadzkiego ad praesens wy-

19płaci y Dokument po wybraniu Remanentu temu-

20ż ma oddać Jmć Panu Podskarbiemu Klucza Bersa-

21dzkiego, Który in rationibus przyięty będzie Datum

22Die Decima Sexta Aprilis Millesimo, Septingentesi-

23mo, Sexagesimo Septimo Anno, w Bersadzie u tego Do-

24kumentu per Oblatam podanego Podpis Ręki temi sło-

25wy J.W. Sokołowski mpp. Który to Dokument Jako

26się w sobie ma Słowo w Słowo do Ksiąg ninieyszych

27Grodz. Winn. iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Jnst. – instygator; Comparens Personaliter – stawiwszy się osobiście; sub Jnt.[itulatione] Contt.[enta] – o treści zawartej w nagłówku; ad Act.[a] Castr.[ensia] Capit.[anealia] Vinn.[icensia] per Oblatam – do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris Ejusmodi – tej treści; Dico – mówię (powtórzenie kwoty słownie); Generał Leutnant – generał-lejtnant (stopień wojskowy); manet – pozostaje; Remanent – pozostałość, zaległość; ad praesens – obecnie, teraz; in rationibus przyięty – przyjęty w rachunkach; Datum Die Decima Sexta Aprilis 1767 – dano dnia 16 kwietnia 1767; mpp (manu propria) – własnoręcznie; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: dokument jest asygnacją: Żułkowski[?] (łowczy kruszwicki[?] – odczyt tytułu niepewny) miał otrzymać 3027 zł 15 gr, należne z dóbr (skarbu) pana, którego tytuł odczytano jako „Stty Pniatyńskiego[?]”, dla generała-lejtnanta Starzyńskiego; na pokrycie przekazano mu do odebrania trzy pozycje: kwit Sokołowskiego na 130 zł, 2981 zł od arendarzy Ruszna[?] i Bonary[?] (huminowskich[?]) oraz 65 zł 28,5 gr reszty z rachunków od Bołszyńskiego[?] – razem 3176 zł 28,5 gr; po potrąceniu swojej należności (3027 zł 15 gr) nadwyżkę 149 zł 13,5 gr miał wpłacić podskarbiemu klucza berszadzkiego. Rachunek zgadza się arytmetycznie. Bersad (Berszada) – miasteczko i klucz w woj. bracławskim (por. akt 157 – arenda klucza berszadzkiego). Nazwa „Huminowskie[?]” (arendarze, rachunki) – odczyt niepewny.

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Michał Stefanowicz podał do akt dokument wystawiony 16 kwietnia 1767 r. w Bersadzie przez J. W. Sokołowskiego dla Żułkowskiego[?], łowczego kruszwickiego[?]. Na pokrycie długu 3027 zł 15 gr, należnego ze skarbu pana (starosty) dla generała-lejtnanta Starzyńskiego, Żułkowski[?] miał odebrać: kwit Sokołowskiego na 130 zł, 2981 zł od arendarzy Ruszna[?] i Bonary[?] oraz 65 zł 28,5 gr reszty z rachunków od Bołszyńskiego[?] – razem 3176 zł 28,5 gr; po potrąceniu należnej mu kwoty nadwyżkę 149 zł 13,5 gr miał wpłacić podskarbiemu klucza berszadzkiego i oddać mu dokument po pobraniu zaległości. Dokument wpisano słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 174v (skan 0176, strona lewa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Dwudziestego Osmego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y

4przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namie-

5snikiem Burgrabstwa Gr. Winn. Comparens Personal.

k. 175 (skan 0176, strona prawa)

1W. Jmć Pan Felix Kopczyński Subdelegat Grodzki Winn. ten Kontrakt Za-

2stawny Trzyletni Między Wiel. Wardeńskim S. L.[?] z iedney a W.

3Miedzwieckim[?] P. B. z drugiey Strony o Dobra Wieś Słobudkę za-

4warty sub Jnt. Contt. ad Act. praesent. Capit. Vinn. per Obl.

5podał Tenoris Sequentis Między W. Jmć Panem Andrze-

6iem Godziembą Wardeńskim Stol. Latycz. z iedney a

7Wiel. Jmć Panem Stanisławem Miedzwieckim[?]

8P. B. z drugiey strony Stanął pewny y w niczym

9nieodmienny Kontrakt w tenniży[?] Opisany Sposob Jż

10W. Jmć Pan Miedzwiecki[?] będąc pilnie potrzebny Sum-

11my Trzynastu Tysięcy Złł. Pol. na znieśienie Długu

12z Dobr Wsi Dziedziczney Słobudki [...] Lokowany

13w zastawie W. Jmć Pana Zaleskiego Łowczy. Zwinogr.[?] Trzy-

14letnim Kontraktem będący Zaięcia[?] y pożycza Jstotne-

15go y Rzetelnego Długu u tegoż Wiel. Stol. Latycz. wy-

16wyrażoney Summy Trzynastu Tysięcy Złł. Pol. Secun-

17dum Currentiam Modernam w Biały monecie Zaczym

18tedy W. Stol. Latycz. pewnieyszy był Summy Swoiey

19też Samą Wieś Słobudkę [...] Lokowaną nikomu proc-

20cz Summy nie Oprawną ani zawiedzioną w Wdztwie y

21Powiecie Bracł. Sytuowaną w zastawną Trzyletnią y aktu-

22alną puszcza Possessyą zewszystkiemi Polami, Rolami, La-

23sami, Sianożęciami, Młynami Grontami y zewszelki-

24emi przynależytościami do tey Wsi należącemi Poddane-

25mi Ciągłemi y pieszemi y Onych Robociznami do tey

26w tych Dobrach Praktykowaną nic a nic na Siebie nie ex-

27cypuiąc ani zostawuiąc do ktorych Dobr Jntromissyi Wiel. [...]

28Każdego Czasu pozwala pozwolony zas za nią[?] przez Się

29ani przez Subordynowane Osoby przeszkadzać niema

30y niepowinien będzie y Owszem od wszelkich Jmpedi-

31mentów Prawnych y nie Prawnych bronić ewin-

32kować y zastępować Obowięzuie się. A że Wiel. Lato-

33kowaj[?] y zastępowac Obowięzuię[?] Kontraktowi tylko przez

34Lat nieżadney potrzeby Kontraktuie przeto nad Kory[?]

35powszechną dla podupadłych Dobroć[?] przeto nad Kor[?]

36pondencyą Summy Swoiey żadnych zysków nie

37pretenduie[?]. Ktore beneficium Samemu tylko

38Juryzdatorowi Służyć ma[?]. gdyż też Samą Łuki[?]

39[...] Słobudkę Arędownym Kontraktem puszcza

40Dziedzicowi Salva Conditione. Jżeby W. Jmć Pan

41Dziedzic Summie ad Correspondentiam Summie

42Trzynastu Tysięcy Złł. Pol. to iest Tysiąca Trzysta

43Złł. Pol. z Arędowney puszczoney Sobie Possessyi

k. 175v (skan 0177, strona lewa)

1Ktorego Kożdeli[?] Roku Tydniem przed Swię-

2tem Swiętych Trzech Krolow Rzymskich

3nie wypłacił, tedy W. Stol. Lat. ze wszystkiemi

4Jntegraliter[?] Jakiemi będź pożytkami ma na

5też Wieś Słobudkę odebrać y według Woli swo-

6iey dysponować, Possessya zas W. Stol. Dnia

7Siodmego Stycznia w Roku Teraźnieyszym

8Tysiącznym Siedmsetnym, Sześćdziesiątym, Os-

9mym, Zaczynać się powinna ta zas Jmportowa-

10na Summa Jeżeliby po wyściu Lat Trzech

11Possessyi na zawtrze Swięta Swiętych Trzech Kro-

12lów Rzymskich wypłacona nie była tedy W.

13Stol. w Drugie Triennium wpadać ma y po-

14winien będzie, Ktory Securitas tak na Sum-

15mach Pomienionych Jako y na Dobrach gdzie

16kolwiek znayduiących się Ostrzega y Zapisuie

17Rumacya z przezimowaniem Bydła do Swiętego

18Woyciecha z posłuszeństwem Strożą Ostrzega

19się Wywoz o Mil Trzy naznaczaią, Ktory to

20Kontrakt do Jnwentarza a Jnwentarz do Kontra-

21ktu Referować się maią co dla lepszey Wiary wagi y

22waloru Obowiązuiąc się ninieyszy Kontrakt Robo-

23rować Wiel. Dziedzic Coram Actis quibus-

24vis przy uproszonych przyiaciołach Ręka-

25mi własnemi podpisuiemy się. Jn casu sprze-

26ciwienia się temu Kontraktowi Forum Ubi-

27quinarium pod zakładem Drugiey takowey

28ze Summy Sobie y Sukcessorom Swoim do odpo-

29wiadania naznaczaią Datum w Paszynkach[?]

30Die Tertia Januarij Millesimo Septingentesimo

31Sexagesimo, Octavo Anno. U tego Kontraktu

32per Oblatam podanego Podpisy Rąk przy Pie-

33częciach Dwoch na Laku Czerwonym wyci-

34śnionych, w te Słowa Andrzey Godziemba War-

35deński St. Latycz. /L.S./ S. Miedzwiecki[?] /L.S./

36Ktory to Kontrakt Jako się w sobie ma Słowo w

37Słowo do Ksiąg ninieyszych iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparens Personal.[iter] – stawiwszy się osobiście; Subdelegat Grodzki – subdelegat (zastępca sędziego) grodzki; S. L. / Stol. Latycz. – stolnik latyczowski; P. B. – zapewne podczaszy (lub pisarz) bracławski – rozwinięcie niepewne; Secundum Currentiam Modernam w Białey monecie – według obecnego kursu w białej (srebrnej) monecie; Possessya – posiadanie (zastawne); Jmpedimenty Prawne y nie Prawne – przeszkody prawne i pozaprawne; ewinkować – bronić posiadania (ewikcja); Correspondentia Summae – odpowiednik (procent) od sumy; Salva Conditione – z zastrzeżeniem warunku; Jntegraliter – w całości; Swięto Swiętych Trzech Krolow Rzymskich – Trzech Króli wg kalendarza gregoriańskiego (6 I); Triennium – trzylecie; Securitas – zabezpieczenie; Rumacya – ustąpienie (wyprowadzka) z dzierżawy; Coram Actis quibusvis – przed jakimikolwiek aktami; Forum Ubiquinarium – sąd w każdym miejscu; Datum … Die Tertia Januarii 1768 – dano 3 stycznia 1768; L.S. – miejsce pieczęci; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: kontrakt wpisany przez kopistę niestarannie – kilka wierszy na k. 175 (zwłaszcza fragment o „beneficium” i braku zysków dla zastawnika) jest zniekształconych i odczytanych tylko częściowo; nazwisko dłużnika („Miedzwiecki/Miedzwiecka” – w podpisie „S. Miedzwiecki”) i jego tytuł („P. B.”) oraz nazwa miejsca zawarcia („w Paszynkach[?]”) – niepewne. Z kontekstu: Miedzwiecki[?] pożyczył od Andrzeja Godziemby Wardeńskiego, stolnika latyczowskiego, 13 000 zł w białej monecie, aby wykupić swoją dziedziczną wieś Słobudkę z zastawu u Michała Zaleskiego, łowczego zwinogrodzkiego[?] (por. akt 212 – intromisja Zaleskiego w Słobódkę[?] i połowę Łuki Zabołotyckiej[?]), i oddał ją Wardeńskiemu w trzyletni zastaw; jednocześnie Wardeński wydzierżawił wieś z powrotem dziedzicowi, pod warunkiem płacenia 1300 zł rocznie (10% od sumy) tydzień przed świętem Trzech Króli – w razie zaległości Wardeński miał przejąć wieś w faktyczne posiadanie.

Streszczenie

28marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Feliks Kopczyński, subdelegat grodzki winnicki, podał do akt trzyletni kontrakt zastawny zawarty 3 stycznia 1768 r. w Paszynkach[?] między Andrzejem Godziembą Wardeńskim, stolnikiem latyczowskim, a Stanisławem Miedzwieckim[?] (P. B.). Miedzwiecki[?], potrzebując 13 000 zł w białej monecie na spłatę długu, za który jego dziedziczna wieś Słobudka (woj. i pow. bracławski) była w trzyletnim zastawie u Michała Zaleskiego, łowczego zwinogrodzkiego[?], pożyczył tę sumę od Wardeńskiego i oddał mu Słobudkę w zastawne posiadanie na trzy lata od 7 stycznia 1768 r., ze wszystkimi polami, lasami, łąkami, młynami i poddanymi, zobowiązując się bronić go przed wszelkimi przeszkodami. Wardeński pozostawił wieś w arendzie dziedzicowi pod warunkiem płacenia corocznie 1300 zł (odpowiednik od sumy) tydzień przed świętem Trzech Króli; w razie niewypłacenia może przejąć wieś i rozporządzać nią. Jeśli suma nie zostanie zwrócona po trzech latach, zastaw przechodzi na następne trzylecie. Ustalono warunki rumacji, przezimowania bydła do św. Wojciecha i wywozu na 3 mile; strony poddały się każdemu sądowi pod zakładem równej sumy. Kontrakt podpisali Wardeński i Miedzwiecki[?].

Transkrypcja

k. 176 (skan 0177, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Martij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Gr. Winn. Comparens Pers. Ur. Jmć Pan Kazimierz

6Piotrowski tę Komplanacyą czyli Bardziey Asekuracyą Mię-

7dzy Ur. Odolanowskiemi[?] Małż. a Sobą Affektantem o Długi pe-

8wny y pretensye nastąpioną sub Jnt. Contt. ad Act.

9praesent. Castr. Capit. Vinn. per Oblatam podał Tenoris

10Sequentis. Niżey na podpisie wyrażony, Znam tym Skry-

11ptem moim Assecurationis, Ktory takowego Waloru iest

12Jakoby przed Aktami autentycznemi był przyznany, Jż

13Ja będąc Winnym z Długu Summy Złł. Pol. Dwieście Pięćdzie-

14siąt Zapary[?] Koni, Jeszcze w Roku Tysiącznym, Siedmsetnym

15Sześćdziesiątym Pierwszym na Assekuracyą Wiel. Jmć Pa-

16na Kazimierza Piotrowskiego wziętych, a że tey Summy

17Czerwonych Złł. Dwunastu Do tych czas niewypłaciłem, tyl-

18ko Skrypt mnie Służący od Jmć Pana Mokwidły[?] na Summę

19w tym że Skrypcie wyrażoną, tudzież Klacz Złotą[?] Jnna

20Dominium Sługę ode mnie nalegaiącego temuż Jmć Panu

21Piotrowskiemu dałem, do Odebrania u Jmć Pana Mokwi-

22dły[?], a że owey Summy Czerwonych Złł. Dwunastu do tych czas

23nie odebrał, y w Procesie z Sobą wszliśmy teraz zas unikaiąc

24dalszego Processu, y przezłości[?] Prawnych dobrowolnie się

25dzieliśmy się za Kobyłę wziętą przez Jmć P. Piotrowskiego

26Złł. Pol. Czterdzieści, gotowemi pieniędzmi daliśmy Złł. Czter-

27dzieści, Jnnemi Computando czyni Złł. Osmdziesiąt Które

28Jmć Pan Piotrowski Asekuruie, Reszta zas Summy zostaie się do

29wypłacenia odemnie Jmć Panu Piotrowskiemu Złł. Pol. Sto

30Czterdzieści y Cztery, Którą na Terminie Trzech Krolow po-

31dług Kalendarza Rzymskiego, w Roku da Bóg przyszłym

32Tysiącznym, Siedmsetnym, Sześćdziesiątym, Dziewiątym[?] bez żadney

33Zwłoki oddać mam y Asekuruię, a gdyby oddanie na-

k. 176v (skan 0178, strona lewa, do ok. 2/3)

1ny iest y będzie nieuważaiąc na niczyię pretensyą, temuż

2Jmć Panu Piotrowskiemu wydać, a Jmć P. Piotrowski Gro-

3downi[?] o Taxowac, y ieżeliby czego do Zupełney Satysfa-

4kcyi Długu nie dostawała tedy ia na wszelkich Ruchomo-

5ściach y Summach, gdzie kolwiek zostaiących bespiecznie

6zapisuię y Process ex do Osoby Jmć Pana Piotrowskiego

7ściągaiący się Żarty[?] annihiluię, od wszelkich Preten-

8syi Onego ninieyszą Assekuracyą uwalniam, co dla lep-

9szey wiary Wagi y pewności przy uproszeniu Jchmć Przy-

10iaciół wraz z Żoną moią ten Skrypt Rękami naszemi

11własnemi Stwierdzamy Działo się w Winn. Dnia Dwu-

12dziestego Octobra, Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodme-

13go Roku. Skrypt zas wyż wspomniany Jmć Pana Mo-

14kwidły[?] od Jmć Pana Piotrowskiego do Rąk Moich odbie-

15ram z ktorego Kwituię u tey Komplanacyi per Oblatam

16podaney podpis Rąk w te Słowa. Andrzey Odolanowski[?] Ja

17Jako nieumieiąca doskonale pisać znak Krzyża S. kładnę

18Maryanna Odolanowska[?] + Ja Jako proszony Przyia-

19ciel od Jmć Państwa Odolanowskich do tey Assekura-

20cyi podpisuię się Stanisław Kniahinicki[?] mpp Kto-

21ra to Komplanacya Jako się w sobie ma do Ksiąg ninie-

22yszych iest ingrossowana

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Komplanacya – ugoda polubowna; Asekuracya, Skrypt Assecurationis – zobowiązanie (skrypt zapewniający); Comparens Pers.[onaliter] – stawiwszy się osobiście; Affektant – wnoszący; sub Jnt.[itulatione] Contt.[enta] – o treści zawartej w nagłówku; per Oblatam – do wpisania (oblata); Tenoris Sequentis – następującej treści; Computando – licząc, w rachunku; Termin Trzech Krolow podług Kalendarza Rzymskiego – święto Trzech Króli (6 I) wg kalendarza gregoriańskiego; annihiluię – unieważniam (proces); mpp (manu propria) – własnoręcznie; ingrossowana – wpisana do ksiąg.

Uwagi: rachunek w akcie niejasny: dług wynosił 250 zł (za pary koni wzięte w 1761 r. na asekurację Piotrowskiego) – mowa też o 12 czerwonych złotych z przekazanego skryptu Mokwidły[?]; po zaliczeniu 40 zł za kobyłę i 40 zł gotówką (razem 80 zł) pozostało 144 zł do zapłaty na Trzech Króli 1769 r. (rok w rękopisie niepewny). Wyrazy „Zapary[?] Koni”, „Klacz Złotą[?]”, „Grodowni[?] o Taxowac”, „Żarty[?]” odczytane niepewnie. Nazwiska Odolanowski (Odolanowscy) i Mokwidło oraz świadka Kniahinicki – niepewne. Asekurację wystawiono w Winnicy 20 X 1767, oblatowano 29 III 1768. Andrzej Odolanowski[?] podpisał się, jego żona Marianna postawiła krzyż.

Streszczenie

29marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Kazimierz Piotrowski podał do akt ugodę, a właściwie asekurację, wystawioną mu w Winnicy 20 października 1767 r. przez Andrzeja i Mariannę Odolanowskich[?]. Andrzej Odolanowski[?] przyznał, że był winien Piotrowskiemu 250 zł za konie wzięte jeszcze w 1761 r.; zamiast zapłaty przekazał mu skrypt Mokwidły[?] na 12 czerwonych złotych (i klacz), ale Piotrowski tej sumy nie odebrał i doszło do procesu. Aby uniknąć dalszego sporu, strony rozliczyły się: za kobyłę wziętą przez Piotrowskiego zaliczono 40 zł, 40 zł zapłacono gotówką (razem 80 zł), a pozostałe 144 zł Odolanowski[?] zobowiązał się zapłacić na Trzech Króli następnego roku, zabezpieczając dług na wszystkich swoich ruchomościach i sumach. Proces umorzono, a Odolanowski[?] odebrał skrypt Mokwidły[?]. Asekurację podpisali Andrzej Odolanowski[?], Marianna Odolanowska[?] (krzyżem) i świadek Stanisław Kniahinicki[?].

Transkrypcja

k. 176v (skan 0178, strona lewa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Martij Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

4y Przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem

5Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Stanowszy Oczewiście Woźny

6Gnł. Wdwa Podol. y inne Opatrzny Jan Nowrocki[?] w moc wierney Rel.

7Swoiey Jawnie Ustnie y Dobrowolnie zeznał Jż On Roku Tysiąc Siedm-

8set Sześćdziesiąt Osmego Dnia Dwudziestego Szostego Martij na Affe-

9ktacyą y Prawną Rekwizycyą WW. Jchmć PP. Franciszka Starosty Ra-

10domieckiego[?] y Tadeusza Miecz. Pinskiego Dewiczow[?], maiąc przy Sobie

11Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urod. Jchmć Panow Jgnacego Za-

12daranowskiego[?] y Piotra Zadaranowskiego[?] maioris evidentioris Testimonij

13gratia sibi ad hunc Actum adhibitos był w Dobrach Mieście Pohreby-

14szczach z przedmieściami y Wsiach do tego należących Starościnie[?] y Swa-

k. 177 (skan 0178, strona prawa, do ok. 1/3)

1tach[?] gdzie będąc vigore Kontraktu Arendownego Trzeletnego Tymże WW.

2Rekwirentom Służącego ze wszystkiemi Polami, Rolami, Orankami, y nie O-

3rankami Sianożęciami, Łąkami, Stawami, Stawkami, Młynami, Młynkami

4Sadzawkami Lasami Gajami, Dąbrowami Zaroślami, Poddanemi, Ciągłemi y

5Pieszemi Komornikami Czynszami, Daninami, Daniami, wszelkiemi powinno-

6ściami Dziesięcinami Pasiekami, Pasieczyskami, Sadami, Sadybami, Arędami

7Karczemnemi, Browarami, Budynkami, Dworami, Dworzyskami, Owo zgo-

8ła ze wszystkiemi Attynencyami, y Pertynencyami, tak iako się przedtym

9Te Dobra w Sobie zawierały y teraz zawieraią w Spokoyną Realną Aktualną

10WW. Rekwirentom Nemine Oppugnante ac Contradicente podał, y postąpił

11Possessyą Poddaństwo do Gromady zwoławszy o nowych Possessorach oznaymił

12y wszelkie Powinności odbywać zalecił w czym Szlachtą Sobie przytomną o-

13świadczywszy się z tamtąd powrócił y Przedemną Urzędem prawdziwey

14Jntromissyi uczynił y zeznał Rel. de quo praesens Ejusd. Mlis Rel.

15Mlis qui supra Litt. ignarus Crucem Sanctam posuit +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Woźny Gnł. Wdwa Podol. y inne Opatrzny – woźny generalny województwa podolskiego i innych, opatrzny; Rel.[acya] – relacja; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Stt. / Starosta – starosta; Miecz.[nik] Piński – miecznik piński; maioris evidentioris Testimonii gratia sibi ad hunc Actum adhibitos – przybranych do tej czynności dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore Kontraktu Arendownego Trzeletnego – mocą trzyletniego kontraktu arendownego; Oranki y nie Oranki – grunty orne i nieorne; Komornicy – chłopi bezrolni (komornicy); Attynencye y Pertynencye – przyległości i przynależności; Nemine Oppugnante ac Contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; de quo praesens Ejusd.[em] Mlis (Ministerialis) Rel.[atio] – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; Litt.[erarum] ignarus Crucem Sanctam posuit – nie umiejąc pisać, postawił święty krzyż.

Uwagi: nazwiska rekwirentów („Dewicz/Dewiczów”), tytuł Franciszka („Starosty Radomieckiego[?]”), nazwisko woźnego („Nowrocki/Nowracki”) i świadków („Zadaranowski”) odczytane niepewnie; podpis woźnego (imię i nazwisko) w relacji pominięty – jest tylko krzyż. Fragment „Wsiach do tego należących Starościnie[?] y Swatach[?]” niejasny – może nazwy wsi klucza pohrebyszczańskiego. Pohrebyszcze – miasto i klucz Rzewuskich (por. akty 204 i 213 – arendy wsi klucza pohrebyszczańskiego od S. F. i K. Rzewuskich); zapewne i ten kontrakt arendowny zawarto z Rzewuskimi (nie wymieniono ich w akcie). Data kontraktu nie podana.

Streszczenie

29marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny województwa podolskiego Jan Nowrocki[?] zeznał, że 26 marca 1768 r., na żądanie Franciszka Dewicza[?], starosty radomieckiego[?], i Tadeusza Dewicza[?], miecznika pińskiego, w obecności szlachty Ignacego i Piotra Zadaranowskich[?], był w mieście Pohrebyszcze z przedmieściami i we wsiach do niego należących i na mocy trzyletniego kontraktu arendownego przysługującego rekwirentom wprowadził ich bez sprzeciwu w spokojne, realne posiadanie tych dóbr ze wszystkimi polami, łąkami, stawami, młynami, sadzawkami, lasami, poddanymi (ciągłymi, pieszymi i komornikami), czynszami, daninami, dziesięcinami, pasiekami, sadami, arendami karczemnymi, browarami i dworami. Zwołał gromadę, ogłosił nowych posesorów i nakazał posłuszeństwo. Woźny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 177 (skan 0178, strona prawa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Martij Dwudziestego Dziewiątego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodzkiemi Winnic. y Przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grod. Winn.

5Comparentes Pers. Urod. Jchmć PP. Mikołay Karczewski[?] y Antoni Gnieź-

6decki[?] Swym y Urod. Antoniego Gnieźdeckiego[?] Stryia Swego vigore Plenipo-

7tencyi Ręczney Dnia Dwudziestego Szostego Marca Millesimo Septin-

8gentesimo Sexagesimo Octavo Anno w Widłach[?] Datowaney Sobie

9dla zeznania w Grod. Winn. do wszelkich Spraw Jmieniem Tegoż Urod.

10Antoniego Gnieźdeckiego[?] danej Plenipotencya zapisana y Ręką własną

11podpisaney Jmieniem czyniący zdrowi będąc na Ciele y umyśle odstą-

12piwszy Swey własney należney Ziemskiey Juryzdykcyi Prawa Fori Po-

13wiatu y Wdwa a pod Teraźnieysze dobrowolne Zeznanie Swoie Całkiem

14poddaiąc y wcielaiąc wiadomo Jawno czynią ustnie y Dobrowolnie

15zeznaią Jż Jchmć zeznawaiący maiąc Sprawy Swoie rozne w roznych

16Sądach y Urzędach mianowicie w Grod. Winnic. y Prześwietł. Trybunał.

17Koronno[?] Lubel. y Lwowie, a nie mogąc Onych ob vanas[?] Legalitates

k. 177v (skan 0179, strona lewa, do ok. 1/2)

1Suas Personali Comparitione attentować ani promowować, Więc na miey-

2scu y w Osobach Swoich Wiel. y Urod. Jchmć PP. Jgnacego Modrzy-

3ckiego[?] y Mateusza Thorzewskiego[?] za prawdziwych, nieomylnych Ple-

4nipotentów upraszaią Stanowią y Zapisuią daiąc Tymże Jchmć PP.

5Plenipotentom wszelką moc Stawać wydawać Kontrowertować Decreta

6Juste Lata akceptować w Komparycyą pisać się od Uciążliwych ad Majus

7Subsellium appellować Grzywny y Winy Dekretami przysądzone odbierać

8z odebranych Jmieniem Zeznawaiących Kwitować Plenipotentow na

9mieyscu Swoim Jnnych Stanowić y Zapisywać y wszelkich Dobrodzieystw

10z Prawa Sobie pozwolonych co tylko concernit veros ac Legitimos Ple-

11nipotentes używać a co kolwiek przez Tychże Wiel. Plenipotentów praw-

12nie y Sprawiedliwie postąpiono y postanowiono będzie to wszystko Jchmć

13recognoscentes pro firmo grato et valido przyiąć deklaruią y Submittuią

14się Zawieraiąc Tey Plenipotencyi Robur et validitatem aż do Zakończe-

15nia wszelkich Spraw Urod. Zeznawaiących praesentis recognitionis vigore

16adiecto[?] benevole accidente M. Karczewski[?] Comparens Nieumieiący

17pisać Znakiem Krzyża S. podpisuię Swym y Stryia Swego Jmie-

18niem Ant. Gnieźdecki[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparentes Pers.[onaliter] – stawiwszy się osobiście; vigore Plenipotencyi Ręczney – mocą pełnomocnictwa prywatnego (ręcznego); Prawa Fori Powiatu y Wdwa – prawa właściwego forum powiatu i województwa; Trybunał Koronny Lubelski y Lwowski – Trybunał Koronny (kadencje w Lublinie i we Lwowie); ob vanas Legalitates suas – z powodu swoich prawnie uzasadnionych przeszkód (legalitas – usprawiedliwiona przeszkoda); Personali Comparitione attentować ani promowować – osobiście stawać i prowadzić (spraw); Decreta Juste Lata akceptować – przyjmować sprawiedliwie wydane wyroki; od Uciążliwych ad Majus Subsellium appellować – od krzywdzących apelować do wyższego sądu; concernit veros ac Legitimos Plenipotentes – dotyczy prawdziwych i prawowitych pełnomocników; recognoscentes pro firmo grato et valido przyiąć – zeznający obiecują przyjąć jako trwałe, miłe i ważne; Robur et validitas – moc i ważność; praesentis recognitionis vigore – mocą niniejszego zeznania; adiecto benevole accidente[?] – formuła końcowa (odczyt niepewny).

Uwagi: nazwiska mocodawców (Karczewski, Gnieźdecki) i plenipotentów (Modrzycki, Thorzewski) oraz nazwa miejsca wystawienia pełnomocnictwa stryja („w Widłach[?]”) odczytane niepewnie. Podpis: Mikołaj Karczewski[?] (niepiśmienny, krzyż) oraz w imieniu własnym i stryja Antoni Gnieźdecki[?]. Plenipotencja ważna aż do zakończenia wszystkich spraw.

Streszczenie

29marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, stawili się Mikołaj Karczewski[?] i Antoni Gnieźdecki[?] – w imieniu własnym oraz stryja Antoniego Gnieźdeckiego[?] (na mocy jego pełnomocnictwa ręcznego z 26 marca 1768 r., wystawionego w Widłach[?]) – i oświadczyli, że mając różne sprawy w różnych sądach, zwłaszcza w grodzie winnickim i w Trybunale Koronnym w Lublinie i we Lwowie, a nie mogąc ich prowadzić osobiście z powodu przeszkód prawnych, ustanawiają swymi plenipotentami Ignacego Modrzyckiego[?] i Mateusza Thorzewskiego[?]. Dają im pełną moc stawania, kontrowersji, przyjmowania wyroków, apelacji do wyższych sądów, odbierania grzywien i kwitowania, ustanawiania substytutów i korzystania ze wszelkich dobrodziejstw prawa; zobowiązują się uznać ich czynności. Plenipotencja ważna do zakończenia wszystkich spraw. Karczewski[?] postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 177v (skan 0179, strona lewa, od ok. 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Marca Trzydziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y prze-

4demną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem

5Burgrabstwa Grod. Winn. Stanowszy Oczewiście

6Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnn. Opatrz. Jan Borecki[?]

7w moc wierney Relacyi Swoiey Jawnie zeznał Jż On

8Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Miesiąca

9Marca Osmnastego Dnia na Affektacyą y Prawną

10Rekwizycyą W. Jmć Pana Jgnacego Malinowskiego Towa-

11rzysza Znaku Pancernego Wiel. Jmć Pana

12Grocholskiego Chor. Winn. Maiąc przy Sobie Stronę

13Szlachty Ludzi wiary godnych Ur. Jchmć PP. Andrze-

14ia[?] Myszkowskiego[?] y Eliasza Kropiwnickiego

15Maioris evidentioris testimonii gratia Sibi

16adhibitos

k. 178 (skan 0179, strona prawa, do ok. 1/3)

1adhibitos był w Dobrach Wsiach Wierzchowce[?] Cybulow-

2ce[?] Arakybince[?] y Bogdaszowce[?], gdzie będąc pomienione

3Dobra vigore Kontraktu Arędownego Trzyletniego temuż

4W. Rekwirentowi Służącego ze wszystkiemi Polami

5Oranemi y nie Oranemi Rolami Sianożęciami Łąkami

6Stepami Lasami Czarnemi Dąbrowami, Zaroślami Pod-

7danemi Ciągłemi y Pieszemi, Czynszami y Onych powin-

8nościami Daninami, Daniami Stawami Stawkami

9Młynami Młynkami Sadzawkami, Arędą Karczemną

10Browarami, Pasiekami, Pasieczyskami Dziesięciną

11Pszczelną, Dworami, Sadami, Sadybami y wszelkiemi

12pożytkami y dochodami attinentiami y pertinentiami

13owo zgoła ze wszelkiemi Cyrkumferencyami tak iako się

14te Części w Swoich Metach y Obychodzach zdawna znay-

15dowały y teraz znayduią się, temuż Wiel. Rekwirentowi

16pomienionych Dobr Części nemine Jmpugnante ac Contra-

17dicente w Spokoyną y Aktualną podał y postąpił Posse-

18syą po ktorey Obwołany, Poddanych zwoławszy do Gro-

19mady onym o nowym Possessorze oznaymił y posłu-

20szeństwo y powinności wszelkie odbywać zalecił w czym Woźny

21Szlachtą Sobie przytomną oświadczywszy się przedemną

22Urzędem prawdziwey Jntromissyi Uczynił y zeznał Rel.

23De quo praesens Mlis Rel. Mlis qui supra Jgnarus Scri-

24bendi Crucem S. posuit +

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Gr. Winn. – gród winnicki; Woźny Gnł. Wdwa Bracł. y Jnn. Opatrz. – woźny generalny województwa bracławskiego i innych, opatrzny; Affektacya y Prawna Rekwizycya – żądanie i prawne wezwanie; Towarzysz Znaku Pancernego – towarzysz chorągwi pancernej; Chor. Winn. – chorąży winnicki; Maioris evidentioris testimonii gratia Sibi adhibitos – przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; vigore Kontraktu Arędownego Trzyletniego – mocą trzyletniego kontraktu arendownego; attinentiae et pertinentiae – przyległości i przynależności; Cyrkumferencye – obwody, granice; Mety y Obychody – granice i obręby; nemine Jmpugnante ac Contradicente – bez niczyjego sprzeciwu; De quo praesens Mlis (Ministerialis) Rel.[atio] … Jgnarus Scribendi Crucem S.[anctam] posuit – o czym niniejsza relacja woźnego; nie umiejąc pisać, postawił święty krzyż.

Uwagi: Ignacy Malinowski – ten sam, którego kwitowano z ekonomii tulczyńskiej (akt 209); tam rotmistrz jego chorągwi odczytany jako „Prochotski[?] Chorąży Winnicki”, tu wyraźnie „Grocholski Chor. Winn.” (Grocholski, chorąży winnicki – zapewne poprawna lekcja; por. M. Grocholski w akcie 161). Nazwy wsi (Wierzchowce/Werchówka, Cybulowce/Cybulówka, Arakybince, Bogdaszowce) oraz nazwisko woźnego (Borecki/Borzecki) i świadka (Myszkowski) odczytane niepewnie. Strony kontraktu arendownego (wydzierżawiający) nie zostały wymienione.

Streszczenie

30marca 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, woźny generalny Jan Borecki[?] zeznał, że 18 marca 1768 r., na żądanie Ignacego Malinowskiego, towarzysza chorągwi pancernej Grocholskiego, chorążego winnickiego, w obecności szlachty Andrzeja[?] Myszkowskiego[?] i Eliasza Kropiwnickiego, był w częściach wsi Wierzchowce[?], Cybulowce[?], Arakybince[?] i Bogdaszowce[?] i na mocy trzyletniego kontraktu arendownego wprowadził Malinowskiego bez sprzeciwu w spokojne i aktualne posiadanie tych części dóbr ze wszystkimi polami ornymi i nieornymi, łąkami, stepami, lasami, dąbrowami, poddanymi ciągłymi i pieszymi, czynszami, daninami, stawami, młynami, sadzawkami, arendą karczemną, browarami, pasiekami, dziesięciną pszczelną, dworami i sadami w ich dawnych granicach. Zwołał gromadę, ogłosił nowego posesora i nakazał posłuszeństwo. Woźny postawił krzyż.