Akty 261–280

Transkrypcja

k. 213v (skan 0216, strona lewa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Dwudziestego Dziewiątego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Compnt. Pltr.

6Urodzeni JmPanowie Józef y Michał na Majewie Zastyrce Majewscy

7tę Donacyą ad Acta praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam

8podali.

k. 214 (skan 0216, strona prawa)

1Tenoris sequentis: My niżey na podpisie wyrażeni Józef y Mi-

2chał na Majewie Zastyrce Majewscy bracia między sobą rodze-

3ni ng. Ur. JmPana Macieja na Majewie Zastyrca Majewskiego

4synowie odstąpiwszy swey własney należney Jurysdykcyi y

5Urzędu tuteyszego ile co się tycze zeznania teraźnieyszego dobro-

6wolnie się z dobrami swemi poddaiemy, będąc zdrowi na ciele

7y umyśle czyniemy jawno y dobrowolnie Zeznaiemy tym Zrzecze-

8nym[?] prawa Zapisem każdemu komuby o tem wiedzieć należało

9teraz y na potem będącym zawsze. Jż my prawo swoie na

10Wieś Bukatynkę w Wwie Bracł. sytuowaną po Antecessorach

11na nas spadłą, ze wszelkiemi Attinentiami, pertynentiami,

12lasami, zapustami, krzakami, polami, gruntami, zasianemi y

13nie zasianemi, sianożęciami, wygonami[?], nieużytkami, wodami,

14rzekami, źrodłami, poddanemi oboiey płci ich powinnościami

15daniami, daninami, y robocizną, owo zgoła ze wszelkiemi

16przynależytościami tak iak te dobra z dawnych lat w swoich

17granicach y miedzach zostaią, nic na siebie, sukcessorow naszych

18aut aliquorum reservando vel excipiendo Ur. JmPanu Ja-

19nowi Krasnopolskiemu daiemy, daruiemy y rezygnuiemy na

20wieczne y nieodzowne[?] czasy. Jntromissyi w pomienione dobra

21temuż JmPanu prawonabywcy dopuszczamy a dopuszczoney ani

22sami przez się ani per quamvis alias subordinatas personas bro-

23nić nie będziemy, owszem od wszelkich prawnych y nieprawnych

24impetycyi tegoż JmPana prawonabywcę Jana Krasnopolskiego

25w każdym sądzie y urzędzie bronić y zastępować obowiązuiemy

26się. Wolen zatem będzie on Ur. JmPan Jan Krasnopolski

27dziś odrezygnowanemi mu dobrami Wsią Bukatynką iak chcieć

28zarządzić, dać, darować, odrezygnować, sprzedać, w czem ani my

29ani Sukcessorowie nasi szkodzić mu wzbraniać nie będziemy y

30nie iesteśmy. Na co daiemy niniejsze prawo zrzeczne czyli

31Donacyą dla większey pewności własnemi rękami przy uprosz-

32onych JmPanach przyiaciołach y świadkach podpisuiemy się.

33Datum w Bukatynce dnia Dwudziestego Piątego Marca Tysiąc

k. 214v (skan 0217, strona lewa, od góry)

1[Siedmset] Sześćdziesiąt Osmego roku. U tey donacyi podpisy rąk takowe:

2Józef na Majewie Zastyrzec Majewski m.p. Michał na Majewie Zas-

3tyrzec Majewski m.p. mieysce pieczęci. Jako uproszony do podpisania

4tey Donacyi przez JmPanow Majewskich in rem JmPana Krasnopol-

5skiego zdziałaney podpisuię się iako świadek Augustyn Jabłoń[?]-

6ski m.p. mieysce pieczęci. Jako przytomny świadek wydania tey

7donacyi JmPanu Krasnopolskiemu służący podpisuię się Onufry

8Trzebiński[?] m.p. Uproszony za świadka do podpisania tey dona-

9cyi podpisuię się Grzegorz Nawrocki m.p. Takowa donacya od sło-

10wa do słowa do xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest zapi-

11sana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Oblata – wpisanie dokumentu do ksiąg; in rem – na rzecz; Compnt. Pltr. (comparentes personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris sequentis – następującej treści; ng. (niegdy) – nieżyjącego; attinentie, pertynencye – przyległości, przynależności; zapusty – zarośla na dawnych polach; aut aliquorum reservando vel excipiendo – ani [dla] kogokolwiek nie zastrzegając ani nie wyłączając; per quamvis alias subordinatas personas – przez jakiekolwiek inne osoby podległe; impetycya – napaść prawna, roszczenie; prawo zrzeczne – akt zrzeczenia (rezygnacji); m.p. – manu propria (własnoręcznie).

Uwagi: Według nagłówka marginalnego i tekstu darczyńcy to bracia Józef i Michał Majewscy „na Majewie”, z przydomkiem Zastyrzec (l. mn. Zastyrce, w nagłówku „Zastyrców”) – przyjęto nazwisko Majewski z przydomkiem. W poprzednim „Następnym kroku” wieś odczytano wstępnie jako „Dz…” – wyraźnie: Bukatynka (Bukatynki, Bukatynkę, Bukatynką, w Bukatynce). Data oblaty: 29 kwietnia (nie 27). Wyrazy w wyliczeniu przynależności („wygonami[?]”) oraz nazwiska świadków Jabłoński[?] i Trzebiński[?] odczytane niepewnie.

Streszczenie

29kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, bracia rodzeni Józef i Michał Majewscy „na Majewie”, z przydomkiem Zastyrzec, synowie zmarłego Macieja, podali do akt grodzkich winnickich swoją donację, wystawioną w Bukatynce 25 marca 1768 r. Poddając się jurysdykcji tutejszego urzędu, darują, dają i rezygnują na wieczne czasy Janowi Krasnopolskiemu swoje prawo do odziedziczonej po przodkach wsi Bukatynka w woj. bracławskim, ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami (lasami, zaroślami, polami, gruntami uprawnymi i nieuprawnymi, łąkami, wodami, rzekami, źródłami, poddanymi obojga płci z ich powinnościami, daniami i robocizną), w dawnych granicach, nic sobie nie zastrzegając. Dopuszczają go do intromisji, zobowiązują się bronić go przed wszelkimi roszczeniami w każdym sądzie, a Krasnopolski może dobrami swobodnie rozporządzać. Donację podpisali obaj bracia oraz świadkowie: Augustyn Jabłoński[?], Onufry Trzebiński[?] (sługa obecny przy wydaniu donacji) i Grzegorz Nawrocki.

Transkrypcja

k. 214v (skan 0217, strona lewa, od ok. 1/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnickiemi y przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burgrabstwa

5Grodzkim Winnic. Comparens Pltr. Ur. JmPan Józef Ławrski[?] ad Acta

6praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam podał ten Kontrakt Resig-

7nationis Tenoris sequentis. Między JmPany Józefem Ławrskim[?]

8ng. Ur. JmPana Thomasza Ławrskiego[?] synem y JmPanem Thoma-

9szem y Antonim bracią między sobą rodzonemi oraz Janem Kędzier-

10skiemi ng. Ur. JmPana Antoniego Kędzierskiego y Reginy Ław-

11rskiey[?] synami z iedney a JmPanem Józefem Jastrzębskim z dru-

12giey strony stał się takowy na wieczne czasy nigdy nieodmien-

13ny Kontrakt Resignationis w niżey opisany sposob: My

14Józef syn Thomasza Ławrski[?] y Thomasz, Jan y Antoni bracia

15między sobą rodzeni synowie Antoniego Kędzierscy, będąc z sobą

16spokrewnieni Ex lineam maternam, po dobrowolnem y spol-

17nem naradzeniu się y zgodzeniu upatruiąc lepszą w tem dla

18siebie korzyść, a maiąc dobra nasze dziedziczne dwie części Wsi

19Woynaszowki w Wwie Bracł. sytuowane, naszemu rozporządze-

20niu y dyspozycyi uległe żadnemi długami ani pierwszemi

21ani poślednimi nie zawiedzione, też same dobra ze wszelakiemi

k. 215 (skan 0217, strona prawa)

1pertynentiami y przynależnościami, dworzyskami, budynkami,

2gumnami, chatami, zabudowaniami dwornemi y folwarcz-

3nemi, polami[?], rolami, nieużytkami, gruntami zasianymi

4y niezasianymi, lasami, krzakami, zarostami[?], wodami, rze-

5kami, młynami, mielnikami[?], karczmami, karczmarzami,

6poddanemi oboiey płci tak in fundo residentibus quam

7profugis z wolnym ich wyndykowaniem, ich robocizną ciąg-

8łą y pieszą, czynszami, daniami, daninami, owo zgoła

9ze wszystkiem co tylko iest w ziemi y na ziemi tak aby

10mianowane niemianowanemu, a niemianowane mia-

11nowanemu nie szkodziło Ur. JmPanu Józefo-

12wi Jastrzębskiemu, przedać, dać, darować y odrezygnować

13na wieczne y nieodzowne czasy, a to za dobrowolnie umó-

14wioną summę dziewięć tysięcy flor. pols. z ktorey wyliczo-

15ney y do rąk naszych odebraney praesenti kwituiemy Kon-

16traktem. Jntromissyi wolney w pomienione dobra części

17Wsi Woynaszowki dopuszczamy a dopuszczoney nec soli

18per se nec per quamvis subordinatas personas broni-

19ć ni wzbraniać będziemy wraz z Sukcessorami naszemi, ow-

20szem od wszelakich prawnych y nieprawnych pretensyi JmPana

21prawonabywcę w każdym Sądzie y Urzędzie assekurować, bro-

22nić y zastępować obowiązuiemy się y powinni będziemy.

23A to pod Szkodami Ziemskiemi y zwrotem summy kawen-

24cyiney, stawieniem [...] przysięgi cielesney usprawowanemi[?],

25które w wszypadku sprzeciwienia się niniejszemu Kon-

26traktowi Resignationis, forum każdego Sądu y Urzędu

27a strzeż Panie Boże bezkrólewia Sądów Kapturowych

28lub iakie natenczas od Rzpltey uchwalone y postanowio-

29ne będą, odciąwszy wszelkie dobrodzieystwa prawne, bez

30żadney Excepcyi, Dylacyi, ochrony y wybiegów prawnych

31sobie samym potomkom y Sukcessorom naszym do odpo-

32wiadania naznaczamy. A dla lepszey wiary y pewności

33tenże Kontrakt przy uproszonych do podpisu onego przy-

k. 215v (skan 0218, strona lewa, od góry)

1przyiaciołach podpisem rąk własnych stwierdzamy. Datt. w

2Woynaszowce dnia piętnastego Aprilis Tysiącznego Siedm-

3setnego Sześćdziesiąt Osmego roku. U tego Kontraktu Re-

4signationis podpisy rąk takowe: Józef Ławrski[?] m.p. mieysce

5pieczęci. Thomasz Kędzierski m.p. Jan Kędzierski m.p. Antoni

6Kędzierski m.p. mieysce pieczęci. Uproszony za świadka do pod-

7pisania tego Kontraktu Resignationis iako przyiaciel podpi-

8suię się Grzegorz Malinowski m.p. mieysce pieczęci. Jako

9przytomny zawarciu tego Kontraktu Resignationis między

10JmPanami y uproszony do podpisania takowego świadek podpi-

11suię się Adam Bayburza[?] Rotmistrz[?] Woysk Polskich m.p. Jako

12świadek y przyiaciel podpisuię się Raymund Kozierski[?] m.p.

13Takowy Kontrakt Resignationis od słowa do słowa do

14xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Kontrakt Resignationis – kontrakt rezygnacji (przekazania dóbr; tu de facto sprzedaż); Comparens Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris sequentis – następującej treści; ng. – niegdy (nieżyjącego); ex lineam maternam (właśc. ex linea materna) – po kądzieli, ze strony matki; tak in fundo residentibus quam profugis – zarówno osiadłymi na gruncie, jak zbiegłymi; wyndykowanie – dochodzenie (zbiegłych poddanych); robocizna ciągła y piesza – pańszczyzna sprzężajna i piesza; mianowane niemianowanemu… nie szkodziło – formuła: rzeczy wymienione i niewymienione nie wyłączają się nawzajem; flor. pols. – złotych polskich; praesenti… Kontraktem – niniejszym kontraktem; nec soli per se nec per quamvis subordinatas personas – ani sami przez się, ani przez jakiekolwiek osoby podległe; assekurować – zabezpieczać; szkody ziemskie – odszkodowanie wg prawa ziemskiego; summa kawencyina – suma zabezpieczenia (kaucji); forum – sąd właściwy; Sądy Kapturowe – sądy konfederacji kapturowej w czasie bezkrólewia; Excepcya, Dylacya – zarzut procesowy, zwłoka; m.p. – manu propria.

Uwagi: Nazwisko Ławrski[?] (Józef, syn Tomasza; matka Kędzierskich – Regina z Ławrskich[?]) odczytane niepewnie (możliwe też Laurski/Ławski). Kędzierscy (Tomasz, Jan, Antoni, synowie Antoniego) byli z Józefem spokrewnieni po kądzieli. Kontrakt obejmuje „dwie części” wsi Wojnaszówka (woj. bracławskie). Fragment o rygorach („stawieniem […] przysięgi cielesney usprawowanemi[?]”) oraz nazwiska świadków Bayburza[?] i Kozierski[?] odczytane niepewnie.

Streszczenie

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Józef Ławrski[?] podał do akt grodzkich winnickich kontrakt rezygnacji, zawarty w Wojnaszówce 15 kwietnia 1768 r. między nim (synem zmarłego Tomasza Ławrskiego[?]) i braćmi rodzonymi Tomaszem, Antonim i Janem Kędzierskimi (synami zmarłych Antoniego Kędzierskiego i Reginy z Ławrskich[?], spokrewnionymi z nim po kądzieli) a Józefem Jastrzębskim. Sprzedający, po wspólnej naradzie, przekazują Jastrzębskiemu na wieczne czasy swoje dziedziczne, nieobciążone długami dwie części wsi Wojnaszówka w woj. bracławskim, z dworzyskami, budynkami, gumnami, zabudowaniami dworskimi i folwarcznymi, gruntami, lasami, wodami, młynami, karczmami, poddanymi obojga płci (także zbiegłymi, z prawem windykacji), ich robocizną ciągłą i pieszą, czynszami i daninami – za umówioną sumę 9000 złotych polskich, której odbiór kwitują. Dopuszczają kupującego do intromisji, zobowiązują się bronić go przed wszelkimi pretensjami pod rygorem szkód ziemskich i zwrotu sumy, poddając się każdemu sądowi (także kapturowemu w czasie bezkrólewia) i zrzekając się wszelkich wybiegów prawnych. Kontrakt podpisali sprzedający oraz świadkowie: Grzegorz Malinowski, Adam Bayburza[?], rotmistrz wojsk polskich, i Rajmund Kozierski[?].

Transkrypcja

k. 215v (skan 0218, strona lewa, od ok. 2/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem

5Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Stanowszy oczywisto Ur.

6JmPan Bartłomiey Antoni Lisowski jawnie y dobrowolnie ze-

7znał. Jż on maiąc dobra swoie Dziedziczne post fata olim Ro-

8dzica swoiego Michała Lisowskiego na niego spadłe, y iego

9bezpośredniemu władaniu uległe, y maiąc prawo podług pra-

10wa pospolitego dobrami swemi iak chcie zarządzić, dać,

11darować, sprzedać, odrezygnować, y ku naylepszemu dobru

12swoiemu obrocić, postanowił dobra takowe części Wsi Łata-

13nie ze wszystkiemi przynależytościami polami, lasami,

14gruntami ornemi y nieornemi, nieużytkami, użytkami,

15sianożęciami, gruntami, rzekami, rzeczkami, stawami, mły-

16nami, mielnikami[?], karczmami, karczmarzami, poddanemi

17oboiey płci ich żonami y dziećmi, powinnościami, robocizną

k. 216 (skan 0218, strona prawa)

1daninami, nic na siebie ani Sukcessorow swoich nie excypu-

2iąc ani wyłączaiąc, lecz w takich granicach y miedzach iako

3te dobra w sobie z dawnych lat maią y iak sam JmPan Comparens

4onemi władał. Ur. JmPanu Karolowi Dunińskiemu[?] y

5iego prawnym Sukcessorom następcom y spadkobiercom, na

6wieczne y nieodzowne czasy dać, darować, sprzedać, odstąpić

7y odrezygnować, modo puro mero vero ac irrevocabilis

8Donationis titulo perpetuo ac in aevum. Jakoż ninieyszym

9Aktem daie, daruie y rezygnuie temuż JmPanu prawonaby-

10cy, który wolny będzie z datą tego prawa onemu służącego

11dobrami temi Częścią Wsi Łatanie iak chce zarządzić,

12dać, darować, sprzedać y ku naylepszemu pożytkowi swemu

13obrocić, bez żadney ze strony JmPana Comparenta prepedycyi.

14Jntromissyi wolney we wspomnione dobra dopuszcza a

15dopuszczoney ani sam przez siebie ani per quam alias

16subordinatas personas negować y bronić pod żadnym prae-

17textem w prawie nie będzie. A to pod Szkodami Ziemski-

18mi Konstytucyami obwarowanemi. Siłą ninieyszego

19Dobrowolnego Zeznania Na co się y wpisał[?].

20Antoni Bartłomiey dwoch Jmion Lisowski m.p.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Zeznanie Donacyi – zeznanie (osobiste) darowizny przed aktami; dwoch Jmion – dwojga imion; post fata olim Rodzica – po śmierci niegdyś rodzica; prawo pospolite – prawo powszechne (ziemskie); nie excypuiąc – nie wyłączając; modo puro, mero, vero ac irrevocabilis donationis titulo perpetuo ac in aevum – w sposób czysty, zupełny, prawdziwy, tytułem nieodwołalnej darowizny, wieczyście i na zawsze; prepedycya (praepeditio) – przeszkoda; per quam alias subordinatas personas – przez jakiekolwiek inne osoby podległe; praetextus – pretekst; Szkody Ziemskie Konstytucyami obwarowane – odszkodowanie według prawa ziemskiego, zastrzeżone konstytucjami sejmowymi; m.p. – manu propria.

Uwagi: Nazwa wsi (Łatanie, w nagłówku być może „Łatanice”) i nazwisko obdarowanego (Duniński[?]; może któryś z Duninów – por. akt 264) odczytane niepewnie. W nagłówku kolejność imion „Bartłomiej Antoni”, w podpisie „Antoni Bartłomiej”.

Streszczenie

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Bartłomiej Antoni Lisowski osobiście zeznał, że swoje dziedziczne dobra – część wsi Łatanie[?], odziedziczoną po zmarłym ojcu Michale Lisowskim – ze wszystkimi przynależnościami (polami, lasami, gruntami ornymi i nieornymi, łąkami, rzekami, stawami, młynami, karczmami, poddanymi obojga płci z rodzinami, ich powinnościami, robocizną i daninami), w dawnych granicach i niczego nie wyłączając, daje, daruje i rezygnuje nieodwołalnie i na wieczność Karolowi Dunińskiemu[?] i jego sukcesorom. Obdarowany może dobrami dowolnie rozporządzać; darczyńca dopuszcza go do wolnej intromisji i zobowiązuje się nie czynić przeszkód pod rygorem szkód ziemskich. Podpis: Antoni Bartłomiej Lisowski.

Transkrypcja

k. 216 (skan 0218, strona prawa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winni-

4ckiemi y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiest-

5nikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Comparens Pltr.

6Ur. JmPan Grzegorz Nowacki ten Kontrakt Resignationis między

7JmPany Łabęckiemi z iedney a JmPanem Samuelem Wolskim

8o dobra Wsie Hniewań y Rów zawarty ad acta praesentia Castr. Capitt.

9Vinnic. per oblatam podał Tenoris sequentis. Między JWW. JmPany

k. 216v (skan 0219, strona lewa)

1Stanisławem na Łabędziach Hrabią Duninem Łabęckim ng.

2Ur. JmPana Jana na Łabędziach Hrabiego Dunina Łabęckiego

3y Anny Rzepkowskiey[?] synem, ng. zaś Stanisława na Ła-

4będziach Hrabiego Dunina Łabęckiego Mar[...]ka[?] Czernichow-

5skiego y Elżbiety Maristowskiey[?] wnukiem, oraz synem tegoż JWW.

6JmPana Stanisława Hrabiego Łabęckiego JWW. JmPanem Janem

7na Łabędziach Hrabią Duninem Łabęckim z iedney a WJmPanem

8Samuelem na Lipkach[?] Wolskim Podczaszym Sendomirskim

9z drugiey strony, stanął ten pewny w niczem niezłamany[?] Kon-

10trakt Resignationis o dobra Wsie Hniewań y Rów, a to w ten

11niżey opisany sposob y oto: Jż my niżey na podpisiech wyra-

12żeni Stanisław na Łabędziach Dunin Hrabia Łabęcki wraz

13z synem moim Janem na Łabędziach Hrabią Duninem Łabęc-

14kim Dobr Wsiow Hniewania y Rowa dziedzice, maiąc prawo

15podług zwyczaiu pospolitego dobrami naszemi iak chcieć zarzą-

16dzić dać darować sprzedać y ku naylepszemu pożytkowi swo-

17iemu obrocić, upatruiąc w tem lepszą dla siebie dogodność

18nie będąc do tego Aktu od nikogo namowieni ani przymu-

19szeni lecz z własney tylko y rozmyślney woli, przedsięwzię-

20liśmy Dobra pomienione Wsie Hniewań i Rów cum omnibus

21attinentiis et pertinentiis, polami, gruntami ornemi y nie-

22ornemi, placami pustemi, nieużytkami, dworzyskami, ogroda-

23mi warzywnemi y owocowemi, sianożęciami, błotami, ru-

24dami[?], jeziorami, stawami, rzekami, rzeczkami, ruczaiami,

25młynami, mielnikami, Arendą karczemną, karczmarzami,

26browarami, poddanemi do tych wsiow przynależącemi y tam

27osiadłymi oraz y zbiegłymi z wolnym prawem wyn-

28dykacyi onych, z ich daninami, daniami, czynszami, powin-

29nościami, et ex genere omnibus attinentiis et pertinen-

30tiis, tak iak te dobra z dawnych lat były w używaniu przod-

31kow naszych y my dziedzicząc one używaliśmy, w swoich

32granicach y miedzach kopcami ograniczone, nic na siebie

33ani Sukcessorow naszych, bądź kogo bądź drugiego reser-

34vando vel excipiendo, na rzecz Ur. JmPana Samuela

k. 217 (skan 0219, strona prawa)

1Wolskiego Podczaszego Sendomirskiego y iego prawnych Sukcessorow

2y następcow na wieczne y nieodzowne czasy daiemy, daruiemy y re-

3zygnuiemy modo puro, mero, vero ac irrevocabili donationis ti-

4tulo perpetuo ac in aevum. Jntromissyi wolney temuż WJmPanu

5Podczaszemu dopuszczamy, a dopuszczoney ani sami przez się

6nec per quamvis subordinatas personas bronić y przeszka-

7dzać nie mamy y nie będziemy, owszem od wszelkich impetycyi

8prawnych y nieprawnych od kogo kolwiek o te dobra zachodzą-

9cych tego WJmPana prawonabywcę potomkow y Sukcessorow

10iego, wraz z potomkami y Sukcessorami swemi, tylekroć ile

11tego potrzeba wymagać będzie w każdym Sądzie y urzędzie

12bronić zastępować y ewinkować obowiązuiemy się. J iako

13dobrowolnie umowioną za te dobra summę piętnaście tysięcy

14y[?] Czerwonych Złotych do rąk naszych JmPan prawonabywca

15wyliczył, to z takowey wyliczoney y wypłaconey summy

16tego WJmPana Podczaszego praesenti Contractu kwituiemy. Bez-

17pieczeństwo zaś pomienioney summy na wszystkich gene-

18raliter dobrach swoich dziedzicznych y zastawnych oraz sum-

19mach pieniężnych gdziekolwiek extendujących się titulo gene-

20ralis generalis Evictionis ostrzegamy y zapisuiemy. Nie-

21mniey długi jeśliby jakowe na pomienionych dobrach na

22potem ukazały się to takowe my Stanisław y Jan na

23Łabędziach Hrabiowie Duniny Łabęccy odpowiedzieć powin-

24niśmy y wszelkie in Emundationem bonor. et deportatio-

25nem onerorum podięte expensa temuż JmPanu prawona-

26bywcy powrocić obowiązani będziemy. Który ten Kontrakt

27y w nim opisane punkta y obowiązki obie strony we wszyst-

28kim ziścić y wstrzymać przyrzekaią, a to pod zakładem

29drugiey takowey summy y Szkodami Ziemskiemi stawie-

30niem[?] przysięgi cielesney obwarowanemi[?]. Które w przypadku

31sprzeciwienia się niniejszemu Kontraktowi Rezygnacyi-

32nemu forum każdego Sądu y Urzędu a strzeż Boże bez-

k. 217v (skan 0220, strona lewa, od góry)

1Bezkrólewia Sądow Kapturowych lub jakie natenczas od Rze-

2czypospolitey uchwalone y postanowione będą, odciąwszy wszystkie

3dobrodzieystwa prawne bez żadney Excepcyi, Dylacyi, ucieczek[?]

4y wybiegów prawnych sobie samym potomkom y Sukcessorom

5swoim do odpowiadania naznaczaią. A dla lepszey wiary y pew-

6ności tenże Kontrakt przy uproszonych do podpisu onego przyia-

7ciołach y świadkach własną podpisuią ręką. Działo się w Hnie-

8waniu dnia Piętnastego Aprilis Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

9Osmego roku. U tego Kontraktu Resignationis podpisy rąk

10takowe: Stanisław na Łabędziach Hrabia Dunin Łabęcki m.p.

11Jan na Łabędziach Hrabia Dunin Łabęcki m.p. mieysce pieczęci.

12Samuel na Lipkach[?] Wolski Podczaszy Sendomirski m.p. mieysce

13pieczęci. Jako przytomny świadek zawarciu ninieyszego

14Kontraktu Resignationis między JmPany Duninami Łabęcki-

15mi y Wolskim iako świadek y przyiaciel podpisuię się Adam

16Sowiński[?] Rotmistrz Kawaleryi Narodowey m.p. mieysce pieczęci.

17Uproszony od stron obu do podpisania tego Kontraktu Resig-

18nationis iako świadek y przyiaciel podpisuię się Julian Filip

19Markowski m.p. mieysce pieczęci. Jako świadek y przyiaciel

20podpisuię się Jan Mrozowicki Podstoli Bracławski m.p. miey-

21sce pieczęci. Takowy Kontrakt Resignationis od słowa do

22słowa do xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Kontrakt Resignationis – kontrakt rezygnacji (przekazania dóbr za zapłatą – sprzedaż); Comparens Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris sequentis – następującej treści; JWW. – Jaśnie Wielmożny; WJmPan – Wielmożny Jegomość Pan; Wz. – Wielmożny; ng. – niegdy (zmarłego); cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; et ex genere omnibus… – i w ogóle ze wszystkimi…; modo puro, mero, vero ac irrevocabili donationis titulo perpetuo ac in aevum – w sposób czysty, zupełny, prawdziwy, tytułem nieodwołalnej darowizny, wieczyście i na zawsze; nec per quamvis subordinatas personas – ani przez jakiekolwiek osoby podległe; ewinkować – bronić w procesie o odebranie (ewikcja); praesenti Contractu – niniejszym kontraktem; titulo generalis evictionis – tytułem ogólnej ewikcji (zabezpieczenia na całym majątku); in emundationem bonorum et deportationem onerorum – na oczyszczenie dóbr i zniesienie obciążeń; expensa – koszty; zakład – kara umowna; Sądy Kapturowe – sądy konfederacji kapturowej w czasie bezkrólewia; Excepcya, Dylacya – zarzut, zwłoka procesowa; m.p. – manu propria.

Uwagi: Dunin Łabęccy – tu tytułowani hrabiami „na Łabędziach” (od herbu Łabędź). Urząd dziada Stanisława („Mar[…]ka Czernichowskiego”), nazwiska babki (Maristowska[?]) i matki (Rzepkowska[?]) oraz przydomek Wolskiego („na Lipkach[?]”) odczytane niepewnie. Cena: 15 000 (czerwonych złotych[?]) – zapis „piętnaście tysięcy / y Czerwonych Złotych” niejasny. Hniewań – dziś Hniwań nad Bohem, k. Tywrowa; Rów – sąsiednia wieś (identyfikacja niepewna). Oblatę podał Grzegorz Nowacki (por. Grzegorz Nawrocki w akcie 261 – możliwe, że ta sama osoba).

Streszczenie

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Grzegorz Nowacki podał do akt grodzkich winnickich kontrakt rezygnacji zawarty w Hniewaniu 15 kwietnia 1768 r. między Stanisławem hrabią Duninem Łabęckim (synem zmarłych Jana Dunina Łabęckiego i Anny z Rzepkowskich[?], wnukiem Stanisława, urzędnika czernihowskiego[?], i Elżbiety z Maristowskich[?]) oraz jego synem Janem Duninem Łabęckim a Samuelem Wolskim, podczaszym sandomierskim. Łabęccy, dziedzice wsi Hniewań i Rów, z własnej woli przekazują Wolskiemu i jego sukcesorom na wieczne czasy obie wsie ze wszystkimi przynależnościami (gruntami, placami, dworzyskami, ogrodami, łąkami, błotami, jeziorami, stawami, rzekami, młynami, arendą karczemną, browarami, poddanymi osiadłymi i zbiegłymi z prawem windykacji, daninami, czynszami i powinnościami), w dawnych granicach kopcami oznaczonych. Kwitują odbiór umówionej ceny 15 000 [czerwonych złotych?], zabezpieczają ją ogólną ewikcją na całym swoim majątku, zobowiązują się spłacić ewentualne długi na dobrach i zwrócić koszty ich oczyszczenia, dopuszczają nabywcę do intromisji i bronić go będą w każdym sądzie, pod zakładem drugiej takiej sumy i szkodami ziemskimi, poddając się każdemu sądowi (także kapturowemu) bez wybiegów prawnych. Kontrakt podpisali strony oraz świadkowie: Adam Sowiński[?], rotmistrz kawalerii narodowej, Julian Filip Markowski i Jan Mrozowicki, podstoli bracławski.

Transkrypcja

k. 217v (skan 0220, strona lewa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem

5Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Comparentes Pltr. Ur. JmPano-

6wie Jan Lewczyński y Stefan Turzański tę donacyą in rem

7JmPana Michała Głoskowskiego[?] sporządzoną ad Acta praesentia

k. 218 (skan 0220, strona prawa)

1Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam podali Tenoris talis. My niżey

2na podpisie wyrażeni Stefan Turzański ng. JmPana Grzegorza

3Turzańskiego y Praxedy Ławrskiey[?] syn y Jan Lewczyński ng.

4JmPana Franciszka Lewczyńskiego y Heleny Ławrskiey[?] syn

5zdrowi będąc na ciele y umysłach odstąpiwszy swey włas-

6ney jurysdykcyi prawa forum y Woiewodztwa, a pod teraźniey-

7szy swoy zapis dobrowolny perpetuae donationis całkiem wraz

8z Sukcessorami swemi poddaiemy y inkorporuiemy, nie będąc do

9tego Aktu od nikogo namowieni ani przymuszeni, lecz iako[?] z

10sobą spokrewnieni naradziwszy się wspolnie między sobą, umy-

11śliliśmy dwie części nasze Dziedziczne po Antecessorach na nas

12spadłe we Wsi Woynaszowce będące a w Woiewodztwie Brac-

13ławskim sytuowane, to iest ze wszystkiemi polami, gruntami

14ornemi y nieornemi, sianożęciami, lasami, krzakami, zaro-

15słami, wodami, stawami, rzekami rzeczkami, ogrodami, za-

16budowaniami dworskiemi y folwarcznemi, poddanemi obo-

17iey płci ich powinnościami daninami, daniami, robocizn-

18nami, et cum jure patronatus praesentandorum, owo zgoła

19ze wszystkiemi przyległościami attinentiami y pertinenti-

20is nihil pro se aut alio quopiam reservando vel exci-

21piendo, in rem et personam WJmPana Michała Głoskow-

22skiego[?] y iego prawnych następcow, na wieczne czasy dać, daro-

23wać, odrezygnować. Wolen zatem będzie on JmPan Prawo-

24nabywca wyrzeczonemi dobrami częściami dwiema Wsi

25Woynaszowki iak chcieć zarządzić y dysponować, dać, darować,

26przedać, zastawić y ku naylepszemu swemu dobru obrocić

27w czem ani my ani Sukcessorowie nasi przeszkadzać mu w

28prawie nie będziemy. Jntromissyi wolney w pomienione dob-

29ra dopuszczamy, a dopuszczoney ani sami przez siebie vel per

30quamvis subordinatas personas negować y bronić nie po-

31winni będziemy. A to pod Sztrafem pięciu tysięcy Złotych

32Polskich za naruszenie tey Dobrowolney Donacyi, stawie-

33niem[?] wszystkich się powinnych[?] z wrotem Summy Szacun-

k. 218v (skan 0221, strona lewa, od góry)

1kowey[?]. Takową donacyą dla lepszey wiary wagi y

2walora własnoręcznie przy uproszonych JmPanach przyiacio-

3łach y świadkach podpisuiemy rękami. Datt. w Woynaszowce

4dnia dwudziestego Marca Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Os-

5mego roku. U tey donacyi podpisy rąk następuiące: Jan

6Lewczyński m.p. Stefan Turzański m.p. mieysce pieczęci. Up-

7roszony za świadka do podpisania tey dobrowolney Dona-

8cyi iako świadek y przyiaciel podpisuię się Tomasz Rozdol-

9ski m.p. mieysce pieczęci. Jako uproszony do podpisania tey

10Donacyi świadek podpisuię się Michał Grzybowski Po-

11rucznik[?] Woysk Polskich m.p. mieysce pieczęci. Jako świa-

12dek y przyiaciel podpisuię się Ludwik Bulinowski[?] m.p.

13Po Zapisaniu takowey Donacyi w Akta ninieysze Grodzkie

14Winnickie Oryginał podaiący na powrot odebrał.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparentes Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris talis – takiej treści; ng. – niegdy (zmarłego); zapis perpetuae donationis – zapis wieczystej darowizny; inkorporuiemy się – poddajemy się (jurysdykcji); cum jure patronatus praesentandorum – z prawem patronatu (prezenty) do beneficjów kościelnych; nihil pro se aut alio quopiam reservando vel excipiendo – nic dla siebie ani kogokolwiek innego nie zastrzegając ani nie wyłączając; in rem et personam – na rzecz i osobę; per quamvis subordinatas personas – przez jakiekolwiek osoby podległe; sztraf – kara pieniężna; summa szacunkowa[?] – suma szacunku (wartości) dóbr; walor – moc prawna; m.p. – manu propria.

Uwagi: Darczyńcy byli synami sióstr z domu Ławrskich[?] (Praksedy i Heleny) – por. akt 262 (Józef Ławrski[?] i Kędzierscy sprzedają dwie części Wojnaszówki J. Jastrzębskiemu); chodzi zapewne o rozdrobnione dziedzictwo Ławrskich[?] w Wojnaszówce. Nazwisko obdarowanego (Głoskowski/Głodkowski[?]) oraz fragment klauzuli karnej („stawieniem[?] wszystkich się powinnych[?] z wrotem Summy Szacunkowey[?]”), stopień wojskowy M. Grzybowskiego i nazwisko L. Bulinowskiego[?] odczytane niepewnie.

Streszczenie

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Jan Lewczyński (syn zmarłych Franciszka i Heleny z Ławrskich[?]) i Stefan Turzański (syn zmarłych Grzegorza i Praksedy z Ławrskich[?]) podali do akt donację, wystawioną w Wojnaszówce 20 marca 1768 r. Jako krewni, po wspólnej naradzie, darują na wieczne czasy Michałowi Głoskowskiemu[?] i jego następcom swoje dwie odziedziczone części wsi Wojnaszówka w woj. bracławskim – z polami, gruntami, łąkami, lasami, wodami, stawami, ogrodami, zabudowaniami dworskimi i folwarcznymi, poddanymi obojga płci z ich powinnościami, daninami i robocizną oraz z prawem patronatu – niczego nie zastrzegając. Obdarowany może dobrami dowolnie rozporządzać (sprzedać, zastawić itd.); darczyńcy dopuszczają go do wolnej intromisji pod karą 5000 złotych polskich za naruszenie donacji i zwrotem sumy szacunkowej[?]. Donację podpisali darczyńcy oraz świadkowie: Tomasz Rozdolski, Michał Grzybowski, porucznik[?] wojsk polskich, i Ludwik Bulinowski[?]; oryginał odebrano po wpisaniu.

Transkrypcja

k. 218v (skan 0221, strona lewa, od ok. 2/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego dnia.

3Przed Urzędem y Aktami Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną Ja-

4nem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burgrabstwa

5Grodzkim Winnickim Comparens Pltr. Ur. JmPan Józef Strzyżow-

6ski, ten Kontrakt Resignationis na dobra połowę Wsi Sokolince[?]

7in rem JmPana Teofila Godlewskiego[?] zdziałany ad Acta praesentia

8Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam podał Tenoris sequentis. Między

9JmPany Józefem Strzyżowskim ng. JmPana Antoniego Strzy-

10żowskiego synem, ng. zaś JmPana Andrzeia Strzyżowskiego Łow-

11czego Halickiego wnukiem z iedney a JmPanem Teofilem God-

12lewskim[?] z drugiey strony zawarty ten pewny y w niczem

13nieodmienny Resignationis Kontrakt o dobra połowę Wsi

14Sokolince[?] de tenore sequenti. Ja niżey na podpisie wy-

k. 219 (skan 0221, strona prawa)

1wyrażony maiąc dobra moie własne dziedziczne post fata olim

2antecessoris mei iure divino et naturali successione na mnie

3spadłe w Wwie Bracł. sytuowane y moiemu rozporządzeniu

4y dyspozycyi uległe Wsi połowę Sokolince[?] zwaną, tę samą

5wieś, za własnym namysłem przedsięwziołem Ur. JmPanu

6Teofilowi Godlewskiemu[?], dać, darować y na wieczne czasy od-

7rezygnować, nic na siebie ani Sukcessorów swoich reservando

8aut excipiendo, ze wszystkiemi ogrodami, sadami owocowemi,

9zabudowaniami dwornemi y folwarcznemi, polami, grun-

10tami ornemi y nieornemi, nieużytkami, krzakami, zarosla-

11mi, borami, lasami, sianożęciami, wodami, rzekami, stawa-

12mi, rybami, młynami, karczmami, karczmarzami, poddane-

13mi oboiey płci, zabudowaniami, żonami y dziećmi, oraz po-

14winnościami, daniami, daninami et in genere omnibus atti-

15nentiis et pertinentiis do tych dobr należącemi, a to pro pretio dwa-

16dziescia tysięcy flor. polsk. z których wyliczonych y do rąk mo-

17ich odebranych praesenti Contractu kwituię. Securitatem Evic-

18tionem względem tey części y wyż wyrażoney summy do

19rąk moich odebraney super bonis omnibus caveo. Jntromissyi

20w pomienioną część Wsi Sokolince[?] ex nunc dopuszczam, a dopu-

21szczoney nec solus per se nec subordinatas personas negować

22y bronić nie powinien będę, a to pod Szkodami Ziemskiemi Kon-

23stytucyami obwarowanemi y pod Zakładem pięciu tysięcy

24Złł. Pol. Ab omnibus impedimentis prawnych y nieprawnych

25ewinkować y zastępować obowiązuię się, et praeter firmio-

26rem robur Donacyą z wszystkim porządkiem uczynić deklaruię

27w iak nayprędszym czasie w którym kolwiek grodzie lub Ziem-

28stwie. Który to Kontrakt y w nim opisane punkta y klauzu-

29ły strony obie sub damnis Terrestribus et peremptoria in

30quolibet foro Competenti expensione[?] strzymać deklaruią

31in casu Contraventionis forum Ziemstwa lub Grodu Win-

32nickiego ad respondendum naznaczaiąc, dla lepszey wiary

k. 219v (skan 0222, strona lewa, od góry)

1własnemi przy zwykłey pieczęci y uproszonych do podpisu przy-

2iaciołach podpisuię się. Datum w Sokolincach[?] dnia piątego

3Aprilis Tysiącznego Siedmsetnego Sześćdziesiąt Osmego roku.

4U tego Kontraktu Resignationis podpisy rąk takowe: Józef

5Strzyżowski m.p. mieysce pieczęci. Teofil Godlewski[?] m.p. miey-

6sce pieczęci. Uproszony do podpisania takowego Kontraktu

7Resignationis między JmPany Strzyżowskim y Godlewskim[?]

8o dobra połowę Wsi Sokolince[?] zawartego iako świadek podpisu-

9ię się Jan Nepomucen Axentowicz m.p. mieysce pieczęci. Jako

10przytomny świadek zawarcia tego Aktu Contractu Resigna-

11tionis y uproszony od stron obu do podpisania onegoż pod-

12pisuię się Grzegorz na Niecipinie[?] Niecipowski[?] Stolnik Żydacz[owski][?]

13m.p. mieysce pieczęci. Jako świadek y przyiaciel podpisuię się

14Mikołay Jakowicz[?] m.p. Który to Kontrakt Resignationis

15od słowa do słowa w Akta ninieysze Grodzkie Winnickie

16iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Kontrakt Resignationis – kontrakt rezygnacji (zbycia dóbr za zapłatą); Comparens Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris sequentis, de tenore sequenti – następującej treści; ng. – niegdy (zmarłego); post fata olim antecessoris mei iure divino et naturali successione – po śmierci niegdyś mego poprzednika, prawem boskim i przyrodzonym w drodze sukcesji; reservando aut excipiendo – zastrzegając lub wyłączając; et in genere omnibus attinentiis et pertinentiis – i w ogóle ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; pro pretio – za cenę; flor. polsk., Złł. Pol. – złotych polskich; praesenti Contractu – niniejszym kontraktem; securitatem evictionis… super bonis omnibus caveo – bezpieczeństwo ewikcji zabezpieczam na wszystkich dobrach; ex nunc – od teraz; nec solus per se nec [per] subordinatas personas – ani sam przez się, ani przez osoby podległe; ab omnibus impedimentis – od wszelkich przeszkód; ewinkować – bronić (w sporze o dobra); praeter firmiorem robur – dla większej mocy; sub damnis terrestribus et peremptoria in quolibet foro competenti – pod szkodami ziemskimi i [z terminem] zawitym w każdym sądzie właściwym; in casu contraventionis – w razie naruszenia; ad respondendum – do odpowiadania; m.p. – manu propria.

Uwagi: Nazwa wsi zapisana „Sokolinice” / „Sokolince” (Datum w Sokolince) – przyjęto Sokolince[?] (woj. bracławskie); nie wykluczone utożsamienie z Sobolince/Sobolinice z aktu 235 (litery k/b podobne). Nazwisko nabywcy zapisane „Gadlewski”/„Godlewski” – przyjęto Godlewski[?]. Mimo formuły „dać, darować” chodzi o sprzedaż za 20 000 zł; sprzedający deklaruje dodatkowo sporządzenie formalnej donacji (wieczystej) w dowolnym grodzie lub ziemstwie. Nazwisko i tytuł świadka „Grzegorz na Niecipinie[?] Niecipowski[?], stolnik żydaczowski[?]” oraz nazwisko Mikołaja Jakowicza[?] odczytane niepewnie.

Streszczenie

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Józef Strzyżowski (syn zmarłego Antoniego, wnuk Andrzeja, łowczego halickiego) podał do akt kontrakt rezygnacji, zawarty w Sokolincach[?] 5 kwietnia 1768 r. z Teofilem Godlewskim[?]. Strzyżowski przekazuje na wieczne czasy Godlewskiemu[?] swoją dziedziczną połowę wsi Sokolince[?] w woj. bracławskim – z ogrodami, sadami, zabudowaniami dworskimi i folwarcznymi, gruntami, lasami, borami, łąkami, wodami, stawami, młynami, karczmami, poddanymi obojga płci z rodzinami, ich powinnościami, daniami i daninami – za cenę 20 000 złotych polskich, której odbiór kwituje; zabezpiecza nabywcę ewikcją na całym majątku, dopuszcza go od razu do intromisji, zobowiązuje się bronić go przed wszelkimi przeszkodami pod szkodami ziemskimi i zakładem 5000 zł oraz w najkrótszym czasie sporządzić formalną donację w którymkolwiek grodzie lub ziemstwie. Strony poddają się w razie naruszenia sądowi ziemskiemu lub grodzkiemu winnickiemu. Kontrakt podpisali strony i świadkowie: Jan Nepomucen Axentowicz, Grzegorz Niecipowski[?], stolnik żydaczowski[?], i Mikołaj Jakowicz[?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 219v (skan 0222, strona lewa, od ok. 2/3)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic. y przedemną Ja-

4nem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz. Winnic.

5Comparens Pltr. Wiel. JmPan Józef Wrzeszcz Łowcz. Czernih.[?] tę Cessyą na

6Summę intro wyrażoną in rem et personam Wiel. Żołtowskiego Łow[czego]

7Krusz.[?] rato[?] proprio[?] Contento[?] przed Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Win-

8nickiemi zeznał. Ja Józef Wrzeszcz Łowczy Czernih.[?] zdrowy będąc na ciele y

9umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziem[skiey] Jurysdykcyi Pra-

10wa Forum Powiatu y Woiewodztwa, a pod teraźnieyszy Zapis swoy

11Cessionis cale się z Potomkami y Sukcessorami moiemi poddaiąc y wciela-

12iąc wiadomo iawno czynię ustnie y dobrowolnie zeznaię. Jż Ja zeznawaiący

13maiące Kontrakt Zastawny na Dobra wieś Pełatynkę[?] w Woiewodztwie Bracław-

14skim a Kluczu Kusznickim[?] leżące między JOX. Jmcią Włodzimierzem[?] Czetwer-

15tyńskim Starostą Wronowskim[?] Dobr rzeczonych Pełatynki[?] Dziedzicem z iedney a mną Zezna-

16waiącym w Komargrodzie Dnia Siodmego Marca Roku Tysiąc Siedm-

17set Sześćdziesiąt Czwartego zawarty y spisany y na tęż wieś Pe-

18łatynkę[?] Summy moiey tylko Złł. Poll. Trzysta Jeden Poł.[?] y Groszy

k. 220 (skan 0222, strona prawa, inna ręka – pismo gęste, odczyt częściowy)

1Osmnaście importowaney za którego Kontraktu Zastawnego od stąpienie[?]

2y Cessyi tudzież z oddaney Summy przezemnie importowaney, ponieważ

3z rąk Wiel. JmPana Andrzeia Żołtowskiego Łowcz. Krusz.[?] na teraźniey-

4szym zupełną odebrałem y do rąk moich odliczyłem[?] Satisfakcyą de qua

5et soluta[?] praesenti kwituię. Cessyą zaś tegoż Kontraktu Zastawnego

6mnie na Dobra wieś Pełatynkę[?] służącego cum parata possessione tey że

7wsi y Summy Trzechset Jednego Złł. Poll. y Groszy Osmnaście temuż Wiel.

8JmPanu Andrzeiowi Żołtowskiemu Potomkom y Sukcessorom onegoż[?] [...]

9puię, wlewam y transfunduię[?] cum omni Iure[?] mei z Prawa Kontra-

10ktu y Summy mnie służących na Osobę tegoż W. Łowczego Krusz.[?] wytrzymawszy[?]

11do których to Dóbr wsi Pełatynki y Summy teraz przezemnie ustąpionych

12ani Sam sobie ani Potomkom moim żadnego rekursu ani regressu nie[...]

13[...] owszem wolnego objęcia y Intromittowania się ex nunce dopuszczam, a do-

14puszczoney ani Sam przez się, ani przez Subordynowane Osoby bronić nie

15mam ani powinien będę, owszem od wszelkich Impedymentów Prawnych

16y nieprawnych od kogo kolwiek zachodzących tegoż Cessyonariusza

17mego in omni Foro et Judicio pod Zakładem drugiey takowey że Summy

18y Szkodami Ziem[skiemi] stawieniem przysięgi Cielesney oszacowanemi[?] y ewin-

19kować cum Successoribus meis y zastępować przyrzekam, y zapisuię, o który

20Zakład in casu Sprzeciwienia się Forum Ubiquinarium[?] et Termi[num] perem-

21ptorium mnie Samemu y Sukcessorom moim ad respondendum naznaczam

22y rezygnuię[?]. A dla większey Wagi y walorów przy Uproszeniu Wiel. JmPanów[?]

23Przyiaciół tenże Zapis Cessionis ręką moią stwierdzam y podpisuię się.

24Datum w Winnicy Die Trigesima Aprilis Millesimo Septingentesi-

25mo Sexagesimo Octavo Anno. Józef Wrzeszcz m.p. Jako proszony Przy-

26iaciel do tey Cessyi ręką moią podpisuię się Benedykt Zuchatkiewicz[?] m.p. L.S.

27Jako proszony Przyiaciel do tey Cessyi ręką moią podpisuię się Piotr Sło-

28bieca[?] Wierzbicki[?] m.p. L.S.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Zapis Cessionis – zapis cesji (przeniesienia prawa); Comparens Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; intro – wewnątrz (w tekście); in rem et personam – na rzecz i osobę; JOX. – Jaśnie Oświecony Książę; Złł. Poll. – złotych polskich; importowany – wniesiony (o sumie); Satisfakcya – zaspokojenie (zapłata); de qua… praesenti kwituię – z której niniejszym kwituję; cum parata possessione – z gotowym (bezpośrednim) posiadaniem; transfunduię – przelewam (prawo); cum omni iure – z całym prawem; rekurs, regress – prawo powrotu, regresu; ex nunc – od teraz; Cessyonariusz – nabywca cesji; in omni foro et iudicio – w każdym sądzie i postępowaniu; ewinkować – bronić przed ewikcją; cum successoribus meis – z moimi następcami; in casu sprzeciwienia się – w razie sprzeciwienia się; forum ubiquinarium[?] et terminum peremptorium – sąd wszelki (gdziekolwiek) i termin zawity; ad respondendum – do odpowiadania; Datum w Winnicy die trigesima Aprilis millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – dano w Winnicy 30 kwietnia 1768 r.; L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci); m.p. – manu propria.

Uwagi: Akt częściowo (#PARTIAL): k. 220 zapisana inną, bardzo gęstą i nieregularną ręką; liczne wyrazy odczytane niepewnie lub nieodczytane. Nazwa wsi zastawnej (Pełatynka/Petatynka[?]), klucza (Kusznicki[?]) i tytuł Czetwertyńskiego („Starostą Wronowskim[?]”), urząd Wrzeszcza (łowczy czernihowski[?]) oraz nazwiska świadków niepewne. Tytuł A. Żołtowskiego ujednolicono z aktem 257 (łowczy kruszelnicki[?]). Suma: 301 zł i 18 groszy (w nagłówku „301 Złł. 18 Gr.”).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

30kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Józef Wrzeszcz, łowczy czernihowski[?], zeznał zapis cesji na rzecz Andrzeja Żołtowskiego, łowczego kruszelnickiego[?]. Wrzeszcz posiadał kontrakt zastawny na wieś Pełatynka[?] w woj. bracławskim, w kluczu kusznickim[?], zawarty w Komargrodzie 7 marca 1764 r. z księciem Włodzimierzem[?] Czetwertyńskim, starostą wronowskim[?], dziedzicem tej wsi, z wniesioną sumą 301 zł 18 gr. Ponieważ otrzymał od Żołtowskiego pełną zapłatę tej sumy, kwituje go i przelewa na niego i jego sukcesorów cały kontrakt zastawny wraz z posiadaniem wsi i sumą, zrzekając się wszelkiego regresu, dopuszczając go od razu do intromisji i zobowiązując się bronić go w każdym sądzie pod zakładem drugiej takiej sumy i szkodami ziemskimi. Zapis podpisany w Winnicy 30 kwietnia 1768 r. przez Wrzeszcza i świadków: Benedykta Zuchatkiewicza[?] i Piotra Słobiecę[?] Wierzbickiego[?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 220 (skan 0222, strona prawa, od ok. 2/5; pismo gęste, odczyt częściowy)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Aprilis Trzydziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic. y przedemną Ja-

4nem Jedleckim, Jnstygatorem, y Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz.

5Winnic. Compns. Pltr. Wiel. JmćPani Urzeszczowa[?] Łowcz. Czer.[?] ten

6Zapis Cessionis na Summę intro wyrażoną in rem et Personam Wiel.

7Żołtowskiego Łowcz. Krusz.[?] przed Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic.

8zeznała de tenore tali. Ja Franciszka Wrzeszczowna[?] niegdy Wiel. Kon-

9stancyi Bernażanki[?] pierwszego Ułanickiey[?] a powtórnego Mał. Wrze-

10szczowey Chorąż. Czern.[?] córka, niegdy Wiel. Jgnacego Rakoszkiego[?] Podcze-

11[...] a teraz Wiel. Wrzeszcza Łowczego Ciech.[?] Mał.[?] w Assystencyi Urodz.[?]

12JmP. Kazimierza Wrzeszcza Syna[?] mego[?] czyniąca, zdrowa będąc na

13Ciele y Umyśle odstąpiwszy swey własney należney Ziem. Jurysdykcyi

14Prawa Forum Powiatu y Wwa, a pod teraźnieyszy Zapis moy Cessio-

15nis całe się z Dobrami y Sukcessorami moiemi poddaiąc y wcielaiąc

16wiadomo iawno czynię, ustnie y dobrowolnie zeznaię. Jż Ja zeznawa-

17iąca maiąc Summę moię własną Etquidem pierwszą Trzy Tysiące

18Złł. Poll. Macierzystą Jntercyzą Ślubną między niegdy JWW. Pawłem[?]

19Benem na tenczas Jnstygatorem Koronnym[?] A potym Zabsk.[?] Warszaw.[?]

20z iedney, a niegdy Wiel. JmćPanem Jgnacym Rakoszkim[?] pierwszym

21[Mał]żonkiem moim z drugiey Strony w Bursztynie Dnia Piętnaste-

22go January Roku Tysiąc Siedmset, Trzydziestego Dziewiątego

23zawartą Jntercyzą Ślubną, Drugą Trzy Tysiące Złł. Poll. z affektu y

24Łaski tegoż JW. Bennego testamento Contractie[?] między Wiel. JmćPanem

25Antonim Zawadzkim Łowczym Bracławskim Kupcem[?] z iedney, a mną

26zeznawaiącą y Małżonkiem moim teraźnieyszym w Michałko-

27wcach Dnia Dwudziestego Trzeciego Marca Roku Tysiąc

28Siedmset Czterdziestego Piątego sposobem Zastawnym o Części

29Wsi Michałkowiec[?] Dobr Michałkowce Conventa[?] cum evictione Summ

30pomienionych dana y darowana, Trzecią Summę Dwa Tysiące

31Sześćset Dziewięćdziesiąt, Osm Złł. Poll. y Groszy Dwanaście

k. 220v (skan 0223, strona lewa)

1na teyże Dobra Części Wsi Michałkowiec mediante supra expresso Contractu

2przez pierwszego Małżonka mego JmćPana Jgnacego Rakoszkiego[?]

3wniesioną, ateraz vigore Certarum Transactionum mnie zeznawaiącey

4należącą, a wraz z Komputowaną y ogulnie wynoszącą Summę Osm

5Osm Tysięcy, Sześćset Dziewięćdziesiąt Osm Złł. Poll. y Groszy Dwa-

6naście moią własną przez Wiel. JmćPana Józefa Wrzeszcza

7teraźnieyszego Małżonka mego z Dobr Części Michałkowiec podnie-

8sioną z przydaniem onegoż własney Summy Trzech Tysięcy Trzech-

9set Jednego Złł. Poll. y Groszy Osmnastu na Dobra wieś Pełatynkę[?]

10w Wojew. Bracł. leżącą JOX. Jmci Włodzimierzowi Świętopełkowi[?]

11Czetwertyńskiemu Star. Wron.[?] zastawną sposobem przez Con-

12tractu między tymże JOX. Jmcią Czetwertyńskim Star. Wron.[?] a Samym

13tylko pomienionym Wiel. Józefem Wrzeszczem Małżonkiem moim

14teraźnieyszym Dnia Piątego Marca Roku Tysiąc Siedmset Sześć-

15dziesiąt Piątego w Kniażym[?] confecto wniesioną, a potym z Dobr

16Wsi Krasnohurki[?] przez tegoż Wiel. JmćPana Wrzeszcza Małżonka

17mojego na Dobra wieś Pełatynkę tegoż JOX. Jmci Czetwertyńskie-

18go Dziedziczne w tymże Wwie leżące, Jnterveniente Contractu

19Obligatorio między pomienionym Xiążęciem Jmcią Czetwertyńskim

20a wspomnionym Wiel. Wrzeszczem Małżonkiem moim w Komar-

21grodzie Dnia Siodmego Marca Roku Tysiąc Siedmset Sześć-

22dziesiąt Czwartego Subsecuto przeniesioną, y natychże Dobrach

23dotąd zostaiącą, Którey to Summy obostitiam[?] mnie od W. JmćPa-

24na Andrzeia Żołtowskiego Łowcz. Krusz.[?] satisfactionem na Osobę

25tegoż ustępuię, wlewam y transfunduię żadnego rekur-

26su ani regressu mnie Samey ani Sukcessorom moim do wyżwy-

27rażoney Summy przezemnie Wiel. Andrzeiowi Żołtowskiemu

28teraz ustąpioney nie zostawuię, owszem ze wszelkiego Prawa

29mnie służącego, na całą to rzeczoną Summę Osm Tysięcy Sześć-

30set, Dziewięćdziesiąt Osm Złł. Poll. y Groszy Dwanaście wyzuwam

31się. Którą to Summę przezemnie ustąpioną iako swoią wła-

32sną Wiel. JmćPan Cessyonaryusz będzie dysponować y ku

33naylepszemu pożytkowi swoiemu obrocić wolen iest y powi-

34nien będzie. Którego W. JmćPana Andrzeia Żołtowskiego Cessyo-

35naryusza mojego od wszelkich Jmpedymentów prawnych

36y nieprawnych od kogo kolwiek zachodzących tylekroć ile

37kroć potrzeba okazywać będzie in omni foro et Judicio pod Za-

38kładem Drugiey takowey że Summy y Szkodami Ziemskie-

39mi stawienie krom przysięgi Cielesney oszacowanemi bronić

40y zastępować wraz z Sukcessorami moiemi zapisuię się, a in Ca-

41su Contraventionis Forum Ubiquinarium et Termi[num] peremp-

42[torium] mnie Samey y Sukcessorom moim ad respondendum [...]-

43czam y przyimuię[?]. Dla Zupełney wiary, wagi Walorem przy

44uproszeniu Wiel. JchmćPP. Przyiaciół, ręką moią własną

45in Assistentia debita podpisuię się. Datum w Winnicy Die Tri-

46gesima Aprilis Millesimo Septingentesimo, Sexagesimo Octa-

47vo Anno. Franciszka Wrzeszczowa. Kazimierz[?] Wrzeszcz iako

48Assystent Matki moiey podpisuię się. Ustnie Proszony Przyia-

49ciel do podpisu tego Zapisu Cessionis od zeznawaiącey pod-

50pisuię się Stanisław Abwicki[?] m.p. Ustnie Proszony Przyiaciel do pod-

51pisu tego Zapisu Cessionis od W. Zeznawaiącey podpisuię się Jan Bał

52Miedzwiecki.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Zapis Cessionis – zapis cesji (przelewu); Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; in rem et personam – na rzecz i osobę; de tenore tali – takiej treści; etquidem – mianowicie; Jntercyza Ślubna – umowa przedślubna (o posag i wiano); z affektu – z przychylności; testamento – testamentem; sposobem zastawnym – w formie zastawu; cum evictione – z ewikcją (zabezpieczeniem); mediante supra expresso contractu – za pośrednictwem wyżej wymienionego kontraktu; vigore certarum transactionum – na mocy pewnych umów; komputowana – zliczona; confecto – sporządzonym; interveniente contractu obligatorio – za pośrednictwem kontraktu obligacyjnego; subsecuto – następnie zawartego; satisfactio – zaspokojenie (zapłata); transfunduię – przelewam; rekurs, regress – prawo zwrotnego dochodzenia; Cessyonaryusz – nabywca cesji; in omni foro et iudicio – w każdym sądzie; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium[?] et terminum peremptorium – sąd wszelki i termin zawity; ad respondendum – do odpowiadania; in assistentia debita – w należytej asystencji (opiekuna prawnego kobiety); Datum w Winnicy die trigesima Aprilis millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – dano w Winnicy 30 kwietnia 1768 r.; m.p. – manu propria.

Uwagi: Akt częściowy (#PARTIAL) – zapisany tą samą gęstą, nieregularną ręką co akt 267; wiele wyrazów, nazwisk i urzędów odczytanych niepewnie. Przedmiot: Franciszka Wrzeszczowa, żona Józefa Wrzeszcza (por. akt 267), ceduje A. Żołtowskiemu łączną sumę 8698 zł 12 gr, złożoną z: (1) 3000 zł z intercyzy ślubnej z pierwszym mężem Ignacym Rakoszkim[?] (Bursztyn, 15 I 1739), zawartej przez [Pawła?] Bena[?] (instygatora koronnego[?]); (2) 3000 zł darowanych przez tegoż Bena[?] i zapisanych w kontrakcie zastawnym z Antonim Zawadzkim, łowczym bracławskim (Michałkowce, 23 III 1745); (3) 2698 zł 12 gr wniesionych na Michałkowce przez pierwszego męża. Sumę tę drugi mąż, Józef Wrzeszcz, podniósł z Michałkowiec i wraz z własnymi 301 zł 18 gr (zob. akt 267) ulokował zastawem na wsi Pełatynka[?] ks. Czetwertyńskiego (kontrakty z 5 III 1765 w Kniażym[?] i 7 III 1764 w Komargrodzie; w tekście daty te są w niejasnej kolejności), po drodze także na wsi Krasnohurka[?]. Teresa z Benów[?] Żołtowska (akt 257) mogła być krewną Franciszki – Benowie występują w intercyzie. Asystent: w zeznaniu „Kazimierz Wrzeszcz syn[?] mój[?]”, w podpisie „jako assystent Matki moiey” – Kazimierz to więc zapewne syn Franciszki. W podpisach świadków „Jan Bał Miedzwiecki” (namiestnik burgrabstwa – por. uwaga w POSTEP z 7 IV 1768). Urzędy Wrzeszczów (łowczy czernihowski / „Ciech.”[?]) i pochodzenie Franciszki („Wrzeszczowna”? córka Konstancji Bernażanki[?] primo voto Ułanickiej[?], secundo voto Wrzeszczowej, chorążanki czernihowskiej[?]) – odczyt bardzo niepewny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

STRESZCZENIE NIEPEŁNE. 30 kwietnia 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Franciszka Wrzeszczowa, łowczyna czernihowska[?], żona Józefa Wrzeszcza (primo voto żona Ignacego Rakoszkiego[?]), w asystencji Kazimierza Wrzeszcza (syna?), zeznała zapis cesji na rzecz Andrzeja Żołtowskiego, łowczego kruszelnickiego[?]. Posiadała ona łącznie 8698 zł 12 gr własnej sumy – 3000 zł z intercyzy ślubnej z pierwszym mężem (Bursztyn, 1739), 3000 zł darowanych jej przez Bena[?] i zabezpieczonych zastawem na części wsi Michałkowce[?] (kontrakt z Antonim Zawadzkim, łowczym bracławskim, 1745) oraz 2698 zł 12 gr wniesionych na Michałkowce przez pierwszego męża. Sumę tę jej drugi mąż Józef Wrzeszcz przeniósł (wraz z własnymi 301 zł 18 gr) na zastaw wsi Pełatynka[?] w woj. bracławskim, dziedzicznej ks. Włodzimierza[?] Świętopełka[?] Czetwertyńskiego, starosty wronowskiego[?] (kontrakty z lat 1764–1765). Otrzymawszy od Żołtowskiego zapłatę, przelewa na niego całą sumę 8698 zł 12 gr, zrzeka się wszelkiego regresu, pozwala mu nią rozporządzać i zobowiązuje się bronić go w każdym sądzie pod zakładem drugiej takiej sumy i szkodami ziemskimi. Zapis wystawiony w Winnicy 30 IV 1768; podpisali: Franciszka Wrzeszczowa, Kazimierz Wrzeszcz jako asystent matki, oraz świadkowie Stanisław Abwicki[?] i Jan Bał Miedzwiecki.

Transkrypcja

k. 221 (skan 0223, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y

4przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem

5Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Compns. Pltr. Wiel. JmPan Lu-

6dwik Ożarowski[?] Subdel. Grodz. Radom. ten List od JW. Wielopol-

7skiego Koniuszego W. Kor. do JW. Leżeńskiego[?] Łowcz. y Deputata

8na Trybunał Kor. z Wwa Podol. pisany, saluo[?] Jnte. Conto ad Acta praes.

9Castr. Capit. Vinn. per Oblatam podał. Tenoris eiusmodi: Jaśnie

10Wielmożny Mnie Kochany Dobrodzieiu. przy Zamieszkaniu na-

11szym które oboie z JeyMć Panią Kasztel. Kamińską Mamy przez

12Smierć JchMć PP. Generalstwa Artylleryi Litewskiey, iedno-

13mi[?] przyszło otrzymać od Niey Dyspozycyą do wydania Zbie-

14ga[?] Mojego Nadkowskiego[?], które przyłączam y proszę, abyś go

15JWMPan, odebrawszy przymusił do iakiey dla mnie Satys-

16fakcyi w łasce y Sumieniu Jego oddaię, y Jestem z Zupełną

17Estymacyą JWMPana Dobrodzieia Szczerze Życzliwym

18Bratem y nayniższym Sługą. U Tego Listu per Oblatam poda-

19nego podpis ręki wte słowa: H. Wielopolski, K. W. K. Data zaś

20y podpis na Wierzchu koperty takowa: W Warszawie Die Vige-

21sima Quinta Februarij Millesimo Septingentesimo Sexage-

22simo octavo. Jaśnie Wielmożnemu JmćPanu Leżeńskiemu[?] Ło-

23wczemu y Deputatowi na Trybunał Kor. z Wwa Podol. Mości-

24wemu[?] Panu y Kochanemu Dobrodzieiowi na Laszczewską[?] w Kochano-

25wce[?], przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnioney. Który to List

26per Oblatam podany iako w Sobie ma słowo, w słowo do

27xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; Subdel. Grodz. Radom. – subdelegat grodzki radomski; K. W. Kor. / K. W. K. – koniuszy wielki koronny; Łowcz. – łowczy; Deputat na Trybunał Kor. – deputat na Trybunał Koronny; salvo[?] … – z zastrzeżeniem…; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris eiusmodi – takiej treści; Kasztel. Kamińska – kasztelanowa kamieniecka[?]; Generalstwo Artylleryi Litewskiey – generałowie artylerii litewskiej (generał artylerii WKsL z małżonką); zbieg – zbiegły sługa (poddany); Satysfakcya – zadośćuczynienie; Estymacya – szacunek; W Warszawie die vigesima quinta Februarii millesimo septingentesimo sexagesimo octavo – w Warszawie 25 lutego 1768 r.; Lak czerwony – czerwony wosk (lak) pieczęci.

Uwagi: H. Wielopolski – zapewne Hieronim Wielopolski, koniuszy wielki koronny. Adresat – Leżeński[?] (w nagłówku być może „Łożyński”), łowczy (podolski?) i deputat województwa podolskiego na Trybunał Koronny. Treść listu skrócona i miejscami niejasna: Wielopolski, mając wspólnie z kasztelanową kamieniecką[?] sprawy po śmierci generałostwa artylerii litewskiej, otrzymał od niej dyspozycję wydania zbiegłego sługi (Nadkowskiego[?]) i prosi adresata o jego odebranie i przymuszenie do zadośćuczynienia. Adres na kopercie („na Laszczewską[?] w Kochanowce[?]”), nazwisko oblatującego (Ludwik Ożarowski[?], subdelegat grodzki radomski) i nazwisko zbiega odczytane niepewnie. Dopisek na marginesie „Miedzwiecki m.p.” – podpis namiestnika J. B. Miedzwieckiego (por. akt 268).

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Ludwik Ożarowski[?], subdelegat grodzki radomski, podał do oblaty list Hieronima Wielopolskiego, koniuszego wielkiego koronnego, pisany w Warszawie 25 lutego 1768 r. do Leżeńskiego[?], łowczego i deputata województwa podolskiego na Trybunał Koronny. Wielopolski pisze, że w związku z wspólnymi sprawami z kasztelanową kamieniecką[?] po śmierci generałostwa artylerii litewskiej otrzymał od niej dyspozycję wydania zbiegłego sługi Nadkowskiego[?]; załącza ją i prosi adresata, by zbiega odebrał i przymusił do zadośćuczynienia, zostawiając resztę jego łasce i sumieniu. List opatrzony czerwoną pieczęcią lakową został wpisany do ksiąg grodzkich winnickich słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 221 (skan 0223, strona prawa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic.

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Compns. Pltr. Wiel. Jm.

6Pan Ludwik Ożarowski[?] Subdel. Grodz. Radom. ten List od JW.

k. 221v (skan 0224, strona lewa)

1Kossakowskiey Kasztel. Kamińskiey do Wiel. Łupińskiey Cześnik.

2Żyt. pisany salvo Jnte. Conto ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per

3Oblatam podał de Tenore tali. Wielmożna Mościa Pani Cześniko-

4wa y Kochana Siostro. Bardzo się temu dziwuię, że sługę Czło-

5wiek JW. JmćPana Koniuszego Kor. do którego za czas Służby Jego

6iest pretensya, miał się wziąć pod Protekcyą WMM. Pani które-

7go Łaską Swoią ochraniasz w Dobrach Moich. Zaczym abym

8Ja niemiała z tąd niepotrzebnego Zatrudnienia, Upraszam abyś

9na pierwszą Rekwizycyą JW. JmćPana Koniuszego Koron. tegoż

10Człowieka Sługę go wydać kazała, wczym spodziewaiąc się

11niezmienney WMM. Pani Uczynności zostawam z naleźy-

12tym Respektem WMM. Pani y kochaney Siostry Życzliwą

13Siostrą y Uniżoną Sługą. U Tego Listu per Oblatam podane-

14go podpis Ręki w te słowa: K. Kossakowska. W Data zaś y przy[?]

15pis takowy: Dnia Dwudziestego Piątego Lutego Tysiąc Siedm-

16set Sześćdziesiąt osmego Roku W Warszawie. Moia Dobro-

17dzieiko WMM. Pani Samey trzeba Protekcyi iak wdowie a WMM. Pa-

18ni niepotrzebnie tą Awanturą, wbiś[?] WMM. Pani wiesz że JW. JmćPan

19Pan Koniuszy Kor. iest należący do Mnie y Ja proszę zapewne

20do wrodzieiczy[?] Cesłe[?] zaskrybryą[?] a tego człowieka zaraz wydać bez

21odwłoki. Na Wierzchu na kopercie przy Pieczęci na Laku Czarnym

22wyciśnioney Jntytulacya takowa: Wielmożney JmćPani Łu-

23pińskiey Cześnikowey Żytomirskiey MM. Pani y Kochaney Sie-

24strze w Kossakowce. L.S. Który to List iako w sobie ma sło-

25wo w słowo do xiąg ninieyszych Grodzkich Winnic. iest za-

26pisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; Subdel. Grodz. Radom. – subdelegat grodzki radomski; Kasztel. Kamińska – kasztelanowa kamieńska; Cześnik. Żyt. – cześnikowa żytomierska; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; WMM. Pani – Wielmożna Moja Mościa Pani; JW. JmćPan Koniuszy Kor. – jaśnie wielmożny koniuszy koronny (H. Wielopolski – por. akt 269); Rekwizycya – żądanie, wezwanie; Uczynność – uprzejmość; Respekt – szacunek; Awantura – kłopotliwa sprawa; Lak Czarny – czarny wosk pieczętny (oznaka żałoby); L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci).

Uwagi: List stanowi parę z aktem 269 (ten sam oblatujący – Ludwik Ożarowski[?], subdelegat grodzki radomski; ta sama data – Warszawa, 25 II 1768). Katarzyna Kossakowska (z Potockich), kasztelanowa kamieńska, prosi Łupińską, cześnikową żytomierską, mieszkającą w jej dobrach (Kossakówka[?]), o wydanie człowieka – sługi koniuszego koronnego, do którego ten ma pretensje z czasu służby. Dopisek (postscriptum) własnoręczny, miejscami niezrozumiały („do wrodzieiczy[?] Cesłe[?] zaskrybryą[?]”) – odczyt niepewny. Czarny lak pieczęci – żałoba (po śmierci rodziców, zob. akt 269). Adres: „w Kossakowce” – miejscowość nieustalona (Kossakówka[?]).

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Ludwik Ożarowski[?], subdelegat grodzki radomski, podał do oblaty list Katarzyny Kossakowskiej, kasztelanowej kamieńskiej, pisany w Warszawie 25 lutego 1768 r. do Łupińskiej, cześnikowej żytomierskiej. Kossakowska wyraża zdziwienie, że człowiek – sługa koniuszego koronnego, do którego ten ma pretensje z czasu służby – znalazł protekcję u cześnikowej, która ochrania go w dobrach Kossakowskiej; aby uniknąć niepotrzebnych kłopotów, prosi, by na pierwsze żądanie koniuszego kazała go wydać. W dopisku własnoręcznym przypomina, że sama jako wdowa potrzebuje protekcji, że koniuszy koronny jest jej krewnym (bliskim) i że sługę trzeba wydać bez zwłoki. List z czarną pieczęcią lakową, adresowany „w Kossakowce”, wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 221v (skan 0224, strona lewa, od ok. 3/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic.

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namie-

5snikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Comparens

6Pltr. Wiel. JmPan Michał Zaboklicki Woyski Mnieyszy Zwi-

7nogr. ten Przywiley od Nayiaśnieyszego Króla JmCi na Woystwo Mniey-

8sze Zwinogrodz. Sobie Comparentowi dany y służący, salvo Jnte. Cont.

9ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per Oblatam podał de Tenore ta-

10li. Stanislaus Augustus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus

11Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kijoviae,

12Volhyniae, Podoliae, Podlachiae, Livoniae, Smolensciae, Seve-

13riae, Czerniechoviaeque. Significamus praesentibus Literis nostris

k. 222 (skan 0224, strona prawa)

1Quorum Jnterest universis et singulis. Quia nos habito

2respectu Meritorum Generosi Michaelis Zaboklicki, faciendum esse

3duximus ut Jpsi Tribunatum Minorem Zwinogrodensem va-

4cantem[?] Constitutionibus Regni a Multo tempore erectum et Consti-

5tutum Locumque Jnter Ensiferatum et Thesaurariatum vi Co-

6nstitutionum[?] Legum assignatum habentem daremus et Confer-

7remus, prout quidem praesentibus Literis Nostris Cum omnibus

8Juribus, Praerogativis, Muniis, Jmmunitatibus de Lege et an-

9tiqua Consuetudine ad Munus pertinentibus ad Extrema Vitae e-

10jus Tempora vel ad[?] altioris alicujus Dignitatis assecutionem

11tenendum, habendum et ob Eundem damus et Conferimus. Quo-

12circa[?] omnibus Quorum Jnterest, praesertim vero Mis[?] ac Jpsis Senatoribus

13Dignitariis Officialibus, Universaeque Nobilitati Palatinatus Bra-

14claviensis, Signanter vero Districtus Zwinogrod. notum esse vo-

15lentes Mandamus, ut praefatum Generosum Michaelem Zaboklic-

16ki ab omnibus pro vero, legitimo et actuali Tribuno Minori Zwi-

17nogrod. habeant, nominent, et agnoscant, Eique de Loco, Juribus,

18Praerogativis, Muniis, Jmmunitatibus hoc Munus Concer-

19nentibus, et Jpsi Respondeant, et ab aliis responderi Curent,

20pro Gratia Nostra. Jn Quorum fidem praesentes Manu Nostra Subscriptas

21Sigillo Regni Communiri Jussimus. Datt. Varsaviae Die De-

22cima quarta Mensis Junij Anno Domini Millesimo Septingen-

23tesimo Sexagesimo Sexto, Regni vero Nostri Secundo Anno. U

24tego Przywileiu per oblatam podanego tak JKMci iakoteż

25Sekretarza przy pieczęci Wielkiey Kor. podpis w te słowa: Stanislaus

26Augustus Rex. (L.S.) Tribunatus Minoris Zwinogr. in Pala[tinatu]

27Braclaviensi a Multo tempore Erectus et Constitutus Varijs Constitu-

28tionibus Generoso Michaeli Zaboklicki Confertur. Antonius Sikor-

29ski Sacrae Regiae Majestatis et Sigilli Regni Secretarius m.p.

30Który to Przywiley iako się w Sobie ma Słowo w Słowo do xiąg

31ninieyszych Grodzkich Winnickich iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tłumaczenie przywileju (łac.): „Stanisław August z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu o tym wiedzieć należy, że mając wzgląd na zasługi urodzonego Michała Zaboklickiego, uznaliśmy za stosowne nadać mu i powierzyć wakujący[?] urząd wojskiego mniejszego zwinogrodzkiego, od dawna konstytucjami Królestwa ustanowiony, mający miejsce wyznaczone mocą praw między miecznikiem a skarbnikiem – jak też niniejszym listem naszym, ze wszystkimi prawami, prerogatywami, powinnościami i wolnościami należącymi z prawa i dawnego zwyczaju do tego urzędu, do końca jego życia lub do osiągnięcia jakiejś wyższej godności, dajemy mu go i nadajemy do trzymania i posiadania. Dlatego wszystkim, komu o tym wiedzieć należy, a zwłaszcza senatorom, dygnitarzom, urzędnikom i całej szlachcie województwa bracławskiego, w szczególności zaś powiatu zwinogrodzkiego, podając to do wiadomości, nakazujemy, by wspomnianego urodzonego Michała Zaboklickiego wszyscy mieli, nazywali i uznawali za prawdziwego, prawowitego i rzeczywistego wojskiego mniejszego zwinogrodzkiego, i by jemu co do miejsca, praw, prerogatyw, powinności i wolności dotyczących tego urzędu sami odpowiadali i starali się, by inni odpowiadali – przez wzgląd na łaskę naszą. Na dowód czego niniejszy [list] podpisany ręką naszą kazaliśmy opatrzyć pieczęcią Królestwa. Dan w Warszawie dnia 14 miesiąca czerwca roku Pańskiego 1766, panowania naszego roku drugiego.” Dopisek kancelaryjny: „Urząd wojskiego mniejszego zwinogrodzkiego w województwie bracławskim, od dawna różnymi konstytucjami ustanowiony, nadaje się urodzonemu Michałowi Zaboklickiemu. Antoni Sikorski, sekretarz Jego Królewskiej Mości i pieczęci Królestwa, ręką własną.”

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; Tribunatus minor (Woystwo mniejsze) – urząd wojskiego mniejszego (urząd ziemski powiatowy); Ensiferatus – miecznikostwo; Thesaurariatus – skarbnikostwo; L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci); Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: Nazwisko zapisane „Zaboklicki/Zabokliczki” – przyjęto Zaboklicki. Urząd: wojski mniejszy zwinogrodzki (powiat zwinogrodzki, woj. bracławskie). Wyraz „vacantem[?]” oraz „Mis[?] ac Ipsis” (prawdopodobnie błąd kopisty za „Illustribus… Senatoribus”) odczytane niepewnie.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Michał Zaboklicki, wojski mniejszy zwinogrodzki, podał do oblaty swój przywilej na ten urząd. Przywilejem wystawionym w Warszawie 14 czerwca 1766 r. (w drugim roku panowania) król Stanisław August, uwzględniając zasługi Michała Zaboklickiego, nadał mu dożywotnio (lub do czasu otrzymania wyższej godności) urząd wojskiego mniejszego zwinogrodzkiego – od dawna ustanowiony konstytucjami, z miejscem między miecznikiem a skarbnikiem – ze wszystkimi prawami, prerogatywami i wolnościami, i nakazał senatorom, dygnitarzom, urzędnikom i szlachcie województwa bracławskiego, a zwłaszcza powiatu zwinogrodzkiego, uznawać go za prawowitego wojskiego mniejszego. Przywilej podpisał król oraz Antoni Sikorski, sekretarz królewski i pieczęci koronnej; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 222 (skan 0224, strona prawa, od ok. 3/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y Przedemną

4Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burgrab. Grodz. Winn.

5Compns. Pltr. Urod. JmPan Jgnacy Podczaski[?] ten Skrypt od Wiel.

6JmPana Piaskowskiego Podkomorzego Krzemienieckiego na Sum-

7mę Trzynaście Tysięcy Sześćset Złł. Pol. una cum Prowizyą Wiel. Świey-

8kowskiemu Podsędkowi Ziemi Bracł. dany y służący, salvo Jnte. Cont.

9ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per oblatam podał de tenore tali.

k. 222v (skan 0225, strona lewa)

1Ja Mikołay Junosza Piaskowski Podkomorzy Krzemieniecki Pisarz[?] Ziem-

2ski Taraszczański[?] Sta. Kommissarz Kommissyi Skarbu Kor. Rotmistrz

3Chorągwi Husarskiey w Woysku Kor. Orderu S. Stanisława Kawaler

4Wiadomo czynię Niniejszym Skryptem Ręką własną podpisanym, zeznawam tym Skryptem

5moim który takowey wagi mieć chcę, iakobym go Aktami Auten-

6tycznemi Kor. roborował. Jż Ja na własną pilną moię Po-

7trzebę pożyczyłem u WJmPana Leonarda Marcina Świeyko-

8wskiego Podsędka Ziemskiego Wwa Bracł. y rzetelnie do Rąk

9moich odliczyłem w Srebrney Monecie według Seymowey Redu-

10kcyi kurs maiącey Summę Trzynaście Tysięcy Sześćset Złł. Pol. dico

11w Numero Trzynaście Tysięcy Sześćset Złł. Pol. którey Summy wiel-

12kiej bezpieczeństwo na Dobrach moich generalnie wszystkich

13y Summach ostrzegam y zapisuię. Oraz też tęż Summę

14Die decima Quinta Decembris w Roku teraźnieyszym Tysiąc

15Siedmset Sześćdziesiąt Siódmym wraz z Summą Tysiąc osm-

16dziesiąt osm Złł. na Prowizyą od teyże Summy przychodzącey Mo-

17netą według Prawa na tenczas kurs maiącą, Wiel. JmćPanu Pod-

18sędkowi Ziem. Bracł. do Miasta JKMci Winnicy oddać y rzetelnie

19oddać obowiązuię się y dla tym więk[szey] Punktualności tym ni-

20nieyszym Skryptem moim rekomenduię pilnie JmćPanu Do-

21manewskiemu[?] Kommissarzowi Dobr moich aby za nayp[ie]rwszą

22Rekwizycyą y odebraniem tego moiego Asekuracyi Summy obiedwie

23wyrażone tak Kapitalną iako y Prowizyonalną Summę Czter-

24naście Tysięcy Sześćset osmdziesiąt osm Złł. wynoszące z percept

25Swoich a osobliwiey z Prowentów Dobr klucza mego Krasnian-

26skiego[?] punktualnie y bez żadnego Zawodu w całości wypłacił

27co wszystko zatrzymać z moiemi Sukcessorami obowiązuię się y

28powinien będę, ato pod Zakładem takowey że Summy, o wyższe

29pad[?] dun[?] nie zadosyć uczynienia Forum Grodu Winn. ad Responden-

30dum Mnie y Sukcessorom Moim naznaczam oraz tę moię Asse-

31kuracyą omni fide ac robore Ręką własną przy zwykłey

32Pieczęci podpisuię. Datt. w Lwowie Die Vigesima Octava

33January Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo

34Anno. U Tego Skryptu per oblatam podanego Podpis Ręki na La-

35ku Czerwonym przy Pieczęci wyciśnioney wte Słowa: Mikołay Junosza

36Piaskowski Podk. Krzemieniecki. (L.S.) Który to Skrypt iako się w Sobie

37ma Słowo w Słowo do xiąg ninieyszych Grodz. Winn. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Skrypt ręczny – zobowiązanie dłużne (rewers) podpisane własnoręcznie; Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; una cum Prowizyą – wraz z odsetkami; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; roborować – umocnić wpisem do akt; według Seymowey Redukcyi kurs maiącey – mającej kurs według sejmowej redukcji (reformy monetarnej 1766); dico – mówię (powtórzenie kwoty); Prowizya – odsetki (tu 1088 zł, tj. 8%); Rekwizycya – żądanie; percepta – dochody; Prowenty – dochody z dóbr; Zawod – zawód, zawiedzenie; Forum… ad respondendum – sąd… do odpowiadania; omni fide ac robore – z całą wiarą i mocą; Datt. w Lwowie die vigesima octava Januarii millesimo septingentesimo sexagesimo septimo anno – dan we Lwowie 28 stycznia 1767 r.; L.S. – locus sigilli.

Uwagi: Mikołaj Junosza Piaskowski – podkomorzy krzemieniecki, komisarz Komisji Skarbu Koronnej, rotmistrz chorągwi husarskiej, kawaler Orderu św. Stanisława; dalszy tytuł („Pisarz[?] Ziemski Taraszczański[?] Sta.” – może raczej „starosta taraszczański[?]”) odczytany niepewnie. Oblatę podał Ignacy Podczaski[?]. Termin zwrotu: 15 grudnia 1767 (w Winnicy) – kapitał 13 600 zł i odsetki 1088 zł, razem 14 688 zł (w tekście „Czternaście Tysięcy Sześćset osmdziesiąt osm”). Komisarz dóbr – Karol Damaniewski (Domaniewski), por. akt 273; nazwa klucza (krasniański[?]) niepewna. Fragment „o wyższe pad[?] dun[?] nie zadosyć uczynienia” niejasny.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Ignacy Podczaski[?] podał do oblaty skrypt ręczny wystawiony we Lwowie 28 stycznia 1767 r. przez Mikołaja Junoszę Piaskowskiego, podkomorzego krzemienieckiego, komisarza Komisji Skarbu Koronnej, rotmistrza chorągwi husarskiej i kawalera Orderu św. Stanisława. Piaskowski zeznaje, że na pilną potrzebę pożyczył od Leonarda Marcina Świejkowskiego, podsędka ziemskiego bracławskiego, 13 600 zł w srebrnej monecie (według kursu redukcji sejmowej), zabezpieczając dług na wszystkich swoich dobrach i sumach. Zobowiązuje się zwrócić kapitał wraz z 1088 zł odsetek (razem 14 688 zł) 15 grudnia 1767 r. w Winnicy, polecając komisarzowi swych dóbr Karolowi Damaniewskiemu (Domaniewskiemu) wypłacić całość na pierwsze żądanie z dochodów klucza krasniańskiego[?], pod zakładem drugiej takiej sumy i z poddaniem się sądowi grodzkiemu winnickiemu. Skrypt z pieczęcią na czerwonym laku wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 222v (skan 0225, strona lewa, od ok. 3/4)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic-

4kiemi y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Na-

5miestnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Compa-

k. 223 (skan 0225, strona prawa)

1Compns. Pltr. Ur. JmPan Jgnacy Podczaski tę Assekuracyą

2wraz z Assygnacyą od Wiel. Piaskowskiego Podkomorzego Krze-

3mienieckiego Wiel. Świeykowskiemu Podsędkowi Ziemskiemu Bracł.

4na Summę pewną salvo Jnte. Cont. ad Acta praesentia Castr. Capit.

5Vinn. per Oblatam podał de Tenore tali. Ponieważ JmPan

6Karol Damaniewski Kommissarz Dóbr moich Summy Kapital-

7ney Trzynaście Tysięcy Sześćset Złł. Pol. y Prowizyi należącey WJm-

8Panu Leonardowi Marcinowi Świeykowskiemu Podsędkowi Ziem-

9skiemu Wwa Bracł. Skryptem moim w Lwowie Die Vige-

10sima Octava January Anno Elapso Millesimo Septingen-

11tesimo Sexagesimo Septimo danym, Ręką moią własną przy

12zwykłey Pieczęci podpisanym assekurowaney, y tymże Skry-

13ptem do wypłacenia z Prowentów Klucza Krasniańskiego

14assygnowaney, dotąd niewypłacił. Przeto tę powtórną Dy-

15spozycyą JmćPanu Damaniewskiemu Dysporzycyą y iako nay-

16pilniey zalecam, aby Summę ut supra w Skrypcie moim

17wyrażoną y dawniey assygnowaną wraz z należącą do

18czasu wypłacenia Prowizyą z Lath teraźnieyszych osta-

19tnich iako y pierwszych, a die decima Sexta Februarij sta-

20nowić się maiących, osobliwie Krasniańskiego Klucza, iakoteż

21z innych Swoich wszelkich Percept bez żadnego zawodu, pro

22die octava Marty Anni praesentis do Rąk Dysponowanego

23od WJmPana Podsędka Bracł. wypłacił, ato sub Responsio-

24ne in Foro Castr. Vinn. po wypłaceniu Skrypt moy z Dy-

25spozycyą odebrać Rekomenduię, y tę powtórną Assygna-

26cyą Dla wszelkiey wiary y wagi Ręką własną podpisuię.

27Datt. w Lwowie Die Trigesima January Millesimo Septin-

28gentesimo Sexagesimo octavo Anno. U Tego Skryptu per

29oblatam podanego Podpis Ręki przy Pieczęci iedney na La-

30ku Czerwonym wyciśnioney temi Słowy: Mikołay Junosza

31Piaskowski Podkom. Krzemieniec. (L.S.) Przypis zaś niżey

32takowy: Jako zadosyć tey Dyspozycyi w Wypłaceniu Summy

33w tym Skrypcie wyrażoney WJmPanu Świeykowskiemu Pod-

34sędkowi Bracł. uczynię, tak za przybyciem Moim do Dóbr

35JW. Pana Dobrodzieja na Ukrainę, czyli Sam przez się czyli

36za wydaną do JmćPana Gubernatora Krasniańskiego Dy-

37spozycyą wypłacić obowiązuię się na Termin ut supra wy-

38rażony, ato sub Responsione w Grodzie Winn., y na to się pod-

39pisuię w Lwowie Die Trigesima January Millesimo Septin-

40gentesimo Sexagesimo Octavo Anno. Karol z Dz[?] Domanie-

41wski m.p. Przypis zaś Drugi w te słowa: Na Dobra y nadszarpanie[?]

k. 223v (skan 0226, strona lewa, górne ok. 1/6)

1[przez][?] ...owanie przez WJmPana Podsędka Bracł. w Krasnym iakoś

2pokażę nad Jnwentarz JW. Miecznikowey Kor. podany, tęwo

3dług Jndagacyi Ma Kompensować JmPan Domaniewski Kom[missarz].

4Mikołay Junosza Piaskowski Podkom. Krzemien. Która to Asse-

5kuracya per Oblatam podana iako się w Sobie ma Słowo w Sło-

6wo do xiąg ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Assekuracya – zapewnienie (zobowiązanie zabezpieczające); Assygnacya – przekaz (polecenie wypłaty); Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; anno elapso – roku ubiegłego; ut supra – jak wyżej; a die decima sexta Februarii – od 16 lutego; perceptae – dochody; pro die octava Martii anni praesentis – na dzień 8 marca roku bieżącego; sub responsione in foro Castrensi Vinnicensi – pod odpowiedzialnością przed sądem grodzkim winnickim; Datt. w Lwowie die trigesima Januarii millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – dan we Lwowie 30 stycznia 1768 r.; Gubernator – rządca (dóbr); Jndagacya – dochodzenie, zbadanie; Kompensować – potrącić, wyrównać; L.S. – locus sigilli; m.p. – manu propria.

Uwagi: Akt jest kontynuacją aktu 272 (skrypt z 28 I 1767). Ponieważ komisarz Karol Damaniewski (w podpisie „Karol z Dz[?] Domaniewski”) nie wypłacił długu w terminie, Piaskowski wydaje powtórną asygnację. Drugi dopisek (koniec k. 223 – początek k. 223v) częściowo nieczytelny: mowa o tym, co podsędek wykaże w Krasnem[?] ponad inwentarz podany przez „JW. Miecznikową Kor.”, a co po zbadaniu ma skompensować komisarz Domaniewski. Klucz „Krasniański” – zapewne Krasne (woj. bracławskie?) – identyfikacja niepewna.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Ignacy Podczaski podał do oblaty asekurację wraz z asygnacją Mikołaja Junoszy Piaskowskiego, podkomorzego krzemienieckiego, wystawioną we Lwowie 30 stycznia 1768 r. na rzecz Leonarda Marcina Świejkowskiego, podsędka ziemskiego bracławskiego. Piaskowski stwierdza, że jego komisarz dóbr Karol Damaniewski (Domaniewski) nie wypłacił dotąd sumy kapitalnej 13 600 zł z odsetkami, zabezpieczonej skryptem z 28 stycznia 1767 r. i asygnowanej na dochody klucza krasniańskiego[?]; ponownie poleca mu wypłacić kapitał wraz z należnymi odsetkami (za lata bieżące i poprzednie) do 8 marca 1768 r. z dochodów klucza krasniańskiego i innych dóbr, pod odpowiedzialnością przed sądem grodzkim winnickim, i odebrać po wypłacie skrypt. W dopisku Domaniewski zobowiązuje się wypłacić sumę w terminie – sam po przybyciu na Ukrainę lub przez gubernatora krasniańskiego; w drugim dopisku Piaskowski poleca skompensować nadwyżkę wykazaną przez podsędka w Krasnem[?] ponad inwentarz miecznikowej koronnej. Dokument wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 223v (skan 0226, strona lewa, od ok. 1/6)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y prze-

4demną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Bur-

5grabstwa Grodz. Winn. Compns. Pltr. Ur. JmPan Stefan Pa-

6ktolski[?] ten Zapis Wieczystey Donacyi od Wiel. Elżbiety z Da-

7szkiewiczów Dobraczyńskiey Podczaszyney Wrasz.[?] Wiel. Pawłowi Ju-

8łowskiemu[?] Cześ. Zwinogr. na Część pewną Cybulowa dany y słu[żący]

9salvo Jnte. Cont. ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per oblatam podał de

10Tenore tali. Ja Elżbieta z Daszkiewiczów Dobraczyńska niegdy

11Wiel. Stefana Dobraczyńskiego Podcz. Wrasz.[?] Mał. pozostała

12wdowa, niegdy zaś Wiel. Alexandra y Anny z Mikulskich Daszkie-

13wiczów Mał. Córka, a zaś Wiel. Tomasza y Heleny z Paszczewskich[?]

14Mikulskich Mał. wnuka, dawniey zaś z tego Swiata zeszłych

15Wiel. Alexandra y Katarzyny z Potockich Paszczewskich[?] Mał.

16Prawnuka, a potym że Wiel. tych Antecessorów Swoich Dóbr Części

17Wsi Cybulowa w Wwie Bracł. a Powiecie Winnickim leżących

18Dziedziczka y Naturalna Sukcessorka zdrowa będąc na Ciele

19y Umyśle odstąpiwszy Swey własney należney Ziemskiey

20Jurysdykcyi Prawa, Forum, Powiatu y Wwa, a pod tu-

21teyszę Grodzką Włodzimirską co do Aktu niniejszego należy całe

22się poddaię y inkorporuię, wiadomo, iawno czynię, ustnie y

23dobrowolnie zeznaię. Jż Ja zeznawaiąca maiąc Dobra Część

24Wsi Cybulowa Dziedziczną na Mnie Prawem Boskim y natu-

25ralney Sukcessyi pollegey[?] wspomnionych Antecessorów Moich

26przez Ś. P. Wiel. Anny Daszkiewiczowey Łowcz. Kostyńsk.[?]

27Matki mojey spadaiącą, Prawem żadnym ani prawnym

28Ciężarom niepodległą, a maiąc też wolność z Prawa Pospo-

29litego Dobrami Swemi iako chcę rzędzić, szafować y dyspo-

30nować, nie będąc nato od kogo namowiona ani przymuszona

31ale z dobrey Woli y rozsądku Swego upatruiąc w tym lepsze

32dobro y pożytek Swoy, przytym naradziwszy się bliskich Kre-

33wnych y Przyiaciół Swoich, umyśliłam wspomnione Dobra

k. 224 (skan 0226, strona prawa)

1Części Wsi Cybulowa wyżey wyrażone Wiel. JmćPanu Pawłowi

2Julowskiemu[?] Cześnikowi Zwinogr. Potomkom y Sukcessorom Jego dać, da-

3rować, y wiecznym Prawem rezygnować, Jakoż ninieyszym dobro-

4wolnym wieczystey Darowizny Zapisem wyż Zmiankowaną Dóbr

5Wsi Cybulowa Część moią Dziedziczną z Dworem, y wszelką Jego

6Cyrkumferencyą, tudzież wszystkiemi do tey Części należącemi Pod-

7danemi, ciągłemi y pieszemi y Jch powinnościami robociznami

8daninami Czynszami, y wszelkiemi in genere et Specie pożytkami

9dochodami, prowentami, browarami, Arendą Karczemną, tudzież Ro-

10lami Oranemi y nieoranemi, Lasami, pasiekami[?], pasiekami[?],

11Sianożęciami, Stawami, Sadzawkami, Ogrodami, y wszelkiemi

12gruntami tudzież Attynencyami, y pertynencyami, tak iako te Do-

13bra w swoich miedzach, granicach, y obchodziech dawna mia-

14ły y zostawały z wszystkiem Prawem Państwem Dziedzictwem

15y possessyą ac cum Jure Patronatus, praesentandorum Parochorum

16tak, azeby mianowane niemianowanemu, a niemianowane

17mianowanemu w niczym nie ubliżało, Ani uymowano nic

18na Siebie, Ani Sukcessorów moich niezostawuiąc, ani excypu-

19iąc temuż Wiel. JmćPanu Pawłowi Julowskiemu[?] Cześnikowi

20Zwinogr. Potomkom y Sukcessorom Jego na wieczne y nigdy nieod-

21zowne czasy daię, daruię, y rezygnuię, w których to wyż rzeczo-

22ne Dobra Części Wsi Cybulowa Jntromissyi wolney przez

23Woźnego y Szlachtę Którychkolwiek tenże WJmćPan Julowski[?] sposobić

24będzie[?] Ex nunc dopuszczam a dopuszczoney ani Sama przez się ani

25przez Subordynowane osoby przeszkadzać nie mam, owszem od wsze-

26lkich Jmpedymentów Prawnych y nieprawnych od kogo kolwiek za-

27chodzących bronić, zastępować y ewinkować mam y powinna będę, ato

28pod Szkodami Ziemskiemi słownie krom przysięgi Cielesney oszaco-

29wanemi, o które Szkody albo sprzeciwienie się temu dobrowolne-

30mu wieczystey darowizny Zapisowi memu Forum Grodu Winni-

31ckiego lub Ziemi Bracł. albo też Trybunału Koronnego Lwowskiego,

32a czas bezkrólewia tedy Sądów Kapturowych Kapturowych lub iakie

33natenczas od Rzeczypospolitey postanowione będą sobie y Sukcessorom

34moim do odpowiadania naznaczam y prefiguię, y na to daię ten

35Zapis wieczysty Darowizny Zapis z podpisem Ręki moiey wła-

36sney y Jchmciów PP. Przyiaciół odemnie do podpisu uproszonych. Dan

37we Włodzimirzu Dnia Dwudziestego osmego Stycznia Roku Ty-

38siąc Siedmset Sześćdziesiątego osmego. U tego zaś zapisu wieczystego

39per oblatam podanego podpis ręki w te słowa: Elżbieta Dobraczyńska.

40Jako uproszony Przyiaciel do tego zapisu perpetuae Donationis

41od Wiel. Zeznawaiącey podpisuię się Jerzy M.[?] Wesłimowicz[?] iako

42uproszony do tego zapisu wieczystey darowizny od Wiel. Zeznawaiącey

43podpisuię się Jgnacy Zwirzchowski[?] m.p. Suscepta zaś Grodu

44Włodzimirskiego w te słowa: Anno Millesimo Septingentesimo

45Sexagesimo octavo.

k. 224v (skan 0227, strona lewa, górne ok. 1/6)

1Sexagesimo octavo Die Vigesima octava January Compns. Pltr. W.

2Elżbieta z Daszkiewiczów Dobraczyńska Podcz. Wrasz.[?] ten zapis Wie-

3czysty darowizny na Część Wsi Cybulowa Wiel. Pawłowi Julowskie-

4mu[?] Cześ. Zwinogr. dany y służący przed Księgami ninieyszemi Grodz.

5Włodzimirz. zeznała, przy[?] którym Cyprian Dąbrowski Bur. K.[?] Namie[stnik]

6Burg. Włodzimirz. m.p. Który to Zapis wieczystey Darowizny iako się w so-

7bie ma de verbo ad verbum do xiąg Grodzkich Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; Mał. – małżonek/małżonkowie; Ś. P. – świętej pamięci; Prawo Pospolite – prawo powszechne (ziemskie); in genere et specie – ogólnie i szczegółowo; Cyrkumferencya – obręb, obwód; possessya – posiadanie; cum iure patronatus praesentandorum parochorum – z prawem patronatu (prezentowania) proboszczów; ex nunc – od teraz; ewinkować – bronić przed ewikcją; prefigować – wyznaczać (termin, sąd); Sądy Kapturowe – sądy konfederacji kapturowej w bezkrólewiu; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; Suscepta (Grodu Włodzimirskiego) – przyjęcie (do akt grodu włodzimierskiego), formuła recepisu; de verbo ad verbum – słowo w słowo; m.p. – manu propria.

Uwagi: Darczyni – Elżbieta z Daszkiewiczów Dobraczyńska, wdowa po Stefanie Dobraczyńskim, podczaszym „Wrasz.”[?] (być może wraszczańskim / wrocławskim? – odczyt niepewny). Jej rodowód: rodzice – Aleksander i Anna z Mikulskich Daszkiewiczowie (matka zwana też łowczyną kostyńską[?]); dziadkowie macierzyści – Tomasz i Helena z Paszczewskich[?] Mikulscy; pradziadkowie – Aleksander i Katarzyna z Potockich Paszczewscy[?]. Darowizna sporządzona we Włodzimierzu (Wołyńskim) i zeznana tam osobiście 28 I 1768 przed księgami grodzkimi (suscepta podpisana przez Cypriana Dąbrowskiego, namiestnika burgrabstwa włodzimierskiego; skrót przed tytułem „Bur. K.[?]” niejasny). Nazwisko obdarowanego zapisane „Julowski/Jułowski” (w nagłówku być może „Pułaski”) – przyjęto Julowski[?]. Nazwiska oblatującego (Stefan Paktolski[?]) i świadków (Jerzy M. Wesłimowicz[?], Ignacy Zwirzchowski[?]) odczytane niepewnie. Cybulów – wieś w pow. winnickim, woj. bracławskie.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Stefan Paktolski[?] podał do oblaty zapis wieczystej donacji, wystawiony we Włodzimierzu 28 stycznia 1768 r. przez Elżbietę z Daszkiewiczów Dobraczyńską, wdowę po Stefanie Dobraczyńskim, podczaszym wraszczańskim[?]. Darczyni – córka Aleksandra i Anny z Mikulskich Daszkiewiczów, wnuczka Tomasza i Heleny z Paszczewskich[?] Mikulskich, prawnuczka Aleksandra i Katarzyny z Potockich Paszczewskich[?] – jako dziedziczka części wsi Cybulów w woj. bracławskim, pow. winnickim (odziedziczonej po matce, wolnej od obciążeń), po naradzie z krewnymi daruje na wieczne czasy Pawłowi Julowskiemu[?], cześnikowi zwinogrodzkiemu, i jego sukcesorom tę część wsi z dworem, poddanymi ciągłymi i pieszymi i ich powinnościami, czynszami, dochodami, browarami, arendą karczemną, gruntami, lasami, pasiekami, łąkami, stawami, ogrodami i prawem patronatu, w dawnych granicach, niczego nie zastrzegając. Dopuszcza go od razu do intromisji przez woźnego i szlachtę i zobowiązuje się bronić go przed wszelkimi roszczeniami pod szkodami ziemskimi, poddając się sądowi grodzkiemu winnickiemu, ziemskiemu bracławskiemu, Trybunałowi Koronnemu Lwowskiemu lub sądom kapturowym. Zapis podpisali: Elżbieta Dobraczyńska oraz świadkowie Jerzy M.[?] Wesłimowicz[?] i Ignacy Zwirzchowski[?]; zeznany osobiście przez darczynię przed księgami grodzkimi włodzimierskimi 28 stycznia 1768 r. (przyjął Cyprian Dąbrowski, namiestnik burgrabstwa włodzimierskiego).

Transkrypcja

k. 224v (skan 0227, strona lewa, od ok. 1/6)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burg.

5Grodzkim Winnic. Compns. Pltr. Ur. JmP. Stefan Paktolski[?] ten Zapis

6Donacyi od Wiel. Pawła Kobylińskiego Skarb. Liwsk. Wiel. Julowskie-

7mu[?] Cześn. Zwinogr. na Część pewną Cybulowa dany y służący, salvo

8Jnte. Cont. ad Acta praesentia Castr. Capitt. Vinn. per oblatam po-

9dał tenoris sequentis. Acta sunt haec Leopoli in positione Acto-

10rum Terrestrium Leopoliensium Feria Sexta in Crastino Festi San-

11ctae Agnetis Virginis et Martyris Anno Domini Millesimo

12Septingentesimo Sexagesimo Octavo. Coram praesenti Terrestri

13Leopoliensi Judicio Actisque Judicii Ejusdem Compns. Pltr. Magnificus

14Paulus Kobyliński Thesaurarius Livensis Sanus mente et

15corpore existens Foro Suo, quovis competenti emisso et Jurisdi-

16ctione propria post habita, praesenti autem Terrestri Leopoliensi

17in se Posteros ac Bona Sua generaliter Omnia, quo ad actum

18hunc attinet, benevole assumpta, palam publice libereque

19cognovit. Quia Ipse suo et Magnificae Franciscae Kobylińska

20Thesaurarissae Parnaviensis[?] Virginis Sororis Suae Germa-

21nae proqua de Rati habitione cavet, et se praesenti Jnscribit no-

22mine Bona Sua propria et haereditaria videlicet Sortem Villae

23Cybulova in Palatinatu Bracl. Districtu Vinnicen. sita et ja-

24cen. cum omni ejusdem Bonorum Jure Dominio, omnibusque pro-

25ventibus utilitatibus, usibus, fructibus, Proventibus, redditibus,

26attinentiis et pertinentiis, tum Cujus Structuris Edifici-

27is, Holodiis[?], granariis, Hortis, Pomariis, Sepibus, Sepimen-

28tis, agris, pratis, Campis, Sylvis, Boris, Gais, Nemoribus,

29indaginibus, rubetis, Mericis[?], Apiariis, Apum

30Mellificiis, pascuis, Baskaniis[?] Penisiciis[?] Plu-

31viis[?], Fluminibus, Rivis, Rivulis, torrentibus aquarum

k. 225 (skan 0227, strona prawa)

1decursibus Stagnis aquis Lacubus paludibus piscinis magnis

2et parvis Earumque dimissionibus necnon subditis Kmethonibus Horto-

3lanis inquilinis colonis Eorumque dierum laboribus censibus Decimis

4dationibus tributis pensionibus vecturis vigiliis decernis[?] et no-

5cturnis Officiisque quibusvis ab antiquo pendi et praestari soli-

6tis commodisque et Emolumentis generaliter universis ex iisdem Bo-

7nis nunc provenientibus et in posterum proventuris, etiam cum Jure

8patronatus praesentandorum Parochorum nihil ex Bonis praememoratis seu

9Sorte villae Cybulova pro se et cujus nomine agit Suisque Successoribus

10aut quopiam alio in post reservando seu excipiendo verum ita

11late Longe circumferencialiterque prout praefata Bona seu Sortis Men-

12tionata haereditas se in suis Metis et Limitibus extendit et protrahit

13estque ab aliis vicinis Bonis contiguis distincta et distermata[?] tam

14ex nunc et de facto Mco Paulo Julowski[?] Pincernae Zwinogrod. Illiusque

15Sbus dat, donat, inscribit et resignat pure vere mere sim-

16pliciter ac irrevocabiliter Donationis titulo et haereditarie perpe-

17tuo ac in aevum in quae quidem bona seu Sortem praelibatae

18villae Cibulova praesentibus donata et resignata Idem Magnificus Reco-

19gnoscens Eidem Mco Julowski Donatario Suo Illiusque Sribus realem in-

20tromissionem et actualem pacificamque possessionem Cum praesentaneo

21Bonorum Eorundem usu fructu per Ministerialem Regni quemvis ac No-

22biles duos Sociales ad Eam conducendos vigore Jnscriptionis Donatoriae

23praesentis capiendam et assumendam jam ex nunc et de facto libere dat

24et admittit, Datamque et admissam nec per se et cujus nomine agit nec

25per alias quasvis Submissas et Subordinatas Personas ope-

26ve denegare, adimere, interturbareque aut modo quovis infringe-

27re. Quinimo Eundem Mcum Donatarium Suum Illiusque Sres

28ab omni quavis impetitione juridica omnium et Singularum

29Personarum Status, Sexus, gradus, Conditionis ac praeeminentiae

30Cujusvis existentium intuitu praemissorum Bonorum quocunque modo oriunda

31in omni Judicio et Officio Regni toties quoties opus fuerit, Etiam

32per omnes praescriptiones Terrestres prout ad quam Libet

33Personam Terrestris Spectat. et Pertinet. Praescriptas

34tueri defendere, Ostendere[?], eliberare et intercedere Bonaque

35praefata seu Sortem villae Cybulova ab omnibus

36aere alieno[?] Oneribus debitis vinculis Submissionibus, inscriptio-

37nibus, Quibusvis prioribus et posterioribus Dotum[?] Do-

38talitiis, advitalitiorum, Reformationum, ad alterius cujusvis

39vel tituli juribus, Bona Eadem Modo quovis afficientibus

k. 225v (skan 0228, strona lewa)

1bus et aggravantibus, tum Citationibus, Cancitationibus[?],

2Innotescentiis quibusvis Super Eadem Bona seu Sortem Jm-

3portatis et Jmportandis Lucris denique et perlucris[?] Pro-

4cessibus quibusvis Judiciariis super Eisdem Bonis ob-

5tentis et obtinendis, perductis et perducendis Semper

6Munda et Libera reddere et asserere in Possessioneque

7tradere se et cujus nomine agit Suisque Cum Sribus Sese et

8Super Bonis Suis Jlli omnibus, Mobilibus et immobili-

9bus, Haereditariis et obligatoriis, Summisque quibusvis pe-

10cuniariis, habitis et habendis, Jnscribit et obligat Sub

11Sub Damnis Terrestribus simpliciter taxandis et absque Cor-

12porali Juramento educendis, per se et cujus nomine agit Re-

13cognoscens Posteris Suis in Casu Jnscriptioni praesenti Donato-

14riae in aliquo Contraventionis, Omissionemque omnium et Sin-

15gulorum in Eadem Jnscriptione Contentorum non Completio-

16nis Eidem Suprascripto Mco Donatario Suo Illiusque Sribus

17ad Solvendum tuendis et Succumbendis nulloque modo eva-

18dendis, pro quibus quidem damnis Terrestribus Simpliciter

19et absque Corporali Juramento taxandis et edicendis, Mo-

20do praemisso ad Solvendum Succubitis et transgressis, aere

21Conditione aliqua Jnscriptioni praesenti Donatoriae non Comple-

22te, nihil ominus Complendae, Suprascriptus Mcus Paulus

23Kobyliński Thesaurarius Livensis Suis Cum Posteris et cu-

24jus nomine agit, Jure Conventus, Foro Competenti ut Supra

25renunciando Coram Judicio Terrestri Bracl. aut Officio Castr. Vinn.

26aut Judiciis Tribunalis Regni in Casu Interregni, Judiciis

27Capturalibus, Cui vel quibus Se Suamque Mcam Sororem

28Suis Cum Sribus ac Bonis Jllis omnibus, hac in Parte ad

29respondendum Subjicit et Jncorporat. Ad primam Jnstan-

30tiam Supra recensiti Mci Pauli Julowski[?] Donatarii Sui

31vel Jllius Sbrum peremptorie respondere, Juri parere et

32omne Judicatum ferre Suis Cum Posteris debebit et tenebi-

33tur, primum Terminum uti et alios omnes ex inde Subse-

34quentes Terminos Semper peremptorios, Dilationibus Ge-

35neraliter omnibus Evasionibus, Suspensionibus, Defensio-

36nibus, Protestationibus, praescriptionibus, Jmpedimentis Le-

37galibus et quibusvis exceptionibus, Motionibus, Appella-

38tionibus Earumque prosecutionibus, Reipublicae negotiis Ser-

39vitio Militari Legatione Jntra vel extra Regnum, fatalitatis

40Juris praescriptione Terrestri Bello, Jnterregno, Conventione[?]

k. 226 (skan 0228, strona prawa, górne ok. 1/3)

1actione pro Majori vel Simplici Jnfirmitate Literis exem-

2ptus, vel Restium[?] admonimenta ad Evictorem et in gene-

3re Universis Juris Mediis et defensis non evadendo nec

4modo quovis subterfugiendis, imo cuimodo[?] renuncian-

5do. Sed Jnscriptioni praesenti Donatoriae, omnibusque Ejus Con-

6tentis damnis Terrestribus, toties quoties opus fuerit Solu-

7tis Foro Satisfacere Se, et cujus nomine agit, Suosque Sres

8ac Bona Sua Jlla omnia ad id obligando et onerando Re-

9cognitionis praesentis vigore. U tey Donacyi per oblatam po-

10daney, Lekta y Korrekta przy Pieczęciach dwoch na Oblat-

11ku wyciśnionych Ziestwa[?] Lwowskiego temi Słowy: Lectum

12per Łagowski[?] mppria. Correxit Łodyński[?] mppria. L.S. L.S.

13Która to Donacya iako się w sobie ma Słowo w Słowo do xiąg

14ninieyszych Grodzkich Winnickich iest Jngrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Tłumaczenie (streszczające) części łacińskiej: „Działo się we Lwowie, przy posiedzeniu akt ziemskich lwowskich, w piątek nazajutrz po święcie św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy, roku Pańskiego 1768. Przed niniejszym sądem ziemskim lwowskim i jego aktami stawiwszy się osobiście, wielmożny Paweł Kobyliński, skarbnik liwski, zdrowy na umyśle i ciele, porzuciwszy swój właściwy sąd i jurysdykcję, a przyjąwszy dobrowolnie w tym akcie jurysdykcję niniejszego sądu ziemskiego lwowskiego nad sobą, potomkami i wszystkimi dobrami, jawnie, publicznie i swobodnie zeznał, że w swoim imieniu i w imieniu wielmożnej Franciszki Kobylińskiej, skarbnikówny parnawskiej[?], panny, swej siostry rodzonej (za której ratyhabicję ręczy), daje swoje własne i dziedziczne dobra, mianowicie część wsi Cybulów, położoną w województwie bracławskim, powiecie winnickim, z całym prawem własności, dochodami, pożytkami, przyległościami i przynależnościami, budynkami, gumnami[?], spichrzami, ogrodami, sadami, płotami, polami, łąkami, lasami, borami, gajami, zaroślami, pasiekami, pastwiskami, rzekami, potokami, stawami, jeziorami, bagnami, sadzawkami i ich spustami, a także poddanymi – kmieciami, ogrodnikami, komornikami, osadnikami – z ich robociznami, czynszami, dziesięcinami, daninami, podwodami, strażami dziennymi i nocnymi i wszelkimi powinnościami od dawna oddawanymi, z prawem patronatu (prezenty proboszczów), niczego dla siebie nie zastrzegając, w dawnych granicach – od teraz wielmożnemu Pawłowi Julowskiemu[?], cześnikowi zwinogrodzkiemu, i jego sukcesorom daje, daruje, zapisuje i rezygnuje czysto, prawdziwie, zupełnie, nieodwołalnie, tytułem darowizny, dziedzicznie i na wieczność. Dopuszcza go od razu do intromisji przez dowolnego woźnego koronnego z dwoma szlachcicami, zobowiązuje się nie przeszkadzać, bronić go przed wszelkimi roszczeniami w każdym sądzie, oczyścić dobra z wszelkich długów, obciążeń, zapisów (posagowych, wiennych, dożywotnich), pozwów i procesów, pod rygorem szkód ziemskich (szacowanych bez przysięgi), na wszystkich swoich dobrach ruchomych i nieruchomych. W razie naruszenia, zrzekając się sądu właściwego, poddaje siebie i siostrę jurysdykcji sądu ziemskiego bracławskiego, grodu winnickiego, Trybunału Koronnego, a w bezkrólewiu – sądów kapturowych; na pierwsze wezwanie obdarowanego ma odpowiadać na terminie zawitym, bez zwłok, zarzutów, protestacji, apelacji, wymówek (służby publicznej, wojskowej, poselstwa, choroby, wojny, bezkrólewia itp.) – zrzekając się wszelkich środków prawnych.”

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; Feria sexta in crastino festi Sanctae Agnetis – piątek nazajutrz po św. Agnieszce (21 I) = 22 stycznia 1768 (był to piątek); Mcus/Mca (Magnificus/Magnifica) – wielmożny/wielmożna; Sres/Sribus (Successores) – sukcesorowie; de rati habitione cavet – ręczy za zatwierdzenie (ratyhabicję); Ministerialis Regni – woźny koronny; nobiles duo sociales – dwaj szlachcice towarzyszący (przy intromisji); damna terrestria – szkody ziemskie; iudicia capturalia – sądy kapturowe; Lectum… Correxit… mppria – przeczytał… poprawił… własnoręcznie (formuła kolacjonowania wypisu); L.S. – locus sigilli; Jngrossowany – wpisany do ksiąg.

Uwagi: Jest to wypis (ekstrakt) z akt ziemskich lwowskich, poświadczony („Lectum per Łagowski[?], Correxit Łodyński[?]”) i opatrzony dwiema pieczęciami ziemstwa lwowskiego, podany do oblaty przez Stefana Paktolskiego[?] (por. akt 274 – ten sam oblatujący i ten sam obdarowany). Kobylińscy (Paweł i jego siostra Franciszka) darują swoją część Cybulowa temu samemu Pawłowi Julowskiemu[?], który w akcie 274 otrzymał inną część od E. Dobraczyńskiej. Nazwisko obdarowanego zapisywane „Julowski/Jutowski/Pułowski” – przyjęto Julowski[?]. Tytuł siostry („Thesaurarissa Parnaviensis[?]”) i kilka wyrazów w formułach (Holodiis[?], Mericis[?], Baskaniis[?], Penisiciis[?], Cancitationibus[?], Restium[?], cuimodo[?]) odczytane niepewnie – kopista popełniał błędy w łacinie.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Stefan Paktolski[?] podał do oblaty wypis z akt ziemskich lwowskich: 22 stycznia 1768 r. przed sądem ziemskim lwowskim Paweł Kobyliński, skarbnik liwski, w imieniu własnym i swej rodzonej siostry Franciszki Kobylińskiej (za której zgodę ręczył), zeznał wieczystą donację swojej dziedzicznej części wsi Cybulów w woj. bracławskim, pow. winnickim, na rzecz Pawła Julowskiego[?], cześnika zwinogrodzkiego, i jego sukcesorów – z całym prawem własności, budynkami, ogrodami, polami, łąkami, lasami, pasiekami, wodami, stawami, poddanymi (kmieciami, ogrodnikami, komornikami) z ich robociznami, czynszami i powinnościami oraz z prawem patronatu, w dawnych granicach, niczego nie zastrzegając. Dopuścił obdarowanego do intromisji przez woźnego i dwóch szlachciców, zobowiązał się bronić go przed wszelkimi roszczeniami i oczyścić dobra z długów i obciążeń pod rygorem szkód ziemskich, poddając się w razie naruszenia sądowi ziemskiemu bracławskiemu, grodowi winnickiemu, Trybunałowi Koronnemu lub sądom kapturowym, z terminem zawitym i zrzeczeniem się wszelkich środków prawnych. Wypis poświadczyli Łagowski[?] i Łodyński[?]; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 226 (skan 0228, strona prawa, od ok. 1/2)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt osmego.

2Miesiąca Maji Drugiego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnickiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namie-

5snikiem Burgrabstwa Grodzkim Winn. Comparens Pltr.

6Ur. JmPan Józef Czarnecki Ten Kontrakt Arędowny Trze-

7letny Między Wiel. Andrzejem Hanczyńskim[?] Woyskim

8Nurskim, a WJmPanem Maciewiczem Podst. Smoleńsk.

9o Dobra Wieś Krasnykut Zawarty, salvo Jnte. Cont. ad Acta

10praesentia Castr. Capitt. Vinn. per Oblatam podał Tenoris se-

11quentis. Między WJmPanem Andrzejem Józefem Hanczyń-

12skim[?] Woyskim Nurskim, Dobr Wsi Krasnokuta w Wo-

13iewodztwie Bracł. a Powiecie Winn. leżących do Włości

14Pikowskiey[?] należących Panem Dożywotnim z iedney a WJm

15Panem Janem z Maciewicz Maciewiczem Podstolim

16Smoleńskim z Drugiey Strony Stanął pewny, y wni-

17czym nieodmienny Trzeletni Arędowny Kontrakt w ni-

18żey opisany Sposób y oto: Jż WJmPan Hanczyński[?] Woyski

19Nurski

k. 226v (skan 0229, strona lewa; pismo bardzo gęste, odczyt częściowy)

1Nurski będąc potrzebny Summy Pięciu Tysięcy Czterechset Złł. Pol.

2bieżącey pożycza z rąk tegoż WJmPana Maciewicza Podst.

3Smol. Summę Pięć Tysięcy Czterechset, Dico Numero Pięć Tysię-

4cy Czterysta Złł. Pol. z którego odebrania wyrażoney Summy ten

5że Wiel. Podst. Smoleński Wiel. Woyskiego praesenti kwituie

6Contractu, bespieczeństwo teyże Summy na Dobrach Swoich Dzie-

7dzicznych y Summach obstrzega y zapisuie, w którey Sum-

8mie[?] niniejszey Summie Dobra Swoie Wieś Krasnykut[?] ze wszystkie-

9mi Poddanemi ciągłemi y nieciągłemi, Szlachtą Czynszową,

10Czynszami, Podorożczyzną, Osypami, Daniami, y Jch powinnościa-

11mi, polami, rolami Oranemi y nieoranemi, Ławicami[?], Klaczami[?],

12Sianożęciami, Arędą Karczemną, owo zgoła ze wszystkiemi tey

13że Wsi pożytkami, Granicami, y Cyrkumferencyami, Zdawna

14do tey Wsi należącemi nic na Siebie nie excypuiąc, Ani żola[?]

15wyiąwszy w Trzeletnią Arędowną puszcza y zawodzi Possessyą, Kto-

16ry do Kontraktu do Jnwentarza, a Jnwentarz do Kontraktu

17we wszystkim zwyczaiem dawnym na gruncie wyprowadzo-

18ny, y zweryfikowany refero[?] się, y powinien, Który

19go Jnwentarza, jeżeliby więcey nad Tysiąc Osmset Złł. Pol.

20Jntraty roczney pokazało się, Tedy Wiel. Possessor Wiek[?] Jurysda-

21torowi Swoiey[?], przy obiegu Possessyi dopłacić obligowa-

22ny będzie. Jeżeliby zaś mnieysza kwota Jntraty roczney

23być miała, tedy Wiel. Jurysdator Wiel. Possessorowi

24bonifikować ma prowizyą od wyż wyrażoney Summy Ře[?]

25ali[?] Tysięcy Czterechset Złł. Pol. zgory od każdego Za lat

26Trzy[?] Lat Złł. Pol. Pięćset Czterdzieści y One[?] Wiel. Possessor ma

27mieć Sobie dobrze[?]. Termin niniejszego Kontraktu, iako się

28zaczyna od Święta Świętego Woyciecha Rzymskiego Dnia

29Dwudziestego Trzeciego Miesiąca Kwietnia w Roku

30teraźnieyszym Tysiącznym Siedmsetnym Sześćdziesiątym

31Osmym, tak a kończy się w Roku da Bóg Tysiąc

32Siedmset Siedmdziesiątym Pierwszym Końcy-

33się powinien, Każdy się powinien Jntromissyi wolney w

34pomienione Dobra Wieś Krasnykut[?] Wiel. Jurysdator

35Wiel. Possessorowi Oznie[?] dopuszcza, a dopuszczoney

36ni Sam przez się, ani przez żadne Subordynowane Osoby

37przeszkadzać nie ma, owszem od wszelkich Jmpedymentów

38prawnych y nieprawnych bronić, y zastępować obligowany

39y Zasiewy Lath Oźime, iako y Jarowe Sabotowe[?] na Gruncie przy po-

40branie[?] Possessyi Wiel. Possessor Zastanie, Takowe przy

41Expiracyi Kontraktu Zbożem czystym, przy wydzieleniu Grun-

42tu[?] będąc[?] y Zostawić powinien, Gruntu łożyć Łatwo[?]

43tym kraiu Praktykowano Tak z Jeona[?] iako y Bydła, Oraz

44Sutkaie[?] by Zwyczaie Jeżeliby się Zdarzyć mieli, tedy ten po-

45żytek po połowie na Wiel. Jurysdatora, y Possessora

46idą powinien, Obstrzega to dla Siebie Wiel. Jurysdator

47aby Poddanych nad Jnwentarz Opisany Wiel. Possessor do

48Żadney powinności nie pociągał, Z którego obciążenia

k. 227 (skan 0229, strona prawa)

1okazyi W. Possessora ieżeliby który Poddany wyść miał tedy Wiel.

2Possessor juxta Praxim za każdego odpowiedzieć tenebitur lub in-

3nego osadzić też rozbierania Chałup Jeżeliby zaś poddani iakowy

4Zeswywoli[?] lub rozpusty wyść mieli z tałtowego[?] W. Possessor

5za Słusznym y oczewistym dowodem odpowiadać nie ma Cavet

6dla siebie W. Possessor casus fortuitos iako to nieurodzaie gradobi-

7cie, wyściem[?] Woyska nieprzyiacielskiego w Granice przez które

8Szkoliwości[?] mogłyby nastąpić w Jntracie znaczny Defekt przez za

9uznaniem Przyiaciół W. Jurysdator bonifikować obligatur Oraz reparacya

10ktorey by potrzeby wyciągały a skarbowy pożytek przynosiła

11pozwala się ita circa expirationem Contractus bonifikowana być ma by-

12łaby wycięzienia[?] Poddaństwa. Aredarka zaś czyli Jnnego na-

13stawić czyli też dawnego utrzymać oddaie się dowoli W. Possessora Tylko

14iednak kondycią aby Ludzi nie zdzierał y długami nie obciążał obli-

15gowany W. Possessor przestrzegać aby Duchowny tamecznych[?] tak od

16Słubów[?] Chrztów iako y pogrzebów poddanych zdzierstwem nienie-

17szczył Awizacya[?] nie dzietami trzecio[?], pręcedere[?] powinna Rumacyi[?] o

18mil Teszczczy[?] z pospolitym ruszeniem[?] poddanych na niedziel dwie pozwala się ie-

19dnak zrazu tylko na tydzień obrócić maią Który to Kontrakt y w nim

20opisane Punkta strony obie zyścić y dotrzymać maią y powinni będą

21pod Zakładem drugiey takowey że Summy y Szkodami Ziemskie-

22mi słownie krom Przysięgi Cielesney oszacowanemi o w in casu Con-

23traventioni Forum ubiquinarium et Terminum Peremptorium

24Czasu bezkrólewia w Sądach Kapturowych Lub iakie natenczas

25od Rzeczy Pospolt. uchwalone będą sobie y Sukcessorom swoim

26do odpowiadania naznaczaią, y na to się dla lepszey Wiary y wa-

27gi przy uproszeniu Jchmć PP. Przyiaciół do podpisu tego Kon-

28traktu Rękami własnemi przy zwykłych Pieczęciach podpisuią.

29Datt. w Zatutu[?] Dnia Pierwszego Marca Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

30osmego Roku. U tego Kontraktu per oblatam podanego podpisy

31Rąk przy pieczęciach czterech na Laku Czerwonym wyciśnionych

32w te słowa: Andrzey Józef Hanczyński[?] Woyski Nurski m.p. (L.S.)

33Jan Leon Maciewicz Podst. Smoleńs. (L.S.) Ustnie proszony od

34stron obydwoch do podpisu tego Kontraktu Trzyletniego Arędo-

35wnego podpisuię się Przyiaciel Jan Antoni Sawicki m.p. (L.S.) Proszony bę-

36dąc Przyiaciel od stron obydwoch do podpisu tego Kontraktu Trzyletniego

37Arędownego podpisuię się Przyiaciel Wincenty Błażyński[?] m.p. (L.S.)

38Który to Kontrakt iako się w sobie ma słowo w słowo do xiąg

39Grodzkich [Winn.] iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Kontrakt Arędowny (arendowny) Trzeletny – kontrakt dzierżawy na trzy lata; Comparens Pltr. (personaliter) – stawiwszy się osobiście; salvo… – z zastrzeżeniem (formuła oblaty); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Tenoris sequentis – następującej treści; Pan Dożywotni – posiadacz dożywotni; Dico numero – mówię liczbowo (powtórzenie kwoty); praesenti… Contractu – niniejszym kontraktem; Szlachta czynszowa – drobna szlachta osiadła na gruntach dworskich za czynszem; Podorożczyzna – świadczenie podwodowe (opłata zamiast podwód); Osypy – daniny w zbożu; Jnwentarz – spis powinności i dochodów wsi; Jurysdator – właściciel (tu dożywotni posiadacz) wydzierżawiający; Possessor – dzierżawca (arendarz kontraktowy); bonifikować – wynagradzać, wyrównywać; prowizya – odsetki; Św. Wojciech – 23 kwietnia; juxta praxim – według zwyczaju; tenebitur – będzie zobowiązany; cavet – zastrzega; casus fortuiti – przypadki losowe; obligatur – zobowiązuje się; circa expirationem contractus – przy wygaśnięciu kontraktu; in casu contraventionis – w razie naruszenia; forum ubiquinarium et terminum peremptorium – sąd wszelki i termin zawity; Sądy Kapturowe – sądy w czasie bezkrólewia; L.S. – locus sigilli; m.p. – manu propria.

Uwagi: Akt częściowy (#PARTIAL): k. 226v i 227 zapisane bardzo gęstą, niestaranną ręką z licznymi skrótami i błędami; wiele wyrazów (zwł. w warunkach kontraktu) odczytano niepewnie lub hipotetycznie. Treść: kontrakt typu zastawno-dzierżawnego – wojski nurski pożycza od podstolego smoleńskiego 5400 zł i w zamian oddaje mu na 3 lata (23 IV 1768 – 23 IV 1771) w posesję wieś Krasny Kut; dochód roczny według inwentarza ok. 1800 zł[?]; nadwyżkę ponad tę kwotę posesor ma dopłacić, niedobór – właściciel wyrównać (odsetki od sumy). Nazwa wsi zapisana „Krasnogorka/Krasnohorka” (por. „Krasnohurka[?]” w akcie 268) – przyjęto Krasny Kut; „Włość Pikowska[?]” – odczyt niepewny (Pików, woj. bracławskie). Nazwisko wojskiego (Hanczyński/Hańczyński[?]), miejsce wystawienia („w Zatutu[?]”) i nazwisko świadka Błażyński[?] niepewne. Urząd: wojski nurski (ziemia nurska, Mazowsze).

POPRAWKA (2026-10-10, przy łączeniu księgi): nazwa wsi poprawiona z „Krasnogórka[?]” na KRASNY KUT – na skanie 0228 wyraźnie „Wieś Krasnykut” i „Dobr Wsi Krasnokuta”; zgodne z aktem 282 (intromisja Maciewicza na mocy tego kontraktu). W dalszych miejscach tekstu forma oznaczona [?] (nieweryfikowana osobno).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

STRESZCZENIE NIEPEŁNE. 2 maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Józef Czarnecki podał do oblaty trzyletni kontrakt arendowny zawarty w Zatutu[?] 1 marca 1768 r. między Andrzejem Józefem Hanczyńskim[?], wojskim nurskim, dożywotnim panem wsi Krasny Kut w woj. bracławskim, pow. winnickim (należącej do włości pikowskiej[?]), a Janem Leonem Maciewiczem, podstolim smoleńskim. Hanczyński[?] pożyczył od Maciewicza 5400 zł polskich, kwitując ich odbiór i zabezpieczając dług na swoich dobrach, a w zamian oddał mu w trzyletnią posesję wieś Krasny Kut ze wszystkimi poddanymi (ciągłymi i pieszymi), szlachtą czynszową, czynszami, daninami, gruntami, łąkami, arendą karczemną i pożytkami, według inwentarza; jeśli roczny dochód przekroczy ok. 1800 zł[?], posesor dopłaci różnicę, a jeśli będzie mniejszy – właściciel wyrówna odsetki. Kontrakt trwa od św. Wojciecha (23 IV) 1768 do 1771 r. Szczegółowe warunki: zwrot zasiewów przy końcu kontraktu, podział niektórych pożytków po połowie, zakaz obciążania poddanych ponad inwentarz, odpowiedzialność posesora za zbiegłych z jego winy poddanych, bonifikata za klęski żywiołowe i przejście wojsk nieprzyjacielskich, prawo posesora do wyboru arendarza pod warunkiem nieobciążania ludzi. Strony zobowiązały się dotrzymać umowy pod zakładem drugiej takiej sumy i szkodami ziemskimi, poddając się każdemu sądowi (także kapturowemu). Kontrakt podpisali strony i świadkowie Jan Antoni Sawicki i Wincenty Błażyński[?].

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 227 (skan 0229, strona prawa, od ok. 4/5)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Maja drugiego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną

4Janem

k. 227v (skan 0230, strona lewa; pismo gęste, odczyt częściowy)

1Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz. Winnic.

2Compns. Pltr. Ur. JmPan Józef Czarnecki Ten Skrypt od Wiel. Markusa Cześn. M.[?]

3Jmieniem JW. Ledóchowskich Starostów Włodzimirsk. W. Tyszkowskim Podst. Bydgoskim[?] na

4Summę intro wyrażoną dany y służący ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinnic. per Obl.

5podał de tenore tali. Ja niżey na podpisie wyrażony Znam tym Skryptem moim

6iż wręce Wiel. JmćPP. Józefa y Maryanny Tyszkowskich Podstolich Bu-

7dgoskich[?] Mał. Danym który ten takowey wiary y waloru mieć chcę iako

8by[?]m go coram Actis quibusvis Regni Authenticis osobiście stawaiąc[?] przy

9zeznał. Jż Ja na fundamencie Plenipotencyi Roku Teraźnieysze-

10go Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siódmego Dnia Dwudziestego

11Dziewiątego Maja w Grodzie Sandomierskim od JWW. JmćPP.

12Franciszka y Ludwiki z Denhoffów Ledóchowskich Starostów Wło-

13dzimirskich Mał. na Osobę moią zeznaney et ad Omnes actus Juridi-

14cos etiam do Zaciągnienia Summ wolnie służącey będąc potrzebny

15pro rect[o][?] Jnteresie tychże JW. Ledóchowskich Staro[stów] Włodzim. Summy

16Tysiąca Czerwonych Złł. ato na Oczepno[?] Dobr Koszowa[?] y Pohrebow[?]

17w Wwie Bracławskim, a Kluczu Ozetyczkim[?] leżących[?] Jawnie

18Wiel. Staro[stom] Włodzim. Dziedzicznych wziołem Zaciągnąłem y w rzetel-

19nemi rękami odliczyłem wspomnianą Summę Czerwonych Złł. Ty-

20siąc Dico Numero Tysiąc u Wiel. JmćPP. Tyszkowskich Podstolich

21Bydgoskich[?] Mał. Którą że Summę Czerwonych Złł. Tysiąc Obrączko-

22wych ważnych od Aktu Skryptu niniejszego za Roku jest naza-

23jutrz po Święcie SS. Trzech Królów w Roku da Bóg przyszłym

24Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Dziewiątym przy płacących

25wraz z Prowizyą per Decem a Cento rachowaną mającą takowym

26że Złotem Obrączkowym ważnym oddać mam y powinien będę.

27A Jeżeliby ta Summa tuties[?] wspomniona na Terminie przy-

28szłym wyżey wyrażonym oddana niebyła owszem w Skarbie

29JW. Ststów Włodzim. zostawała, Tedy Prowizya corocznie płacona

30będzie ma, aż do oddania Summy Kapitalney, którey to Summy

31bespieczeństwo na wszelkich Dobrach, gdziekolwiek znaydują-

32cych się JW. Ststów Włodzim. Dziedzicznych, a mianowicie na Klu-

33czu Ozetyczkim[?] y Wsi Wysokiem w Ziemi Łuckiey[?] sytuowaney

34Dożywocie Wiel. Jmć Pani Maryanny Tyszkowskiey Podst. Byd.[?]

35podległey Jmieniem tychże JW. Ststów Ostrzegam y zapisuię.

36Jeżeliby zaś ta że Summa Czerwonych Złł. Tysiąc ante extinctum

37Jus advitalitium WJmć Pani Podstoliny oddana y wyliczona

38niebyła, tedy pewny Sukcessorowi W. Tyszkowskich z Dóbr Wyso-

39kiego ustąpić nie mają, aż pokąd wspomniona Summa Tysiąc Czer-

40wonych Złł. niniejszym Skryptem Assekurowana wraz z Prowi-

41zyą Retractiam[?] po Kwotowaniu[?] dzie[?] z Kapitalną Summą Czerwone[?]

42powinna, od Samey tylko Summy Kapitalney wraz z Summą Ostat-

43nią[?] na Dobrach Wsi Wysokiem będące oddana y zupełnie wyliczona nie będzie

44który to Skrypt y w nim wyrażone Punkta Kontrakt z Klauzulą dla tym większey

45wagi y pewności ręką własną przy uproszonych JmćPP. Przyiaciołach

46podpisuię. Działo się w Wysokiem Dnia Dwudziestego Osmego Decembr.

47Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siódmego Roku. U tego Skryptu

48per Obl. podanego podpis Ręki przy pieczęciach Trzech na Laku Czerwonym

49wyciśnionych temi Słowy: Marcin[?] Markus Cześ. Mielnicki[?] Plenipotent JW. Szelu-

50ta[?] Markus m.p. (L.S.) Proszony od

51Stron Obydwoch do tego Skryptu Przyiaciel podpisuię się Józef z

52Wa Baranowski m.p. (L.S.) Jako Proszony do tego Skryptu Przyiaciel pod-

53pisuię się Jan Kołaczny[?] m.p. (L.S.) Który to Skrypt iako się w Sobie ma

54Słowo w Słowo do xiąg ninieyszych Grodzkich Winnic. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; intro – wewnątrz (w tekście); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; coram actis quibusvis Regni authenticis – przed jakimikolwiek autentycznymi aktami Królestwa; Plenipotencya – pełnomocnictwo; ad omnes actus iuridicos – do wszelkich czynności prawnych; Złote czerwone obrączkowe – dukaty (czerwone złote) z obrączką (rantem), pełnej wagi; SS. Trzech Królów – 6 stycznia; per decem a cento – po dziesięć od sta (10% rocznie); ante extinctum ius advitalitium – przed wygaśnięciem prawa dożywocia; Assekurowana – zabezpieczona; L.S. – locus sigilli; m.p. – manu propria.

Uwagi: Akt częściowy (#PARTIAL) – pismo bardzo gęste i niestaranne, liczne wyrazy (zwłaszcza w klauzulach końcowych) odczytane niepewnie lub hipotetycznie. Kwota: 1000 czerwonych złotych (dico numero „Tysiąc”). Wystawca – Marcin[?] Markus, cześnik mielnicki[?], plenipotent Franciszka i Ludwiki z Denhoffów Ledóchowskich, starostów włodzimierskich (pełnomocnictwo z 29 V 1767, zeznane w grodzie sandomierskim). Wierzyciele – Józef i Marianna Tyszkowscy, podstolowie bydgoscy[?] (w tekście „Budgoskich”). Zabezpieczenie: dobra Ledóchowskich w woj. bracławskim („Koszów[?] i Pohrebów[?]” w kluczu „ozetyczkim[?]”) oraz wieś Wysokie (w ziemi łuckiej[?]), trzymana dożywotnio przez Mariannę Tyszkowską. Nazwy dóbr i klucza bardzo niepewne. Kustosz na dole strony („Oblata Laudi”) zapowiada akt 278 (laudum / konfederacja województwa bracławskiego).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

STRESZCZENIE NIEPEŁNE. 2 maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodu winnickiego, Józef Czarnecki podał do oblaty skrypt wystawiony w Wysokiem 28 grudnia 1767 r. przez Marcina[?] Markusa, cześnika mielnickiego[?], działającego na podstawie pełnomocnictwa (zeznanego 29 maja 1767 r. w grodzie sandomierskim) w imieniu Franciszka i Ludwiki z Denhoffów Ledóchowskich, starostów włodzimierskich. Markus zeznaje, że na potrzeby Ledóchowskich pożyczył od Józefa i Marianny Tyszkowskich, podstolich bydgoskich[?], 1000 czerwonych złotych obrączkowych, zobowiązując się zwrócić je wraz z odsetkami 10% w dzień po Trzech Królach 1769 r.; w razie niezwrócenia odsetki mają być płacone corocznie aż do spłaty kapitału. Dług zabezpieczył na wszystkich dobrach dziedzicznych Ledóchowskich, zwłaszcza na kluczu „ozetyczkim[?]” w woj. bracławskim i na wsi Wysokie (trzymanej dożywotnio przez Mariannę Tyszkowską) – sukcesorzy Tyszkowskich nie mają ustępować z Wysokiego, dopóki suma z odsetkami nie zostanie spłacona. Skrypt podpisali Markus oraz świadkowie Józef Baranowski i Jan Kołaczny[?]; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 228 (skan 0230, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego,

2Miesiąca Maja, Drugiego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami, niniejszemi Grodzkiemi Winnic.

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namieśni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Winnic. Compns. Pltr. JWJmć

6Pan Stanisław Kostka Ortyński Podcz. Zwinog. Sędzia

7Pograniczny, y Konsyliarz Konfederacyi Woiewodz. Bracł.

8Tę Konfederacyą Przeświett. Województwa Bracł. ad Jnstantiam[?]

9ad acta praesentia Castr. Capit. Vinnicensia per Oblatam podał

10de tenore tali: My Dygnitarze, Urzędnicy, Szlachta Obywa-

11tele, y całe Rycerstwo przy wierze Swiętey Katolickiey

12wolności y Prawach Narodowych Skonfederowanego, y

13Sprzysiężonego Wojew. Bracł. stosuiąc się do Aktu Konfe-

14deracyi generalney Barskiey y Uniwersałów od Jaśnie

15Wielmożnych JmćPP. Michała Hrabi Krasińskiego Podkomo-

16rzego Różańskiego[?] Ziemi Różańskiey Konfederackiego, y Józefa

17Pułaskiego Pisarza Nadworn. Koronn. Związkowego Mar-

18szałków, Roku teraźnieyszego Dnia Dwudziestego Dzie-

19wiątego Lutego[?] w Barze wydanych, które całym Sercem y umy-

20słem amplectimur, za obwieszczeniem JW. JmćPana Jo-

21achima Potockiego Podcz. Litewsk. Marszałka Konfede-

22racyi Wojewodz. naszego Bracł. y zatym JnnoTescencyonal-

23nym[?] JOX. Jmci Alexandra Swiatopełka Czetwertyńskie-

24go Podkomorzego tegoż Wojewodz. naszego zjechawszy się tu

25do Miasta JKMci Winnicy, na mieysce Obradom naszym

26zwyczayne, ponieważ Konfederacya w Roku Przeszłym

27Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątym Siódmym celem utrzy-

28mania Wiary Ś. Rzymskiey Katolickiey, Wolności y Praw

29Starodawnych Polskich krwią Przodków nastych na-

30bytych, utwierdzenia, y uszczęśliwienia Oyczyzny Spodniesio-

31na w Czystych y zbawiennych myślach zawiedziona zosta-

32ta, y przeciwko Woli y Żądaniu Uniwersalnemu, y

33Wyrażonym Artykułom, y obowiązkom Konfederackim

34mocą y Gwałtem Woyska Zagranicznego, Jntrygom

35Dyssydentskim, y machinacyom, na Wiarę y Oyczyznę

36Sprzysiężonym spiskiem spiskującego Tak Konfederacya Wie-

37za[?], et Jnmonstrosos ac scandalosissimos Actus przemie-

38niona, y Same Osoby Do Owaga[?] Senatorska Konsyli-

39arska y Poselska Zaszczycone, znieważone, niektó-

40re zrady Seymowey mocą, y Siłą Woyska Rossyiskie[go]

k. 228v (skan 0231, strona lewa)

1gwałtownie Zabrane, dotąd w niewoli Moskiewskiey Zosta-

2ią, a bez Jch przywrocenia po zaszłych uroczystych Oppo-

3zycyach, y kontradykcyach, taż mocą y Siła Woyska Rossy-

4yskiego y Jntryga Dyssydentska wszystkie Prawa Narodowe

5przestąpiła, y nasze Koronne, y Litewskie, także Same Wol-

6ności y wolny Głos znosząc na poniżenie Wiary S. Katoli-

7ckiey Rzymskiey, y wywrocenie formy rządu y Prawa Sta-

8rodawnych Polskich, Traktaty y Ustawy Szkodliwey

9wszystkim Prawom naszym y żądaniu Uniwersalnemu

10przeciwne stanowić formować, y do przyięcia takowych u-

11staw Stany do Warszawy zgromadzone, siłą y mocą Swego

12nego Woyska Warszawę całą Seym y Konfederacyą z iey

13Marszałkiem, Konsyliarzami, Posłami, sub armis trzyma-

14iąc przymuszaiąc odważyła się, y bez Woyska Moskiewskie po

15całym Królestwie rosciągnione, y rozlokowane Dobra y O-

16soby Szlacheckie uciążać, w Domach własnych y narożnych[?]

17mieyscach, Kościołach Swiątnicach Pańskich gwałtem

18zabierać, więzić, zabijać, gromadzących się do rad Obywate-

19lów łapać, rozpraszać, Sprzymierzonych na obronę Wiary

20y wolności, buntownikami obelżywie, y krzywdą Wol-

21nego Ludu, y Narodu, udawać, y ogłaszać, po Grodach Kan-

22cellaryach prawami ubespieczonych, różne gwałty Osób

23Szlacheckich przysięgłych Kapturowych, y uciążania roz-

24maite czynić, Kozaki napadać, rabunki czynić, y rzeczy

25Kościelne, y Duchowne zabierać, y coraz większe Okru-

26cieństwa w wolnym Narodzie pomnażać odważając

27które gwałtowności, y Praw, przestępstwa, y znoszenia

28takowe Barskim zgodzie przy podniesioney chwalebnie

29Konfederacyi, Sołeny[?] Manifest zaszedł y JW. JmćPanu

30[Puła]skim[?] Pisarz Nadworny Koronny Warcki et Starosta Marsza-

31łek Związkowy Woyska Koron. oręż gwałtowności prze-

32Woyska Rossyyskiego y Jch Kommendantów czynione że

33w Grodzie naszym Winnickim Zaniosł, et in Publicum wyda-

34nemi Uniwersałami że krzywdy y Gwałty y Praw przestępstwa

35Wiary y Wolności poniżenia, są obiaśnione, a przeciwne

36Prawom Wierze, Wolnościom naszym, ustawy Traktaty War-

37szawskie, y Jnne wszelakie Actus modo et titulo quovis

38pod bronią Moskiewską formowane, czynione, y stanowione

39są reklamowane, y sprzymierzenie Stanów Rzpltey

40z Woyskiem Koronnym, y Związek tegoż Woyska chwalebne

41y przykładne przy Wierze y Wolności nastąpiło. Do które-

42go Związku, y Konfederacyi, y Aktów Barskich stosuiąc

43się wszyscy zgodnie, y iednomyślnie, podnosząc dawnieysze

k. 229 (skan 0231, strona prawa)

1Konfederacye przeciwko wszystkim nieprzyiaciołom Wiary

2y Oyczyzny powstaiąc, ustawy, y Akta wszelkie wierze S. Katoli-

3ckiey Rzymskiey Wolnościom y Prawom Starodawnym przeciwne

4reklamuiemy za nieważne, y nielegalne mieć chcemy, znosi-

5my, y kassuiemy, A Jako Wiary Swiętey Katolickiey Rzymskiey

6Wolności y Praw naszych Starodawnych do ostatniey kro-

7pli Krwi bronić będziemy, przyrzekamy Sobie wszyscy,

8y nadzieię wraz z Woyskiem Koron. pod władzą JW. JmćPana

9Pułaskiego Pisarza Nadworn. Koronn. Marszałka Związku

10Woyska Koronn. przykładnie, y chwalebnie zukonfederowanego[?]

11Woyska, y Województwa naszego rządzoną y trzymaną będą-

12cego sprzymierzamy, y wszyscy sprzysięgamy się na Obronę

13y ratunek teyże Oyczyzny. Miłością Boga y Oyczyzny Wia-

14ry, y wolności Zagraniczny wzbudzeni Areteo[?], Życia, y Fortuny

15nasze chętnie, y odważnie, łożyć gotowi będąc takowe czynie

16my postanowienie, naysamprzód zważaiąc wymagaiącą u Ściła[?] po-

17trzebę w tym czasie Przyłączenia więcey Konsyliarzów

18do teraźnieyszey Konfederacyi naszey aby JW. Marszałek

19w Obradach publicznych pomocą był, iż niektórzy JchmćPP.

20dawniey postanowieni Konsyliarze in Opere Belli zosta-

21iąc w radach zasiadać niebędą mogli, więc jeszcze ad imple-

22ndum majorem numerum JchmćPP. Konsyliarzów, JOX. Jmci

23Alexandra Swiatopełka Czetwertyńskiego Podkomo. Bracł.

24JW. JmćPana Józefa Czosnowskiego Star. Winnickiego, y Wiel.

25Bohdana Ostrowskiego Chor. Bracł. za Konsyliarzów posta-

26nowiliśmy, którzy to JchmćPP. Konsyliarze ex Stallis Urzędów

27Swoich swoie funkcye odprawować[?] powinni będą. Dla ubespieczę-

28nia zaś wewnętrznego Pokoju w Wwie naszym y admini-

29strowania Swiętey Sprawiedliwości pod powagą y Prezy-

30dencyą JW. JmćPana Potockiego Podcz. Litewsk. y Wiel.

31Konsyliarzów lub jednego z JchmćPP. w przeszłym Roku Ty-

32siąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmym przez Laudum Dnia

33Czwartego[?] Czerwca w Winnicy nastąpionym, a zaś w Grodzie

34tymże Winnickim oblatowanym obranych Sędziów Konfede-

35racye naszey, tychże Samych w Wyrażonym tym Laudo wyraźo-

36nych, y natenczas iuż przysięgłych potwierdzamy, a na

37mieysce zmarłego niegdy Wiel. JmćPana Stefana Zabo-

38klickiego Woyskiego Zwinog. Wiel. JmćPana Jgnacego Cześ-

39nikiewicza[?] Podcz. Czernichowskiego obieramy, który to JmćPan

40Sędzia nowo electus wczasie reassumowania Sądów

41z poprzedzaiącemi Jnnotescencyami od JW. Marszałka

42Konfederacyi naszey, lub pod Jmieniem Tegoż wydać się ma-

43iącemi a przez Wiel. Konsyliarzów podpisanemi Jurament

44rotą Sędziowską we Statucie Opisaną, wykonać powinien

45będzie. Atże ex natura Konfederacyi wszelkie Sądy

k. 229v (skan 0232, strona lewa)

1Trybunały, Kommissye y Jnne Jurysdykcye według Dawnych

2Zwyczaiów maiores, et minoris Subsellii ustawać powinny

3y w Województwie naszym more et Ordine antiquo

4Sądy Confoederationis Anterioris Actu Confoederationis

5są ustanowione, Jeżeliby po Akcie podniesioney Konfe-

6deracyi Barskiey y wydatnych in publicum Uniwersałach

7na kim kolwiek z naszych współ Braci, y Obywatelów Jn

8quovis Judicio Processa y Kondemnaty contra mentem Uni-

9wersałów cum Aggravatione cuiuscunque ex Concivibus no-

10stris nastąpić miały, te za nieważne, y illegalne, iako Ury-

11czaiom[?], y Ustawom Konfederackim przeciwne mieć chcemy,

12y żeby pod pretextem takowych Processów, y Dekretów Vigente

13praesenti Confoederatione Stanów Rzpltey y Województwa na-

14szego żadney exekucyi nie podlegały, tak że pod pretextem

15tychże Processów y Dekretów żeby się żadne zayazdy Zdzie-

16la executionis, et Traditionis nie działy, ani też Granicach

17naiazdy, y wiolencye między Obywatelami niebyły czynione

18praesenti Sancitum warujemy et sub rigoribus w Sądach

19Konfederackich Województwa naszego sub generalney Kon-

20federacyi exemplariter extendendis ostrzegamy. Że zaś Woy-

21ska nieprzyiacielskie w pobliskości, Dobra Braci na-

22szych, y Osoby onych niezmiernie agrawuią, uciskaią

23Krew niewinną rozlewaią, Domy Szlacheckie grabuią

24Swiątnicom Pańskim nieprzepuszczaią, Obywatelów

25w niewolą biorą, y iuż iuż na karki nasze następuiąc

26ostatnią grożą ruiną y upadkiem Oyczyzny, więc dla

27ubespieczenia własnego Życia, y dla dania pomocy współ

28Braci naszym in Opere belli zostaiącym, y Krew rozlewa-

29iącym obmyślaiąc Sposób uformowania Milicyi Woie-

30wódzkiey pro praesenti publica, et superabili necessitate

31dla wspólney Konserwacyi y ubespieczenia naszego y dla

32pomnożenia Sił, y pomocy Woysku Kompututowemu w Związ-

33ku będącemu, takowe uchwałę, y dyspartyment czyni-

34my. Aby JOO. JWW. y Wielmożni Dziedzice y Possessorowie lub

35Jch Kommissarze Ekonomowie Gubernatorowie, y pomnieyszych

36Wsi Dyspozytorowie bona fide, ludzie ani Jnne

37na JchmPyce[?] Submini­strowani, na Dzień Dwudziesty

38Czwarty Maja w Roku teraźnieyszym Jnwentarze Miast

39y Wsiów, rzetelnie, y iako nay Sprawiedliwiey wszystkich

40Chałup Szlachty Czynszowych, y Poddanych, także Pustych

41iedne Chałupę za Dwie rachuiąc oprócz Ludzi w Służbie

42Dworskiey będących spisawszy do Grodu Winnickiego

43komportować, y one przed W. Konsyliarzami y Urzędem

44Grodz. Winn. bądź do woina WW. Konsyliarzami, y Jed-

45nym Officialistą Grodzkim na rzetelność tychże spisa-

46nych Jnwentarzów zaprzysięgli, po którym Kompor-

47towaniu y zaprzysiężeniu z Chałup Sta Dwadzieścia

k. 230 (skan 0232, strona prawa)

1rzy, alias Pachołków umunderunek[?], y barwę iako bydź może

2in urgenti praesenti necessitate przybranych, a potym w mon-

3durze Woiewódzkie w czasie wolnley[?] s tym należycie przyspo-

4sobionych iednego konnego, Drugiego pieszego w czasie nie-

5dziel Sześciu ab actu praesenti Komputuiąc Stawić do Win-

6nicy powinni będą, na Terminie zaś Komportowania

7Jnwentarzów Wielm. Konsyliarze, y Wiel. Officialistowie

8Grodzky Winnicy natenczas, zjechali Część Dwoch Kon-

9syliarzów, y Jeden Officialista Grodzki, Proper-

10cya Chałup gdzieby według wyż wyrażonego Opisania

11z iednych Dobr zbywało do Drugich niedostarczało Cha-

12łup do Stawienia pomienionych Pachołków pomiar-

13kować y uskutkować, czyli iedne Dobra do Drugich przyłączyć

14y Spłacenie od iednego Drugiemu proporcyonalnie na-

15kazać maią. A ieśliby JOO. JWW. Wiel. Dziedzice y Pos-

16sessorowie lub Jch Kommissarze Ekonomowie, Guber-

17natorowie, czyli Dyspozytorowie Jnwentarzów nadter-

18min nie komportowali, y niezaprzysięgli także w dalszym

19czasie Żołnierzów niestawili, tedy Dobra Jch surowey

20Exekucyi Żołnierskiey, y Sekwestracyi Prowentów

21za Ordynansem JW. Marszałka, lub pierwszego Kon-

22syliarza natenczas będącego podlegać powinne

23będą; którey to Milicyi teraz z gwałtownym

24razie nowo przez nas utworzoney, a po Affektach y

25Sercach doucaśnienia[?] Wiary Swiętey, Wolności,

26y Praw Narodowych przywiązanych Jaśnie

27Oświeconych, Jaśnie Wielmożnych, Wielmożnych

28współ Braci, naszych spodziewaney, za Pułko-

29wników Powiatu Bracławskiego Wielmożnego

30JmćPana Bohdana Ostrowskiego Chorążego Bracł.

31Powiatu zaś Winnic. Wielmożnego JmćPana Sta-

32nisława Szczeniowskiego[?], Starostę Trechtymirow.[?]

33a zaś Powiatu Zwinogrodzkiego Jaśnie Oświe-

34conego Xiążęcia JmćPana Janusza Swiatopełka Czetwer-

35tyńskiego Chorążyca Bracławskiego miłuiącą

36Wiary Jnnocentey[?] Zasługami w Oyczyźnie

37zaszczyconych, Rotmistrzami zaś do Powia-

38tów Bracławskiego Wiel. JmćPana Szymona

k. 230v (skan 0233, strona lewa)

1Bykowskiego Woyskiego Bracławskiego, Winnicky

2Wielmożnego JmćPana Mikołaja Jaroszyńskiego Stol[nika]

3Wyszogr.[?], do Zwinogrodzkiego zaś Wielmożnego JmćPana

4Daniela Odrzeczewskiego[?] Miecznika Owruckiego

5Obieramy y postanowiamy, Jnnych zaś Officerów

6tak Swoich w Pułkach iako y Poruczników Cho-

7rągwi[?] Sami JchmćPP. Pułkownicy według wo-

8li y Zdania Swego Wiarą, Cnotą y woienną

9Experyencyą zaleconych postanowić tem

10Pułkami rządzić, Ordynansom Jaśnie Wielm.

11Marszałka Związkowego, Województwa na-

12szego, a pod niebytność onych Pierwszego

13natenczas znayduiącego się Konsyliarza,

14y pod tenczas zamieszania publicznego wła-

15dzy Marszałka Związkowego Woyska Korone[go]

16a po uspokoieniu Rzeczypospolitey gdy do zatrzy-

17mania tey Milicyi przyidzie, Władzy Hetman-

18skiey, która iako pośredniczka Jnter Majesta-

19tem et Libertatem, Prawami Dawnemi

20ugruntowana ad antiquum Usum ma bydź

21przywrócona, podlegać, ludzie z wszelkich

22exorbitancyi per Omnia Lutranicy[?], pod

23odpowiedzią za Officerów, y Żołnierzów

24Kommendy Swoiey są obowiązani, Tych

25zaś Powiatów Bracławskiego, Winnickie-

26go, y Zwinogrodzkiego Dystynkcyi przy

27Komportowaniu Jnwentarzów Jn Ordine

28pomienioney wyprawy, Coaequando Nu-

29merum Żołnierzy do każdego Pułku Ja-

30śnie Wielmożni Konsyliarze y Urząd Gro-

k. 231 (skan 0233, strona prawa)

1dzki Winnicki uczynić maią. A Jeżeliby kto-

2ry z JchmćPanów Pułkowników ochrania-

3iąc Dobra Swoie Żołnierzy podług Jnwen-

4tarzów spisanych Chałup niestawili, Tedy za

5dowiedzeniem, JchmćPanów władzie Konfede-

6rackim odpowiedzieć tenebuntur, ani też

7Dymissyi nikomu, czyli przez się, czyli przez

8Officierów Swoich dawać niepowinni, pod

9tymże Sądem. Jaśnie Wielmożny JmćPan

10Marszałek nasz Konfederacki, y Wiel. JmćPan

11Pan Pułkownik Powiatu Bracławskiego

12doyrzeć obligantur, a w niebytności Jego

13Consequenter Jnny Pułkownik w Woysku

14znayduiący się inspectio praemissorum mieć

15powinien, po wyszłym zaś Czasie Stawienia

16Żołnierzy, Popis tey że wyprawy, przed Jaśnie

17Wielmożnym Marszałkiem, a w niebytno-

18ści Onego przed Jaśnie Wielmożne-

19mi Konsyliarzami przynaymniey Dwo-

20ma, nastąpi y Regestra Liczby Ludzi wy-

21prawnych, przez Wielmożnych JchmćPP.

22Pułkowników spisane, y Jaśnie Wielmoż[nemu]

23Marszałkowi, lub Konsyliarzom podane

24bydź maią, iako zaś każda praca sprawie-

25dliwey meretur nagrody, tak Województwo

26nasze Jn recompensam Prac, y Expensów Wiel-

27możnych JchmćPP. Pułkowników y Officie-

28rów tymże Wielmożnym JchmćPanom Puł-

29kownikom każdemu, y na kapitulacyę Poru-

30cznikowskie, y Jnne Officierskie także na[…]

k. 231v (skan 0234, strona lewa)

1[na]łty, y Chorągiew po Sześć Tysięcy Złotych Pols[kich]

2a JchmćPP. Rotmistrzom każdemu po Ty-

3siącu Złotych naznaczamy, które za Assy-

4gnacyą Jaśnie Wielmożnego Marszałka

5Województwa naszego, lub Dwoch Jaśnie

6Wielmożnych Konsyliarzów z Kassy Woiewó[dzkiey]

7wypłacone bydź maią; którzy zaś Jaśnie Oświec[eni]

8Jaśnie Wiel. y Wielmożni Dziedzice y Posse-

9sorowie nieodrodni Patryotowie Oyczyzny dla

10nagłego ratunku w tak – nieszczęśliwym Rze-

11czypospolitey Stanie, z miłości ku Bogu, y upa-

12daiącey Wierze Swiętey z własney Woli lu-

13dzie Swoich nadwornych do Konfederowa-

14nego Woyska przyłączyć raczyli, y w dalszym

15czasie tychże Ludzi, a zdawać będą, tych wie-

16kopomna Sława przed Niebem y całą Oy-

17czyzną pro monumento zostanie, waleczne

18dzieła, mężnego, y odważnego Woyska

19Konfederowanego, w tylu Swieżych, z Nieprzy-

20iacielem utarczkach, y pogromach, za Wia-

21rę, Wolność, y Oyczyznę z wylaniem Krwi

22okazane zawdzięczaiąc, a przynaypatnie[?]

23Jaśnie Wielmożnemu JmćPanu Pułaskie-

24mu Pisarzowi Koronnemu Związkowe-

25mu Marszałkowi tymże Woyskiem rządzą-

26cemu, krew, Życie, y godnych Synów Swoich

27w Woysku Konfederackim, y Komputowym

28zostaiących, y Substancyą ochotnie expon[uią]-

29cemu, kray nasz od nieprzyiacielskich

30Exorbitancyi zasłaniaiącemu, y one zna-

31komicie gromiącemu nieśmiertelna

k. 232 (skan 0234, strona prawa)

1oświadczywszy Obligacyą y podziękowanie, lu-

2bo za podięte Prace y Azardy, chcielibyśmy go-

3dną proporcye obmyślić rekompensę, Ażeli JW.

4Marszałek wraz z Woyskiem przez wzgląd

5Jnnych w czasie teraźnieyszym expens dał

6Jzmie[?] sposobniey s czemu[?] człowie[?] skuteczność

7hoyności y wdzięczności, w Sercach, y pamięci

8naszey zostawuią, Ożywięc[?] JW. JmćPana Mar-

9szałka y całe Woysko upewniamy, a teraz z o-

10świadczoney naszey Afferencyi pro Jmpetran-

11do Divino Auxilio Konwentom Winnickim

12WW. Jch XX. Jezuitów Dwa Tysiące Złotych

13Polskich, JchmćXX. Dominikanom Złł. Pol.

14Pięćset, JchmćXX. Kapucynom, także Złł. Pol.

15Pięćset, gdy pomieniony JW. JmćPan Mar-

16szałek ustępuie, y to na Offiarę Bogu y Zako-

17nom Swiętym poleca, więc też Summę z

18Skarbu Woiewódzkiego y podatków niżey

19wyrażonych, wypłacić, pro expetendis Divi-

20nis precibus, et Officiis, za Woysko y cały

21Stan Królestwa, y Województwa naszego dy-

22sponuiemy. Ubespieczaiąc przytym tak

23Dobra, iako y Osoby Obywatelskie, gdy

24pro Jndemnitate, et Securitate Onych

25do ustawy zbawienney, na Obronę Wiary

26Wolności y Całego Kraiu przystąpiliśmy

27Więc ostrzegamy, ażeby Swywolne, y exorbi-

28tuiące kupy, y Osoby pod pretextem Zaciągu

29Konfederackiego, żadnemi śmieniem[?] rzetelny[?]

30Otaborowych[?] Osobach żadnego Jnstrumentu

31ani od JWW. Marszałków Związkowego

32y naszego Konfederackiego ani od JchmćPP.

k. 232v (skan 0235, strona lewa)

1Pułkowników nie maiących in Crimine ta-

2li[?] deprehensos wolno było zatrzymać, wzią-

3wszy do Sądu przyzwoitego cum adminiculo mi-

4litari Województwa naszego takowego Exor-

5bitanta oddać. A iako Konfederacya Gene-

6ralna Barska y Uniwersałami od tey że wy-

7danemi iest ostrzeżono, ażeby według Pra-

8wa, y Konstytucyi Anni Millesimi Septin-

9gentesimi Decimi Septimi, tak Czerwone

10Złote, iako y Srebrna moneta Secundum

11praescriptum tegoż Prawa in Valore et Cur-

12su Antiquo zachowana była, tak nim przy-

13dzie Rzeczypospolitey in Statu pacato do

14rozeznania y Zniesienia Abusum et praeju-

15diciorum które cały Kray zwiętła[?] Swo-

16ią szkodą ponosi mieć chcemy

17in cursu et valore w Kraiu naszym, tak

18Złote iako y Srebrną Starodawną mone-

19tę, żeby zaś w Stanie, y Czasie teraźniey-

20szym Kommercya wewnętrzne, y Zagra-

21niczne nieustawały, y Osoby wszelkie-

22go Stanu, y Kondycyi tak Narodowe

23iako y Zagraniczne żadnym niezwyczay-

24nym depaktacyom[?] niepodlegały y na-

25leżyte Swoie bezpieczeństwo w Kraiu

26[wy]miały, obliguiemy Jaśnie Wielmo-

27żnego Marszałka Województwa nasze-

28go ażeby Nomine publico do Jaśnie

29Wielmożnych Marszałków Konfe-

k. 233 (skan 0235, strona prawa)

1deracyi Barskiey y Związkowego raczył

2instare o ubespieczenie tak Komory[?] iako

3też Traktów publicznych, y o tym ubespie-

4czeniu, ażeby rzeczeni Jaśnie Wielmożni

5Marszałkowie Uniwersałami Swemi

6publicum upewnić raczyli, Ponieważ

7tak w gwałtowney potrzebie, y Sprawie

8Uniwersalney do nas wszystkich cuius-

9cunque Status praeminentiae, et Dignitatis

10tak Swieckich, iako y Duchownych

11Osób należącey, y wspólnego ratun-

12ku wszystkim nam concurrere należy

13y dla miłości Boga y Oyczyzny, Wiary, Wol-

14ności, y Praw narodowych Zachowanie

15y podniesienie; od każdego z Cnotliwych

16exigit Obywatelów, Przeto ażeby w ratun-

17ku tak potrzebnym, y Zbawiennym, nie

18tylko Województwo nasze, ale, y wszystkie

19Jnne Osobliwie Pograniczne Sąsiedzkie

20nasze wspólnie y równo z nami, przeciwko

21wszelkim Nieprzyiaciołom uzbraiały

22się do tego pożądanego ratunku asystu-

23iąc[?] należały mieć chcemy, ażeby

24Jaśnie Wielmożny Marszałek nasz

25Konfederacki Listami Swoiemi Prze-

26świetne Jnne Województwa de Consen-

27su[?] Sancito et resolutione nostra uwiado-

28mić

k. 233v (skan 0236, strona lewa)

1mić y Jnwitować raczył, także Uniwersa-

2łem Swoim, doniosł, y obwieścił całemu Wo-

3iewództwu naszemu, tak o ustanowioney Mi-

4licyi w Sposobach Podatkowych na nie między

5Jnnemi, nie tylko Dobra Dziedziczne, Ziemskie

6Duchowne, y Królewskie, ale też JchmćPanowie

7czyli to Szlachta czyli Jnney Kondycyi Osoby

8bądź na Zastawach, bądź na Prowizyach

9Kapitały Swoie maiący, na przerzeczoną Mili-

10cyą proportionate Quartam Partem Prowizyi

11Contribuere raczyli, Którzy zaś maią JchmćPa-

12nowie Obywatele na Kahałach Swoie

13Summy, JchmćPanowie Dziedzice, y Posses-

14sorowie, do wypłacenia Summ takowych lub

15Prowizyi od nich pomienionych Niewier-

16nych Kahalnych Żydów, adigere powinni

17lub responsione ex proprio, oco[?] Forum w Są-

18dach Konfederackich praecustodit[?]. Dla tym

19zaś większey Sposobności Sustentamentu Woy-

20ska Konfederowanego, y na Jnne wielkie

21wymagaiące potrzeby, w teraźnieyszym

22Stanie Zostaiącey Oyczyzny, upraszamy

23Jaśnie Wielmożnego JmćPana Marszał-

24ka naszego, aby Listami Swemi, do Jaś-

25nie Wielmożnych JchmćXięży Bisku-

26pów Rithus Latini, et Graeco uniti Jnsta-

27re raczył, Ażeby Duchowni z Probostw

28y Paraffyi Swoich pro Subsidio Charitativo

k. 234 (skan 0236, strona prawa)

1pro posse Sui Jmportancyą pieniężną

2do Skarbu Województwa uczynili, Przy

3tym przychylaiąc się do praktykowanego

4w Województwie naszym zwyczaiu, Poda-

5tki tak Dziakowego[?], Parobkowego y Kuchar-

6kowego poboru ustanawiamy, ażeby każdy

7Diak ze wsi Pięćdziesiąt Chałup maiącey po

8Złotych Pols. Dwa, a zaś ze wsiów gdzie wię-

9cey przechodzić będzie, tedy od każdey Liczby

10Pięćdziesiąt Chałup po Złotych Dwa, tu-

11dzież Parobcy, y nayminki Żydowskie

12podobnie każdy, y każda po Złotemu Jedne-

13mu ad Aerarium Województwa importo-

14wać, w czasie Oznaczonym Komportowa-

15nia Jnwentarzów, y przez tychże JchmćPP.

16Rządców, na rzetelność wynoszącey li-

17czby, Parobków, y Kucharek Żydowskich

18Juratorie komprobowania należącą od nich

19Summę importowali. Aże niektóre Po-

20datki Woiewódzkie u JchmćPP. Exakto-

21rów y Subkollektorów pozalegały, także

22y Retenta różnych Podatków, na wielkie

23Dobrach zostaią niewybrane, więc w te-

24raznieyszey Potrzebie publiczney, JchmćPa-

25nowie Exaktorowie, y Jch Subkollekto-

26rowie tychże Poborów Zatrzymanych

27przed Sądem Konfederackim Kalkula-

28cyą uczynić Obstringuntur, A in casu nie

29uczynienia Satysfakcyi, tak JchmćExakto-

30rowie, iako y Retentorowie Zapozwani a

k. 234v (skan 0237, strona lewa)

1Jnstantiam Województwa na naypierwszey

2Kadencyi Sądów Konfederackich uwiecznie[?]

3powinni będą, Dla czego zalecamy Urod.

4Stanisławowi Baranowskiemu Plenipo-

5tentowi Województwa naszego, uchwałą

6przeszłoroczną postanowionemu, ażeby JchmćPa-

7nów Retentorów, tudzież Exaktorów

8y Subkollektorów na naypierwszą Kadencyą

9Sądów Konfederackich, na Jnstancyą Wo-

10iewództwa zapozwał, y z onemi Dekret

11Solutionis, y nieodwłocznego uiszczenia się

12wyprokurował. Przychylaiąc się do przeszłego

13Laudum Konfederacyi Województwa nasze-

14go Oznaczoną pensyą Trzy Tysiące Złł. Pols.

15za Funkcyą Kommissarską, do układania

16Taryfów[?] ustanowioną Wiel. JmćPanu Sta-

17nisławowi Szczeniowskiemu Star. Trechty-

18mirowskiemu[?], gdy tenże JmćPan ex Aerario Województwa

19Jeden Tysiąc Złł. Pols. za Assygnacyą odebrał

20a residuitas Dwa Tysiące Złł. Pols. do odda-

21nia przynależą, więc wypłacenie teyże Sum-

22my, z naypierwszych Prowenienicyi pomie-

23nionemu Wiel. Staroście Trechtymirowskiemu deklaruiemy.

24A iako administracya Skarbu publiczne-

25go Wwa naszego Uchwalonych y postano-

26wionych wyż wyrażonych Podatków pro ne-

27cessitate Jnsuperabili publica iest powie-

28rzona Wiel. Gabryelowi Porczyńskiemu

29Łowcz. Bracł., Pisarzowi Grodz. Winnickiemu

k. 235 (skan 0237, strona prawa)

1w Wwie naszym wiarą nieposzlakowaną y za-

2sługami na tylu Funkcyach chwalebnie od-

3prawionemi zaszczyconemu y rekomendowanemu

4exactam et fidelem exigit tak w odbieraniu iako

5y Szafunku tychże Summ Diligentiam et reali-

6tatem, tak lubo o tey Województwo nasze nie

7wątpi, iednak chcąc mieć Osobę tak znaczną

8y zasłużoną uroczystością Przysięgi zaszczyco-

9ną, w te Słowa: Ja N. Przysięgam Panu Bo-

10gu Wszechmogącemu w Troycy Swiętey Jedy-

11nemu, iako na Funkcyi Podskarbińskiey Woie-

12wódzkiey zostaiący wiernie ten Urząd spra-

13wować będę, Regestra Podatków, przez JchmćPa-

14nów Dziedziców, Possessorów, Kommissarzów

15y Ekonomów podane exakte indagować y likwi-

16dować będę, Całość Skarbu Woiewódzkiego po-

17strzegaiąc, nic na Szkodę tegoż Województwa

18nie[?] dopuszczę[?], Tak mi Panie Bo-

19że dopomoż y niewinna męka Jego, do Juramen-

20tu obowiązaliśmy, Po którym wykonanym

21wszelakie podatki, tenże JmćPan Gabryel

22Porczyński Łowczy Bracławski ad Aerarium

23Województwa odbieraiąc in exigenti necessi-

24tate publica za wydanemi do Siebie Assy-

25gnacyami wydawać powinien będzie, Które

26mu to JmćPanu Podskarbiemu naszemu

27Za prace, y fatygi Groszowego od każdego Zło-

28tego z Poborów po Groszy Trzy wybierać So-

29bie pozwalamy. Aże niektórzy JchmćWspół-

30bracia nasi, dla odległości mieysca, lub dla

31innych trudności y niebespiecznego przez

32Woyska Nieprzyiacielskie przeiazdu teraz

k. 235v (skan 0238, strona lewa)

1wraz z nami do ziednoczenia się, y wykonania Jura-

2mentu niezjechali, Więc Cz[?] JchmćPP. Jnterstitio

3Czasu Jnclusive Niedziel Czterech do Grodu Win-

4nickiego zjachać, y Jurament przed Jaśnie

5Wielmożnym Konsyliarzem, czyli Officia-

6listą Grodzkim Winnic. lub in absentia O-

7nych przed Aktami Grodzkiemi Winnickie[mi]

8wykonać maią, a ieśliby Tego Akcessu nieuczy-

9nili, tedy pro Hostibus Patriae Deklarowani

10bydź powinni z tą precustodycyą Jeżeliby kto-

11ry Jchmciów w tym Województwie nieznayduie

12Się, tedy w Jnnych Województwach Grodzie

13lub generalney Konfederacyi wpisawszy się

14albo Akcess cum Juramento uczyniwszy,

15Tenże Extrakt Akcessu z Grodu wyięty lub Te-

16stimonium od Konfederacyi wziąwszy in prae-

17missis Districtu Grodu Winnic. oblatować, Ter[?] żeby ten czas

18rozporządzenie nasze pro Posse et Tempore praesenti

19postanowiwszy, tenże Akt do dalszego czasu przy-

20bycia JW. JmćPana Marszałka Województwa

21naszego Cuius przez tegoż Jnnotescencyi Oznaczy[ć][?]

22się maiącego Limituiąc teraźnieyszy Związ[ek][?]

23z Artykułów[?] JWW. Konsyliarzom podpisać, y dla

24wszystkich wiadomości do Akt Grodzkich Win-

25nic. per Oblatam podać zlecilismy. Działo się w Win-

26nicy Dnia Drugiego Maja Roku Pańskiego

27Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego. U tey

28Konfederacyi per Oblatam podaney Podpis takowy

29JWW. Konsyliarzów temi Słowy: Alexander Swia-

30topełk Xiąże Czetwertyński Podkomorzy, y Konsyliarz

31Wwa Bracł. Józef Kolumna[?] Czosnowski Winnicki

32y Ułan.[?] Starosta, Rotmistrz Pancerny Woysk

33Koronn. Konsyliarz. Bogdan Ostrowski Chorąży

34y Konsyliarz Wojew. Bracł. Krzysztof Micha-

35łowski[?] P.B.Ł.[?] WW.Ł.WB.[?] mp. Zacharyasz Jaroszyński

36Konsyliarz Wwa Bracł. mp. Stanisław Ko-

37stka Ortyński Podcz. Zwinog. S.P.[?] Bracł. Kon-

38syliarz KW. Bracł. mp. Która to Konfederacya iako

39się w Sobie ma de Verbo ad Verbum do Xiąg ni-

40nieyszych Grodz. Winnic. iest Jngrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Compns. Pltr. (comparens personaliter) – stawiwszy się osobiście; ad instantiam – na wniosek; ad acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; amplectimur – przyjmujemy (dosł. obejmujemy); Innotescencya – obwieszczenie, uniwersał zwołujący; in monstrosos ac scandalosissimos actus – w potworne i najbardziej gorszące akty; sub armis – pod bronią; modo et titulo quovis – w jakikolwiek sposób i pod jakimkolwiek tytułem; in opere belli – w działaniach wojennych; ad implendum maiorem numerum – dla uzupełnienia większej liczby; ex stallis urzędów swoich – z miejsc (krzeseł) swoich urzędów, tj. w porządku starszeństwa; electus – obrany; Jurament – przysięga; ex natura Konfederacyi – z natury konfederacji; maioris et minoris subsellii – sądy wyższej i niższej instancji; more et ordine antiquo – dawnym zwyczajem i porządkiem; Confoederationis anterioris – poprzedniej konfederacji (1767); contra mentem Uniwersałów cum aggravatione cuiuscunque ex concivibus nostris – wbrew myśli uniwersałów, z obciążeniem któregokolwiek z naszych współobywateli; vigente praesenti Confoederatione – póki trwa niniejsza konfederacja; zayazdy, executio et traditio – zajazdy, egzekucje i oddania dóbr (egzekucja wyroków); praesenti sancito – niniejszym postanowieniem; sub rigoribus – pod rygorami; exemplariter extendendis – które mają być przykładnie wymierzone; pro praesenti publica et insuperabili necessitate – dla obecnej publicznej i nieprzezwyciężonej konieczności; dyspartyment – rozkład (podatku, rekruta); komportować – przywieźć, złożyć; alias pachołków – tj. rekruta z określonej liczby chałup (dymów); in urgenti praesenti necessitate – w obecnej naglącej potrzebie; obligantur, tenebuntur – są zobowiązani, będą obowiązani; inspectio praemissorum – nadzór nad powyższym; in recompensam – w nagrodę; pro monumento – na pamiątkę; pro impetrando Divino auxilio – dla uproszenia pomocy Bożej; pro expetendis divinis precibus et officiis – dla uzyskania modlitw i nabożeństw; pro indemnitate et securitate – dla bezpieczeństwa i nienaruszalności; cum adminiculo militari – z pomocą wojskową; Konstytucya anni millesimi septingentesimi decimi septimi – konstytucja z 1717 r. (sejm niemy) o monecie; in valore et cursu antiquo – w dawnej wartości i kursie; in statu pacato – w stanie uspokojenia; cuiuscunque status, praeminentiae et dignitatis – wszelkiego stanu, godności i dostojeństwa; concurrere – przyczynić się, współdziałać; exigit – wymaga; de consensu, sancito et resolutione nostra – o naszej zgodzie, postanowieniu i uchwale; quartam partem prowizyi contribuere – złożyć czwartą część odsetek; Kahały – gminy żydowskie (zadłużone u szlachty); adigere – przymusić; pro subsidio charitativo – jako subsydium dobroczynne (podatek od duchowieństwa); ritus Latini et Graeco uniti – obrządku łacińskiego i greckokatolickiego; podatek dziakowy, parobkowy, kucharkowy – pogłówne od diaków cerkiewnych, parobków i najemnych kucharek (służby) żydowskich; ad aerarium Województwa – do skarbu województwa; iuratorie – pod przysięgą; Exaktorowie, Subkollektorowie, Retentorowie – poborcy, podpoborcy, zalegający z podatkami; obstringuntur – są zobowiązani; Dekret solutionis – dekret nakazujący zapłatę; residuitas – reszta; pro necessitate insuperabili publica – dla nieprzezwyciężonej potrzeby publicznej; exactam et fidelem diligentiam et realitatem – dokładnej i wiernej staranności i rzetelności; Groszowe – wynagrodzenie poborcy liczone od złotego; interstitio czasu inclusive niedziel czterech – w ciągu czterech tygodni włącznie; pro hostibus Patriae – za wrogów ojczyzny; praecustodycya – zastrzeżenie; testimonium – zaświadczenie; pro posse et tempore praesenti – na miarę możliwości i obecnego czasu; de verbo ad verbum – słowo w słowo; ingrossowana – wpisana do ksiąg; mp (manu propria) – własnoręcznie; cum originali concordat – zgodne z oryginałem.

Uwagi: Akt bardzo długi (k. 228–235v), przepisywany etapami (plik roboczy z poprzedniej sesji). Jest to laudum (uchwała) sejmiku/zjazdu konfederackiego województwa bracławskiego w Winnicy z 2 maja 1768 r. – akces do konfederacji barskiej (zawiązanej w Barze 29 lutego 1768 r. przez Michała Hieronima Krasińskiego i Józefa Pułaskiego). Uchwała m.in.: unieważnia ustawy sejmu warszawskiego 1767–1768 (sejm Repnina, traktat z Rosją, prawa dysydenckie); uzupełnia radę konfederacji (nowi konsyliarze: A. Czetwertyński, J. Czosnowski, B. Ostrowski) i sąd konfederacki (Ignacy Cześnikiewicz[?] w miejsce zmarłego Stefana Zaboklickiego); unieważnia procesy i dekrety wydane przeciw konfederatom; tworzy milicję wojewódzką (z dymów, inwentarze do grodu winnickiego do 24 maja; pułkownicy powiatów: bracławskiego – B. Ostrowski, winnickiego – S. Szczeniowski[?], zwinogrodzkiego – ks. Janusz Czetwertyński; rotmistrze: S. Bykowski, M. Jaroszyński, D. Odrzeczewski[?]); przyznaje gratyfikacje oficerom; dziękuje J. Pułaskiemu; wyznacza ofiary dla jezuitów, dominikanów i kapucynów winnickich; utrzymuje dawny kurs monety (konstytucja 1717); nakłada podatki (ćwierć prowizji od kapitałów, subsidium charitativum duchowieństwa, podatki dziakowy, parobkowy i kucharkowy); zleca S. Baranowskiemu (plenipotentowi województwa) pozwanie zalegających poborców; ustanawia podskarbiego wojewódzkiego Gabriela Porczyńskiego (z rotą przysięgi); nakazuje nieobecnym złożenie akcesu w ciągu 4 tygodni pod groźbą uznania za wrogów ojczyzny. Pismo staranne, ale długie zdania i liczne skróty – kilka wyrazów niepewnych [?]. W wierszu o „Pisarzu Nadwornym Koronnym Warckim Staroście, Marszałku Związkowym” chodzi o Józefa Pułaskiego (starostę wareckiego) – początek nazwiska urwany. Nazwisko podpisującego „Krzysztof Michałowski[?]” i jego tytuły (skróty) niepewne. Na marginesie pionowo uwierzytelnienie „cum originali concordat[?]”.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Stanisław Kostka Ortyński, podczaszy zwinogrodzki, sędzia pograniczny i konsyliarz konfederacji, podał do oblaty uchwałę (laudum) konfederacji województwa bracławskiego. Zebrani w Winnicy dygnitarze, urzędnicy i szlachta województwa przystępują do generalnej konfederacji barskiej (akt z 29 lutego 1768 r., marszałkowie Michał Krasiński i Józef Pułaski) na wezwanie marszałka konfederacji wojewódzkiej Joachima Potockiego, podczaszego litewskiego. Uzasadniają to przemocą wojsk rosyjskich, porwaniem senatorów i posłów w czasie sejmu, wymuszeniem traktatów i praw dysydenckich, gwałtami na szlachcie i Kościele; wszystkie ustawy z tego czasu uznają za nieważne i przysięgają bronić wiary i wolności wraz z wojskiem Pułaskiego. Uzupełniają radę konfederacji (Aleksander Czetwertyński, Józef Czosnowski, Bogdan Ostrowski) i sąd konfederacki (Ignacy Cześnikiewicz[?] w miejsce zmarłego Stefana Zaboklickiego), unieważniają procesy i egzekucje przeciw konfederatom oraz zakazują zajazdów. Tworzą milicję wojewódzką: dziedzice mają do 24 maja złożyć w grodzie winnickim zaprzysiężone inwentarze chałup i wystawić w ciągu 6 tygodni po jednym konnym i jednym pieszym żołnierzu od określonej liczby chałup; pułkownikami powiatów zostają Bogdan Ostrowski (bracławski), Stanisław Szczeniowski[?] (winnicki) i ks. Janusz Czetwertyński (zwinogrodzki), rotmistrzami – Szymon Bykowski, Mikołaj Jaroszyński i Daniel Odrzeczewski[?]; pułkownikom przyznano po 6000 zł, rotmistrzom po 1000 zł. Laudum dziękuje J. Pułaskiemu, przeznacza ofiary dla jezuitów (2000 zł), dominikanów i kapucynów winnickich (po 500 zł), utrzymuje dawny kurs monety, nakłada podatki (czwarta część odsetek od kapitałów, subsidium charitativum duchowieństwa, podatki od diaków, parobków i kucharek żydowskich), poleca Stanisławowi Baranowskiemu pozwać zalegających poborców, potwierdza zaległe 2000 zł dla S. Szczeniowskiego[?] i powierza skarb wojewódzki Gabrielowi Porczyńskiemu, łowczemu bracławskiemu, pod przysięgą (z prawem do 3 groszy od złotego). Nieobecni mają w ciągu 4 tygodni złożyć akces i przysięgę, inaczej zostaną uznani za wrogów ojczyzny. Laudum podpisali konsyliarze: A. Czetwertyński, J. Czosnowski, B. Ostrowski, K. Michałowski[?], Z. Jaroszyński i S. K. Ortyński; wpisano je słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 236 (skan 0238, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego,

2Miesiąca Maja Drugiego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namieśni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim Comparens Per-

6sonaliter WJmćP. Dominik Chodykiewicz[?] Znalum[?] Kamery[?]

7JOJmćP. Borzęckiego[?] Podsk.[?] Koronn.[?] te Swiadectwo od

8Wiel. Przytulskiego Chorążego Ziemi Zakroczymskiey Wiel.

9Michałowskiemu Podczaszycowi Bracł. na Rząd Kulbaki La-

10downice y Szable dane y Służące Rationi Jntt.[?] Contt.[?] ad

11Acta praesentia Castr. Capitt. Vinnic. per oblatam podał de te-

12nore tali. Ja Andrzey Stanisław z Wiśnian[?] Przytulski Mie-

13szkowiec[?] Przytulski Chorąż. Ziemi Zakrocz. Podstarosta Grodzki

14Krzemien. Daię te Swiadectwo Sprawiedliwe Jż podbytności

15moiey na Kondescenzyi w Kołakach[?] Stante protunc Vita

16Wielmożny JmćPan Felicyan Michałowski Podczaszy Bracł.

17w przytomności Jnnych Osob ex Charitate Oycowskiey[?] Wiel.

18Janowi Michałowskiemu Podczaszycowi ad praesens

19Bracł. synowi Swemu Rząd Kulbakę Ładowni-

20cę y Szablę Srebrne pozłacane dał y darował, ostrze-

21gaiąc y publice mowiąc, że po śmierci moiey ten

22Rząd Kulbaka Ładownica y Szabla pod żadnym pre-

23textem do żadnego Działu naybliższym Sukcessorom

24moim niebędą należały, ani też żaden od[?] z Sukcessorow

25moich upominać y pretendować się pod zawołaniem na

26Sąd Boski niepowinien, Co Dane Testymonium według

27potrzeby tako bez naruszenia Sumienia Przysięgą stwier-

28dzić gotów iestem, iako affirmuię, Robur[?] Ręką własną

29stwierdzam. Datt. w Ostrogu[?] Die primo Decembris

30Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo

31Anno. U tego Swiadectwa per oblatam podanego podpis Ręki

32przy Pieczęci iedney na Laku czerwonym wyciśnioney

33temi Słowy: Andrzey Przytulski Chorąż. Ziemi Zakrocz. Podsta-

34rosta Gr. Krzem. mp. (L.S.) Które to Swiadectwo iak się w Sobie

35ma Słowo

k. 236v (skan 0239, strona lewa, 2 pierwsze wiersze)

1ma Słowo w Słowo do Xiąg ninieyszych Grodzkich Winnic. iest

2Zapisane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; JOJmćP. – Jaśnie Oświecony Jegomość Pan; ad acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – takiej treści; Kondescensya – zjazd sądu na grunt (dla rozgraniczenia lub oględzin); stante protunc vita – będąc wówczas przy życiu; ex charitate – z miłości (ojcowskiej); ad praesens – obecnie; publice – publicznie; Testymonium – świadectwo; Robur – moc (formuła umocnienia); Datum … die primo Decembris millesimo septingentesimo sexagesimo septimo anno – dano … dnia 1 grudnia 1767 roku; L.S. – locus sigilli (miejsce pieczęci); mp. – manu propria (własnoręcznie). Rząd – rząd koński (uprząż ozdobna); kulbaka – siodło; ładownica – torba na naboje.

Uwagi: Kilka wyrazów niepewnych: urząd oblatariusza Dominika Chodykiewicza[?] (odczyt „Znalum[?] Kamery JOJmćP. Borzęckiego[?] …” hipotetyczny), formuła „Rationi Jntt. Contt.[?]”, przydomek wystawcy („z Wiśnian[?] … Mieszkowiec[?]”), miejsce kondescensji („w Kołakach[?]”) i miejsce wystawienia („w Ostrogu[?]”, w rękopisie „wOstrozku[?]”). Wystawca świadectwa: Andrzej Stanisław Przytulski, chorąży ziemi zakroczymskiej i podstarości grodzki krzemieniecki. Felicjan Michałowski, podczaszy bracławski, w chwili wystawienia świadectwa już nie żył.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Dominik Chodykiewicz[?] podał do oblaty świadectwo wystawione 1 grudnia 1767 r. (w Ostrogu[?]) przez Andrzeja Stanisława Przytulskiego, chorążego zakroczymskiego i podstarościego grodzkiego krzemienieckiego. Przytulski zaświadcza, że podczas kondescensji w Kołakach[?] nieżyjący już Felicjan Michałowski, podczaszy bracławski, w obecności innych osób podarował synowi Janowi Michałowskiemu, obecnie podczaszycowi bracławskiemu, srebrny pozłacany rząd koński, kulbakę, ładownicę i szablę, zastrzegając publicznie, że po jego śmierci rzeczy te nie wejdą do działu spadkowego i żaden z sukcesorów nie może się o nie upominać. Wystawca gotów potwierdzić to przysięgą. Świadectwo z podpisem i pieczęcią Przytulskiego wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 236v (skan 0239, strona lewa, od 3. wiersza)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Maja Drugiego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic. y prze-

4demną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiestnikiem

5Burgrabstwa Grodz. Winnic. Stanowszy Osobiście Woźny

6Gen. Wwa Bracł. y Jnnych opatt. Wawrzyniec Sołacki[?]

7palam publice libereque, sub vero ac fidelis Relationis

8recognovit. Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset,

9Sześćdziesiąt Osmego Dnia Dwunastego Aprilis, na

10Affektacyą y Prawną Rekwizycyą Wiel. JchmćPP.

11Pawła y Maryanny z Daszkiewiczow Ludwickich[?] Cześn.

12Zwinogr. Mał. Maiąc przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi

13Wiary godnych Urod. JchmćPanów Michała Ossow-

14skiego y Gabryela Szczerbickiego maioris evidentiae

15Testimonii gratia Sibi adhibitos, był

16w Dobrach Wsi Cybulowie w Województwie Bra-

17cławskim a Powiecie Winnickim Leżących, gdzie

18będąc tam vigore Prawa natury post fata niegdy

19Wiel. Anny z Mikulskich[?] Alexandrowey Daszkie-

20wiczowey Łowcz. Postyń.[?] Matki WWJch Rekwirentki

21spadłego, tako też in vigore Donacyi et quidem Jedney

22od Wiel. Pawła Kobylińskiego Skarbn.[?] Lwowsk.[?] w

23Ziem. Lwowskim Feria Sexta in Crastino Festi

24Sanctae Agnetis Virginis et Martyris, Drugiey od W.

25Elżbiety z Daszkiewiczów Stefanowey Dobrzyńskiey Podczaszy-

26ny[?] wdowy, niegdy zaś Wiel. Alexandra y Anny z Mikulskich[?] Daszkie-

27wiczow Mał. Corki Dnia Dwudziestego Osmego Stycznia w Grodz.

28Włodzimirz. Roku teraźnieyszego na Części Dobr Cybulowa in

29Personam Wiel. Rekwirenta zeznanych a zaś w Grodzie ninieysz[ym]

30Winnic.[?] Akta[?] praesenti oblatowanych czyli przeniesionych pomienio-

31nym Wiel. Rekwirentom Dobra Części Wsi Cybulowa Cum Omnibus attinentiis

32et pertinentiis z Poddanemi ciągłemi y pieszemi y ich

33robociznami powinnościami Daninami ogrodami pola-

34mi Sianożęciami Lasami Stawami Stawiskami Młyna[mi][?]

35Karczmami[?] y wszystkiemi Jntratami dochodami w realną

36y Aktualną tymże Wiel. Rekwirentom nemine Contradi-

37cente et impugnante podał y postąpił Possessyą o czym przed-

38demną Urzędem prawdziwey Jntromissyi Swoiey uczynił y ze-

39znał Rel. Dego[?] Jdem Generalis Mittit Rel. Woźny nieumieiąc

40pisać Znak Krzyża S. kładzie Wawrzyniec Sołacki[?] †.

Objaśnienia i tłumaczenia

Łacina i skróty: Woźny Gen. Wwa Bracł. y Jnnych opatt. – woźny generalny województwa bracławskiego i innych (województw); palam publice libereque – jawnie, publicznie i dobrowolnie; sub vero ac fidelis relationis – w prawdziwej i wiernej relacji; recognovit – zeznał; maioris evidentiae testimonii gratia sibi adhibitos – przybranych dla większej oczywistości świadectwa; vigore Prawa natury post fata – mocą prawa natury (dziedziczenia) po śmierci; in vigore Donacyi et quidem – mocą darowizn, mianowicie; Feria sexta in crastino festi Sanctae Agnetis Virginis et Martyris – w piątek, nazajutrz po święcie św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy (22 stycznia 1768); in personam – na osobę; cum omnibus attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi przyległościami i przynależnościami; nemine contradicente et impugnante – nikt nie sprzeciwiał się ani nie zaskarżał; Possessya realna y aktualna – rzeczywiste i faktyczne posiadanie; Rel. (relatio) – relacja; † – znak krzyża zamiast podpisu (woźny niepiśmienny). Tytuł marginalny: iure naturae et quaesito – prawem natury (dziedziczenia) i nabytym.

Uwagi: Woźny wprowadził Ludwickich[?] w część Cybulowa na podwójnej podstawie: spadek po matce Marianny – Annie z Mikulskich[?] Aleksandrowej Daszkiewiczowej, łowczynie postyńskiej[?] – oraz dwie darowizny: Pawła Kobylińskiego (zeznana w ziemstwie lwowskim 22 I 1768) i Elżbiety z Daszkiewiczów Stefanowej Dobrzyńskiej (siostry Marianny, zeznana w grodzie włodzimierskim 28 I 1768). Nazwisko rekwirentów (Ludwiccy[?]) i kilka tytułów („Łowcz. Postyń.[?]”, „Skarbn.[?] Lwowsk.[?]”, „Podczaszyna[?]”) odczytane niepewnie; formuła końcowa („Dego[?] Jdem Generalis Mittit Rel.”) niejasna. 12 IV 1768 – wtorek.

Streszczenie

2maja 1768 r. przed Janem Jedleckim, instygatorem i namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generalny Wawrzyniec Sołacki[?] zeznał, że 12 kwietnia 1768 r., na żądanie Pawła i Marianny z Daszkiewiczów Ludwickich[?], cześników zwinogrodzkich, w obecności szlachty Michała Ossowskiego i Gabriela Szczerbickiego, był we wsi Cybulów w województwie bracławskim, powiecie winnickim, i wprowadził rekwirentów w realne posiadanie części tej wsi ze wszystkimi przynależnościami (poddani ciągli i piesi, robocizny, daniny, pola, sianożęcia, lasy, stawy, młyny[?], karczmy[?] i dochody). Podstawą było prawo spadkowe po zmarłej Annie z Mikulskich[?] Aleksandrowej Daszkiewiczowej (matce Marianny) oraz dwie darowizny: Pawła Kobylińskiego (zeznana w ziemstwie lwowskim 22 stycznia 1768 r.) i Elżbiety z Daszkiewiczów Stefanowej Dobrzyńskiej, wdowy (zeznana w grodzie włodzimierskim 28 stycznia 1768 r.). Nikt się nie sprzeciwił. Woźny, niepiśmienny, postawił znak krzyża.