Akty 341–360

Transkrypcja

k. 290v (skan 0293, strona lewa)

1Oblata Limity Komi[syi] przez

2Urząd Komorny między Dobra-

3mi Daszowskiemi a Dobrami Ra-

4chnianskiemi expedyowaney

5Roku Tysiąc Siedmset Sześdziesiąt Osmego.

6Miesiąca Maja Dwudziestego Szostego Dnia.

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnickiemi y prze-

8demną Janem Jedleckim Instygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa

9Grodz. Winnickiego Compns Pltr W. Jmć Pan Jan Barsewicz Subdel[egat]

10Grodz. Winn. ten Akt Limity Kondescensyi przez Urząd Komorny

11Graniczny między Dobrami Daszowskiemi z Jedney a Dobrami Ra-

12chnianskiemi z Drugiey Strony expedyowany ratione Intro contentorum ad Acta

13Castr. Capit. Winnic. per Oblatam podał tenoris Sequentis. Actum in

14Loco Differentiarum Inter Bona Tractus Daszoviensis Illmorum

15Magnificorum Platerow Palatinorum Mscislavien. Conjugum here-

16ditaria In Palatinatu Bracl. Consistentia ab una et Bona Tra-

17ctus Rachnensis Illmorum Magnificorum Comitum Krasickich Mere-

18cen. Capit. Hereditaria Itidem in Palatinatu Bracl. Consistentia Par-

19te ab altera circa Sylvas binas Antiquitus Hołubczyne Lasku[?]

20vocitatas ac prope Viam de Bonis Villa Billi[?] ad Bona Ko-

21pyjowka et Daszow tendentem in concurrentia Binarum

22Jurisdictionum unius Daszoviensis seu Bohusłoviensis[?]

23alterius Rachnensis, Forte[?] Dziesiensis[?] Kopijoviensis Die

24Decima Mensis Octobris Millesimo Septingentesimo Sexa-

25gesimo Septimo Anno Domini Praesentibus Nobilibus ac Gener.

26Josepho Urbinski Pincern. Livon., Simone Skorodynski Sub-

27delegato Castri Vinnic., Ignatio Danilecki, Michaele Skroski[?], Marti-

28no Bartk[?], Nicolao Urzeszek[?], Josefo Przewieczerski[?], Joanne Cze-

29techowski[?], quasi Nominis[?] Konecewicz, Simone Robutski[?] alijs-

30q. Multis variae Conditionis Hominibus Actui Praesenti adstan-

31tibus Nec non Ministeriali Regni Generali Provido Laurentio

32Jarzynski[?] Autenticato Jurato Actus Presentes Apparere

33Officium Succamerariale Granicialis Terrae Haliciensis tam

34in fundamento Decreti Tribunalitii Ani Leopoliensis Die Secunda

35Mensis Decembris Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

36Quinto Anno inter Causas Palatinatus Bracławiensis inter

37Partes infrascriptas in Comparitione exprimendas prolati quam

38etiam ex vi Limitationis Actus Condescensionalis per Officium

39Succamerariale Gnlis Terrae Haliciensis et Castrensis Michnelcii[?] Conde-

40scensus[?] Anno Presenti Millesimo Septingentesimo Sexagesi-

41mo Septimo Die Septima mensis Junij Subsecuti ad Acta

42Castri Winnicensia itidem Anno Presenti Die Septima mensis

43Junij per Oblatam porrecta tam ex Parte Illmorum Magnificorum

44Platerow Palat. Mscislav.[?] Conjugum Bonor. Tractuum Daszo-

45viensis et Kalnicensis Heredum quam etiam ex Parte Illmae Mariae

46Elisabethae de Reji[?] Matris et Francisci Filij Comitum Krasickich[?]

47Castri[?] Merecz Bonor. Tractus Rachnensis cum

48attinentijs Heredum conductum ad Fundum et Locum

49supra in Actis expressa Condescendit, Judicium Suum

50Officiosum Suprascripto Ministro Regni Generali Provido Lau-

51rentio Jarzynski[?] Apparuit Reclamare Jussit Tandem

52tum Vergente ad Occasum Sole quoque etiam Inter-

53[kustosz: venientis]

k. 291 (skan 0293, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 291

2Intervenientis Die Dominico autem Presentem ad Diem De-

3cimam Secundam mensis Octobris reclamare demandavit Die

4autem hodierna videlicet Decima Secunda mensis Octobris reas-

5sumpta per Supranominatum Ministerialem Jurisdictione Barber[?]

6ad Inscribendam Comparitionem reclamare Injunxit Quorum

7Termino Illmis Magnificis Elisabetha de Rey[?] Matre et Fran-

8cisco Filio Comitibus Krasickie Capit. Merecensibus Bonor.

9Tractus Rachnensis cum attinen. Heredibus Actoribus et Ci-

10tatis per Prov. Antonium Staśki Specialem Plenipotentem

11et Illmis Magnificis Constantino Ludovico binominis et Augusta

12de Oginskie Platery Palat. Mscislav. Conjugibus Bonor. Tractuum

13Daszoviensis et Kalnicensis cum attinen. Heredibus Citatis et Actoribus

14per Nobilem Joannem Orzeszko[?] Danilecz[?] Czerny[?] Specialiter Inscriptum

15Plenipotentem, Gener. Antonio Staśki ac alijs[?] Actoribus et Cita-

16tis per Generosum Antonium Staśki, Illustrissimis Janusio

17et Antonio Swiatopełk Principibus Czetwertynskie Capit.

18Daniec.[?] Bonor. Tractus Łopiscen.[?] Heredibus Fratribus in-

19ter se Germanis adcitatis per Providum Theodorum Soptawski Plenipo-

20tentem Specialem Comparentes et Secum Officiose contravenien-

21tibus Quoniam partes ad Presens Inter Se Jure agentes et Seu

22Secum Criendi Actus Presens Granicialis hac ex ratione Limitatio-

23nem Affectant proinde Officium Presens Succamerariale granicial.

24Terrae Haliciensis Annuendo Affectationi Partium de Consensu eorun-

25dem actum maturandi Presentis Condescent. Granicialis ad Di-

26em Vigesimam mensis Maji in Anno Deo Dante Venturo Millesi-

27mo Septingentesimo Sexagesimo Octavo. Coincidenter Limi-

28tat et Differt conservando Partibus tum Principaliter

29inter Se Agentibus quam etiam Adcitatis Terminum Inhibiti

30Comparendi Peremptorium Sub Rigore In Decreto Tribunalitio

31Ani Leopoliensis ex quo Presens pagina Actus apposita, Salva Conduc-

32tione Judicio Seu Judiciis Aut aliorum Officiorum Seu Officij Succa-

33meradialis In eodem Decreto Tribunalitio Specificatorum

34Interea Partes abstineant a Violentijs, Decreti Presentis

35Limitationis Vigore. Utego Aktu Limity per Oblatam po-

36Daney podpis ręki na Laku czerwonym wyciśnioney

37temi Słowy Antonius de Szawły Szawłowski Venator[?] Succamerarius[?] Gran-

38Granicialis Terrae Haliciensis mpp. [pieczęć:] Który to Akt Limity

39taki w Sobie ma do xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest

40ingroponowany[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: miejsca niepewne – nazwiska stron, k. 290v w. 1–25 i k. 291 w. 6–13 – ponownie odczytane przez Opusa (ponad 8 miejsc niepewnych w odczycie agenta); m.in. ustalono: Konstanty Ludwik Plater, wojewoda mścisławski, i Augusta z Ogińskich; Janusz i Antoni Świętopełk-Czetwertyńscy; Krasiccy – starostowie mereccy.

Uwaga redakcyjna: akt 341 zajmuje całą kartę 290v (skan 0293, strona lewa) i górne ok. 2/3 karty 291 (skan 0293, strona prawa); kończy się tuż przed nagłówkiem „Oblata Swiadectwa Concurrencyi y Konfedera[cyi?] Wid Kontrachiey…”, oznaczonym 342. Pismo kursywa kancelaryjna, bardzo drobna i spłowiała na k. 291; łacina z licznymi skrótami, wiele nazwisk i toponimów odczytanych niepewnie. Na dole k. 290v kustosz „venientis” (dokończenie wyrazu Inter-venientis).

Łacina i skróty: Comparens (Compns) = stawający; Subdelegat Grodzki = zastępca delegata (sędziego) grodzkiego; ex Actis Limitis = z akt limitacji (odroczenia); Intro contenta ad Acta Castrensia Capitanealia Winnicensia per Oblatam podał = wniesiony w oblacie do akt grodu (kapitańskiego) winnickiego; Tenoris Sequentis = następującej treści; Actum in Loco Differentiarum = Działo się na miejscu sporu; Inter Bona Tractum Daszovien… ab una (parte) et Bona Tractum Rachnensem ab altera = między dobrami klucza daszowskiego z jednej strony a dobrami klucza rachnieńskiego z drugiej; hereditaria in Palatinatu Bracławiensi consistentia = dziedziczne, położone w województwie bracławskim; circa Sylvas binas Antiquitus … vocitatas = przy dwu lasach, od dawna zwanych …; prope Viam de Bonis … ad Bona … et Daszow tendentem = przy drodze z dóbr … do dóbr … i Daszowa prowadzącej; in concurrentia Binarum Jurisdictionum = na styku dwóch jurysdykcji; Anno Domini Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo = Roku Pańskiego 1767; Presentibus Nobilis ac Generosis = w obecności szlachetnych i urodzonych; aliisque multis variae conditionis hominibus Actus Praesentis adstantibus = i wielu innych ludzi różnej kondycji obecnych przy akcie; Ministeriali Regni Generali Provido = woźny generał Królestwa, roztropny; Autenticato Jurato = zaprzysiężony, uwierzytelniony; Officium Succamerariale Granicialis Terrae Haliciensis = Urząd Podkomorzego (komornika) Granicznego Ziemi Halickiej; Decretum Tribunalitium Leopoliense = dekret trybunalski lwowski (Trybunał Koronny w Lwowie); inter Causas Palatinatus Bracławiensis = między sprawami województwa bracławskiego; prolatum = wydany; in Comparitione exprimendas = które mają być wymienione w stawiennictwie; ex vi Limitationis Actus Condescensionalis = z mocy limitacji aktu kondescensji (komisji zjazdowej na gruncie); Condescensus = zjazd (wyjazd komisji) na miejsce sporu; Subsecuti = następnie; ad Acta Castrensia = do akt grodzkich; per Oblatam porrecta = podana w oblacie; tam ex Parte … quam etiam ex Parte … = tak ze strony … jak i ze strony …; Heredum = dziedziców; Conjugum = małżonków; Matris et Filii Comitum = matki i syna, hrabiów; cum attinentijs = z przynależnościami; conductum ad Fundum et Locum supra in Actis expressa = [komisja] udała się na grunt i miejsce wyrażone wyżej w aktach; Judicium Suum Officiosum = swą urzędową sądową czynność; Reclamare Jussit/Demandavit = nakazał (wywołać) wołać stron; Vergente ad Occasum Sole = gdy słońce chyliło się ku zachodowi; Die Dominico Intervenienti = z powodu zaistniałej niedzieli; ad Diem Decimam Secundam mensis Octobris = na dzień 12 października; Die hodierna = dnia dzisiejszego; reassumpta = podjęta na nowo; Jurisdictione = jurysdykcja; ad Inscribendam Comparitionem = dla wpisania stawiennictwa; Actoribus et Actricibus = powodom i powódkom; Citatis = pozwanym; Plenipotentem Specialem = pełnomocnik specjalny (plenipotent); Specialiter Inscriptum = specjalnie zapisany (umocowany); Heredibus Fratribus in terre Germanis = dziedzicom, braciom rodzonym; adcitatis = dopozwanym; Comparentes et Secum Officiose contravenientibus = stawającym i wzajemnie sobie urzędowo przeciwstawiającym się; Quoniam partes ad presens inter se jure agentes = ponieważ strony obecnie między sobą procesujące się; Actus Praesens Granicialis = niniejszy akt graniczny; Limitationem Affectant = pragną limitacji (odroczenia); proinde = wobec tego; Annuendo Affectationi Partium de Consensu eorundem = przychylając się do życzenia stron za ich zgodą; actum maturandi = w celu przyspieszenia czynności; Condescensus Granicialis ad Diem Vigesimam mensis Maji in Anno Deo Dante Venturo Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo = zjazd graniczny na dzień 20 maja w przyszłym, Bóg da, roku 1768; Coincidenter Limitat et Differt = zarazem limituje i odracza; conservando Partibus … Terminum Inhibiti Comparendi Peremptorium = zachowując stronom … termin zawity (ostateczny) stawiennictwa; sub Rigore in Decreto Tribunalitio = pod rygorem w dekrecie trybunalskim [określonym]; ex quo Presens pagina Actus apposita = z którego niniejsza karta aktu została sporządzona/załączona; Salva Conductione … Judiciis Aut aliorum Officiorum Succameradialis in eodem Decreto Specificatorum = z zachowaniem prowadzenia przez sądy lub inne urzędy komornicze wymienione w tymże dekrecie; Interea Partes abstineant a Violentijs = tymczasem strony niech powstrzymają się od gwałtów (przemocy); Decreti Presentis Limitationis Vigore = z mocy niniejszego dekretu limitacji; mpp (manu propria) = własnoręcznie; Vicesuccamerarius = wicekomornik (podkomorzy), zastępca komornika.

Terminy: oblata = wpis dokumentu do akt grodzkich na wniosek strony (tu: dokument podał Barsewicz); Urząd Komorny (Podkomorzy/Komornik Graniczny) = urząd rozstrzygający spory graniczne, rozgraniczający dobra; limitacja = odroczenie komisji granicznej na nowy termin; kondescensja = zjazd komisji na grunt sporny; plenipotent = pełnomocnik; woźny generał = urzędnik sądowy doręczający pozwy i wywołujący strony; ingrosować = wpisać do ksiąg; „podpis ręki na laku czerwonym wyciśniony” = pieczęć lakowa z podpisem.

POPRAWKA (2026-10-10, przy łączeniu księgi): nazwisko woźnego generała odczytane pierwotnie jako „Tarszynski” poprawiono na Jarzyński (Wawrzyniec) – na podstawie aktów 359 i 360 (te same limitacje komisji, wyraźny zapis).

Streszczenie

Subdelegat grodzki winnicki Jan Barsewicz podał w oblacie akt limitacji komisji granicznej Urzędu Komornego (podkomorzego granicznego ziemi halickiej) w sporze granicznym między dobrami klucza daszowskiego, należącymi do Platerów (wojewody mścisławskiego i małżonki), a dobrami klucza rachnieńskiego Krasickich, starostów mereckich (hrabiny Elżbiety z Rejów[?] i jej syna Franciszka). Spór dotyczył granicy przy dwóch lasach i drodze do Kopyjówki i Daszowa. Komisja zjechała na grunt 10 października 1767, w obecności szlachty i woźnego generała Wawrzyńca Jarzyńskiego, a po przerwie niedzielnej wznowiła czynności 12 października. Na mocy dekretu trybunału lwowskiego z 2 grudnia 1765 i za zgodą stron komornik odroczył komisję na 20 maja 1768 pod rygorem zawitym, zakazując stronom przemocy. Pełnomocnikami byli Antoni Staśki (Krasiccy) i Jan Orzeszko[?] (Platerowie, tj. Konstanty Ludwik i Augusta z Ogińskich); dopozwani zostali książęta Janusz i Antoni Świętopełk-Czetwertyńscy (pełnomocnik Teodor Soptawski). Akt podpisał Antoni Szawłowski, komornik graniczny ziemi halickiej; wpisano go do ksiąg grodzkich winnickich 26 maja 1768.

Transkrypcja

k. 291 (skan 0293, strona prawa)

1Oblata Swiadectwa

2Concurrencyi[?] się z Konfedera-

3cyą Wiell. Kondrackiego W.[?]

4Zmayącego[?] tego[?]

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Maja Dwudziestego Szostego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami Grodzkiemi Winnickiemi

8y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y

9Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winni-

10ckim Comparens Personaliter Urodzony JMć Pan

11Jozef Kamienski Swiadectwo Wiell. JMci Jozefowi

12[kustosz: Kondrac]

k. 291v (skan 0294, strona lewa)

1Kondrackiemu Cześnikowi Sochaczewskiemu iako Łą-

2czącemu się z Konfederacyą Koronną na obronę Wiary

3Swiętey Rzymskiey Katolickiey Wolnosci y Praw Sta-

4rodawnych przywileiow[?] wydany ratione Jntro Conten-

5torum ad acta praesentia Castr. Capitanealia Winni-

6censia per Oblatam podał de tenore tali. Z Władzy

7moiey Konfed. Barskiey Daię attestatu Wiell. Jmć Pa-

8nu Jozefowi Kondrackiemu Cześnikowi Sochaczewskie-

9mu iż In facie Stanow Rzeczypospolitey z Konfede-

10rowaney flexis ad Imaginem Xti genibus na

11Konfederacyą dla utrzymania Wiary Swiętey y Wol-

12ności Przykładnie[?] postanowioney przysiągł, y one

13podpisem Ręki swey Stwierdził, a żeby tey nigdzie

14tak wywodzić[?] iakoby w Domu Jnquietowany nie był

15te attestatum Ręką moią Stwierdzam y podpisu-

16ię. Datt w Białey Cerkwi Roku Tysiącznego Siedm-

17setnego Sześćdziesiąt Osmego Die prima Maji. U

18tego Swiadectwa przy nim[?] per oblatam podaney pod-

19pis Ręki temi Słowy: Woyciech Swiecki Kapit. Konf.

20W. K. L. U.[?] mpp. Ktore to Swiadectwo iak się w

21sobie ma de Verbo ad Verbum do xiąg ninieyszych

22Grodz. Winn. iest ingrossowane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się w dolnej części k. 291 (skan 0293 prawa) pod 4-wierszowym nagłówkiem marginalnym (blady, odczyt 2.–4. wiersza niepewny) i kończy się ok. połowy k. 291v (skan 0294 lewa), przed nagłówkiem aktu 343. Na lewym marginesie k. 291 pionowy dopisek (zapewne data „25 maja”[?] – nieczytelny). Skrót w podpisie „W. K. L. U.” niejasny (może województwa kijowskiego / ukraińskiego). Pierwszy odczyt – agent (Sonnet, ponad 8 miejsc niepewnych); całość przeczytana ponownie (Opus).

Łacina i skróty: Comparens Personaliter = stawiwszy się osobiście; ratione Intro Contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia Castrensia Capitanealia Winnicensia = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; per Oblatam = przez oblatę (wpisanie do ksiąg); de tenore tali = takiej treści; attestatum (attestat) = zaświadczenie; In facie = w obliczu; flexis ad Imaginem Christi genibus = na klęczkach przed wizerunkiem Chrystusa; Die prima Maji = dnia 1 maja; Inquietowany = niepokojony; de Verbo ad Verbum = słowo w słowo; ingrossowane = wpisane do księgi; mpp = manu propria (własnoręcznie). Konfederacja barska – zawiązana 29 II 1768 w Barze w obronie wiary katolickiej i „praw kardynalnych”; Biała Cerkiew była w maju 1768 jednym z jej ośrodków.

Streszczenie

Józef Kamieński podał 26 maja 1768 r. do akt grodzkich winnickich świadectwo wystawione 1 maja 1768 r. w Białej Cerkwi przez Wojciecha Świeckiego, kapitana konfederacji barskiej, dla Józefa Kondrackiego, cześnika sochaczewskiego. Świecki zaświadcza, że Kondracki przystąpił do konfederacji koronnej w obronie wiary katolickiej, wolności i dawnych praw, złożył na klęczkach przed wizerunkiem Chrystusa przysięgę na akt konfederacji i podpisał go, i że wobec tego nie powinien być nigdzie niepokojony w swoim domu.

Transkrypcja

k. 291v (skan 0294, strona lewa)

1Roboracia Skryptu od W.

2Zołtowskiego Ł. K. W. Zoł-

3towskiemu C. Kowal. na

4Summie[?] Służące[?]

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Maji Dwudziestego Szostego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Win-

8ny[?] y przedemną Janem Jedleckim Instygatorem

9y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Win-

10nickim Comparens Personaliter W. Jmć Pan An-

11drzey Zołtowski Łowczy Kruszwicki zdrowy bę-

12dąc na ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney

13należytey Ziemskiey Jurysdykcyi prawa tod[?] po-

14wiatu y Woiewodztwa a pod ten Akt dobrowol-

15nego Zeznania Swego Całe się z dobrami y po-

16tomkami swemi poddaiąc y oświadczaiąc[?] Wia-

17domo jawno Czyni ustnie y dobrowolnie Zezna-

18ie, iż W. Zeznawaiący skrypt pewny od Siebie

19Zeznawaiącego dobrowolnie WW. Jmć Panu Fran-

20[kustosz: ciszkowi]

k. 292 (skan 0294, strona prawa)

1ciszkowi Zołtowskiemu Bratu Swemu Rodzonemu Star-

2szemu de Actu[?] et Data ejus Die Decima quarta Janu-

3arij w Lwowie Millesimo Septingentesimo Sexage-

4simo Tertio Anno, na Summę Dziesięć[?] Tysięcy

5Złotych Polskich Złotem Walorowym przez Siebie[?]

6wyciągniony[?] dany y Służący we wszytkich onego

7Punktach Klauzulach y Requizytach[?] approbuie

8Konfirmuie y ratyfikuie Praesentis recognitionis

9Sub vigore. Andrzey Zołtowski mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje dolną połowę k. 291v (skan 0294 lewa; pod tekstem paraf pisarza) i 9 wierszy na górze k. 292. Dwa wiersze wpisane obok numeru 344 („Jntromissya w Dobra wieś Kutyłę[?] …”) należą już do nagłówka aktu 344. Nagłówek marginalny: „Ł. K.” = Łowczego Kruszwickiego, „C. Kowal.” = Cześnikowi Kowalskiemu. Pierwszy odczyt wykonał agent (Sonnet) – ponad 8 miejsc niepewnych, cały akt przeczytany ponownie (Opus).

Łacina i skróty: Comparens Personaliter = stawiwszy się osobiście; de Actu[?] et Data ejus = z datą (i miejscem) jego wystawienia; Die Decima quarta Januarii … Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Tertio Anno = dnia 14 stycznia roku 1763; Praesentis recognitionis sub vigore = mocą niniejszego zeznania; mpp = manu propria, własnoręcznie. Roboracja (roborowanie) = umocnienie, potwierdzenie dokumentu przez zeznanie go przed urzędem; skrypt = dokument zobowiązania (zapis dłużny); approbuję, konfirmuję, ratyfikuję = zatwierdzam, potwierdzam, uznaję za ważny; złoto walorowe = złote w pełnej wartości (monecie dobrej).

Streszczenie

Andrzej Żółtowski, łowczy kruszwicki, stawił się 26 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim (namiestnik burgrabstwa Jan Jedlecki) i poddawszy się jurysdykcji tego grodu zeznał, że skrypt wystawiony przez niego we Lwowie 14 stycznia 1763 r. rodzonemu starszemu bratu Franciszkowi Żółtowskiemu, cześnikowi kowalskiemu, na sumę 10 000[?] zł polskich w dobrej monecie, zatwierdza, potwierdza i ratyfikuje we wszystkich punktach i klauzulach. Podpisał Andrzej Żółtowski.

Transkrypcja

k. 292 (skan 0294, strona prawa)

1Jntromissya w Dobra wieś Kutyże[?]

2W. Stryndzom[?] Małża.[?]

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

4Miesiąca Maja Dwudziestego Szostego Dnia.

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

6mi y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesni-

7kiem Burgrabstwa Grodzkim Winn. Stanowszy oczewiście Woźny Ge-

8nerał Wwa Bracł. y Jnnych Opatr.[?] Mikołay Kotułowski [...]

9Woźny Rel.[?] Swoiey Jawnie Zeznał, Jż on Do[?] ku teraźnieyszego

10Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Dnia Dwudziestego Siodmego

11[na marginesie: 2 Aprilis[?]] Miesiąca był w Dobrach Wsi Kutyże[?] w Wwie Bracł. a Powi-

12[...] Leżących do Xtwa Litynskiego należących gdzie będąc

13z Przydanemi Sobie Jchmć Szlachtą Wielm. y Urodz. Antonim Przy-

14tulskim y Józefem Urzyckim[?] Kompanii Znaku Pancernego

15Komputu Koronn. na Affektacyę y Prawne Rekwizycye

16[...] Jana Stryndzy[?] y Franciszki z Falibowskich Małż.

17Cześ.[?] Mozyrskich Dobra przerzeczone Wsi Kutyże[?] Vigore Kon-

18traktu Trzyletniego Zastawnego w Summie osmiu Tysięcy Dwoch-

19set Pięćdziesiąt Zł. Pol. Między JW.[?] Jchmć Pany Ignacym na

20Swidnicy[?] y Odrzywole Swidzińskim Stą[?] Litynskim Chorągwi

21Pancerney Komputu Kor. Rotmistrzem y Heleną z Śmierz-

22owskich[?] Małż. z Jedney a WW. Jchmć PP. Stryndzami Małż. z Dru-

23giey Strony w Zamku Litynskim Dnia Dwudziestego Trzecie-

24go Miesiąca Marca Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Sześ-

25dziesiąt Osmego. O Dobra toyż rzeczone Kutyże[?] nastąpiono.

26Tychże Woli Rekwirentow w Dobra pomienione ze wszystkie-

27mi Prowentami, Gruntami, Rolami[?], Zasiewami, Łąkami, Lasami, Sta-

28[wami?] [...] Poddaństwem y Jch Powinnosciami y Wszyst-

29kiemi Dochodami według Opisu iuż wyrażonego Kontraktu w [...]-

30zał[?], Jntromittował y w Aktualną Possessyą nemine Contradicente

31wprowadził, Posłuszeństwo y Poddaństwo na końcu pod ten czas przy-

32tomnemu[?] Zalecił y w Rękach[?] Rekwirentow w spokoyney Possessyi

33Zostawił, De quo [...] Quasi Mllis Rels[?] Mllesqui supra gra-

34ni Lit.[?], Crucem Sanctam posuit. Mikołay Kotułowski R.[?]

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt na k. 292 (skan 0294 prawa) między podpisem „Andrzey Zołtowski mpp” (koniec aktu 343) a nagłówkiem aktu 345. Nagłówek marginalny dwuwierszowy wpisany na prawo od numeru 344. Przy 9.–10. wierszu na lewym marginesie dopisek ze znakiem wstawienia („2 …ilis”) – zapewne nazwa miesiąca (Aprilis = kwietnia) wstawiona do daty. Środek aktu zaplamiony atramentem (lewa strona wierszy 13–15). Pismo pochyłe, blade; formuły końcowe relacji woźnego (De quo … Crucem Sanctam posuit) odczytane tylko częściowo. Pierwszy odczyt – agent (Sonnet, ponad 8 miejsc niepewnych); całość przeczytana ponownie (Opus); wiele nazw nadal niepewnych.

Łacina i skróty: Vigore Kontraktu = na mocy kontraktu; nemine contradicente = przy braku czyjegokolwiek sprzeciwu; De quo = o czym; Crucem Sanctam posuit = położył znak Krzyża Świętego (woźny niepiśmienny lub zwyczajowy znak przy podpisie); Opatr. = Opatrzny (tytuł woźnego); Affektacya / Rekwizycya = żądanie, wezwanie strony; Rekwirent = strona żądająca czynności; intromisja (Jntromittował) = wprowadzenie w posiadanie; Possessya aktualna = rzeczywiste posiadanie; Komput Koronny = wojsko koronne opłacane wg komputu; Znak Pancerny = chorągiew pancerna; rotmistrz – dowódca chorągwi; Xtwo Litynskie (Stwo) = starostwo latyczowskie[?] / lityńskie; Lityn – miasto starościńskie na Podolu.

Streszczenie

Woźny generał województwa bracławskiego Mikołaj Kotułowski zeznał 26 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim, że 27 kwietnia[?] 1768 r., wraz z dwoma szlachcicami z chorągwi pancernej komputu koronnego – Antonim Przytulskim i Józefem Urzyckim[?], na żądanie małżonków Jana i Franciszki z Falibowskich Stryndzów[?] (cześników mozyrskich[?]), wprowadził ich w posiadanie wsi Kutyże[?] należącej do starostwa lityńskiego. Podstawą był trzyletni kontrakt zastawny na 8250 zł pol., zawarty 23 marca 1768 r. w zamku lityńskim między Ignacym Świdzińskim[?] (na Świdnicy i Odrzywole), starostą lityńskim i rotmistrzem chorągwi pancernej, oraz jego żoną Heleną ze Śmierzowskich[?] a Stryndzami. Wieś przekazano ze wszystkimi dochodami, gruntami, łąkami, lasami i poddanymi bez sprzeciwu; poddanym nakazano posłuszeństwo nowym posiadaczom.

Transkrypcja

k. 292 (skan 0294, strona prawa)

1Oblata Prorogacyi od Urzędu

2Grodzkiego Winn. w Sprawie

3W. Oranowskiey[?] Skarbn. Moz.[?]

4expedyowaney

5[kustosz: Roku]

k. 292v (skan 0295, strona lewa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 292

2Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

3Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

4Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y prze-

5mną Janem Jedleckim Instygatorem y Namiesnikiem Burg-

6Grod. Winnickim Comparens Personaliter W. JMć Pan Jan Oranowski[?] Skarbnik

7Mozyrski tę Prorogacyą od Urzędu Grod. Winn. wydaną

8ratione Intro Contentorum ad Acta praesentia

9Castrensia seu Capitanealia Vinnicensia per

10Oblatam podał Tenoris Sequentis. Gabry-

11el Pierzyński[?] Łowczy Bracław-

12ski y Pisarz Grodzki Winnicki.

13Urząd Grodzki Winnicki na Rekwi-

14zycyą Wielmożney Jeymć Pani Zuzan-

15ny z Kulbakowskich[?] Oranowskiey[?]

16Skarbnikowey Mozyrskiey y Jnn.

17Zaspokoienia Dekretu w Trybu-

18nale Koronnym Lwowskim Feria

19Tertia post Festum Sancti Mathiae

20Apostoli, prodzianego[?] Tysiącznego Siedm-

21setnego, Sześćdziesiątego Szostego

22Roku Między Jey z Rekwiruiącą y

23Innemi z Jedney a WW. JMć Pany

24Antonim Szawłowskim Komornikiem

25Granicznym Halickim, Józefem Ur-

26bańskim, Cześnikiem Inflanckim

27y Innemi z Drugiey Strony na-

28stępnego[?], ponieważ na Termin

29expedyować się maiący w Do-

30brach Zabokrzycze[?] Kondescensyi

31z mocy od Roczenia przez Urząd

32Grodzki Lwowski Viceregenciałny

33w Roku Teraźnieyszym Tysiąc

34Siedmset Sześćdziesiąt Osmym w

35Sobotę po Święcie Świętey Agnieszki[?]

36Panny y Męczenniczki nay-

37pierwsze wypadłego przypadaiąc-

38ym ob Summas Legalitates[?] mi-

39videlicet pro Tenia[?] Secunda ante

40Festum Sacratissimi Corporis Chri-

41sti Dominicam Roku Teraźnieyszego

42Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmym

43Ziechac nie mogę, przeto ten Termin

44expedyowaćię

45[kustosz: expedyowaćię]

k. 293 (skan 0295, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 293

2expedyowaćię maiącey Tendencyą

3na naypierwszy Poniedziałek po Świę-

4ce Gromniczney Naysiętszey Pan-

5ny w Roku da Boże przyszłym Tysią-

6cznym Siedmsetnym Sześćdziesiąt-

7Dziewiątym przypaść maiącey od

8Roczen y Limitacie Sarv[?]

9conductione aliorum Judiciorum

10Terrestrium, vel Officiorum

11Extensionum[?] w Dekrecie wyż

12mianowanych uprzażonych Con-

13servando Partibus Eisdem Om-

14nibus Comparendi Terminum

15in ibidem per Impedimentum ne-

16[...] ninieyszego od Roczenia

17Datum w Winnicy Dnia

18Dwudziestego Osmego Maja, Tysiąc

19Siedmset, Sześćdziesiątego Osme-

20go Roku. U Tey Prorogacyi per

21Oblatam podany podpis Ręki

22w tę Słowa Gabryel Pierzyński[?] Łowczy

23Bracł., Pisarz Grodzki Winnicki

24ktora to Prorogacia jak się w sobie

25ma Słowo w Słowo do xiąg niniey-

26szych Grodz. Winn. iest Zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się nagłówkiem marginalnym na dole k. 292 (skan 0294 prawa), tekst właściwy zajmuje całą k. 292v (skan 0295 lewa) i górne ok. 2/3 k. 293 (skan 0295 prawa); kończy się przed nagłówkiem aktu 346 (Intromissia). Pismo na k. 292v większe i swobodniejsze, na k. 293 drobniejsze i blade. Odczyt trudny: wiele nazwisk, nazw miejscowych i wtrętów łacińskich niepewnych. Na dole k. 292v wiersz „expedyowaćię” (kustosz) – na k. 293 powtórzony na początku; po prawej pod nim zawijas (nieczytelny).

Łacina i skróty: Comparens Personaliter = stawiwszy się osobiście; ratione Intro Contentorum = z powodu wewnątrz zawartego; ad Acta praesentia Castrensia seu Capitanealia Vinnicensia = do niniejszych akt grodzkich czyli starościńskich winnickich; per Oblatam podał = przez oblatę podał (wniósł do akt); Tenoris Sequentis = następującej treści; Feria Tertia post Festum Sancti Mathiae Apostoli = we wtorek po święcie św. Macieja Apostoła (24 II); ob Summas Legalitates = z powodu sum prawnych [?]; videlicet pro = mianowicie na; Secunda ante Festum Sacratissimi Corporis Christi = [?] przed uroczystością Najświętszego Ciała Chrystusa; Dominicam = niedzielę; Partibus Eisdem Omnibus Comparendi Terminum = wszystkim tym samym stronom termin stawienia się; per Impedimentum = z powodu przeszkody; Datum = dano; de Verbo ad Verbum / Słowo w Słowo = dosłownie; ad Acta praesentia = do niniejszych akt; Extensionum[?] / conductione aliorum Judiciorum Terrestriorum vel Officiorum = [?] przez prowadzenie innych sądów ziemskich albo urzędów [odczyt niepewny]. Terminy: oblata = wniesienie dokumentu do akt i jego wpisanie; prorogata = odroczenie terminu rozprawy; Viceregencialny = sąd wicegerenta (zastępcy starosty); Trybunał Koronny lwowski = najwyższy sąd apelacyjny szlachty (kadencja lwowska); Gromnicza = święto Ofiarowania Pańskiego (2 II); Tendencya = tu: wykonanie, dochodzenie [?]; Instygator = oskarżyciel urzędowy w sądzie grodzkim; Namiestnik burgrabstwa = zastępca burgrabiego.

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ponad 8 miejsc niepewnych – nazwiska i daty ponownie odczytane przez Opusa: stawający to Jan Oranowski[?] (nie Ożarowski), skarbnik mozyrski; wystawca prorogaty – Gabriel Pierzyński[?], łowczy bracławski i pisarz grodzki winnicki; strona przeciwna – Antoni Szawłowski, komornik graniczny halicki (ten sam podpisał limitację w akcie 341) i Józef Urbański, cześnik inflancki; dekret Trybunału Koronnego lwowskiego z 1766 r.; „Kondescensyi” = komisji granicznej (zjazdu na grunt).

Streszczenie

Jan Oranowski[?], skarbnik mozyrski, podał 28 maja 1768 r. do akt grodzkich winnickich prorogację wydaną tego dnia przez urząd grodzki winnicki (podpisał Gabriel Pierzyński[?], łowczy bracławski i pisarz grodzki winnicki). Na żądanie Zuzanny z Kulbakowskich[?] Oranowskiej[?], skarbnikowej mozyrskiej, i innych, w sprawie wykonania dekretu Trybunału Koronnego lwowskiego (wtorek po św. Macieju 1766) przeciw Antoniemu Szawłowskiemu, komornikowi granicznemu halickiemu, Józefowi Urbańskiemu, cześnikowi inflanckiemu, i innym: ponieważ komisja graniczna (kondescensja) w dobrach Zabokrzycze[?], odroczona przez gród lwowski (wicegerencki) na sobotę po św. Agnieszce 1768 i dalej na termin przed Bożym Ciałem 1768, nie mogła się odbyć, urząd odroczył ją na pierwszy poniedziałek po Matce Boskiej Gromnicznej 1769 r., z zachowaniem praw stron i terminu stawiennictwa.

Transkrypcja

k. 293 (skan 0295, strona prawa)

1Jntromissia w Dworek w Mieście

2JKMci Winnicy pro re W. Jmć Xiędza

3Antoniego Stawiskiego S. J.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Maj Dwudziestego Dziewiątego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami niniey-

7szemi Grodzkiemi Winnickiemi

8y przedemną Janem Jedleckim

9Jnstygatorem y Namiesnikiem

10Burgrabstwa Grodzkim Winnickim

11[kustosz: Stanowszy]

k. 293v (skan 0296, strona lewa)

1Stanowszy oczewiście Woźny Generał Wo-

2iewództwa Bracławskiego y Jnnych

3Opatrzny Michał Radzinski authen-

4ticitus Juratus Officio praesenti notus

5in rem suam veram ac fidelem Relatio-

6nem suam publice libere ac per expres-

7sum recognovit, Jż on Roku teraź-

8nieyszego Tysiąc Siedmset, Sześćdzie-

9siąt Osmego Miesiąca Aprilis Trzy-

10dziestego Dnia, Ad Affectationem Juri-

11dicamq. Requisitionem Wielebnego

12w Bogu Jmci Xiędza Antoniego Stawi-

13skiego Zakonu Societatis JESU maiąc przy

14sobie stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urod-

15zonych Jchmć Panow Woyciecha Niezabitowskiego y Ste-

16fana Betkiewicza[?] Maiores evidentioris[?]

17Testimonij gratia sibi adscitos[?], Ad hibitos

18był w Dobrach Mieście JKMci Winnicy gdzie

19będąc w Dworek in sua circumferentia zupeł-

20ny [...] Superficiem, czyli w samą

21Budowlę nie podaiąc Gruntu Krolewskiego

22w dyskusyą in virtute Prawa, ktory

23gdy Wiell. Jandzi[?] Jordanie[?] Stawiskiemu

24Cześnikowi Sochaczewskiemu à Oycu Affectantis

25podległy. Tudzież virtute dispositionis

26Testamentariae wzwyż wyrażonego Wiell.

27Jana Stawiskiego, Cześnika Sochaczewskiego

28sporządzoney y uczynioney, Tegoż Wie-

29lebnego w Bogu Jmć Xiędza Antoniego

30Stawiskiego Zakonu Societatis JESU

31iako naturalnego Sukcessora y Syna

32Jntromittował y w realną nikomu Jm-

33pugnante [ac] Contradicente podał y po-

34stąpił[?] Possessyą, ktora to Jntromissyą Pra-

35wie przez Siebie odprawioney prawdzi-

36wą y istotną przedemną Urzędem po-

37mienionym Woźny uczynił y zeznał Relacią

38de quo praesens Ejusdem Ministerialis Relatio

39Ministerialis qui supra Cruce S. posuit Michał Radzinski[?]

40[kustosz: Oblata Kontra[ktu]]

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: nagłówek i formuła wstępna aktu (7 wierszy, pismo duże, blade) na dole k. 293 (skan 0295 prawa); relacja woźnego zajmuje całą k. 293v (skan 0296 lewa), pismo duże, swobodne, w środkowej części zaplamione (odciski palców i kleks w wierszach 21–24). Na lewym marginesie k. 293v przy 1. wierszu znak „7” (odsyłacz). Akt uznany za trudny (swobodna ręka) – odczyt Opus. W wierszach 15–20 formuły łacińskie zniekształcone przez pisarza.

Łacina i skróty: pro re = w sprawie, na rzecz; S. J. / Societatis Jesu = Towarzystwa Jezusowego (jezuita); authenticus juratus Officio praesenti notus = autentyczny, zaprzysiężony, znany niniejszemu urzędowi; in rem suam veram ac fidelem relationem publice libere ac per expressum recognovit = prawdziwą i wierną relację publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; Ad affectationem juridicamque requisitionem = na żądanie i prawne wezwanie; maiores evidentioris testimonii gratia sibi adscitos, adhibitos = przybranych dla większego i wyraźniejszego świadectwa; in sua circumferentia = w swym obwodzie; superficies = zabudowa (budynki bez gruntu); in virtute prawa = mocą prawa; affectans = strona żądająca (tu: ks. Stawiski); virtute dispositionis testamentariae = mocą rozporządzenia testamentowego; nemine impugnante ac contradicente = bez niczyjego sprzeciwu; de quo = o czym; Cruce S[ancta] posuit = położył znak Krzyża Świętego (woźny niepiśmienny). Intromisja = wprowadzenie w posiadanie; JKMci = Jego Królewskiej Mości (Winnica – miasto królewskie).

Streszczenie

Woźny generał woj. bracławskiego Michał Radziński[?] zeznał 29 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim, że 30 kwietnia 1768 r., na żądanie ks. Antoniego Stawiskiego z Towarzystwa Jezusowego, w obecności szlachty Wojciecha Niezabitowskiego i Stefana Betkiewicza[?], wprowadził go w posiadanie dworku w królewskim mieście Winnicy – samej zabudowy (bez gruntu królewskiego), w jej obwodzie. Dworek należał do ojca księdza, Jana Stawiskiego, cześnika sochaczewskiego, i przypadł ks. Antoniemu jako naturalnemu spadkobiercy i synowi także na mocy testamentu ojca. Intromisja odbyła się bez sprzeciwu; woźny położył znak krzyża.

Transkrypcja

k. 294 (skan 0296, strona prawa)

1[numeracja karty w górnym marginesie: 294]

2Oblata Kontraktu między

3J.W. Czosnowskim Winn. Ułan.

4Sta z Jedney a W. Rakowskim

5K. G. H. z drugiey strony o Do-

6bra Wsie, Ludwikowkę, Szeremetkę

7y Wisznią.

8Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

9Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia.

10Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przede-

11mną Janem Jedleckim Instygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz-

12kim Winnickim. Comparens personaliter Urodzony Jmć Pan Franciszek Ka-

13nicki ten Kontrakt, między J.Wiell. Czosnowskim Winnickim y Ułanow.

14Starostą z Jedney a Wiell. Marcinem Rakowskim K. G. H. z drugiey Stro-

15ny o Dobra Wisznię, Ludwikowkę y Szeremetkę, zawarty ratione into-

16conto. ad Acta psentia Castren Capit. Vinne. per Oblatam podał, tenoris Se-

17quentis Między J.Wielmożnym Jmć Panem Jozefem Kolumna z Obor Czo-

18snowskim Winnickim, Ułanowskim &c. Starostą z iedney, a Wiell. Jmć Panem

19Marcinem Rakowskim, Komornikiem, Graniczn[ym] Halickim z drugiey Stro-

20ny stanął Kontrakt trzyletni zastawny w ten sposob y oto: Iż J.Wiell. Jmć

21Pan Czosnowski Starosta Winnicki będąc potrzebny Summy pewney, tąże

22zaciąga u Wiell. Jmć Pana Rakowskiego Komornika Graniczn[ego] Halickiego

23ato w Złocie ważnym obrzęzkowym[?] in specie Czerwonych złotych Tysiące Dwie-

24ście każdy rachuiąc po Złotych Polskich Szesnaście groszy dwadzieścia y dwa

25y pół summę Złotych Polskich Dwadzieścia Tysięcy Sto wynoszących w Którey

26to Summie rzetelnie adpraesens wyliczoney y do Rąk swoich odebraney J.Wiell.

27Czosnowski Starosta Winnicki Wiell. Jmć Panu Rakowskiemu Komorniko-

28wi Halickiemu in Correspondentia po Dziesięć od Sta Procentu Wsie Lu-

29dwikowkę Szeremetkę y Wisznią do Starostwa Winnickieyo należące wtrzy-

30letną zastawną puszczay podaie Possessyą, a to ze wszystkiemi tychże Dobr

31dochodami Poddanemi y Ich powinnosciami Czynszami Robociznami Da-

32ninami, Polami, Rolami zasianemi y niezasianemi, Lasami, Arędą Karcze-

33mną, wolnym Mlewem we Młynach y Łowieniem Ryb w Stawach na Dwor-

34ską potrzebę, wolnym karmieniem we Młynach Wieprzow podług zwyczaju

35z Folwarkiem tamże będącym, Winnicą y Browarami, także Gorzelnią y wol-

36nym w Onych kurzeniem gorzałki, zgoła ze wszystkiemi tychże Dobr In-

37tratami y pożytkami nic na siebie nieexcypuiąc ale tak iak w Jego wła-

38sney zosta[...]y Possessyi, ktorato Possessya od Dnia Osmnastego Kwietnia

39Roku teraźnieyszego zaczynać się ma y otakowymże Dniu y Czasie za

40Lat Trzy kończyć się powinna, Intromissyi ex nunc dopuszcza, adopuszczo-

41ney ani sam przez się, ani przez Subordynowane Osoby przeszkadzać nie-

42ma, owszem od wszelkich impedymentow prawnych y nieprawnych

43bronić y zastępować obowiązuiesie, Inwentarz przedelegowa-

44neyo od Jasnie Wielmożnego Starosty Kommissarza na Gran-

45cie przypodaniu Possessyi spisany będzma, ktoren do Kontraktu

46[kustosz: a Kontrakt]

k. 294v (skan 0297, strona lewa)

1a Kontrakt do Inwentarza referować się powinny, Intr[?]-

2wym sposobem mabydz Likwidowana Dzień Panszczyzny tak po-

3dciężney iakoypieszey po Groszy Siedm, Dziesięciny pszczelney

4Pień po Złotych Sześć do Intraty rachowane być maią, a zas Dni

5Letnie y Szarwarki także Kury Jayca Motki y Inne pomnieysze

6sze daniny te pro Commodo Wielmożnego Jmć Pana Possessora

7gratis ustępuiz się. Arenda Karczemna od Skarbu Jasnie Wiel-

8możnego Jmć Pana Starosty w Roczie[?] ustanowiona będzie po-

9winna w Którey przypadkiem iakowym Arędarz gdybysię wypta-

10ć niemogł to od Skarbu Wielmożnemu Jmć Panu Possessoro-

11wi bonifikowano być powinno, podobniez y Inne Decessa gdy-

12by iakowe w Intracie być miały z przyczyny Hostilitatis y rozey-

13scia się poddanych, nieurodzaiow, Gradobicia y Szaranczy, te

14przed Expiracyą Kontraktu Wielmożnemu Possessorowi za

15uznaniem Przyiacielskim bonifikowane być powinny, Sinsecus by

16zaś przypadaniu Inwentarza superata Intraty ultra corespon-

17dentiam pokazała się takowa superate Wielmożny Jmć Pan

18Possessor przydokończeniu każdego Roku do Skarbu Jasnie

19Wielmożnego Starosty wypłacać obligowany będzie. Cave-

20tur aby Wielmożny Jmć Pan Possessor Poddanych nad

21Inwentarz y Kontrakt Teraznieyszy do niczego niepoćią-

22gał a gdyby z przyczyny Angaryzacyi ktoren miutpoisi[?]

23przez, zatakowego Wielmożny Jegomość Pan Possessor

24odpowiedzić powinien będzie, sinsecus że ze swywoli zata-

25kowego odpowiadać niema. Dla utrzymania Których

26Jasnie Wielmożny Jmć Pan Starosta zapomożenie

27iezeliby go potrzebowali także y zastąpienie Fura-

28żow z pobliższych Folwarkow deklaruie y przyrze-

29ka, a iezeliby iakowy Publiczny Podatek za Dwor

30lub Chłopow Wielmożny Jmć Pan Possessor de

31Proprio zastąpił, to onemu w czasie Expiracyi bonifi-

32kowano ze Skarbu Jasnie Wielmożnego Starosty będz[?]-

33ma na Zasiewy Jarz według Proporcyi Gruntu

34Zboże przypodaniu Possessyi Wielmożnemu Pos-

35sessorowi na Gruncie zostawione będzie. Ktorego wiele

36ad praesens odbierze Wielmożny Jmć Pan Possessor,

37tyle przy Expiracyi oddać wziarnie, iako tez y Zasiewy

38Ozime iakowe ad praesens zastanie odsiać powinien

39będzie gdybyzaś cowięcey tenże Wielmożny Jmć Pan

40Possessor

41[kustosz: Possessor]

k. 295 (skan 0297, strona prawa)

1[numeracja karty w górnym marginesie: 295]

2Possessor nadsiał, tego libera collectio albo tez ze Skar-

3bu Jasnie Wielmożnego Jmć Pana Starosty zapła-

4cenie pracy Wielmożnego Possessora Ostrzegasie, wol-

5ny wrąt do Lasow leżaków[?] do Wsi Kozienic pobliższym.

6iednak za Assygnacyą. Wolne kurzenie Gorzałki, Mle-

7wo we Młynach Łowienie Ryb na własną podbytności

8Potrzebę, Wolne użycie Pańszczyzny do Wsi Kozie-

9nic bez uciążliwości Wielmożnemu Possessorowi

10Jasnie Wielmożny Starosta pozwala, także za

11pofurne[?] o mil Dwadzieścia Poddani w drogę dobrą

12a niewczasie Gospodarskim chodzić powinni. Awiza-

13cya o wystąpno[?] dwunastą Niedzielami przed liczeniem

14Summy praecedere powinna /Listowna, Liczenie zaś

15Summy ad praesens na zastaw daney Czerwonych

16Złotych Tysiąc Dwieście in eadem specie & quantitate

17na Zajutrz po Trzech Krolach Polskich przed Aktu-

18mi Grodu Lwowskiego nastąpić ma z tym warun-

19kiem iz iezeliby pomieniona Summa na Następuią-

20cych Kontraktach Lwowskich w Roku Tysiąc,

21Siedmset, Sześćdziesiątym Dziewiątym wyliczona

22była, tedy Wielmożny Possessor w Rok z Dobr

23ustąpić powinien /: detruncata Provisione pro restanti

24Proventu:/ Sinsecus niebędzie wyliczona tedy

25Wielmożny Possessor do skończenia Triennium w

26Possessyi zostawać będzie y tak per consequens de tri-

27ennio ad triennium Possessya currere ma aż dowylicze-

28nia Summy, Rumacya[?] z postuszeństwem poddan-

29stwa bez przeszkody robociźny do Niedziel Czterech

30o Mil Cztery conceditur. Bespieczeństwo pomienio-

31ney Summy Tysiąca Dwochset Czerwonych Zło-

32tych Jasnie Wielmożny Starosta super omni-

33bus Bonis haereditariis & Summis zapisuie y Ostra-

34ga. Ktorento Kontrakt y w nim Opisane Punkta

35Strony abutrinque Wiarą Dobrą strzymać sobie de-

36[kustosz: klaru]

k. 295v (skan 0298, strona lewa)

1klaruią a w niedotrzymaniu Forum Ziemstwa Lub

2Grodu Latyczewskiego, a uchowaу Boże Bezkrole-

3wia Sądow Kapturowych Sobie y Sukcessorom swoim

4do odpowiadania sobie naznaczaią y Kontrakt nieyszy

5dla tym Większey Wagi y Walorn Rękami własnemi

6podpisany Pieczęciami stwierdzony, Aktami Grodu

7Ktorego kolwiek roborowac przerzekaią Datum w Uła-

8nowie Dnia Trzynastego Kwietnia Roku Tysiąc

9Siedmset Sześćdziesiątego Osmego. Item przypisy

10w tymże Kontrakcie w te Słowa: w Arędzie gdyby broń

11Boże uszkodzenie było według według wszystkich Za-

12stawnikow Zwyczaiu. Ryb Łowienie niewspusnych[?]

13Stawach. Gdyby Gorzelnia robita[?] Omliwo[?], z Arę-

14darzem Componere. Drugi Przypis utegoż Kon-

15traktu w te słowa Salva proportione Arędy

16ad correspondenciam przytyczć[?] mianey. Ute-

17go Kontraktu per Oblatam podaneyo Podpi-

18sy Rąk przy Pieczęciach Dwoch na

19Laku Czerwonym wyciśnionych w

20te słowa Jozef Kolumna Czosnowski

21Winnicki Ułanowski Starosta manu

22propria [LS] Marcin Rakowski Komor-

23nik Graniczny Halicki [LS] manu pro-

24pria. Ktory To Kontrakt iak się

25w Sobie ma de verbo ad verbum do

26Xiąg Ninieyszych Grodzkich Winni-

27ckich iest Ingrossowany.

28Lectum per Dnum Barsewicz

29Vacuum

30Vacuum

31Vacuum

32[kustosz: Oblata Kwitu[?]]

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje k. 294 (cała strona, z nagłówkiem marginalnym w prawym górnym rogu i numerem 347 pod nim), k. 294v, k. 295 i k. 295v (do połowy; poniżej formuła lectum i trzykrotne „Vacuum”). Pismo staranne, kaligraficzne; kilka miejsc (zwłaszcza kancelaryjne skróty i formuły o ciężarach poddanych) odczytane z rezerwą. Plamka atramentu zasłania fragment wyrazu na k. 294 („zosta[...]y”). Rozwiązania wyrazów w nawiasach [ ] są uzupełnieniem transkrybenta; skrót „J.Wiell.” = JW. / Wielmożny. Kustosze: „a Kontrakt”, „Possessor”, „klaru” (ciąg dalszy: „deklaruią”). Na k. 295v podpisy stron wpisane w formie oblatowanej z oznaczeniem pieczęci „[LS]” (locus sigilli) i formułą „manu propria”.

Łacina i skróty: Comparens personaliter = stawiwszy się osobiście; Tenoris sequentis = następującej treści; ratione into conto (inconto) = w rachunku / tytułem (zawarty w związku z …); ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; per Oblatam = przez oblatę (wniesienie do akt); in specie = w naturze (w danej monecie); in Correspondentia = w zamian / odpowiednio (za odsetki); ex nunc = od teraz; pro Commodo = na pożytek; gratis = bezpłatnie; Decessa = ubytki; Hostilitatis = (z przyczyny) nieprzyjacielskiego najazdu; superata = nadwyżka; ultra correspondentiam = ponad ustaloną należność; Cavetur = zastrzega się; de Proprio = z własnych środków; libera collectio = wolny wybór / pobór; ad praesens = obecnie; in eadem specie et quantitate = w tej samej monecie i ilości; detruncata Provisione pro restanti Proventu = po potrąceniu prowizji za zaległy dochód; Sinsecus = w przeciwnym razie; per consequens = w konsekwencji; de triennio ad triennium = z trzechlecia na trzechlecie; currere = biec, trwać; conceditur = zezwala się; super omnibus Bonis haereditariis et Summis = na wszystkich dobrach dziedzicznych i sumach; abutrinque = z obu stron; Salva proportione = z zachowaniem proporcji; ad correspondentiam = odpowiednio; Componere = ugodzić się; manu propria = własną ręką; LS = locus sigilli (miejsce pieczęci); de verbo ad verbum = słowo w słowo; Lectum per = przeczytał; Vacuum = puste (miejsce niezapisane). Terminy: kontrakt zastawny trzyletni = umowa zastawu (dzierżawy zastawnej) dóbr na 3 lata za pożyczoną sumę, z prawem pobierania dochodów; oblata = wpisanie dokumentu do ksiąg grodzkich na wniosek strony; intromisja = wprowadzenie w posiadanie; inwentarz = spis dóbr i poddanych; arenda karczemna = dzierżawa karczem; szarwarki = prace przymusowe poddanych; angaryzacja = przymusowe wykorzystanie poddanych / podwód; sądy kapturowe = sądy działające w czasie bezkrólewia; Instygator i namiestnik burgrabstwa = urzędnik prokuratorii grodzkiej i zastępca burgrabiego.

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ponad 8 miejsc niepewnych; miejsca te sprawdził Opus na powiększeniach (poprawki m.in.: przypodaniu, pszczelney, rozeyścia się poddanych, Lectum per Dnum Barsewicz).

Streszczenie

Franciszek Kanicki podał do akt grodu winnickiego 28 maja 1768 r. kontrakt zawarty w Ułanowie 13 kwietnia 1768 r. między Józefem Kolumną Czosnowskim, starostą winnickim i ułanowskim, a Marcinem Rakowskim, komornikiem granicznym halickim. Czosnowski zaciągnął od Rakowskiego 1200 czerwonych złotych (po 16 zł 22,5 gr, razem 20 100 zł) i w zamian oddał mu w trzyletnią posesję zastawną wsie Ludwikówkę, Szeremetkę i Wiśnię, ze wszystkimi dochodami, poddanymi, polami, lasami, arendą karczemną, młynami, stawami, winnicą, browarem i gorzelnią; posesja liczona od 18 kwietnia 1768 r. Szczegółowo uregulowano wycenę pańszczyzny i danin, bonifikatę z skarbu starosty za ubytki (nieurodzaj, grad, szarańcza, najazdy), zasiewy, podatki publiczne oraz dalsze prawa poddanych (kurzenie gorzałki, wolny wręb w lasach przy wsi Kozienice). Zwrot sumy 1200 czerwonych złotych ma nastąpić po Trzech Królach przed aktami grodu lwowskiego; jeśli suma zostanie wypłacona na kontraktach lwowskich w 1769 r., posesor ustąpi w ciągu roku, w przeciwnym razie zostaje do końca trzechlecia i dalej do zwrotu. Starosta zabezpiecza sumę na dobrach dziedzicznych. Spory miały rozstrzygać sądy ziemskie lub grodzkie łatyczowskie (w bezkrólewiu kapturowe). Do kontraktu dopisano przypisy o arendzie i rybach; kontrakt podpisali i opieczętowali obaj.

Transkrypcja

k. 296 (skan 0298, strona prawa)

1Oblata Kwitu od JO

2Xcia Jmci Lubomirskiego W.[?] Bracł.[?]

3z Rachunku Wiell. Panu Pawłowskiemu

4Ek.[?] dany y Służący

5Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną

8Janem Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz.

9Winn. Compns Pltr Urodz. Jmć Pan Kazimierz Mielurski[?] ten

10Kwit z Rachunku od JO Xcia Jmci Lubomirskiego W.[?] Wiell. Jmci Pa-

11nu Pawłowskiemu dany y Służący ratione Jntro Contentorum ad Acta psentia Castr.

12Capit. Vinn. per Oblatam podał tenoris Sequentis. Urodz. Jmć Pan Jan Pa-

13włowski będąc w Dobrach moich Ladnieżańskich[?] w Kluczach

14moich Szpitkowskim[?] y Sokolskim[?] na Funkcyi Ekonomiczney y Pisar-

15skiey[?] y pisarstwie Maydanow potaszowych y Saletrzanych przez

16lat dziewięć y miesięcy cztery, a teraz dostatecznie uczynił Rachunki

17przed Jmci Panem Kommissarzem Dobr moich Sobotyńskich[?] ze

18wszystkich Prowentow y percept, tak pieniężnych iako y

19niepieniężnych, y nic Skarbowi memu nie pozostał się wi-

20nien, którego wszelkiey [...] Żydow[?] Kwituię, Żadney

21do pomienioney Jmci Pana Pawłowskiego nie zostawuiąc pre-

22tensyi, na co się własną Ręką moią przy zwykłey Pie-

23częci podpisuię. Datt w Rożnym[?] Dnia Dwudziestego

24Drugiego[?] Listopada Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

25Piątego. Utego Kwitu per Oblatam podanego pod-

26pis Ręki przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnio-

27nym w te Słowa J. Lubomirski [L. S.] ktory to Kwit

28per Oblatam podany de Verbo ad Verbum do xiąg

29niniejszych Grodz. Winn. iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje górną połowę k. 296 (skan 0298 prawa), nad nagłówkiem aktu 349. Pismo bardzo drobne, ściśnięte i blade – akt uznany za trudny, odczytany przez Opusa; wiele nazw własnych (zeznający, dobra i klucze Lubomirskiego, miejsce wystawienia kwitu) niepewnych. Skrót tytułu Lubomirskiego w nagłówku i w tekście („W. Bracł.”[?]) nieczytelny – nie ustalono, który z książąt Lubomirskich wystawił kwit.

Łacina i skróty: JO Xcia Jmci = Jaśnie Oświeconego Księcia Jegomości; Compns Pltr (Comparens Personaliter) = stawiwszy się osobiście; ratione Intro Contentorum ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia = z powodu treści do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich; per Oblatam = przez oblatę; tenoris sequentis = następującej treści; percepta = wpływy (przychody); de Verbo ad Verbum = słowo w słowo; L. S. = locus sigilli, miejsce pieczęci. Kwit z rachunku = pokwitowanie zamknięcia rachunków (absolutorium) dla ekonoma; majdany potażowe i saletrzane = osady leśne, w których wypalano potaż i warzono saletrę; funkcja ekonomiczna = zarząd dóbr (ekonom).

Streszczenie

Kazimierz Mielurski[?] podał 28 maja 1768 r. do akt grodzkich winnickich kwit wystawiony 22[?] listopada 1765 r. przez księcia [...] Lubomirskiego Janowi Pawłowskiemu. Książę stwierdza, że Pawłowski przez 9 lat i 4 miesiące pełnił w jego dobrach (klucze Szpitkowski[?] i Sokolski[?]) funkcję ekonoma i pisarza majdanów potażowych i saletrzanych, złożył przed komisarzem dóbr pełne rachunki ze wszystkich dochodów pieniężnych i niepieniężnych i nic nie pozostał winien skarbowi książęcemu; kwituje go więc, nie zostawiając żadnych pretensji. Kwit opatrzony podpisem „J. Lubomirski” i pieczęcią na czerwonym laku.

Transkrypcja

k. 296 (skan 0298, strona prawa)

1Jntromissya w Dworek W. S. B.[?]

2Stawiskiego W. Druzbackiey y Jwa-

3nowskiey y Jmć Służąca

4Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Janem

7Jedleckim Jnstygatorem y Namiesnikiem Burgr. Grodzkim Winn. Stano-

8wszy oczewisto Woźny Generał Wwa Bracł. y Jnnych Opatrz. Jan Domaga-

9lski wmoc wierney y Skuteczney Rel. Swoiey ustnie, iawnie, y do-

10browolnie Zeznał: Jż On Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset,

11Sześćdziesiąt Osmego Dnia Dwudziestego, Osmego Maja

12na Affektacyą y prawną Rekwizycyą Wielmożnych Państwa Pe-

13tronelli Druzbackiey Łowczyney Sanockiey, Teressy Jwan-

14skiey Skarbney[?] Smoleń., Franciszka y Maryanny Leżeńskich Łowcz.

15[kustosz: Podol.]

k. 296v (skan 0299, strona lewa)

1Podolsk. Rodziców Jana y Zofii[?] Leżeńskich Łowczyców Podol.

2Małż. Dzieciow y Curek rodzonych niegdy ś. p. Jana Gozdzy Sta-

3wiskiego Cześn. Sochaczew. naturalnych Sukcessorow był w Dobrach

4Mieście Jego K. Mci Winnicy we Dworku Fundacyi tegoż W. ś. p.

5Jana Gozdzy Stawiskiego Cześn. Sochaczew. gdzie będąc a maiąc

6przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi Wiarygodnych Ur. Jchmć Pa-

7now Antoniego Wyszyńskiego, y Józefa Zgrzede[?] dla tym większey

8Wiary do tego Aktu użył tenże Dworek samą budowlą, iako

9to Budynkami mieszkalnemi, Stayną, Spichlerzem, Kuchnią

10Piekarnią, Komorą, ogrodzeniem y całym porządkiem opalisa-

11dowaniem in circuitu y obudowaniem w aktualną rzetelną Pos-

12sessyą Vigore Prawa Natury Sukcessyi podał, y postąpił Possessyą

13ktory to Woźny przy Ludziach znayduiących się na tenczas

14we Dworku obwoławszy y podawszy oraz każdego o wzięciu mey[?]

15Prawa uwiadomiwszy kto tylko wiadomym być powinien tu[?]

16Akta przystąpił[?] przedemną Urzędem prawdziwey Jntromissyi

17uczynił y Zeznał Rel. Woźny nieumieiący pisać Znak Krzy-

18ża Swiętego kładnie Jan Domagalski ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się w dolnej części k. 296 (skan 0298 prawa), pod końcem aktu 348, i kończy podpisem woźnego (znak krzyża) na k. 296v (skan 0299 lewa), przed nagłówkiem aktu 350. Odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 50 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. Por. akt 346 (intromisja ks. Antoniego Stawiskiego SJ w ten sam dworek, 30 IV 1768) – tu wprowadzono w posiadanie córki i wnuki Jana Stawiskiego.

Łacina i skróty: Vigore Prawa Natury = mocą prawa natury; in circuitu = wokoło, w obwodzie; intromissya = wprowadzenie w posiadanie (dóbr/nieruchomości) przez woźnego na mocy prawa; relacja (rela) woźnego = sprawozdanie o dokonanej czynności; woźny generał = urzędnik grodzki doręczający pozwy i dokonujący intromisji; rekwizycya = żądanie; affektacya = ubieganie się o coś; Instygator = oskarżyciel grodzki; Namiesnik Burgrabstwa = zastępca burgrabiego.

Łacina i skróty: Affektacya y prawna Rekwizycya = żądanie i prawne wezwanie; in circuitu = w obwodzie; Vigore Prawa Natury Sukcessyi = mocą prawa naturalnego dziedziczenia; Rel. = relacja; Opatrz. = opatrzny (tytuł woźnego); ś. p. = świętej pamięci; intromisja = wprowadzenie w posiadanie; opalisadowanie = ogrodzenie palisadą.

Streszczenie

Woźny generał woj. bracławskiego Jan Domagalski zeznał 28 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim, że tego dnia, na żądanie Petronelli Drużbackiej, łowczyny sanockiej, Teresy Iwańskiej, skarbnikowej[?] smoleńskiej, oraz Franciszka i Marianny Leżeńskich, łowczyców podolskich (rodziców Jana i Zofii[?] Leżeńskich), – dzieci i córek (wnuków) zmarłego Jana Gozdy Stawiskiego, cześnika sochaczewskiego, jego naturalnych sukcesorów – wprowadził ich w obecności szlachty (Antoni Wyszyński, Józef Zgrzede[?]) w posiadanie dworku w królewskim mieście Winnicy, fundacji zmarłego, w samej zabudowie (budynki mieszkalne, stajnia, spichlerz, kuchnia, piekarnia, komora, ogrodzenie palisadą) – mocą prawa naturalnego dziedziczenia. Woźny, niepiśmienny, położył znak krzyża.

Transkrypcja

k. 296v (skan 0299, strona lewa)

1Oblata Kontraktu między JW.

2Potockim Wk. z iedney a W. Se-

3kierzynskim C. B. z drugiey Stro-

4ny o Dobra Wies Krasnostawce

5Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

6Miesiąca Maji Dwudziestego Osmego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Janem

8Jedleckim Jngrem y Namiesnikiem Burg. Grodzkim Winn. Comps

9Pltr W. Jmć Pan Michał Sekierzynski Ten Kontrakt między

10JW. Potockim Wk. z iedney a W. Sekierzynskim ninieyszego Ofe-

11renta Bratem rodzonym z drugiey Strony o Dobra Wies

12Krasnostawce ratione Jntro Contentorum ad Acta psentia Castr. Capitli

13Vinn. per oblatam podał tenoris Sequentis. Między JW. Fran-

14ciszkiem Salezym z Potoka na Krystynopolu Tartakowie

15y Umaniu Potockim Wdą Kijow. Ziem Kijowskich Bełskim,

16Rubieszowskim, Jabłonowskim, etc. Dobr Klucza Sobo-

17dowskiego do Włości Umanskiey należących Dziedzicem

18z iedney a W. JP. Franciszkiem Sekierzynskim C. B. z drugiey

19Strony Stanął pewny y w niczym nieodmienny Kontrakt Trze-

20letny Zastawny w ten niżey opisany Sposob. Jż JW. Woda Kijow.

21Ziem Kijow. maiąc w Skarbie swoim Summę Dziesięć Ty-

22sięcy Zł. Poll. W. JP. Franciszka Sekierzynskiego C. B. kto-

23[kustosz: rey]

k. 297 (skan 0299, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 297

2ktorey Summie za Listowną Dyspozycyą tegoż JW. Wdy

3Kijow. JPan Kommissarz Dobr Ukrainskich Die Vigesi-

4ma Quarta Junij w Roku przeszłym Tysiąc Siedmset Sześć-

5dziesiąt Szostym Wieś Obozowisko do Włości Umanskiey na-

6leżącą Jnwentarz spisawszy zwymiarował[?] żoną[?] Jntratę na Rok

7tenże Sześciuset Czterech Zł. y Groszy Sześciu niewedług Propor-

8cyi Summy wypuścił że tedy in adequat Jntrata Procentowi

9od Summy Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol. należącemu więc tęż

10samę Wieś Obozowisko JmćP. C. B. Sekierzynski w Roku teraź-

11nieyszym Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmym Die

12Vigesima Quarta Junij do Skarbu JW. Dziedzica oddać

13przyrzeka a JW. Woda Kijow. Ziem Kijow. na mieysce teyże

14Wsi Obozowiska Jmć Wieś Krasnostawce nazwaną do Wło-

15ści Umanskiey a Klucza Sobodowskiego należącą w teyże Cała[?]-

16ney Summie Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol. z Dworem Bu-

17dynkami Poddanemi y ich powinnościami, Czynszami, Czyn-

18szykami[?] Daninami oprocz Szarwarkow Czterech toiest Letnich dwoch a dwoch

19Zimowych na Skarb JW. Dziedzica wcześniey[?] zachowanych tudzież Polami

20Rolami Zasiewami Ozimemi y Jarymi Łąkami, Sianożęciami Pa-

21stwiskami, Lasami z wolnym Urębem na Opał tylko Rzezubnie[?]

22y reperacyą Prontową za kwitami W. Possessora dawać się maią-

23cem z wyrażeniem na iakową potrzebę rzekami Jeziorami, Stawa-

24mi, Młynami Arędą Karczemną ktora w pierwszym roku od Skar-

25bu JW. Dziedzica w dalszych zas Latach od W. Possessora Stano-

26wiona ma być zgoła ze wszystkiemi pożytkami tak iako prze-

27szli Possessorowie trzymali nic na siebie y kogo inne prócz Szarwar-

28kow Czterech niewyłączaiąc W. JP. Franciszkowi Sekierzynskiemu

29w Trzyletnią Zastawną puszcza y oddaie Possessyą ktorych wspom-

30nionych Dobr Wsi Krasnostawce nazwaney Possessya Jmć

31Panu Possessorowi a Die Vigesima Quarta Junij w Roku

32teraźnieyszym Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmym Za-

33cznie się ma a koniec się będzie powinna w Roku Tysiąc

34Siedmset, Siedmdziesiątym o takowymże Dniu Zapłace-

35niem pomienioney Summy Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol.

36currenti in Regno Moneta ktorey liczenie Omnia Avisatio-

37ne niedziel Dziesięciu suo sequenda w Grodzie Winn. powin-

38no in Casum zaś JP. Possessor niebył anticipando Termi-

39[kustosz: num]

k. 297v (skan 0300, strona lewa)

1Terminum Solutionis Dziesięciu Niedzielami awizowany y Sum-

2ma wszystka wspomniona na Dzień przed Swiętem S. Jana Chrzci-

3la w Gr. Winn. niebyła oddana ze Skarbu JW. Dziedzica tedy

4pomienionych Dobr dalsza Possessya de Triennio ad Trien-

5nium aż do zupełnego Summy oddania wpadać ma po skończo-

6ney zas Possessyi rumacyi niedziel Dwie z wywozem rzeczy

7za Mil Sześć przez Przychody iednak Zasiewom Jarym JW.

8Dziedzic JmćP. Possessorowi pozwala do ktorey pomienione Dobra

9Wies Krasnostawce JW. Dziedzic JP. Possessorowi Jntromissyi

10ex nunc dopuszcza a dopuszczoney ani sam przez się ani przez

11żadne subordynowane Osoby bronić y przeszkadzać nie

12ma y owszem od wszelkich Jmpetycyi prawnych y nieprawnych

13omnimodam Securitatem pomienioney Summy na Dobrach

14Swoich Dziedzicznych generaliter wszystkich osobliwie Klucza Kru-

15pieckim[?] Zapisuie W. JP. Posse. oraz iego Sukcessorow z swemi

16Sukcessorami bronić y zastępować Assekuruie się. Jnwentarz

17zas pomienioney Wsi Krasnostawce przez Delegowanego

18od JW. Kommissarza na Gruncie w przytomności JP. Posseso-

19ra wszelkich Jntrat podług Funkcyi w tamtym Kraiu prakty-

20kowanego po Dziesięć od Sta prowentu od Summy reduku-

21iąc spisany w Czasie obięcia Possessyi y weryfikowany bydź

22powinien ktory do ninieyszego Kontraktu a Kontrakt do

23Jnwentarza we wszystkim referować się ma nad ktory Jn-

24wentarz JP. Possessor Poddanych do niezwyczaynych robot

25y Danin pociągać niema y ieżeliby ktory Poddany z

26Przyczyny JP. Possessora naprzod uszedł za takiego circa

27Exemptionem odpowiedzieć tenebit, secus bez dania Przy-

28czyny ale z Swywoli za takowego odpowiadać niema oraz za-

29siewy iakowe na Gruncie przy obięciu Possessyi Zastanie tylez

30in Eadem Qualitate et Quantitate w czasie na dobrze upra-

31wioney roli wychędożonym należycie Zbożem przy Widzu

32od Skarbu JW. Dziedzica postanowionym Woycie y Ata-

33manach odsiać, a ieżeliby insuper odsiał tedy Skarb JW.

34Dziedzica Za Uznaniem Kommissarskim bonifikowa-

35[kustosz: na]

k. 298 (skan 0300, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 298

2na, nadgrodziwszy za robociznę y Zaziarno według Targow

3podczas Zasiewow będących, Reperacyi żadney w tych Dobrach

4JW. Dziedzic niepozwala chiba takowey bez ktoreyby się cale

5obeyść niemogło albotez Jntratę w tych Dobrach przysposobi-

6miała takową Za Uznaniem Kommissarskim Za poprzedza-

7iącą na Gruncie Jndagacyą ile Dni takowych uyidzie

8na tę reparacyą Dzień każdy Ceną Jnwentarzem spe-

9cyfikowaną oraz wielegołowego[?] Kosztu wyda Skarb JW. Dzie-

10dzica obligowany będzie nagrodzić ta iednak Zł. Pol.

11rata[?] Excedere niema Konserwacyą zas Budynkow

12wszelkich y Dachow aby Dezolacyi w pomienionych

13Dobrach Za Possessyi Jmć P. Possessora niebyło ostrze-

14ga y gdyby zas pomienioney Wsi Krasnostawce

15Jntrata większa nad Procentu Tysiąc Zł. Pol. od tey

16Summy Dziesięciu Tysięcy Zł. Pol. należący pokaza-

17ła się tedy JP. Possessor albo ad proportionem wyprowa-

18dzoney Jntraty Summę na Zastaw tey Wsi doliczyć

19na Przyszłych kontraktach Lwowskich do Skarbu JW. Dziedzica ma,

20albotez presuperuiącą Jntratę nad Procent sobie należący corocznie

21do rąk y za kwitem Jmć P. Kassyera Dobr Ukrainskich JW.

22Dziedzica wypłacać obligat, ieżeliby zas Jntrata Procentowi

23Korrespondować niemiała, tedy adytament ze Skarbu

24JW. Dziedzica corocznie JP. Possessorowi na kontraktach

25Lwowskich stawiony bydź ma Zakładow żadnych JW. Dzie-

26dzic niepozwala a ieżeliby dla większego Pożytku swego JP.

27Possessor założył ktorego poddanego Starać się ma za Pos-

28sessyi swoiey odbierać aby przy wyiściu[?] żadney do Skar-

29bu JW. Dziedzica niemiał pretensyi cavet[?] se JP. Pos-

30sessora uchoway Boże Wersyia Zagranicznego Woyska

31w kray Ognia Piorunowego lub przypadkowego Po-

32wietrza na Ludzie y Bydło przez ktoreby te Dobra

33[kustosz: nie]

k. 298v (skan 0301, strona lewa)

1ruinie y dezolacyi podpaść miały, tedy nietylko ad responsio-

2nem z takowych Przyczyn za dezolacyą odpowiadać niema

3ale y na Swoiey Summie Szkodować niepowinien co wszy-

4stko Strony obiedwie ztrzymać maią y powinne będą pod

5Zakładem drugiey takowey że Summy Dziesięciu Tysię-

6cy Zł. Pol. a w niezadosyć Uczynieniu w ktorymkolwiek

7Punkcie temu Kontraktowi Forum Grodu Winn. lub

8Latycz. sobie y Sprom swoim do odpowiadania nazna-

9czaią. Aże tylko w Roku przeszłym z Dobr Wsi Oboz-

10wiska JP. Kommissarz JW. Dziedzica wyprowadził

11Jntraty rożney Sześćset Cztery Zł. Gr. Sześć niewedług

12woli y Dyspozycyi JW. Dziedzica ktora była takowa

13aby takowa Wieś była wypuszczona JP. Possessorowi

14ktoraby czyniła rocznego Prowentu Tysiąc Zł. więc

15kompensuiąc Prowent za Rok przeszły z niedostarcza-

16iącey Jntraty Wsi Obozowiska JP. Kassier Dobr Ukra-

17inskich JW. Dziedzica Zł. Trzysta Dziewięćdziesiąt

18y Pięć y Gr. Dwadzieścia y Cztery za kwitem JP. Pos-

19sessora łaźnym[?] na S. Jan Chrzciciel w Roku teraźniey-

20szym wypłacić ma ktory to Kontrakt dla większey wa-

21gi y waloru przy przyciśnieniu Zwykłych Pieczęci ręka-

22mi własnemi podpisuią y Aktami Autentycznemi

23Koroboruią Strona Stronie conjunctim subdivisim ro-

24borować suo per Jnteressu pozwala. Działo się w Krysty-

25nopolu Die Trigesima Prima January Millesimo

26Septingentesimo, Sexagesimo, Septimo. Amoute[?]

27go Kontraktu per oblatam podanego podpis ręki przy

28pieczęciach Dwoch iedney na Laku Czerwonym dru-

29giey czarnym wyciśnionych temi Słowy F. S. Poto-

30cki W. P. K. (L.S.) F. Z. Sekierzynski mpp (L.S.) Przy-

31pis zaś w te Słowa Dnia Dwunastego January Ty-

32siąc Siedmset Sześćdziesiąt, Osmego Roku w Lwowie na

33[kustosz: Zastawną]

k. 299 (skan 0301, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 299

2Zastawną Possessyą Dobr Krasnostawce w Włosci Uman-

3skiey a kluczu Sobodowskim będących do Summy Dziesięciu

4Tysięcy Zł. Pol. wyżey opisaney na dopełnienie Korresponden-

5cyi Prowentow z Dobr tychże Krasnostawce Jnwentarzem spe-

6cyfikowanych od W. JP. Franciszka Sekierzynskiego C. B. Sum-

7mę Dwa Tysiące Pięćset Dziesięć Zł. y Gr. Osmnaście Pol.

8monetą Srebrną do Skarbu JW. JP. Franciszka Salezego

9Potockiego W. K. ktora Summa Dwa Tysiące Pięćset

10Dziesięć Zł. y Gr. Osmnaście Pol. wraz z Summą Dzie-

11sięciu Tysięcy Zł. Pol. przy wykupnie Dobr tychże Krasnosta-

12wce na Terminie w Kontrakcie opisanym do rąk tegoż W.

13JP. Franciszka Sekierzynskiego C. B. lub Sprow iego al-

14botez Specyalnego Plenipotenta wypłacona bydź ma na co się przy

15Specyalney Plenipotencyi w Grodzie Bełskim Sabatho post S. An-

16dreae Apostoli Roku przeszłego Tysiąc Siedmset, Sześć-

17dziesiąt Siodmego od JW. Franciszka Salezego Po-

18tockiego W. K. Zeznaney podpisuię się Datt ut Supra To-

19masz Łaniewski mpp ktory to Kontrakt iak się w so-

20bie ma do xiąg ninieyszych Gr. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 90 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa (Sonnet – wersja robocza).

Układ: akt 350 zaczyna się w połowie k. 296v (skan 0299, strona lewa; nagłówek marginalny z numerem 350 ok. 45% wysokości), obejmuje k. 297, 297v, 298, 298v i kończy się ok. 55% wysokości k. 299 (skan 0301, strona prawa), tuż przed nagłówkiem aktu 351 (Intromisja w dobra wieś Krasnostawce). Pismo kancelaryjne regularne, jedna ręka; część skrótów i końcówek wyrazów (zwłaszcza wzmianki o inwentarzu, robociźnie i zasiewach na k. 297–298) odczytana niepewnie. Rzymskie i arabskie numery kart (297, 298, 299) widoczne u góry stron prawych. Na końcach stron kustosze: k. 296v „ry”, k. 297 „num”, k. 297v „na”, k. 298 „nie”, k. 298v „Zastawną”. Podział wiersza na ostatniej linii k. 296v (kto- / ry) i niektóre łączniki wiersza są niepewne.

Łacina i skróty: Comparens Personaliter = stawiwszy się osobiście; Intro Conti[?] ad Acta praesentia Castrensia Capitanealia Vinniciensia per oblatam = wniósł do akt bieżących grodu starościńskiego winnickiego przez oblatę; Tenoris Sequentis = następującej treści; Die Vigesima Quarta Junij = dnia 24 czerwca; Die Trigesima Prima Januarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Septimo = dnia 31 stycznia 1767; Dat ut Supra = dano jak wyżej; de Termino ad Terminum = od terminu do terminu; Terminum Solutionis = termin płatności; currenti in Regno Moneta = moneta obiegowa w Królestwie; Avisatio = awizacja, uprzedzenie; sub sequenda[?] = (formuła nieczytelna, zapewne: pod egzekucją); in Casum = w razie; anticipando Terminum = z uprzedzeniem terminu; Exemptio = wyłączenie, zwolnienie; tenebit = będzie zobowiązany; secus = w przeciwnym razie; in Eadem Qualitate et Quantitate = w tej samej jakości i ilości; Insuper = ponadto; ommimodam Securitatem = wszelkie zabezpieczenie; conjunctim = łącznie; Sabatho post S. Andreae Apostoli = w sobotę po św. Andrzeju Apostole (30 XI); L.S. = locus sigilli (miejsce pieczęci); mpp = manu propria (własną ręką); Wd = wojewoda; C. B. = cześnik bracławski. Dawne terminy: oblata = wpisanie dokumentu do ksiąg grodzkich na żądanie strony; kontrakt zastawny (zastawna possessya) = oddanie dóbr w posiadanie wierzycielowi w zamian za sumę pożyczoną, wierzyciel pobiera pożytki; adequat intrata = intrata (dochód) odpowiadająca wartości sumy; inwentarz = spis majętności dóbr; Possessor = posesor, zastawnik dzierżący dobra; Komisarz Dóbr Ukraińskich = zarządca dóbr Potockiego na Ukrainie; kontrakty lwowskie = coroczne kontrakty (targi pieniężne) we Lwowie, na których regulowano płatności; Intromissya = wprowadzenie w posiadanie; Forum Grodu Winnickiego lub Łatyczowskiego = sąd grodzki winnicki lub łatyczowski jako wyznaczone forum sporów; arenda = dzierżawa; Dezolacya = spustoszenie.

Streszczenie

Michał Sekierzyński, w imieniu brata Franciszka (cześnika bracławskiego), podał do akt grodu winnickiego kontrakt zastawny zawarty w Krystynopolu 31 stycznia 1767 z Franciszkiem Salezym Potockim, wojewodą kijowskim, dziedzicem klucza sobodowskiego we włości umańskiej. Potocki, mając w swoim skarbie sumę 10 000 zł polskich Sekierzyńskiego, w zamian za którą oddał mu wieś Obozowisko, zobowiązał się tę sumę w zamian za wieś Obozowisko, której dochód nie odpowiadał procentowi (Sekierzyński zwraca ją 24 czerwca 1767); spłata sumy 10 000 zł ma nastąpić 24 czerwca 1770 w grodzie winnickim po 10-tygodniowym wypowiedzeniu, a w razie niezapłacenia posesja przedłuża się o kolejne trzylecia, a do czasu zwrotu daje Sekierzyńskiemu w zastawną posesję wieś Krasnostawce z dworem, zabudowaniami, poddanymi, gruntami, łąkami, lasami, stawami i młynami (z wyjątkiem czterech szarwarków (dwóch letnich i dwóch zimowych) zastrzeżonych dla dworu), z procentem roczne po 10 od sta według inwentarza. Kontrakt określa zasady rozliczeń za zasiewy, reparacje, zniszczenia i klęski oraz kary: 10 000 zł zakładu i wyznaczenie forum grodu winnickiego lub łatyczowskiego. Podpisali go Potocki i Sekierzyński (Krystynopol, 31 I 1767). Do kontraktu dopisano przypis z Lwowa z 12 stycznia 1768 o dopłacie przez Sekierzyńskiego 2510 zł 18 gr srebrem do skarbu Potockiego (na wyrównanie dochodu), zwracanej wraz z 10 000 zł przy wykupie Krasnostawiec, oraz kwit z grodu bełskiego (sobota po św. Andrzeju 1767), podpisany przez Tomasza Łaniewskiego; akt wpisano do ksiąg 28 maja 1768.

Transkrypcja

k. 299 (skan 0301, strona prawa)

1Jntromissya w Dobra Wieś Kra-

2snostawce W. Sekierzynskiemu C. B. Słu.

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną

6Janem Jedleckim Jngrem y Namiesnikiem Burg. Grodz. Winn.

7Stanowszy oczewiście Woźny Generał Wwa Bracł. y Jnnych Opatrz.

8Michał Radlinski w mocy wierney Rel. swoiey dobrowol-

9nie Zeznał. Jż on Roku teraźnieyszego Miesiąca Maja Szesnastego[?] Dnia

10na Affektacyą y prawną Rekwizycyą W. Jmć P. Franciszka Sekie-

11rzynskiego C. B. ziezdżał do Dobr Wsi Krasnostawce w Wwie

12Bracł. Sytuowanych gdzie będąc z przydanemi sobie Szla-

13chtą Urodz. Szymonem Pruchnickim, y Jakubem Pawło-

14wskim dla tym większey Wiary użytemi wyżey nadmienio-

15[kustosz: na]

k. 299v (skan 0302, strona lewa)

1na Wieś Krasnostawce vigore Contractus Obligatorij między JW.

2Potockim Wk. z iedney a W. Rekwirentem z drugiey Strony Dnia

3Dwudziestego Czwartego Junij Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt

4Siodmego zawartego Ze wszystkiemi Polami, Rolami, Ogro-

5dami Stawami, Rzekami Lassami Gaiami Pasiekami, Bał-

6czykami[?], Dziesięciną Pszczelną, tudzież Poddanemi ciągłe-

7mi y pieszemi Czynszami Daninami robociznami in gene-

8re et Specie Dochodami iakoteż Arędą Karczemną w Aktu-

9alną Zastawną nemine impugnante ac contra dicente

10W. Rekwirentowi podał y postąpił Possessyą Podda-

11nym posłuszeństwo Zaleciwszy o nowym Panu oznay-

12mił y wpełni posłuszeństwo Zalecił a z tamtąd przy-

13bywszy przedemną Urzędem prawdziwy Jntro. uczynił y Ze-

14znał Rel. Woźny nieumieiący pisać krzyż Swięty kła-

15dnie Michał Radlinski ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 18 miejsc niepewnych – cały tekst sprawdzony i poprawiony przez Opusa na powiększeniach. C. B. Słu. = cześnikowi bracławskiemu, służąca.

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się na k. 299 (skan 0301, strona prawa) w ok. 55% wysokości, po zakończeniu aktu 350 (kontrakt zastawny Potocki – Sekierzyński), i kończy się na k. 299v (skan 0302, strona lewa) w ok. 42% wysokości podpisem woźnego; dalej nagłówek nr 352 „Zapis wspolnego Dożywocia między W. Mieleckim…”. Pismo kursywa kancelaryjna, czytelna; kilka wyrazów w końcówce (pole przy użyciu świadków, formuła o krzyżu) odczytane niepewnie. Pierwsza linia nagłówka tytułowego jest zapisana większym pismem; druga linia nagłówka kończy się skrótem (Cb[?]. Stu[?]) – prawdopodobnie tytuł Sekierzyńskiego (np. cześnik bracławski[?]). Pośrodku k. 299 u dołu kustosz „na”.

Łacina i skróty: Intromissya – wprowadzenie w posiadanie (dóbr); Instgr – instygator; Namiesnik Burgrabstwa – zastępca burgrabiego; Woźny Gen. – woźny generalny; vigore Contractus Obligatory – na mocy kontraktu zobowiązaniowego (tu zastawnego); in genere et specie – w ogólności i w szczególe (pieniędzmi i w naturze); Termine impugnante ac contra dicente – bez sprzeciwu (tj. nikt się nie sprzeciwił – odczyt niepewny; dosłownie: sprzeciw i zaprzeczenie); Rekwirent – strona żądająca intromisji; Possessya – posiadanie; Arenda karczemna – dzierżawa karczmy; Wk. – skrót niepewny (z jednej strony); JB. – Jegomość Bogaty[?]/Jegomość Pan; Dziesięcina chmielna – dziesięcina od chmielu; Poddani ciągli i pieszi – chłopi z zaprzęgiem i bez; Czynsze, daniny, robocizny – świadczenia poddanych.

Streszczenie

Woźny generalny Michał Radliński zeznał przed urzędem grodzkim winnickim (wpis 28 maja 1768), że 16[?] maja 1768 na prośbę Franciszka Sekierzyńskiego pojechał do dóbr wsi Krasnostawce w województwie bracławskim w asyście dwóch szlachciców, Szymona Pruchnickiego i Jakuba Pawłowskiego. Wprowadził Sekierzyńskiego w posiadanie wsi na mocy kontraktu zastawnego z JW. Potockim z 24 czerwca 1767 (zob. akt 350), wraz z polami, rolami, ogrodami, stawami, rzekami, lasami, gajami, pasiekami, dziesięciną pszczelną, poddanymi z ich czynszami, daninami i robociznami oraz karczmą. Nikt się nie sprzeciwił. Poddanym nakazał posłuszeństwo nowemu panu. Woźny nie umiał pisać, więc złożył znak krzyża (podpis Michał Radliński).

Transkrypcja

k. 299v (skan 0302, strona lewa)

1Zapis wspolnego Dozywocia

2między W. Mieleckim Ł. S. P. W. K. Małż.

3Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winne y przedemną

6Janem Jedleckim Jngrem y Namiesnikiem Burg. Gr. Winn.

7Stawiwszy się osobiście WW. Jchmć Panstwo Andrzey y Anna

8z Zyburskich Mieleccy Łowcz. Smoleń. P. W. K. Małż.

9ten Zapis wspolnego Dozywocia przed Aktami nini-

10szemi Gr. Winn. ratione Jntro Contentorum Zeznali de tenore tali

11My, to iest Ja Andrzey Mielecki Łowczy Smoleń. Pułk. W.

12Koronnych y Ja Anna z Zyburskich Mielecka Łowcz.

13Smoleń. Jenerał. W. K. Mieleccy Małż. zdrowi będąc

14na Ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney należney

15Ziem. Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y Wwa a pod

16ten dobrowolny Zapis wspolnego Dozywocia ułe[?] się pod-

17daię y wcielaię wiadomo, Jawno, Czynimy ustnie y do-

18browolnie Znaiemy y my Znawaiące Oznaiemy się

19[kustosz: między]

k. 300 (skan 0302, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 300

2między sobą wspolney miłosci Małżenskiey, a chcąc tęż sa-

3mą miłość iak naywiększemi y naywłaściwszemi Utwierdzić

4y zugruntowac Sposobami iaymy[?] sliłismy[?] w wszelkich Dobrach

5przez teraz miamych y na potym za Łaską Boga nabyć się

6maiących Dziedzicznych, Zastawnych, Arędownych Summ

7Pieniężnych Kleynotow Złota, Srybra, Cyny, miedzi

8Suknin, Bojazdow, koni, Stad, Brydt, y w pełnicy[?]

9ogulności y Szczegulności Aparencyi y Sprzętow Do-

10mowych wzaiem sobie Zapisac y Znac Dożywocie

11iakoz ninieyszym Zapisem naszym Znaiemy tym

12Sposobem Jiezeliby wyroki nieodmienne naywyż-

13szego Boga Zia Ludzkiego y Smierci Pana mnie

14Andrzeja Mieleckiego Łowcz Smolen. W.Ję pier-

15wey niżeli W.Jmć Panią Annę z Zyburskich Mielecką

16Łowcz Smolen. W.Ję mitę Małż moję z tego Za wota-

17ty Swiata, tedy po Smierci moiey W.P. Anna z Zybur-

18skich Mielecka Ł. S. P. W. K. mila Małż moja w pełni

19wszelkich Dobr moich leżących y ruchomych Dziedzicznych

20Zastawnych Arędownych, y Summ Pieniężnych Kleyno-

21dow Złota, Srybra, Cyny, miedzi, Suknin, Bojazdow,

22koni, Stad, Brydt, y wszelkich Sprzętow y Aparen-

23cyi Domowych do ostatniego kresu Zycia Uzywac Za-

24żywac[?], pożytkowac y podług woli y upodobania swoiego

25temiz rządzi, y dysponowac ma y wolna będzie, a po

26Zaszczonym[?] naydłuższym day Boże W.P. Anna

27z Zyburskich Mieleckiey Ł. S. P. W. K. mitey Małż mo-

28iey Zyiu[?] tez Same Dobra moje leżące y ruchome Dzie-

29dzicznie Zastawne Arędowne, y Summy Pieniężne Kleyno-

30ty Zloto, Srebro, Cyny, Miedzi, Suknie Bojazdy, ko-

31nie Stada, Brydła, y wszelkie Aparencye y Sprzęty

32Domowe własnym Sukcessorom moim maią y po-

33[kustosz: Domowe]

k. 300v (skan 0303, strona lewa)

1Domowe własnym Sukcessorom moim dostac się maią

2y powinny będą, iżeliby zaś tey Smiertelności wyroki

3pierwey na mnie Annie z Zyburskich Mieleckiey Ł.S.

4P.W.Ję niżeli na W.P. Andrzeja Mieleckim Ł. S. P. W. K.

5mitym Małż moim wykonane zostały, tedy po zeyściu

6tego Swiata moim W.P. Andrzey Mielecki Ł.S.P.W.

7Małż moy mitey wszelkich Dobr moich leżących

8y ruchomych Dziedzicznych, Zastawnych Arędownych,

9y Summ pieniężnych kleynotow, Zlota, Srebra, Cyny,

10miedzi Suknin Bojazdow, koni Stad Brydt, y

11wszystkich Sprzętow y Aparencyi Domowych

12do ostatniego Kresu[?] Zycia swoiego używać z tomże

13użytkowac, y podług woli y upodobania swego

14temiz rządzić, Dysponować ma y wolen będzie, a po

15zgonie[?] tym day Boże naypomiey W.P. Andrzeja

16Mieleckiego Ł. S. P. W. K. y Zostałego Małż mego Zyiu[?]

17tez Same Dobra moje leżące y ruchome Dziedzicznie

18Zastawne Arędowne y Summy Pieniężne kleynoty

19Zloto, Srebro, Cyny Miedzi Suknie Bojazdo-

20nie Stada Brydła y wszelkie Aparencye y Sprzęty

21Domowe własnym Sukcessorom moim maią y po-

22winny będą dostac się. Na ten sobie w Zaiem wspol-

23nego Dożywocia Zeznaiąc przy uproszeniu do podpi-

24sow Wchmć P.P. Przyiacioł rękami go własnemi

25Poppisuiemy. Działo się w Winnicy Dnia Dwudziestego

26Osmego Miesiąca Maja Roku Pańskiego Tysiąc Siedmset

27Sześćdziesiąt Osmego. Andrzey Mielecki Ł. S. P.

28W. K. (L.S.) Anna Mielecka Jako ustnie proszony

29Przyiaciel od oboyga Stron podpisuię się Janusz

30Swiatop. X. Czetwertynski Łowczy[?] mpp Jako proszony

31Przyiaciel do podpisu tego Zapisu wspolnego Do-

32zywocia od WW. Znawaiących podpisuię się. P.

33[kustosz: P. P. D.]

k. 301 (skan 0303, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 301

2P.P.D. Chodzkiewicz mmp Ustnie proszony Przyia-

3ciel od WW. Znawaiących do podpisu wspolne-

4go Dozywocia podpisuie się Kapitan Przytka[?] Wylezyński

5Rotmistrz J.K.Mci. mpp (L.S.)

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 24 miejsca niepewne – formułę wstępną i tytuły poprawił Opus na powiększeniach: Ł. S. P. W. K. = Łowczy Smoleński, Pułkownik Wojsk Koronnych (u żony: „Jenerałowa W. K.”[?]).

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje koniec k. 299v (od nagłówka z numerem 352 na ok. 45% wysokości strony; wyżej koniec aktu 351 – podpis woźnego Radzińskiego), całą k. 300 i 300v oraz 4 wiersze na górze k. 301, przed nagłówkiem aktu 353 („Zapis Cessyi … Krzyżanowskiego …”). Pismo: kursywa kancelaryjna, czytelna, lecz skróty tytułów (Ł. S. P. W. K., W.P., Wwa) trudne; odczyt wielu skrótów niepewny, zwłaszcza w formule wstępnej (Mylo ist[?], Pratt[?] W. Iworne[?]) i w podpisach przyjaciół. Kustosz na dole k. 300v (znak przypominający „P.P.D.”) – niepewny; na dole k. 299v kustosz „między”, na dole k. 300 – „Domowe”.

Łacina i skróty: Gr. Winne = Grodzkiemi Winnickiemi; Instygator = oskarżyciel urzędowy (tu zarazem namiestnik burgrabstwa grodzkiego); Intro Contenti = wewnątrz zawarty; de tenore tali = tej treści; Jeneralis[?] (odczyt niepewny); Dożywocie wspólne = wzajemne zapisanie sobie przez małżonków dożywotniego użytkowania całego majątku; Sukcessorowie = spadkobiercy; mpp (manu propria / manu propria subscripsit) = własnoręcznie; L.S. = locus sigilli (miejsce pieczęci); Łowczy smoleński = tytularny urząd ziemski; Rotmistrz J.K.Mci = rotmistrz Jego Królewskiej Mości (wojsk koronnych); Kapitan = kapitan wojska.

Streszczenie

Małżonkowie Andrzej Mielecki, łowczy smoleński, pułkownik wojsk koronnych, i Anna z Żyburskich[?] Mielecka stawili się osobiście 28 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim i wpisali do akt wspólny zapis dożywocia. Z miłości małżeńskiej zapisali sobie wzajemnie wszystkie dobra dziedziczne, zastawne i arędowne, sumy pieniężne, kleynoty, złoto, srebro, cynę, miedź, suknie, bojazdy, konie, stada, bydło oraz sprzęty domowe. Po śmierci jednego z nich drugie ma użytkować całość do końca życia i swobodnie dysponować. Po śmierci obojga dobra mają przypaść własnym sukcesorom. Akt podpisali oboje małżonkowie oraz trzej proszeni przyjaciele, m.in. książę Janusz Świętopełk-Czetwertyński, P. P. D. Chodkiewicz i kapitan Przytka[?] Wyleżyński, rotmistrz JKMci.

Transkrypcja

k. 301 (skan 0303, strona prawa)

1Zapis Cessyi od Ur. Jmć Pana

2Krzyżanowskiego Ur. Jeymć Pan-

3nie Dobrowolskiey Wnuce Swey

4na Summę Zł. Pol. 50000

5Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

6Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną Ja-

8nem Jedleckim Instygatorem y Namiesnikiem Burg. Gr. Winn.

9Comp. Pltr. Ur. Jmć Pan Włodzimierz Krzyzanowski ten

10Zapis Cessionis od siebie Oferenta Ur. Jmć Pannie Dobrowol-

11skiey Wnuce tegoż Oferenta rodzoney przed Aktami ninieysze-

12mi in Intro Contentis Zeznał w Sensie takowym. Ja Włodzimierz

13Krzyzanowski Zdrowy będąc na ciele y Umyśle odstąpiwszy

14należney Ziem Jurysdykcyi Prawa, Forum, Powiatu, y Wo-

15iewodztwa, a pod teraznieyszy Litmoy[?] dobrowolny Zapisu

16Cessionis y wszystkie w nim wyrażone niżey Punkta Klauzu-

17ły y Ligamenta cale się z Dobrami, Potomkami, y Sprawami

18moiemi poddaię y w całaię wiadomo, Jawnoczynie ustnie

19y dobrowolnie zeznaię y każdemu komu o tym wiedzieć będzie

20należało na potomne Czasy do wiadomości podaię. Iż Jako

21Znawaiący maiąc rożne Summy, et quidem iedne Trzydzie-

22ści Tysięcy Zł. Pol. na Dobra Wies Łohwin w Wwie Bra-

23cław. Powiecie Winn. a Kluczu Porczyckim Zostaią-

24ce samym Obrączkowym Złotem przezemnie Jmportowa-

25ne a przez JWW. Jchmoów Państwa Michała y Kazimie-

26rza z Ogińskich Brzostowskich Koniuszych na tenczas W. X.

27Litew. Oszmiańskich Międzyrzeckich[?] etc. Mów Klucza Por-

28czyckiego Małż. wzięte y Prawem Zastawnym dobrowol-

29nym Zapisem Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt

30Czwartego Dnia Osmnastego Kwietnia w Wilnie nastą-

31[kustosz: pionym]

k. 301v (skan 0304, strona lewa)

1pionym y tegoż Roku Miesiąca Julij Dwudziestego Siod-

2mego Dnia w Aktach Gr. Winn. Wwa Bracł. Urzędownie

3Oblatowanym assekurowane drugą Czterdzieści Cztery Tysię-

4ce Zł. Pol. in pt. podobnymże Sposobem przezemnie Zeznawa-

5iącego do Skarbu tyże JW. Brzostowskich Małż. na Dobra

6Suchijar w tymże wyżey Powiecie y Kluczu Situowane

7wniesioną Skryptem Obligacyinym y Listami JW. Ichże

8JW. Brzostowskich Podsk. ad Psens W.X.L. Małż.

9ubespieczoną a po nabyciu Dziedzictwem pomienione-

10go Klucza Porczyckiego przez W. Szymona Jacynickiego Ho-

11rodniczego Powiatu Winnickiego od wyż wspomnionych JW.

12Brzostowskich Podskarb. W.X.L. Małż. Kontraktem Za-

13stawnym Roku terazniejszego Dnia Dziewiętnastego

14Febr. w Parchomowce oboy Dobra Wies Suchi Jar spi-

15sarym formalnie Sposobem przeięcia się wypłacić Asse-

16kurowaną moie własne wchodzące nikomu Dotąd nieustą-

17pione ani żadnemu ciężarowi podległe, a maiąc wolnosć

18z Prawa Własnością swoią z dobrotliwemi Łaski Bo-

19ży przywolną iako chcie rządzić y dysponować, komu

20chcąc dać Darować wiecznie ustępić y transfundować

21ztąd z dobrey woli moiey y umysłu naradziwszy się

22Przyiaciół moich z wyż Specyfikowaney Summy

23Siedmdziesiąt Czterech Tysięcy, Trzechset, Sześć-

24dziesiąt Zł. Pol. Zdtem Obrączkowym Oryginał-

25ney nawyż wspomniwne Dobra Wsi Łohwin y Su-

26chi Jar Importowaney in Uzum Kompałowaney Zł.

27Pol. Pięćdziesiąt Tysięcy na wspomniwnych Dobrach

28Extendującey się, uyowszy tę Summę Pięćdziesiąt

29Tysięcy Zł. Pol. na Osobę Ur. Jmci Panny Magdale-

30ny Dobrowolskiey niegdyś A.B. Ur. Jchmć Państwa

31Szymona, y Heleny z Krzyżanowskich Dobrowol-

32skich

33[kustosz: skich]

k. 302 (skan 0304, strona prawa)

1skich Małż. Zięcia y Corki moich Corki, a Wnuki moiey ro-

2dzoney Posagu iesliby była powołana do Stanu Małżeń-

3skiego y w Brynie[?] postanowiona z wrodzonego Affe-

4ktumego[?] Dziadowskiego zapisuię ceduię ustępuię

5wlewam y wiecznie transfunduię. Oprócz rzetelney

6cey Summy Dwudziestu Czterech Tysięcy, Trzechset, Sze-

7ściudziesiąt Zł. Pol. tudzież Długow na Ludziach

8będących, Zasiewow z Dzierżawy moiey z Dobr pomie-

9nionych wynikaiących reparacyi y wszelkiego Sprzętu

10Domowego na mnie należących z pełnemi Prowen-

11tami Dochodami od pomienioney Summy Posagowey

12Prawem Tytułem oraz wolnym na Siebie wzięciem

13Intromisyi wtez Dobra tęyże Ur. Jmć Pannie Magda-

14lenie Dobrowolskiey Wnuce moiey iesliby in Statu

15matrimoniali Została Possessyi do pomienionych Dobr

16pozwalam y dopuszczam wolna będzie iuzyt y będzie

17tez Ur. Magdalena Dobrowolska Wnuzka moia

18wyż mianowaną Summę przezemnie teraz Dobro-

19wolnie ustąpioną iaką swą własną rządzić Sta-

20wać y Dysponować komu chcie dać Darować a-

21stąpić Zapisać Ludować[?] y ku naywiększemu Po-

22żytkowi Swoiemu obrocić tudzież wyż wzmiankowa-

23ne Dobra Wsie Łohwin y Suchiyar w swoią Possessyą

24odebrawszy w nich Do wypłacenia przezeczoney

25Summy Zostawić Intraty przynależące od[?] Lerai[?] y

26wszystkich obwencyi Używać, a Ja Zeznawaiący od

27Aktu ninieyszego zapisu Cessionis żadnego wszę-

28[?] y Interessu tak Dowyż wyrażoney Summy Posa-

29gowey Pięćdziesiąt Tysięcy Zł. Pol. Jako y dobro-

30bi niezostawuię a pomnie Potomkowi y Sprowie mieć nie

31przyimni[?] będę, w czasie zas sprzeciwienia się ninieyszemu Zapisowi

32[kustosz: moiemu]

k. 302v (skan 0305, strona lewa)

1moiemu Cessionis Forum wszelaki Termin Zawity w każdym

2Sądzie y Urzędzie Gr. Ziem. y Głownym Trybunale Koronnym

3a podczas bezkrolewia iaki od Rplitey postanowiony będzie

4Tobie samemu Potomkom y Sprom naznaczam a to pod Oko-

5dami[?] Ziem. Sdownie[?] krom przyięgi Ciełesney[?] ostacowa-

6nemi y nad ten dobrowolny Zapis moy Cessionis Podpi-

7sem ręki mey własney y uproszonych Jchmców DD. Przy-

8iaciot stwierdziwszy dałę Dan w Winnicy Dnia Dwudzie-

9stego Osmego Maja Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osme-

10go Roku W. Krzyżanowski (LS) Proszony Przyiaciel do tey

11Cessyi od Jmć P. Zeznawaiącego ręką moią własną podpi-

12suię się, Jan A. Barsewicz S. G. W. mpp (LS) Pro-

13szony przyiaciel do tey Cessyi od Jmć P. Zeznawaiącego

14własną ręką podpisuię się A. Wolanski mpp Proszony

15Przyiaciel do tey Cessyi od Jmci Zeznawaiącego ręką moią

16własną podpisuię się Andź Szowski[?] mpp (LS)

Objaśnienia i tłumaczenia

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje k. 301–302v (skany 0303 prawa – 0305 lewa), od nagłówka 353 w ok. 15% wysokości k. 301 do podpisów przed nagłówkiem aktu 354. Pismo kancelaryjne, wyraźne, lecz wiele wyrazów formuły (zwłaszcza o poprzednich zastawach, k. 301v–302) odczytanych niepewnie lub tylko z grubsza; tekst tych partii ma charakter wstępny i wymaga weryfikacji. Tekst przed nagłówkiem (podpisy aktu 352) pominięto.

Łacina i skróty: Zapis Cessyi = zapis przelewu (cesji) praw; Comparens/Comp. Pltr. (Personaliter) = stawiwszy się osobiście; in Intro Contentis = w treści wyżej wpisanej; Zapis Cessionis = zapis cesji; Forum = właściwość sądu; Ligamenta = więzy, zobowiązania; et quidem = a mianowicie; in pt. = w punkcie; in Uzum = na użytek; in Statu matrimoniali = w stanie małżeńskim; Possessya = posiadanie; intromisya = wprowadzenie w posiadanie; reparacya = remont; obwencje = dochody uboczne; (LS) = Locus Sigilli, miejsce pieczęci; mpp = manu propria (własną ręką); Rplita = Rzeczpospolita; Trybunał Koronny = trybunał, sąd najwyższy; bezkrólewie = okres bez króla; DD. = Dobrodziejów.

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 60 miejsc niepewnych – miejsca te (k. 301–302) ponownie odczytał Opus; ustalono m.in.: pierwsza suma 30 000 zł na Łohwinie (zapis w Wilnie 18 IV 1764, oblata winnicka 27 VII 1764), druga 44 000 zł na Suchym Jarze, zastawcy – Michał i Kazimiera[?] z Ogińskich Brzostowscy, koniuszowie (później podskarbiowie) W. Ks. Lit.; dziedzic klucza porczyckiego – Szymon Jacynicki, horodniczy winnicki, kontrakt w Parchomowcach 19 II 1768 (por. akty 339–340).

Streszczenie

Włodzimierz Krzyżanowski zeznał 28 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim zapis cesji dla swej wnuczki Magdaleny Dobrowolskiej, córki zmarłych Szymona i Heleny z Krzyżanowskich Dobrowolskich. Krzyżanowski miał dwie sumy: 30 000 zł w złocie na wsi Łohwin (klucz porczycki, pow. winnicki), wniesioną zapisem zastawnym Michała i Kazimiery[?] z Ogińskich Brzostowskich (Wilno, 18 IV 1764; oblata winnicka 27 VII 1764), oraz 44 000 zł na wsi Suchy Jar, zabezpieczoną skryptem obligacyjnym Brzostowskich, podskarbiostwa W. Ks. Lit.; po nabyciu klucza porczyckiego przez Szymona Jacynickiego, horodniczego winnickiego, sumy te zostały przez niego przyjęte kontraktem w Parchomowcach (19 II 1768). Z łącznej sumy 74 360 zł Krzyżanowski przelewa 50 000 zł jako posag na wnuczkę Magdalenę (na wypadek jej zamążpójścia), z prawem intromisji i dochodów z Łohwina i Suchego Jaru do czasu wypłaty; pozostałe 24 360 zł, długi, zasiewy i sprzęty zachowuje dla siebie. Podpisali: W. Krzyżanowski oraz przyjaciele Jan A. Barsewicz, A. Wolański i Andrzej Szowski[?].

Transkrypcja

k. 302v (skan 0305, strona lewa)

1Oblata Kontraktu Zastawne-

2go między W. Podlewskim z iedney

3a W. Sobolewskim S. S. z drugiey

4Strony

5Roku, Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną

8Janem Jedleckim Jngrem y Namiesnikiem Burg. Gr. Winn.

9Comps Pltr W. Jmć Pan Andrzey Sobolewski Ten kon-

10trakt Zastawny między W. Podlewskim Podcz. Wendyń.

11z iedney a W. Oferentem z drugiey Strony o Dobra Część

12Pilawy ratione Jntro Conten. ad Acta Castri Capitli Vinn.

13per oblatam podał de tenore tali. Między W. Jmć Panem

14Andrzejem Podlewskim Podczaszym Wendyńskim z iedney

15a W. Jmć Panem Andrzejem Sobolewskim Skarb.

16Sieradzkim z drugiey Strony stanął pewny Kontrakt y wza-

17iemne postanowienie w ten Sposob. Jż W. Jmć P. Andrzey Podle-

18wski Podczaszy Wend. będąc potrzebny na uspokoienie Jnte-

19[kustosz: ressow]

k. 303 (skan 0305, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 303

2ressow swoich Summy Trzech Tysięcy Zł. Pol. bierze

3z pożyczki pomienioną Summę w Złocie ważnym Obrą-

4czkowym u W. Jmci P. Andrzeja Sobolewskiego S. S. a żeby

5zaś tenże Jmć P. Sobolewski miał Usum et Fructum od

6pomienioney Summy Trzech Tysięcy Zł. Pol. tedy Wść

7Jmć Pan Podlewski Podcz. Wendyń. w Dobrach swoich Wsi

8Pilawie Część pewną z Poddanemi Sześcią Czterma Para-

9wemi[?] a dwoma Pieszemi w Trzyletnią Zastawną wraz ze

10Dworkiem y całą Sadybą W. Jmć P. Pietruszewskiego, należą-

11cą temuż W. Sobolewskiemu S. S. puszcza w Aktualną odda-

12ie Possessyą w ktorą Część wolney Jntromissyi dopuszczam

13Ewikcyą Generalną ostrzega, do ktorego to Kontraktu Jnwen-

14tarz tak Poddanych y onych powinności tudzież y Zabudo-

15wania spisany być od Dziedzica[?] powinien y do Kontraktu teraz

16następującego referować się ma. Jntrata pomienionych

17Poddanych z Dni Pańszczyznianych rachować się

18w Jnwentarzu będzie, tak Ciągłych iako

19y Pieszych Dzień ieden po Groszy Dziesięć

20y inne powinności rzeczy Jnwentarzem

21opisane będą a coby z Jnwentarza podanego

22Korrespondencyi od Summy Trzech Tysięcy

23Zł. Pol. niedostawało tedy Wść Jmć Pan Po-

24dlewski quotannis czyli sam czyli Zawsze

25Zawydanemi[?] Kwitem dopłacać Wść Sobolew-

26skiemu per Decem Asento[?] Computando te-

27netur Pola w kożde[?] Rękę podni[?] Ozim nie-

28mniey y Sianożęci na Kopanow Dwunastu

29wydzielić się ma Wolne Mielce we Młynie

30Pilawskim wrąb na Opał wyłowienie Czterech

31Opustow Wodki[?] warzenie Piwa na potrzeby y

32wygody Wść Possessora Wść Dziedzic ostrzega

33aże Wść Sobolewski Zasiewow Ozimowych

34Zadnych niebierze, tedy po Expiracyi Kontraktu

35[kustosz: libera]

k. 303v (skan 0306, strona lewa)

1libera Collectio Sine Exdecimatione Zasiewow

2Ozimych praecustoditur w tym zas Roku zaraz

3Dał Bog po żniwach Wść Podlewski pomie-

4war Kopami Zyta kop Dwadzieścia, Pszeniczy

5kop Dziesięć Wść Sobolewskiemu oddzieli

6przyrzeka tedy Wść Sobolewski w następuią-

7cych Latach tyle z Zboża przywrocić powinien

8będzie, Szarwarki do Reperacyi y Proble[?] Gro-

9bly Wść Dziedzic na Siebie przyymuie, nad

10Podany Jnwentarz Poddanych pociągać nie

11powinien Jmć Pan Possessor, Possessya pomie-

12war Zaczyna się od S. Woyciecha Swiątka

13Ruskiego w Roku teraźnieyszym Tysiąc Siedm-

14set Sześćdziesiąt Osmym, więc o tymże Dniu

15y Czasie w Roku Tysiąc Siedmset Siedm-

16dziesiątym Pierwszym Expirować się powin-

17na, na ktorym Terminie y Liczenie Summy

18nastąpić ma, a in casu niewyliczenia tedy

19znowu w Jngerencyą wpadać powinna. Przy-

20rzeka iednak Wść Podlewski Jż ieżeliby po-

21trzeba wyciągała Wść Sobolewskiemu tedy wolen

22Summy Tysiąc Zł. Pol. wyliczyć de Klemencyi[?] wo-

23iennościey[?] zas Summie Dwuch Tysięcy Zł.

24Pol. usq ad Expirationem Contractus zosta-

25wać Pacifice powinien Awizacya ante Expi-

26rationem Contractus niedziel Sześciu wyłuszcza-

27iąca[?] poprzedzać powinna, Rumacya cum obedien-

28tia Subditorum z wolnym wywozem omittanty[?]

29praecustoditur przez niedziel dwie to wszyst-

30ko Strony obie Zyciem[?] dotrzymać maią Szkodza-

31ładem[?] drugiey takoweyże Summy Trzech Tysię-

32cy Złotych Pol. Sobie y Sukcessorom in casu nie-

33dotrzymania Forum ubiquinarium naznacza-

34ią y wato się Rękami własnemi y Uproszonych

35Przyiacioł Obie Strony podpisuią się. Dat w Pila-

36wie Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Dnia

37[kustosz: Dwudzie]

k. 304 (skan 0306, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 304

2Dwudziestego Trzeciego Aprilis. W tego Kontraktu per

3Oblatam podanego podpis Ręki przy Pieczęciach Dwoch

4na Laku Czerwonym wyciśnionych w te Słowa An-

5drzey Podlewski Podcz. Wendyń. (L.S.) A. Sobolewski

6(L.S.) Ktory to Kontrakt per Oblatam podany de Ver-

7bo ad Verbum do xiąg Ninieyszych Grodz. Winni-

8ckich iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 43 miejsca niepewne – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. Podlewski – podczaszy wendeński („Wendyń.”); Sobolewski – „S. S.” = skarbnik sieradzki (por. akt 355).

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje k. 302v (od nagłówka nr 354 ok. 47% wysokości skanu 0305 L), k. 303 i k. 303v; kończy się u góry k. 304 przed nagłówkiem aktu 355. Pismo kursywa kancelaryjna; od k. 303 drugi, drobniejszy i trudniejszy charakter pisma (kontrakt wpisany inną ręką), stąd wiele odczytów niepewnych. Dolna część k. 302v prawie pusta; kustosz na k. 302v słabo czytelny.

Łacina i skróty: Oblata = wpis dokumentu do akt grodzkich; Comparens Personaliter (Comps.) = stawiwszy się osobiście; Intro Contentum ad Acta Castri Capitanealis Vinnicensis per Oblatam podał = zawarty w aktach grodu starościńskiego winnickiego przez oblatę podał; de tenoris tali = następującej treści; Usum et Fructum = użytkowanie i pożytki; Quotannis = corocznie; per Decem Asento Computando[?] = z obliczeniem przez dziesięć (lat)[?]; Collectio Sine Exdecimatione = zbiór bez dziesięciny; praenustoditur[?] = odczyt niepewny; Ewikcya Generalna = ogólna gwarancja prawa własności; ad Expirationem Contractus = do wygaśnięcia kontraktu; cum obedientia Subditorum = z posłuszeństwem poddanych; de Verbo ad Verbum = słowo w słowo; Ingrossowany = wpisany do ksiąg; K.K.M.L.S. i P.S. = skróty podpisowe (pieczęć lakowa) – odczyt niepewny. Zastaw (kontrakt zastawny) = oddanie dóbr w posiadanie wierzyciela w zamian za pożyczoną sumę; Intromisja = wprowadzenie w posiadanie; Possessya = posiadanie; Inwentarz = spis poddanych i powinności.

Streszczenie

Andrzej Sobolewski podał 28 maja 1768 r. do akt grodzkich winnickich kontrakt zastawny zawarty w Pilawie 23 kwietnia 1768 r. z Andrzejem Podlewskim, podczaszym wendeńskim. Podlewski, potrzebując pieniędzy na uregulowanie swych interesów, pożyczył od Sobolewskiego 3000 zł pol. w dobrym złocie i za to oddał mu w trzyletni zastaw część wsi Pilawa: sześciu poddanych (czterech parowych[?] i dwóch pieszych), z dworkiem i całą sadybą po Pietruszewskim, z prawem wolnej intromisji i ewikcją. Dochód liczy się wg inwentarza (dzień pańszczyzny po 10 groszy); niedobór do procentu od sumy Podlewski ma dopłacać corocznie. Posesor otrzymuje pola, sianożęci na 12 kopań, wolne mielenie w młynie pilawskim, wrąb na opał, odłów czterech[?] spustów, warzenie piwa; Podlewski daje mu zaraz po żniwach 20 kop żyta i 10 kop pszenicy (do zwrotu po wygaśnięciu). Posesja od św. Wojciecha (ruskiego) 1768 do tego dnia 1771 r.; wtedy wypłata sumy, a w razie niewypłacenia – dalsze trzymanie. Podlewski może wcześniej zwrócić 1000 zł, a za 2000 zł Sobolewski trzyma dobra do końca kontraktu; wypowiedzenie na sześć tygodni przed upływem; zakład (wadium) 3000 zł. Podpisy i pieczęcie obu stron.

Transkrypcja

k. 304 (skan 0306, strona prawa)

1Jntromissya w Część Pilawy Wiell. Sobole-

2wskiemu Skarbnikowi Sieradzkiemu Służąca

3Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Maja Dwudziestego Osmego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Janem Jedleckim Jn-

6stygatorem y Namiesnikiem Burg. Grodz. Winn. Stanowszy oczewiście Woźny Generał Wwa

7Bracł. y Jnnych Opatrz. Leonty Pilaski w mocy wierney Rel. swoiey dobrowolnie Zeznał

8Jż On Roku teraźnieyszego Dnia Dwudziestego Siodmego Maja na affektacyą y

9prawną rekwizycyą W. JP. Andrzeja Sobolewskiego S. S. maiąc przy sobie Stro-

10nę Szlachty Ludzi wiarygodnych Urodz. Jchmć PP. Jana Bogusławskiego y Ada-

11ma Woyciechowskiego dla tym większey Wiary do tego Aktu użytych był w Do-

12brach Wsi Pilawie na Części W. JP. Andrzeia Podlewskiego Podczaszego Wieńdeń-

13skiego gdzie będąc Vigore Kontraktu Zastawnego Trzyletniego między Wiell. Re-

14kwirentem a W. tymże Podlewskim Aktu w nim wyrażonego w Pilawie Za-

15wartego tę Dobra Część Wsi Pilawy ze wszystkiemi Polami, rolami, Lasami, Lą-

16kami Zarosłami, rolami Poddanemi Sześciu ciągłemi y nieciągłemi Czynszami

17Daninami Dziesięciną Pszczelną, Browarami Młynem budowlą Pańską

18Jnną y wszystkiemi attynencyami y pertynencyami takiemi iakie z dawna dawnych

19Zwyczaiow powinnościach y iurisdykcyi maią y mieć się powinny w tychże

20na aktualną y niewzruszoną W. rekwirentowi podał y postąpił Possessyą, Ktory

21Woźny Ludzi do gromady zwoławszy o nowym Panie y Possessorze obwieściwszy[?]

22y onym[?] na Pańszczyznę y odbywać Zalecił[?] y z tamtąd powrocił, przede-

23mną Urzędem prawdziwey Jntromissyi uczynił y Zeznał Rel. Woźny nie

24umieiący pisać Znakiem Krzyża S. podpisuię się Leonty Pilaski ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 21 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa (S. S. = Skarbnik Sieradzki).

Uwaga redakcyjna: akt mieści się w całości na k. 304 (skan 0306, strona prawa), od numeru 355 w lewym marginesie (ok. 22% wysokości strony) do podpisu woźnego (ok. 65%); wyżej kończy się poprzedni akt (oblata kontraktu), niżej zaczyna się akt 356 (Intromissya w Części Dóbr Wsi Zabokrzyczy[?] ... W. Pawłowskiemu[?]) – nie przepisany. Pismo drobne, ściśnięte, kursywa kancelaryjna; tekst formularzowy, ale wiele wyrazów odczytanych niepewnie, zwłaszcza w nagłówku marginalnym i w końcówce (opis czynności woźnego). Odczyt linii 5–7 (urząd woźnego) i linii 21–22 jest wstępny.

Łacina i skróty: in Vim sub fide (w tekście nieczytelne) nie występuje w tym akcie; Intromissya – wprowadzenie w faktyczne posiadanie dóbr, wykonywane przez woźnego w asyście szlachty; woźny generał – urzędnik sądowy doręczający pozwy i wykonujący czynności procesowe w terenie; woźny wiarny – woźny wiarygodny; Kontrakt zastawny przeletni – umowa zastawu (dzierżawy zastawnej) na kilka lat, tu zawarta między Podlewskim a Sobolewskim (por. akt 354); requizycya – żądanie, wezwanie; affektacya – naleganie; rekwirent – strona żądająca czynności; attynencye i pertynencye – przynależności; aktualna intromisja – wprowadzenie w faktyczne posiadanie; JMć/Jchmć/W. JP. – Jegomość/Jchmość/Wielmożny Jegomość Pan; Podstarości – zastępca starosty; Pańszczyzna – powinności poddanych.

Streszczenie

Woźny generał woj. bracławskiego Leonty Pilaski zeznał 28 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim, że 27 maja 1768 r., na żądanie Andrzeja Sobolewskiego, skarbnika sieradzkiego, w obecności szlachty Jana Bogusławskiego i Adama Wojciechowskiego, wprowadził go – na mocy trzyletniego kontraktu zastawnego zawartego w Pilawie z Andrzejem Podlewskim, podczaszym wendeńskim (akt 354) – w posiadanie części wsi Pilawa należącej do Podlewskiego: z polami, lasami, łąkami, zaroślami, sześcioma poddanymi ciągłymi i nieciągłymi, czynszami, daninami, dziesięciną pszczelną, browarem, młynem i budynkami dworskimi. Zwoławszy gromadę, ogłosił nowego posesora i nakazał odrabiać pańszczyznę. Woźny, niepiśmienny, podpisał się znakiem krzyża.

Transkrypcja

k. 304 (skan 0306, strona prawa)

1Jntromissya w Części Dobr Wsiow Zabokrzycza

2y Torkowa W. Pawłowskiemu Ł. Z. H. Służąca

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Maia Dwudziestego Osmego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Janem Jedleckim

6Jngrem y Namiesnikiem Burg. Gr. Winn. Stanowszy oczewiście woźny Gr. Wwa

7Bracł. y Jnnych Opatrz. Andrzey Hamalik in Vim sue vere ac fidelis Rel. Palam

8publice liberequé recognovit Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Sześćdzie-

9siąt Osmego Dnia Dwudziestego Siodmego Maja na Affektacyą y prawną rekwi-

10zycyą W. JP. Antoniego Pawłowskiego Łowcz. Z. Halic. maiąc przy sobie Stro-

11nę Szlachty Ludzi Wiary godnych Urz. Jchmć Panow Jana Witwickiego y Chry-

12zostoma[?] Zwolińskiego[?], był w Dobrach Wsi Zabokrzyczu y Torkowie tu w Woiewodz-

13twie leżących gdzie wraz z nominowanemi Jchmć Szlachtą będąc w te Dobra

14[kustosz: Części]

k. 304v (skan 0307, strona lewa)

1Części Wsiow y Torkowa y Zabokrzyczu Ze wszystkiemi Poddanemi ciągłe-

2mi y nieciągłemi Lasami y Jch pożytkami Maydanem Potaszowym

3Gruntami Polami Sianożęciami y innemi attynencyami teyże W. Pa-

4włowskiego rigore Prawa temuż rekwirentowi Służącego nemine de-

5nuente et contradicente Jntromittował y uwiązał oraz w posses-

6syą realną y Aktualną podał y postąpił Possessyą gdzie temiż

7Jchmć Szlachtą y inne wielu oświadczywszy się z tamtąd po-

8wrócił y tu przedemną Urzędem prawdziwey Jntromissyi wier-

9ną uczynił y zeznał Rel. Woźny nieumieiący pisać Krzyż Swię-

10ty kładnie Andrzey Hamalik ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 23 miejsca niepewne – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa (Ł. Z. H. = Łowczemu Ziemi Halickiej).

Uwaga redakcyjna: akt BEZ NUMERU MARGINALNEGO w księdze (numer 355a nadany redakcyjnie); zaczyna się na k. 304 (skan 0306, strona prawa) ok. 66% wysokości strony, pod podpisem woźnego Leontego Pilaskiego kończącym akt 355, i kończy podpisem woźnego (krzyżyk) na k. 304v (skan 0307, strona lewa) ok. 20% wysokości, przed nagłówkiem „Oblata Instrumentu na Regencyą Konfederacką…” z numerem 356. Pismo drobne, blade, o słabym kontraście; nagłówek marginalny wpisano w prawej części dwóch pierwszych wierszy. Kustosz „Części” na dole k. 304 odczytany z dużą dozą pewności (zakończenie wiersza ostatniego i początek k. 304v). Numeru marginalnego w księdze brak. Data wpisu: odczytano „Maja Dwudziestego Osmego” (28 V 1768), czyli nie 1 czerwca; relacja woźnego odnosi się do czynności z 27 maja. Miejsce: odczytano „Zabokrzycza / Zabokrzyczu” oraz „Torkowa / Torkowie” (druga wieś niepewna; może „Porków”). Wiersze 8–11 k. 304 (okolica słów „Zomme wz Ziemi Halez maiąc w Zobiećtwo…”, „Witwickiego y Ch… Lwowskiego”, „Woiewodz…ctwie”) oraz końcówka aktu odczytane niepewnie; brzmienie fragmentu o przekazaniu posesji (wiersze 5–6 k. 304v) jest przybliżone. Nazwisko woźnego odczytane jako „Hamalik” (podpis) / „Hamainik” (w tekście); sugerowane Samawik niepotwierdzone.

Łacina i skróty: in Vim sue vere ac fidelis Relationis = w mocy swojej prawdziwej i wiernej relacji; Palam publice libere recognovit = jawnie, publicznie i dobrowolnie zeznał; nomine de = w imieniu, z tytułu; nieoppugnante et contradicente = bez sprzeciwu i oporu (nikt się nie sprzeciwiał); rigore Prawa = w mocy prawa; Intromissya (Intromittował) = intromisja, wprowadzenie w posiadanie (dóbr) przez woźnego; Affektacya = zabieg, starania (tu: wniosek strony); Zomme = suma (niepewne); Requirent = wnioskodawca, strona żądająca czynności; Actualna posesya = faktyczne, rzeczywiste posiadanie; Woźny (woźny generalny) = urzędnik sądowy doręczający pozwy i wykonujący czynności w terenie, składający relacje; Relacya = sprawozdanie woźnego z wykonanej czynności, wpisywane do ksiąg; Instygator = oskarżyciel urzędowy (tu: zastępca burgrabiego); Burgrabstwo Grodzkie = urząd (sąd) grodzki; ⊗ = znak krzyża woźnego nieumiejącego pisać [wg odczytu „nieumieiący pisać”].

Streszczenie

Woźny generał woj. bracławskiego Andrzej Hamalik zeznał 28 maja 1768 r. przed urzędem grodzkim winnickim, że 27 maja 1768 r., na żądanie Antoniego Pawłowskiego, łowczego ziemi halickiej, w obecności szlachty Jana Witwickiego i Chryzostoma[?] Zwolińskiego[?], wprowadził go mocą prawa w posiadanie należących do niego części wsi Zabokrzycze i Torków w województwie bracławskim – z poddanymi ciągłymi i nieciągłymi, lasami, majdanem potażowym, gruntami, polami, sianożęciami i innymi przynależnościami – bez niczyjego sprzeciwu. Woźny, niepiśmienny, położył znak krzyża. W księdze akt nie ma numeru marginalnego (oznaczony redakcyjnie jako 355a).

Transkrypcja

k. 304v (skan 0307, strona lewa)

1Oblata Jnstrumentu na Re-

2gencyą Konfederacką Bracł. Wiell.

3Jmć Pana Jedleckiemu Służącego

4Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Do-

7minikiem Chodykiewiczem Namiestnikiem Konfederackim przy-

8sięgłym ad nunc Actum umyślnym Subdelegatem Comps Pltr

9W. Jmć Pan Jan Jedlecki Regent Konfederacki Bracł. Ten

10Jnstrument na Regencyą Konfederacką Bracł. sobie Oferentowi

11dany y Służący ratione Jntro Contentor. ad Acta Castr. Castli

12Capitli Vinn. per Oblatam podał de tenore tali. Joachim Ka-

13rol z Złotego Potoku na Murachwie Bołchowie Potocki na

14Rochach[?] Rusi Bracławie[?] Trościańcu y Turowie Hrabia Pod-

15[nad linią: Marsz. Konfeder. Wwa Bracł. Woysk Koronnych]

16czaszy W. X. Litew. Trembowelski etc. Staros. Rotmistrz Pancer. Bracł. Lieute-

17nant y Chef Regimentu Kawaleryi Woysk Koronnych Partyi Po-

18dolskiey Ukrainy autoramenti y Wypraw Wwow Kijow. Ruskie

19Wołyn. Podol. Bracł. y Czernich. generalny Regimentarz

20Kawaler Orderu Orła Białego. My Konsyliarze Konfede-

21racyi Wwa Bracł. z władzy pod niebytność JW. Marszałka Konfe-

22deracyi Wwa naszego nam Służącey wszem wobec y każdemu zosobna

23komu o tym wiedzieć należy, mianowicie JO. JWW. WW. Jchmć

24Panom Dygnitarzom Urzędnikom y obywatelom Wwa Bracł.

25wiadomo czyniemy. Jż poniewaź W. JP. Tomasz Czarkowski

26Stol. Bracł. Regent Konfederacyi Wwa tegoż Bracł. Roku przeszłe-

27go Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Siodmego obrany, od podnie-

28sienia Konfederacyi Barskiey oddalił się od attencyi Akt a

29przez tenże Urząd zawakował, Akta zaś Wwa naszego bez przy-

30zwoitey Straży y pilności obeyść się niemogą y reassumpcya Sądow

31Konfederackich następuie a maiąc Urz. Jmć P. Jana Jedleckiego Jnsty-

32gatora Gr. Winn. Zdolnością temu Urzędowi rowney Zaleconego, urzę-

33dowi temu Urząd Regencyi Konfederackiey Wwa naszego Bracł. konfero-

34wać umyśliliśmy, iakoż ninieyszym Listem naszym Pomienionemu Jmć

35[kustosz: Panu]

k. 305 (skan 0307, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 305

2Panu Janowi Jedleckiemu Jnstygat. Gr. Winn. cum omnibus muni-

3is et pertinentiis w Kancellaryi Gr. Winn. Praktykowanemi od podniesienia

4Konfederacyi Barskiey do rozwiązania oney należącemi po wykonanym

5wprzod przed nami super Fidelitatem hujusce muneris Juramencie kon-

6ferujemy y z Aktualnego Regenta Konfed. Wwa naszego Bracł. od wszy-

7stkich Obywatelow Wwa naszego mianym bydź chcemy Zalecaiąc temuż

8Urz. Jmci Panu Jedleckiemu Regentowi Konfederac. Wwa naszego

9Bracł. w przyimowaniu y wydawaniu Tranzakcyi Przytomność w

10pilnowaniu Akt przyzwoitą pilność. Dan w Winnicy Dnia

11Dwudziestego Osmego Maja Roku Pańskiego Tysiąc Siedm-

12set, Sześćdziesiąt Osmego. U tego Jnstrumentu per Oblatam

13podanego podpis rąk WW. Konsyliarzow przy Pieczęci iedney

14na Laku Czerwonym wyciśnioney temi Słowy. Alexander Swiato-

15pełk Xiąże Czetwertynski Podk. Wwa Bracł. (L.S.) Bogdan Ostro-

16wski Chorąży Konsylian y Pułkow. W. Bracł. Z. Jaroszynski

17C. P.[?] mpp ktory to Uniwersał per oblatam podany iak się w

18sobie ma do xiąg ninieyszych Gr. Winn. iest wpisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 46 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. Wystawca nominacji: konsyliarze konfederacji bracławskiej działający pod nieobecność marszałka, którym był Joachim Karol Potocki, podczaszy litewski (jego tytulatura otwiera dokument; por. akt 338).

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się ok. 25% wysokości k. 304v (skan 0307, strona lewa) nagłówkiem marginalnym z nr 356 i ciągnie się do ok. 40% wysokości k. 305 (strona prawa), przed nagłówkiem aktu nr 357 („Oblata Immunitetu[?] na Kon[federa]cyą od JW. Konsyliarzow wydanego”). Pismo kursywa kancelaryjna, czytelna, lecz kilka wyrazów w szerokich zawijasach (tytulatura Potockiego, końcówki wierszy) odczytano niepewnie. Na dole k. 304v kustosz „Panu”. Wiersz „interlinia” wstawiony drobnym pismem między wierszami.

Łacina i skróty: Oblata = wpis dokumentu do ksiąg grodzkich na żądanie strony; Instrument = dokument (tu nominacja); Regencya konfederacka = urząd regenta (pisarza/archiwisty) przy konfederacji; ad nunc Actum urzędowym Subdelegatem = (dotąd) obecnie urzędowy subdelegat aktu; Comparens Personaliter (Comp.s Per…) = stawiwszy się osobiście; ratione Intro contentor. ad Acta Pśn. Castr. Capit. Winne = z powodu wniesienia wyżej wymienionych do akt grodu kapitańskiego winnickiego; per Oblatam podał = podał przez oblatę; de tenore tali = tej treści; cum omnibus muniis et pertinentiis = ze wszystkimi powinnościami i przynależnościami; super Fidelitatem hujusce muneris Juramentu = przysięgi na wierność temu urzędowi; ut wpisam[?] = (końcowa formuła o wpisaniu, odczyt niepewny); mpp = manu propria (własną ręką); L.S. = locus sigilli (miejsce pieczęci); Dan = dany; Konsyliarz = członek rady konfederacji; Regent = urzędnik kancelaryjny konfederacji (pisarz akt); Marszałek konfederacji = przewodniczący konfederacji.

Łacina i skróty: ad nunc Actum = do tej czynności; Comps Pltr (Comparens Personaliter) = stawiwszy się osobiście; ratione Intro Contentorum = z racji treści; de tenore tali = takiej treści; cum omnibus muniis et pertinentiis = ze wszystkimi obowiązkami i przynależnościami; super Fidelitatem hujusce muneris Juramentum = przysięga na wierne sprawowanie tego urzędu; autoramenti = autoramentu (zaciągu) cudzoziemskiego/narodowego; Regent = kierownik kancelarii (akt) sądu; Regimentarz = dowódca wojsk w zastępstwie hetmana; Konsyliarz = członek rady konfederacji; L.S. = locus sigilli.

Streszczenie

Jan Jedlecki stawił się 1 czerwca 1768 r. przed Dominikiem Chodykiewiczem, namiestnikiem konfederackim i subdelegatem, i podał do oblaty instrument z 28 maja 1768 r. (Winnica), wystawiony w imieniu Joachima Karola Potockiego, podczaszego litewskiego, marszałka konfederacji woj. bracławskiego i regimentarza, przez konsyliarzy tej konfederacji działających pod jego nieobecność. Konsyliarze ogłaszają, że dotychczasowy regent konfederacji Tomasz Czarkowski, stolnik bracławski (obrany w 1767 r.), po zawiązaniu konfederacji barskiej porzucił akta i urząd zawakował; ponieważ akta wymagają opieki, a sądy konfederackie są reasumowane, powierzają regencję konfederacką województwa Janowi Jedleckiemu, instygatorowi grodzkiemu winnickiemu, po złożeniu przez niego przysięgi, i polecają mu staranność w przyjmowaniu tranzakcji i strzeżeniu akt. Podpisali: Aleksander Świętopełk-Czetwertyński, podkomorzy bracławski, Bogdan Ostrowski, chorąży, konsyliarz i pułkownik woj. bracławskiego, oraz Zachariasz Jaroszyński.

Transkrypcja

k. 305 (skan 0307, strona prawa)

1Oblata Jnnotescencyi na Są-

2dy Konfeder. od JO. JWW.

3Konsyliarzow wydaney

4Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną

7Janem Jedleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comps

8Pltr Urz. Jmć Pan Jozef Jzbicki tę Jnnotescencyą od JO. JWW.

9Konsyliarzow na Sądy Konfederackie Wwa Bracł. wyda-

10ną ratione Jntro Contentor. ad Acta Castr. Castli Capitli Vinn. per

11Oblatam podał Tenoris Ejusmodi. Wiadomo Czyniemy

12Listem naszym Jnnotescencyalnym komu o tym wiedzieć bę-

13dzie należało osobliwie JO. JWW. WW. y Urz. Jchmciom

14Panom Senatorom Dygnitarzom Urzędnikom Ziem. y Grodz. y

15całemu Rycerstwu Wwa Bracł. iż my niżey podpisani ten

16wiłaszcze[?] na fundamencie wydanego Uniwersału od JW. Po-

17JP. Joachima Potockiego Pod. W. X. L. Marsz. Konfed. Wwa

18naszego Dnia Szesnastego Maja Roku teraźnieyszego

19Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego w Obozie pod Mi-

20chalczem wydanego a zaś w Aktach Grodu własnego Wwa

21Dnia Dwudziestego Szostego tegoż Miesiąca y Roku Obla-

22towanego dla przyspieszenia Kursu S. Sprawiedliwości Są-

23dy Konfeder. nam Konsyliarzom oraz z WW. Jchmć PP. Sędzia-

24[kustosz: mi]

k. 305v (skan 0308, strona lewa)

1mi Konfederac. w Mieście JKMci Winnicy reassumować Jntymu-

2iącego dlaczego my Stosuiąc się do pomienionego Uniwersału aże-

3by Jchmć wszyscy sitientes Justitiam niezwłocznie dla Siebie wymia-

4ru odbierali rozsądzenia tudzież iakimkolwiek w tym Czasie zapo-

5biegaiąc bezprawiom Sądy Konfederackie Dnia Trzeciego te-

6raźnieyszego Miesiąca reassumować się maiące Zaraz w Przed-

7pierwszego na Dniu tymże Wotama potym Solita praxi na

8Trzeciem Wotaniu toiest Dnia Pierwszego Miesiąca Lipca

9Zaczynaiące się Czas y Termin Oznaczamy obwieszczaiąc JP.

10Patrocinantes ażeby imieniem Obywatelow swoich Zwyczaiem Zako-

11wanego Prawa powydawawszy Pozwy na Blankietach Przy-

12pod Tytułem Rady Urzędnikow Konfederowanego Wwa

13Bracł. wpełnią godność we Sprawach mieli. Na ktory Czas

14Zieżdżaiący się JO. JW. Konsyliarze y WW. Jchmć PP. Sędzio-

15wie Urzędnicy Ordynaryi Sądow Swieckich Kurs dalszey Spra-

16wiedliwości aplikować obligowani będą. Ktorym to Listem

17naszym wszystkim do wiadomości podawszy rękami naszemi

18podpisuiemy. Działo się w Winnicy Dnia pierwszego Czerw-

19ca Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego Roku. U tey Jnno-

20tescencyi per Oblatam podaney podpisy rąk JO. JW. Konsyli-

21arzow temi Słowy Alexander Swiatopełk X. Czetwertynski

22Podkomorzy y Konsylian Wwa Bracł. Bogdan Ostro-

23wski Chorąży Konsylian y Pułkownik Wwa Bracł. Zacha-

24riasz Jaroszynski C. P.[?] Wwa Bracł. Konsylian mpp. Ktora

25to Jnnotescencya iak się w sobie ma do xiąg ninieyszych Gr.

26Winn. iest Zaingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 32 miejsca niepewne – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa.

Uwaga redakcyjna: akt zajmuje dół k. 305 (skan 0307, strona prawa, od ok. 42% wysokości; nagłówek marginalny 357 przy lewym marginesie) i górę k. 305v (skan 0308, strona lewa, do ok. 62% wysokości); poniżej zaczyna się akt 358 („Kwit z Eliminacyi Manifestu…"). Pismo staranna kursywa kancelaryjna jednej ręki. Ostatnie wiersze k. 305 kończą się wyrazem „Sędzi-", a dopisek pod nim („mi") jest kustoszem; k. 305v zaczyna się od „mi Konfederac.". Odczyt licznych wyrazów, zwłaszcza w środkowej części innotescencji (reasumpcja sądów, formuła o patrocynantach), jest niepewny; sens ogólny pewny. Nad numerem k. 305v widać blady numer karty (nieczytelny, nie przepisany). Tytuł marginalny: pierwszy wyraz „Inotescencyi" odczytany z niepewnością.

Łacina i skróty: Comparens (Comp.) – stawiwszy się [osobiście]; Intra Contenta ad Acta Gen. Castr. Capit. Vinn. – wpisane [wnet] do akt Grodzkich Generalnych/Grodu Kapitańskiego Winnickiego; per Oblatam podał – podał przez oblatę (wniesienie dokumentu do akt); Tenoris Ejusmodi – takiej treści; Vicientes[?] – odczyt niepewny, być może „Querentes" (szukając) lub inne słowo łac.; Justitiam – sprawiedliwość; Patrocinantes – patronujący, wspierający prawnie; Solita praxi – według zwykłej praktyki; mpp – manu propria (własną ręką); Bracł. – bracławskiego; Konsyliarz – członek rady konfederacji; Inotescencya – obwieszczenie, wiadomość publiczna; Uniwersał – pismo okólne urzędu/konfederacji do ogółu; oblata – wniesienie dokumentu do akt sądowych i wpisanie go do ksiąg; Pod. W.X.L. – Podczaszy Wielkiego Księstwa Litewskiego; Marsz. Konfed. – marszałek konfederacji; Zaingrosowana – wpisana (ingrosowana) do ksiąg.

Łacina i terminy: innotescencja = obwieszczenie, pismo podające do wiadomości; sitientes Justitiam = łaknący sprawiedliwości; Solita praxi = według zwykłej praktyki; Patrocinantes = patroni, adwokaci; Wotania = kolejne wywołania (terminy) spraw; Blankiety = urzędowe formularze pozwów; Ordynaryja = porządek (rejestr) spraw; reassumpcja = wznowienie działalności sądu.

Streszczenie

Józef Izbicki podał 1 czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, do akt grodzkich winnickich innotescencję konsyliarzy konfederacji (barskiej) woj. bracławskiego z tego samego dnia. Konsyliarze, na podstawie uniwersału marszałka konfederacji Joachima Potockiego, podczaszego W. Ks. Lit., wydanego 16 maja 1768 r. w obozie pod Michalczem i oblatowanego w grodzie 26 maja (por. akt 338), ogłaszają reasumpcję sądów konfederackich w Winnicy: sądy mają się zebrać 3 czerwca, a sprawy ruszą według zwykłej praktyki od trzeciego wołania, tj. od 1 lipca 1768 r.; patroni mają wydawać pozwy na blankietach pod tytułem „Rady Urzędników Konfederowanego Województwa Bracławskiego”. Podpisali: Aleksander Świętopełk-Czetwertyński, podkomorzy, Bogdan Ostrowski, chorąży i pułkownik, oraz Zachariasz Jaroszyński – konsyliarze woj. bracławskiego.

Transkrypcja

k. 305v (skan 0308, strona lewa)

1Kwit z Eliminacyą Manifestu od

2W. X. Warynickiego P. L.[?] JW. Poto-

3ckiemu W. K. Służący

4Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Ja-

7nem Jedleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comps Pltr

8Urz. Jmć Pan Stanisław Jurzeniowski Cz. Łukow. na fun-

9damencie specyalney Plenipotencyi Roku teraźnieyszego Dnia Dzie-

10więtnastego Maja w Humaniu od W. X. Jana Warynickiego

11wraz z kwitem na Osobę swoię ad Jnstar Scripti Agenda

12sobie [nad linią: dany] zadaney ręką tegoż y Czterech W. Przyiacioł podpisa-

13ney zeznaiący zdrowy będąc na ciele y Umyśle odstąpiwszy swey wła-

14sney należney Ziem. Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y Wwa

15[kustosz: a pod ten]

k. 306 (skan 0308, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 306

2a pod ten Akt dobrowolnego Zeznania swego cale się poddaiąc y

3inkorporuiąc wiadomo Czynię ustnie y dobrowolnie Zeznaię Jż Jmć Ja

4Zeznawaiący Jmieniem pomienionego W. X. Jana Warynickie-

5go przeszłego Mythowieckiego ad Praesens zaś Lepeźnickiego Paro-

6cha za ktorego o pokoy y dotrzymanie rzeczy tak Manifesta iedna

7w Grodzie ninieyszym Roku teraźnieyszego Dnia Czternastego

8January drugi w Grodzie Żyt. od pomienionego X. Jana War-

9nickiego Paro.[?] JW. Franciszkowi Salezemu Potockiemu

10W. K. Dobr Włości Humańskiey Dziedzicowi Panu

11wpełney Sprawiedliwości pełnemu o niczym niewiadome-

12mu tudzież W. JPanom Rafałowi Despotowi Zadanowiczowi

13P. S. Dobr Włości Humańskiey Ekonomowi y Benedyktowi

14Łapczowi Gubernatorowi przeszłemu Mankowieckiemu y wsi

15czym niewinnemu a osobliwie Joskowi Szulowi y Leybie Łań-

16cuckim[?] Mythowieckim a teraz Pańskiemu y Rabanomeć-

17kiemu[?] Arędarzom Capitanter zaniesione iakoby przez Mo-

18nitorium y Dekret w Konsystorzu Łacinskim Bracł. na Kom-

19missyą [nad linią: za Ołtarz[?]] względem zabranych Wołow z Wozem y Zbożem otrzy-

20many y inne w pełnie w tey Sprawie zaszłe Tranzakcye dla

21nastąpioney zupełney Satysfakcyi y wzaiemnego z pomienione-

22mi Arędarzami zadługu zgodnego po kwitowaniu się, Kassuię

23annuluię et ex actis penitus eliminuię y ze wszystkich [nad linią: Pretensyi] do

24Dziś Dnia zachodzących kwituię wiecznie ratione Omissorum

25wkładaiąc milczenie mocą dobrowolnego Zeznania swego

26Stanisław Jurzeniowski mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 40 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa.

Uwaga redakcyjna: akt zaczyna się na k. 305v (nagłówek marginalny „358” obok tytułu: „Kwit z Eliminacyą Manifestu …”) i kończy na k. 306 podpisem Jurzyniowskiego, przed nagłówkiem aktu 359. Pismo kursywa kancelaryjna, trudna; liczne nazwy osobowe i środkowe wiersze odczytane niepewnie. Odczyt jest szkicowy – wymaga weryfikacji na pełnym skanie. Dolna część tytułu („W. K[?]. Stużey[?]”) niepewna.

Łacina i skróty: Comparuit = stawił się; Plenipotencya = pełnomocnictwo; ad Instar Scripti = na wzór pisma; Capitanter = zagarniając/ujmując[?]; kassuię, annuluię et ex actis penitus eliminuię = unieważniam, znoszę i całkowicie usuwam z akt; ratione = z tytułu; Manifest = publiczne oświadczenie/protestacja wpisana do akt; eliminacja = wykreślenie, usunięcie z akt; kwit = pokwitowanie, zwolnienie; mpp = manu propria (własnoręcznie); Regent Konfederacki = tytuł Jana Jedleckiego w czerwcu 1768; Forum Powiatu = sąd powiatowy; Jurysdykcya = właściwość sądowa.

Łacina i terminy: ad Instar Scripti Agenda = na wzór pisemnej instrukcji; ad Praesens = obecnie; paroch = proboszcz greckokatolicki (unicki); Capitanter = z oskarżeniem, w sposób wnoszący sprawę gardłową/zasadniczą; monitorium = upomnienie sądu duchownego; ex actis penitus eliminuję = całkowicie wymazuję z akt; ratione Omissorum = co do rzeczy pominiętych; milczenie wkładać = zrzec się dalszych roszczeń; eliminacja manifestu = wykreślenie protestu z akt.

Streszczenie

Stanisław Jurzeniowski, cześnik łukowski, jako pełnomocnik (plenipotencja z Humania, 19 V 1768) ks. Jana Warynickiego, dawniej parocha w Mythowcach[?], obecnie w Lepeźnicach[?], zeznał 1 czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim, kwit dla Franciszka Salezego Potockiego, wojewody kijowskiego, dziedzica włości humańskiej. Ks. Warynicki wniósł dwa manifesty (w grodzie winnickim i 14 stycznia 1768 w grodzie żytomierskim) przeciw ekonomowi Rafałowi Despotowi Zadanowiczowi, byłemu gubernatorowi Benedyktowi Łapczowi i zwłaszcza arendarzom Joskowi Szulowi i Leybie Łańcuckiemu[?] (o zabranie wołów z wozem i zboża, z monitorium i dekretem konsystorza łacińskiego bracławskiego). Wobec zaszłej ugody i pełnej satysfakcji pełnomocnik kasuje i wykreśla te manifesty z akt, kwitując wszystkich z pretensji – Potockiego jako niewinnego i o niczym niewiedzącego.

Transkrypcja

k. 306 (skan 0308, strona prawa, od ok. 63% wysokości)

1Oblata Limity między Doba-

2mi Kluczem Kalnickim a Doba-

3mi Kluczem Ilinieckim

4Roku Tysiąc Siedmset Sześdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną

7Janem Jedleckim Regentem Konfederackim Burgrab[stwa?]

8Comp[arens] Pltr W. Jmć Pan Jozef Izbicki[?] Limite

9Aktu Graniczne między Dobrami Kluczem Kalnickiego a Dobrami

10Kluczem Ilinieckim Uczynioną ratione Jntti Contentt. ad Acta

11Grod. Capit. Winn. p oblatam podał de Tenore tali

12Actum in Loco differentiarum inter bona Tractum Kal-

13nicen. Illm. Magnificorum Platerow Palatinorum Mscislavien.

14[kustosz: conjugum]

k. 306v (skan 0309, strona lewa)

1Conjugum hereditaria in Palatinatu Bracław. consistentia

2ab Una et Bona Villam Krasnenkie et Wasylowka Illu-

3strissimorum Principum Sanguszkow hereditaria ad praesens

4ad Tractum Ilineciensem Spectantia itid in Palatinatu Bra-

5clavensi Consistentia Parte ab altera Feria Tertia pt Domi-

6nicam Misericordiae pxa ut pote Die Decima nona Men-

7sis Aprilis Anno Domini Millesimo, Septingentesi-

8mo, Sexagesimo octavo Praesentibus Illmis ac generosis

9Ignatio Radanowicz Castri Vinnic. Subdelegato

10Jurato Adalberto Sakowski itidem Castri Vinnic. Subdele[gato]

11Ignatio Danilecki, Joanne Pszowski[?] Petrzio[?] Clement[?]. Jacobo

12Dubrawski, Michaele Wolski, Michaele Skrocki[?] Alexan-

13dro Moszynski[?] Casimiro Kalityn[?] aliisq. pluribus varie Con-

14ditionis hominibus nec non Illi Regni Gnali provido Laurentio

15Jarzynski Autenticato Jurato Actus Praesentis Apparitore

16Officia Succamerariale Granicziale Terrae Halic. et Castren. Vinn.

17Notariale tum in Fundamento Decreti Trib. lis Leopolien.

18inter Causas Palatinatus Bracław. Anno Millesimo, Septin-

19gentesimo, Sexagesimo, Sexto Die Vigesima Prima Mensis

20novembris inter Partes Inferius in Comparitione Exprimendas

21prolati qm ex vi Decretorum Condescensorialium ex mente De-

22creti supra Exarati Tribunalitij Specifice Ultimarie Limi-

23tationis in Anno Dni elapso Millesimo, Septingentesimo,

24Sexagesimo, Septimo in Crastino Festi S. Michaelis Archan-

25geli videlicet Die Trigesima Mensis Septembris de Consen-

26su Partium subsecuta ad requisitionem Illmorum Magnificorum Pla-

27terow Palatinor. Mscislavien. Conjugum Conducta ad Fundum

28et Locum Supra Expressum Condescensorii ibidemq Jurisdi-

29ctionem sui Officiosum Fundarunt Eaq supra scripto Mi-

30nistro Regni Generali provido Laurentio Jarzynski Autenticato Jurato reclamare In-

31junxerunt Vergentes ad Occasum Sole. Actum Praesentem

32ad Diem Crastinam ut potè Vigesimam Mensis Aprilis

33reclamare demandavit. Die autem hodierna scilicet Die

34Vigesima Mensis Aprilis reassumpta p supra nominatum Ministe-

35rialem Jurisdictione Partes ad Inscribendam Comparitio-

36nem acclamare fecerunt Quo in Termino Illustrib. Magnificis

37Constantino Ludovico binominis et Augusta de Oginskie

38Plateri Palatino Mscislavien. Conjugibg Bonor. Tractuum

39[kustosz: Kalnicen.]

k. 307 (skan 0309, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 307

2Kalnicen. et Daszovien. cum attinentiis haeredibus Actoribus et

3Citatis p Generosum Adalbertum Sakowski Subdelegatum Cast.

4Vinnic. Actis Castren. Cremenecen. Die Vigesima Octava Januarij

5millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo octavo Anno Inscri-

6ptum Plenipotentem. Et Illmis Barbara de Comitibus in Szczy[?]-

7no Dunin Mareschalissa M.M.D.L. Matre, Josepho Mare-

8schalco Magno Ejusdem Ducatus Crimenecen. Capitaneo

9Hieronimo Capitaneo Czerkaven. et Janusio Marsz. M.D.

10Litvaniae Filiis Ducibg Lubartowiecz[?] Sanguszki Bono-

11rum Krasnenkie Wasylowka et Ilince cum attinentiis haere-

12dibg citatis p Ipsum Ignatium Radanowicz Subdelt. Cast.

13Vinnic. Juratum Illo Valentino Oraczewski Dapifero

14Visticen.[?] Bonorum Sitkowce Tatałajowka[?] et Baryowka[?]

15Possessore Actore et Citato personaliter Ipsis Antonio Dy-

16nowski Kazimiro Brodzinski[?] Antonio Przylinski[?] Fran-

17cisco Stoporynski[?], Casimiro Kalityn[?] tum Ipsis Kropi-

18wnicki Wislicki[?], Wroblewski, Paulo Zalewski

19Michaele et Hilario Tarnawski[?] citatis et Statuendis

20per Ipsum Antonium Dynowski, Laboriosis Wołk[?]

21Jałowy[?] atamano tum Successoribus olim Laboriosi Ma-

22thiae Mazur[?] per Eundem Ipsum Dynowski Ipsis Godzin-

23ski[?] Conjugibus olim generosi Godzinski[?] crudeliter interem-

24pti Parentibus p Eund. Illus[?] Michaele Andruszkiewicz The-

25saur. Orsanen.[?] Samuele Ilnicki[?] Pincer. Buscen.[?] tum quis[?]

26Nicolao Pienkowski[?], Michaele Ostrowski Joanne Multano-

27wski[?], Michaele Surdowski[?] Mathia Ilnicki[?], Joanne Wasy[?]-

28lewski Josepho Dąbrowski, Joanne Czarkowski Casimiro

29Łebedyński[?] Zaleski, Charkowski[?] citatis p Ipsum Ignatium Ra-

30danowicz Ipsis Francisko Szygocki, Strenuis, Alexandro Sen-

31ienko[?] Hilario, Zacharia, et Laboriosio Skwora[?] atamano aliisq.

32citatis et Statuendis p Eund. Comparentibus et Secum Judicii

33aliter controvertentibus quibq controversiis Partium prolixe[?]

34illatis attente Exauditisq quoniam Ipsis Ignatius Radano-

35wicz Subdelt. Castren. Vinn. Juratus Illmor Principum Lubo[?]-

36wiczow[?] Sanguszkow Bonor. Wasylowka, Krasnenkie et

37Ilince cum attinentiis haeredum Plenipotens et Comparitio-

38nem tam ab ipsis Illmis Principibus Sanguszki quam ab aliis

39praesenti in Termino modo Supra specificato inscribens Literas

40[kustosz: Universales]

k. 307v (skan 0310, strona lewa)

1[na marginesie, pionowo: Lectum per Sakowski[?]]

2[na marginesie, pionowo: Legi cum Originali [...]]

3Universales denuntiatae Confoederationis Reipublicae Rni Poloniae

4Sub Actu Earundem in Bar Die Vigesima Nona Februarii Anno Praesenti

5Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo ab Illmo Mco Micha-

6ele Hieronymo Comite in Krasne, Dubno[?] et Puchowice Krasin-

7ski Succamerario Terrae Rosanen. Rothmagistro Cohortis Lon-

8catae Confoederatae Reipublicae Mareschalco Emanatas manibus

9tam Ejusdem Illis Illmi Mareschalci Confoederationis quam Illustris Mag-

10nifici Hiacynti Antonij Rola Kochanski Ejusdem Confoederationis Consiliarii et

11Secretarij propriis Subscriptas et Sigillo Ejusdem Confoederationis Com-

12munitas primum ad Acta Castri Latichovien. Palatinatus Podol.

13Feria Quarta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno

14Domini Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo de-

15inde ad Acta Castren. Vinn. Palatinatus Bracl. ubi Bona Supra

16Exarata et Fundi partium in quibus praesens pergit Condescensorialis actus Con-

17sistunt, Die Undecima Aprilis Mensis Anno Ejusdem praesenti Millesimo, Septingentesimo, Sexa-

18gesimo, Octavo per Oblatam porrectas et ingrossatas, ac ex Ejusdem actis Authentice scili-

19cet cum Lecta, Correcta et Sigillo Castren. supra exarato depromptas in et Coram

20Officiis praesentibus Condescensoriis deponit et obstante eadem Confoederatione Reipublicae

21Limitationem Actus praesentis Condescensorii tutando Illustrissimos Principes

22Sanguszki Suos principales et alios ejusdem Supra exaratis literis Universalibus

23Confoederationis Reipublicae infert et affectat. Literae autem eaedem Universales alter-

24te per Officia praesentia Condescensoria Lectae et mature perpensae Jurisdictiones

25nis Omnes tam minoris, majorisve Jnstantiae ad praesens Cessandas declarant, nec non

26Oblata Earundem literarum per Officia Castren. Latichovien. et Vinnicense Suscepta

27et ex Ejusdem Actis authentica ut Supra depromptis patefecit, deduxit quas Majo-

28res[?] Exercitus et milites Armati ejusdem Confoederationis in Zonis[?] Officiae[?] Patriae Da-

29pow[?] et Alijs, ac fundis ferme in Circulo praesentis Jurisdictionis ad praesens innotabili

30numero etiam per Officia praesentia Condescensoria visi actualiter existunt non nullibi au-

31tem continuas Steterunt, ex parte vero Illmorum Magnificorum Platerow Palat. Mscisl. Conju-

32gum Generosus Adalbertus Sakowski Subdelegatus Castri Vinn. Plenipotens non Ea-

33mdem limitationi infitiare videtur, Ideo circa Officia tum Succamerariale Granitia-

34le Terrae Haliciensis quam Castrense Vinnicense Conformiter Secum Sententiando

35tam ex rationibus Officia praesentia permoventibus quam ad oblationem partium Mani-

36bus Proprijs easdem Literas universales Confoederationis Reipublicae in Officiis praesentibus

37ut Supra per Plenipotentem Illmorum Principum Sanguszkow depositas et repro-

38ductas Subscribunt, Annuendo quoque Affectationi partium Utrarumque et delibe-

39rato Consensu eatandem Actum praesentem Maturandae Condescensionis tum ad per-

40spiciendum ulteriorem Ejusdem Confoederationis progressum Sive resolutionem Ejusdem

41Confoederationis quam methodo Subsequenti ad Constatum tempus Pacis Liberis Con-

42descensorialibus Utriusque Partibus ut pote tum Illmis Principibus Sangusz-

43kis quam etiam Illibus Magnificis Platerom Palatinis Mscislavien. anticipando Ter-

44minum Maturandae proximae Condescensionis binis Septimanis ab judicijs vel

45Officijs Seu Judicijs vel Officijs in ibidem inspectandis Condescendere volentibus

46edendis limitant Salva Conductione Aliorum Judiciorum Seu Officiorum Succamera-

47rialium tum Judiciorum Terrestrium vel Officiorum Castrensium in Decreto Tribuna-

48litio appositorum Conservando Partibus in ibidem Terminum Comparen-

49di peremptorium praesentis Decreti Condescensorii limitationis Vigore. [nad linią: U tey]

50Limity per Oblatam podaney podpisy Rąk JOW Officialistow przy

51pieczęciach Dwoch na Laku Czerwonym wyciśnionych w te Słowa Anto-

52nius Szawłowski Dey Terr. Prz.[?] Camerarius Granitialis Terrae Halicien-

53sis mpp (L.S.) Gabryel Pierzyński Pisarz Grodzki Winnicki mpp (L.S.)

54Ktora to Limita per Oblatam podana de Verbo ad Verbum

55do xiąg ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zapisana

56[kustosz: Oblata Uniwer.]

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) dla k. 307v miał ponad 50 miejsc niepewnych – kartę 307v przeczytał ponownie Opus (m.in. marszałek konfederacji barskiej Michał Hieronim Krasiński, sekretarz Hiacynt Antoni Rola Kochański, podpis pisarza Gabriela Pierzyńskiego); k. 306–307 pozostają w odczycie agenta (ok. 40 [?]).

Uwaga redakcyjna: akt 359 zaczyna się na k. 306 (skan 0308, strona prawa) od ok. 63% wysokości (po zakończeniu poprzedniego aktu podpisem „…Stanisław Sierzniowski[?] mpp”), zajmuje całą k. 306v, całą k. 307 i całą k. 307v (skan 0310, strona lewa), gdzie kończy się formułą „…do Xiąg ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zapisana”; pod nią kustosz „Oblata Uniwer…” (początek następnej oblaty, nie tego aktu). Pismo: kursywa kancelaryjna; k. 307v jest gęsta, skrótowa i miejscami trudna – odczyt w wierszach 4–16 (tytulatura marszałka konfederacji, miejsce wystawienia, daty) oraz w środkowej części (wiersze ok. 30–46) jest niepewny, składnia łacińska bywa nieuchwytna. Na lewym marginesie k. 307v pionowe dopiski „Lectum per Sakowski[?]” i „Legi cum Originali …” (dalszy tekst nieczytelny); nad prawym końcem wiersza przed sygnaturą dopisek „Utay[?]”. Na dole k. 306 kustosz „conjugum”, k. 306v „Kalnicen.”, k. 307 „Universales”. Końcówka wiersza 7 k. 306 („Burgrab…”) bez widocznego dokończenia „stwa”. Polskie zakończenie k. 307v (podpisy, „Limita per Oblatam podana”) – komornik graniczny Szawłowski (imię odczytane niepewnie) i pisarz grodzki winnicki Gabriel Bożyński[?]; Ignacy Radanowicz w podpisie na k. 307v nie występuje.

Łacina i skróty: Comp. Pltr (Comparens Personaliter) = stawiwszy się osobiście; Limite Aktu Graniczne = akt limity (odroczenia) komisji granicznej; ratione Jntti Contentt. (Intro contentorum) = z racji wewnątrz zawartych; ad Acta Grod. Capit. Winn. p oblatam podał = podał do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de Tenore tali = takiej treści; Actum in Loco differentiarum inter bona Tractum Kalnicen. … = działo się na miejscu sporu między dobrami klucza kalnickiego …; Illm. Magnificorum Platerow Palatinorum Mscislavien. Conjugum = jaśnie wielmożnych Platerów, wojewodów mścisławskich, małżonków; hereditaria in Palatinatu Bracław. consistentia = dziedziczne, położone w województwie bracławskim; ab Una … Parte ab altera = z jednej … z drugiej strony; Bona Villam Krasnenkie et Wasylowka Illustrissimorum Principum Sanguszkow hereditaria ad Tractum Ilineciensem Spectantia = dobra, wsie Krasnenkie i Wasylówka, jaśnie oświeconych książąt Sanguszków, dziedziczne, należące do klucza ilinieckiego; Feria Tertia post Dominicam Misericordiae proxima = we wtorek po najbliższej niedzieli Miłosierdzia (19 kwietnia 1768); Die Decima nona Mensis Aprilis Anno Domini … = dnia dziewiętnastego kwietnia Roku Pańskiego …; Praesentibus Illmis ac generosis = w obecności jaśnie wielmożnych i urodzonych; Subdelegato Castri Vinnic. Jurato = subdelegat grodu winnickiego, zaprzysiężony; aliisq. pluribus varie Conditionis hominibus = i wielu innych ludzi różnej kondycji; nec non = oraz; Regni Generali (Ministeriali) provido … Autenticato Jurato Actus Praesentis Apparitore = roztropny woźny generalny Królestwa, uwierzytelniony i zaprzysiężony, woźny niniejszego aktu; Officium Succamerariale Granicziale Terrae Halicensis et Castrense Vinn. Notariale = urząd podkomorski graniczny ziemi halickiej oraz urząd grodzki (notarialny) winnicki; tum in Fundamento Decreti Tribunalitii Leopoliensis = zarówno na podstawie dekretu trybunalskiego lwowskiego; inter Causas Palatinatus Bracław. = między sprawami województwa bracławskiego; Die Vigesima Prima Mensis novembris (1766) = dnia 21 listopada; inter Partes Inferius in Comparitione Exprimendas prolati = wydanego między stronami, które niżej w komparycji mają być wymienione; qm (quam) ex vi Decretorum Condescensorialium ex mente Decreti … Specifice Ultimarie Limitationis = jak i z mocy dekretów kondescensjonalnych (zjazdowych), zgodnie z duchem dekretu wyżej wypisanego, specjalnie ostatniej limitacji; in Anno Dni elapso = w roku Pańskim ubiegłym (1767); in Crastino Festi S. Michaelis Archangeli videlicet Die Trigesima Mensis Septembris = nazajutrz po święcie św. Michała Archanioła, to jest dnia 30 września; de Consensu Partium subsecuta = następnej za zgodą stron; ad requisitionem … Conducta ad Fundum et Locum Supra Expressum Condescensorii = na żądanie … przeprowadzona (komisja) na grunt i miejsce wyżej wyrażone; ibidemq Jurisdictionem sui Officiosum Fundarunt = i tamże założyli swą urzędową jurysdykcję; Eaq supra scripto Ministro … reclamare Injunxerunt = i nakazali wyżej wymienionemu woźnemu obwołać (wywołać); Vergentes ad Occasum Sole = gdy słońce chyliło się ku zachodowi; Actum Praesentem ad Diem Crastinam ut potè Vigesimam Mensis Aprilis reclamare demandavit = akt niniejszy nakazał odwołać na dzień następny, tj. 20 kwietnia; Die autem hodierna scilicet … reassumpta p supra nominatum Ministerialem Jurisdictione = dnia zaś dzisiejszego, to jest …, po wznowieniu jurysdykcji przez wyżej wymienionego woźnego; Partes ad Inscribendam Comparitionem acclamare fecerunt = kazali przywołać strony dla zapisania komparycji (stawiennictwa); Quo in Termino = na którym terminie; Constantino Ludovico binominis = Konstanty Ludwik (dwojga imion); Augusta de Oginskie = Augusta z Ogińskich; Conjugibus Bonor. Tractuum Kalnicen. et Daszovien. cum attinentiis haeredibus Actoribus et Citatis = małżonkom, dziedzicom dóbr kluczów kalnickiego i daszowskiego z przynależnościami, powodom i pozwanym; p Generosum … Plenipotentem Inscriptum = przez urodzonego … pełnomocnika zapisanego (umocowanego); Actis Castren. Cremenecen. Die Vigesima Octava Januarij = w aktach grodzkich krzemienieckich dnia 28 stycznia; Et Illmis Barbara de Comitibus … Mareschalissa M.M.D.L. Matre = i jaśnie oświecona Barbara z hrabiów … marszałkowa wielka W. Ks. Litewskiego, matka; Josepho Mareschalco Magno Ejusdem Ducatus … Capitaneo = Józef, marszałek nadworny (wielki) tegoż księstwa, starosta krzemieniecki; Hieronimo Capitaneo Czerkaven. = Hieronim, starosta czerkaski; Janusio Marsz. M.D. Litvaniae Filiis Ducibus Lubartowiecz Sanguszki = Janusz, marszałkowic W. Ks. Litewskiego, synowie, książęta Lubartowicze Sanguszkowie; Bonorum … cum attinentiis haeredibus citatis = dziedzice dóbr … z przynależnościami, pozwani; Possessore Actore et Citato personaliter = posesor, powód i pozwany osobiście; tum Successoribus olim Laboriosi = oraz sukcesorowie niegdyś pracowitego (tj. chłopa); crudeliter interempti = okrutnie zabitych; Parentibus p Eund. = rodzice przez tegoż (reprezentowani); Laboriosis atamano = pracowici (chłopi), ataman; citatis et Statuendis = pozwani i mający się stawić; Comparentibus et Secum Judicii aliter controvertentibus = stawającym i wzajem się w sądzie spierającym; controversiis Partium attente Exauditis = po wysłuchaniu sporów stron; Plenipotens et Comparitionem … inscribens Literas Universales = pełnomocnik i … wpisujący komparycję, listy uniwersalne (tekst dalej na k. 307v).

Terminy: oblata – wpis dokumentu do ksiąg grodzkich na wniosek strony (tu podał ją Józef Izbicki[?]); limita / limitacja – odroczenie czynności komisji granicznej na nowy termin; komisja graniczna (urząd podkomorski/komornik graniczny ziemi halickiej) – urząd rozgraniczający dobra; kondescensja – zjazd komisji na grunt sporny; komparycja – formalny zapis stawiennictwa stron i ich pełnomocników; plenipotent – pełnomocnik; woźny generalny – urzędnik sądowy wywołujący strony i doręczający pozwy; subdelegat grodzki – zastępca sędziego grodzkiego; Regent Konfederacki – tytuł Jana Jedleckiego w czerwcu 1768 (konfederacja barska).

Łacina k. 307v: Universales denuntiatae Confederationis Reipublicae Regni Poloniae sub Actu Earum in Bar Die Vigesima Nona Februarii Anno Presenti Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo = uniwersały ogłoszone przez konfederację Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego, pod aktem tejże w Barze, dnia 29 lutego roku bieżącego 1768; ab Illmo Dno … Comite in … = od jaśnie wielmożnego pana … hrabiego na …; Succamerario Terrae Rosanen. = podkomorzy ziemi różańskiej; Rothmagistro Cohortis = rotmistrz chorągwi; Confederato Reipublicae Marschalco = marszałek skonfederowanej Rzeczypospolitej; Emanatis manibus = wydane własnymi rękami; Adjuncti … Consiliarii et Secretarii = adiunkta, radcy i sekretarza; Subscriptas et Sigillo Ejusd Confederatis Communitas = podpisane i opatrzone pieczęcią tejże konfederacji; ad Acta Castri … = do akt grodu …; Feria Quarta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proximo = w środę po najbliższej niedzieli Laetare wielkiego postu; ad Acta Castren. Vinn. = do akt grodzkich winnickich; Fundi partium in quibus Praesens pergit Condescensorialis actus = grunt stron, na którym toczy się niniejszy akt kondescensji; Die undecima Aprilis = dnia jedenastego kwietnia; per Oblatam = przez oblatę; scilicet cum Lecta, Conservata et Sigillo = to jest z odczytanym, zachowanym i opieczętowanym; deprompta in et Coram Officiis Praesentibus = wydobyte w obecności urzędów obecnych; deponit = składa; obstante eadem Confederatione = wobec przeszkody w postaci tejże konfederacji; Limitationem Actus Praesentis Condescensorii = limitację (odroczenie) niniejszego aktu kondescensji; tutando Illustrissimos Principes Sanguszki Sui principales = broniąc (zabezpieczając) jaśnie oświeconych książąt Sanguszków, swych mocodawców; infert et effectat = wnosi i wywołuje skutek; literae … Universales … Lectae et mature perpensae = uniwersały odczytane i dojrzale rozważone; Juris diebus … Omnes tam minoris, majoris ve instantiae = [dni sądowe] wszelkich instancji, niższej i wyższej; Cessandas de jure = podlegające zawieszeniu z mocy prawa; Oblata Earundem literas per Officia Castren. = oblatę tychże listów przez urzędy grodzkie; Authentica ut Supra deprompta = autentyk jak wyżej wydobyty; Exercitus et milites Armati = wojsko i żołnierze zbrojni; Confederationis = konfederacji; ex parte vero Illm. Mior Platerow = ze strony zaś jaśnie wielmożnych Platerów; Plenipotens = pełnomocnik; non Ea-men eid limitationi inferiore = jednak ...tej limitacji niżej; Videl[icet] = to jest; Succamerariali Granitiali Terrae Halicensis quam Castrense Vinnicen. = zarówno urząd podkomorski graniczny ziemi halickiej, jak grodzki winnicki; Conformiter Secum Sentenciando = zgodnie z sobą sądząc; ad oblationem partium Manibus Proprijs = na wniesienie stron własnymi rękami; easdem Literas universales … Subscribant Annuendo = te same uniwersały podpisują, zgadzając się; ad perspiciendum ulteriorem Ejusd Confederationis progressum = dla przejrzenia dalszego biegu tejże konfederacji; resolutionem = rozstrzygnięcie; Maturandae proxime Condescensionis = przyspieszenia najbliższej kondescensji; anticipando Terminum binis Septimanis = wyprzedzając termin o dwa tygodnie; ab judicijs vel Officijs … inspectandis Condescendere Volentibus = od sądów lub urzędów, ...mającym zamiar zjechać; limitant = odraczają; Salva Conductione Aliorum Judiciorum Seu Officiorum Succamerarij tum Judiciorum Terrestrium vel Officiorum Castrensium = z zachowaniem kondukcji (zwołania) innych sądów lub urzędów podkomorskich, ziemskich i grodzkich; in Decreto Tribunalis oppositor[um] Conservando Partibus = zachowując stronom w dekrecie trybunalskim...; in ibidem Terminum Comparendi peremptorium Praesentis Decreti Condescens. limitationis = tamże termin stawiennictwa peremptoryjny niniejszej limitacji dekretu kondescensjonalnego; per Ejusde = przez tegoż; Limity per Oblatam podaney = limity (limitacji) przez oblatę podanej; podpis y Rate JOW Officialistow = podpis [i] rata (?) JW. oficjalistów (dopisek polski, niepewny); Granitialis Terrae Halicensis = komornik graniczny ziemi halickiej; mpp (manu propria) = własnoręcznie; L.S. (Locus Sigilli) = miejsce pieczęci; Pisarz Grodzki Winnicki = pisarz grodu winnickiego; Limita per Oblatam podana de Verbo ad Verbum = limita przez oblatę podana, słowo w słowo; do Xiąg ninieyszych Grodzkich Winn. iest Zapisana = do ksiąg niniejszych grodzkich winnickich jest zapisana; Lectum per … = przeczytano przez …; Legi cum Originali = czytałem (sprawdziłem) z oryginałem. Terminy: konfederacja barska – zawiązana w Barze 29 II 1768 przeciw Stanisławowi Augustowi i wpływom rosyjskim; uniwersały konfederacji wstrzymywały działanie sądów i komisji; kondukcja – zwołanie sądu na dany termin; peremptoryjny – nieprzekraczalny; salva – z zastrzeżeniem.

Streszczenie

Józef Izbicki[?] podał 1 czerwca 1768 r. w oblacie do ksiąg grodzkich winnickich (przed Janem Jedleckim, „Regentem Konfederackim”) akt limitacji komisji granicznej między dobrami klucza kalnickiego i daszowskiego (Konstanty Ludwik i Augusta z Ogińskich Platerowie, wojewodowie mścisławscy) a dobrami klucza ilinieckiego (Krasnenkie, Wasylówka, Ilińce – książęta Sanguszkowie). Komisja urzędu podkomorskiego granicznego ziemi halickiej, powołana dekretem Trybunału lwowskiego z 21 XI 1766 i dekretami kondescensjonalnymi (ostatni termin 30 IX 1767), zjechała 19 IV 1768 na grunt sporny, a 20 IV wznowiła jurysdykcję i przyjęła komparycje stron (Platerowie przez pełnomocnika Wojciecha Sakowskiego, Sanguszkowie przez Ignacego Radanowicza, liczni szlachcice i chłopi obu stron). Pełnomocnik Sanguszków przedłożył uniwersały konfederacji barskiej (Bar, 29 II 1768, podpisane przez marszałka konfederacji Michała Hieronima Krasińskiego i sekretarza Hiacynta Antoniego Rolę Kochańskiego, wpisane do akt grodu łatyczowskiego oraz winnickiego), według których obowiązuje wstrzymanie czynności sądowych i komisji w czasie trwania konfederacji; wojska konfederackie stały wówczas w okolicy. Pełnomocnik Platerów nie sprzeciwił się limitacji i także podpisał uniwersały. Komisja (urząd podkomorski graniczny ziemi halickiej i grodzki winnicki) odroczyła więc kondescensję, by przeczekać dalszy bieg konfederacji, zastrzegając, że w czasie pokoju strony (Sanguszkowie i Platerowie) mogą zażądać nowego terminu z dwutygodniowym uprzedzeniem; zachowano moc dekretu trybunalskiego i termin zawity. Limitację podpisał komornik graniczny ziemi halickiej Antoni Szawłowski oraz pisarz grodzki winnicki Gabriel Pierzyński; wpisano ją do ksiąg grodzkich winnickich słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 308 (skan 0310, strona prawa)

1[na marginesie: Legi cum Originali … Lekt.[?]]

2Oblata Limity Aktu Graniczne-

3go między Dobrami Daszowskiemi a

4Dobrami Kluczem Rachnianskim

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Ja-

8nem Jedleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comps

9Pltr Urz. Jmć Pan Jozef Jzbicki tę Limitę między Dobra-

10mi Kluczem Daszowskim a Dobrami Kluczem Rachmian-

11skim Aktu Granicznego uczynioną ratione Jntro Content. ad

12Acta Castren. Castr. Capitli Vinn. per oblatam podał tenoris

13Sequentis. Actum in Loco differentiarum inter Bona Tractum

14Daszovien. Illustrium Magnorum Platerow Palatin. Mscisla-

15vien. Conjugum hereditarios in Palatinatu Braclavien-

16si consistentes ab una et Bona Tractum Rachnen. Illustrium

17Magnorum Comitum Krasickich Capitli Merecen. hereditaria

18itidem in Palatinatu Bracl. consistentia parte ab altera

19circa Sylvas binas Antiquitus Hołubczyne Laski vocita-

20tas ac prope Viam de Bonis Villa Bilki ad Tractum

21Daszovien. ab avo Spectantibus ad Bona Kopiowka et Da-

22szow tendentem in concurrentia binarum Jurisdictionum Unius Da-

23szovien. seu Bohuszovien. alterius Rachnen. Tertio De-

24mum Kopiowien. Die Vigesima Mensis Maji Anno

25Domini Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octa-

26vo. Praesentibus Nobilibus ac Generosis Valentino Brzeziński[?]

27Dapifero Dobrzynien. Adalberto Sakowski Subdelegato Castren.

28Vinn. Jgnatio Danilecki, Casimiro Kaletyn, Adalberto

29Herder[?], Josepho Bukolski, Gregorio Niedzielski, Casimiro

30Rzatkowski, Stanislao Orłowski, Michaele Wolski,

31Michaele Jastrzębski, Joanne Kwiatkowski aliisque plur-

32ibus variae Conditionis hominibus nec non Ministeriali Regni

33Generali Laurentio Jarzynski authenticato, Jurato Actus

34Praesentis Apparitore Officia Succamerariale Granitiale

35Terrae Haliciensis et Castren. Vinn. Judiciale ad requisi-

36tionem Partium inferius in Comparitione Exprimendar-

37um in fundamento Decreti Trib. Rni Leopolien. Die Secun-

38da Mensis Decembris Anno Domini Millesimo Sep-

39tingentesimo Sexagesimo Quinto inter Causas Palati-

40natus Bracl. prolati quam Etiam ex vi Limitationis Die Deci-

41[kustosz: ma]

k. 308v (skan 0311, strona lewa)

1Decima Mensis Octobris Millesimo Septingentesimo,

2Sexagesimo Septimo Anno subsecuta conductu Conde-

3scenderunt Jurisdictionem sui Officiosam Supra scripti Mi-

4Regni Gnali Provido Laurentio Jarzynski Actus Presentis Ap-

5paritori Reclamari injunxerunt tunc Vergente ad Occasum

6Sole Actum Presentem ad Diem Crastinam scilicet Vige-

7simam primam mensis Maji reclamari demandarunt

8Die autem hodierna videlicet Vigesima prima mensis

9Maji Anno currenti Millesimo Septingentesimo Sexa-

10gesimo Octavo reassumpta a Supra Nominatum Mlem

11Jurisdictione Partes ad Inscribendam Comparitionem

12tam plter agentes qm adcitatas acclamare injunxerunt

13Quo in Termino Illmis Mis Elizabetha de Rey Matre

14et Francisco Filio Comitibus Krasichie Capitl. Mer-

15cen. Bonor. Tractus Rachnen. cum attinentiis he-

16redibus Actoribus et citatis p Ipsum Antonium Staski

17specialem Plenipotentem et Illmis Mis Constantino

18Ludovico binominis et Augusta de Oginskie Plateri Pa-

19latinis Mscislavien. conjugib. Bonor. Tractuum Da-

20szovien. et Kalnicen. cum attinentiis heredibus citatis et Acto-

21ribus p Ipsum Adalbertum Sakowski Specialiter inscriptum

22Plenipot. Psis Antonis Staski ac aliis Actoribus et citatis

23per Ipsum Antonium Staski pler Illmis Janusio et Antonio

24Swiatop. Principibus Czetwertynskie Capitlo Danczovien. Bo-

25nor. Tractus Hopiowien.[?] heredibus Fratribus inter Germa-

26nis adcitatis per Ipsum Theodorum Soptawski Plenipoten-

27tem Comparentibus et secum judicialiter controvertentibus

28quibus Controversiis Partium Illatis attente Exauditis quo-

29niam Partes ab utrinque Litteras Universales denuntiata

30Confederatio Reipublice Rni Polonie sub actu Earundem

31in Bar Die Vigesima nona Februarii Anno Presenti Mille-

32simo Septingentesimo Sexagesimo octavo ab Illmo Mco Michae-

33le Hieronymo Comite in Krasne Sułow[?] et Puchowice Krasin-

34ski Succamerario Terre Rozanen. Rotomagistro Cho-

35rtis Loricate Confederationis Reipublice Mareschalco emanatas

36manibus tam Ejusd Illmi Mi Mareschalci Confederationis

37um Illmi Mi Hiacinthi Antonij Rola Kochanski Ejusd Con-

38federationis Consiliarij et Secretarij propriis subscriptas

39et Sigillo Ejusd Confederationis Communitas Gnera[?] ad

40[kustosz: Acta]

k. 309 (skan 0311, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 309

2Acta Castri Laticovien. Palatinatus Podolie Feria Quarta

3post Dominicam Lętare Illam proxima Anno Domini Millesimo

4Septingentesimo Sexagesimo octavo ac inde[?] ad Acta Castr.

5Winne. Palatinatus Braclaw. uti Bona Supra Exarata et Fun-

6di Partium in quibus Presens peragit Condescensorialis actus

7consistunt. Die Undecima Mensis Aprilis Anno ejusd. Presenti

8millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo, octavo p oblatam

9porrectas et ingrossatas et Ex Iisd Actis Authentice scilicet

10cum Litera Correcte et Sigillo Castrens Supra Exarato de prom-

11ptas in coram Officiis Presentibus Condescensorialibus re-

12ponunt et obstante Eadem Confederatione Reipublice

13Limitationem Actus Presentis Condescensorialis Exposcunt

14et affectant quinimo Litere eidem Universales attenta

15p Officia Presen. Condescensoria Licita et mature per-

16pensa Jurisdictiones Omnes minoris Majoris ve Instantia

17ad Presens Cessandas declarant proinde Officia tam Succame-

18rariale[?] Granicialis Terre Haliciens. quam Castren. Vinne.

19Judiciale conformiter secum sententiando qm ex ratio-

20nib Officia Pres. permoventibus qm ad Statutionem Parti-

21um Actum Presentem maturande Condescensionis aut

22ad perspiciendum ulteriorem Ejusd Confederationis

23progressum sive resolutionem Reipublice Ejusdem

24Confederationis ad captatum Tempus Omnis Liberis

25Jmotesconserialib[?] utriusq Partib atpote Illmis Mis

26Comitibus Krasichie qm etiam Illmis Mis Platerom Pa-

27latinis Mscislavie anticipando Terminum materia-

28lem[?] istius Condescensionis, binis Septimanis ab Judi-

29ciis V Officiis seu Judicio vel Officio in Ibidem Impetran-

30dis Condescensoriis Limitant Salva Conductione

31aliorum Judiciorum seu Officiorum Succamerarialium tum

32Judiciorum Terrestrium vel Officiorum Castren in Decreto

33Tribunalitio appositorum Conservando Partibus in-

34dem tam principaliter agentibus qm adcitatis Termi-

35num Comparendi peremptorium Presentis Actus Con-

36descensorialis Limitationis Vigore. Utey Limity

37per oblatam podaney podpisy ręk WW. Officialistow

38ich Pieczęciach Dwoch na Laku Czerwonym wyci-

39śnionych, temi Słowy Antonius Szawłowski Venator

40Terrae Przemysl. Camerarius Granicial Terre Haliciens.

41mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 45 miejsc niepewnych – kartę 308 przeczytał ponownie Opus (poprawione m.in. Bilki, Kopiowka, Bohuszów, Kaletyn, Bukolski, Niedzielski, Kwiatkowski, Merecen.); miejsca niepewne na k. 308v–309 sprawdził również Opus (m.in. Theodorus Soptawski, Danczovien., łowczy przemyski A. Szawłowski).

Uwaga redakcyjna: akt 360 zajmuje całą kartę 308 (skan 0310, strona prawa), całą kartę 308v (skan 0311, strona lewa) i całą kartę 309 (skan 0311, strona prawa), kończąc się podpisem komornika granicznego na dole k. 309 (ostatnie pasy skanu to już dolny brzeg karty). Numer 360 stoi pod numerem karty 308 w lewym górnym rogu; w prawym górnym rogu drugi numer karty „308”. Na lewym marginesie pionowy dopisek (Legi cum Originali … Lekt.[?]) – tylko częściowo czytelny, pominięty w treści; ułamek marginesu przy wierszach 17-19 (słowo w rodzaju „Ex[...]”) nieczytelny. Pismo kursywa kancelaryjna, łacina ze skrótami; wiele nazwisk obecnych na komisji (k. 308) odczytanych niepewnie. Kustosz na końcu k. 308 „ma” (dokończenie Dei[ci]-ma; następna strona zaczyna od „Decima”), na końcu k. 308v „Acta”. Przekład wierszy wymaga ostrożności: tekst jest wielokrotnie skrótowy i zniekształcony.

Łacina i skróty: Comparens Personaliter (Comp.s Pter) = stawiwszy się osobiście; Tenoris Sequentis = następującej treści; Intro contentorum ad Acta … per Oblatam podał = wniesiony w oblacie do akt; Actum in Loco differentiarum = działo się na miejscu sporu; Inter Bona Tractum Daszovien. … ab una et Bona Tractum Rachnen. … ab altera = między dobrami klucza daszowskiego z jednej a dobrami klucza rachnieńskiego z drugiej strony; hereditaria … in Palatinatu Bracl. consistentia = dziedziczne, położone w województwie bracławskim; circa Sylvas binas Antiquitus … vocitatas = przy dwu lasach od dawna zwanych …; prope Viam … ad Bona … et Daszow tendentem = przy drodze prowadzącej do dóbr … i Daszowa; in concurrentia binarum jurisdictionum = na styku dwu jurysdykcji (daszowskiej i rachnieńskiej); Die Vigesima Mensis Maji Anno … Octavo = dnia 20 maja 1768 (zjazd graniczny); Presentibus Nobilibus ac Generosis = w obecności szlachetnych i urodzonych; Dapifero = stolnikowi; Subdelegato Castren. = subdelegatowi grodzkiemu; aliisque … varie Conditionis hominibus = i innym ludziom różnej kondycji; Ministeriali Regni Generali Provido … authenticato, jurato = roztropnemu woźnemu generalnemu Królestwa, uwierzytelnionemu i zaprzysiężonemu; Officium Succamerariale Granicialis Terre Haliciensis = Urząd Podkomorzego (komornika) Granicznego Ziemi Halickiej; et Castrense Winnicense Judiciale = i sądowy grodzki winnicki; ad requisitionem Partium infrascriptarum in Comparitione eximendarum = na żądanie stron niżej wymienionych w stawiennictwie; in fundamento Decreti Tribunalitii Regni Leopoldiensis Die Secunda Mensis Decembris 1765 = na podstawie dekretu trybunalskiego lwowskiego z 2 grudnia 1765; inter Causas Palatinatus Braclaviensis = wśród spraw województwa bracławskiego; ex vi Limitationis = z mocy limitacji (odroczenia); Die Decima Mensis Octobris 1767 = 10 października 1767; subsecuta conductu Condescenderunt = następnie udali się [komisarze] na zjazd; Jurisdictionem sui Officiosam = swą urzędową jurysdykcję; Reclamari injunxerunt = nakazali wywołać; Vergente ad Occasum Sole = gdy słońce chyliło się ku zachodowi; Actum Presentem ad Diem Crastinam = czynność niniejszą na dzień następny; reassumpta … Jurisdictione = podjęta na nowo jurysdykcja; ad Inscribendam Comparitionem = dla wpisania stawiennictwa; tam pluriter agentes quam adcitatas = tak procesujące się [strony], jak dopozwane; Quo in Termino = w którym terminie; Matre et Filio Comitibus … Heredibus Actoribus et Citatis = matce i synowi, hrabiom …, dziedzicom, powodom i pozwanym; per Ipsum … Specialem Plenipotentem = przez niego samego, pełnomocnika specjalnego; Specialiter Inscriptum = specjalnie zapisanego; Principibus … Heredibus Fratribus inter se Germanis adcitatis = książętom …, dziedzicom, braciom rodzonym, dopozwanym; Comparentibus et secum judicialiter controvertentibus = stającym i sądownie ze sobą spierającym się; quibus Controversiis Partium Illatis attente Exauditis = po uważnym wysłuchaniu wniesionych sporów stron; Litteras Universales denuntiata Confederatio Reipublicae Regni Poloniae sub actu Earundem in Bar = uniwersały zawiadamiające o konfederacji Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego, zawarte aktem w Barze; Die Vigesima nona Februarii 1768 = 29 lutego 1768; Illmo Michaele Hieronymo Comite … Krasinski Succamerario Terrae Rozanensis Rotomagistro Chorągwi Pancernej (Loricatae) Confederationis Reipublicae Mareschalco = jaśnie oświeconego Michała Hieronima Krasińskiego, hrabiego, podkomorzego ziemi różańskiej, rotmistrza chorągwi pancernej, marszałka konfederacji Rzeczypospolitej; Consiliarij et Secretarij = radcy i sekretarza; propriis manibus subscriptas et Sigillo Communitas Generalis (?) = własnymi rękami podpisane i pieczęcią zaopatrzone; Acta Castri Laticovien. Palatinatus Podolie Feria Quarta post Dominicam Laetare = akta grodu łatyczowskiego województwa podolskiego, środa po niedzieli Laetare (1768); inscripta ad Acta Castr. Winne. = wpisane do akt grodu winnickiego; uti Bona Supra Exarata et Fundi Partium = jak dobra wyżej wymienione i grunta stron; in quibus Presens peragit Condescensorialis actus consistunt = w których niniejszy akt zjazdowy się odbywa; Die Undecima Mensis Aprilis 1768 = 11 kwietnia 1768; per oblatam porrectas et ingrossatas = podane w oblacie i wpisane; ex iisdem Actis Authentice cum Litera Correcte et Sigillo = z tychże akt autentycznie, z listem poprawnie i z pieczęcią; coram Officiis Presentibus Condescensorialibus = przed niniejszymi urzędami zjazdowymi; obstante Eadem Confederatione = z powodu tejże konfederacji (przeszkody); Limitationem Actus Presentis … Exposcunt et affectant = domagają się i pragną limitacji niniejszego aktu zjazdowego; Jurisdictiones Omnes minoris majorisve Instantiae ad Presens Cessandas declarant = wszystkie jurysdykcje niższej i wyższej instancji ogłaszają na razie za zawieszone; Officia tam Succamerariale Granicialis Terrae Haliciensis quam Castrense Winnicense Judiciale conformiter secum sententiando = urzędy podkomorzego granicznego ziemi halickiej i sądowy grodzki winnicki, zgodnie ze sobą orzekając; ad Statutionem Partium Actum Presentem maturande Condescensionis = z uwagi na przyspieszenie zjazdu; ulteriorem Ejusdem Confederationis progressum sive resolutionem = dalszy postęp lub rozstrzygnięcie tejże konfederacji; ad captatum Tempus Omnis Liberis = dla pochwycenia czasu wolnego (od przeszkód); Terminum materialem istius Condescensionis binis Septimanis anticipando … Limitant = termin tego zjazdu, przyspieszając go o dwa tygodnie [?], limitują; Salva Conductione aliorum Judiciorum seu Officiorum Succamerarialium tum Judiciorum Terrestrium vel Officiorum Castrensium in Decreto Tribunalitio appositorum = z zachowaniem prowadzenia innych sądów lub urzędów komorniczych, sądów ziemskich lub urzędów grodzkich wymienionych w dekrecie trybunalskim; Conservando Partibus … Terminum Comparendi peremptorium = zachowując stronom … zawity termin stawiennictwa; Presentis Actus Condescensorialis Limitationis Vigore = z mocy niniejszej limitacji aktu zjazdowego; Utey Limity per oblatam podaney = ten akt limity przez oblatę podany; podpis ręki … na Laku Czerwonym wyciśnionych (pieczęciach dwóch) = podpis ręki i dwie pieczęcie na czerwonym laku; temi Słowy = temi słowy; Venator (Terrae Premysliensis) = łowczy ziemi przemyskiej [odczyt niepewny]; Camerarius Granicialis Terrae Haliciensis = komornik graniczny ziemi halickiej; mpp (manu propria) = własnoręcznie. Uwaga: w tym akcie komisja z 10 i 12 X 1767 jest opisana inaczej niż w akcie 341: tu termin limitacji to 21 maja 1768, a przyczyną odroczenia jest konfederacja barska (uniwersały z 29 II 1768), która wstrzymała działanie sądów.

Terminy: oblata = wpis dokumentu do akt grodzkich na wniosek strony (tu: wniosek Józefa Izbickiego, agenta); limita (limitacja) = odroczenie komisji granicznej na nowy termin; kondescensja = zjazd komisji granicznej na grunt sporny; akt graniczny = dokument komisji rozgraniczającej dobra; komornik graniczny (podkomorzy) = urzędnik rozstrzygający spory graniczne; plenipotent = pełnomocnik; woźny generał = urzędnik doręczający pozwy i wywołujący strony; konfederacja barska (1768) = zbrojny związek szlachty przeciw Stanisławowi Augustowi i wpływom rosyjskim, zawiązany w Barze w lutym 1768; marszałek konfederacji = jej przywódca; ingrosować = wpisać do ksiąg.

Streszczenie

Józef Izbicki podał 1 czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim, do akt grodzkich winnickich akt limitacji komisji granicznej urzędu podkomorskiego (komorniczego) granicznego ziemi halickiej i grodzkiego winnickiego w sporze klucza daszowskiego (Konstanty Ludwik Plater, wojewoda mścisławski, i Augusta z Ogińskich) z kluczem rachnieńskim (hrabiowie Krasiccy, starostowie mereccy: Elżbieta z Rejów i syn Franciszek), z udziałem dopozwanych książąt Janusza i Antoniego Świętopełk-Czetwertyńskich. Na mocy dekretu Trybunału lwowskiego (2 XII 1765) i limitacji z 10 X 1767 (por. akt 341) komisja zjechała 20 V 1768 na grunt sporny przy lasach Hołubczyne Laski i drodze z Bilek do Kopyjówki i Daszowa (świadkowie: Walenty Brzeziński[?], stolnik dobrzyński, Wojciech Sakowski, subdelegat, Ignacy Danilecki i in.; woźny Wawrzyniec Jarzyński) i 21 V przyjęła stawiennictwo stron (pełnomocnicy: Antoni Staśki, Wojciech Sakowski, Teodor Soptawski). Pełnomocnik złożył uniwersały konfederacji barskiej (Bar, 29 II 1768; marszałek Michał Hieronim Krasiński, sekretarz Hiacynt Antoni Rola Kochański; oblatowane w grodzie łatyczowskim i winnickim), wstrzymujące jurysdykcje; komisja odroczyła więc czynności do czasu uspokojenia, z prawem stron do żądania nowego terminu z dwutygodniowym wyprzedzeniem, zachowując moc dekretu i termin zawity. Podpisał Antoni Szawłowski, łowczy przemyski, komornik graniczny ziemi halickiej.