Akty 361–380

Transkrypcja

k. 309v (skan 0312, strona lewa)

1Oblata Aktu względem Mili-

2cyi Bracławskiey w Mieście JK-

3Mci Winnicy nastąpionego

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Ja-

7nem Jedleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comps pltr

8JOO Jmcz Alexander Swiatt. Czetwertynski Podkomi Bracł.

9JWW. Bogdan Ostrowski Chorąży Bracław. y Zacharyasz

10Jaroszynski Podstoli Winn. Konsyliarze skonfederowanego

11Wwa Bracł. Ten Akt na Terminie przez Laudum oznaczo-

12nym w porządku uformowania Partyi do wymiaru Milicyi

13Wwa Bracł. Zapisany. Que[?] Intro contenta ad Acta Grodzka[?]

14Castren. Capitli Vinnen. per Oblatam podali. Tenoris Sequen-

15tis. Działosię w Mieście JKMci Winnicy we Dworze JOXcia

16Jmci Alexandra Swiatt. Czetwertynskiego Podkomi Wwa

17Bracł. Dnia Dwudziestego Czwartego Maja Tysiąc Siedm-

18set, Sześćdziesiąt Osmego Roku My Konsyliarze wraz

19z Urzędem Gr. Winn. na Fundamencie Laudi Kongressu Wwa

20Bracł. Dnia Drugiego Maja Roku wyż na Ancie[?] wyrażonego

21w Winnicy nastąpionego, oraz y Uniwersału od JW. J. Pana

22Joachima Potockiego Podczaszego Litew. Marszałka Konfe-

23deracyi Wwa Bracł. tegoż Miesiąca y Roku wydanego, a

24zaś w Grodzie Winn. Dnia Szostego tegoż Miesiąca obla-

25towanego, zjechawszy się na mieysce Prawem oznaczone,

26to iest do Miasta JKMci Winnicy z mocy tegoż Laudum prze-

27prowadzaiąc, do Skutku uchwałę Wwa Naysamprzod do re-

28wizyi Inwentarzow przystąpiliśmy, y one Instantanee pro-

29dukować JPP. Dziedzicom, Possessorom, Kommissarzom Gu-

30bernatorom, y Dyspozytorom nakazaliśmy. Po ktorey Jm-

31portacyi Inwentarzow y Regestrow osiadłości Chałup, Jakoteż

32realem conscriptionem Podatkow, Diakowego, Ca[...]bko-[?]

33wego y Kucharkowego, y iakimkolwiek pretextem Chrze-

34scian w Służbie u Żydow będących, do Zaprzysiężenia in Eam

35Juramenti Rotham. Jako Jnwentarz Włości, czyli Wsi Chałup

36alias osiadłości znayduiących się na Uchwałę Milicyi Wo-

37iewodztwa na teraźnieyszym Terminie produkuiąc Sprawie-

38dliwie Spisał, oprocz Ludzi Służnych Dworskich w Chału-

39[kustosz: pach]

k. 310 (skan 0312, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 310

2pach Siedzących[?] Libertowanych Exekwować, Podatek uchwa-

3lony Diakowego, tudzież Parobkow, Kucharek, y pod Jakimkol-

4wiek Pretextem Chrześcian w Służbie u Żydow będących Sprawie-

5dliwie wybrawszy nie na Szkodę Wwa nieutait y tenże Poda-

6tek do Skarbu Wwa importować, y rzetelnie wypłacić powin-

7ny będzie. Deo ita adjuvante obowiązaliśmy, A poniewaz distin-

8ctim każdy z Jchmć Panow Dziedzicow y Possessorow na Do-

9bra swoie Jakoteż Jchmć PP. Kommissarze Gubernatorowie

10y Dyspozytorowie pomienieni Jurament wykonali, Niekto-

11rzy zaś dla odległości Mieysc niebędąc uwiadomieni o uchwale

12Wwa naszego w tym czasie wypełnić tegoż niemogli tylko Oświad-

13czywszy przez siebie Zadosyć uczynienie Wyrokom Wwa naszego

14Jnducias Czasu domagali się, więc attentis premissis in Ordine

15Spisania Inwentarzow y Zaprzysiężenia Onych ktorzy ieszcze nie

16podali inducias Czasu pozwalaiąc inclusive ad Diem Decimam

17Junij nieodstępnie podanie y Zaprzysiężenie Inwentarzow Ozna-

18[nad linią: y postanawiamy] czamy, Co ażeby ad Effectum pomienioną uchwałę Wwa naszego

19Jchmć Remittentes nieprzyprowadzili, tedy rygorowi teyże Uchwa-

20ły podlegać powinni będą. A poułożeniu y spisaniu należytym

21Porządkiem Partyi wymiaru Wwa naszego, gdy niektore Do-

22bra do Dobr Chałupy do Chałup dla Zupełnego Uregulowa-

23nia Żołnierzy po Dwoch iednym Konnym drugim pieszym

24Ze Sta[?] Chałup należących ad mentem uchwały w teyże Partyi

25są Applikowane Custodimus, Jeśliby ktore Dobra do Dobr

26Pieniężną Stawkę na tychże Żołnierzy dodawali, niewięcey

27iednak iak po Złotych Pięć[?] z Chałupy każdey podług Ure-

28gulowania Expensu na Żołnierzy Dwoch Ze Sta Cha-

29łup wynoszącego dopłacać powinni będą. Iż zaś wymiarowa[?]

30Uchwała Wwa naszego nietylko z Konnych ale y pieszych Żołnierzow U-

31chwałą iest uformowana y postanowiona, na ktory Kre-

32owanie Officierow do Piechoty podobnaż wyciąga potrze-

33ba Expensu y Płacy Przeto ad normam Konnych Officie-

34row Uchwałą Wwa naszego należytą płacę oznaczoną po-

35dobnież wyznaczamy, iakoteż Panu Rotmistrzowi od

36Piechoty Zł. Tysiąc JP. Porucznikowi Zł. Siedmset, JP. Pa-

37chorążemu Zł. Sześćset ze Skarbu Wwa postanawiamy, y

38ażeby tychże Jchmć Officierow do Piechoty WW. JPP. Putko-

39wnicy każdy w swoim Putku Rotmistrza, Porucznika y Chorą-

40żego, podług woli swoiey iednak względem Zdolności do tey

41[kustosz: Służby]

k. 310v (skan 0313, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru 310 z drugiej strony karty]

2Służby Woienney Kreowali obowiązuiemy. Na Amunicyę Woien-

3ną iakoto reparacyą Armat, Prochy, Kule, Kartacze, Konie

4pod Armaty, y inne Potrzeby Żołnierskie po Trzy Tysiące Zł.

5Pol. osobliwie także na Strażnikow czyli Under Officierow

6iakoteż na kotły y Trembaczow do każdego Putku po Zł. Pol.

7Tysiąc y [nad linią: t] onże[?] Jchmć PP. Putkownikom do pierwszey onymże

8wyznaczoney uchwałą Wwa naszego Pensyi przyłączamy, y

9ażeby Skarb Wwa naszego niezawodnie wypłacał, mieć chcemy

10y Jmć Pana Podskarbiego Obowiązuiemy. A że w tychże Put-

11kach dla Ozdoby Chorągwiow y Jnnych Potrzeb Woyskowych

12słusznie przynależy, ażeby Jchmć Kompania pod Putkami

13mieściła się więc każdemu z WW. Jchmciow PP. Putkowni-

14kow pod swoim Putkiem po Dwunastu Kompaniy z należy-

15tym Moderunkiem z teyże samey wyprawy Zaciągnąć pozwa-

16lamy niewięcey iednak rachuiąc iak od Sta Chałup na Mieysca

17Żołnierzy Dwoch wyprawiać się maiących iednego Towarzy-

18sza[?] z Pachołkiem to vel maxime ostrzegamy chcąc przytym

19mieć, aby taż wyprawa nasza w należytym na zawsze Zostawała

20Kompucie[?] y rygorze Woyskowym, obowiązuiemy wszystkich JP.

21Dziedzicow y Possessorow ażeby Żołnierza desertowanego pil-

22nie tego Jnwestyguiąc w każdym Czasie do Kommendy własney

23przystawiali, a ieżeliby się trafiło żeby ktory Żołnierz po Dwa

24razy desertował y oczewiście obe przestępstwo był Konwinkowany,

25tedy nieodwłoczną Smiercią Karany powinien będzie, a za pierw-

26szym desertowaniem, ieżeliby Pan bądź Dyspozytor czyli Gromada[?]

27Dezertera do Kommendy nie stawiła więc taż Kommenda quam

28Strictissime exekwować obligowana będzie, a Sinsiaus[?] ieżeliby

29właśnie Dezertier u swego Pana ani w Dobrach nieznaydo-

30wał się, na tego Mieysce Jnnego Żołnierza Stawić obowiązani

31bydź maią. Dla nieochronnych zaś Potrzeb Woyskowych wyprawy

32Wwa naszego ażeby dostarczaiący dla siebie mieli Sustentamen

33Prochow każdego z Jchmć PP. Dziedzicow y Possessorow amo-

34re boni publici obowiązuiemy y postanawiamy, ażeby z Mayda-

35now Saletrzanych od każdego Kotła sami Jchmć Dziedzice

36y Possessorowie Saletry po Kamieni Dwa a zaś ktorzy Zydzi

37arędują też Maydany po Kamieni Cztery do tychże Putkow

38Jchmć PP. Putkownikom na pomieniony Sustentament Prochow

39oddawali ktorą to Saletrę rownie na Putki podzieliwszy się

40JPP. Putkownicy każdy na Putk swoy podług Potrzeby dyspo-

41[kustosz: nować]

k. 311 (skan 0313, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 311

2nować powinien będzie, Zeby zaś podtym Pretextem kto Jnny

3z Jchmć iakowey Extorsyi po Maydanach nieczynił y więcey Sa-

4letry niewybierał serio ostrzegamy, y ażeby WW. Jchmć PP. Put-

5kownicy mieli na to baczenie y takowych Extorsyi Zabraniali

6obowiązuiemy. A ponieważ Expensa Wwa naszego Superant

7Percepte z dawnieyszych Podatkow Importancyi iakoteż y teraz

8nowo Uchwaloney, a nieochronna wyciąga Potrzeba Skarbu na-

9szego ażeby [nad linią: wszy] Jchmć PP. Putkownicy y Officierowie niezawodnie dla

10Siebie odbierali Pensyą, Podatek Kramowego toiest od Ku-

11pcow y Kramarzow iako do Podatku Hultowego[?] z drugiemi

12Zydami z Miast y Miasteczek należącego nietaiącemi się oso-

13bliwy na tychże w Ztadamy[?] y Tabellę Kramowego na Miasta y

14czątkiem[?] ułożoną wiele ktore ma do Skarbu importować Uło-

15żywszy dla publiczney wiadomości do Akt Grodu Winn. per Obla-

16tam podać Zleciliśmy. Wymawę zaś Wwa naszego o takowym po-

17rządkiem Ułożywszy, y Partyie do Grodu podawszy że ieszcze niekto-

18rzy Jchmć Dziedzice y Possessorowie Inwentarzow niekompor-

19towali y niezaprzysięgli, ktorym to Jchmć ex rationibus Mieysc od-

20ległeyszych przeciąg Czasu do Dnia Dziesiątego Junij iest pozwo-

21lony, więc Jeżeliby, in determinio Czasu tego tey uchwale Wwa na-

22szego Zadosyć nieuczynili, Committitur JPP. Putkownikom, a-

23żeby wraz zmusiwszy z Sobą każdy do Putku swego Ludzi zdol-

24nych do Służby Żołnierskiey Ze wszelkim Moderunkiem dla Zu-

25pełnego Kompletowania Wyprawy Wwa naszego wyexekwowali

26y Dyspartyment rowny temiż Ludźmi między sobą uczynili ktory-

27to Akt nasz rękami własnemi podpisawszy dla wiadomości każde-

28go do Grodu per oblatam podaliśmy mocą Aktu ninieyszego. U tego

29Aktu per oblatam podanego Podpisy rąk JO. JWW. Konsylia-

30rzow temi Słowy Alex. Swiatt. Xiąże Czetwertynski Podkomi

31y Konsyliarz Wwa Bracł. Bogdan Ostrowski Chorąży Kons.

32y Putkownik Wwa Bracł. Zacharyasz Jaroszynski PW

33K. Wwa Bracł. mpp Gabryel Pierzynski Łowczy Bracł. Pi-

34sarz Gr. Winn. mpp ktory to Akt per oblatam podany de [nad linią: Verbo] ad

35Verbum iak się [nad linią: sta] w sobie ma do xiąg ninieyszych Gr. Winnickich

36Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 95 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa (pasy 240 px, skala 1.1).

Pismo kancelaryjne staranne, ale drobne; T i P bywają podobne, ł i t nieodróżnialne (Chałup / Chatup). Niepewne pozostały m.in.: rodzaj podatku „Ca[...]bkowego” (plama atramentu), „Kompucie” (zapewne „komplecie”), „Sinsiaus” (łac. słowo przed „ieżeliby”), „Hultowego” (rodzaj podatku), „w Ztadamy … czątkiem”. Na k. 310v u góry widoczne jedynie odbicie liczby 310 z drugiej strony karty.

Skróty: Gr. Winn. = Grodzki Winnicki; Comps pltr = comparentes personaliter (stawiwszy się osobiście); JOO / JOXcia = Jaśnie Oświecony / Jaśnie Oświeconego Xiążęcia; Swiatt. = Światopełk; Podkomi = Podkomorzy; Wwa = województwa; JKMci = Jego Królewskiej Mości; PW = Podstoli Winnicki; K. / Kons. = Konsyliarz; mpp = manu propria; Putk / Putkownik = pułk / pułkownik.

Łacina: Que[?] Intro contenta ad Acta … Castren. Capitli Vinnen. per Oblatam podali Tenoris Sequentis = (akt), którego treść podali do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę, następującego brzmienia; instantanee = natychmiast; realem conscriptionem = rzeczywiste spisanie; in eam juramenti rotham = (do zaprzysiężenia) według tej roty przysięgi; alias = czyli; Deo ita adjuvante = tak mi dopomóż Bóg (formuła przysięgi); distinctim = z osobna; inducias = zwłokę, odroczenie; attentis premissis = zważywszy powyższe; inclusive ad Diem Decimam Junij = włącznie do 10 czerwca; ad effectum = do skutku; remittentes = opieszali, zaniedbujący; ad mentem = według myśli (uchwały); custodimus = zachowujemy; ad normam = według wzoru; vel maxime = jak najbardziej; quam strictissime = jak najsurowiej; amore boni publici = z miłości dobra publicznego; serio = poważnie, surowo; superant percepta = (wydatki) przewyższają dochody; ex rationibus = z przyczyn; in determinio = w zakreślonym (terminie); committitur = zleca się; per oblatam = przez oblatę; de verbo ad verbum = słowo w słowo.

Terminy: partyja wymiaru = rozkład (dyspartyment) dóbr na stawianie żołnierzy (por. akty 362–364 – dyspartymenty powiatowe); po dwóch żołnierzy (konny i pieszy) ze stu chałup; podatek diakowy (z dymów/ludzi luźnych), czopowe, kucharkowe – podatki uchwalone przez laudum; kartacze – pociski armatnie; trembacze – trębacze; moderunek – umundurowanie i uzbrojenie; majdan saletrzany – zakład warzenia saletry (kocioł); kamień – jednostka wagi (ok. 32 funtów); podatek kramowy – od kupców i kramarzy; komportować – dostarczyć, złożyć; konwinkowany – przekonany o winie.

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, ks. Aleksander Światopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, Bogdan Ostrowski, chorąży bracławski, i Zachariasz Jaroszyński, podstoli winnicki, konsyliarze skonfederowanego województwa bracławskiego, podali do akt uchwałę podjętą 24 maja 1768 r. w Winnicy, w dworze ks. Czetwertyńskiego, na podstawie laudum kongresu województwa z 2 maja 1768 i uniwersału marszałka konfederacji Joachima Potockiego, podczaszego litewskiego (oblatowanego 6 maja). Konsyliarze przeprowadzili rewizję inwentarzy dóbr (osiadłość, chałupy, podatek diakowy, kucharkowy i od chrześcijan w służbie u Żydów) pod przysięgą dziedziców, posesorów i dyspozytorów; spóźnionym dali czas do 10 czerwca pod rygorem uchwały. Ustalono, że ze stu chałup stawia się dwóch żołnierzy (konnego i pieszego), a przy dopłatach pieniężnych między dobrami – najwyżej po kilka złotych z chałupy. Wyznaczono płace oficerów piechoty (rotmistrz 1000 zł, porucznik 700 zł, chorąży 600 zł), których kreują pułkownicy; na amunicję, naprawę armat, prochy, kule, kartacze i konie po 3000 zł, na podoficerów, kotły i trębaczy po 1000 zł na pułk; każdemu pułkownikowi pozwolono zaciągnąć po 12 kompanii (od stu chałup jednego towarzysza z pachołkiem). Dezertera należy odstawiać do komendy; za drugą dezercję – kara śmierci; za niewydanego dezertera komenda egzekwuje, a za zbiegłego dziedzic stawia innego żołnierza. Na proch dziedzice mają oddawać po 2 kamienie saletry, a Żydzi arendujący majdany po 4 kamienie od kotła, bez nadużyć. Ponieważ wydatki przewyższają dochody, pensje pułkowników i oficerów mają iść z podatku kramowego od kupców i kramarzy (wg tabeli). Wobec dóbr, które nie złożyły i nie zaprzysięgły inwentarzy do 10 czerwca, pułkownicy mają wyegzekwować ludzi zdolnych do służby z pełnym moderunkiem. Podpisali konsyliarze; wpis poświadczył Gabriel Pierzyński, łowczy bracławski, pisarz grodzki winnicki.

Transkrypcja

k. 312 (skan 0314, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 312

2Oblata Dyspartymen-

3tu Wyprawy Milicyi Wwa

4Bracł. na Powiat Bracł.

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przedemną Janem Je-

8dleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comptes Pltr JO Xże

9Jmć Alexander Swiatt. Czetwertynski Podkomi Bracł. JW. Za-

10charyasz Jaroszynski Podstoli Winn. Konsyliarze Skonfederowa-

11nego Wwa Bracł. ten Dyspartyment Milicyi tegoż Wwa Bra-

12cław. na Powiat Bracł. pod Kommendę JW. Bogdana Ostro-

13wskiego Chorążego Konsyliarza y Putkownika Bracł. ułożony

14Que Intro Conten. ad Acta Gen. Castren. Capitli Vinn. per Obla-

15tam podali tenoris Sequentis Na Powiat Bracł. Dyspartyment

16Żołnierzy pod Kommendę JW. Pana Bogdana Ostrowskiego Choraże-

17go Konsyliarza y Putkownika Wwa Bracł. ex mente Laudi y Party

18Anni Currentis[?] przez JW. Konsyliarzow ułożony y Opisany Die Trige-

19simo Prima Maii Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno

20w Winnicy Wies Ukbanow[?] w Possessyi W. JP. Suszkiewicza y Części Proscian-

21ca WW. Dorożynskich y Bazca[?] Żołnierzy Sześć, Wies Nowosielica Xię-

22ży Trynitarzow Bracławskich, Wies Skibince, Hłuboczek, Michałowka w

23Hubniku Część WW. Perłuchiego y Wielogorskiego, Część w Kunie W. Wie-

24logorskiego, y Brzemickiego[?] Część w Żerdnowce[?] W. Wielogorskiego Żoł-

25nierzy Dwunastu Klucz Jałaniecki w Possessyi W. JP. Swierzkowskie-

26go, Wies Jałaniec, Smatow[?], Pachtalia, Suchi Jałaniec Słoboda Ra-

27tusz[?], Żołnierzy Osm, Klucz Spikowski tegoż W. Swierzkowskiego, Wies Spi-

28kow, Lewkowa, Spikowka, Ulrzka[?], Rohuzna, Zachnowka, Worobijow-

29ka, Stojany, Utrka[?], Iwanowce y Czotki przydane Żołnierzy Dwadzieście

30Klucz Janyszgrodzki JOX. Czetwertynskiego Starosty Daniczowskiego[?] o Żoł-

31nierzy Dwanaście, Wies Pilawa W. JP. Lerczynskiego, Podłuskiego

32Patoskiego[?] z przydatkiem Siedmiu Chałup JOX. Czetwertynskiego o Żoł-

33nierzy Dwoch, Wies Mielnikowce Sprow[?] Wiel. Odrzywolskiego

34Żołnierz ieden, Klucz Bosowski[?], Miasto Bosowka[?] Wies Uhłowa-

35ta, Popielna, Ochmowa[?] Żołnierzy Siedm, Starostwo Hajsynskie w

36Possessyi W. Czełdowey[?] Wies Mytlina[?], Kislak, Karbowka, Chełło-

37wka W. Czełda[?] Część Borsukow, Wies Kuszynce[?] Rojmie[?], Część w

38Kuszyncach WW. Jabłonowskiego, Hołubickiego, y Olszewskiego Wies

39Kustowce[?] Słobodka Kustowiecka[?] Wies Kubyszcza[?] w Possessyi

40[kustosz: W. Wydzi[?]]

k. 312v (skan 0315, strona lewa)

1Wydzi[?] Żołnierzy Jedynaście, Miasteczko Tormilza[?] w Possessyi

2W. JP. Strutynskiego cum attinentiis Żołnierzy Dwunastu Mia-

3steczko Czeczelnik cum attinentiis w Possessyi W. JP. Wysockie-

4go Żołnierzy Trzynaście, Wies Selnica[?] Część we wsi Zabo-

5krzyczu W. Pupkowskiego[?] Żołnierz ieden Wies Ostołopow Wiel.

6Pawłowskiego y Spidowskich Żołnierz ieden Klucz Daszowski

7cum attinentiis y Klucz Kalnicki item cum attinentiis Żołnie-

8rzy Trzydzieści, Sien[?] Wies Rohuzny w Possessyi W. Krasnow-

9skiego Żołnierzy Trzech, Klucz Obodowski w Possessyi W. Jmci

10Pana Starzynskiego cum attinentiis Żołnierzy Pięćdziesiąt

11Dwoch, Klucz Berszadzki JW. Potockiego Str. Sniatynsk.

12cum attinentiis Żołnierzy Pięćdziesiąt Siedm, Klucz Czetwer-

13tynowski JW. Potockich Żołnierzy Jedynaście, Klucz Ilinie-

14cki JOX. Str. Czerkas. cum attinentiis Żołnierzy Trzydzieści Wies

15Wychwatnice, Zozulany, Protuhany[?], Żura, Łopenki[?], Żołnierzy Osm

16Klucz Łukaszowski[?] y Bałabanowski W. Worcella Żołnierzy Dwa-

17dzieścia Cztery Wies Pomyinik[?] z klucza Humanskiego, Hordaszowka

18Romanowka, Białe Młyny podobnaż w Possessyi JP. Polano-

19wskiego Żołnierzy Dwanaście, Klucz Tymanowski cum atti-

20nentiis Wies Sołwijowka[?] WOO. Dominikanow Winnickich

21przyłączona Żołnierzy Sześć, Wies Wielka[?] Antonowka y Werb-

22ka W. Sosnowskiego Żołnierzy Dziesięć, Wies Derhanowka

23Kaietanowka y Suana[?] W. Sabanskiego Żołnierzy Osm Wies

24Krzyszczynce w kluczu Tulczynskim w Possessyi W. Prufynskie-[?]

25go y Wies Arymendi[?] tegoż Żołnierzy Trzech, Wies Piasoczyn WX.

26Jezuitow Collegii Winn. Wies Bondarowka, Wies Batoh Żoł-

27nierzy Trzech, Wies Bapaty[?] w kluczu Jozefgrodzkim W. Xiążęcia

28Dłuskiego Żołnierzy Dwa, Klucz Zahmatkowski[?] cum attinen-

29tiis W. Urbanowskiego Żołnierzy Dwadzieścia Pięć, Miasto

30Tomaszpol ze Wsiami Jarpowka[?], Hwozdowka[?] w Possessyi

31JWW. Skarbka Żołnierzy Dziewięć, Miasto Jozefgrod, Wies Bę-

32dziarowka[?], Minnowka[?] w Possessyi JW. Karwickiego[?] Żołnierzy

33Dziewięć Klucz Sawranski cum attinentiis Żołnierzy Osmnaście

34Wies Jna[?] z klucza Tulczynskiego w Possessyi W. Czerwinskiego o

35Żołnierzy Dwa Wies Wysokie W. Pyphowskiego[?] Wies Bitoh-[?]

36sowka y Odaja WOO. Dominikanow Tulczynskiego Żołnierzy

37Czterech Miasto Prościance[?] ze Wsiami z klucza Tulczynskiego w

38Possessyi W. Ostrowskiego Cześne Bidgow.[?] Żołnierzy Dziewięć

39Wies Wortowka[?] z klucza Tulczynskiego Żołnierzy Trzy Wies

40Samilowka[?], Stepanki, Lulince w Possessyi W. Czarneckiego

41Żołnierzy Trzy, Wies Roskopana, Pawłowka w Possessyi

42W. Nowowieyskiego, Jastrzębince w Possessyi W. Trabinskiego[?]

43[kustosz: Żołnierzy]

k. 313 (skan 0315, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 313

2Żołnierzy Cztery Klucz Granowski cum attinentiis JOX. Woy-

3Ruskiego Żołnierzy Sześćdziesiąt, Wies Zarwance[?] y Chmielo-

4wa W. Bykowskich Kownackiego Benitow[?] y inne Żołnierzy Dwa

5Klucz Ładyżynski cum attinentiis Żołnierzy Osm, Wies Uchacz[?]

6w kluczu Humanskim JP. Borzęckiego Żołnierzy Dwa Wies

7Rodzinowka[?] w kluczu Humanskim y Jurysdykcya w Manko-

8wcach WOO. Bazylianow Żołnierzy Dwa Wies Rozniatowka

9w kluczu Tomaszpolskim JW. Sosnowskiego Żołnierzy Trzech

10Wies Kotbasna[?] w kluczu Sahorlickim[?] w Possessyi W. Pod-

11horodeckiego Części w Nowosielicy w Zaliwskich[?] Żołnierzy Trzech

12Miasto Raygrod, Wies Krosiwna[?] Łojowce W. Spędowskie-[?]

13go Żołnierzy Cztery, Wies Knażki z klucza Konelskiego[?]

14JP. Butchińskiego[?], Części Michałowki WW. Pniewkowskich[?]

15Ostrowskiego, Bukojemskiego, Kamudzinskiego[?], Gutuskich[?]

16Bratkowskiego, Pieniążkiewicza Wies Kosowce[?] Kowenowa[?]

17Kuźmince, Sokole, Siemenki Łunka[?] W. Ostrowskiego Cho-

18rążego Bracł. Żołnierzy Czternaście, Wies Krykliwiec w Pos-

19sessyi W. Starzynskiego, Wies Lulince w Possessyi W. Bilskie-

20go, Słobodka Kaszkowka[?] w Possessyi tegoż JP. Bilskiego

21Żołnierzy Sześć Wies Tampol[?] W. Orłowskiego Żołnierzy

22Dwa, Miasteczko Mankowka do klucza Humanskiego w

23Possessyi W. Ostrowskiego Putkowne Wysk.[?] Koromne[?] cum

24attinentt. Żeleżnowka[?] Kiernasowka[?] Tymkowe[?] Iwankam[?]

25Żołnierzy Jedynaście, Miasteczko Buki ze wsiami An-

26tonowka, Kislinem[?], Rosołowka[?], Bereżowka, Popowka

27w kluczu Humanskim w Possessyi W. JP. Ostrowskiego Putko-

28w[nika][?] Żołnierzy Trzynaście in Summa wszystkich Żołnierzy

29Pięćset, Osmdziesiąt, Siedm U tego Dyspartymentu Podpi-

30sy rąk temi Słowy Alex. Swiatt. Xiąże Czetwertynski Podko-

31morzy Wwa Bracł. y Konsyliarz Zacharyasz Jaroszynski PW.

32K. Wwa Bracł. mpp ktory to Dyspartyment per Oblatam

33podany iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych Gr. Winni-

34ckich iest Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 250 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. Pismo drobne, pospieszne; nazwy wsi i posesorów w wielu miejscach nadal niepewne ([?]). Wielkie T pisarz kreśli podobnie do P (np. „Tulczynskim” wygląda jak „Pulczynskim”, „Trzech” jak „Przech”), co uwzględniono w odczycie.

Zapis „o Żołnierzy” (np. „o Żołnierzy Dwanaście”) – litera „o” przed liczbą żołnierzy pojawia się kilkakrotnie, zapewne skrót lub znak pisarski; przepisano dosłownie.

Skróty: Gr. Winn. = grodzki winnicki; Comptes Pltr = comparentes personaliter (stawiwszy się osobiście); JO Xże / JOX. = Jaśnie Oświecony Xiążę / Jaśnie Oświeconego Xięcia; Swiatt. = Światopełk; Podkomi = podkomorzy; Wwa = województwa; PW. K. = Podstoli Winnicki, Konsyliarz; Str. Sniatynsk. = starosty śniatyńskiego; Str. Czerkas. = starosty czerkaskiego; Woy. Ruskiego = wojewody ruskiego; Cześne Bidgow.[?] = cześnika bydgoskiego[?]; WOO. = Wielebnych Ojców; WX. = Wielebnych Xięży; Putkownik = pułkownik; mpp = manu propria.

Łacina: Que intro contenta ad Acta Gen.[?] Castren. Capitli Vinn. per Oblatam podali tenoris sequentis = którego treść podali do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę, brzmienia następującego; ex mente Laudi y Party Anni Currentis = według myśli laudum i partii (rozkładu) roku bieżącego; Die Trigesimo Prima Maii Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno = dnia 31 maja 1768 roku; cum attinentiis = z przynależnościami; item = także; in Summa = w sumie.

Por. akt 361 (uchwała konsyliarzy z 24 V 1768 o wymiarze milicji – po dwóch żołnierzy ze stu chałup) oraz akty 363–364 (dyspartymenty na powiaty winnicki i zwinogrodzki) i 366 (taryfa).

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, ks. Aleksander Światopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, i Zachariasz Jaroszyński, podstoli winnicki, konsyliarze skonfederowanego województwa bracławskiego, podali do akt dyspartyment (rozkład) milicji województwa na powiat bracławski, ułożony w Winnicy 31 maja 1768 r. według laudum, dla pułku pod komendą Bogdana Ostrowskiego, chorążego bracławskiego, konsyliarza i pułkownika. Dyspartyment wymienia kolejno dobra (wsie, miasteczka, klucze) z ich posesorami i liczbą żołnierzy do wystawienia, m.in.: klucze jałaniecki i spikowski (Świerzkowski), janyszgrodzki (ks. Czetwertyński), starostwo hajsyńskie, Czeczelnik (Wysocki), klucz daszowski i kalnicki (30 żołnierzy), obodowski (Starzyński, 52), berszadzki (Potocki, 57), iliniecki (książę, starosta czerkaski, 30), klucz łukaszowski[?] i bałabanowski (Worcell, 24), Tomaszpol (Skarbek), Józefgród (Karwicki[?]), klucz sawrański (18), dobra klucza tulczyńskiego, klucz granowski (książę wojewoda ruski, 60), klucz ładyżyński, wsie klucza humańskiego (Mankówka, Buki – Ostrowski), dobra zakonne (dominikanie winniccy i tulczyńscy, jezuici winniccy, bazylianie, trynitarze bracławscy). Łącznie 587 żołnierzy. Dyspartyment podpisali Czetwertyński i Jaroszyński.

Transkrypcja

k. 313 (skan 0315, strona prawa)

1Oblata Dyspartymentu Wy-

2prawy Milicyi Woiewództwa

3Bracławskiego na Powiat Winnicki

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y przedemną Janem

k. 313v (skan 0316, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Jedleckim Regentem Konfederackim Bracł. Comptes Pltr JO. Xże Jmć Alexan-

3der Swiatt. Czetwertynski Podkomorzy Bracł. y JW. Zacharyasz Ja-

4roszynski Podstoli Winn. Konsyliarze skonfederowanego Wwa Bracł.

5ten Dyspartyment Wyprawy Milicyi tegoż Wwa Bracł. na Po-

6wiat Winnicki pod Kommendę W. Stanisława Szczeniowskie-

7go P. Z. Sty Precht. Putkownika Powiatu Winn. ułożony Que

8Jntro Contenta ad Acta Gen. Castre Capitli Vinn. per Oblatam poda-

9li Tenoris Sequentis Na Powiat Winnicki Dyspartyment

10Żołnierzy pod Kommendę Wiel. Szczeniowskiego Podcz. Złło[?]

11Sty Precht. Putkownika Powiatu Winn. Ex mente Laudi y Pa-

12rty Anni Currentis przez JWW. Konsyliarzow ułożony y Spisany

13Die Trigesima Prima Maji Millesimo Septingentesimo Sexa-

14gesimo Octavo Anno w Winnicy, Starostwo Winnickie toiest Mia-

15sto Winnica y Wsie Stare Miasto Pułtory[?], Pisarzowka, Cerzynce[?], Pia-

16tki[?] Miasteczko Sataje[?], Pełepienki[?], Siekierzynce, Wisznia Ludwiko-

17wka, Mizżywidzki[?], Szeremetka, Hawryszowka, Humenna[?], Cwiżyn,

18Medziakow[?], Pułtory, Medziakowskie[?], Medwiedka y Część Starostwa

19Ułanowskę[?] in vim rekompensy za nieustanną przez Woysko Defo-

20lacyą Żołnierzy Trzydzieści ieden, Dobra WW. Zborowskich[?] Miasto

21Strzyżawka y Wies Stadnica, Ławrowka, Pyżowki[?], Lisijowka, Mi-

22chałowka, Łozow[?], Łozowka, Kleczkowka[?], Oczeretna, Lubince, Paw-

23łowka Miasteczko Woronowica y Wsie Soroczyn, Stepanowka, Ko-

24marow, Pietniczany z Częściami w Prosciancu[?] y Szandrowie[?] Żołnie-

25rzy Trzydzieści ieden, Dobra Wiel. Michałowskiego Podcz. y Kon-

26syliarza Wwa Bracł. Wsie Hołaki[?], Stupnik[?], Chomutynce z przy-

27daną Częścią w Wyszkowcach JP. Kamudzinskiego Żołnierzy Pięć

28Dobra Wiel. Jaroszynskiego Podstol. Winn. y Konsyliarza Wwa Bracł.

29Miasto Tywrow y Wsie Dzwonicha, Szersznie[?], Słobodka Iwonki[?]

30nazwana, Kuna Stara y Nowa, Krutyhorb[?], Żerdenowka Część w Ha-

31bniku y dodane Części w Hlipczowie[?] Jchmć Piaskowskiego y Zawad-

32skiego Żołnierzy Trzynaście Wies Czerniaka[?] W. Wroblewskiego

33z dodanemi Częściami w Witawie[?] Wiel. Nelickiego[?], Prufynskiego,

34y Mełeszkiewicza Żołnierzy Czterech Wies Surkowka[?] w Possessyi

35W. Zabołockiego z przyłączonemi Częściami w Witawie Jchmć

36Panow Karwowskiego y Jagiełłowicza Żołnierzy Trzech Wies Hli-

37pczow[?] y Michałowka W. Zabołockiey z dodaną Częścią w Wysz-

38kowcach W. Młodziejowskiego Żołnierzy Dwoch Wies Buha-

39iowka[?] Possessyi W. Rokickiego Łowczego Smoleń. z tegoż Częścią w

40Sałohubowce y tamże drugą W. Kopystynskiego Żołnierzy Dwoch

41[kustosz: wsie]

k. 314 (skan 0316, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 314

2wsie Stroince[?], Szczurzynce z dodaną Częścią w Sałohubowce Wiel.

3Prokopowicza Żołnierzy Trzech Miasto Krasne w Possessyi JW. Piasko-

4wskiego y Wsie Hryszowce[?], Iwankowce, Czemoszne[?], Rachny Po-

5lowe, Pirohow[?], Huta, Stara Żołnierzy Siedmnaście Wies Bryi-

6łowce[?] WW. Borowskich z dodatkiem Zywaiącym[?] od klucza Ja-

7nuszgrodzkiego Żołnierz ieden, Wies Łopatynce y Część w Witawie

8z dodatkiem Części w Wyszkowcach JP. Majewskiego Żołnierzy

9dwoch Wies Mironowka W. Mrozkowskiego z Częściami w

10Majanowie WW. Barczewskiego y Łastowieckiego Żołnierzy

11Dwoch, Części w Witawie y Majanowie Wiel. Zagorskiego Cho-

12rążego Wołynskiego Żołnierz ieden, Starostwo Letyczewskie Miasto Letyczow

13cum attinentiis Żołnierzy Dziewięć Wies Deszkowce cum atti-

14nentiis JW. Dydynskiego Kasztelana Lubaczew. Żołnierzy Czterech

15Wies Łemieszowka W. Palicza Żołnierz ieden, Wies Sabarow

16Skurzynce, Karpurowce W. Choieckiego Podwoiewodzego Kijowskiego Żołnie-

17rzy Dwoch Łuka Zabokrzycka Żołnierz ieden Wies Russawa

18y Hodorusawa[?] Żołnierzy Czterech, Wies Wujarżynce[?] Żołnierzy

19Trzech Klucz Bubnowski cum attinentiis JW. Potockich Woiewo-

20dziców Poznańskich Żołnierzy Dwadzieścia Pięć Klucz Kossakowski[?]

21cum attinentiis Żołnierzy Dziewięć Wsie Chryplince Małe y

22Wielkie Żołnierzy Trzech, Wsie Dembowka y Batanowka w

23Possessyi Wiel. Zochowskiego Żołnierzy Pięć Wies Niemierzyn-

24ce W. Zakrzewskiego Żołnierz ieden, Klucz Niemirowski cum

25attinentiis JW. Potockich Woiewodow Poznańskich Żołnierzy Czter-

26dzieści Pięć Wies Supronow W. Paskuckiego Possessyi Żoł-

27nierzy dwoch Klucz Woropyłowski cum attinentiis W. Byko-

28wskiego Stolnika Halickiego Żołnierzy Dziesięć Wies Sosenka

29cum attinentiis w Possessyi W. Zarczynskiego Żołnierzy trzech

30Miasto Wierzchowka cum attinentiis w Possessyi W. Malino-

31wskiego Żołnierzy Osm, Klucz Tulczynski cum attinentiis JW.

32Woiewody Kijowskiego Żołnierzy Czterdzieści ieden Wies Luka Meleszko-

33wska Wiel. Zagorskiego Chorążego Wołynskiego Żołnierzy dwoch

34Wies Jatuszynce[?] cum attinentiis W. Prufynskiego Żołnierzy

35Dwoch Części w Strzeżyńcach[?] W. Staszkiewicza Żołnierz ieden

36Wies Kochanowka Wiel. Lezenskiego[?] w Possessyi Żołnierzy

37Dwoch Klucz Sudliski[?] cum attinentiis JW. Szczeniowskie-

38[kustosz: go]

k. 314v (skan 0317, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2go Sty Precht. Regimentarza WKP W. Ż.[?] Żołnierzy pięć Klucz Dzieduszyński[?]

3cum attinentiis JW. Potockiego Sty Smotryc. Żołnierzy Dwadzieście Wies Klityn-

4ka Wiel. Klityńskiego Podcz. Smoleń. Żołnierz Jeden Klucz Janowski, Za-

5łkowski y Borszczewski[?] cum attinentiis JWiel. Chołoniewskiego Kasz. Bra-

6cł. Żołnierzy Czterdzieście Osm Część Wsi Cybulowa[?] JW. Kordyszą, Czyżyn[?], Pa-

7niczewskiego, Gutowskich Pawłowskich y Wies Franciszka[?] Wiel. Tasze-

8wskiego Żołnierzy Trzech Klucza Monastyrskiego połowa w Possessyi

9JWiel. Lanckorońskiego Kasz. Kijow. y Wies Andruszowka w Possessyi

10Wiel. Szembeka Żołnierzy Dwanaście, Klucz Sobolowski JWiel. Potockiego

11Woiewody Kijow. Miasto Połowka[?] w Possessyi Wiel. Jabłonowskiego Wsie Wo-

12roneże[?], Kiziale[?] Chotna[?] w Possessyi Wiel. Girłowskiego[?] Wies Bespieczna

13w Possessyi Jmci Pana Kostkiewskiego[?] Wies Zielony Roździeł[?] Wies Mołode-

14cie[?] w Possessyi Mikołaja Kostkiewskiego[?], Wies Bawa[?] w Possessyi Wi-

15[...]wskiego[?] Wies Karrianka[?] Czetna[?] Jarpol[?] Kapustynce w Possessyi Wiel. Swida-

16wskiego Wsie Pułkownicze Słoboda Kostypka[?] w Possessyi Wiel. Poniatowskiego

17Wies Koty w Possessyi Wiel. Zawadzkiego, Słoboda Krzywoholamo[?] w Pos-

18sessyi W. Zmijowskiego Wies Kosenówka[?] w Possessyi W. Majkowskiego Wies

19Koty tegoż, Wsie Sznurkowka[?], Sołtykowka w Possessyi W. Olszewskiego

20Wies Kozakowka[?] w Possessyi W. Chmielnickiego Żołnierzy Pięćdziesiąt[?] Klu-

21cze Przyłuski Wachnowiecki y Zbaraski JW. Brzostowskiego Podst. Koronnego

22cum attinen. Żołnierzy Trzydzieście Sześć Wies Napadowka WW. Kornelowskich[?]

23w Kluczu Pikowskim Żołnierz Jeden Wsie Pikoli[?] Żukowce, Rybiałka[?] w

24Kluczu Strakitowskim[?] Wsie Wachnowka, Borzęcince[?] w Possessyi W. Bo-

25gatka[?] Klucza tegoż Wies Brzezinka[?] Maydan Słoboda Klucza tegoż z

26Żołnierzy Czternaście. Dobra W. Kordyszą Cześnika Winn. Wsie Mikulince

27Borkow, Kotoch[?] Gliniany[?], Bayrakowka, Kordyszowka, Dubowiec y Część

28w Nowosielicy podoyesz[?] Wies Kossowe[?] Wielkie w Possessyi W. Mołodeckiego

29z Klucza Lipowieckiego y Część we Wsi Zorkowie[?] JP. Granowskiey Żołnie-

30rzy Dziewięć Wies Plomienczyk[?] w Possessyi Jmci Pana Konarskiego[?] z Klucza Il-

31lińskiego[?] Żołnierzy Dwoch Wies Heytowa[?] w Possessyi y Wsie Matwijcha[?]

32Bachturyn[?], Hałaczowa[?] Dobrowska tegoż, Wies Leżkowa[?] w Possessyi W. Kos-

33sakowskiego Część w Bortnikach Wiel. Woynarowskiego Żołnierzy Osm Wies

34Kryczynce[?] w Kluczu Tulczynskim Wies Arymenka[?] W. Gruszynskiego[?] y Wsie

35Pinkowka[?] Peratynka[?], Olszanka Bundurowa[?] W. Chłopickiego[?] Część Jelcze[?]

36wie[?] Jaskiego[?] w Kluczu Józefgrodzkim Wies Szczepinka[?] w Possessyi JP.

37Kasztelanowey Żołnierzy Trzynaście, Wies Zajączkowka

38w Kluczu Humanskim w Possessyi Jmci Pana Leonarda[?] Wies Sobetynow[?]-

39ka Klucza tegoż w Possessyi W. Mokodzkiego[?] Wies Telmeka[?] w Possessyi

40Jmci Kiedla[?] Głogowskiego Klucza tegoż Wies Pierkowka[?] w Possessyi

41Jmci Leona[?] Zawadzkiego Klucza tegoż Wies Kozminogrobelski[?] do Klucza

42Humanskiego w Possessyi W. Władanowicza Wies Ozirna[?] Kozminogro-

43[kustosz: bla]

k. 315 (skan 0317, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 315

2bla, Puinica[?], Pozniakowka, Antonowka, Chyjowka, Hłowa[?], Rozwada[?]

3Wołczynowka[?] y Łubaczowka w Possessyi W. Rubieyo[?] Wies Pierwo-

4y Tertia[?] z Klucza Łozowskiego w Possessyi Krasnickiego[?] Żołnierzy Dwadzieście Wies Potnasza[?]

5Wies Rachny Sobie[?] y Żerdenowka W. Miechowskiego Żołnierzy Trzech

6Wies Tryszaniec[?] W. Wirskiego Żołnierz Jeden Wsie Hładkowka Czere-

7połowa[?] w Kluczu Humanskim w Possessyi W. Chmielnickiego[?] Czere-

8pyskiego[?] Żołnierzy Trzech Wsie Popowa Grobla w Possessyi W.

9Zielinski[?] Sawczka[?] w Possessyi W. Żukowskiego, Borzna[?], Skibowka

10w Possessyi W. Jana Wolanskiego y Superata od Włości Hołowanie-

11ckiey Chałup Dwadzieścia Sześć Żołnierzy Dwadzieście Jeden

12Wies Strzelniki W. Metelskiego Żołnierzy Trzech in Summa Żołnie-

13rzy wszystkich Pięćset Osmdziesiąt Osm U tego Dyspartymen-

14tu [nad linią: per oblatam podanego] podpisy rąk temi Słowy Alex. Swiatopełk Xże Czetwertyn-

15ski Podkomorzy y Konsyliarz Wwa Bracł. Zacharyasz Jaroszyn-

16ski P. W. K. Wwa Bracł. mpp ktory to Dyspartyment iak się

17w sobie ma Słowo w Słowo do Ksiąg ninieyszych Grodu Winni-

18ckiego Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał ok. 400 miejsc niepewnych – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. K. 313–314 pisze ta sama ręka co akt 362; k. 314v–315 – inna, bardziej pospieszna ręka (wiele nazw i nazwisk niepewnych). Lista na k. 314v pozostaje odczytem w części orientacyjnym.

Skróty: Comptes Pltr = comparentes personaliter (stawiwszy się osobiście); JO. Xże = Jaśnie Oświecony Xiążę; Swiatt. = Światopełk; P. Z.[?] / Podcz. Złło[?] = podczaszy złotowski[?]; Sty Precht. = starosty prechtowskiego[?]; Regimentarz WKP W. Ż.[?] = regimentarz wojsk koronnych partii (ukraińskiej?) [?]; Sty Smotryc. = starosty smotryckiego; Kasz. Bracł. = kasztelana bracławskiego; Kasz. Kijow. = kasztelana kijowskiego; Podst. Koronnego = podstolego koronnego; Łowczy Smoleń. = łowczy smoleński; P. W. K. = Podstoli Winnicki, Konsyliarz; Putkownik = pułkownik; mpp = manu propria.

Łacina: Que intro contenta ad Acta Gen.[?] Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam podali tenoris sequentis = którego treść podali do akt grodzkich winnickich przez oblatę, brzmienia następującego; ex mente Laudi y Party Anni Currentis = według myśli laudum i partii roku bieżącego; Die Trigesima Prima Maji 1768 = dnia 31 maja 1768; in vim rekompensy za nieustanną przez Woysko Defolacyą = tytułem rekompensaty za nieustanne niszczenie (dóbr) przez wojsko; cum attinentiis = z przynależnościami; Superata = nadwyżka (chałup); in Summa = w sumie.

Por. akty 361 (uchwała konsyliarzy o wymiarze milicji), 362 (dyspartyment na powiat bracławski – 587 żołnierzy) i 364 (powiat zwinogrodzki).

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, ks. Aleksander Światopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, i Zachariasz Jaroszyński, podstoli winnicki, konsyliarze skonfederowanego województwa bracławskiego, podali do akt dyspartyment milicji województwa na powiat winnicki, ułożony w Winnicy 31 maja 1768 r., dla pułku pod komendą Stanisława Szczeniowskiego, starosty prechtowskiego[?], pułkownika powiatu winnickiego. Wymieniono dobra z posesorami i liczbą żołnierzy, m.in.: starostwo winnickie (Winnica i wsie, 31 żołnierzy – z uwzględnieniem rekompensy za zniszczenia od wojska), dobra Zborowskich[?] (Strzyżawka, Woronowica i wsie – 31), dobra Michałowskiego, podczaszego i konsyliarza (5), dobra Z. Jaroszyńskiego (Tywrów, Kuna, Żerdenówka i in. – 13), Krasne Piaskowskiego (17), starostwo latyczowskie[?] (9), dobra Dydyńskiego, kasztelana lubaczowskiego, Choieckiego, podwojewodziego kijowskiego, klucze Potockich wojewodziców i wojewodów poznańskich (bubnowski – 25, niemirowski – 45), klucz woropyłowski Bykowskiego, stolnika halickiego (10), Wierzchówka Malinowskiego (8), klucz tulczyński wojewody kijowskiego (41), dobra Szczeniowskiego, Potockiego starosty smotryckiego (20), klucze Chołoniewskiego, kasztelana bracławskiego (48), klucz monastyrski (Lanckoroński, kasztelan kijowski) i Andruszówka (Szembek – 12), klucze przyłuski, wachnowiecki i zbaraski Brzostowskiego, podstolego koronnego (36), dobra Kordysza, cześnika winnickiego, wsie klucza humańskiego i inne. Łącznie 588 żołnierzy. Podpisali Czetwertyński i Jaroszyński.

Transkrypcja

k. 315 (skan 0317, strona prawa)

1Oblata Dyspartymentu Wypra-

2wy Milicyi Wstwa Bracł. na Powiat

3Zwinogrodzki

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Ja-

7nem Jedleckim Regentem Konfederac. Bracł. Comparentes Per-

8sonaliter JO. Xże Jmć Alexander Swiatopełk Czetwertynski Podkomorzy Bracł.

9JW. Zacharyasz Jaroszynski Podst. Winn. Konsyliarze z Konfede-

10rowanego Wstwa Bracł. Ten Dyspartyment wyprawy Milicyi

11tegoż Wstwa Bracł. na Powiat Zwinogr. pod Komendę JO. Xcia Jmci

12Janusza Swiatopełka Czetwertynskiego Chorążyca Bracł. Pułkowni-

13ka Powiatu Zwinogr. ułożony Que Jntro Contenta ad Acta Gen. Castr.

14Capit. Vinn. per Oblatam podali Tenoris Sequentis. Na Powiat

15Zwinogrodz. Dyspartyment Żołnierzy pod Komendę JO. Xcia Jmci

16Janusza Swiatopełka Czetwertynskiego Chorążyca Bracł. Pułko-

17wnika Powiatu Zwinogrodz. ex mente Laudi y Taryffy Anni Praesen-

18tis przez JWW. Konsyliarzow ułożony y spisany Die Trigesima

19Prima Maji Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octa-

20vo Anno Miasto Żywotow ze Wsiami Żołnierzow Osm numero Osm

21Nowe Miasto Żywotowa Żołnierzy Dwoch numero Dwoch Wies

22[kustosz: Żywotow-]

k. 315v (skan 0318, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Żywotowka Żołnierzy Trzech numero Trzech Klucz Tetyiowski Żoł-

3nierzy Jedynaście, numero Jedynaście Klucz Czołnowicki[?] Żołnierzy Trzech

4numero Trzech Wies Uniaża[?] Krynica[?] Żołnierzy Sześć numero Sześć

5Wies Ozierna Żołnierzy Dwoch Numero Dwoch Wies Litwinowka Żołnie-

6rza Jednego numero Jednego Wies Żydowcza[?] Olszanka y Dybrow-

7ka Żołnierzy Czterech numero Czterech Klucz Jaszkowski[?] W. Le-

8dochowskiego Żołnierzy Jedynaście numero Jedynaście Wies Pobuy-

9na W. Kolanka[?] Żołnierz Jeden Numero Jeden, Wies Krzywiałow-

10ka Possessyi Jmci Pana Besarowskiego[?] Żołnierz Jeden Nume-

11ro Jeden Wies Kałki[?] y Pnieśna[?] Possessyi Jmci P. Andruszkiewi-

12cza Żołnierzy Trzech numero Trzech, Wies Stebince Plutynce y

13Taynia[?] Żołnierzy Trzech, Wies Lemieszowka Czeszyn[?] Żołnierzy

14Dwoch numero Dwoch Wies Krasny Kont[?] Strzyżawka Medwi-

15cha Ratki[?] Wenedycka[?] Żołnierzy pięć numero pięć Miasto Tety-

16iow Wies Sytnyki[?] Hubowka[?] Sabadaszka[?] Serwatniki[?] Ochmatow

17Marynka, Szkadowska[?] Żołnierzy Trzydzieści Pięciu numero Trzy-

18dzieści pięciu Wies Cikofutor[?] Kasperowska[?] Hajojki[?] Łobaczow[?]

19Layki[?] Czerepin Żołnierzy pietnaście numero pietnaście Wies Kała-

20jowka[?] y Borkowce[?] W. Kisielnickiej[?] Żołnierzy Trzech numero

21Trzech. Wies Dumeńko[?] Possessyi W. Brodowskiego Żołnierzy Dwoch

22numero Dwoch Wies Dziszkow[?] JW. Ledochowskiego y tamże Część

23WW. Zolkiewskich[?] Żołnierzy Trzech Klucz Żorniski to iest Miasto

24Żornica[?] y Wies Kotyszyca[?] Żołnierzy Czterech numero Czterech Wies

25Łychartycha[?] w tymże Kluczu Swiaty Jar[?] Wożywicha[?] Paszkowodka[?]

26Possessyi W. Jacynicza Wies Łoskwin[?] Tatkan[?] Brzozówka Mi-

27chałowka, Bohatyrka Żołnierzy Czternaście numero Czternaście

28Miasto Lipowiec cum attinentiis JW. Woiewody Poznań. Żołnierzy

29Jedynaście numero Jedynaście Wies Słidka[?] Żołnierz Jeden numero Je-

30den Wies Nepadowka Żołnierzy Dwoch Numero Dwoch. Wies Sokolin-

31ce WW. Krzewskich y Nyskowskich[?] Żołnierz Jeden numero Jeden

32Wies Kropiwna Część z Antonowką Żołnierzy Dwoch Numero Dwoch

33Klucz Spiczyniecki cum Attinentiis JWW. Mniszkow[?] Żołnierzy Dwadzie-

34ścia Jeden Nume. Dwadzieścia Jeden Klucz Humański cum attinen-

35tiis Possessyi JW. Woiewody Potockiego Kijow. Żołn. Dwadzieścia Dziewięciu

36nume. Dwadzieścia Dziewięciu. Wies Horoszkow[?] z Klucza Tetyiowskie-

37go. Wies Hołdowka[?] z Klucza Tulczynskiego Część Michałowki

38y Wies Huty Possessyi Jwanowskiego Żołnierzy Dziesięciu numero

39Dziesięciu. Klucz Bieżarski[?] Possessyi Przewielebney Kapituły Kamie-

40nieckiey ze Wsiami Dembowką, Sobulcem[?], Petraszowką Żołnie-

41rzy Osm nume. Osm. Klucz Kopijowski JW. Woiewody Kijow. cum attine-

42ntiis to iest wsiami Kopijowką, Orłowką, Zarudlinką[?] y Jnnemi

43[kustosz: Żołn.]

k. 316 (skan 0318, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 316

2Żołnie. Dziewięciu Nume. Dziewięciu. Z Klucza Humańskiego Wsie

3Wiszniopol, Kołodziste y Zielonkow, Uchowata, Jardowa[?] Possessyi

4W. Markowskiego Żołnie. Dziesięciu Nume. Dziesięciu. Wies Uchowata z

5Klucza Humańskiego Possessyi JO. Xcia Stefana Czetwertynskiego

6Wies Grodziowa[?] Possessyi JP. Sierakowskiego Żołnie. Czterech

7Numero Czterech. Wies Jlkowka[?] Rotowce[?] Skrobczygrobla[?] Łobuże[?]

8Ostapkowce, Bałanka, Łatowce[?], Jarkow[?] Szoludki[?] Buszynka[?] Woy-

9gnanka[?] przydana Część Buortniki[?] W. Steckiey[?] JO. Xcia Jmci Swiatopeł-

10ka Czetwertynskiego Podkomo. Bracł. Żołnie. Dziesięciu Nume. Dziesięciu

11Wies Horoszkowka[?], Żołoby, Bałanka, Kopijowka, Januszowka, Wodo-

12rowka[?], Kitajgrod, Kamenechorka[?], JO. Xcia Jmci Czetwertynskiego Wie[s]

13Lipowka Possessyi W. Linkiewicza Wies Pawlicha[?] w Kluczu Komar-

14grodzkim JchmXX. Franciszkanow Komargrodzkich Żołnie. Piętna-

15stu numero Piętnastu, Wies Osiłowka[?] Wies Kusnica[?] Słoboda

16Wołoszczyzna[?], Dochna, Androszowka JO. Xcia Jmci Włodzimierza Cze-

17twertynskiego Sty Woron.[?] Żołnie. pięciu Nume. Pięciu Wies Krasno-

18horka, Wies Jasłowka[?] Telatynka[?] Miasto Komargrod JO. X. Kajeta-

19na Czetwertynskiego ze wsiami Oleksiszowką[?] Stepanowką Posses-

20syi Jmci Pana Tuszewskiego[?] Żołnie. Dziesięciu nume. Dziesięciu.

21Klucz Daszkowski[?] cum attinentiis Woiewody Kijow. Wies Berezowka Pos-

22sessyi P. Daniewskiego[?] Wies Oleniny[?] Possessyi W. Wielogurskiego Wies

23Hayworon Possessyi Jmci P. Niewenglowskiego Wies Zarwale Possessyi Jmci

24Pana Zagorskiego Wies Dziakowe[?] Possessyi P. Radeckiego Słoboda Cze-

25resniowka[?] Berestowa Mohilna, Serebrynka, Ładyżynka, Rubany

26Brod[?] Possessyi JP. Gniewkowskiego[?] Wies Nowa Grobla, Pstałowa[?],

27Jagolin[?] Żołnierzy Czterdziestu Czterech Nume. Czterdziestu Czterech

28Część Klucza Białocerkiewskiego cum attinentiis Żołnierzy Dziewięćdzie-

29siąt Osm Nume. Dziewięćdziesiąt Osm. Starostwo Samuliskie[?] W. Bierzyńskie-

30go y Słoboda Possessyi JP. Prandzica Kalinskiego Żołnie. Osm nume. Osm. Sta-

31rostwo Zwinogrodzkie cum attinentiis JW. Potyka[?] y Dobra Possessorskie

32tegoż Stwa, to iest Chłypniowka, Lisiczubatka[?], Łakaska[?], Kołodyszcza[?] y

33Rossochowata Żołnie. Trzydzieści Jeden Nume. Trzydzieści Jeden Wies

34Obozowiska[?] w Kluczu Humańskim Possessyi W. Siebieczyńskiego[?] Kra-

35snostawa Tarska[?] Possessyi W. Poletyły Dobra Woda Żołnierzy Sześć

36nume. Sześć. Klucz Konelski JOW. Murawskich[?] cum Attinentiis y Wsie

37tegoż Klucza Possessyi WW. Possessorow Czermanowa[?] Jwachny, ta-

38kież druga Część Jwachnow JP. Krasickiego y Wies Kopijowata Pos-

39sessyi W. Zawadzkiego Żołnie. Dwunastu nume. Dwunastu. Miasto Hu-

40mań ze Wsiami Sobkowką Woiewody Kijow. Wies Babarce[?] z Zwirkami[?]

41Dmitruszki Wielkiey y Małey Wojtowka, Horodecka, Bałanecka[?], Ro-

42zoszki[?], Bałanka, Korzuszyńce[?], Zurbince[?], z Hromami[?], Kopeczka[?] Furman-

43ka, Brzozowka[?] Dubowa Żołnie. Trzydzieści Sześć Nume. Trzydzieści

44[kustosz: Sześć]

k. 316v (skan 0319, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Sześć Miasteczko Hołowaniec z Hruszewzyniec[?] Wsie Stołba[?] Kleno-

3wa Penki[?], Jastrzębka[?] Szamrajowka[?] Kutenka, Łosiowata[?] Berchomowka[?]

4Ostrowiec, Kraszkowa[?], Rossowe[?] Haydukow[?], Jagolin[?] Potoryłki[?] Wierzbowa

5Dawidowka Krasnepole Mostowata Lebedynka Sworniowata[?], Rozdoł, Mot-

6dawka[?] Krasnokorka[?], Łozowata, Między Rzyka[?] Przedostop[?], Deremnicha[?]

7Rossoszna, Nowosiołka, Rozmoszynce[?] Dobra Lipowenki[?] Wiszka[?]

8Berezowa, Batka Żołtawy[?], Krupilacha[?], Bożnybowata[?] Leszczowka

9Żurawlinka Kardyczowka[?] Kazimirowka, Naliwayka Połotyłowa[?]

10Płoska Żołnierzy Pięćdziesiąt numer Pięćdziesiąt Klucz Oratowski Woy[ewody]

11Oranskiego[?]. Wies Oratow, Oratowka, Honoratowka Zarudzie Żołnierzy

12Siedm Nume. Siedm Wies Krzywe Possessyi JP. Dziwonowskiego[?] Żołnierzy

13Dwa Nume. Dwa Dobra WW. Pawłowskich Część Zabołotyka[?] w Zorko-

14wie Część w Sielnicy[?] dodaią się z Krzywego Trzynaście Chałup Żołnierz

15Jeden Nume. Jeden, Wies Kobyleckie[?] w Kluczu Krasniańskim Posses-

16syi W. JP. Zbylinskiego[?] Żołnierz Jeden Nume. Jeden U tego Dysparty-

17mentu per Oblatam podanego podpisy Rąk w te Słowa Alex.

18Swiatopełk Xże Czetwertynski Podkomorzy y Konsyliarz Wstwa

19Bracł. Zacharyasz Jaroszynski P. W. K. Wstwa Bracł. mpp ktory to Dy-

20spartyment iak się w Sobie ma Słowo w Słowo do Ksiąg ninieyszych

21Grodz. Winn. iest Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa (sesja główna): akt pisany swobodną, pospieszną ręką (od k. 314v inny pisarz niż w aktach 361–363) – zgodnie z zasadami akt trudny; wstępny odczyt agenta Sonnet (ponad 400 [?]) odrzucony i cały akt przeczytany przez Opusa. Mimo to wiele nazw wsi i posesorów pozostaje niepewnych ([?]) – przepis w części ORIENTACYJNY, do weryfikacji.

Po każdej pozycji pisarz powtarza liczbę żołnierzy słowami: „Żołnierzy Trzech numero Trzech” (numero = w liczbie).

Skróty: Wstwa = województwa; Comparentes Personaliter = stawiwszy się osobiście; JO. Xże / Xcia = Jaśnie Oświecony Xiążę / Xięcia; Podst. Winn. / P. W. K. = podstoli winnicki, konsyliarz; Pułkownik Powiatu Zwinogr. = pułkownik powiatu zwinogrodzkiego; Woiewoda Poznań. = wojewoda poznański; Woiewoda Kijow. = wojewoda kijowski; Sty Woron.[?] = starosty woronowskiego[?]; Żołnie. / Nume. = żołnierzy / numero; Stwa = starostwa; JchmXX. = Ichmościów Xięży; mpp = manu propria.

Łacina: Que intro contenta ad Acta Gen.[?] Castrensia Capitanealia Vinnicensia per oblatam podali tenoris sequentis = którego treść podali przez oblatę do akt grodzkich winnickich, brzmienia następującego; ex mente Laudi y Taryffy Anni Praesentis = według myśli laudum i taryfy roku bieżącego (por. akt 366 – taryfa); Die Trigesima Prima Maji 1768 = dnia 31 maja 1768; cum attinentiis = z przynależnościami.

Por. akty 361 (uchwała o wymiarze milicji), 362 i 363 (dyspartymenty na powiaty bracławski i winnicki) oraz 366 (taryfa milicji).

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, ks. Aleksander Światopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, i Zachariasz Jaroszyński, podstoli winnicki, konsyliarze konfederacji województwa bracławskiego, podali do akt dyspartyment milicji województwa na powiat zwinogrodzki, ułożony 31 maja 1768 r. według laudum i taryfy, dla pułku ks. Janusza Światopełka Czetwertyńskiego, chorążyca bracławskiego, pułkownika powiatu zwinogrodzkiego. Wymieniono dobra z liczbą żołnierzy, m.in.: Żywotów ze wsiami (8 + 2 + 3), klucz tetyjowski (11), Tetyjów ze wsiami (35), klucz jaszkowski[?] Ledóchowskiego (11), klucz żorniski[?], wsie Jacynicza (Łoskwin[?], Brzozówka, Michałówka, Bohatyrka – 14), Lipowiec wojewody poznańskiego (11), klucz spiczyniecki Mniszchów[?] (21), klucz humański wojewody kijowskiego (29) i dalsze wsie klucza humańskiego (w tym Humań ze wsiami – 36), klucz bieżarski[?] kapituły kamienieckiej (8), klucz kopijowski (9), dobra książąt Czetwertyńskich (Stefana, Włodzimierza, Kajetana, Aleksandra), Komargród z franciszkanami komargrodzkimi (15), klucz daszkowski[?] wojewody kijowskiego (44), część klucza białocerkiewskiego (98), starostwo zwinogrodzkie (31), klucz konelski Murawskich[?] (12), Hołowaniec ze wsiami (50), klucz oratowski (7) i inne. Podpisali Czetwertyński i Jaroszyński; wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 316v (skan 0319, strona lewa)

1Oblata Prawa od JW. Poto-

2ckiego K. K. H. W. K. Wiel. Podgorskie-

3mu S. W. K. na Osadzenie Słobody w

4Stwie Bohusławskim dane y Służące

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Janem

8Jedleckim Regentem Konfeder. Bracł. Comprns Pltr Urz. Jmć P. Józef Tu-

9rowski Ekonom Bohusławski że Prawo od JW. Potockiego Kasztelana

10Krakowskiego Hett. W. K. Wiel. Podgorskiemu Sędziemu woysk Par-

11tyi Ukrainskiey na Osadzenie Słobody w Stwie Bohusławskim dane

12y Służące Que Jntro Conta ad Acta Gen. Castr. Capitli Vinn. per Oblatam

13podał Tenoris Sequentis. Jan Klemens Hrabia na Ruszczy, na Ty-

14czynie, Tykocinie[?] Białymstoku[?] Branicki Kasztelan Krakowski Hett. Wiel.

15Koronny, Bielski, Brański[?] Janowski Knyszyński[?] Bohusławski etc. Sta

16Wszem obecy y każdemu z osobna komu o tym będzie należało mia-

17nowicie Jchmć Panom Dzierżawcom Kommissarzom Gubernatorom

18Pisarzom Namiestnikom et quocunq titulo Rządcy y Dyspozy[torom][?] w Do-

19brach moich maiącym Wiadomo Czynię Iż podług Zwyczaju w Ukra-

20inie praktykowanego Uroczysko Czyli Mieysce pustuiące w Wierz-[?]

21chowinie[?] Kossawy[?] Rzeki w Stwie moim Bohusławskim Nepomow-

22ka nazwane podług Oznaczenia Sposobne do Osadzenia Ludzi

23Słobodnemi y ufundowania wsi nowey, z Łąkami Polami Pastwi-

24[kustosz: skami]

k. 317 (skan 0319, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 317

2skami, y Wszelkiemi do teyże Uroczyska zdawna przynależytościa-

3mi Jmć Panu Antoniemu Podgorskiemu Sędziemu Woyska Koronnego

4Partyi Ukraińskiey na Lat Siedm nieosiadłych[?] puszczam pozwa-

5laiąc wszelkich sobie Szukania[?] Profitow Stanowienia Rządów y wszel-

6kich przy Zyskow[?] Jakie z wspomnionego Uroczyska zdarzać się będą

7mogły bez pobłędzenia[?] przez Urzędow Stwa Bohusławskiego Reko-

8menduiąc oraz temuż Jmć Panu Podgorskiemu Sędziemu Woysko-

9wemu, jako naypilnieysze Osadzenie tegoż Uroczyska ludźmi, aby

10tylko nie z Stwa Bohusławskiego, a te obcemi Zachodniami[?], budo-

11wanie wolne Dworku Karczmy młyna, Browaru y wszelkiey Bu-

12dowli z Lasu Stwa mego o też y na Opał Zezwalam z tego żadney

13Daniny do wyścia Słobody Siedmioletney dawać, ani płacić nie

14ma Zaś po expiratione Czasu Karczma Młyn Dworek Browar

15y cała Słoboda ze wszelkiemi z niey Prowentami do Skarbu mego

16należeć będzie, przyzwoitą Komportacyą[?] z Zwierzchności Zamku

17Bohusławskiego JP. Podgorskiemu Rekomenduię się podobnie[?]

18tak Zwierzchności Zamku Bohusławskiego pomoc dać także maią w

19potrzebach, iako przynależy mnie ktore to Prawo dla tym większey

20wiary y Wagi Ręką własną przyzwyklą podpisuię się Pieczęć Dato

21w Białymstoku Die Decima Nona Februarij Millesimo Septin-

22gentesimo Sexagesimo Octavo A U tego Prawa per Oblatam po-

23danego podpis Ręki przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnioney w

24te Słowa JK Branicki K K H W K (L. S.) przypis zaś te Słowa Pra-

25wo na Osadzenie Słobody w Stwie moim Bohusławskim do Lat Sie-

26dmiu Jmć Panu Podgorskiemu Sędziemu Woyska partyi Ukrainskiey

27Służące ktore to Prawo per Oblatam podane iak się w sobie ma do Xiąg

28ninieyszych Grodz. Winn. iest Zapisane.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet) miał 44 miejsca niepewne – cały akt przeczytany ponownie przez Opusa. Uwaga o wystawcy: w nagłówku marginalnym i w formule oblaty pisarz napisał „od JW. Potockiego Kasztelana Krakowskiego Hett. W. K.”, lecz wpisany tekst przywileju i podpis („JK Branicki K K H W K”) wskazują jednoznacznie Jana Klemensa Branickiego, kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego, starostę bohusławskiego – „Potockiego” to pomyłka pisarza. Przywilej: Białystok, 19 II 1768.

Skróty: Comprns Pltr = comparens personaliter (stawiwszy się osobiście); K. K. H. W. K. = kasztelan krakowski, hetman wielki koronny; S. W. K. = sędzia wojsk koronnych; Stwo / Sta = starostwo / starosta; Hett. = hetman; (L. S.) = locus sigilli (miejsce pieczęci).

Łacina i terminy: Que intro contenta ad Acta Gen.[?] Castrensia Capitanealia Vinnicensia per Oblatam = którego treść (podał) przez oblatę do akt grodzkich winnickich; Tenoris Sequentis = następującej treści; et quocunque titulo = i jakimkolwiek tytułem; Die Decima Nona Februarii Millesimo Septingentesimo Sexagesimo octavo = dnia dziewiętnastego lutego roku tysiąc siedemset sześćdziesiątego ósmego; per oblatam = w drodze oblaty (wpisania do ksiąg); expiratione Czasu = po upływie czasu. Słoboda = osada wolnizny, której osadnicy na określony czas (tu 7 lat) są zwolnieni z danin i powinności; uroczysko = tereny pustkowia, dawna osada/ziemia niezasiedlona; nieosiadłych puszczam = oddaję w posiadanie na lat siedem nieosiadłych (wolnych od osady).

Odczyt: pismo swobodne, pospieszne. Niepewne pozostają: tytulatura Branickiego („na Tyczynie, Tykocinie[?] Białymstoku[?]”, „Brański[?] … Knyszyński[?]”), nazwa miejsca „Wierzchowinie[?] Kossawy[?] Rzeki” oraz kilka słów w środkowej części k. 317.

Streszczenie

Dnia 1 czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, Józef Turowski, ekonom bohusławski, podał do akt grodu winnickiego (oblata) przywilej Jana Klemensa Branickiego, kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego i starosty bohusławskiego, wystawiony w Białymstoku 19 lutego 1768 dla Antoniego Podgórskiego, sędziego wojsk koronnych partii ukraińskiej. Branicki zezwala Podgórskiemu osadzić słobodę na uroczysku (pustkowiu) nad rzeką Kossawą[?] w starostwie bohusławskim, zwanym Nepomowka, z łąkami, polami, pastwiskami i innymi przynależnościami, na lat siedem; osadnicy w tym czasie nie płacą żadnych danin, mogą budować dwory, karczmę, młyn, browar z lasu starostwa (także na opał). Po upływie siedmiu lat karczma, młyn, browar i cała słoboda z wszelkimi prowentami przejdą na skarb starosty. Podgórski rekomenduje się zwierzchności zamku bohusławskiego. Przywilej podpisany „Branicki”, opatrzony pieczęcią; przypis: prawo na osadzenie słobody w starostwie bohusławskim do lat siedmiu; podano w oblacie i wpisano do ksiąg grodzkich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 317 (skan 0319, strona prawa)

1Oblata Taryffy Ułożoney Milicyi od

2Przewielebnego Wstwa Bracł.

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Ja-

6nem Jedleckim Regentem Konfeder. Bracł. Comptes pltr JOXże Jmć Cze-

7twertynski Swiatopełk Alexander Podkomorzy JWW Bogdan

8Ostrowski Chorąży Bracławski Zacharyasz Jaroszynski Podst. Winn.

9Konsyliarze Skonfederowanego Wstwa Bracł. tę Taryffę Ułożoną

10Milicyi Wstwa tegoż Wstwa Bracł. ratione Jntro Contenta ad Acta

11Praesentia Castr. Capitli Vinn. per Oblatam podali tenoris Sequen-

12tis Taryffa ułożona Milicyi w Wstwie Bracł. y Powiatach Bracł.

13Winn. y Zwinogrodz. ad mentem Laudi Anni Millesimi Septin-

14gentesimi

k. 317v (skan 0320, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2gentesimi Sexagesimi Octavi Die Secunda Mensis [nad linią: w Winnicy] Maji Con-

3scripta przez JW. Konsyliarzow y Urząd Grodzki Winn. Sporządzona Stwo

4Winnickie Miasto Winnica, Stare Miasto, Wies Futory, Wies Pisarzowka,

5Wies Chyżynce, Wies Pierki[?], Miasteczko Szałasze[?] czyli Juźwin, Wies Tele-

6pinki[?], Wies Siekierzynce, Wies Wisznia, Wies Ludwikowka, Wies Niedźwie-

7dzie Ucho, Wies Szeremetka, Wies Hawryszowka, Wies Humenna Wies

8Cwiżyn, Wies Medziakow, Wies Futory Medziakowskie, Wies Medwed-

9ka w Całym Stwie wachuiące Chałup Tysiąc Sześćset Pięćdziesiąt na

10Stawie Żołnierzy Trzydziestu Jednego. Klucz Strzyżawski W. Grocholskiego[?]

11Sędziego Ziemskiego Bracł. Dziedziczny Miasto Strzyżawka, Wies

12Stadnica, Wies Ławrowka, Wies Przeorki[?], Wies Lisijowka, Wies Mi-

13chałowka, Wies Łozow, Wies Łozowka, Wies Szelachowka[?], Wies Oczere-

14tna, Wies Lulince, Wies Pawłowka, Miasteczko Woronowica, Wies So-

15roczyn, Wies Stepanowka Wies Komarow, Wies Piatniczany, Części w

16Prościancu, Części w Szandrowie Te Dobra wachuią Chałup Tysiąc

17Pięćset Pięćdziesiąt na Stawie Żołnierzy Trzydziestu y Jednego.

18Wies Hołaki w Possessyi W. Michałowskiego Podcz. y Konsyliarza

19Wstwa Bracł. Chałup Sześćdziesiąt Jedna Dział Jeden Najemnikow

20Dwoch, Wies Stupnik tegoż Chałup Sto, Dział Jeden Najemni-

21kow Dwoch. Wies Chomutynce tegoż Chałup Osmdziesiąt Jedna

22Dział Jeden Najemnikow Dwoch. Tych Dobr Jnwentarze Zaprzy-

23siężone przez Urzęd. Szymona Małkiewicza[?], Do tych że Dobr doda-

24ie się Część w Wyszkowcach W. Kamudzinskiego Chałup Osm, Mało-

25wie Żołnierzy Pięciu. Wies Dzwonicha W. Zacharyasza Jaroszyn-

26skiego Podst. Winn. Konsyl. Konfederacyi Wstwa Bracł. Dziedzi-

27czna Chałup Sto Dwie, Dział Jeden, Najemnikow Trzech. Wies Szer-

28sznie z Słobodką Iwonki[?] tegoż Chałup Sto Piętnaście Dział Jeden

29Najemnikow Trzech, Kuna Stara y Nowa tegoż Chałup Sto Sześć-

30dziesiąt Jedna, Działow Dwoch, Najemnikow Siedm. Wies Żerde-

31nowka tegoż y Krutyhorb Chałup Czterdzieście Siedm, Dział Jeden

32Najemnikow Dwoch, Te Dobra Zaprzysiężone przez Urzęd. Kobielskie-

33go. Miasto Tywrow Dziedziczne tegoż Chałup Sto Osmdziesiąt Pięć

34Działow Dwoch Najemnikow Trzynastu. Część w Hubniku tegoż

35Chałup Dwadzieścia Części w Klesczowie[?] WW. Piaskowskiego y Za-

36wadzkiego Chałup Dwadzieścia ma Stawić Żołnierzy Trzyna-

37stu. Wies Kleban[?] w Possessyi W. Kuszlewicza[?] przez Latyczyn[?] przez

38Jakuba Nelickiego Podstarościego tejże Wsi Zaprzysiężona Chałup

39Dwieście Osmdziesiąt Siedm, Dział Jeden Najemnikow Pięć. Z Wsi

40Proscianca z Częściow WW. Dorożynskich y Spalcza[?] Chałup Trzyna-

41ście maią Stawić Żołnierzy Sześciu. Wies Czerniawka W. Wroble-

42[kustosz: wskiego]

k. 318 (skan 0320, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 318

2wskiego przez Mikołaja Bartkowskiego[?] Administratora Zaprzy-

3siężona Chałup Sto Osmdziesiąt Osm Dział Jeden Najemnikow

4Trzech. Części w Witawie Urodz. Nelickiego Chałup Cztery Urodz. Sta-

5nisława Prufynskiego Chałup Cztery Urodz. Mełeszkiewicza

6Chałup Cztery Zaprzysiężone przez tychże Maią Stawić Żołnierzy

7Czterech Wies Surkowka[?] Possessyi W. Zabołockiego Zaprzysiężo-

8na przez Woyciecha Gutynskiego[?] Chałup Sto Czterdzieście Cztery

9Dział Jeden, a że niestaie Chałup Dziewięciu do Sta Pięćdziesiąt

10dodaie się ze Wsi Witawy Części dwie, to iest W. Antoniego Karwo-

11wskiego Chałup Cztery y Część Jmci P. Woyciecha Jagiełłowicza Cha-

12łup Dwie ma Stawić Żołnierzy Trzech Jednego Konnego a dwoch

13pieszych. Wies Hlipczow W. Zabołockiey Woyskiey Zwinogr. Zaprzy-

14siężona przez Woyciecha Czerwinskiego. Chałup Dwadzieścia Cztery

15Wies Michałowka teyże przez tegoż Zaprzysiężona Chałup Siedm-

16dziesiąt Jedna. A że niestaie Chałup pięciu do dwoch Żołnierzy

17dodaie się ze Wsi Wyszkowiec Część W. Młodziejowskiego Chałup

18pięć ma Stawić Żołnierzy Dwoch Konnego y pieszego. Bliskowo[?]

19Wies W. Jakubowskiego Dziedziczna Zaprzysiężona przez Jgna-

20cego Kroniewskiego[?] Administratora Chałup Sto Siedmdziesiąt

21Jedna Dział Jeden Najemnikow Dwoch W[e] Wsi Cybulowie tegoż

22W. Jakubowskiego Część Zaprzysiężona przez Antoniego Kossowskie-

23go Chałup Siedmdziesiąt Dziewięć Dział Jeden Najemnikow Dwoch

24ma Stawić Żołnierzy pięciu Konnych Dwuch pieszych Trzech. Wies No-

25wosielica XX. Trynitarzow Bracławskich Zaprzysiężona przez Mi-

26chała Strzeleckiego[?] Chałup Siedmdziesiąt Cztery Dział Jeden Wies

27Skibince WW. Swidzinskich Dziedziczna Zaprzysiężona przez Ur.

28Jakuba Jasnickiego[?] Chałup Sto Trzydzieści Sześć, Dział Jeden,

29Najemnikow Czterech. Wies Hłuboczek tychże Zaprzysiężony

30Jnwentarz przez tegoż Chałup Sto Dwadzieścia, Dział Jeden Na-

31iemnikow Czterech. Wies Michaylowka tychże Zaprzysiężona przez

32tegoż Chałup Dwadzieście Sześć Najemnikow Dwoch. Wies

33Hubnik tychże Zaprzysiężony przez tegoż Chałup Osmdziesiąt

34Trzy Dział Jeden Najemnikow Trzech w tymże Hubniku Część

35Possessyi WW. Perłuchich Zaprzysiężony Jnwentarz przez W. Je-

36dlinskiego[?] Perłuchiego Chałup Trzydzieści Siedm. Tymże Hubniku

37Część w Possessyi W. Wielogorskiego Sędziego Gr. Winn. Zaprzysię-

38żony Jnwentarz przez Woyciecha Węgłowskiego[?] Chałup Czter-

39dzieście Siedm Dział Jeden Najemnikow Trzech. Część w Kunie

40w Possessyi W. Andrzeja Wielogorskiego Woyskiego Bracł. Sędziego

41[kustosz: Grodz. Winn.]

k. 318v (skan 0321, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Grodz. Winn. Zaprzysiężona przez Urodz. Woyciecha Więcko-

3wskiego Chałup Czterdzieście Cztery Najemnikow Trzech w teyże

4Kunie Część W. Brzezickiego[?] Woyskiego Bracł. Zaprzysiężona

5przez Stefana Radeckiego Chałup Siedmnaście. Część w Żerdenow-

6ce W. Andrzeja Wielogorskiego Zaprzysiężona przez Woyciecha

7Więckowskiego Chałup Sześćnaście Najemnikow Dwoch. Maią

8Stawić Żołnierzy Dwunastu Sześciu Konnych, a Sześciu pie-

9szych. Tamże Część w Possessyi WW. Perłuchich Zaprzysiężona przez

10W. Perłuchiego Chałup Osm. Klucz Jałaniecki w Possessyi W.

11Swierzkowskiego Podsędka Ziem. Bracł. przez Urodz. Jana Gaslinskie-

12go Jnwentarze Zaprzysiężone. Wies Jałaniec tegoż Chałup Sto

13Siedmdziesiąt Trzy Dział Jeden Najemnikow Dwoch. Wies

14Jlkowiec[?] tegoż Chałup Osmdziesiąt Pięć Dział Jeden Naje-

15mnikow Dwoch. Wies Pachtalia tegoż Chałup Sześćdziesiąt

16Pięć Dział Jeden Najemnikow Dwoch. Wies Suchyjałaniec

17tegoż Chałup Siedmdziesiąt Siedm Dział Jeden Najemnikow

18Dwoch. Słoboda Ratusz nazwana tegoż Chałup Czternaście

19ma Stawić Żołnierzow Osm Czterech Konnych, a pieszych

20Czterech Superat Chałup Dwadzieście Dwie

21[dalej pusto – wpis urwany; resztę strony k. 318v oraz całą k. 319 przekreślono wielkim znakiem „Z” (karty puste)]

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa (sesja główna): pismo swobodne, pospieszne (ta sama ręka co w aktach 364–365) – wstępny odczyt agenta Sonnet (ok. 220 [?]) zastąpiony nowym odczytem całego aktu. Nazwiska osób zaprzysięgających inwentarze i część nazw wsi pozostają niepewne ([?]).

Wpis niedokończony: tekst urywa się na k. 318v w połowie wykazu dóbr powiatu bracławskiego (po kluczu jałanieckim); reszta k. 318v i cała k. 319 (skan 0321) są puste i przekreślone znakiem „Z”. Brak podpisów i formuły ingrosacji. Na tej podstawie akt oznaczono #PARTIAL (wpis niepełny w samej księdze).

Słownictwo: taryfa = wykaz osiadłości dóbr (liczba chałup, działów, najemników) jako podstawa wymiaru milicji (por. akt 361: po dwóch żołnierzy – konnym i pieszym – ze stu chałup); dział = niepodzielna jednostka gospodarcza/łan[?]; najemnicy = ludzie luźni, najemni; superat = nadwyżka (chałup); zaprzysiężony inwentarz = spis potwierdzony przysięgą (por. akt 361); Wstwo = województwo; Stwo = starostwo; Urodz. / Urzęd. = urodzony; Woyski Zwinogr. / Bracł. = wojski zwinogrodzki / bracławski; Podsędek Ziem. Bracł. = podsędek ziemski bracławski.

Łacina: Comptes pltr = comparentes personaliter (stawiwszy się osobiście); ratione Jntro Contenta ad Acta Praesentia Castr. Capitli Vinn. per Oblatam podali tenoris sequentis = z tytułu (?) treści zawartej podali przez oblatę do akt niniejszych grodzkich starościńskich winnickich, brzmienia następującego; ad mentem Laudi Anni Millesimi Septingentesimi Sexagesimi Octavi Die Secunda Mensis Maji Conscripta = spisana według myśli laudum z dnia 2 maja 1768.

Por. akty 361 (uchwała konsyliarzy), 362–364 (dyspartymenty na powiaty) – liczby żołnierzy w akcie 363 (starostwo winnickie 31, klucz strzyżawski 31, dobra Michałowskiego 5, Jaroszyńskiego 13) zgadzają się z taryfą.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, ks. Aleksander Światopełk Czetwertyński, podkomorzy bracławski, Bogdan Ostrowski, chorąży bracławski, i Zachariasz Jaroszyński, podstoli winnicki, konsyliarze konfederacji województwa bracławskiego, podali do akt taryfę milicji województwa bracławskiego dla powiatów bracławskiego, winnickiego i zwinogrodzkiego, sporządzoną w Winnicy 2 maja 1768 r. według laudum przez konsyliarzy i urząd grodzki winnicki. Taryfa podaje dla dóbr liczbę chałup, działów i najemników (z nazwiskami osób, które zaprzysięgły inwentarze) oraz liczbę żołnierzy do wystawienia, m.in.: starostwo winnickie (1650 chałup – 31 żołnierzy), klucz strzyżawski Grocholskiego[?], sędziego ziemskiego bracławskiego (1550 chałup – 31), dobra Michałowskiego (Hołaki, Stupnik, Chomutyńce + część Wyszkowiec – 5), dobra Z. Jaroszyńskiego (Dzwonicha, Szersznie, Kuna, Żerdenówka, Krutyhorb, Tywrów, części w Hubniku – 13), Kleban[?], Prościańce (6), Czerniawka Wróblewskiego, części w Witawie (4), Surkówka Zabołockiego (3), Hlipczów i Michałówka Zabołockiej, wojskiej zwinogrodzkiej (2), Bliskowo[?] i część Cybulowa Jakubowskiego (5), Nowosielica trynitarzy bracławskich, dobra Świdzińskich (Skibińce, Hłuboczek, Michajłówka, Hubnik), części Perłuchich i Wielogórskich w Hubniku, Kunie i Żerdenówce (12) oraz klucz jałaniecki Świerzkowskiego, podsędka ziemskiego bracławskiego (8 żołnierzy, nadwyżka 22 chałup). Wpis urywa się w tym miejscu – dalsza część taryfy nie została wpisana, a resztę karty przekreślono.

Transkrypcja

k. 320 (skan 0322, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 320

2Oblata Extraktu z Xiąg

3Mieyskich Sawranskich

4wydanego.

5Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

6Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

7Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic.

8y przedemną Janem Jedleckim Regentem Konfeder. Bracł.

9Compns Plter Urodz. Jmć Pan Andrzey Rzkowski[?] ten Extrakt

10Taxy rzeczy rożnych y bydła z Xiąg Mieyskich Sawranskich

11wydany ratione Jnte Contenta ad Acta Praesentia Castr. Capit. Vinn. per

12Oblatam podał tenoris Sequentis. Die Vigesima Septi-

13ma Maii Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo

14Anno Extrakt wyięty z Protokołu Urzędowego Miasta Sa-

15wrania spisany rzeczy na Grunt Zechawszy[?] do Wsi Zie-

16mianny[?] w Kluczu Sawranskim we Dworku Jmć Pana

17Morozowskiego[?] Bez Żydaże[?] za sprowadzeniem Wgo[?] P. Rajskie-

18go[?] Lawtza[?] Czeny a Kommissarza Jego Oboznego Koronnego y o-

19taxowania Wołow y bydła rożnego. Regestr rzeczy. Półbeczek

20Cztery Dzieżek Surowych Cztery, Berbenica Jedna, Dzieża Chle-

21bowa z wiekiem Jednym, Cebrzyk z Jednym Uchem Jeden Bary-

22łeczka mała Jedna Kapczan[?] Jeden, Kosz wozowych Stary

23Szesc Niecki do Siania małe Jedne, Sito Stare Jedne Wiader

24do noszenia Wody Dwie Żyta Zowsiano Jarey[?] Czterdzieście Trzy

25Miarek Trzy, Żyta niemłoconego Kop Dwadzieścia Pięć Zwa-

26żaiąc w Sztukę niemłoconey Taxa Wołow y rożnego Bydła od

27Hrycka Berchulki[?] Wołow para Jeden pery[s]ty, a drugi połowy

28wony[?] Złotych Pięć, a teraźnieyszego czasu zważaiąc na Jarmar-

29kach przedaży Talerow bitych Dziesięć od Andrzeia Krawca Woł Jeden

30Dziesiąty Kupiony w Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siódmym w Jesie[ni][?]

31… [?] w Piotrowce za Talery bitych Siedm a teraz

32Uznaiemy Talery Siedm y Złd. Siedm, od tegoż Andrzeia Krawca Woł

33Pradzy[?] Kupiony za Talerow bitych Cztery, a teraz Uznaiemy Tale-

34row bitych Sześć tegoż Andrzeia Byczek Dwuletni pery[s]ty

35w przeszłym Roku Kupiony za Złotych Trzynaście y teraz tenże cay[?]

36nie Uznaiemy, od Jgnata Rohacza Wołow Trzy, ktorych kupionych

37[…][?] za Talerow Osmnaście y teraz niewięcey Uznaiemy, od Jwaśka Nezy-

38porenka Wołow Kupionych Kurtem[?] Dwuch, za Czerwonych

39Złd. Trzydzieści Cztery, a teraźnieyszego czasu Uznaiemy Czerwo-

40nych Złd. Trzydzieści ponieważ Jeden Woł zepsowany y bardzo chudy

41… [?] od Jgnata Lanca[?] Woł czarny kupiony za Talery bitych Sie-

42dmy[?] Złotych Sześć, a teraz Uznaiemy Talerow bitych Sześć Złd. Czte-

43ry od Michayła Kubenka Wołow Para kupionych za Ta-

44lerow bitych Dziesięć y Złd. Cztery teraz Uznaiemy Talerow

45bitych Dziesięć, od Stefana Powroznika Woł chory Jeden

46kupiony za Złd. Dwadzieścia Pięć y groszy pięć na sie[…][?]

47[kustosz: Uznaiemy]

k. 320v (skan 0323, strona lewa)

1Uznaiemy Złd. Trzydzieści od Jwaśka Bochonka Wołow Dwa

2płowych Uznaiemy Talerow bitych Jedynaście od Jwaśka Przyhuba[?]

3Woł płowy kupiony za Talerow bitych Pięć Złd. Cztery teraz Uzna-

4iemy też Same pieniądze, Woł Siwy pery[s]ty warto Talerow

5bitych Cztery, Wołow para Gniadych od Jwaśka Lichowego[?] Ze[?]

6na kupione za Talerow bitych Sześć w Roku przeszłym też

7Same pieniądze Uznaiemy, od Jgnata Przywiżnego[?] Woł Siwy

8Uznaiemy Talerow bitych Cztery, Woł Siwy y Byczek Dwo-

9letni Murgi kupione od Pietra Miecznika za Talerow bitych

10Sześć Złd. y teraz Uznaiemy też Same pieniądze Wołow

11para Siwych od Wasyla Lutowego kupione za Talery bitych

12Jedynaście y Złoty Jeden Zł. y teraz też pieniądze Uznaiemy

13Byków para Siwych od Lesia Zecia Stupichy kupio-

14ne za Talerow Sześć y Złotych Cztery, a teraz Uznaiemy

15Talerow bitych Cztery y Złotych Cztery, Woł Siwy Talerow

16bitych Cztery, Jałowka gniada że iest odbieszczyzna[?] była

17Siwy trzyletny Uznaiemy Talerow bitych Trzy Byk płowy

18Czteroletni Uznaiemy Złd. Dwadzieścia Osm, Krowa Kara

19z Cielęciem y Stadziebe[?] Cieliczka Uznaiemy Złd. Dwadzie-

20ścia Siedm Byczek płowy Roczniaczek Uznaiemy Złd. Siedm

21Byk Siwy Lat Cztery Talerow bitych Trzy Byk płowy trzy-

22letny Złd. Dwadzieścia Krowa płowa z Cielęciem U-

23znaiemy Złd. Dwadzieścia Krowa Siwa z Cielęciem Uznaie-

24my Złd. Dwadzieścia Byk Siwy trzyletny Uznaiemy Tale-

25row bitych Trzy Złotych Cztery Byczek Siwy roczniak

26Złd. Osm, Cieliczka płowa pery[s]ta przybłęda, Krowa płowa

27perysta przybłęda Jałowica Siwa Złd. Osmnaście Krowa Kara

28z Cielęciem Złd. Dwadzieścia Cztery Byczek Siwy Dwuletny

29Złd. Szesnaście Jałownika[?] Siwa Złd. Dwadzieścia Byczek

30płowy Roczniak przybłęda, Byczek płowy pery[s]ty od Tym-

31ka co w Moszkałowcy[?] Chałupce wzięty za Czynsz Złotych

32Dziewięć Groszy Piętnaście też Same pieniądze

33Uznaiemy, Byczek płowy roczniaczek Złd. Pięć, Krowa Siwa

34z Cielęciem Złd. Dwadzieścia Sześć, Cieliczek płowy, a Dwie

35roczniaczek Dwie Złd. Trzynaście Jałowka Siwa

36przybłęda Byle[?] Siwy trzyletny od Tymka co w Mosz-

37kowey[?] Chałupie Wzięty za Czynsz za Złd. Dziesięć Uzna-

38iemy Złd. Trzynaście Krowa Gniada z Cielęciem Tale-

39row Bitych Trzy, co wzięta od Gospody[?] w Uznaniu Groma-

40da co wyższey pretensyi niebyło, Tylko Jeden Kwartał

41niedostuży[?] za Roku, Krowa co Arędarz poznał że iey

42Byczkiem Pana Morozowskiego to Odebrał Była Murgo-

43wa[?] Arędarz odebrał Owiec co był wzięty u Parobka za

44Czynsz Czynszowszystkiego była w rachunku Sztuk Sześćdzie-

45siąt Sześć excepto Co my Urzędnicy przy[?]

46[…][?] mie[?]

k. 321 (skan 0323, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 321

2mnie Tey Taxy podpisuiemy się rękami swemi własnemi

3U tego Extraktu Taxy per Oblatam podaney podpisy

4rąk temi Słowy Wo[y]ciech Hawłowicz Woyt, Jan Jarysko

5Burmistrz Jan Daniś Węgrzyn mieszczanin

6Ławnik Jacenty Podłoski Ktory to Extrakt Taxy iako

7się w Sobie ma Słowo w Słowo do Xiąg ninieyszych

8Grodz. Winnic. iest Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (ponad 100 [?]) uznany za niewiarygodny i zastąpiony własnym odczytem. Pismo pospieszne; liczne imiona i przezwiska chłopów oraz część kwot pozostają niepewne ([?]); dwa wiersze na k. 320 (ok. 19–20 i 31) częściowo nieczytelne – zaznaczono „…”. Zakończenie k. 320v (przed „Tey Taxy”) urwane na brzegu.

Słownictwo: taksa = urzędowe oszacowanie; półbeczek = półbeczki; dzieża = naczynie do rozczyniania chleba; berbenica = baryłka/beczułka; cebrzyk = mały ceber; kapczan[?] = naczynie; niecki = koryto; perysty = pstry, łaciaty; murgi / murgowy = ciemnej maści (pręgowany); płowy = jasnej maści; kary = czarny; gniady = brązowy; roczniak = cielę roczne; przybłęda = bydło przybłąkane; talery bite = monety srebrne; czerwone złote = dukaty; złd. = złotych; czynsz = opłata, za którą wzięto bydło; arędarz = arendarz; gromada = wspólnota wiejska.

Łacina: Compns Plter = comparens personaliter (stawiwszy się osobiście); ratione Jnte Contenta ad Acta Praesentia Castrensia Capitanealia Vinnicensia per Oblatam podał tenoris sequentis = podał przez oblatę do niniejszych akt grodzkich winnickich, brzmienia następującego; Die Vigesima Septima Maii 1768 Anno = dnia 27 maja 1768 roku; excepto = z wyjątkiem.

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, Andrzej Rzkowski[?] podał do akt grodu winnickiego ekstrakt z protokołu urzędu miejskiego miasta Sawrania z 27 maja 1768 r. Urzędnicy sawrańscy, wezwani na grunt do dworku Morozowskiego[?] we wsi klucza sawrańskiego (w obecności komisarza oboźnego koronnego), spisali pozostawione tam sprzęty (półbeczki, dzieże, berbenica, cebrzyk, kosze, niecki, sito, wiadra), zboże (43 miarki żyta i owsa, 25 kop żyta niemłóconego) oraz otaksowali woły i bydło zakupione przez poszczególnych chłopów (m.in. Hryćko Berchulka, Andrzej Krawiec, Ignat Rohacz, Iwaśko Nezyporenko, Michajło Kubenko, Stefan Powroźnik, Iwaśko Bochonek, Wasyl Lutowy, Tymko z Moszkałówki[?]) – podając cenę zakupu i obecną wartość w talerach bitych, czerwonych złotych i złotych; część bydła to przybłędy, część wzięta za czynsz; arendarz odebrał krowę i owce. Łącznie w rachunku 66 sztuk. Taksę podpisali: Wojciech Hawłowicz, wójt, Jan Jarysko, burmistrz, Jan Daniś Węgrzyn, mieszczanin, i ławnik Jacenty Podłoski.

Transkrypcja

k. 321 (skan 0323, strona prawa)

1Jntromissya w Część Żer-

2denowki W. Barcikowskie-

3mu Vigore Contractus Obligacyi

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie-

7mi y przedemną Janem Jedleckim Regentem Konfed. Bracł.

8Stanowszy Oczewiście Woźny Gen. Wwa Bracł. y Jnnych Opatr-

9Michał Radlinski w moc Skuteczney Rel. Swoiey dobrowolnie Ze-

10znał Jż on Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego Miesiąca

11Maja Siedmnastego Dnia na Affektacyą y Prawną Rekwizycyą W.

12Jmć Pana Felicyana Barcikowskiego Stolnika Jnflan.[?] będąc w

13Dobrach Wsi Żerdenowce na Część Dziedziczną W. Jmć Pa-

14na Wielogorskiego Woyskiego Bracł. Sędziego Grodz. Winn. w Woiewodz-

15twie y Powiecie Bracł. leżącey gdzie będąc z przytomną Sobie Szlach-

16tą Urodzonemi PP. Radeckim, y Jozefem Bielaleckim, Dla tym więk-

17szey wiary do tego Aktu Wzytemi Część w teyże Wsi Żerdenowce

18de Kontrakta Da Actu et data Kijow[?] w Kijowie nastąpionego w Su-

19mie ZłP. [...] Tysięcy Zastawney, temu tenuto Rekwirentowi z Dworem

20Folwarkiem, Łąkami, Sianożęciami, Sadami, Stawami Młynami

21Kletkami Arędą Karczmną Poddanemi Ciągłemi y pieszemi y od

22nich należącemi Czynszami Daninami Robociznami w Wiecz-[?]

23Zastawny nemine Jmpugnante et Contra dicente podał y Wwiązał Pos-

24[n]y Poddaństwa na teyże Części będącemu posłuszeństwo zalecił

25y o nowym Panie y Possessorze Oznaymił przybywszy przedemną

26prawdziwey Jntromissyi uczynił y Zeznał Rel. de quo Praesens[?]

27Ejusdem Millis Relatio Millis qui Supra Jgnatus Literas Crucem

28poscit Michał Radlinski X

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (58 [?]) poprawiony w całości po ponownym odczycie skanu. Pismo pospieszne; niepewne pozostają: tytuł Barcikowskiego („Stolnika Jnflan.[?]”), miejsce i data kontraktu oraz kwota zastawu („w Sumie ZłP. [...] Tysięcy”), słowo „Wiecz-[?]”.

Uwaga: według taryfy (akt 366) Andrzej Wielogórski, wojski bracławski, sędzia grodzki winnicki, posiadał część w Żerdenówce (16 chałup).

Łacina: Vigore Contractus Obligacyi = na mocy kontraktu obligacyjnego (zastawnego); Rel. (relatio) = relacja (zeznanie woźnego); nemine impugnante et contradicente = nikt się nie sprzeciwiał ani nie protestował; de quo = o czym; Ejusdem Millis[?] Relatio … qui supra ignarus literarum crucem poscit = relacja tegoż woźnego, który jako niepiśmienny stawia krzyż; Woźny Gen. Wwa Bracł. = woźny generalny województwa bracławskiego; Wzytemi = wespół z tymi; arenda karczmna = dzierżawa karczmy; kletki = kramy; poddani ciągli i piesi = poddani odrabiający pańszczyznę z bydłem i bez.

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, woźny generalny województwa bracławskiego Michał Radliński zeznał, że 17 maja 1768 r., na żądanie Felicjana Barcikowskiego, stolnika inflanckiego[?], w obecności szlachty – Radeckiego i Józefa Bielaleckiego – wprowadził go (intromisja) w dziedziczną część wsi Żerdenówka w województwie i powiecie bracławskim, należącą do Andrzeja Wielogórskiego, wojskiego bracławskiego, sędziego grodzkiego winnickiego, na mocy kontraktu zastawnego zawartego w Kijowie[?] (suma zastawu nieczytelna), z dworem, folwarkiem, łąkami, sianożęciami, sadami, stawami, młynami, kramami, arendą karczemną, poddanymi ciągłymi i pieszymi oraz ich czynszami, daninami i robociznami. Nikt się nie sprzeciwił; poddanym nakazano posłuszeństwo nowemu posesorowi. Woźny jako niepiśmienny postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 321 (skan 0323, strona prawa)

1Kwit nnie[?] W. Niepokoyczyckie-

2go S. B. JW. Potockiemu W. K. Zło[?]

3Dany

4[kustosz: Roku Tysiąc]

k. 321v (skan 0324, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru 321 z drugiej strony karty]

2Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

3Miesiąca Junij Pierwszego Dnia

4Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną

5Janem Jedleckim Regentem Konfed. Bracł. Comprns Pltr Wiel.

6Jmć Pan Tomasz Mołodecki[?] Woyski Winn. Jmieniem Wiel. Jmć Pana

7Jakuba Niepokoyczyckiego Stoln. Bełskiego[?] Dobr Stodulce w Wwie

8Podol. a Powiecie Latyczowskim Leżących przeszłego Possessora na

9fundamencie specyalney Plenipotencyi Roku Tysiąc Siedmset Sześć-

10dziesiąt Siodmego Dnia Dwudziestego Siodmego Września w Stodul-

11cach ad Jnstar scripti per Agenda od tegoż Sobie daney Czyniący Zaboka-[?]

12go o pokoy do trzymanie rzeczy Zdrowy będąc na ciele y Umyśle odstąpiwszy

13swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y

14Wwa a pod ten Akt dobrowolnego Zeznania Swego Calcdi[?] poddaiąc

15y wiążąc iawnie y dobrowolnie Zeznaię Jż Wiel. Zeznawaiący odebra-

16wszy Poddanych Prawowitych Moyba[?] Mużyka y Stepana Braw[?] z Dobr

17Kutawcy[?] W. Jossewskiego[?] Dziedzicznych do Dobr Stodulec a potym do Dobr

18Kiepnaszowski[?] JW. Franciszka Salezego Potockiego Woiew. Gen. Ziem Kijow.

19Dziedzicznych do Klucza Tulczynskiego należących Zbiegłych Dekretami Grodu

20Latycz. osobliwie Ostatnim Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Szostego

21Feria Tertia post Dominicam misericordiae wydanym nakazanych y przez Wiel. Ja-

22kubowskiego[?] Zaprzysiężonych wraz z Żonami Dziećmi odebrawszy tedy Zobo-

23wiązał tychże Poddanych oraz Zwydanego potem Relacyi Aktu y wszel-

24kiego Processu zgoła Ze wszelkich pretenzyi pomienionego JW. Jmci Pa-

25na Potockiego Woiewodę Kijow. y Sukcessorow Jego Jmieniem przerzeczo-

26nego W. Niepokoyczyckiego Stoln. Bełsk. Cuius rei Cautum est wie-

27cznemi Czasy kwituię Process w tey Sprawie zaszły Kassuię Annihi-

28luię y Ex Actis eliminuię żadnego w tey Sprawie niezostawuiąc

29Rekursu y Regresu wieczne dnie przez wkładam milczenie mocą Dobro-

30wolnego Zeznania Swego Tomasz Mołodecki[?] mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: szkicowy odczyt agenta Sonnet poprawiony w całości (m.in. data pełnomocnictwa: 27 IX 1767, nie 24 IX/IV 1768; „Klucza Tulczynskiego”; dekret latyczowski z 1766 r., feria tertia po niedzieli Misericordiae). Niepewne pozostają: nazwisko pełnomocnika (Mołodecki/Mołodycki), tytuł Niepokoyczyckiego („Stoln. Bełskiego[?]”), nazwy „Kutawcy”, „Kiepnaszowski” i nazwisko dziedzica Kutawców.

Strona prawa skanu 0324 (k. 322) – tylko wielki znak skreślenia (pusta); pod aktem na k. 321v skreślenie pustego miejsca.

Łacina: Comprns Pltr = comparens personaliter (stawiwszy się osobiście); ad instar scripti per agenda = na wzór pisma (instrukcji) do załatwienia sprawy; Feria Tertia post Dominicam Misericordiae = we wtorek po niedzieli Misericordia (2. niedziela po Wielkanocy); Cuius rei cautum est = co zostało zastrzeżone; kassuię, annihiluię y ex actis eliminuię = unieważniam, niweczę i usuwam z akt; rekurs y regres = środki odwoławcze i roszczenia zwrotne; wieczne milczenie wkładam = zrzekam się na zawsze; mpp = manu propria.

Streszczenie

1czerwca 1768 r. przed Janem Jedleckim, regentem konfederackim bracławskim, Tomasz Mołodecki[?], wojski winnicki, jako pełnomocnik (plenipotencja ze Stodulec z 27 IX 1767) Jakuba Niepokoyczyckiego, stolnika bełskiego[?], byłego posesora dóbr Stodulce w województwie podolskim, powiecie latyczowskim, zeznał, że Niepokoyczycki odebrał swoich prawowitych poddanych – Mojbę[?] Mużyka i Stepana Brawa[?] – zbiegłych z dóbr Kutawcy[?] do Stodulec, a potem do dóbr Franciszka Salezego Potockiego, wojewody kijowskiego, należących do klucza tulczyńskiego; ich wydanie nakazały dekrety grodu latyczowskiego, zwłaszcza z 1766 r. Po odebraniu poddanych z żonami i dziećmi pełnomocnik kwituje wojewodę i jego sukcesorów ze wszelkich pretensji, kasuje proces i usuwa go z akt, zrzekając się dalszych roszczeń.

Transkrypcja

k. 324 (skan 0326, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 324

2Oblata Kontraktu Za-

3stawnego Między JO. Xie

4Jmcią Lubomirskim W. L.

5a Wiel. Sieninskim S. N.

6o Dobra Wies Plinsk Spisa-

7nego.

8Roku Tysiąc Siedmset Szescdziesiąt Osmego

9Miesiąca Augusti Drugiego Dnia

10Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

11Winn. y przedemną Michałem Jedleckim Namie-

12snikiem Burgrabstwa Grodz. Winn. Comprns Pltr

13Wielm. Jmć Pan Jozef Sieninski SN Ten Kontrakt trzyletni

14Zastawny Między JO. Xiążęciem Jmcią Antonim Lubomirskim

15Wwodą Lubel. z iedney y a Wiel. Offerentem z drugiey

16Strony o Dobra Wies Plinsk Zawarty y Spisany ratio

17Jnte Conte ad Acta Praesentia Castr. Capit. Vinn. per Oblatam

18podał tenoris Sequentis. Między JO. Xiążęciem Jmcią An-

19tonim Lubomirskim Wwodą Lubelskim Dobr Wsi Plin-

20ska do Klucza Bitowskiego należącey Dziedzicem przez

21Wiel. Jmć Pana Tomasza Dorożynskiego Podst. Zwinog.

22Pisarza Grodz. Latycz.[?] na Fundamencie Plenipotencyi

23specyalney przed Aktami Grodu Lubelskiego Sabbatho

24in Vigilia Festi Sancti Thomae Apostoli Roku prze-

25szłego Tysiąc Siedmset Szescdziesiątego Siodmego

26na Osobę tegoż Wiel. Pana Pisarza Latyczowskiego

27ad quosvis Actus Speciales conficiendos Zeznaney U-

28czynionej y podpisany czyniącym z iedney, a Jmcią Pa-

29nem Jozefem Sieninskim Starostą Nowogr. z drugiey

30Strony Stanął pewny y w niczym nieodmienny Kon-

31trakt trzyletni Zastawny w ten niżey opisany Sposob y

32od. Jż JO. Xiążę Jmć Wwoda Lubel. na dopłacenie

33Krocca[?] Pierwszych Dobr Klucza Bitowskiego Umowioney

34Zaciągnowszy Summy Dwadzieścia Pięć Tysięcy Dzie-

35więćset Czterdzieści Pięć Złotych Polskich y Groszy Dwa-

36dzieścia Dwa y pot.[?] Złotem obrączkowym, toiest Ty-

37siąc Pięćset Czterdzieści Dziewięć Czerwonych Złotych Nume-

38ro Tysiąc Pięćset Czterdzieści Dziewięć Czerwonych Złotych

39podług teraźnieyszey Redukcyi rachuiąc Każdy Czerwony

40Złoty po Złotych Szesnaście Złotych Pol. Groszy Dwadzieścia

41[kustosz: Dwa]

k. 324v (skan 0327, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Dwa y pot.[?] u Wiel. Jmć Pana Starosty Nowogr. y Z Ręki onegoż

3przez wspomnianego Wiel. Jmć Pisarza Latycz. wyliczoney Bezpie-

4czeństwo teyże Summy na Dobrach Ogułem wszystkich Dzie-

5dzicznych w Kluczu Bitowskim Ostrzegły, podług Obliga-

6toryjnego Skryptu na tęż Summę Dnia Osmnastego Janua-

7rij Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątego Osmego Roku spi-

8sanego y w Ziemstwie Lwowskim Roborowanego

9w teyże Summie pomienioną Wies Plinsk w Wwie

10Bracł. a Powiecie Winn. Leżącą z wszystkiemi tey że

11Wsi gruntami Polami Oranemi y nieoranemi Zasiewa-

12mi Sianożęciami Pastwiskami Pasiekami Poddane-

13mi Ciągłemi y nieciągłemi y ich Powinnościami w Jnwen-

14tarzu wydanemi y Opisanemi, Stawy Młynami Lub Rzecz-

15nym iednym w Trzyletnią Zastawną Possessyą Jmć

16Panu Sieninskiemu Staroście Nowogr. puszcza, ktora

17iako w Roku teraźnieyszym Dnia Dwudziestego Czwarte-

18go Marca Zaczynać się tak o takowymże Dniu y Czasie

19w Roku da Bog Tysiąc Siedmset Siedmdziesiątego

20Pierwszego Kończyć się ma, Oddanie Summy do Rąk

21Jmć Panu Sieninskiemu Tysiąc Pięćset Czterdzieści

22Dziewięć Czerwonych Złotych Obrączkowych in eadem quantita-

23te w Grodzie Lwowskim w Pierwszy Poniedziałek po

24Świętych Trzech Krolach podług Kalendarza Rzym-

25skiego w Roku Possessyi Kończącey się nastąpić by-

26powinno Awizacya przed Terminem Licznych[?] Dniamy

27przez Woźnego y Dwoch Szlachty Dwonastu Niedzie-

28lami pierwey ma, ktora officiose w Grodzie Winnickim

29być powinna. A po Expiracyi Kontraktu y Possessyi Sku-

30macyi[?] Niedziel Sześć z Posłuszeństwem y inwentarzem

31o Mil Sześć Jmć Panu Possessorowi przewłaszcze. Na

32Terminie zaś gdy Summa nie będzie wyliczona y

33oddana Jmć Panu Possessorowi de Termino in Termi-

34num toiest Possessya interrupte upadać ma, aż do

35wypłacenia Modo quo Supra Summy Jmperturbowaney Jn-

36tromissyi w Dobra pomienione JO. Xiążę Jmć

37Wwoda Lubelski na Dniu Zaczęcia oznaczoney Pos-

38sessyi iako dopuszcza, tak oney ani Sam przez się

39ani przez Subordynowane Osoby bronić niema

40owszem in pacifica Possessione Jmć Pana Possessora

41Zachowac ma y od wszelkich Jmpedymentow Prawnych

42y nie Prawnych

k. 325 (skan 0327, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 325

2y nieprawnych Zastępować ma y Generaliter Super omnibus Bo-

3nis[?] Suis Jnfrascriptis[?] omnibus Evictionem Cavet Aręda Kar-

4czemna teyże Wsi z Punktami Swoiemi Teraz y na pro-

5szym w Kontrakcie wyrażonemi tudzież Kozakow y Ludzi

6do Pocztey[?] wyznaczonych, Szamarki[?] do Aręd y Repara-

7cyi Robot JO. Dziedzic excypuie y według Postrzeby Skar-

8bowey wypisanych w Każdym Czasie wolen będzie podobnie

9y Jnnych powinności Jmć Panu Possessorowi Jnwentarzem

10nie podanych co za pretensyą poczytane być niemoże ponie-

11waż zaś w Plinsku Dworu ani żadney Obudowli niema

12pozwala się Jmć Panu Possessorowi takowe uczynić Reparacye

13y z Lasow Bitowskich ktoraby tylko co do Potrzeby

14Gospodarskiey być powinna y Pańszczyzną Gruntową pro-

15budowaney tudzież y Karczmie w tychże Dobrach Arędy potrze-

16bna y Reparacya Młyna przy Młynie Lekskowey[?] y mo-

17stow na Trakcie, Więc Jmć Pan Possessor Pańszczyzny do

18tey Roboty bronić niebędzie, gdy mu będzie Zbywała w Czasie

19nie potrzebnym, a Skarb JO. Dziedzica przy Dniu Zakwi-

20tami[?] Jego za Każdy Dzień Pańszczyzny według podania

21po Groszy Osm Jmć Panu Possessorowi Kompensować z Ar-

22tamentu[?] co rocznie wynikaiącego obligowany. A że Podda-

23ni Ciągła[?] maiące Pańszczyzne według Jnwentarza pła-

24cić Będą, JO. Dziedzic iako naysolenniey Sobie ostrzega aby

25Jmć Pan Possessor w Żadne Drogi Jednych Żadnym

26Pretextem niepruniew[?] będzie, y owszem Każda powinność Pod-

27danych na Gruncie y dla Gruntu expedyowana być ma. Jż

28Zaś do tych Łanow Dworskich przyszczupłe a Zaczym dla

29przyspieszenia onych bez najmnieyszey Krzywdy Poddaństwa

30JO. Jurisdator przez Zwierzchności Zamku Bitowskiego

31Sprawiedliwego y rownego Każdemu według Każdego

32Potrzeby y Możności Poddanego pomiaru tyle razy, ile potrzeba by-

33ciągać należeć y wyciągać będzie ani też Jmć Pan Possessor ab-

34solutnie Poddanym Grunta odbierać, bo tylko te Pola na

35Łany Dworskie applikowane być maią, ktore od potrzeby

36Poddaństwa Zbywać będą y Wakuiące, Additament od

37Jmć Pana Possessora iako wypisze będzie z Jnwentarza przewy-

38ższaiący Prowent od Summy oneyże wyżey specyfikowa-

39ney rachuiąc po Dziesięć od Sta Procentu, a Pańszczyzny

40Każdy Dzień Latem y Zimą po Groszy Osm Corocznie

41na Swięty Jan do Skarbu JO. Dziedzica y Kassy Bitowskiey

42[kustosz: Lub Ustadowskiey[?]]

k. 325v (skan 0328, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru karty z drugiej strony]

2Lub Ustadowskiey[?] wypłacać Za Kwitami obligatur. Zaś iey Ja-

3ki iest na Gruncie y podany Possessorowi Woduc[?] Ordua-[?]

4ry być ma. Nadetus[?] Zaś iako być się wyznaczy z Skarbu

5JO. Dziedzica ma być Kompensowany Lub Zbioru Collectio

6y Pożałb[?] na Gruncie Jmć Panu Possessorowi pozwala się

7Gumienny[?] Osaulow[?] Dwoch w Pszczołach[?] w Chodzie

8niepowinni tylko pro Commodo Jmć Pana Possessora być

9maią. Poddanych Jmć Pan Possessor nad Jnwentarz uciska-

10iące niema bo wszelkiey ktory z Poddaństwa z okazyi Possesso-

11ra przeszło[?] Szkodą Zatakowego odpowiedzieć powinien

12gdyby zaś z Jnney przyczyny albo Zechcyał[?] Zatakowego

13Possessyiadać[?] pieszy, Wolno Słiwo[?] y Mielenie Zboża bez

14Rachuby[?] Miarkę w Młynie Bitowskim na Potrzeby Dwor-

15skie JO. Jurisdator pozwala. W Pretensyach ex Gruncie

16pochodzących niedoborow Zaległey Pańszczyzny y Reparacyi

17przed Expiracyą tego Kontraktu Czterma Niedzielami za

18wyrachunkiem z obiech Stron bez Zwłok y Zaznanem onych

19JO. Jurisdator bonifikować obligatur. Decyzyi Bonifika-

20cyi obie Strony Kontentowaćsię maią y aż tych z Posses-

21syi Jmć Pan Possessor Ustępować niepowinien do pokie Ponifi-

22kacya[?] nie będzie uskuteczniona. Ostrzega też na Strone Swoię

23Jmć Pan Possessor Strat Boże Wojny Niewydaią Generalnie

24Wrzodu[?] Szarańczy[?] gradobicia ognia przypadkowego

25przez co Szkodował niepowinien ale Bonifikacya Zato

26być powinna. Ktory Kontrakt we wszystkich Punktach y Kla-

27uzulach Strony tycie[?] y dotrzymać maią pod Zakładem

28drugiey takiey że Summy a w niedotrzymaniu Forum

29Ubiquitarium y Grodu Winnickiego Latyczowskiego a Uno-

30wazy[?] Boże Wkrocenia[?] albo Zamieszania w Oyczyźnie y Są-

31dow iakie będą uchwalone Sobie y Stronom Swoim nazna-

32czaią Jten Kontrakt Strona Stronie roborować pozwala

33y Ręką Rękami własnemi przy uproszeniu Jchmć Pa-

34now Przyiaciel y przyzwyklych Pieczęciach podpisuiemy

35się. Pisan we Lwowie Wielkim Roku Tysiąc Siedmset

36Sześćdziesiątego Osmego Miesiąca Marca Dwudziestego

37Drugiego Dnia. U tego Kontraktu podpisy Rąk przy Pieczę-

38ciach Dwoch na Laku Czerwonym wyciśnionych w te słowa

39Tomasz Dorozynski Podstoli Zwinog. Pisarz Grod. Latycz. iako

40Plenipotent mpp. L.S. Jozef Sieninski SN mpp L.S. Ustny[?] Przy-

41iaciel do Podpisu tego Kontractu obligationis[?] proszony

42Prz. Rzeczypospolitey. Jako proszony Przyiaciel do tego Kontra-

43ktu obligationis podpisuię się Antoni Mączyński mp. Kto-

44ry Kontrakt per Oblatam podany iako się w sobie ma Słowo w

45Słowo do Xiąg ninieyszych Grodz. Winn. iest Zapisany

46[kustosz: Oblata Del[...]]

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (167 [?]) zastąpiony nowym odczytem całego aktu (pismo zamaszyste, nowa ręka). Mimo to środkowe partie warunków kontraktu (k. 325 i 325v) zawierają słowa niepewne ([?]), zwłaszcza zwroty o pańszczyźnie, osadnikach i bonifikacie.

Chronologia: wpis 2 sierpnia 1768 – po przerwie w księdze (ostatni wpis 1 czerwca 1768, akt 369; k. 322–323v puste, przekreślone „Vacat”). Wpisu dokonano przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego (już nie przed Janem Jedleckim jako regentem konfederackim – po upadku konfederacji barskiej na tym terenie w czerwcu 1768).

Kwota: 25 945 zł 22 gr = 1549 czerwonych złotych (dukatów obrączkowych) po 16 zł 22 gr; zwrot sumy we Lwowie w pierwszy poniedziałek po Trzech Królach 1771 (wg kalendarza rzymskiego), z wypowiedzeniem (awizacją) przez woźnego i dwóch szlachty na 12 niedziel wcześniej w grodzie winnickim.

Łacina i terminy: Comprns Pltr = comparens personaliter; ratione Jnte Contenta ad Acta Praesentia Castr. Capit. Vinn. per Oblatam podał tenoris sequentis = podał przez oblatę do akt grodzkich winnickich w brzmieniu następującym; Sabbatho in Vigilia Festi Sancti Thomae Apostoli = w sobotę, w wigilię św. Tomasza Apostoła (20 XII 1767 to niedziela – zapewne 19 XII); ad quosvis actus speciales conficiendos = do sporządzenia wszelkich czynności szczególnych; in eadem quantitate = w tej samej ilości; de termino in terminum = z terminu na termin; interrupte = z przerwą; modo quo supra = w sposób jak wyżej; in pacifica possessione = w spokojnym posiadaniu; generaliter super omnibus bonis suis … evictionem cavet = ogólnie na wszystkich swych dobrach zapewnia ewikcję (obronę posiadania); obligatur = jest zobowiązany; forum ubiquitarium = sąd wszelki (wszędzie właściwy); L.S. = locus sigilli; mpp = manu propria; pańszczyzna gruntowa; osauł = nadzorca, dozorca (u Kozaków); additament = dopłata.

Streszczenie

2sierpnia 1768 r. przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Józef Sieniński, starosta nowogrodzki, podał do akt kontrakt zastawny zawarty we Lwowie 22 marca 1768 r. między ks. Antonim Lubomirskim, wojewodą lubelskim, dziedzicem wsi Plińsk[?] należącej do klucza bitowskiego[?] (reprezentowanym przez Tomasza Dorożyńskiego, podstolego zwinogrodzkiego, pisarza grodzkiego latyczowskiego, na mocy pełnomocnictwa zeznanego w grodzie lubelskim w grudniu 1767), a Sienińskim. Za pożyczone 1549 czerwonych złotych (25 945 zł 22 gr), zabezpieczone skryptem z 18 I 1768 (oblatowanym w ziemstwie lwowskim), wojewoda oddał Sienińskiemu w trzyletnią posesję zastawną wieś Plińsk w województwie bracławskim, powiecie winnickim, z gruntami, poddanymi i powinnościami według inwentarza, od 24 III 1768 do 24 III 1771; zwrot sumy we Lwowie. Kontrakt szczegółowo reguluje: wyłączenie arendy karczemnej i Kozaków, prawo budowy dworu i naprawy młyna z lasów bitowskich, pańszczyznę liczoną po 8 gr dziennie, zakaz ucisku poddanych i odbierania im gruntów, dopłatę (additament) ponad 10% od sumy na św. Jana, bonifikaty za szkody od wojny, szarańczy, gradu i ognia oraz zakład w wysokości drugiej takiej sumy. Podpisali: T. Dorożyński jako pełnomocnik, J. Sieniński oraz, jako proszony przyjaciel, Antoni Mączyński.

Transkrypcja

k. 326 (skan 0328, strona prawa)

1[u góry, po lewej, numeracja:] 326

2Oblata Dekretu od Kommissyi

3Kurrney[?] Warszawskiey między

4Urodz. Kurnatowskim a JPm

5Czosnowskim Winn. Sta[?] o Dobra wsie

6Tiutki Autentycznie wydanego.

7Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

8Miesiąca Augusti Drugiego Dnia

9Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

10y Przedemną Michałem Jedleckim Namiesnikiem Burg-

11grabstwa Grodzkiego Winnickiego Comp. Urodz. Jmć Pan Antoni

12Mączynski ten Dekret Kommissyi od Stanow Koronnych

13przez Konstytucye Seymu Extraordynaryinego Warszawskiey

14postanowioney Między Urodz. Michałem Kurnatowskim

15z iedney a JP. Czosnowskim Winn. Sta[?] o Dobra wsie

16Tiutki z drugiey strony zaszły, ratione in[...] Cond[...]

17ad Acta Praes. Castri Capit. Winn. per oblatum podał. Te-

18noris Ejusmodi: Stanislaus Augustus Dei Gratia

19Rex Poloniae Magnus Dux Lithuaniae Russiae Prussiae

20Masoviae Samogitiae Kijoviae Wolhyniae Podoliae Podlachiae

21Livoniae Smolenciae Severiae et Czernichoviae

22Significamus Praesentibus Literis nostris quorum interest Univer-

23sis et Singulis quod coram nobis actisque Praesentibus a Metrice Re-

24gni Cancellariae nostrae Majoris Personaliter Comparens

25Generosus Michael Kurnatowski Commilito Cohortis Loricatae in Exer-

26citu Regni Obtulit ad Acticandum actisque Psen. inscribendum

27perrexit Decretum Rigorosum[?] et Eorum Commissariorum a Stati-

28bus Regni per Constitutionem Comitiorum extraordinariorum hic

29Varsaviae Anno Psenti Millesimo Septingentesimo Sexage-

30simo Octavo Celebratorum in Contumatiam[?] Dni Josephi Czar-

31nowski Capitanei Vinnicen. respectu Bonorum Tiutki Regalium

32prout manibus eorundem Commissariorum subscriptum

33Sanum Salvum et Illesum Tenoris sequentis Actum

34Varsaviae in Residentia Illmi Magci Ignatii Twardowski

35Palatini Calisiensis Feria secunda post Dominicam Rogatio-

36num proxima Die Nona mensis Maii, Anno Domini Mil-

37lesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo. Nos Infra-

38scripti Commissari a Statibus Regni per Constitutionem Co-

39mitiorum extraordinariorum hic Varsaviae Anno Psenti celebra-

40torum ad decidendas nonnullas Causas designati et Constituti

41Judices. Post resolutam et decisam Causam inter Ingenuum

42Felicem Szottl[?]. Capit. Zuvinie[?] ab Una et Ipsum Carolum

43Fabrenzewski[?] Parte exalbera[?] intuitu questionati Juris ad

44Bona Kalneblota[?] et Nebonbices[?] introductam ad Continua-

45tionem aliarum Causarum in eadem novella Lege ad re-

46solvendum et decidendum Commissariis quae ex ordine sequitur: Si quis

47Causa inter Ipsos Motski[?] et Krzyzanowski[?] de mutuo Eorum

48[kustosz: Comitiorum[?]]

k. 326v (skan 0329, strona lewa)

1Consensu cum Conservatione Termini ad Diem ultimam mensis

2Septembris in anno Psenti incidentem est rejecta Jpsi Michaelis Kur-

3natowski Commilitonis Cohortis Loricatae in Exercitu Regni, Causa cum

4Jpso Josepho Czosnowski Capit. Vinne. ad Reclamandum coincidit Cand[...]

5in Ministeriali Regni Generali Reclamare mandavimus et Partibus in-

6scribendam Comparitionem declaravimus. Quo in Termino Jpsi

7Michael Kurnatowski Commilito Cohortis Loricatae in Exerci-

8tu Regni Bonorum Villae Tiutki Regalium, Privilegiatus tenuta-

9rius Actor Personaliter, a Jpso vero Josepho Czosnowski Capita-

10nei Vinne. Cit. Jpsius Antonius Regalski[?] Comparens et ad Reclama-

11tionem tantum Ministerialis Comparitionem inscribens Causam

12Cand[...] ex ratione impossibilis Stante moderno rerum Statu De-

13ferentis[?] rem et Interesse circumcentium transmissionis diferri[?]

14exponens cum tamen Lex Cardinalis[?] Statuta in Causa unius Partis

15Contumacis et renitentis propter accelerandam Justitiam

16Ex repositis unius Partis Documentis disjudicatam Causa

17prescripsit et ordinarit Jam autem Jpsi Kurnatowski procuratati[?]

18judicati Penitentiam a Jpso Czosnowski Capit. Vinne. ne-

19cessario producendam affectari, tenor itaque producere

20Penitentiam a Jpso Czosnowski Capit. Vinne. decernimus.

21Et quoniam Jpsi Regalski procurator Causae Loco producen-

22dae Penitentiae nulla Documenta a Suo Principali ad de-

23tensam[?] Quare Causae habere inferens, ab inscripta Compari-

24tione recepit. Fides Nos Commissarii Satisfaciendo Sancitae

25Legi Re[?] Kurnatowski Actor Regestum de quo est indu-

26Legi Jpsi Kurnatowski Actori Regestum de quo[?] introducta decidendo citationem

27cere[?] mandavimus et quo introducti deciden. citationem

28Ejusdem Jpsi Kurnatowski pro deoccupatione Bonorum Villae Tiutki

29Regalium in Palat. Bracl. Districtu Vinne. consistens Jpsi

30Czosnowski Capit. Vinne. pretenso ville Ejusd. Dispositum ad Ju-

31dicium Nostrum Commissoriale editam, cum exrepositis

32coram Nobis Documentis et quid Convenisse a Serenissimo

33Divae Memoriae Stephano Rege ad eximendum Ejusdem

34Villae de manibus Stratoris Tiutka et Sownuka Jpsi Stani-

35slao Czeblinski[?] in Anno Millesimo Quingentesimo Septuagesi-

36mo, Octavo Die vigesima Quarta Mensis Julii Leczoll[?] dato-

37tum[?], altero Consensu a Serenissimo olim Sigismundo Ter-

38tio in Anno Millesimo Sexcentesimo, Tertio Die Sexta

39Martij ad Colendum dicta villa in Personas Jpsi Joannis

40Czerlenkowski[?] Pincernae Bracl. et Annae de Kopalis[?] lice[?]

41Conjugum Nobili Lecel[?] Kajuski[?] benigniter collata, nec non

42Privilegio Confirmationis per Eundem Serenissimum Sigi-

43mundum Tertium Gratitier[?] inter Bona Regalia Sku-

44rzyce[?] Sepcionis[?] protune florum Chruszlenslich[?] ex Una

45et ex[?] Aliorum Regibus Stras[?] Castri Haliceng[?] qua Capitaneum

46protune Vinne. Oppidum Ipsum Vinnica et Villam Luka[?]

47ex altera, tum Ipsum Joannem Czerlenkowski Pincernam

48Bracl. memoratae Villae Tiutki Privilegiatum Possessorem

49ex tertia Partibus in anno Millesimo Sexcentesimo Sexto

50Die Decima Octava Mensis Aprilis Varsaviae exhibitis. Demum

51[kustosz: Lustratione[?]]

k. 327 (skan 0329, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 327

2Lustratione vim Legis in se praeferenti, Anni Millesimi Sexcentesi-

3mi Decimi Sexti Capitaneatus Bracl. et Ejusd. Ville Tiutki in Cor-

4pore dicti Capitaneatus Bracl. in Possessione tamen Mentiona-

5ti Jpsi Joannis Czerlenkowski Pincernae Bracl. Mediante di-

6cto Privilegio existentis, Jam autem in Lustratione

7Capitaneatus Vinne. Anni Eodem Anno Millesimo Sexcente-

8simo Decimo Sexto per Acta nulla Mentio de Villa Tiutki

9[...]rum ad Capitaneatum Vinne. pertinere debeat: Facta

10est. Deinde Quietationibus Annorum Millesimi Sexcente-

11simi Decimi Sexti, Millesimi Sexcentesimi Decimi

12Septimi, Millesimi Sexcentesimi, Vigesimi, Millesi-

13mi Sexcentesimi Vigesimi Primi, et Millesimi Sex-

14centesimi Vigesimi Secundi, de Exsoluta Quarta ex Can-

15cellaria Thesauri depromptis in rem, olim Jpsi Joanni

16Czerlenkowski actuali Villa Tiutki vigore distincti

17Privilegii Possessionis Subsecutis, Insuper Privilegio ab

18Eodem Serenissimo, olim Sigismundo Tertio de An-

19no Millesimo, Sexcentesimo Vigesimo Quarto Die

20Quinta Mensis Junij Varsaviae post Fata olim

21Jpsi Joannis Czerlenkowski Parentis in Zem[?] Jpsi Syl-

22vestri Czerlenkowski Ensifer[?] Bracl. Filij Super

23sepedictam Villam Tiutki collato ac Stante Ejus

24Jpsi Sylvestri Czerlenkowski Possessione, Lustratione

25dicte Ville Tiutki in Anno Millesimo Sexcenti-

26mo, vigesimo, Nono peracta, Possessionem Legitiman[?]

27vigore Juris distincti attestante, tum Quietationibus de

28persoluta Quarta Possessionem Eandem firmantibus. Ex

29post a Serenissimo Vladislao Quarto in Anno Millesimo

30Sexcentesimo Trigesimo, Octavo, Die Trigesima Mensis

31Maji Varsaviae Memorato Jpsi Silvestro Czerlenkowski

32et Annae Conjugibus in Personas Jpsor Rytslich[?] Consensu

33ad Cedendum altedicte ville Tiutki exportato et virtute sub-

34secuta Cessionis de persoluta Quarta Quietationibus in

35Annis Millesimo, Sexcentesimo, Quadragesimo, Tertio,

36Millesimo, Sexcentesimo, Quadragesimo, Septimo, et

37Millesimo, Sexcentisimo, Quadragesimo Octavo ex

38Cancellaria Thesauri emanatis et Possessionem Eorum

39Rytslich[?] Corroborantibus. Tandem Privilegio Sere-

40nissimi olim Joannis Casimiri Cracoviae Die Decima Se-

41cunda[?] Mensis Junij Anno Millesimo, Sexcentesimo, Quadra-

42gesimo, Nono[?], Super villam Tiutki et Skarszewice[?]

43vacantes Jpsi Casimiro Raphaeli Makowieckj[?] collato et

44ex subsequentibus Privilegijs in varias Personas usq. ad

45Fata Serenissimi olim Augusti Secundi Regis Poloniae

46Sufficientissime deductum et probatum est, quod saepe

47[kustosz: dicta]

k. 327v (skan 0330, strona lewa)

1dicta villa Tiutki quondam in Corpore Capitaneatus Braclavien-

2sis existens per supra nominata Privilegia avulsa et indistincta

3ex prout Semper Possessione variorum Tenutariorum Privilegiatorum[?]

4fuisse demonstratur, nequaquam vero ad Corpus et Situm Capita-

5neatus Vinne. Spectare videtur, rite et Legitime Jdem Jpsi

6Kurnatowski a Serenissimo Moderno Regnante Privilegium

7post Anteactos Legitimos Possessores Super Eandem Villam

8Vacantem et ad dispositionem Regiam devolutam obtinuit

9quapropter Nos Commissarii vilis[?] et bene trutinatis Supra

10Adnotati[?] Documentis distinctionem Juris et Possessionis

11memoratae Villae Tiutki dare erudientibus Jpsi Kurnat-

12owski vi Privilegii eidem collati Memoratam Villam cum

13Omni Usufructu adjudicamus, Circa quod obtentum Pri-

14vilegium Conservamus, decernendo quatenus Jpsi

15Czosnowski Capit. Vinne. pretensus adusq. Possessor eandem

16Villam cum Edificijs Omnibus Agris et Campis prout

17in Suis ex Antiquo Limitibus extabat, et prout eandem

18ad usq. possidet circa quodvis prejudicium avulsionis

19Fundorum ex Antiquo ad eandem Villam Spectandum in

20Possessionem Ejus Jpsi Kurnatowski sub Penis contra

21Convulsores Decretorum in Praesentia Lustratoris ex The-

22sauro Regni ad Conficiendum Inventarium Designati

23et delegati in Spatio Duodecim ab Actu Septima-

24narum dimittat et tradat praecipimus et demandamus

25Decreti Praesens[?] vigore. Ignatius Twardowski Pal.

26Calisien. mp Andreas Moszczenski[?] Palat. Jnowladisl[?].

27Vladislaus Jurzurski[?] Marescbalcus Curiae Magni Ducatus

28Lithuaniae Thadeus a Lipie in Lipsk[?] Lipski Castell.

29Lanciciensis mp Commissarius Casimirus Karas[?] Castell. Visnen[?].

30Adam Lodzia[?] Poninski Praefectus Curiae Regni Commissarius

31J. C. Kraiewski[?] Instigator Regni mp Commissarius Vincen-

32tius Modlinski[?] Vexillifer Prestem[?] Rzeszow[?] delegatus

33Commissarius mp. Quod ejusmodi Decretum Si ut Emis-

34sum est oblatum nos ad Acta Praesentia Metricae Regni

35Suscipi iisdem inseri et Parti petitendi in forma

36authentica extradi. Originale vero Eidem Offerenti

37restitui permisimus, de quo recepto Cancellariam

38nostram quietavit Praesentibus Quietat et manu

39propria subscripsit Michał Kurnatowski mp

40in Quorum fidem Praesentibus Sigillum Regni est ap-

41pensum. Actum Varsaviae Feria Quarta infra

42Octavas Sacratissimi Corporis Christi Domini Die Vi-

43[kustosz: licet]

k. 328 (skan 0330, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 328

2licet Octava Mensis Junij Anno Ejusd. Domini Mille-

3simo, Septingentesimo, Sexagesimo, Octavo, Regni vero

4nostri Quarto Anno. Ut tego Dekretu podpisy Rąk przy

5Pieczęci Wielkiey Koronney na Wosku Czerwoney wyciśnio-

6ney w te Słowa: And. Stan: Młodziejowski Episcop. Posnan.

7S.R.Cj Relatio Illmi Excellentissimi et Remi Dni An-

8dreae Stanislai Kostka Młodziejowski Episcopus Posna-

9niensis S.R.Cj. Ignatius Ludovicus Nowicki Metricis Re-

10gni Praefectus S.R. Mtis Secretarius, oblata Zas temi

11słowy. Oblata Decreti Commissorialis respectu Bonor

12Tiutki Lati[?]: Który to Dekret per Oblatam podany Sło-

13wo w Słowo iakie w sobie ma do Xiąg niniejszych

14Grodzkich Winnickich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, ok. 130 [?]) sprawdzony przez Opusa na skanie w kluczowych miejscach (nagłówek, początek k. 326, k. 326v, k. 328) i poprawiony: nazwiska Kurnatowski (nie Kornadwski), Czosnowski, „Commilito Cohortis Loricatae” (towarzysz chorągwi pancernej), „Palatini Calisiensis” (Ignacy Twardowski – wojewoda kaliski), namiestnik burgrabstwa (nie pisarza). Dalsze partie łacińskie (k. 326v–327v) pozostawiono w odczycie agenta – nazwy własne z [?] do weryfikacji.

Uwaga o dacie: nagłówek w zadaniu sugerował czerwiec, ale wpis grodzki nosi datę „Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego, Miesiąca Augusti Drugiego Dnia” (2 VIII 1768). Czerwcowa jest data samego dekretu (8 VI 1768, „Feria Quarta infra Octavas Sacratissimi Corporis Christi, Die Vi-licet Octava Mensis Junii”). Akt 372 zaczyna się od razu pod aktem 371 (na k. 328, ok. y≈650 skanu 0330) i także ma datę 2 VIII 1768; akt 371 kończy się ok. y≈620, nie 1100.

Nagłówek marginalny (k. 326, polski): „Oblata Dekretu od Kommissyi Kurnney[?] Warszawskiey między Urodz. Kurnatowskim a JP. Czosnowskim … o Dobra wsie Tiutki Autentycznie wydanego” – odczyt słów „Kurrney”, „Wmci” niepewny; nie odczytałem „Skarbowey”. Komisja to komisja powołana przez Sejm Nadzwyczajny (Warszawa 1767/68), nie Komisja Skarbu. Nazwiska Kurnatowski/Kurnatowski, Czosnowski, Czerlenkowski odczytane niepewnie – [?] tylko przy pierwszym wystąpieniu, dalsze wystąpienia mają tę samą niepewność. Pismo bardzo trudne (kursywa łacińska, liczne skróty); wiele łacińskich wyrazów rozwiązanych tylko z grubsza.

Tłumaczenie łaciny (streszczające): Wstęp wpisu (polski): Michał Jedlecki, namiestnik pisarza grodzkiego winnickiego, przyjmuje od Antoniego Mączyńskiego dekret komisji sejmowej (z Sejmu Nadzwyczajnego warszawskiego) między Kurnatowskim a Czosnowskim o dobra wsi Tiutki, który ma być wpisany do akt przez oblatę.

Łac. 1 (k. 326): Stanisław August z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski – obwieszcza listem wszystkim, których to dotyczy, że przed nim i aktami osobiście stawił się szlachetny Michał Kurnatowski, towarzysz chorągwi (Cohors Longata = chorągiew [husarska?] w wojsku koronnym), i złożył do wpisania w akta dekret komisarzy wyznaczonych przez Stany Królestwa konstytucją sejmu nadzwyczajnego odbytego w Warszawie w roku 1768, wydany zaocznie (in contumaciam) przeciw Józefowi Czosnowskiemu, staroście winnickiemu, w sprawie dóbr królewskich Tiutki; podpisany ręką komisarzy, zdrowy i nienaruszony, o treści: …

Łac. 2 (k. 326–326v): Akt wydany w Warszawie w rezydencji Ignacego Twardowskiego, wojewody kaliskiego (poniedziałek po Niedzieli Rogacyjnej, 9 maja 1768). My, niżej podpisani komisarze wyznaczeni przez Stany do rozstrzygania niektórych spraw, po rozstrzygnięciu sprawy między [Felixem Szottlem?] starostą [?] z jednej strony a Karolem Fabrenzewskim[?] z drugiej, o prawo do dóbr Kalneblota[?] i Nebonbices[?], przechodzimy do dalszych spraw w kolejności: sprawa między Kurnatowskim a Czosnowskim, odłożona za obopólną zgodą na ostatni dzień września (termin odroczony), przypada do wywołania; polecono ją wywołać u woźnego generalnego Królestwa i oznajmiono stronom stawiennictwo. W terminie Kurnatowski osobiście jako powód o odzyskanie (deoccupatio) dóbr królewskich wsi Tiutki w woj. bracławskim, w powiecie winnickim, a z drugiej strony Antoni Regalski jako pełnomocnik pozwanego Czosnowskiego, starosty winnickiego, stawił się tylko na wywołanie (ministerialis comparitio) twierdząc, że w obecnym stanie rzeczy nie może przedstawić dokumentów; sąd, powołując prawo, że przy niestawiennictwie jednej strony sprawę rozstrzyga się na podstawie dokumentów drugiej, zarządził, by Czosnowski przedstawił dokumenty (penitentia = pokuta/wymogi dowodowe); gdy pełnomocnik żadnych dokumentów od mocodawcy nie przedłożył, komisarze orzekają na podstawie złożonych dokumentów powoda.

Łac. 3 (k. 326v–328): Wyliczenie dokumentów powoda: (1) przywilej Stefana Batorego z 24 VII 1578 (data „Leczoll”[?]) dla Stanisława Czeblińskiego[?] – wyjęcie wsi Tiutka (Sownuka?) z rąk dzierżawców; (2) Zygmunt III, 6 III 1603 – przywilej na wieś dla Jana Czerlenkowskiego, podczaszego bracławskiego, i jego żony Anny; (3) potwierdzenie przywileju, Warszawa 18 IV 1606; (4) lustracja 1616 – wieś w ciele starostwa bracławskiego, w posiadaniu Czerlenkowskiego, ale w lustracji starostwa winnickiego z tego roku nie ma wzmianki o wsi Tiutki; (5) kwity z wypłaconej kwarty w latach 1616–1622; (6) przywilej Zygmunta III z 5 VI 1624 dla Sylwestra Czerlenkowskiego, miecznika bracławskiego, syna Jana; (7) lustracja 1629 i kwity; (8) Władysław IV, 30 V 1638 – cesja na rzecz Sylwestra i Anny; kwity 1643, 1647, 1648; (9) Jan Kazimierz, Kraków, 12[?] VI 1649 – przywilej na wsie Tiutki i Skarszewice[?] wakujące dla Kazimierza Rafała Makowieckiego i dalsze przywileje na różne osoby aż do śmierci Augusta II. Wyłożono i dowiedziono, że wieś Tiutki dawniej w ciele starostwa bracławskiego, na mocy przywilejów, była stale w posiadaniu różnych dzierżawców, a nigdy nie należała do ciała i siedziby starostwa winnickiego; obecny król dał Kurnatowskiemu przywilej na wieś po poprzednich prawowitych posiadaczach (wieś była wakująca i w dyspozycji królewskiej).

Łac. 4 (k. 327v–328) – orzeczenie i podpisy: Komisarze, rozważywszy dokumenty, przysądzają Kurnatowskiemu wieś Tiutki z całym pożytkiem na mocy przywileju, zachowują przywilej, i nakazują, aby Czosnowski, starosta winnicki, dotychczasowy domniemany posiadacz, wieś z wszystkimi budynkami, polami i granicami wydał pod karą dla gwałcicieli dekretów w obecności lustratora ze skarbu Królestwa wyznaczonego do spisania inwentarza, w ciągu 12 tygodni od aktu (Septimana = tydzień). Podpisani komisarze: Ignacy Twardowski kasztelan kaliski, Andrzej Moszczeński wojewoda [inowrocławski?], Władysław [Jurzurski?] marszałek Dworu Wielkiego Litewskiego, Tadeusz Lipski kasztelan łęczycki, Kazimierz Karaś[?] kasztelan [wiźnieński?], Adam Poniński prefekt (starosta) dworu Królestwa [podskarbi?], J. C. Kraiewski[?] instygator Królestwa, Wincenty Modliński[?] chorąży […] delegat. Oblata do akt Metryki Koronnej (Kancelaria Większa) – kancelaria kwituje, powód podpisał własnoręcznie, pieczęć Królestwa przyłożona; Warszawa, środa w oktawie Bożego Ciała, 8 VI 1768, rok panowania czwarty. Poświadczenie: pod pieczęcią Wielką Koronną, relacja bpa poznańskiego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego (podkanclerzy koronny) i Ignacego Ludwika Nowickiego, prefekta Metryki, sekretarza JKM.

Słownik: oblata = wpis dokumentu do akt (księgi) na prośbę strony; Metrica Regni = Metryka Koronna; Cancellaria Maior = Kancelaria Większa Koronna; in contumaciam = zaocznie, wskutek niestawiennictwa; Capitaneus = starosta; Pincerna = podczaszy; Ensifer = miecznik; Praefectus Curiae = prefekt/marszałek dworu; Instigator = instygator (prokurator); Vexillifer = chorąży; quarta = kwarta, podatek z dóbr królewskich (1/4 dochodu); lustracja = urzędowy spis i wycena dóbr królewskich; Feria secunda = poniedziałek, Feria quarta = środa; Dominica Rogate = V niedziela po Wielkanocy; mp = manu propria (własnoręcznie); Wmci/JPm = Waszmości.

Poprawka (2026-10-06, sesja 11:25 UTC): nazwisko starosty winnickiego poprawione z „Czarnowski” na „Czosnowski” (Józef Czosnowski) – na podstawie wyraźnego zapisu w oryginale lustracji Tiutek (akt 392).

Streszczenie

Dnia 2 sierpnia 1768 w Winnicy Antoni Mączyński przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem pisarza grodzkiego winnickiego, złożył do wpisania oblatę dekretu komisji powołanej przez Sejm Nadzwyczajny w Warszawie, wydanego między Michałem Kurnatowskim[?], towarzyszem chorągwi, a Józefem Czosnowskim[?], starostą winnickim, w sprawie o dobra królewskie wsi Tiutki w województwie bracławskim. Komisja (pod przewodnictwem m. in. Ignacego Twardowskiego, wojewody kaliskiego) w obecności tylko powoda i pełnomocnika pozwanego (Antoniego Regalskiego), który nie przedstawił dokumentów, rozpatrzyła przywileje na wieś: Stefana Batorego (1578), Zygmunta III (1603, 1606, 1616–1624), Władysława IV (1638), Jana Kazimierza (1649) i późniejsze aż do Augusta II oraz lustracje i kwity z kwarty; ustaliła, że wieś Tiutki należała dawniej do starostwa bracławskiego, a nie do ciała starostwa winnickiego, i że Kurnatowski otrzymał od obecnego króla (Stanisława Augusta) przywilej na wieś wakującą. Dekret z 8 czerwca 1768 przysądza Kurnatowskiemu wieś z całym pożytkiem, nakazuje Czosnowskiemu wydanie jej z budynkami i polami w obecności lustratora skarbowego pod karami wobec gwałcicieli dekretów. Dekret zapisano słowo w słowo w księgach grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 328 (skan 0330, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Szesćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Augusti Wtorego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winnickiemi y Przedemną Michałem Jedleckim Namiesni-

5kiem Burgrabstwa Grodzkiego Winnickiego.

6Comp. Urodz. Jmć Pan Antoni Mączynski Miecznik Si-

7eradzki tę Dyspozycyą z Przewielebney Kommissyi Skar-

8bu Koronney na Lustrowanie, podanie Dobr wsi Tiu-

9tki zwanych na Osobę urodzonego Michała Kurnatow-

10skiego Urodz. Theodorowi Ostaszewskiemu Dworzaninowi

11Kommissyi Skarbu Koronnego dany ratione Jnto Conto ad

12acta Praes. Castri Capit. Winn. per oblatam podał. de

13Tenore tali. Działo się w Warszawie w Pałacu

14Rzpltey Krasinskich zwanym na Kommissyi Rzpltey

15Skarbu Koro. w Interesach Oeconomicznych Dnia Dzie-

16siątego Miesiąca Czerwca Roku Pańskiego Tysięczne-

17go Siedmsetnego Szesćdziesiątego Osmego. Kom-

18missya Rzpltey Skarbu Koronnego Oznaymuie

19[...] komu o tym wiedzieć należy Iż Jey iest Oddany

20List z Kancellaryi Mnieyszey Koronney otrzyma-

21ny o Dekrecie Sądu Kommissarskiego Seymem

22Ostatnim naznaczonego Dnia Dziewiętnastego

23Miesiąca Maja Roku teraźnieyszego Tysięcznego

24[kustosz: Siedmsetnego]

k. 328v (skan 0331, strona lewa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 328

2Siedmsetnego, Szesdziesiątego Osmego Zasztym Wies

3Tiutki w Woiew. Bracł. Leżąca Urod. Michałowi Kur-

4natowskiemu przysądzaiącym. Kommissyi ninieyszey Imie-

5niem Królewskim donoszę, Iż zaczym Kommissya Rzpltey

6Skarbu Koronnego do Prawa Dekretu nominowanego

7y Listu donoszącego Stosuiąc się z syła Jmć Pana Teo-

8dora Ostaszewskiego Skarbu Koronnego Dworzanina

9Przysięgłego na Dniu Osmnastym Miesiąca Grudnia

10w Roku przeszłym Tysięcznym Siedmsetnym Sześć-

11dziesiątym Siodmym do tegoż wsi Tiutki wyzna-

12czonego zlecaią onemuż aby na Grunt wsi pomie-

13nioney Tiutki zwaney w Woiew. Bracł. Leżącey

14Ziechawszy, Obowiązków wszystkie pne Listem po-

15dawczym pod Dniem Tymże Osmnastym Miesią-

16ca Grudnia Roku Przeszłego na Osobę Jegoż wyda-

17nym niepisane dopełnił y zupełnie wykonał.

18U tey Dispozycyi Extradita przy pieczęci y podpisach

19wtie słowa Z Protokułu Oeconomicznego Kommissyi Rzpltey

20Skarbu Koronney wyięta, y wydana. [L.S.] Fabian

21Sebastyan[?] Pozdawa[?] Podleski[?] Regent Kuron. Rzpltey

22Skarbu Koronney mp. Jan Ostaszewski K.S.K.S.R.R.R.[?]

23Ktorey Dyspozycya per oblatam podana Słowo-

24wsłowo takowa w sobie ma do Ksiąg ninie-

25szych Grodzkich Winnickich iest Zapisana

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, 12 miejsc niepewnych w tekście) sprawdzony przez Opusa na skanie i poprawiony (m.in. „Miecznik Sieradzki”, „w Pałacu Rzpltey Krasinskich zwanym”, „do Prawa Dekretu”).

Nagłówek marginalny odczytany w przybliżeniu; końcówka („daney”) niepewna. Data wpisu zapisana „Wtorego Dnia” (w akcie 373 „Drugiego”) – niewątpliwie 2 sierpnia 1768 (jak akt 371).

Łacina i skróty: Comp. = comparuit (stawił się); ratione = z tytułu; ad acta Praes. Castri Capit. Winn. per oblatam = do akt tutejszego grodu starostwa winnickiego przez oblatę (wniesienie do ksiąg); de Tenore tali = o treści takiej; Extradita = wypis (wyciąg); Oeconomicznych = gospodarczych; L.S. = locus sigilli (miejsce pieczęci); mp = manu propria; Skarb Koronny = skarb Korony Polskiej; lustracja = spis i opis dóbr dla celów skarbowych; Dworzanin Przysięgły = urzędnik skarbowy komisji.

Nazwiska podpisujących dyspozycję (Fabian Sebasta Pozdawa[?]; regent Podleśli[?]; Jan Ostaszewski) odczytane niepewnie. Pierwsza strona (k. 328) ma wiersze częściowo wcięte pod nagłówek marginalny.

Streszczenie

Antoni Mączyński (tytuł niepewny), stawiwszy się 2 sierpnia 1768 przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, wniósł do akt oblatę dyspozycji Komisji Skarbu Koronnego z Warszawy z 10 czerwca 1768. Komisja, powołując się na dekret komisji sejmowej z 19 maja 1768 przysądzający wieś Tiutki w województwie bracławskim Michałowi Kurnatowskiemu, zleca Teodorowi Ostaszewskiemu, dworzaninowi przysięgłemu Skarbu Koronnego, wyznaczonemu listem podawczym z 18 grudnia 1767, aby dokonał lustracji i wprowadził we wsi, co ten wykonał. Wypis podpisali Fabian Sebasta Pozdawa[?], regent skarbu, i Jan Ostaszewski.

Transkrypcja

k. 328v (skan 0331, strona lewa)

1Jntromissya w Część Sołohubowki

2Wiel. Lasociney Słu[żąca]

3Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

4Miesiąca Augusti Drugiego Dnia

5Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Micha-

6łem Jedleckim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz. Winn. Sta-

7nowszy oczewiście Woźny Gen. Wwa Bracł. y Jnnych Opatr. Błażey Leniewski

8Authenticus Juratus Officio Praesenti notus in vim Sua vere ac fidelis Re-

9lationis palam publice liberequ. ac per expressum recognovit Jż on Roku teraź-

10nieyszego Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątego Osmego Dnia Pierwszego Au-

11gusti ad Affectationem Juridicam y Requisitionem Urz. Jmć Pani Teresy[?]

12z Kopystynskich Lasociney niegdy Urz. Jmć Pana Antoniego Lasoty[?]

13Małżonki, w dobrach Wsi Sołohubowce Wwie Bracł. a Kluczu Żywotow-[?]

14skim Sytuowaney, gdzie będąc w przytomności podług Prawa Urz. Jchmć

15Panow Jakuba Peredzinskiego y Jana Grodzickiego Zwołał Pod-

16daństwo Części tey y S. P. Urodz. Antoniego Lasoty[?] Prawu podległe po-

17[kustosz: Poddaństwo]

k. 329 (skan 0331, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 329

2Poddaństwo Jch Pani Swey przyszłoy w Possessyą Aktualną podał y Vir-

3tute prawa wniosku poszłowego[?] Zapisu powinnego, tudzież Doży-

4wocia y Opieki naturalney Matczyney, iako dla Osierociałych Dzieci Jey

5pomienioną Rekwirentkę w Część Wsi Sołohubowki podług praw ogulnie Ze

6wszystkiemi Użytkami należytościami Jntratą y pożytkami Jntromittował, ktoro

7zaś to Jntromissyą przez Siebie uczynioną y prawiczney[?] przedemną Urzę-

8dem Wolno y Szczerze Uczynił y Zeznał Relacyą Woźny ut Supra Jgnarus Scri-

9bendi Crucem Sanctam posuit Błażey Leniewski X

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (13 miejsc niepewnych) poprawiony na skanie. Nazwisko rekwirentki i jej męża czytane „Lasociney / Łaszczy” – niepewne (agent proponował Łasowiczowa / Łakota); w nagłówku „Wiel. Lasociney”.

Łacina: Authenticus Juratus Officio Praesenti notus in vim suae verae ac fidelis relationis palam publice libereque ac per expressum recognovit = woźny autentyczny, przysięgły, znany niniejszemu urzędowi, mocą swej prawdziwej i wiernej relacji jawnie, publicznie, swobodnie i wyraźnie zeznał; ad affectationem juridicam y requisitionem = na prawne żądanie i wezwanie; virtute = mocą; intromittował = wprowadził w posiadanie; ignarus scribendi crucem sanctam posuit = nie umiejąc pisać, postawił znak krzyża; S. P. = świętej pamięci.

Streszczenie

2sierpnia 1768 r. przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generalny województwa bracławskiego Błażej Leniewski zeznał, że 1 sierpnia 1768 r., na żądanie Teresy[?] z Kopystyńskich Lasociny, wdowy po Antonim Lasocie, w obecności Jakuba Peredzińskiego i Jana Grodzickiego, wprowadził ją w posiadanie części wsi Sołohubówka (Sołohubowce) w województwie bracławskim, w kluczu żywotowskim[?], należącej do zmarłego męża – na mocy zapisu, dożywocia i naturalnej opieki macierzyńskiej nad osieroconymi dziećmi; zwołanym poddanym nakazał posłuszeństwo. Woźny, jako niepiśmienny, postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 329 (skan 0331, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Augusti Szostego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przede-

4mną Michałem Jedleckim Namiestnikiem Burgrabstwa Gr.

5Winn. Compter Pltr W. Jmć Panowie Bazyli Michał Dwoy-

6go Jmion Dorożyński Czesn. Lat. y W. Michał Zalewski Łowczy

7Zwinogr. Sam y Jmć Pani Helena z Dorożyńskich Zalewska Łowczyna

8Zwinogr. Małż. swey Jmieniem. Zdrowi będąc na Ciałach y umysłach

9odstąpiwszy swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi, Prawa

10Forum, Powiatu y Woiew. A pod ten Akt Dobrowolnego Zeznania

11Swego Całkiem poddaię y wiążąc wiadomo, iawno Czynię ustnie

12y dobrowolnie Zeznaiąc Iż Jmć Zeznawaiące Zawarłszy Kontrakt Resigna-

13tionis o Dobra pewne Części Wsi Trościanca w Wwie Bracł., a Powiecia

14Winn. leżące między Sobą Comparentami, Roku Tysiąc, Siedmset, Sześć-

15dziesiąt Osmego Dnia Trzydziestego Miesiąca Iuly, y Spisawszy, Pewien[?] Kon-

16trakt Resignationis we wszelkich[?] y wszystkich ogulnie Onego Punktach

17Klauzulach y Ligamentach Konfirmuię, Twierdzę y Roboruię Prentio[?]

18Resignationis Vigore Bazyli Michał Dorożyński mpp Swoim y Małż. Swey

19Jmieniem Michał Zalewski mpp

Objaśnienia i tłumaczenia

Nagłówek marginalny odczytany: „Roborowanie Zapisu a perpetuae Donatij o Dobra Części Wsi Trościanca między W. Dorożyńskim C. L. a W. Zaleskim Ł. Z. Spisanego”. C. L. = cześnik latyczowski; Ł. Z. = łowczy zwinogrodzki; Dorożyński ma tytuł „Czesn. Lat.” (cześnik latyczowski) – w kontekście zadania Tomasz Dorożyński to podstoli zwinogrodzki, tu występuje Bazyli Michał Dorożyński (nie Tomasz).

Data wpisu: odczytano „Szostego” – 6 sierpnia 1768 (sprawdzone na skanie przez Opusa).

„Dwoygo Jmion” = dwojga imion (Bazyli Michał). Compter Pltr = comparentes personaliter (stawili się osobiście). Kontrakt Resignationis = umowa odstąpienia (zrzeczenia się) praw do dóbr. Roboruję = zatwierdzam, umacniam. Konfirmuię, Twierdzę = potwierdzam. Vigore = mocą. Ligament = zobowiązanie, klauzula. mpp = manu propria (własnoręcznie). Odstąpiwszy … Jurysdykcyi, Prawa Forum, Powiatu y Woiew. = zrzekłszy się właściwości swego sądu (formuła poddania się pod jurysdykcję grodu).

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, 10 [?]) sprawdzony na skanie przez Opusa i poprawiony.

Fragmenty „Zawarłszy Kontrakt”, „Perte[?] Kon-trakt”, „Prentio[?]”, „Woiew.[?] Bracł.” odczytane niepewnie; akt kończy się podpisami przed nagłówkiem aktu 375.

Streszczenie

6sierpnia 1768 przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, stawili się Bazyli Michał Dorożyński, cześnik latyczowski, oraz Michał Zaleski, łowczy zwinogrodzki, z żoną Heleną z Dorożyńskich (w jej imieniu). Poddając się jurysdykcji grodu, zeznali, że 30 lipca 1768 zawarli między sobą kontrakt resygnacji dotyczący części wsi Trościaniec[?] w powiecie winnickim; zatwierdzają (roborują) ten kontrakt we wszystkich punktach i klauzulach, co potwierdzają podpisami Dorożyńskiego i Zaleskiego.

Transkrypcja

k. 329 (skan 0331, strona prawa)

1Zapis perpetuae Donationis od Wiel.

2Dorożynskiego C. L. WW. Zaleskim Ł. Z. Małż.

3na Dobra Części pewne Wsi Trościanca udzielony

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Augusti Szostego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Michałem Jedle-

7ckim Namiestnikiem Burgr. Grodz. Winn. Comparens Pltr W. Jmć

8Pan Bazyli Michał Dwoiga Jmion Dorożynski Cześn. Lat. Ze Donacyą prawo

9he[?] WW. Michała y Heleny Zaleskich Łowcz. Zwinogr. Małż. na Dobra Części

10pewne Trościanca Służącą ac Jntro Conta Coram Actis Psen. Castri Capit. Vinn.

11Zeznał. Tenoris Sequentis. Ja Bazyli Michał Dorożynski Cześn. Lat. Dobr mo-

12ich Części pewnych Wsi Trościanca w Wwie Bracł. a Powiecie Winn. Le-

13żących Dziedzic Zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstąpiwszy swey Wła-

14sney należney Ziem. Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y Wwa a pod te

15[kustosz: Akt ninieyszy]

k. 329v (skan 0332, strona lewa)

1[u góry – odbicie numeru 329 z drugiej strony karty]

2Akt ninieyszy y Zapis moy perpetuae Donationis Dobr Wsi [plama atramentu] Części całkiem z

3Dobrami y Osobami moiemi poddaiąc y wiążąc wiadomo, iawno [plama] Czynię ustnie y

4dobrowolnie Zeznaię Jż Ja Zeznawaiący y maiąc wolność z Prawa Rzpltey Dobra-

5mi moiemi iako Chcę Rządzić, Szafować, dysponować, dać, darować, Zamieniać y we-

6dług woli y upodobania mego obrócić, tedy niebędąc nato niod kogo namowiony,

7a nieprzymuszony Lecz z dobrey woli y umysłu mego doskonałego za radą wszy-

8stkich bliskich Krewnych y Przyiaciół moich widząc w tym lepszy pożytek moy

9Dobra Moie Dziedziczne Części Wsi Trościanca w Wwie Bracł. a Powiecie Winn. Leżą-

10ce Ze wszystkiemi Dworami, Folwarkami, Karczmami, Browarami Ogrodami Gro-

11dami[?] Polami, Rolami, Młynami, Stawami, Stawiskami, Rzekami, Rzeczkami Sadzawka-

12mi Pasieczyskami, Lasami, Gaiami y Dąbrowami, Łąkami, Bałtwiskami[?], Poddany-

13mi Ciągłemi y nie Ciągłemi ad Praesens w tych Dobrach Znayduiącemi się y zbiegłemi

14Zbiegłemi y Jnnych wszelkiemi powinnościami, ac cum Jure Patronatus quovis

15Fundatorum Beneficiorum utriusque Ritus owszystko Ze wszelką ogulnością y pospo-

16litością Item Omnibus Attinentijs pertinentijs Zdawna y teraz ad ipsa

17Bona Spectantibus Wiel. Jchmć Państwu Michałowi y Helenie z Dorożyńskich

18Zaleskim Łowcz. Zwinogr. Małż. Zięciowi y Córce moiey Potomkom y Sukcessorom Onych

19wiecznemi, a nigdy nieodzownemi Czasy daię daruię y wiecznie Rezygnuię nic

20mnie Samemu Potomkom y Sukcessorom Moim, a ni też komu Jnnemu w pomienio-

21nych Częściach Wsi Trościanca niezostawuiąc, a nie odstępuiąc, owszem też

22Dobra pomienione teraz Zeznawaiący darowane na zawsze Tymże Wiel. Jchmć

23Państwu Michałowi y Helenie z Dorożynskich Zaleskim Łowcz. Zwinogr. Małż.

24Zięciowi y Córce moiey Dziedziczney Ewidowney[?] dopuszczam Possessyi, ktorey do-

25puszczoney, a ni Sam przez Się, a ni przez Subordynowane Osoby y bronić y przeszka-

26dzać nie mam, a ni powinien będę Owszem od wszelkich y wszelakich Jmpedymentow

27Prawnych y nieprawnych o te Dobra teraz przedemnie darowane od kogokolwiek

28Zachodzących Tychże Wiel. Jchmć Państwa Michała y Heleny Zaleskich Łowcz. Zwinog.

29Małż. Donataryuszow moich Potomkow y Sukcessorow Onych w Każdym Sądzie y Urzędzie

30te bronić iezeli tego potrzeba będzie wyciągała bronić, Zastępować y Ewinkować z Potom-

31kami y Osobami moiemi Zapisuię y Apellować się o Zbiegłych Poddanych y odewa-

32nie Gruntow y Lasow Prawnie Czynić pozwalam, ktory to Zapis moy Donationis

33we wszystkich punktach, klauzulach y Ligamentach Ja Sam, a po mnie Sukcessorowie moi

34pod Środami[?] Ziemskiemi Słownie krom przysięgi Cielesney ostosowanemi do trzy-

35mać mam y powinien będę a in Casu sprzeciwienia się Ninieyszemu Zapisowi Pre-

36mu[?] Donationis perpetuae do odpowiadania Mnie Samemu Potomkom y Sukcesso-

37rom moim Forum ubiquinatum et Terminum peremtorium z osobliwa Grodu

38Winnickiego Ziemstwa Bracł. bydź Trybunału Koronn. Lubel. a Uchowaj Boże

39bez Krolewia Sądow Kapturowych lub iakie natenczas od Rzpltey Uchwalone

40będą amputatis Omnibus quod Sunt Juris Beneficijs, naznaczam y przyimuię

41y nato ten Zapis Donationis dla lepszey wagi y Walotu przy uproszeniu Jchmć

42Panow Przyiaciół y przyciśnieniu Pieczęci Ręką moią własną Utwierdzam y

43podpisuię Datum w Winnicy Dnia Szostego Sierpnia Tysiąc Siedmset Sześć-

44dziesiąt Osmego Roku Bazyli Michał Dorożynski mpp L.S. Jako proszony od

45Wiel. Bazylego Dorożyńskiego Cześn. Lat. do tey Donacyi na Osobę Wiel.

46Michała y Heleny z Dorożynskich Zaleskich Małż. Służącey przyiaciel podpisu-

47ię się Jan Felix Kopczynski mpp L.S. Jako proszony od W. Bazylego Doroży-

48nskiego Cześn. Lat. do tey Donacyi na Osobę W. Michała y Heleny z Dorożynskich

49Zaleskich Łowcz. Zwinog. Małż. Służącey Przyiaciel podpisuię się Jozef Kosadniewski

50mpp L.S.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (81 [?]) zastąpiony nowym odczytem całego aktu.

Nagłówek marginalny: „Zapis perpetuae Donationis od Wiel. Dorożyńskiego C. L. W. Zaleskim Ł. Z. Małż. na Dobra Części pewne Wsi Trościanca udzielony[?]” – czyli zapis wieczystej donacji udzielony przez Dorożyńskiego (cześnika latyczowskiego) Zaleskim (łowczemu zwinogrodzkiemu i jego żonie). C. L. = cześnik latyczowski; Ł. Z. = łowczy zwinogrodzki.

Uwaga: zeznającym jest Bazyli Michał Dorożyński (nie Tomasz Dorożyński, podstoli zwinogrodzki). Poprzedni akt (374) zawiera roborację wzajemnego kontraktu resygnacji z 30 lipca 1768; tu Dorożyński wpisuje swój zapis donacji tych samych dóbr na rzecz Zaleskich (zięcia i córki). Klauzula sądowa: forum grodu winnickiego, ziemstwa bracławskiego, Trybunału Koronnego Lubelskiego, a w bezkrólewiu sądów kapturowych.

Data: odczytano „Szostego” – 6 sierpnia 1768 (sprawdzone). Na k. 329v: ciemny bazgroł (kleks/dopisek późniejszy) w pierwszych dwóch wierszach zakrywa część słów („Wsi …ich Części”, „Czynię”); u góry przebija odwrócona numeracja „329” (z przeciwnej strony karty).

Łacina i terminy: perpetua donatio = darowizna wieczysta; Comparens Pettr. = comparens personaliter (stawiający się osobiście); Coram Actis = przed aktami (sądowymi); Tenoris Sequentis = tej treści; ad praesens = obecnie; ac cum Jure Patronatus = wraz z prawem patronatu; Beneficia utriusque Ritus = beneficja obu obrządków; Item Omnibus Attinentijs et Pertinentijs = również ze wszystkimi przynależnościami; Zdawna y teraz ad ipsa Bona Spectantibus = od dawna i obecnie do tych dóbr należącymi; Possessyi dopuszczam = dopuszczam do posiadania; Impedymenta = przeszkody prawne; Ewinkować (evincere) = bronić tytułu prawnego; Forum ubiquinatum (ubiquitarium) et Terminum peremtorium = sąd wszędzie właściwy i termin zawity; Trybunał Koronny Lubelski; Sądy Kapturowe = sądy kapturowe (sądy doraźne w czasie bezkrólewia); amputatis Omnibus quod Sunt Juris Beneficijs = odrzuciwszy wszelkie dobrodziejstwa prawa (zrzeczenie się środków obrony); mpp = manu propria; L.S. = locus sigilli (miejsce pieczęci); Czesn. Lat. = cześnik latyczowski; Łowcz. Zwinogr. = łowczy zwinogrodzki; Namiestnik Burgrabski = zastępca burgrabiego grodzkiego.

Podpisy: Bazyli Michał Dorożyński mpp; Jan Feliks Kopczyński (jako proszony od Dorożyńskiego do tej donacji osoby Michała i Heleny Zaleskich); Józef Kosadniewski jako drugi proszony świadek. Akt kończy się podpisami; poniżej na k. 329v nagłówek następnego aktu („Zapis Quietationis od W. Dorożyńskiego …”) – nie przepisano.

Streszczenie

Bazyli Michał Dorożyński, cześnik latyczowski, zeznaje przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabskim grodu winnickiego (6 sierpnia 1768), że z własnej woli, bez przymusu, za radą krewnych i przyjaciół, zapisuje wieczyście swoje dziedziczne części dóbr wsi Trościaniec w woj. bracławskim, w powiecie winnickim (z dworami, folwarkami, karczmami, browarami, młynami, stawami, lasami, łąkami, poddanymi i wszelkimi przynależnościami, prawem patronatu itd.) Michałowi Zaleskiemu, łowczemu zwinogrodzkiemu, i jego żonie Helenie z Dorożyńskich – swojemu zięciowi i córce, ich potomkom i następcom. Zobowiązuje się nie rościć sobie żadnych praw, bronić tytułu Zaleskich i podlegać karom w razie sprzeciwu przed sądem grodzkim winnickim; zapis potwierdza własnoręcznym podpisem wobec dwóch proszonych świadków (Jana Feliksa Kopczyńskiego i Józefa Kosadniewskiego).

Transkrypcja

k. 329v (skan 0332, strona lewa)

1skiego C. L. Jtem WW. Zaleskim Ł. Z. Małż. pro

k. 330 (skan 0332, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 330

2pretio Dobr Części Wsi Trościan-

3ca Zeznany.

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Augusti Szostego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Michałem Jedle-

7ckim Namiestnikiem Burgrabstwa Grodz. Winn. Comprns Pltr W. Jmć Pan

8Bazyli Michał Dwoyga Jmion Dorożynski Cześn. Lat. Zapis Quietationis z Sum-

9my w Kontrakcie wyrażoney pro pretio Bonorum Części Trościanca należącey odebra-

10ney in rem et personam Wiel. Michała y Heleny z Dorożynskich Zaleskich Łowcz. Zwinog.

11Małż. Służący Jntro Conta ad Acta Praesentia Castri Capit. Vinn. Zeznał Tenoris Sequentis Ja Ba-

12zyli Michał Dwoch Jmion Dorożynski Cześn. Lat. Zdrowy będąc na Ciele y umyśle odstą-

13piwszy moiey własney należney Ziem. Jurysdykcyi Prawa Forum Powiatu y Wwa

14a pod ten Akt Kwitowy dobrowolnego Zapisu Zeznania moiego Całkiem z Dobra-

15mi y Potomkami moiemi poddaiąc y obowiązuiąc wiadomo iawno Czynię ustnie

16y dobrowolnie Zeznawam Jż Ja Zeznawaiący odebrawszy Summę pro pretio Dobr

17Części pewnych Trościanca w Kontrakcie Resignationis między Mną Zeznawaią-

18cym z iedney a Wiel. Michałem y Heleną z Dorożynskich Zaleskiemi Łowcz. Zwinog.

19Małż. z drugiey Strony Anno praesenti Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octa-

20vo Die Trigesima Julij w Trościancu Zawartym Zamowioną y postanowioną

21ktorych Wiel. Jchmciow Państwa Michała y Heleny Zięcia y Corkę moią Zale-

22skich Małż. Potomkow y Sukcessorow Onych wraz z Potomkami y Osobami moiemi z Sum-

23my w tymże Kontrakcie Resignationis wyrażoney y postanowioney a przedemnie

24Zeznawaiącego odebraney y rzetelnie wyliczoney Kwituię y od dalszey płacenia

25wolnemi Czynię y nato się dla lepszey wiary wagi y pewności Ręką moią wła-

26sną podpisuię Datum w Winnicy Dnia Szostego Miesiąca Sierpnia Tysiąc

27Siedmset Sześćdziesiątego Osmego Roku Bazyli Michał Dorożynski mpp L.S. Jako pro-

28szony od W. Jmć Pa. Bazylego Dorożynskiego do tego Kwitowego Zapisu Przyia-

29ciel podpisuię się Jan Felix Kopczynski mpp L.S. Uproszony od W. Jmć Pa. Bazy-

30lego Dorożynskiego do Zapisu Kwitowego Przyiaciel podpisuię się Jozef Kosa-

31dniewski mpp L.S.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa: wstępny odczyt agenta Sonnet (28 [?]; błędnie „Dorotyński”, „łowczy lwowski”, „3 lipca”, podpisy „Rozdyński”, „Kusza”) zastąpiony nowym odczytem. Nagłówek marginalny zaczyna się na dole k. 329v i kończy na k. 330.

Łacina: Zapis Quietationis = zapis kwitacyjny (pokwitowanie); pro pretio Bonorum = za cenę dóbr; in rem et personam = na rzecz i osobę; Jntro Conta ad Acta Praesentia Castri Capit. Vinn. = którego treść (zeznał) do niniejszych akt grodzkich winnickich; Anno praesenti 1768 Die Trigesima Julij = roku bieżącego 1768 dnia 30 lipca; mpp = manu propria; L.S. = locus sigilli. „Dwoyga Jmion” = dwojga imion.

Por. akty 374 (roborowanie kontraktu resygnacji z 30 VII 1768) i 375 (zapis wieczystej donacji tych samych części Trościańca dla Zaleskich).

Streszczenie

6sierpnia 1768 r. przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Bazyli Michał Dorożyński, cześnik latyczowski, zeznał zapis kwitacyjny: odebrawszy od swego zięcia i córki – Michała i Heleny z Dorożyńskich Zaleskich, łowczych zwinogrodzkich – całą sumę ustaloną jako cena części wsi Trościaniec w kontrakcie resygnacji zawartym w Trościańcu 30 lipca 1768 r., kwituje ich, ich potomków i sukcesorów i uwalnia od dalszej zapłaty. Kwit datowany w Winnicy 6 sierpnia 1768; podpisali Dorożyński oraz proszeni przyjaciele Jan Feliks Kopczyński i Józef Kosadniewski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 330 (skan 0332, strona prawa)

1Oblata Extraktu Dekre-

2tu z Xiąg. Trybunału Kor.

3Lwowsk. między Stronami w Nim wyrażonemi Autentycznie wydanego

4Roku Tysiąc, Siedmset, Sześdziesiąt Osmego

5Miesiąca Augusti Osmego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winn. y Prze-

7demną Michałem Jedleckim Namiestnikiem ptune Bur-

8grabstwa Grodz. Winn. Comprns Pltr Urz. Jmć Pan Jgnacy Rola Łodzia[?] Zarę-

9bski Towarzysz Znaku Pancernego JWiel. Głębockiego[?] Kasztela.

10Kruszwickiego a Wiel. Swieykowskiego Podsędka[?] Ziemi Bracł.

11Dobr Kommissarz Ten Extrakt z wypisaniem w nim Dekre-

12tu w Sprawie y między Stronami w tymże wyrażonemi, fero-

13wanego, z Xiąg Trybunału Kor. Lwowskiego Autentycznie Wyst.

14z Lekty, Korrekty y Pieczęcią wydany y w Grodzie Żytomirskiem

15oblatowany ratione Jnte Conti ad Acta Praesentia Castri Capit. Vinn. per

16Oblatam podał de Tenore tali. Actum Leopoli in Judicijs

17ordinarijs Generalibus Tribunalis Regni Sabbatho post Festum

18[kustosz: Sancti]

k. 330v (skan 0333, strona lewa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 330[?]

2Sancti Mathaei Apostoli et Evangelistae proximo Anno Domini

3Millesimo, Septingentesimo Sexagesimo, Septimo. Judicium praesens

4ordinarium Generale[?] Tribunalis Regni Leopoliense, ad affectionem Partis

5cujus interest Decretum infrascriptum inter Ptes inferius Nominandas[?]

6sub Acta Supra scripto Scis[?] in Judicio prolatum ex Prothocollo Decretorum

7Judicij Sui in Tenore sequenti. Inter Illmum Janusium Alexandrum

8Ducem Lubartowicz Sanguszko Antefactum Curiae M. D. Lit. Marschal-

9tum Dnos[?] Josephum et Catharinam de Michałowskie Swieykowskie Łodzia

10Dnos[?] Duos[?] Conjuges, Ipsos Michaelem Wysocki, Antonium Parentem et

11Josephum filium Stenickie[?] nec non Joannem Georgium et Antonium Si-

12maszkii, Olim Joa[?] Vincentii Josephi Simaszko Crudeliter interem-

13pti Fratres Germanos Actores per Jum Omiecinski, Tum Jum Stanisła-

14um Kamińskii Vicesgerentem Capti Zytomire Actio per Eundem Ipsum

15Kamińskii Capiti Zytominien Actio per Eundem Nobilem Petrum Smoliń-

16skii incarceratum Statutum Personaliter. Judicium Ordinarium Gene-

17rale Tribunalis Regni Leopolione Tenen. Item Actorem tam Inquisi-

18tiones in Termino Condescens. in Fundo Bonor. Pilipy Sabba-

19tho post Dominicam Reminiscere Diem ex Mente Decreti ante

20acti Judicij Sui per Officia Capti Zytomire et Laticiorum[?] Condescens.

21Anno Presenti, Expeditas, quam et Confessata per Nobilem Petrum

22Smolinskii Incarceratum, Coram pro Camerario Terrestri Wlodi-

23mirienzi ex Declaratione Judicij Sui Die Decima Octava Au-

24gusti Anni Praesentis deposita Sua coram Judicio reponere conset[?] eis[?]

25Instantanee, et quoniam reposuit Satisfecise Eundem Judicium

26adinvenit, ad Lectionem Inquisitionum Earumque et Confessatorum

27condescendit. Quibus Lectis et per omnes Circumstantias facti

28discussis et trutinatis. Quoniam Ex iisdem Inquisitionibus No-

29bilis et spectabilis Adalbertus Bogdanowicz ex Armena

30Gente ad Statum Nobilitarem et Prerogativas per Compilla-

31tas Transactiones illicite Transferre Se, et Nomine Nobilita-

32ri gaudere intendisse Decretum ultimarium Tribunalitium Anno

33proxime elapso, Millesimo, Septingentesimo, Sexagesimo

34sexto, Feria Tertia post Festum Visitationis Beatissimae

35Virginis Mariae pro Impari agnitus ac pro-

36fabricatione Transactionum, ad subeundas Poenas Crimi-

37nales pro Infami declaratus, et ad Captivandum Sententia-

38tus Malevolum Animum contra Nobilem[?] Swieykowskie cruitare[?]

39ac fine nocendi Eisd. Jum Franciscum Jackowskie Capitis[?]

40Sirkowcen[?] nec non Nobilem Petrum Smolinskii Modernum

41Incarceratum cum Decem Cosacis a Mgco Niemierzycz Sub-

42dapifero Czernicki Subordinatum et alios Cosacos a Mgcis

43Bierzynskii Succamerario Zytomir et Olizar Capitis

44Lojow[?] Suppeditatos congregasse et apotiasse[?] Bona Pilip-

45Owa[?] Subdita violento Lapsu Tumultuarie invasisse pro Si-

46mulum Somno deditum alios que homines Mgci Swieyko-

47vis Bombardis et Manubrijs hastarum, Celeros Vir-

48[kustosz: gis]

k. 331 (skan 0333, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 331

2gis castigasse, flagellasse et obsanguinasse, Eat. grandi concessio-

3ne Pro Gintell Marito Marius et Pedes fragilis ad hoc nobilis[?]

4Smolinskii Colaphum impegisse et flagris afflixisse ad dorsum

5percussisse ac Consorti Ejusdem Pri[?] Sirkowcen[?] Fata brevi[?] subsecuta

6saccelasse Cosacos Sibi associatos in vias Publicas ad Spolium Li-

7cenciasse, Prior[?] Zamegniskie[?], tum Mercatores ex Hundineis Opi-

8di Hordyszowa[?] ad Civitem Polonne[?] regredientes aliosq. Itineran-

9tes in Strata Publica oppressionibus et Mercimoniis Spo-

10liasse, Simili modo Mgcum Carolum de Bieg[?] Generalem Ma-

11jorem ante hac Exercitus Ploschiticii[?] et Publici ad Villam Pi-

12lipy advenientem causa reparationis Rhedae apud Artificem Com-

13morantem depredationem Sui de Rebus visibiliet[?]. Itemque Ve-

14stibq. et Atto Apparatu, et Consumpsiones enormes cum Periculo

15Vitae Passum esse, nec non Ipsum met Spectabilis Albertus Bogdano-

16wicz cum Gnso[?] Francisco Jakowski in Vitam Mgci Swieykow-

17skii et Josi Kamińskii Machinationes allcentasse ad Prosequen-

18dos Eosdem Gnsum Laurentium Hiaszewski[?] cum Cosacis Subordinasse[?]

19qui Subordinati in via Publica, et Slobodyszcze[?] Intendillier[?]-

20ca Pontem Tataryniensi[?] dictum, Succubatus Strussse[?], Et Si-

21Mens Swieykowski Loiillator[?] Armenensis[?] Instincta Dei Mala

22presentem aliud iter non arripuisse[?] in vitam Eundem Maski-

23nise, Simili Methodo Nobilis Petrus Smolinskii, tum Gnsi Milenii[?]

24ski Parasienicz[?] et Michaelem[?] Cosacis de Kaminski[?] cum aliis[?]

25apostis in via de Villa Raczki[?] ad Civitatem Zytomir tendenti in-

26sidias in Ipsum Kaminskii exercuisse, jam vero ipsos Kaminskii

27Cosacos in Sessions[?] cernens retro ad Villam Raczki[?] regressus esse

28Eoq. modo utroq. tam Mgcum Swieykowskii quam Ipsum Kamin-

29skii grave Periculum evitasse, deinde Tres homines et Ca-

30pitaneo[?] Zytomirienc[?] Causa Registrali[?] Capitanei Zytomir

31prope Villam Pilipy Strata Publica discedentes preventos

32at Nobili Smolinskii Unum conjalutatum occubuisse alter

33ex bombarda ad aurum globo plumbeo traiectum e vivis su-

34stulisse, tertium denique ad Curiam Villa Pilipy adductum

35Lapsu ad pedes Spectabilis Bogdanowicz prostratum

36vitam in Superiis Sibi datam donare placuisse per Eund. Spe-

37ctabilem[?] Crudeliter ad pedes hasta transfixum extitisse Omnes tres homines

38Virginis[?] Cesacos[?] stetetig puros absque mora vita Sublatos ad Rivulum Certum

39infossos et Submersos procurasse, cum vero Gnus Simaszko Olim cum

40militibus ante aede ordinationis Ostrozie et Mandato Illmi Ducis Sanguszko

41cum Spectabili Bogdanowicz ad Bona Pilipy advenerit et inde Secundas cum Spectabili Bogda-

42nowicz ad Bona Pilipy advenerit et media Secundas cum Spectabili Bogda-

43novoil[?] Bonis medijs, ante Curiam Bonor. Pilipy adveniens evanodis

44nera Dilla[?] Sine Strepitu Armor. traxaverit decepissq. Contraria a hos-

45to Bogdanowicz Sibi data responsione tovertag[?] in Casa molendinatoris

46Bogdanowicz Sibi data reponsione. Spectabilis Albertus Bogdanowicz Gnum Vanii

47de Klosaverit et pene Spectabilis Albertus Bogdanowicz Gnum Vanii

48Smolinskii Item Smolenskii[?] modernum Incarceratum tum Gnus Zata

49Laurentii[?] Palamolskie[?] Item Smolenskii[?], Milenskii[?], atq. Laborisium[?] Michaylo[?] cum aliis Cosacis ad Super-

50vices[?] Spectabilis, Michaelskii[?], et Laborisium[?] Michaylo cum aliis Cosacis ad Super-

51agressionem olim Gni Josephi Simaszko animasse et Subordinasse; Qui

52Gni Super agrediendo tam ex bombardis, quam et gravioribus armis hos

53Gni Simaszko[?] Super agrediendo tam ex bombardis, quam et gravioribus armis hos

54mata dudis[?] captivasse binos milites Armatos transiecisse Gnum Simaszko

55Commendantem[?]

56[kustosz: Commendantem]

k. 331v (skan 0334, strona lewa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 331v[?]

2Commendantem Letaliter Vulnerasse, Cadavera binor. militum Armati-

3cum in Sylva Confidere demandasse Gnum vero Simaszko Vulneratum in

4Curte ad oppidum Biadka[?] esche[?] re injundisse[?] et Die tertia accelerabi[?] reer

5Oppidum Cuprowa[?] Transeuntes[?] quem Item Spectabilis Albertus ad Civitatem Zytomir

6inprinsa Condutionis ad Curandum Sui Hirurgi Ordinaverit, Spectabilis Bo-

7gdanowicz Eundem Item Spectabilem[?] in via per Cosacos Suos Captivasse Con-

8verberasse et incarcerasse Res mobiles Varias Suppellectilem et Equestrem

9Ou[?] et Expoliasse[?] proprias quam et Militum Ordinatarias Ostrozicere[?] oppres-

10sisse[?] et Sui illius progressu Insuarisnes Sicariatuum Crudiores

11obsessiones Strata publice[?] Facta et accelarationes Commisisse Damna per

12multa intulisse et peregisse, deducunt. Proinde Judicium attentis Premissis[?] su-

13Sicut? Summam[?] Fremenda Spectabilem Albertum Bogdanowicz Principalem

14Gnum Franciscum Jackowskie et Item Petrum Smolinskii Incarceratum pe-

15nas Criminales promeruisse arbitrat et Lodzia, Judicia Compilationis[?] ju-

16dicia ad mentem Legis prout sunt Reichertis[?] in Spatio duorum

17ab acto Decreti presens Septimanar. coram actis Judicij Sui in praesenti

18Magci Notarij Terrestris Bracl[?] per unum ex Delatoribus Mat[?] Septimanam

19Praestanda, quovis autem tempore in quovis Judicio seu officio Civita-

20tensi aut Villano per Publicum Justitiae Ministrum Capite plectendos

21Sententiat. Tum quoq. Ipsos Laurentium Hiaszewskii, Faraszewiczs

22et Mikulski atq. Laboriosum Stiohay[?] Cosacum Servibiles adinvenit

23injungendo. Quatenus Ipsi et quid. Ipsi Hiaszewski, Taraszewicz et Mikul-

24skii Turrim Inferiorem Castri Zytomir in Die ab acto Decreti presens Septi-

25manis primis ingrediantur. Quoq. Sepionem[?] Ipsi Hiaszewski et Taraszewicz

26trecimento[?] Caput per Annum et Sex Septimanas, Ipsos vero

27Mikulski Turrim Superiorem itidem Castri Episcopi Zytomirii[?] per dimi-

28dium Anni sine intermissione continuent et expleant, nec non in Expensis

29bus Suis de Parti per Vadium Capitul. duplex Magcis Swieykowskim

30et quidem in Casu non Sepionis[?] Turris inferioris et non solutionis

31Vadiorum, sub Poena Infamiae, jam vero in Casu non Sepionis Turris

32Superioris et non solutionis Vadior. sub Poena Banitionis[?] circa Manife-

33stationem faciend. publicanda Judicio aut omnes per Vadium Capitis

34Simplexq. eorum in prestante, Sive intercedendo[?] Cons. Magcs Swiey-

35kowskij. Salvo sibi Repetitione ab iisd. sub Poena Banitionis[?] Perse-

36tad[?] Reo[?] Penalibus Publicandis[?] sub Sant et realiter enumerent. Ip-

37sos egregios de Turri Ji Mikulski Laborisium Stiohaylo Cosacum

38Ducentis fustibus castigandum Judicium declarat ante Castellanias Capti

39Zytomiriens. Jam quoq. ... Kaminski et Jacibus olim Simas-

40ko[?] et Sienickich[?] Sevotum[?] per Spectabilis Bogdanowicz Sub Fiscum

41cadenti Liberam Vindictionem Judicium reservat et pronuntiat, Inqui-

42sitiones et Confessata per Nobilem Petrum Smolinskii Incarceratum deposita

43in Archivo Tribunalis Leopolis conservanda censet, Intabulatione[?] quoq. Con-

44demnationum Criminar. et Infamiar. Crimin. videlicet, Uniles Condemna-

45tionis in Termino Condescens. in Fundo Bonor. Villa Pilipy Sabbatho Secunda

46post Dominicam Laetare Diem alternus Hora Tertia in Crastino Festi

47Sancti Egidij Abbatis, Tertio Hora Tertia in Crastino Festi Nativitatis

48Beatissimae Virginis Mariae. Quarto Sabbatho post Festum Sancti

49Francisci Confessoris, Quinto Feria Tertia pridie Festi Sanctae Hedwi-

50gis viduae Electae. Sexta Feria Sexta ante Festum Sancti Thomae

51Apostoli Anno proxime Elapso Millesimo, Septingentesimo, Sexage-

52simo Sexto. Per eo in Judicio ex Pte Magcorum Swieykowskich

53Super Illis et Spectabilis Alberti Bogdanowicz obtentas et publicata

54decrevit Judex Quatenus Spectabilis Bogdanowicz pro Uno quoq.

55Condemnatione et Infamiae Mois[?] Swieykowskich per Vadium

56[kustosz: Capitis]

k. 332 (skan 0334, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 332

2Capitis, Simplex Judicium vero Suum per medium instanti sub Poena decantata

3ex Reo penali Publicanda, seu potius a Pte Judicij Mgci Swieykowski Fiscale-

4dendi Spectabili Bogdanowicz, Salva Sibi Repetitione Eorund. Dadiorum[?]

5Dzióre[?] de Verbo ad Verbum Pti Eidem Affectanti prout in Eodem Proto-

6collo extat extradere permittit. Z tego Dekretu Lekta y Korrekta przy Pieczęci

7Trybunału Koronnego Lwowskiego są te Słowa Legit Struszkiewicz[?] Correxit

8Cichowski[?] L.S. Oblata Zaś z Xiąg Grodzkich Kijowskich temi Słowy: Anno Mille-

9simo Septingentesimo Sexagesimo Septimo Die Vigesima Septima Novem-

10bris. Comprns Pltr Urodz. Jmć Pan Stanisław Mianowski Podstarości Ziemi y Grodu

11Zytomirskiego Ten Extrakt z Protokułu Dekretowego Trybunału Koronnego

12Lwow. z opisaniem w nim Dekretu między Jaśnie Jmć Januszem Alexandrem

13Sanguszkiem Bywszym Marszałkiem Nadw. W. X. Lit. z Jedney, a Wiel.

14Franciszkiem Swieykowskim[?] y Jnnemi z Drugiey Strony w Sprawie w nim

15Opisaney ferowanego autentyce to iest z Lekty Korrekty y Pieczęcią Trybunału

16na Cedułce[?] wyciśnioney wydany ad Acta Castr. Kijowskie per Oblatam po-

17dał Podpisano: Jur. Stepmayer[?] Sobiesławski[?] Namiestnik[?] protunc Gr. Burgrabstwa

18Kijowskiego[?] Jndultu[?] ad Eod. Acta Ktory to Dekret per Oblatam podany

19de verbo ad verbum do Ksiąg Ninieyszych Grodz. Winn. iest Zapisany

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: Opus sprawdził na skanie i poprawił polską ramę aktu (k. 330 – wstęp oblaty, k. 332 – podpisy i oblata żytomierska/kijowska: oblatujący Ignacy Rola Zarębski, podstarości żytomierski Stanisław Mianowski, data 27 XI 1767, strony: J. A. Sanguszko, były marszałek nadworny litewski, i F. Swieykowski[?]). Łaciński tekst dekretu (k. 330v–332) pozostaje w odczycie agenta – PRZEPIS ORIENTACYJNY, oznaczony #PARTIAL.

Uwaga redakcyjna: odczyt szkicowy (Sonnet) – akt w znacznej części łaciński, pismo kursywa kancelaryjna, bardzo trudna; liczne partie łacińskie czytane z dużą niepewnością i wymagają weryfikacji (zwłaszcza k. 331, 331v). Numer karty na górze k. 330v i 331v słabo widoczny (przypuszczalnie 330 i 331v/„331”). Dla k. 331 i 331v w niektórych miejscach linie zostały zrekonstruowane z pamięci odczytu i mogą zawierać powtórzenia fragmentów – do sprawdzenia na pełnym skanie. Data wpisu: „Augusti Osmego Dnia” = 8 VIII 1768, potwierdzona. Nagłówek marginalny: „Oblata Extraktu Dekretu z Xiąg Trybunału Kor. Lwowsk. między Stronami w Nim wyrażonemi Autentycznie wydanego” (odczyt wg skanu 0332, potwierdzony). Akt kończy się na k. 332 formułą „de verbo ad verbum do Ksiąg Ninieyszych Grodz. Winn. iest Zapisany”, przed nagłówkiem aktu 378.

Rozwinięcia i terminy: Comps Pltr = comparuit personaliter (stawił się osobiście); Namiesnik Burgrabstwa = zastępca burgrabiego grodzkiego; Rola, Lodzia = herby (Rola, Łodzia); Oblata = wpisanie do ksiąg; Extrakt = wypis; Dekret Trybunału Koronnego Lwowskiego = wyrok trybunału (sądu apelacyjnego dla Rusi/Podola), tu z soboty po św. Mateuszu 1767 r.; Zapisany = wpisany do ksiąg.

Łacina (streszczenie): Trybunał Koronny we Lwowie w roku 1767 rozpatrywał sprawę z powództwa Janusza Aleksandra, księcia Lubartowicza Sanguszki, byłego marszałka nadwornego W. Ks. Lit., oraz Józefa i Katarzyny Swieykowskich Łodzia, małżonków, a także Michała Wysockiego, Antoniego z synem Józefem, oraz braci rodzonych Jana, Jerzego i Antoniego Simaszko (synów zamordowanego Wincentego Józefa Simaszki), przeciw Albertowi Bogdanowiczowi (Ormianinowi, rzekomo przypisującemu sobie szlachectwo przez sfałszowane transakcje), Franciszkowi Jackowskiemu oraz więzionemu szlachcicowi Piotrowi Smolińskiemu. Zarzuty: zebrali Kozaków (m.in. od Niemierzyca, podstolego czernihowskiego, Bierzyńskiego, podkomorzego żytomierskiego, Olizara), najechali dobra Pilipy (Filipy), napadli i pobili ludzi Swieykowskich, ograbili kupców i podróżnych na gościńcach, zamordowali trzech ludzi pod wsią Pilipy (jednego postrzelono, drugiego zakłuto, trzeciego, błagającego o życie, przebito włócznią i utopiono), ostrzelali i ranili Simaszkę i zabili dwóch jego żołnierzy, pozbawiając ludzi mienia (rzeczy ruchome, konie, zapasy). Trybunał uznał Bogdanowicza, Jackowskiego i Smolińskiego za winnych, skazał ich na kary kryminalne i infamię, a niektórych Kozaków na kary więzienia (wieża dolna/górna zamku żytomierskiego, np. przez rok i sześć tygodni lub pół roku) oraz chłostę (200 kijów); zastrzeżono wolną windyktę dla Swieykowskich i złożenie akt śledztwa w archiwum Trybunału; terminy wykonania kar wyznaczono na kolejne soboty i dni świąt (m.in. po niedzieli Laetare, w dzień po św. Idziego, po Narodzeniu NMP, po św. Franciszku, przed św. Jadwigą, przed św. Tomaszem Ap.). Odczyt łaciny jest niepewny, wiele fragmentów wymaga weryfikacji.

Część polska na k. 332: odpis dekretu zeznał („Comps Plter”) Stanisław Mianowski[?], urzędnik ziemi i grodu żytomirskiego (17 XI 1767): ekstrakt z protokołu dekretów Trybunału Koronnego Lwowskiego wydany z pieczęcią i oblatowany w grodzie kijowskim; następnie podany do ksiąg winnickich „de verbo ad verbum”.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

Przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, 8 sierpnia 1768 Ignacy Rola Łodzia Zarębski, towarzysz chorągwi pancernej, złożył do akt oblatę wypisu dekretu Trybunału Koronnego Lwowskiego z 1767 r. w sprawie księcia Janusza Aleksandra Sanguszki Lubartowicza i Swieykowskich Łodzia (oraz braci Simaszków) przeciw Albertowi Bogdanowiczowi (Ormianinowi), Franciszkowi Jackowskiemu i Piotrowi Smolińskiemu o najazd na dobra Pilipy (Filipy), napady, zabójstwa trzech ludzi, ranienie Simaszki i grabieże; Trybunał skazał ich na kary kryminalne i infamię, a kilku Kozaków na więzienie i chłostę. Wypis wcześniej wydany i oblatowany w grodzie żytomierskim (17 XI 1767) i kijowskim; teraz wpisany do ksiąg grodu winnickiego.

Transkrypcja

k. 332 (skan 0334, strona prawa)

1Oblata Extraktu z Xiąg Trybun.

2Koronne Lwow. z Wypisaniem w

3Nim Juramentu Autentycznie wydanego

4Roku Tysiąc Siedmset Sześdziesiąt Osmego

5Miesiąca Augusti Osmego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Michałem

7Jedleckim ptune Namiesnikiem Burgr. Grodz. Winn. Comprns Pltr Urz. Jmć Pan

8Jgnacy Rola Zarębski[?] Towarzysz Znaku Pancernego JW. Głębockiego[?] Kasztel.

9Kruszwic. a Wiel. Swieykowskiego Podsędka Ziem. Bracł. Dobr Kommis-

10sarz Ten Extrakt z Wypisaniem w Nim Juramenta in Eam et Rotham

11intro Contentum z Xiąg Trybunału Koronne Lwows Autentycznie

12z Lekta Korrekta y Pieczęcią wydany ratione Jnte Conti ad Acta praesentia Castri

13Capit. Winn. per Oblatam podał w Sens takowy. Actum Leopoli in

14Judiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Sabatho post Festum

15Sancti Francisci Confessoris proxime Anno Domini Millesimo Septingen-

16tesimo Sexagesimo Septimo. Coram praesenti Ordinario Gli Regni Leopoli

17Judicio Actisq Judicij Ejusq Comprns Alter Gros Antonius Siemaszko de

18Diligentia Rei Satisfaciendo Judicij Sui Decreto Sabatho post Festum

19Sancti Mathei Apostoli Evangelistae proxima Anno Currenti Millesi-

20mo Septingentesimo Sexagesimo Septimo inter Illmum Generosum[?]

21Alexandrum Ducem Lubartowicz Sanguszko[?] ante Altum Curiae ma-

22gni Ducatus Et Marschalcum tum Mgcos Josephum et Catharinam de

23Michałowskie Swieykowskie Possessores Pilipy[?] Conjuges, Gros Micha-

24elem Wysocki Antonium Parentem et Josephum Filium Siemaszkie per-

25sonaliter[?] Joannem Georgium et Antonium Siemaszkie olim Gri Vincen-

26tij Josephi Siemaszkie crudelites interempti Fratres Germanos Actores,

27[kustosz: Gnum]

k. 332v (skan 0335, strona lewa)

1gnum Stanislaum Kaminski Vicesgerentem Castren. Zytomirien. Ac-

2torem Mgcum Kaminski[?] Capit. Zytomirien. Actum[?] Ad Mgcum Petrum Smolenski In-

3carceratum Reos[?] cum Nobilibus in numero Sex videlicet Gros Adalber-

4to Wiśniowski Jacobo Bogurski Josepho Kaznowski Adalberto Falkow-

5ski Josepho Piotrowski Joanne Chrzątowski Juramentum Corporale

6praestitis ad Imaginem Passionis Jesu Christi Dni nostri Genibus Obser-

7vata Juramentorum Solennitate in Eam Juramenti Rotham: My Antoni Sie-

8maśki Delator Zony Swojey Windykuiącey przy spotkaniu[?] Smierci Woyciech

9Wiśniowski, Jakub Bogurski, Jozef Kaznowski, Woyciech Falkowski,

10Jozef Piotrowski, Jan Chrzątowski przysięgamy Panu Bogu Wszechmo-

11gącemu w Troycy Swiętey Jedynemu, iako Prawdziwy Woyciech Boy[?]

12Janowicz Pryncypał Ur. Franciszek Falkowski, y Pomocny[?] Piotr

13Smolenski w więzieniu będący Sa Smierci Winni tak nam Panie Bo-

14że dopomoż y Niewinna Męka Chrystusa Pana. Coram Mgo An-

15tonio Węgleński Notario Terrestri Palatinatus Belze et mente[?]

16Decreti Judicij sui ad tendenda Juramenta omissa destinati in pre-

17sentia Mgci ac Gros Josephi Tmeiurski[?] Regiminis pedestris

18Clave Majoris Regni Capitanei, Adami Bielinski Subdelegati Castri

19Premislien Gnosi Antonij Siemaszkie, Gabrielis Palikowski, Petri et

20Eustachij Stephani Niezabitowski, ac Aliorum Fide Dignorum ad Cancella-

21riam Praesentem Congregatorum necnon Illmis Regni Generalis Aliis Josephi

22Reychemberg Judicij Sui Apparitoris et authenticati Juratos praestite-

23runt Sunt et realiter omissum Juramentum Exoleverunt[?]. Utego Extraktu

24Lekta z Korrekta przypięczią wyuśnioney w te Słowa Legit Łodzia[?]

25Correxi Cichowski[?] L.S. Ktory to Extrakt per Oblatam poda-

26ny de Verbo ad Verbum do Akt Ninieyszych Grodz. Winn. iest Za-

27pisowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, ok. 28 [?]) sprawdzony przez Opusa na skanie i poprawiony (m.in. „Kaznowski”, „Kaminski Vicesgerens Zytomierien.”, „Alexandrum Ducem Lubartowicz [Sanguszko]”, Siemaszkowie zamiast Siemaszków). Łacina pozostaje w części ORIENTACYJNA.

Odczyt szkicowy: pismo kursywa kancelaryjna, łacina z licznymi skrótami; nazwiska i część zwrotów łacińskich odczytane niepewnie (zwłaszcza wiersze 8-9 – tytuł Ignacego Koły, wiersze z listą Siemaszkoch i podpis „Legit …” na końcu). Nagłówek marginalny podany w brzmieniu z rękopisu; w zleceniu domyślano słowo „Rezygnacyi” – w rękopisie widać raczej „z Wypisaniem w Nim Juramentu Autentycznie wydanego”. Początek k. 332 (kilka linijek nad nagłówkiem) należy do aktu 377 i nie jest przepisany.

Łacina (tłumaczenie streszczające): „Actum Leopoli in Judiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni” = Działo się we Lwowie na zwyczajnych sądach generalnych Trybunału Koronnego, w sobotę po św. Franciszku Wyznawcy (4 X) 1767 [= 10 X 1767]; „coram praesenti …” = wobec obecnego [sędziego]; „de diligentia rei satisfaciendo judicii sui decreto” = ze względu na staranie o wykonanie dekretu swego sądu, wydanego w sobotę po św. Mateuszu Apostole i Ewangeliście (21 IX) 1767, w sprawie między ks. Aleksandrem Lubartowiczem (Sanguszką)[?], marszałkiem nadwornym litewskim[?] …, oraz Józefem i Katarzyną (małżonkami), a Michałem Wysockim, Antonim ojcem i Józefem synem (Siewnickimi [?]) – za pozwem Jana, Jerzego i Antoniego Siemaszkoch, braci rodzonych (powodów), po zabitym okrutnie Wincentym Józefie Siemaszkom; przeciw Piotrowi Smoleńskiemu, uwięzionemu, i sześciu szlachcicom, którzy złożyli przysięgę cielesną przed obrazem Męki Pańskiej na kolanach, z zachowaniem uroczystości przysięgi. „Rotham juramenti” = rota przysięgi. „Coram … Notario Terrestri Palatinatus Belze” = wobec notariusza ziemskiego województwa bełskiego; „ad tendenda juramenta omissa destinati” = wyznaczeni do odebrania przysięgi pominiętej; „Regiminis pedestris Clave Majoris Regni Capitanei” = kapitan regimentu pieszego Buławy Wielkiej Koronnej; „Subdelegati Castri Premisliensis” = subdelegat grodu przemyskiego; „fide digni … ad Cancellariam praesentem congregati” = wiarygodni zgromadzeni w kancelarii; „apparitor” = woźny sądowy; „authenticati” = uwierzytelniony; „Juramentum praestiterunt … realiter omissum” = przysięgę rzeczywiście zaległą złożyli. „Legit” = czyta [urzędnik]; „L.S.” = locus sigilli (miejsce pieczęci); „de verbo ad verbum” = słowo w słowo; „per Oblatam” = przez oblatę (wniesienie do akt).

Terminy: oblata = wniesienie dokumentu do ksiąg grodzkich; ekstrakt autentyczny = wypis z akt, poświadczony (z lekturą, korektą i pieczęcią); juramentum = przysięga; kustosz „Gnum” (Generosum) na dole k. 332 = pierwsze słowo następnej strony.

Streszczenie

8sierpnia 1768 przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Ignacy Rola Zarębski[?], towarzysz znaku pancernego Głębockiego[?], kasztelana kruszwickiego, i komisarz dóbr Świeykowskiego, podsędka ziemskiego bracławskiego, wniósł do akt przez oblatę autentyczny ekstrakt z ksiąg Trybunału Koronnego we Lwowie (z jesieni 1767) wraz z wypisaną w nim rotą przysięgi. Dotyczy on sprawy Siemaszkoch (Jana, Jerzego i Antoniego – braci po okrutnie zabitym Wincentym Józefie Siemaszkom) przeciw Piotrowi Smoleńskiemu, uwięzionemu, i grupie szlachty (Wiśniowski, Bogurski, Kaznowski [?], Falkowski, Piotrowski, Chrzątowski), którzy – wobec notariusza ziemskiego bełskiego Antoniego Węgleńskiego i innych świadków w kancelarii – złożyli zaległą przysięgę cielesną w wykonaniu dekretu Trybunału z soboty po św. Mateuszu 1767. Ekstrakt (czytany, z korektą i pieczęcią) zapisano do ksiąg słowo w słowo.

Transkrypcja

k. 332v (skan 0335, strona lewa)

1Zapis simplicis Debiti od

2Urz. Lasociny Urz. Witkowskiemu

3na Summę pewną dany y Słu.[?]

4Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

5Miesiąca Augusti Osmego Dnia

6Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

7y przedemną Michałem Jedleckim Namiestnikiem

8Burgrabstwa Grodz. Winn. Comprns Pltr Urodz. Jmć Pani Teresa

9z Kopystynskich Lasocina, niegdy Urodz. Antoniego Lasoty

10pozostała Małż. wdowa. Ten Zapis modo Simplicis Debi-

11ti in rem et Personam Urodz. Jmć Pana Stanisława Witkowskiego

12ratio Jnte Cond. coram Actis Castri Capit. Vinn. recognovit. Sub

13tenore ejusmodi. Comparens Pltr Urodzona Jmć Pani

14Teresa z Kopystynskich Lasocina, Niegdy Urodz. Jchmć

15Państwa Jana y Mechtyldy z Łubienieckich Kopystyn-

16skich Małżonkow Corka, a niegdy Urodz. Jmć Pana Antoniego

17Lasoty pozostała Małż. wdowa, Zdrowa będąc na Ciele y

18Umyśle odstąpiwszy swey własney Ziemskiey Jurysdy-

19kcyi Prawa Forum Powiatu y Wwa pod teraźnieysze dobro-

20[kustosz: wolne]

k. 333 (skan 0335, strona prawa)

1[u góry, numeracja:] 333

2wolne Zeznanie Zapisu Prostym Długiem całkiem poddaiąc y wią-

3żąc, iawno Czyni, iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznaie Jż Jmć

4Zeznawaiąca maiąc Summę Tysiąc Złpol. Swą własną y na Siebie

5po niegdy S. Pamięci Janie y Mechtyldzie z Łubienieckich Kopystyn-

6skich Rodzicach Swych rownym z Konsukcessorami Swemi Podziałem

7iey należącą, a podług Zapisu Ogulnego Prodowego[?] w Ręku Jaśnie Wiel.

8Jmć Pana Łodzkiego[?] Sty Smotryckiego będącą y Zostaiącą, Ze same

9Ogulną Summę Tysiąc Zł Pol. Z Rady y Woli pobliższych

10Krewnych y Przyiacioł Swoich Urodz. Jmć Panu Stanisławowi

11Witkowskiemu a przyszłemu da Bog Małżonkowi Memu tudzież

12Potomkom y Sukcessorom onegoż Jż przy wolnym Z Prawa rządzie

13iako w Wdowim Stanie Swey własności wiecznemi a niegdy

14nieodzownemi Czasy daię daruię prostym Długiem Zapisuię

15y od teyże Summy tak Sama iako y z Potomkami y Sukcessorami Swemi

16zrzekam się. Wolen kędy iuż iest y będzie tenże Jmć Pan Stanisław

17Witkowski też same Summę Złpol. Tysiąc odemnie Zapisaną iako

18Swoią własną z Rąk JW. Łodzkiego[?] Sty Smotryckiego do Rąk Swoich

19odebrać y z odebraney nomine Sui iako iuż odemnie zrzeczoney

20Summy kwitować, komu chcieć ustąpić, oraz rządzić Szafować dyspo-

21nować y ku swemu Pożytkowi obrócić a Jmć Zeznawaiąca ani

22Sama przez się, ani przez inne Subordynowane Osoby, ani Potomkowie

23y Sukcessorowie Oney żadney w odebraniu y odzyskaniu przeszkody Czy-

24nić y Zadawać niema y niemaią, nie powinna będzie y nie

25powinni będą, Owszem od wszelkich Jmpedymentow Prawnych

26y nie Prawnych Zkądkolwiek Zachodzących toties quoties opus

27fuerit bronić y Zastępować ma y powinna będzie. Podpisem Ręki

28Swey y Uproszonych Z Prawa należytych Przyiacioł Stwierdzaiąc.

29Działo się w Winnicy Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

30Miesiąca Sierpnia Osmego Dnia. Teresa Lasocina Ręką własną

31Proszony od Strony Zeznawaiącey Przyiaciel podpisuię się Jan Bal

32Miedzwiedzki. Proszony z Strony Zeznawaiącey Przyiaciel pod-

33pisuię się. Andrzey Wolanski mpp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, 13 miejsc niepewnych) sprawdzony przez Opusa na skanie i poprawiony (kwota: 1000 zł; „rownym z Konsukcessorami Swemi Podziałem”, „Łodzkiego[?] Sty Smotryckiego”, „kwitować”, podpisy: Jan Bal Miedzwiedzki, Andrzej Wolański).

Odczyt szkicowy, pismo kursywa kancelaryjna. Początek aktu (nagłówek w 3 liniach) odczytany niepewnie: „Zapis simplicis Debiti od Ur. Lasociny Ur. [Witkowskiemu?] na Summę pewną dany y [...]” – brak nazwiska „Sznurkowskiego”; zamiast niego Teresa Lasocina i Stanisław Witkowski. Nieczytelna/niepewna jest kwota (liczba tysięcy złp. nie została pewnie odczytana – wiersz 3 k. 333), pochodzenie sumy (zapis ogólny prodowy [?] w roku … jako suma z rąk pana Łowelskiego [?] / starosty smotryckiego [?]) oraz dalsza część zapisu. Poprzednie strony i dalszy akt 380 („Intromissya …”) nie są przepisane.

Łacina i terminy: „Comparuit” = stawił się; „modo simplicis debiti” = zapis w formie zwykłego (prostego) długu, bez zastawu; „in rem et personam” = na rzecz i na osobę; „recognovit” = uznał [akt]; „sub tenore ejusmodi” = w brzmieniu takim; „quoties opus fuerit” = ilekroć będzie potrzeba; „mpp” = manu propria; „Ś. P.” = świętej pamięci; „Wwa” = województwa; „Forum Powiatu” = sąd powiatowy; „Połomkowie” = potomkowie; „Siorowie” = [sukcesorzy?]; „Impedymenty” = przeszkody prawne.

Streszczenie

8sierpnia 1768 r. przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Teresa z Kopystyńskich Lasocina, córka Jana i Mechtyldy z Łubienieckich Kopystyńskich, wdowa po Antonim Lasocie, zeznała zapis prostym długiem (simplex debitum): sumę 1000 zł pol., która przypadła jej po rodzicach w równym dziale ze współsukcesorami i znajduje się (według ogólnego zapisu) w rękach Łodzkiego[?], starosty smotryckiego, darowała wieczyście Stanisławowi Witkowskiemu, swemu przyszłemu mężowi, i jego potomkom; Witkowski może tę sumę odebrać, kwitować, scedować i nią dysponować, a zeznająca zobowiązuje się nie przeszkadzać i bronić go od wszelkich przeszkód. Podpisali: Teresa Lasocina oraz proszeni przyjaciele Jan Bal Miedzwiedzki i Andrzej Wolański.

Transkrypcja

k. 333 (skan 0335, strona prawa)

1ca W. Zaleskim Ł. Z. Małż. Sł.

2Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

3Miesiąca Augusti Dziewiątego Dnia

4Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodu Winn. y przedemną

5Michałem Jedleckim Namiestnikiem Burgr. Grodz. Winn. Stanowszy

6Oczewisty Woźny Gen. Woiew. Bracł. y Jmć Opatrzny Bazyli Sadłowski

7w moc wierney Relacyi swoiey dobrowolnie Zeznał Jż on Roku

8Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Dnia Dziewiątego Augusti

9na affektacyą y prawne Requizycyą Wielmożnych Państwa Michała y Heleny

10z Dorożyńskich Zaleskich Łowczych Zwinogr. Małż. Maiąc przy Sobie

11Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urodz. Jmć PP. Jana Błoszkiego[?]

12y Woyciecha Chmielewskiego Urzędownie do tego Aktu użytych, był

13w Dobrach Wsi Trościanca tu w Woiew. Bracł. a Powiecie Winnickim

14leżących, gdzie będąc, z mocy Kontraktu wieczystey przedaży z Wiel.

15Bazylim Michałem dwoyga Jmion Dorożyńskim Cześnikiem Latyczow.

16a Wiel. Rekwirentami Anno Praes. Die Trigesima Julij w Trościan-

17w Części pewney upomnianych Dobr zawartego y innych wszelkich

18według Prawa

k. 333v (skan 0336, strona lewa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 333

2według Prawa poczynionych y nastąpionych Translacyi Tey Części

3ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi y Pieszemi, Onych Powinnościami

4Czynszami, Daniami, Daninami, Abvociznami[?], Łąkami, Rolami, Sianoże-

5ciami, Chatupami[?] Ogrodami, Pasiekami Pasieczyskami, Sadami Sadzaw-

6mi, Dworami Dworzyszczami Zabudowanemi y Zabudowaćnie[?] Miey-

7scami Stawami, Stawkami, Stawiskami[?], Rzekami Rzeczkami, Uroczy-

8szczami, Młynami Młynkami, Wymiarami, Karczmami Browar-

9mi, y z Innych Intratami, Lasami, Gajami, Zapustami Dąbrowami

10Łęgami, Zarosłami, Zewszystkiemi w Ogulności Pożytkami, Do-

11chodami, y Przynależytościami, tak jako się Części pomienionych

12Dobr Trościanca zdawna w swoich Miedzach y obchodzieach Miały

13y teraz Zostaią, a Żeby Mianowane nie Mianowanemu a nie Mia-

14nowane Mianowanemu w niczym Tynaymniey nie przeszkadzało

15y nieubliżało w Realną aktualną Possessyą Dziedziczne nemine

16Impugnante ac Contradicente Wiel. Effektuantom podał y wwiązał Po-

17słyszy[?] Ludzi do Gromady Zwołał y o nowych uwiadomił Panach

18y wszelkie Powinności iako Dziedzicom natychmiast odbywać Za-

19lecił. w Czym Szlachtę przytomną Oświadczywszy się z tamtąd

20odiechał, y ad Acta przybywszy przedemnym Urzędem prawdzi-

21wey Jntromissyi Uczynił y Zeznał Relacyą. De quo Omnes[?] Ejusdem

22Ministerialis Relatio Ministerialis qui Supra Jgnarus Literarum

23Crucem Sanctam posuit Bazyli Sadłowski +

Objaśnienia i tłumaczenia

Weryfikacja: odczyt agenta (Sonnet, 25 [?]) sprawdzony przez Opusa na skanie i poprawiony (m.in. „Stanowszy Oczewisty Woźny Gen.”, „nemine Impugnante ac Contradicente … podał y wwiązał”, „Die Trigesima Julij”).

Odczyt: akt pisany kursywą kancelaryjną, środkowe linijki k. 333v (opis przynależności, końcówka relacji) odczytane niepewnie. Nagłówek marginalny „380" stoi po lewej stronie tytułu „Jntromissya w Częśći Trościanca W. Zaleskim Ł. Z. Małż. …"; pierwsze linijki aktu (od „Roku Tysiąc…") leżą pod nim. Akt kończy się znakiem krzyża woźnego, przed nagłówkiem aktu 381 („Oblata Listu od Uroda Kalińskiego do W. Kwaśniewskiego pisanego").

Wyjaśnienia i skróty: Burgr. = burgrabstwo; Namiestnik Burgrabstwa = zastępca burgrabiego grodzkiego; Woźny Gen. = woźny generalny; Ł. Z. = łowczy zwinogrodzki; Cześn. Lat. = cześnik latyczowski; Relacja = sprawozdanie woźnego; Intromissya = wprowadzenie w fizyczne posiadanie; Requizycya = żądanie; affektacya = wniosek, domaganie się; Kontrakt wieczysty przedaży = umowa wieczystej sprzedaży; Anno Praes. Die [30] Julij = w roku bieżącym, dnia 30 lipca; melioris = lepszego (prawa/formy); Translacya = przeniesienie (własności); Possessya Dziedziczna = dziedziczne posiadanie; nemine impugnante ac contradicente = bez niczyjego sprzeciwu; Gromada = zgromadzenie włościan; De quo omnes ejusdem ministerialis relatio = o czym wszelka tegoż woźnego relacja [?]; qui supra, ignarus literarum crucem sanctam posuit = który, nieumiejąc pisać (nie znając liter), położył krzyż święty; Szlachta przytomna = świadkowie szlachta; Abvocizna[?] = pożytki; Sianożęć = łąka kośna; Pasieczysko = miejsce pasieki; Uroczysko = tereny leśne/łąkowe o nazwie; Zapust = ugór; Łęg = łąka nadrzeczna.

Streszczenie

Bazyli Sadłowski, woźny (nieumiejący pisać, podpisał się krzyżem), zeznał przed Michałem Jedleckim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, że 9 sierpnia 1768 na żądanie Michała i Heleny z Dorożyńskich Zaleskich, łowczych zwinogrodzkich, w obecności szlachty (Jan Błoszki[?], Wojciech Chmielewski) udał się do wsi Trościaniec w woj. bracławskim, pow. winnickim, i na mocy kontraktu wieczystej sprzedaży z 30 lipca 1768, zawartego z Bazylim Michałem Dorożyńskim, cześnikiem latyczowskim, wprowadził Zaleskich w posiadanie nabytej części wsi ze wszystkimi poddanymi, gruntami, pożytkami i przynależnościami; zwołał gromadę i polecił poddanym odtąd odbywać powinności wobec nowych dziedziców, bez sprzeciwu, po czym wrócił do grodu i złożył relację.