Akty 441–460

Transkrypcja

k. 386 (skan 0388, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Octobris, Dwudziestego Dziewiątego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y przedemną Anto-

4nim Kuleszą Viceregentem Grod. Winn. Przysięgłym y Namiestnikiem Bur-

5grabstwa y Regencyi. Stanowszy Oczewiście Woźny Jenł Wwa Kijo-

6wskiego y Jnnych Województw Bazyli Florewicz w Moc prawdziwey y wier-

7ney y Słuszney Rel. Swoiey iawnie ustnie y dobrowolnie Zeznał

8Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

9Dnia Dwudziestego Siodmego Octobris na Affektacyą y prawną Re-

10kwizycyą Wiell. Jmć Pana Michała Tyszewicza Skarbnika Zwinogrodzkiego

11przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi wiary godnych Urod. Jchmw Panów

12Bazylego Nowickiego y Teodora Piletkiewicza dla Świadectwa na-

13leżytego, był w Dobrach Wsi Owsianikach tu w Wwie Bracł. a Powiecie

14Winn. leżących gdzie będąc też Dobra Wieś Owsianniki ze wszystkiemi

15attynencyami Cyrkumferencyami, Dworem, Budynkami Poddane-

16mi Ciągłemi y Nieciągłemi y Onych Powinnościami Daninami,

17Czynszami, Podoroszczyznami[?], Karczmy Arędą, Polami, Rolami,

18Stawami, Młynami, Sadzawkami, Sianożęciami, Lasami, Bora-

19mi Gajami, Zapustami, Zaroślami, y wszystkiemi należytościa-

20mi, in genere et Specie iako tylko się y bydź maią nic a nic

21na tychże nie excypuiąc ani wymuiąc, ale z całą należytością

22y ograniczeniem, z Mocy Prawa Wiell. Reluirentowi służące-

23go Die Decima Tertia Martii Millesimo Septingentesimo Se-

24xagesimo Octavo Anno w Warszawie spisanego, a do Akt

25Trybunału Kor. Lwowsk. na Woiewodztwie Kijowskim[?] Die Vige-

26sima Quinta Aprilis Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Sześć-

27dziesiąt Osmego, per Oblatam podanego, też Dobra Wieś Owsia-

28niki w rzetelną Spokoyną nemine denegante et Contradicente

29podał y postąpił Possessyą, Poddanych do Gromady zwoławszy, o Pos-

30sessyi Tegoż Wiell. Reluirenta opowiedział, którenie aby wszelkie

31posłuszeństwo pełnili Zalecił w czym wszystkim Woźny wyż

32wyrażony, Szlachtą Sobie przytomną oświadczywszy się, z tamtąd

33tu ad Acta przybył, y prawdziwą przedemną Urzędem Possessyi

34uczynił

k. 386v (skan 0389, strona lewa)

1uczynił y Zeznał Relacyą, prosząc oney przyięcia, co y otrzy-

2mał. Bazyli Florewicz, Woźny, pisać nieumieiący Znak Krzyża

3Świętego kładnie +.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne. Niepewne: nazwisko intromitowanego („Tyszewicz” – zapis „Tyszewicza”; w tytule „Tyszewiczowi S. Zw.[?]”, może Tyszkiewicz), nazwisko woźnego potwierdzone w podpisie na k. 386v („Bazyli Florewicz”), nazwisko świadka „Piletkiewicza”, wyraz „Podoroszczyznami” (zapewne „podorożczyzna” – opłata/powinność podwodna), „wymuiąc” (= wymieniając?), „którenie” (= którym?) i „na Woiewodztwie Kijowskim[?]” (zapewne „w kadencji kijowskiej” – sesja Trybunału dla województw ruskich, kijowskiego itd.).

Uwagi: k. 386 kończy się słowem „uczynił” i ozdobnymi kreskami; zakończenie relacji (powtórzone „uczynił”, prośba o przyjęcie relacji i znak krzyża niepiśmiennego woźnego) zapisano u góry k. 386v. Wieś zapisana „Owsianikach”, „Owsianniki”, „Owsianiki” – ujednolicono: Owsianniki.

Wyjaśnienia: reluirent – ten, kto wykupił dobra z zastawu (reluicja = wykup); prawo reluicyjne – dokument uprawniający do wykupu; zapusty – zarośla, młode lasy na wykarczowiskach; sadzawki – małe stawy rybne; podorożczyzna[?] – świadczenie podwodne (przewóz); woźny generalny – urzędnik sądowy dokonujący intromisji, doręczeń.

Tłumaczenia łaciny: in genere et specie = ogólnie i szczegółowo; die decima tertia Martii millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno = dnia 13 marca 1768 roku; die vigesima quinta Aprilis = dnia 25 kwietnia; per oblatam = do wpisania; nemine denegante et contradicente = bez niczyjej odmowy i sprzeciwu; ad acta = do akt.

Streszczenie

29października 1768 przed wiceregentem Antonim Kuleszą woźny generalny województwa kijowskiego i innych Bazyli Florewicz zeznał, że 27 października 1768, w asyście szlachty Bazylego Nowickiego i Teodora Piletkiewicza[?], na żądanie Michała Tyszewicza[?], skarbnika zwinogrodzkiego, wprowadził go w spokojne posiadanie wsi Owsianniki w województwie bracławskim, powiecie winnickim, ze wszystkimi przynależnościami: dworem, poddanymi i ich powinnościami, karczmami, arendą, polami, stawami, młynami, sadzawkami, sianożęciami, lasami, borami, gajami i zaroślami. Podstawą było przysługujące mu prawo reluicyjne (wykupu) spisane 13 marca 1768 w Warszawie i oblatowane w Trybunale Koronnym lwowskim 25 kwietnia 1768. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny zwołał gromadę, ogłosił nowego posesora i nakazał posłuszeństwo. Woźny, niepiśmienny, podpisał relację znakiem krzyża.

Transkrypcja

k. 386v (skan 0389, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątego Osmego

2Miesiąca Novembris Trzeciego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami Niniejszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grodzkim Winnickim przysięgłym Comparens personaliter Opatrzny

6Paweł Kurzycki Ten Autentyk od Nayiaśnieyszego Krola Jmći Stanisława

7Augusta sobie na Woźniostwo konferowany po wykonanym Juramen-

8cie w przytomnosci Szlachetnego Macieja Szczygielskiego Woźnego ad

9Acta praesentia Castren. Capitt. Vinn. per Oblatam podał de tenore

10sequenti. Stanislaus Augustus Dei Gratia Rex Poloniae Magnus Dux

11Litthvaniae Russiae Prussiae, Masoviae Samogitiae Kijoviae Volhyniae

12Podoliae, Podlachiae Livoniae, Smolensciae, Severiae & Czerniechoviae.

13Significamus praesentibus literis Nostris quorum interest Universis &

14singulis. Quia nos Providum Paulum Gurzycki in Ministerialem

15Regni Generalem omnium & singulorum Palatinatuum Terrarum

16ac Districtuum Regni Nostri creandum & constituendum esse duximus

17prout quidem creamus & constituimus praesentibus literis nostris dan-

18tes & concedentes fidem plenariam facultatem & omnimodam pote-

19statem omnia negotia Ministerialem Regni Generalem concernentia

20agendi & exequendi. Ita tamen ut prius coram Judicio seu Officio quo-

21vis Regni competenti Juramentum fidelitatis suae juxta rotham in

22statuto Regni descriptam praestet, ab eoq[ue] de more & consvetudine con-

23deatur[!]. Quod omnibus quorum interest ad noticiam deducentes man-

24damus ut eundem Paulum Gurzycki postquam Juramentum fidelita-

25tis suae praestiterit tonsusque[!] fuerit pro vero & legitimo Ministeria-

26li Regni Generali habeant & agnoscant, omniaq[ue] negotia Ministeri-

27alem Regni Generalem concernentia ipsum agere & exequi per-

28mittant, pro Gratia Nostra. In quorum fidem praesentibus Sigil-

29lum Regni est appressum. Datum Varsaviae Die Sexta Octobris

30Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno. U tego Au-

31tentyku podpis Ręki przy pieczęci Wielkiey Koronney na massie[?] czer-

32woney wyciśnioney w te słowa. And: Stan: Młodziejowski Eppus

33Premislien. S. R. Cancell[arius] (L. S.) Relatio Illustrissimi Excellentissimi

34et Reverendissimi Domini Andreae Stanislai Kostka Młodziejo-

35wski Episcopi Premisliensis Supremi Cancellarii Regni. Ktory

36to Autentyk per Oblatam podany słowo w słowo iak się w sobie ma

37do Xiąg Niniejszych Grodzkich Winnickich iest ingros-

38sowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo wyraźne, kaligraficzne. Nazwisko woźnego w tekście polskim „Kurzycki”, w łacinie i w tytule marginalnym „Gurzycki” – ujednolicono: Gurzycki (Kurzycki). Wyraz „tonsusque” – zniekształcone „consensusque”? lub właściwe „tonsus” (w formułach przywilejów na woźnych występuje „et per … ministerialem … introductus” – tu nie rozstrzygnięto); „condeatur” – zapewne zniekształcone „recipiatur”/„concedatur”. „Na massie czerwoney” – odczyt „na Massie Czer-/woney” (wosk/lak czerwony) niepewny.

Zmiana urzędnika: od tego wpisu (3 XI 1768) akty przyjmuje Tomasz Czarkowski, przysięgły namiestnik burgrabstwa grodzkiego winnickiego (wcześniej, od X 1768, Antoni Kulesa). Por. akty 420–421 – Tomasz Czarkowski, cześnik drohicki, dzierżawca Myśniczka.

Wyjaśnienia: autentyk – oryginalny dokument z pieczęcią; woźny generalny koronny (ministerialis Regni generalis) – urzędnik doręczający pozwy, dokonujący intromisji i oględzin w całym Królestwie; rota – formuła przysięgi; relatio … cancellarii – adnotacja kancelaryjna wskazująca, z czyjego polecenia wystawiono dokument (tu kanclerz wielki koronny Andrzej Stanisław Kostka Młodziejowski, biskup przemyski).

Tłumaczenie łaciny: Stanisław August z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Wiadomo czynimy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu, komu należy. Ponieważ uznaliśmy, że opatrznego Pawła Gurzyckiego należy ustanowić woźnym generalnym Królestwa dla wszystkich i poszczególnych województw, ziem i powiatów Królestwa Naszego, jako też ustanawiamy go niniejszym listem, dając mu pełną wiarę, możność i wszelką władzę prowadzenia i wykonywania wszystkich czynności należących do woźnego generalnego Królestwa – tak jednak, aby najpierw przed jakimkolwiek właściwym sądem lub urzędem Królestwa złożył przysięgę wierności według roty opisanej w statucie Królestwa i został przez ten urząd zwyczajem przyjęty. Podając to do wiadomości wszystkich zainteresowanych, nakazujemy, aby tegoż Pawła Gurzyckiego, gdy złoży przysięgę wierności, mieli i uznawali za prawdziwego i prawego woźnego generalnego Królestwa i pozwalali mu wykonywać wszystkie czynności woźnego, dla łaski Naszej. Na dowód czego przyłożono pieczęć Królestwa. Dan w Warszawie dnia 6 października 1768 roku. – Andrzej Stanisław Młodziejowski, biskup przemyski, kanclerz wielki koronny. Relacja jaśnie oświeconego i przewielebnego pana Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, biskupa przemyskiego, najwyższego kanclerza Królestwa.

Streszczenie

3listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, opatrzny Paweł Gurzycki (Kurzycki), po złożeniu przysięgi w obecności woźnego Macieja Szczygielskiego, podał do oblaty swój przywilej. Król Stanisław August nadał mu w nim urząd woźnego generalnego Królestwa dla wszystkich województw, ziem i powiatów, z warunkiem złożenia przysięgi wierności przed właściwym sądem lub urzędem. Przywilej wystawiono w Warszawie 6 października 1768, z podpisem kanclerza wielkiego koronnego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, biskupa przemyskiego, i z pieczęcią wielką koronną. Wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 387 (skan 0389, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego

2Miesiąca Novembris Trzeciego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winn. y przede-

4mną Tomaszem Czarkowskim. Namiesnikiem Burgr.

5Grodzk. Winnic. Przysięgłym. Compns Personaliter Wiel.

6Józef Lubanowski Te Assygnacyą od Wiell. Grodecki-

7go Regenta Chełm. do wypłacenia Złłych Czteru-

8sta Urodz. Kudrewiczowi dana y służąca. Ratio-

9ne Jntro Contentorum ad Acta praesentia Castr.

10Capitl. Vinnicensia per Oblatam podał de Tenore

11tali: Jmci Panu Kuderewiczowi roczną Pensyą

12Złłych Czterysta dico Czterysta wypłacić każę z

13Ktorey Arędy Klucza Bosowskiego wszystko co się

14będzie należało z Weryfikacyi Kwitów WMci Possessorów

15dalszemu rezerwuie się Czasowi. Datum

16w Bosowie Die Vigesima Quarta Maii Mille-

17simo Septingentesimo Sexagesimo Quarto[?]. U tey Asy-

18gnacyi per Oblatam podaney podpis ręki takowy

19S. Grodecki mp. Ktora to Asygnacya Słowo w

20Słowo iak się w sobie ma do Xiąg ninieyszych

21Grodz. Winnic. iest Jngrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo średnio staranne, pośpieszne. Niepewne: nazwisko odbiorcy pensji (tytuł „Ku-/drewiczowi”, tekst „Kudrewiczowi” i „Kuderewiczowi”), rok asygnacji („Sexagesimo Quarto” – zapisane skrótem „Quarťo”; może też „Octavo”), zwrot „z Weryfikacyi Kwitów WMci Possessorów” (= po sprawdzeniu kwitów posesorów?), urzędowy tytuł Lubanowskiego („Wiel.” – wielmożny).

Ważne dla aktu 436: tu wyraźnie „Klucza Bosowskiego” i „w Bosowie” – co potwierdza odczyt „Klucza Bossowskiego” w akcie 436 (klucz bosowski / Bosów – dobra Rzewuskich, którymi zarządzał Hrodecki). Nazwisko regenta zapisane tu „Grodecki” (w aktach 435–436, 438 „Hrodecki”).

Wyjaśnienia: asygnacja – polecenie wypłaty (przekaz) z określonego dochodu; pensja roczna – stałe wynagrodzenie; arenda – dzierżawa (tu dochód z dzierżawy klucza).

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; de tenore tali = tej treści; dico = mówię (słownie); Datum in Bosów die vigesima quarta Maii millesimo septingentesimo sexagesimo quarto = dan w Bosowie dnia 24 maja 1764 (roku – odczyt niepewny).

Streszczenie

3listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Józef Lubanowski podał do oblaty asygnację wystawioną w Bosowie[?] 24 maja 1764[?] przez Stefana Grodeckiego (Hrodeckiego), regenta grodzkiego chełmskiego. Grodecki poleca w niej wypłacać Kudrewiczowi[?] roczną pensję 400 zł z arendy klucza bosowskiego, a rozliczenie należności po sprawdzeniu kwitów posesorów odkłada na później. Asygnację wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 387 (skan 0389, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Novembris, Trzeciego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Gr. Winnickiemi

4y przedemną Tomaszem Czarkowskim. Namiesnikiem

5Burgr. Gr. Winn. Przysięgłym Compns Pter Ur. Jmć

6[reklamant:] Pan

k. 387v (skan 0390, strona lewa)

1Pan Józef Lubanowski Ten List od W. Sosimow-

2skiego Starosty Turzańskiego[?] do siebie Afferenta

3pisany Rne[?] Jntro Contentorum ad Acta praesen-

4tia Castr. Capitl. Vinn. per oblatam podał Tenoris se-

5quentis. Wielmożny mości Kochany Dobr. Dziękuię

6iako nayuniżeniey WMPanu y Dobr. za uwiado-

7mienie mnie że w tey Summie Ktorą S. P. Jmć Pan

8Winnicki[?] Jnwentował[?] mi znayduie się Summa

9WMPana Dobr. y Jmci Pana Błażewicza[?] ktorą

10ia za przybyciem moim w tamte Kraie day Boże

11tylko Uwnierzenia[?] za Dowodami Jnaw[?]idiwem[?]

12bez naymnieyszego mnie narażenia oddam Jako ten

13Ktory się poleca osobliwey Łasce iego będąc na Zawsze

14WMości Pana Dobrodzieja Szczerze Życzliwym

15Bratem y naynizszym Sługą. U tego Listu per

16Oblatam podanego Podpis ręki w te Słowa

17J. Sosimowski mp. Data takowa Datum

18z Zbaraża[?] Die Vigesima Septima Octo-

19bris Millesimo Septingentesimo Sexage-

20simo Octavo Anno. Super Jnskrypcya Za

21na Kopercie[?] przy Pieczęci na Laku Czerwonym

22wyciśnioney temi Słowy wyrażona Wiel-

23możnemu Jegomości Panu Lubanowskie-

24mu Komisarzowi[?] Kursk.[?] memu Wiel-

25ce mościwemu Panu y Kochanemu Dobro-

26dziejowi w Drakowcach[?] (Locus Sigilli)

27Ktory to List per oblatam podany de Verbo

28ad verbum iak się w sobie ma do Xiąg ninie-

29yszych Grodzk. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. List prywatny, pisany pośpiesznie przez kopistę; wiele form niepewnych. Niepewne: nazwisko nadawcy („Sosimowski” – w podpisie „J. Sosimowski”, może Sosnowski), jego urząd („Starosty Turzańskiego” – może turzański / tuszański), nazwisko zmarłego dłużnika („Jmć Pan Winnicki[?]” – litery „Winnicki/Winnici”), czasownik „Jnwentował” (zapewne „inwentował” = wpisał do inwentarza / przekazał?), nazwisko „Błażewicza”, fragment „Uwnierzenia za Dowodami Jnawidiwem” (może „uwierzytelnienia za dowodami indywidualnymi”?), miejsce wystawienia („z Zbaraża” – zapis „z Paurim/Zbarzim”?), urząd adresata („Komisarzowi Kursk.[?]” – może „Kursztumowi”/„Kursk.”), miejscowość adresata („w Drakowcach” – odczyt niepewny). Rok listu 1768, dzień 27 (Vigesima Septima), miesiąc „Octobris” (zapis „Octo-/bris” z przekreśleniem).

Wyjaśnienia: afferent – podawca dokumentu (ten, kto go przyniósł do akt); koperta – zewnętrzna okładka listu z adresem (superinskrypcja); Locus sigilli = miejsce pieczęci.

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; tenoris sequentis = następującej treści; Datum … die vigesima septima Octobris millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno = dan … dnia 27 października 1768 roku; super inscriptio = nadpis (adres); de verbo ad verbum = słowo w słowo.

Streszczenie

3listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Józef Lubanowski podał do oblaty list skierowany do niego przez J. Sosimowskiego[?], starostę turzańskiego[?], wystawiony 27 października[?] 1768 (w Zbarażu[?]). Sosimowski dziękuje Lubanowskiemu za wiadomość, że w sumie przekazanej mu przez zmarłego Winnickiego[?] mieści się także suma należna Lubanowskiemu i Błażewiczowi[?]. Obiecuje oddać ją bez zwłoki po swoim przybyciu w tamte strony, za okazaniem dowodów. List adresowany był do Lubanowskiego, komisarza[?], w Drakowcach[?], i opatrzony pieczęcią na czerwonym laku. Wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 388 (skan 0390, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 388

2[na lewym marginesie, pionowo, ręką pisarza – notka oblaty:]

31768. d. 3tia 9bris. Comparens Pter Wiell. Jmć Pan Franciszek Narwicki[?] Plenipotent Skarbu Koronnego

4Ten Uniwersał do Lustrowania Czopowego od Prześwietney Kommissyi Ekonomiczney Skarbu Koronnego wydany Rne Jntro Conten[torum]

5ad Acta praesentia Castr. Capitl. Vinnicensia per Oblatam podał. Suscepi Tomasz Cz[arkowski] [...]

6[druk:]

7KOMMISSYA

8RZECZY-POSPOLITEY

9Skarbu Koronnego.

10Wszystkim w ogolności y każdemu w szczegulności,

11komu o tym wiedzieć należy, do wiadomości po-

12daie. Ponieważ Prawem Seymu w Roku Tera-

13źnieyszym Zakończonego, Czopowe y Szelężne Ge-

14neralne ustanowione iest w następuiącym prze-

15pisaniu: ——— Lubo na zniesienie Pogłownego y Po-

16dymnego niektore tylko Woiewodztwa obciążaiącego, dla rowności po-

17datkowania uchwalone iest na przeszłym Seymie Czopowe y Szelężne

18Generalne; Lecz że sposob tam opisany wybierania Jego, nieczyni Nam

19nadziei, aby toż Czopowe y Szelężne, Podatek Pogłownego y Podymnego

20zastąpiło; Oraz Expensom Skarbu Koronneg. teraz ułożonym wydostar-

21czyć mogło; Przeto pragnąc, aby na wszystkie Woiewodztwa tak Wiel-

22kiey, iako y Mało-Polskiey, rowny rozciągał się Podatek, tenże sam

23rodzay podatkowania Czopowego y Szelężnego ( odmiennym iednak sposo-

24bem niż na ostatnim uchwalono Seymie ) á od dawnych u nas Czasow

25praktykowany, Possessorom naymniey uciążliwy, bo za podnyższeniem

26Ceny Trunkow , per ultimum Consumentem, opłacać miany, po wszy-

27stkich Generalnie iakieykolwiek natury Dobrach, Stołowych, Krole-

28wskich, Starostwach, Dzierżawach, y innych wszelkich Krolewszczyznach,

29tudzież Duchownych, Szlacheckich, y Mieyskich, bez wszelkiey Exce-

30pcyi, oprocz szczegulnie Starostwa Spiskiego przez wzgląd na Prawa

31Jemu służące, ustanawiamy; Ktorego to opłacenia Czopowego y Szelężnego

32te fundamenta zakładamy: Nayprzod Czopowe opłacane bydź ma przez

33tego, ktory Gorzałkę pali, Miod, Wiśnak, Malennik y Piwo robi, bądź

34w Browarach, Gorzelniach, Winnicach, y innych iakichkolwiek Bu-

35dynkach. Szelężne od Wodki tam płacone będzie, gdzie ią na wy-

36szynk niemaiąc własney Kupuią. w Wielkich zaś Miastach Krolewskich

37od przywożnych Piw Szynkarze także Szelężne płacić będą, á Piwo y

38Wodka opłacona w Browarze będącym przy Mieście lub Wsi, rozwie-

39zione na Karczmy tegoż Miasta y Wsi, własne tegoż Pana, już do

40innej opłaty należeć niema. Powtorny ninieyszey ustawy zakładamy

41fundament, aby w Miastach y Miasteczkach Generalnie wszystkich Sto-

42łowych, Krolewskich, Duchownych, y Szlacheckich, niczyia pod żadnym

43pretextem Konsumpcya potrącona niebyła, ale aby wszystek wyrobek,

44wyszynk, lub sprowadzenie, pod opłatę Czopowego y Szelężnego wyżey

45nad mienionym podpadał sposobem. We Wsiach zaś Konsumpcya Piwa

46y Miodu Szlachecka, pod opłacenie Czopowego lub Szelężnego podpadać

47niema. Wyrobek zaś na przedaż y wyszynk tymże sposobem co y w Mia-

48stach opłacany bydź powinien. W tych iednak Miasteczkach, na ktore

49od Roku 1760. Przywileie wyszły y dotąd ieszcze uskutecznienia Przy-

50wileju oraz istoty Miasteczka nieokazuią, że Czopowe y Szelężne tak

51[sygn. druku:] A

52[reklamant:] iak

k. 388v (skan 0391, strona lewa)

1iak we Wsiach miarkowane bydź powinno ostrzegamy, á to aż do Ro-

2ku 1780. od ktorego już rowno z innemi Miastami, iako wyżcy, ogol-

3nie Czopowe y Szelężne opłacać będą powinni. A dla obrachowania

4podług tey ustawy wielości wyrobku y wyszynku Trunkow Krajowych, y

5uformowania Taryff, aby Komissya Skarbowa po Woiewodztwach, Zie-

6miach, y Powiatach, zdatnych y osiadłych Lustratorow wyznaczyła, moc

7zupełną daiemy; Ktorych Lustratorow przysięga Komissya obowiąże; aby

8Regestra Browarow, Gorzelni, y wszelkich Domow do robienia Trunku

9Krajowego używanych, iak naypilniey spisali; Tudzież osobne Regestra

10lub Karby wyrobku y wyszynku wyżey opisanego, Piw Dubeltowych, y

11ordynaryinych, Gorzałek okowitych y prostych, oraz Miodow Kopowych y

12ordynaryinych; także wszelkiego Trunku Krajowego, przez Possessorow

13lub Dyspozytorow albo Pisarzow Prowentowych, Burmistrzow y przez

14kogo tylko należeć będzie, przed Lustratorami za poprzedzaiącą Przy-

15sięga podać, Jndagacye przysięgłe Lustratorom czynić, naznaczy y ob-

16szerniey ogolny sposob czynności Lustratorskiey na fundamencie iednak

17teraznieyszey uchwały opisze; Taryffy porządne okazuiące wielość wyro-

18bionych, wyszynkowanych, y przywiezionych w Miastach y Miasteczkach

19Trunkow: to iest Piwa Dubeltowego y ordynaryinego, Gorzałek Oko-

20witych y Prostych, Miodow ordynaryinych y Kopowych, Malenniku, Wi-

21śniaku; a zaś we Wsiach wyszynkowanych na Gruncie lub Beczk ami

22przedanych Piw y Trunkow Miodowych, także Gorzałki wypalonoy,

23bądz na Szynk czyli własną potrzebę kupioney, redukuiąc Piwa na Becz-

24ki, Siedmdziesiąt Dwa, lub Pułbeczki, Trzydzieści y Sześć, bądź Cwiarto-

25wki, ośmnaście Garcy nowych, podług Prawa trzymać powinne; Go-

26rzałki zaś y Trunki Miodowe na Garce, dostatecznie Lustratorom

27sporządzić Dysponować będzie: z ostrzeżeniem, aby ci Lustratorowie w

28potrącenie Expens, y ustanowienie płacy Czopowego y Szelężnego nie wda-

29wali się; ani na zaarendowanie Szynku zapatrywali się. Aby zaś

30Dzieło tey Lustracyi Dnia naypożniey Pierwszego Miesiąca Aprila R. tera-

31źnieyszego zaczęte, á na dzień Pierwszy naydaley Miesiąca Oktobra Roku te-

32goż koniecznie skończone bydź mogło, Kommissyi zalecamy; Ktorey wszel-

33kie doniesione od wyznaczonych Lustratorow trudności, na fundamencie

34ninieyszey ustawy rezołwowania moc zupełną daiemy. Te zaś Taryffy

35wielość Beczek y Garcy okazuiące, gdy od Lustratorow wyznaczonych

36do Kommissyi Skarbowey komportowane będą, Kommissya na ten Czas

37zapatrzywszy się na Expense ogolną Skarbu Koronnego teraz ułożoną, á

38skomputowawszy wszystkę pozostałą Perceptę procz Pogłownego General-

39nego Chrześciańskiego y podymnego: ( ktore za pierwszą wchodzącą Czo-

40powego y Szelężnego Marcową w Roku 1769. Rat nieodmiennie

41ustawać ma ) resztę niedostarczaiącey Summy Percepty do Expensy teraz

42ułożoney, na padatek [sic] ustanowiony Czopowego y Szelężnego rozłoży, y

43po czemu od Beczki Piwa, Garca Gorzałki, tudzież innych Trunkow

44opłacać każdemu przyidzie, ustanowi; A tak ułożone porządnie Taryffy

45wyrażaiące ogolnie Czopowego y Szelężnego summę, Kommissya Skar-

46bowa Stanom Rzeczypospolitey na przyszłym da Bog ordynaryinym Sey-

47mie poda. My zaś z Stanami Rzeczypospolitey skomputowawszy Gene-

48ralną Perceptę na ten czas iuż Taryffami podaną, Czopowego y Szele-

49żnego inkluduiąc Jmportancyą zweryfikuiemy, czy się z ułożoną teraz

50na tym Seymie Expensą zgadza, á według zweryfikowanych Taryff

51wybieranie Podatku Czopowego y Szelężnego nakażemy. A ponieważ

52[reklamant:] Lustra

k. 389 (skan 0391, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 389

2Lustracya pierwsza do ustanowienia Czopowego y Szelężnego w tym Ro-

3ku wyznaczona, spodziewać się nie można, aby we wszystkim dokładna y

4dostateczna była; więc takie względem ponowienia Lustracyi czyniemy

5rozrządzenie y Czasu umiarkowanie: Pierwszey Lustracyi zaczęcia

6Czas iako wyżey Dzień Pierwszy naydaley Kwietnia Roku ninieyszego

7naznaczamy, a ta aby na Seym ordynaryiny w tymże Roku przypadaiąc-

8cy Stanom zgromadzonym namienionym iuż sposobem podana była Kom-

9missyi Skarbowey zalecamy: Drugiey Lustracyi Rok 1770. ostrzega-

10my, ktorey także Taryffy, na Seymie ordynaryinym na tamten Rok

11przypadaiącym przez Kommissyą Skarbową Stanom Rzeczypospolitey aby

12podane były mieć chcemy. Trzeciey Lustracyi Rok 1772. postana-

13wiamy z podobnymże Kommissyi Skarbowey obowiązkiem podania Taryff

14z teyże Lustracyi wynikaiących Stanom zgromadzonym na Seymie Or-

15dynaryinym w tym Roku. Po skończonych Trzech Lustracyach wyżey

16wyrażonym sposobem, będzie wolno Rzeczypospolitey kontynuacyą Lustra-

17cyi nakazać, albo na ostatniey przestać do czasu, gdzie nowey Lustra-

18cyi pozna Rzeczpospolita potrzebę, y tę wyznaczyć zawsze będzie mogła per

19Pluralitatem votorum. w Układaniu zaś Taryff zawsze tę ostrzegamy

20bacznośc aby summa ogolna Percepty, Summy ogolney Expensy nieprze-

21wyższała; Starostow, Dzierżawcow, y quocunque Titulo Possessorow,

22Dobr naszych Krolewskich, od Kwarty z Propinacyi pochodzącey uwalnia-

23my, y aby odtąd z teyże całey Proweniencyi Czopowe y Szelężne sposobem

24wyżey wyrażonym płacili nakazuiemy. Układanie Taryff tego Podatku,

25gdzie między Dwoma lub więcey Possessorami Kwestya o własność Arendy,

26lub Propinacyi Browarow albo Gorzelni zastanie, chociaż iednego aktual-

27nego Possessora zapisze, to iednak Prawom drugich præjudicare niema.

28Względem podwyższenia Trunkow, nieformowania pretensyi przez Za-

29stawnikow lub Arędarzow Dobr z okkazyi Czopowego y Szelężnego do

30Dziedzicow, czyli swych Prawodawcow, Punkt uchwały Scymu przeszłego

31in toto zachowuiemy. A gdy by ktory Dziedzic lub Possessor iakiegoż-

32kolwiek Stanu y Kondycyi, bądź Duchowny, bądź Swiecki, teraźnieyszemu

33ustanowieniu sprzeciwiać się ważył, Regestrow ani karbow pokazać, lu-

34dzi do Jndagacyi stawić niechciał, lub Browar, Gorzelnią y tym podobne

35Domy utaił, takowy na Kommissyą Skarbu Koronnego ad Jnstantiam

36Lustratora zapozwany, karze podlegać będzie: to iest zapłacenia in Du-

37plo Prowentu Czopowego y Szelężnego z tych Dobr, gdzieby się sprzeci-

38wiał, wynikaiącego; Ta zaś wzaiemnie kara rozciągać się ma na tego

39Lustratora, ktorenby niesprawiedliwie y vexatorie tylko kogo o sprzeci-

40wienie się wyżey opisane zapozwał. Aże ten Podatek in ultimo Consu-

41mente zależy, y przez podwyższenie Trunkow opłacaiącym nagrodzony

42zostaie, Przeto aby Samsiad Samsiadowi zniżeniem Trunkow krzywdy

43nieczynił, mocą ninieyszey ustawy zalecamy: aby Podwojewodzowie z kto-

44rąźkolwiek Urzędu Grodzkiego Osobą, wraz y Lustratora Czopowego,

45w Czasie trwaiącey Jego funkcyi, dla zupełnieyszey tylko przybrawszy Jnfor-

46macyi, do Miasta Pryncypalnego Ziemi lub Powiatu swoiego ziechawszy,

47dwarazy do Roku: to iest w Poniedziałek Szrodopostny, y w Poniedziałek

48po Swiętym Franciszku, Cenę Trunkow Krajowych, w inne żadne niewda-

49iąc się Taxy sprawiedliwą według sytuacyi Kraju y mieysca ustanawiali:

50tak aby ustanowiona Cena opłacenie Podatku y zysk przyzwoity proporcy-

51onalnie zastąpić mogła. Nieczyniący zaś zadosyć ninieyszey ustawie Po-

52dwojewodzy y Urząd Grodzki, albo wyciągaiący pod iakimkolwiek pretex-

53[sygn. druku:] B

54[reklamant:] tem

k. 389v (skan 0392, strona lewa)

1tem od Miasta Datku, lub niesprawiedliwą stanowiący Trunkow Cenę,

2w Grodzie lecz nie w własnym, ale nayblizszym ad Jnstantiam ukrzyw-

3dzonego odpowiedzieć będzie powinien, á w tym przekonany Tysiącem

4Grzywien y siedzeniem wieży niedziel Cztery skarany bydź ma. Do kto-

5rey Ceny Trunku Pryncypalnego Miasta, inne Miasta, Miasteczka y Wsie

6w tym Powiecie leżące referować się powinny, á Cenę takową Trunkow

7ustanowioną, aby nikt zniżać niewazył się ostrzegamy, a to pod winą sta

8Grzywien w Sądzie Grodzkim wskazać mianą. Nadto Lustrator Dziedzi-

9com y Possessorom na uszczerbek Skarbu Koronnego Fawor czyniący, lub

10też onych swą Lustracyą uciążaiący, zapozwany o to do Kommissyi y poko-

11nany, utraceniem Pensyi y siedzeniem sześć niedziel wieży skarany bydź ma.

12Zaczym Kommissya, obowiązki na Siebie tymże Prawem włożone

13wykonywaiąc, Lustratorow Czopowego y Szelężnego z

14Ludzi dobranych, Cnotą zaleconych, y znaiomość czynie-

15nia maiących, podług uwagi na rozległość Powiatow,

16wyznacza następuiącym ułożeniem: iako to

17W PROWINCYI WIELKOPOLSKIEY.

18Do Woiewodztwa Poznańskiego Powiatu tegoż. UU. Xawerego Małacho-

19skiego Regenta Pyzdrskiego, y Jozefa Molskiego.

20Powiatu Kościańskiego. UU. Kazimierza Gorzyńskiego Regenta

21Nakielskiego, y Antoniego Rożnowskiego.

22Ziemi Wschowskiey. U. Ludwika Zakrzewskiego Sędzica Ziem-

23skiego Poznańskiego.

24Powiatu Wałeckiego. U. Piotra Radolińskiego,

25Do Woiewodztwa Kaliskiego Powiatu tegoż. UU. Jozefa Byszewskiego Ko-

26mornika Ziemskiego Kaliskiego, y Piotra Kory-

27towskiego

28Powiatu Pyzdrskiego. UU. Woyciecha Lipskiego Miecznikowicza Kaliskiego, y Adama Małczewskiego Sędzica

29Poznańskiego

30[dopisek ręczny, między wierszami przy powiecie konińskim, tuszem, kursywą:] Uᵗᵒ [?] Jgnacego Zakrzewskiego, Piotra Nakielskiego [?]

31Powiatu Konińskiego. U. Stanisława Trąpczyńskiego.

32Do Woiewodztwa Gnieźninskiego Powiatu tegoż. U. Xawerego Mikorskiego.

33Powiatu Kcyńskiego. U. Jozefa Przyłuskiego.

34Do Woiewodztwa Sieradzkiego Powiatu tegoż. W. Daniela Błeszyńskiego

35Podstolego Wieluńskiego .

36Powiatu Szadkowskiego. W. Macieia Swięcickiego Miecznika

37Sieradzkiego

38Powiatu Piotrkowskiego. W. Macieia Krobanowskiego Woyskie-

39go Sieradzkiego

40Powiatu Radomskiego. U. Ruffyana Komornika Granicz. Wielun:

41Do Ziemi Wielunskiey Powiatu tegoż. U. Dominika Obrąpalskiego.

42Powiatu Ostrzeszowskiego. U. Jakuba Woiakowskiego.

43Do Woiewodztwa Łęczyckiego Powiatu tegoż. W. Wincentego Skarzynskie-

44go Podstolego Łęczyckiego

45Powiatu Brzezińskiego. U Woyciecha Swiętoffawskiego Burgra-

46biego Łęczyckiego.

47Powiatu Jnowłodzkiego. Stanisława Szymońskiego Reg[...]. Grod:

48Rawskiego.

49Powiatu Orłowskiego. W. Felicyana Dzierzbickiego Czesnika

50Jnowłodzkiego

51Do Woiewodztwa Brzesk-Kuiawsk: Powiatu tegoż. W. Pogonowskiego

52Pisarza Grodzkiego Brzeskiego.

53[reklamant:] Powiatu

k. 390 (skan 0392, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 390

2Powiatu Radzieiowskiego. U. Franc: Moszczeńskiego Komornika

3Brzeskiego Ziemskiego Kuiawskiego.

4Powiatu Przedeckiego. W. Jozefa Kraiewskiego Pisarza

5Grodzkiego Radzieiowskiego.

6Powiatu Kowalskiego. W. Rafała Jaroszewskiego Woyskiego

7Przedeckiego.

8Powiatu Kruszwickiego. U. Dobieckiego Komornikowicza Jno-

9wrocławskiego.

10Do Woiewodztwa Jnowrocławskiego Powiatu tegoż. U. Teodora Markó-

11wskiego.

12Powiatu Bydgoskiego. U. Bartło. Kraszewskiego Komor. Gran.

13Jnowrocławskiego.

14Do Ziemi Dobrzyńskiey Powiatu tegoż. U: Zołtowskiego Podsędkowicza

15Płockiego.

16Powiatu Rypińskiego. U. Stanisława Wyczałkowskiego Vicere-

17genta Bobrownickiego.

18Powiatu Lipińskiego. W. Rościszewskiego Podstolego Wyszogro:

19Do Woiewodztwa Płockiego Powiatu tegoż. W. Wawrzynca Zabłockiego

20Podczaszego Gąbińskiego.

21Powiatu Bielskiego. W. Bonawen: Łempickiego Łowczego

22Zakroczymskiego

23Powiatu Raciążkiego. W. Franciszka Ługowskiego Czesnika

24Sierpskiego.

25Powiatu Sierpskiego. W. Macieia Bagińskiego Podsędka Za-

26wikrzyńskiego.

27Powiatu Płońskiego. W. Jana Szydłowskiego Czesnika Zakro-

28czymskiego.

29Do Ziemi Zawskrzyńskiey Powiatu Szreńskiego W. Szymona Zurawskiego

30Podstolego Sierpskiego.

31Powiatu Mławskiego. U. Macieia Grzybowskiego Zupńika

32Ciechanowskiego.

33Powiatu Niedzborskiego. U. Karola Sękowskiego Komornika

34Zawskrzyńskiego.

35DO WOIEWODZTWA MAZOWIECKIEGO.

36Ziemi Czerskiey Powiatu tegoż. U. Walentego Rudzkiego Vicere-

37genta Czerskiego.

38Powiatu Groieckiego. U. Jozefa Cichockiego.

39Powiatu Wareckiego. U. Antoniego Kozietulskiego Podstolica

40Liwskiego.

41Powiatu Garwolińskiego. U. Bobickiego Komornika Ziemskie-

42go Czerskiego,

43Do Ziemi Warszawskiey Powiatu tegoż. W. Wołuńskiego Podstolego War-

44szawskiego, y U. Jędrzeia Puchałę Vice-Regenta

45Warszawskiego.

46Powiatu Błońskiego. U. Jozefa Zaborowskiego

47Powiatu Tarczyńskiego. U. Szymona Puchałę Burgrabiego

48Warszawskiego.

49Ziemi Wiskiey Powiatu tegoż. U. Downarowicza Skarbnika y Regenta

50Wiskiego.

51Powiatu Wąsowskiego. W. Jozefa Karwowskiego Woyskiego

52Z. Bielskiey-

53Powiatu Radziłowskiego. U. Łukasza Jurskiego Regenta Wą-

54sowskiego.

55Ziemi Wyszogrodzkiey. U. Franciszka Ciołkowskiego Komornika Gran.

56Wyszogrodzkiego.

57Ziemi Zakroczymskiey Powiatu tegoż. U. Szymona Kazłowskiego Komor-

58nika Ziemskiego Zakroczymskiego.

59[sygn. druku:] C

60[reklamant:] Powiatu

k. 390v (skan 0393, strona lewa)

1Powiatu Seroczyńskiego. U. Wiktora Łempickiego Sędzica

2Zakroczymskiego.

3Powiatu Nowomieyskiego. U. Tomasza Miecznikowskiego Ko-

4mornika Gra: Zakroczymskiego.

5Ziemi Ciechanowskiey Powiatu tegoż. W. Błażeia Bartolta Podstolego Pra-

6sznyskiego.

7Powiatu Prasznyskiego. U. Kazimierza Szypowskiego.

8Powiatu Sąchockiego. U. Jozefa Stryiewskiego.

9Ziemi Łomżyńskiey Powiatu tegoż. W. Piotra Godlewskiego Sędziego Ziem-

10skiego Zambrowskiego.

11Powiatu Ko[?]ińskiego. U. Franciszka Cichockiego.

12Powiatu Zambrowskiego. W. Antoniego Kraiewskiego Woy-

13skiego Łomżyńskiego.

14Powiatu Ostrołęckiego. W. Jana Skarżyńskiego Podstolego

15Łomżyńskiego.

16Ziemi Rożańskiey Powiatu tegoż. W. Szygowskiego Podstarostę Grodzkie-

17go Rozańskiego.

18Powiatu Makowskiego. U Adama Rzechowskiego Burgrabiego

19Rożańskiego.

20Ziemi Liwskiey. U. Jana Rolę Komornika Granicznego Liwskiego.

21Ziemi Nurskiey Powiatu tegoż. W. Jozefa Kurzańskiego Stolnika Wen-

22denskiego.

23Powiatu Kamienieckiego. W. Franciszka Czaplickiego Zupni-

24ka Nurskiego.

25Powiatu Ostrowskiego. U. Pniewskiego Komornika Ziemskiego

26Drohickiego.

27DO WOIEWODZTWA RAWSKIEGO.

28Ziemi Rawskiey Powiatu tegoż. W. Jana Magnuszewskiego Pisarza

29Grodzkiego Rawskiego.

30Powiatu Bielskiego. W. Macieia Krasowskiego Czesnika Biel-

31skiego.

32Ziemi Sochaczewskiey Powiatu tegoż. W. Jozefa Chmieleckiego Pisarza

33Grodzkiego Sochaczewskiego.

34Powiatu Mszczonowskiego. W. Stan. Magnuszewskiego Stolnika

35Mszczonowskiego.

36Ziemi Gostynskiey Powiatu tegoż. W. Andrzeia Bratoszewskiego Pisarza

37Grodzkiego Gostynskiego.

38Powiatu Gąbinskiego. W. Felixa Mikorskiego Pisarza Ziem-

39skiego Gostynskiego.

40w PROWINCYI MAŁOPOLSKIEY.

41Do Wodztw Krakowskiego Powiatu Tegoż. W. Woznickiego Łowczego

42Mielnickiego.

43Powiatu Szczerzeckiego. U. Antoniego Strzałkowskiego.

44Powiatu Proszowskiego U. Jana Spytka Jordana, Pisarza Podko-

45morskiego W. Krakowskiego.

46Powiatu Xiążkiego. U. Ciołkowskiego Komornika Stężyckiego.

47Powiatu Lelowskiego. U. Jgnacego Bronickiego Komornika

48Proszow:

49Powiatu Sandeckiego. U. Garlickiego Podwoiewodzego Sande:

50Powiatu Czchowskiego. U. Koczałkowskiego.

51Powiatu Bieckiego. U. Kaietana Grabkowskiego.

52Do Xięstw Oświecimskiego y Zatorskiego

53Powiatu Oświecimskiego. U. Franciszka Silnickiego Komor:

54Ziemskiego Oświecimskiego.

55Powiatu Zatorskiego. U. Zamonieckiego

56Do Woiewodztwa Sandomier: Powiatu tegoż. W. Wrzoszka Stolnika.

57Powiatu Wiślickiego. U. Rozyckiego.

58Powiatu Pilzninskiego. UU. Młodeckiego Regen: Sandeckiego

59y Dydynskiego.

60[reklamant:] Powia-

k. 391 (skan 0393, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 391

2Powiatu Radomskiego. U. Rudnickiego Komorni: Graniczne-

3go Radomskiego.

4Powiatu Opoczynskiego. W. Michała Straża Miecznika

5Opoczynskiego.

6Powiatu Checinskiego. U. Franciszka Komorowskiego Vices-

7gerenta Sandeckiego.

8Ziemi Stężyckiey. W. Franciszka Domaszewskiego Czesnika

9Smolinskiego.

10Do Woiewodztwa Lubelskie: Ziemi Lubelskiey. WW. Xawerego Radzimin-

11skiego Czesnika, y Franciszka Głuskiego

12Łowczego, Lubelskich.

13Ziemi Łukowskiey. W. Jana Jezierskiego Pisa: Ziem: Łuk:

14y U. Sobieszczanskiego Kom: Gra: Lubelskiego

15Powiatu Urzędowskiego. U. Jakuba Janiszewskiego Sub: Grod:

16Lubelskiego

17Do Woiewodztwa Kijowskiego Powiatu Tegoż. UU. Mikołaia Bayko-

18wskiego Reg: Ziemskiego Owruc: y Kalinskiego

19Powiatu Zytomier: W. Sikorskiego Pisarza Grodz: Zyto-

20mirskiego, y U. Wiktora Kinskiego.

21Powiatu Owruckiego. WW. Steckiego Sędziego Owruckiego

22y Synhaiewskiego Sędz: Pogra: Woiewodz-

23twa Kijowskiego

24Do Woiewodztwa Ruskiego Ziemi Lwow: WW. Jana Drohoiewskiego Mie:

25Liwskiego y Kazmierza Oranskiego Woy: Lwowskiego

26Powiatu Zydaczewskiego. U. Jozefa Niezabitowskiego Komor:

27Ziemskiego Podolskiego

28Ziemi Przemyskiey. W. Ludwika Zapłatynskiego Micz:

29y U. Bazyłego Bielinskiego Subdelegata, Przemyskich

30Ziemi Sanockiey WW. Bobowskiego Miecznika, y Walewskiego

31Skarbnika, Sanockich.

32Ziemi Halickiey UU. Poradowskiego Komor: Gran: Hali: y Woy-

33cickiego Wiceregenta Lwowskiego

34Powiatu Trembowelskiego U. Michała Hryniewickiego

35Powiatu Kołomyskiego W. Antoniego Witosławskiego Podcza-

36szego Kołomyskiego.

37Ziemi Chełmskiey, W: Jozefa Rzewuskiego Pisarza Ziem-

38skiego Chełmskiego;

39Powiatu Krasnostawskiego. U. Jozefa Cichowskiego Vicesg: Gerenta

40Chełmskiego

41Do Wdztwa Wołynskiego Powiatu Łuckiego. W. Lisieckiego Pisarza

42Nowo: y U. Jerzego Falkowskiego Vicesg: Grabowieck.

43Powiatu Włodzimierskiego. UU. Jozefa Lipskiego y Młodzia-

44nowskiego

45Powiatu Krzemienieckiego. W. Łaganowskiego Cze: Krzem:

46y W. Wawrzynca Kwaśniewskiego Cze: Zwinogro:

47Do Woiewodztwa Podolskiego Powiatu Kamienieckiego W: Remigiana Dłu-

48skiego Woy: Podol: y Urodz: Jgnacego Benuc.

49Powiatu Latyczewskiego. UU. Felixa Piminskiego, y Jgnacego

50Jhnatowskiego Wices: Grodzkiego Latyczew

51Powiatu Czerwonogrodzkiego. U. Darowskiego Komor: Gra-

52nicznego.

53Do Woiewodztwa Bełzkiego Powiatu Tegoż. U. Marcina Prek, Regenta Ziem-

54skiego Bełskiego.

55Powiatu Buskiego. U. Krzysztofa Tarnowieckiego Woy: Mniey-

56Grabowieckiego.

57Powiatu Grabowieckiego. W. Jana Radeckiego Skarbnika Gra-

58bowiec:

59[reklamant:] Powia-

k. 391v (skan 0394, strona lewa)

1Powiatu Horodelskiego. W. Antoniego Litynskiego Pisa: Gro:

2Bełskiego.

3Powiatu Labaczewskiego. W. Joachima Micielskiego Łowcze. Buskie.

4Do Woiewodztwa Podlaskiego Ziemi Drohickiey. U. Jana Rzewuskiego

5Komor-nika Gra: Drohickiego

6Ziemi Mielnickiey. W. Benedykta Tarkowskiego Woyskiego

7Mielni:

8Ziemi Bielskiey UU. Jozefa Pęskiego y Mikołaia Roszkowskiego

9Do Woiewodztwa Bracławskiego Powiatu tegoż WW. Wielogorskiego

10Sędziego Grodzkiego Winnickiego y, Barczew-

11skiego Miecznika Winnickiego.

12Powiatu Winnickiego. W. Porczynskiego Woyskiego Bracław-

13skiego, y Ostrowskiego Regenta Winnickiego

14Powiatu Zwinogrodzkiego WW. Dorożynskiego Czesnika

15y Pawła Czeczela Horo: Zwinogrodzkich.

16Z ktorych to WW. y UU. Lustratorow, każdy nayprzod

17przed Xięgami Grodu własnego Woiewodztwa, Ziemi, czyli

18Powiatu, do ktorey, lub ktorego iest wyznaczonym, iak nayprę-

19dzey po odebranym Ninieyszym Uniwersale, w przytomności

20świadkow Wiary godnych naymniey trzech, Przysięgę wykonać

21ma na tę rotę ——— „, Ja N. przysięgam &c. iako w Ziemi N. lub Po-

22„, wiecie N. mnie do Lustrowania wyznaczonym, wszystkie

23„, Browary, Gorzelnie, czyli Winnice y wszelkie Domy do wyrobku y

24„, wyszynku Trunkow Krajowych używane, nic niepuszczaiąc, po-

25„, Miastach, Miasteczkach y Wsiach ogolnie wszystkich, osobiście

26„, Lustrować, według Prawa liczby Beczek y Garcy wszelkiego

27„, Trunku Krajowego Czopowemu y Szelężnemu podległego, z Rege-

28„, strow, Karbow,, Jnwestygacyi, Przysiąg dochodzić, y w Taryffę

29„, wpisywać będę ; A w Lustrowaniu bez żadnego względu na przy-

30„, iaźń, lub nienawiść, Respekt, albo boiażń, żadnych ani przed, ani

31„, podczas, ani po Lustracyi darow, y obietnic nieprzyimuiąc, prze-

32„, pisaną mi Czynności Regułę, we wszystkim wykonam, y Dzieło

33„, Lustracyi na dzień Pierwszy Miesiąca Pazdziernika, Roku Te-

34„, raźnieyszego, niezasłaniaiąc się niczym, chyba tylko prawdziwą

35„, chorobą, zakończyć, zakończonego ieden Exemplarz do Grodu wła-

36„, snego sposobem oblaty podać, á drugi do Kommissyi Rzeczypospolitey

37„, Skarbu Koronnego odesłać, starać się będę. Tak mi &c.

38Po wykonaney takowey przysiędze, WW. y UU. Lustra-

39torowie wziąwszy z Grodow Taryffy, á do ktorey Ziemi lub

40Powiatu dwoch Jchmościow P.P. Lustratorow iest wyznaczo-

41nych, Parafiami między sobą przez połowę podzieliwszy się, y

42powziąwszy wszelkiemi sposobami, nawet w Parafiach od Xię-

43ży dokładną informacyą o wszystkich Miastach, Miasteczkach,

44y Wsiach dawno y nowo osiadłych, oraz obwiesciwszy Dzie-

45dzicow y Possessorow, tez Miasta, Miasteczka, y Wsie, do swo-

46iey Ziemi, Powiatu, lub podziału należące, dla dobrego porząd-

47ku przez Parafie osobiście bez odwłoki obieżdzać, y podług

48przepisu Prawa. ( nie zieżdzaiąc do Starostwa Spizkiego ) lustro-

49wać zaczną tym porządkiem.

50W Miastach, y Miasteczkach ogolnie wszystkich z Przed-

51mieściami, Prezydentom czyli Burmistrzom z Dwiema Radcami,

52á gdzie są Jurysdykcye Duchowne czyli Swieckie, Przełożeń-

53stwo

54[reklamant:] stwo

k. 392 (skan 0394, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 392

2stwo maiącym z dwiema Starszemi Obywatelami, á gdzie Zydzi

3lub Karaimi, tam Rabinowi z dwiema Kahalnemi, lub gdyby

4Rabina niebyło, trzema starszym żydom czyli Karaimom, wszy-

5stkich Browarow, Gorzelni, czyli Winnic y wszelkich Budyn-

6kow używanych do robienia Trunkow, oraz Domow w ktorych

7też Trunki Krajowe bądź przywożne, bądź z Browarow y Go-

8rzelni tegoż Miasta czyli Miasteczka na Szynk kupione, prze-

9daią, Regestra spisać, spisanych rzetelność, iako w nich utaio-

10nego nic nie iest, poprzysiądz, nakażą; Y do mieysc takowemi Re-

11gestrami podanych schodząc, wszędzie Possessorom, lub Dy-

12spozytorom, albo Pisarzom Prowentowym, Piwowarom, Go-

13rzellanym, czyli Winnikom, y Szynkarzom, Regestra y Karby,

14iednym wyrobku, drugim Wyszynku, podać nakażą; Jnwesty-

15gacyą, ieżeli potrzebna będzie, uczynią, Regestra y Karby z we-

16ryfikuią, Przysięgę, podaiącemu Regestra y Karby naznaczą na tę

17Rotę ——— „, Jako Regestra y Karby podane są rzetelne, y z wyrobku

18„, lub wyszynku Trunkow N. bynaymniey na szkodę Skarbu Koron-

19„, nego nieutaił.

20A gdzie Ciż WW. UU. Lustratorowie ani Karbow, ani Re-

21gestrow, niezastaną, tam przez wszystkie sposoby nayskutecz-

22nieysze, używaiąc Swiadectw y Przysięgi gdzieby potrzeba było,

23wielości wyrobku y Wyszynku dochodzić będą.

24Za poprzedzaiącemi takowemi Jnwestygacyami, Przy-

25sięgami, y Dowodami, WW. UU- Lustratorowie wielość rocz-

26nego wyrobku wszelkich Trunkow Krajowych, to iest: Piw

27Dubeltowych y ordynaryinych, Gorzałki prostey, Miodow or-

28dynaryinych y Kopowych, Wiśniakow, y Malennikow, tudzież

29osobno wyszynku Piw, y Gorzałek wszelkich, bądź zkądkolwiek

30przywożnych, bądź z Browarow, y Gorzelni czyli Winnic te-

31goż Miasta czyli Miasteczka kupionych ( niczyiey Konsumpcyi

32z wyrobku y wyszynkow pod żadnym pretextem w tychże Mia-

33stach y Miasteczkach niepotrącaiąc ) na Beczki, y Garce iak w

34Prawie wyżey wyrażono iest obrachuią.

35Ktoby zaś w swoich Browarach y Gorzelniach przy Mie-

36ście będących, Piwa y Gorzałki wyrobione, y tam iuż do Czo-

37powego rachowane, w swoich własnych w tymże Mieście Szyn-

38kownych Domach przedawał, WW. y UU. Lustratorowie Wy-

39szynku takowych Piw, y Gorzałek rachować niebędą.

40Trunki zaś Krajowe, ktore Dziedzicom lub Possessorom

41w Miastach y Miasteczkach mieszkaiącym z Jch własnych Bro-

42warow będących, we Wsiach, na Konsumpcyą przywożone by-

43waią. Ponieważ łatwiey w Browarach obrachowane bydź mo-

44gą, w tychże Browarach wielość takowych Trunkow, WW.

45UU. Lustratorowie obrachuią; sposobem niżey przepisanym.

46Co należy do Wsiow. Ponieważ wyżey wyrażone Prawo

47Dobra Duchowne, y Szlacheckie wzmiankuiące, gdzie uwalnia

48od Czopowego, konsumpcyą Szlachecką po Wsiach, o Kon-

49sumpcyi Duchowney niewspomina; Przeto płacenie Czopowe-

50go od Konsumpcyi Stanu Duchownego po Wsiach, lub wolność

51od płacenia, Rezolucyi przyszłego Seymu zostawiwszy; WW.

52UU. Lustratorowie we Wsiach Stanu Szlacheckiego Swieckiego,

53[reklamant:] Regestra

k. 392v (skan 0395, strona lewa)

1Regestra y Karby wyszynkowanych lub Beczkami przedanych

2wszelakich Trunkow; A zaś we Wsiach y Possessyach, stanu Ducho-

3wnego, nie tylko wyszynkowanych, y rosprzedanych, lecz y na

4własną Konsumpcyą obroconych, podać nakażą y przez Jndaga-

5cyą ieżeli potrzebna będzie zweryfikuią, Possessora lub Dyspo-

6zytora, albo Pisarza Prowentowego, na Rzetelność Regestrow

7y Karbow, oraz nieutaienie nic ku szkodzie Skarbu Koronnego

8Przysięgi wysłuchaią; A gdzieby Regestrow y Karbow niebyło,

9tych samych sposobow, co y w Miastach, użyią, z ktorych Rege-

10strow, Karbow, y Dowodow, Dziedzicy y Possessorowie Wsiow

11Stanu Szlacheckiego Swieckiego, iak wiele przez Rok Piwa,

12Gorzałki, Miodu, Wiśniaku, Malenniku wyszynkowali, lub Becz-

13kami przedali, albo w Miastach y Miasteczkach dowiezione skon-

14sumowali, oraz wiele Gorzałki na własną Konsumpcyą przez Rok

15obrocili; Duchowni zaś, niemniey Mieyskiey y wszelkiey inney

16kondycyi Osoby wiele przez Rok Trunkow Krajowych na wsiach

17wyrobili, lub Kupnych wyszynkowali, niepotrącaiąc Mieyskiey

18y wszelkiey inney kondycyi Ludzi ich własney konsumpcyi;

19á Osob Duchownych Konsumpcyą w osobney liniy zapisuiąc,

20WW. UU. Lustratorowie wiernie obliczą y w Taryffę

21zanotuią.

22Zaś z WW. UU. Lustratorow, żaden w własney swoiey

23Possessyi zostaiących, lub Komu od siebie wypuszczonych Dobr

24arędownych, zastawnych, Dożywotnich, czyli Dziedzicznych,

25sam sobie Lustrować niema, lecz do wylustrowania Jch lustru-

26iącego pobliższy Powiat Lustratora zaprosić powinien, á zapro-

27szony, od uczynienia sprawiedliwey Lustracyi, wymawiać się

28niema.

29A gdzieby z Browaru Klucza Dobr Stołowych, Ducho-

30wnych, Szlacheckich, lub Mieyskich, w iednym Powiecie będącego,

31do Wsiow do Tegoż Klucza należących w Drugim Woiewodz-

32twie, Ziemi, lub Powiecie lokowanych, Trunki Krajowe roz-

33wożono; tedy Jmć Pan Lustrator tego Powiatu, w ktorym po-

34mieniony Browar znayduie się, Wszystkie Wsie z niego Trunki

35biorące zlustruie, y do swoiey Taryffy zapisze, á drugi Jmć

36P. Lustrator tego Powiatu, w ktorym Wsie pomienione leżą iuż

37ich nielustruiąc, tylko te Wsie: że weszły w Lustracyą innego

38Powiatu, w swoiey Taryffie zanotuie.

39Toż się ma rozumieć o Starostwach y Krolewszczyznach

40z tą rożnicą : iż całe Starostwa choćby się na kilka Kluczow dzie-

41liły, w nich wyrobek, y Wyszynk Trunkow Krajowych w iedney

42Taryffie nierozdzielnie zamknięty bydź ma przez tego Lustra-

43tora, w ktorego Ziemi lub Powiecie pryncypalne mieysce Sta-

44rostwa lub Krolewszczyzny położone iest. A przy Lustrowa-

45niu Tych Starostw y Krolewszczyzn, Ponieważ Starostowie y

46Dzierżawcy względem płacy Czopowego y Szelężnego General-

47nego od Kwart z propinacyi wynikaiących są uwolnieni; prze-

48to WW. UU. Lustratorowie wypełniaiąc Urząd swoy w Staro-

49stwach y Krolewszczyznach z Lustracyi ostatnich Młyny, Łąki,

50Pola, y inne do Propinacyi przyłączone kontraktami, pożytki,

51od Teyże Propinacyi oddzielą: y takowych pożytkow Prowent,

52[reklamant:] gdyby

k. 393 (skan 0395, strona prawa)

1[u góry, pośrodku, numeracja:] 393

2gdyby wielość Jego w Lustracyi wyrażona niebyła, z Kontra-

3ktow, y wszelkich w przypadku potrzeby zaprzysięgac mianych

4dowodow, stanowiwszy, od Propinacyi odtrącą; w Taryffę pod

5każdym Starostwem Zapiszą, y tamże zostaiący z Samey Propi-

6nacyi Prowent wyrażą: Nad to każdy z WW. UU. Lustrato-

7row sposobem, y w czasie Prawem przepisanemi, Cenę Trunkow

8Krajowych w Mieście Pryncypalnym Ziemi lub Powiatu swego

9do proporcyi tannośći albo drogości mieysca ustanowią.

10A lubo do Usługi publiczney pierwsza chęc obywatelska

11bydź powinna, gdyby iednak ktory z Jch Mciow Panow Lu-

12stratorow od Tey Funkcyi chciał się wymawiać albo zachoro-

13wał, y niemogł konczyć Lustracyi, nieodwłocznie Kommissyą

14ma o tym uwiadomić.

15Przytym wszystkich WW. UU. Lustratorow o sprawie-

16dliwey nadgrodzie według pracy y doskonałości Dzieła Kom-

17missya upewnia, zalecaiąc Jm, aby Przepis Prawa y tego Uni-

18wersału we wszystkich Punktach skutecznie dopełnili, á nie-

19wdaiąc się w potrącenie Expens y ustanowienie płacy Czopowego

20y Szelężnego, ani na zaarędowanie szynku zapatruiąc się, Ta-

21ryffy doskonałe wyrobku, y Wyszynku Trunkow Krajowych

22sporządzili, osobno Dobra Stołu J. K. Mci, osobno Krolewskie

23za Przywilejami chodzące, także Duchowne, Ziemskie, y Mieyskie

24osobno, pod tąż iednak Parafią, do ktorey należą, z wyra-

25żeniem Possessorow zapisywali, y Tych Taryff zdziałanych z

26Tabellą na końcu podług przesłanego modelusżu przyłączoną,

27ieden Exemplarz do Grodu własnego podali, á drugi do Kommis-

28syi naydaley na Dzień 1. Pazdziernika Roku Teraznieyszego nie-

29zawodnie odesłali. Ten zas Uniwersał aby tym prędzey nieza-

30wodney każdego doszedł wiadomości, po Miastach Parafiach y

31mieyscach zwyczaynych publikować y do Akt każdego Grodu

32sposobem oblaty podać, a po oddaniu wzięte z tychże Grodow

33attestata Kommissyi odesłać Officyalistom Skarbu Koronnego zleca.

34Dan w Warszawie Dnia 10. Miesiąca Marca Roku Pańskiego 1768.

35JGNACY TWARDOWSKI, Woiewoda Kaliski Prezyduiący

36ANDRZEY MOSZCZENSKI, Woiewoda Jnowrocławski Kommissarz

37BAZYLI WALICKI, Kasztelan Sochaczewski Kommissarz.

38PIOTR OZAROWSKI, Pisarz Wielki Koronny Kommissarz

39TOMASZ DŁUSKI, Podkomorzy Generalny Woiewodztwa Lubel-

40skiego Kommissarz

41FRYDERYK MOSZYNSKI, Starosta Nowomieyski Kommissarz

42KASPAR Łodzia ROGALINSKI, Staro[sta] Nakielski Kommissarz

43WALERYAN PIWNICKI, Miecznik [...]uskich Kommissarz

44STANISŁAW KARWOWSKI, [...]w Kommissarz.

45(L. S.) [pieczęć papierowa z orłem, częściowo oderwana – zasłania fragmenty trzech ostatnich podpisów i środek tytułu]

46[pod podpisami, z lewej, ręcznie:] Concordat cum Originali.

47Andrzey Moszczeński

48W[oiewo]da Jnow[rocławski] wtenczas

49Prezyduiący

50Uniwersał do Lustrowania [...] [Lu]stratorow

51wyznaczaiący.

k. 393v (skan 0396, strona lewa)

1[pusta; przebija odwrotnie druk z k. 393]

k. 394 (skan 0396, strona prawa)

1[u góry, ręcznie:] 394

2[karta pusta, pomięta i poplamiona; przy grzbiecie widoczny wąski pasek następnej, wszytej tabeli (końcówki wierszy: „…skow”, „Miast”, „Miast”…)]

[k. 394a – rozkładana tabela drukowana wszyta po k. 394] (skan 0397)

1[druk, w poprzek rozłożonego arkusza; lewy brzeg z początkiem tytułu wszyty w grzbiet:]

2TABELLA

3[Wyrobu, dowozu y wyszy]nkow[?] Kraiowych po Miastach, Miasteczkach, vg. Woiewodztwa Mazoweckiego, Ziemi Czerskiey Powiatu teg[o] wydziałem do Lustracyi niży podpisanemu powierzonego, z teyże

4Lustracyi immediate expedyowaney, rachuiąc á 1ma Martii [prz]eszłego 1767 ad eandem diem teraznieyszo 1768 Roku, wielość wyrobinych, dowiezionych, i

5wyszynkowanych, okazuiąca.

6[nagłówki kolumn:] PIW: Wyrobek Dubeltowego | Wyrobek ordynaryinego | Wyszynk Dubeltowego | Wyszynk ordynaryinego (każda: Beczki, Garce) § GORZAŁEK: Wyrobek Okowitey | Wyrobek prostey | Przywoźna Okwita | Przywoźna ordynaryina | Wyszynk Alembikowey | Wyszynk ordynaryiney (każda: Garce, Kwarty) § MIODOW: Wyrobek Kopowego, Malenniku, i Wiśniaku | Wyrobek ordynaryinego | Wyszynk Kopowego, Malenniku, i Wiśniaku | Wyszynk ordynaryinego (każda: Beczki, Garce)

7[nagłówek wierszy:] w Parafii N.

8Miasto N. Stołu J. K. Mci. - - § 121 | - | 500 | [?]0 | 100 | 40 | 300 | 50 § 200 | - | 300 | - | - | - | - | - | 100 | 2 | 200 | 2 § 59 | - | 100 | 42 | 59 | 37 | 98 | 21

9Miasto N. Krol: na Starostę. § 1203 | 36 | 2059 | 29 | - | - | - | - § 1503 | 2 | 2020 | - | 1000 | - | 2000 | 2 | - | - | 500 | - § 120 | 29 | 300 | 36 | | | |

10Na siebie. - - - § 3000 | - | 4000 | - | 2000 | 3[?] | 3100 | 19 § 1100 | - | 1500 | 3 | 2000 | - | 3200 | - | 1000 | 3 | - | 1 § 300 | 11 | 2020 | - | 200 | 36 | 1595 | 29

11Miasto N. Duchowne. - - - § 150 | - | 500 | - | 90 | 50 | 409 | 40 § 100 | - | 200 | - | - | - | - | - | - | - | 190 | - § - | - | - | - | | | |

12Miasto N. D. - - - - - - - § 92 | - | 300 | - | 59 | - | 200 | - § 100 | - | 200 | - | 100[?] | - | 200 | - | 100 | 3 | 200 | - § 94 | - | 200 | - | 46 | 20 | 99 | 40

13Miasto N. Szlacheckie inducatur co się pokaże.

14Miasto N. S. similiter. - - - -

15[dalej puste rubryki do wypełnienia]

[k. 394a v – odwrocie tabeli] (skan 0398, strona lewa)

1[pusta, poza ręczną notką oblaty napisaną pionowo przy lewym brzegu:]

21768. d. 3tia 9bris. Comparens Pter Wiell. Jmć Pan Franciszek Kamicki[?] Ple-

3[nipotent Skarbu Koronnego Te Ta]bell[?] od Prześwietney Kommissyi Ekonomiczney Skarbu Koronnego wydany Rne Jntro Contentorum ad Acta praesentia Castr.

4[Capitl.] Vinnicensia per Oblatam podał. Suscepi Tomasz Czarkowski NBGWP mp

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Ten wpis to DRUGI EGZEMPLARZ tego samego druku, który oblatowano już 17 VIII 1768 jako akt 382 (k. 334–339). Układ stron i łamanie wierszy są identyczne (sprawdzono początki wszystkich stron: k. 388v „iak we Wsiach…”, k. 389 „Lustracya pierwsza…”, k. 389v „tem od Miasta Datku…”, k. 390 „Powiatu Radzieiowskiego…”, k. 390v „Powiatu Seroczyńskiego…”, k. 391 „Powiatu Radomskiego…”, k. 391v „Powiatu Horodelskiego…”, k. 392 „stwo maiącym z dwiema…”, k. 392v „Regestra y Karby…”, k. 393 „gdyby wielość…”). Tekst drukowany przejęto z transkrypcji aktu 382 (z jej znakami niepewności) i sprawdzono wyrywkowo na skanach niniejszego egzemplarza; zmieniono tylko miejsca odmienne w tym egzemplarzu: lepiej czytelne podpisy komisarzy (pieczęć uszkodzona inaczej), ręczne poświadczenie „Concordat cum Originali … Prezyduiący” na k. 393 oraz ręczną notkę oblaty na marginesie k. 388. Ręczny dopisek przy powiecie konińskim („U. Jgnacego Zakrzewskiego … Piotra Nakielskiego”) występuje także w tym egzemplarzu (k. 389v).

Tabela (skan 0397) to drukowany wzór („model”) taryfy, o którym mowa w uniwersale („Tabellą na końcu podług przesłanego modelusżu przyłączoną”) – przykład wypełniony fikcyjnymi danymi dla „Miast N.” województwa mazowieckiego, ziemi czerskiej, za okres 1 III 1767 – 1 III 1768; w egzemplarzu z aktu 382 tabeli nie odnotowano. Liczby w rubrykach odczytane z rozkładanego, pomiętego i przetartego arkusza – przyporządkowanie do kolumn ORIENTACYJNE ([?]); puste pola oznaczono pustą rubryką. Na odwrociu tabeli (skan 0398 L) druga notka oblaty, tej samej treści co na k. 388 (podawca zapisany tu „Franciszek Kamicki[?]” – na k. 388 odczyt „Narwicki[?]”; zapewne ta sama osoba, nazwisko niepewne), z podpisem „Suscepi Tomasz Czarkowski NBGWP mp” (= Namiestnik Burgrabstwa Grodzkiego Winnickiego Przysięgły).

Notka oblaty (pionowo na lewym marginesie k. 388, częściowo w zgięciu grzbietu): „1768 d. 3tia 9bris” = 3 listopada 1768. Niepewne: nazwisko podawcy („Narwicki” – może Nawrocki / Narwiński), koniec trzeciego wiersza (podpis Tomasza Czarkowskiego, namiestnika burgrabstwa, ukryty w grzbiecie). „Kommissya Ekonomiczna Skarbu Koronnego” – tak pisarz nazwał Komisję Skarbu Koronnego.

Poświadczenie ręczne na k. 393: „Concordat cum Originali. Andrzey Moszczeński W[oiewo]da Jnow[rocławski] wtenczas Prezyduiący” – poświadczenie zgodności egzemplarza z oryginałem przez Andrzeja Moszczeńskiego, wojewodę inowrocławskiego, ówcześnie prezydującego w Komisji (w druku jako prezydujący podpisany jest Ignacy Twardowski).

Wyjaśnienia, skróty i tłumaczenia łaciny w tekście druku – jak w akcie 382. W notkach ręcznych: Comparens personaliter = stawiwszy się osobiście; 9bris = Novembris (listopada); ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; suscepi = przyjąłem; concordat cum originali = zgadza się z oryginałem.

Streszczenie

3listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Franciszek Narwicki[?] (Kamicki[?]), plenipotent Skarbu Koronnego, podał do oblaty drukowany uniwersał Komisji Rzeczypospolitej Skarbu Koronnego z 10 marca 1768 o lustracji wyrobu i wyszynku trunków podlegających czopowemu i szelężnemu, z wykazem lustratorów dla województw, ziem i powiatów. W województwie bracławskim lustratorami są Wielogórski, sędzia grodzki winnicki, i Barczewski, miecznik winnicki; w powiecie winnickim – Porczyński, wojski bracławski, i Ostrowski, regent winnicki; w powiecie zwinogrodzkim – Dorożyński, cześnik, i Paweł Czeczel, horodniczy zwinogrodzki. Jest to drugi egzemplarz druku oblatowanego już jako akt 382. Ten egzemplarz ma ręczne poświadczenie zgodności z oryginałem, podpisane przez Andrzeja Moszczeńskiego, wojewodę inowrocławskiego, ówcześnie prezydującego w Komisji. Do egzemplarza dołączono drukowany wzór tabeli (taryfy) wyrobu, dowozu i wyszynku piwa, gorzałki i miodów, wypełniony przykładowymi danymi, z osobną notką oblaty. Pełna treść uniwersału – zob. streszczenie aktu 382.

Transkrypcja

k. 395 (skan 0398, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Novembris, Trzeciego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Win-

4nickiemi, y przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem Grod. Winn.

5y do tego Aktu uproszonym Subdelegatem. Compns Pter W[ie]ll.

6Jmć Pan Tomasz Czarkowski Horodniczy y Komornik Gra-

7niczny Bracł. a Namiesnik Burg. Grod. Winn. Przysię-

8gły. Zdrowy będąc na ciele y umyśle odstąpiwszy swey własney

9należney Ziemskiey Jurysdykcyi, Prawa Forum, Powiatu

10y Wwa a pod ten Akt dobrowolnego Zeznania Swego cale

11się poddaiąc y wcielaiąc wiadome iawno czyni ustnie y do-

12browolnie Zeznaie, Jż Wiell. Zeznawaiący maiąc Sprawy

13Swoie rożne z rożnemi Jchmi w rożnych Sądach y Urzę-

14dach, tam ex Actoratu quam et reatu Sui, tak w Przeświet-

15nym Trybunale Kor. Lubelskim y Lwowskim iako y innych

16Subselliach, a niemogąc onych ex Personali Sua Compari-

17tione attentować ani promowować przeto na mieysce y

18w osobie Swoiey Wiell. Jmć Pana Stanisława Czarkowskie-

19go Brata Swego Rodzonego za Specyalnego Plenipotenta

20uprasza, Stanowi, Ordynuie y Zapisuie, daiąc onemu Zupełną

21moc y władzę we wszystkich Sprawach Swoich, a osob-

22liwie z Wiell. Woyciechem[?] Uremblem[?] Trębinskim, Ostrowskim

23y Sukcessorami Urod. Szymoniewskiego o Zabicie Brata

24Sui Comptis rodzonego S. P. Wiell. Woyciecha Czarkowskiego

25Komparycyą pisać, stawać, zezdawać[?] Kontrowertować

26Dekreta iuste Lata akceptować od uciążliwych a mino-

27ri Subsellio ad Maius appellować, przysięgi Dekretami

28przysądzone odbierać z odebranych Jmieniem Wiell. Ze-

29znawaiącego Kwitować, Przysięgi Słuchać y na one Za-

30bierać się, w Komplanacye wchodzić na Kompromisse

31Zapisywać się Jnnych Jchmw Panów Plenipotentów Stano-

32wić y to wszystko quod verum ac Legitimum concernit

33Plenipotentem Czynić y Sprawować, a cokolwiek przez

34tegoż Wmć Pana Plenipotenta Lub onego Substytutów

35prawnie y Sprawiedliwie postąpiono y postanowiono

36będzie to wszystko Wiell. Zeznawaiący pro rato firmo et grato

37przyiąć deklaruie y Submittuie się Zawieraiąc tey Pleni-

38potencyi

k. 395v (skan 0399, strona lewa)

1tencyi robur et validitatem aż do Zaleczenia[?] tey Sprawy mo-

2cą niniejszego dobrowolnego Zeznania Swego. Tomasz

3Czarkowski Horodniczy Bracł. mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo średnio staranne. Ponieważ mocodawcą jest sam namiestnik burgrabstwa (Tomasz Czarkowski, który od 3 XI 1768 przyjmuje akta – por. akty 442–445), zeznanie przyjął Jan Jedlecki, instygator grodzki winnicki, jako subdelegat uproszony do tej czynności (por. akt 426, gdzie Kulesa zeznawał przed subdelegatem Baranowskim).

Niepewne: lista przeciwników w sprawie („z Wiell. Woyciechem[?] Uremblem[?] Trębinskim, Ostrowskim” – zapis „Wetlicm Wremblem” – może dwie lub trzy osoby: Wojciech Urembel[?], Trębiński, Ostrowski), „zezdawać” (?), słowo na k. 395v „Zaleczenia[?]” (zapewne „zakończenia” lub „załatwienia” tej sprawy). Skrót w tytule „H. B.” = Horodniczy Bracławski.

Kontekst: sprawa dotyczy zabójstwa Wojciecha Czarkowskiego, rodzonego brata zeznającego; pozwani to wymienieni szlachcice oraz sukcesorowie (spadkobiercy) Szymoniewskiego. Por. akty 420–421 – Tomasz Czarkowski jako cześnik drohicki i były dzierżawca Myśniczka.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter = stawający osobiście; tam ex actoratu quam et reatu sui = zarówno jako powód, jak i pozwany; subsellia = sądy (ławy sądowe); ex personali sua comparitione attentować = osobiście stawać i popierać; sui comparentis = samego stawającego; decreta iuste lata = wyroki słusznie wydane; a minori subsellio ad maius = z niższego sądu do wyższego; quod verum ac legitimum concernit plenipotentem = co należy do prawdziwego i prawego pełnomocnika; pro rato, firmo et grato = za ważne, trwałe i miłe; robur et validitatem = moc i ważność.

Streszczenie

3listopada 1768 przed Janem Jedleckim, instygatorem grodzkim winnickim, wyznaczonym do tej czynności subdelegatem, Tomasz Czarkowski, horodniczy i komornik graniczny bracławski, przysięgły namiestnik burgrabstwa grodzkiego winnickiego, ustanowił swego rodzonego brata Stanisława Czarkowskiego specjalnym pełnomocnikiem do wszystkich swoich spraw w Trybunale Koronnym lubelskim i lwowskim oraz w innych sądach, zwłaszcza w sprawie przeciw Wojciechowi Urembelowi[?], Trębińskiemu, Ostrowskiemu i sukcesorom Szymoniewskiego o zabicie ich brata, zmarłego Wojciecha Czarkowskiego. Pełnomocnik otrzymał pełną władzę procesową, łącznie z prawem zawierania ugód, wchodzenia w kompromisy i ustanawiania substytutów; pełnomocnictwo obowiązuje aż do zakończenia[?] tej sprawy.

Transkrypcja

k. 395v (skan 0399, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Novembris Siodmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickie[mi]

4y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrab.

5Grod. Winn. Przysięgłym Compns Pter Ur. Jmć Pan Jan Borzęcki[?]

6Ten Patent od JW. Ferdynanda Rzewuskiego Chorążego Lit. Urod.

7Józefowi Kuderewiczowi na Rotmistrzowstwo Milicyi Nadwor-

8ney dany y Służący ratione intro Contentorum ad Acta praesentia Castr. Capitl. Vinnic.

9per oblatam podał de tenore verborum Quismodi[!]: Stanisław

10Ferdynand na Pargowicy[?] y Rzewuskach Rzewuski Chorąży W. W. X.

11Lit. Chełmski etc. Starosta, Rotmistrz Pancerny w Woysku Kor.

12Orderu Orła Białego Kawaler. Wszem w obec y każdemu

13z osobna komuby o tym wiedzieć należało, a mianowicie Jmci

14Panu Alexandrowi Kaminskiemu Połkownikowi Milicyi Mo-

15iey Nadworney Ukrainskiey, Jnnym Officialistom Woyskowym

16y Całey Milicyi Moiey do wiadomości podaie. Jż maiąc

17wzgląd na Zasługi Jmci Pana Józefa Kuderewicza oraz uważaiąc

18Jego Zdolności y Chęć do Służby Woyskowey daię onemu Patent

19Rotmistrzowski w Rzeczoney[?] Milicyi Moiey, Za ktorym

20aby Za prawdziwego był miany Rotmistrza mieć chcę.

21Ten Jmć Pan Rotmistrz podlegając wyższey Komendzie

22Jmci Pana Połkownika Kozaków Sobie powierzonych pod

23Kommendę w należytey trzymać regularności, oraz we

24wszelkich o Kazyach y powinnosciach sale nayprędziwiey[?]

25sprawić się, będzie Zawsze obowiązany. Naznaczaiąc temuż

26Jmci Panu Kuderewiczowi Rotmistrzowi Pensyi roczney Złł Dwieście[?]

27y Furtu[?] do Budynku Jego, gdzie ma mieszkać w Pawlicze[?] po-

28zwala się Na Złąg[?] iednaż we dwie Rące[?]. Takowy Patent

29Ręką własną podpisuię. Datum w Warszawie Die Quar-

30ta Februarij Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octa-

31vo, U tego Patentu per oblatam podanego podpis Ręki przy

32pieczęci iedney na Laku Czerwonym wyciśnioney w te

33słowa S. F. Rzewuski Chorąży Wielki Wielkiego

34Xięstwa Lit. (L. S.) Ktory to Patent iak się w Sobie ma

35Słowo w słowo do Xiąg niniejszych Grod. Winn. iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne. Niepewne: nazwisko podawcy („Jan Borzęcki” – zapis „Burzęcki/Borzęcki”), forma nazwiska rotmistrza (tytuł „Kuderewiczowi”, w tekście „Kuderewiczowi/Kuderewicza”; w akcie 443 „Kudrewicz/Kuderewicz” – ten sam człowiek, pobierający pensję 400 zł z klucza bosowskiego), słowo w tytule „Zarazem[?]”, „na Pargowicy[?]” (zapewne zniekształcone „na Podhorcach”? lub inny przydomek majątkowy – nie rozstrzygnięte), wyraz „sale nayprędziwiey[?]” (= „jak najprędzej”?), wysokość pensji („Złł Dwieście[?]” – zapisane skrótem przypominającym „IIo”), „Furtu[?]” (furaż? fura drewna?), miejsce zamieszkania „w Pawlicze[?]” (może Pawłowce / Pawołocz), końcowy zwrot „Na Złąg[?] iednaż we dwie Rące[?]” (zapewne o wypłacie pensji w dwóch ratach). Dzień daty „Die Quarta” – częściowo zasłonięty plamą.

Wyjaśnienia: milicja nadworna – prywatne wojsko magnackie (tu kozacy nadworni Rzewuskiego na Ukrainie); patent – dokument nominacyjny; rotmistrz – dowódca chorągwi (sotni); połkownik – pułkownik; Order Orła Białego – najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej; officialiści – urzędnicy, oficerowie dworscy.

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; de tenore verborum quismodi (cuiusmodi) = takiej treści słów; Datum in Varsavia die quarta Februarii millesimo septingentesimo sexagesimo octavo = dan w Warszawie 4 lutego 1768; L. S. = locus sigilli, miejsce pieczęci.

Streszczenie

7listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Jan Borzęcki[?] podał do oblaty patent wystawiony w Warszawie 4[?] lutego 1768 przez Stanisława Ferdynanda Rzewuskiego, chorążego wielkiego litewskiego, starostę chełmskiego, rotmistrza pancernego wojska koronnego i kawalera Orderu Orła Białego. Rzewuski, uwzględniając zasługi, zdolności i chęć do służby wojskowej Józefa Kuderewicza (Kudrewicza), mianuje go rotmistrzem w swojej milicji nadwornej ukraińskiej, podległym pułkownikowi Aleksandrowi Kamińskiemu, z obowiązkiem utrzymywania w należytym porządku powierzonych mu kozaków. Wyznacza mu pensję roczną 200[?] zł i dom (budynek) w Pawliczu[?], z wypłatą w dwóch ratach[?]. Patent wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 396 (skan 0399, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Novembris, Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

4y Przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgr.

5Grodzkim Winn. Przysięgłym. Compns Pter Urod. Jmć Pan Józef

6Zbicki ten Skrypt od J. O. Xcia Jmci Kajetana Czetwertyńskiego

7Podkomorz.[?] Jtskii[?] Wiell. Dłużniewskiemu Podczaszemu Bełskiemu

8na Summę Dwanaście Tysięcy Złł. Pol. dany y Służący ratio-

9ne intro Contentorum ad Acta praesentia Castr. Capitl. Vinn. per oblatam pro-

10dat de tenore tali. Niżey Ręką własną podpisany Znam

11tym ręcznym Skryptem moim w Ręce Wiell. Jmć Pana Macie-

12ja Dłużniewskiego Podcz. Bełskiego danym, Ktory tey wagi

13y mocy mieć chcę iakoby go przed Aktami Ktoremikolwiek

14autentycznemi Koronnemi Zeznał albo onemi roborował, Jż

15a na pilney własney potrzebie moiey Zaciągnąłem pożycz-

16kiem y własnemi Rękami moiemi odliczyłem w Złocie wa-

17żnym obrzezkowym, rachuiąc każdy czerwony Złoty po Zło-

18tych Osmnaście u Wiell. Jmć Pana Macieja Dłużniewskie-

19go Podcz. Bełskiego Summy Dwanaście Tysięcy Złłych Pol.

20Ktorą to Summę tąż Monetą w Złocie y rowney Kurrencyey tem[u]

21Wmć Panu Maciejowi Dłużniewskiemu Podcz. Bełskiemu wraz

22z Prowizyą po Dziesięć od Sta rachuiąc od Daty Skryptu

23tego Za Rok ieden, to iest Dnia Dwudziestego Szostego

24Września w Roku da Bog przyszłym Tysiąc, Siedmset

25Sześćdziesiąt, Dziewiątym oddać Znam y powinienem.

26Aby zaś tym pewnieyszy był Wmć Pan Maciey Dłużniewski

27Lepszey Ścisłości przerzeczoney Summy tey bespieczeństwo

28onej na Wszystkich Dobrach Swoich, a mianowicie na

29Przedmieściu Budynkach Ostrogum[?] y Zapisuie Jeż[e]-

30libym Zaś na Terminie Skryptem ninieyszym oznaczonym

31przerzeczoney Summy w Złocie, wyż wyrażonym Sposobem

32pomienionemu Wmć Panu Dłużniewskiemu niewypłacił,

33wolney Jntromissyi w też Przedmieście Budynki y Obię-

34cia w Possessyą temuż Jmć Panu Dłużniewskiemu tym

35Skryptem moc Kontraktu Zastawnego maiącym dopuścić

36Obowiązuię się, o co do odpowiedzenia Forum Ubique

37nam Sobie y Sukcessorom moim Znaznaczam. Działo się

38w Komargrodzie[?] Die Vigesima Sexta Septembris Mille-

39simo

k. 396v (skan 0400, strona lewa)

1simo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno. U tego Skry-

2ptu per Oblatam podanego podpis przy Pieczęci iedney na La-

3ku Czerwonym wyciśnioney w te Słowa Kajetan Xiążę Czetwertyn-

4ski Podkomorzy[?] B…[?] (L. S.) Ktory to Skrypt iak się w Sobie

5ma Słowo w Słowo do Xiąg ninieyszych Grod. Winn. iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, ale kilka skrótów niepewnych: urząd Czetwertyńskiego w nagłówku („Podkomorz.[?] Jtskii[?]”) i w podpisie („Podkomorzy[?] B…[?]” – może podkomorzy bracławski?), „na Przedmieściu Budynkach Ostrogum[?]” (zapewne „w Ostrogu” lub nazwa miejscowości – niepewne), miejsce wystawienia skryptu („w Komargrodzie[?]” – zapis „w Komargrodzie”; Komargród – miasteczko w woj. bracławskim), zwrot „Znaznaczam” (= naznaczam).

Wyjaśnienia: skrypt – zobowiązanie dłużne; złoto obrzezkowe (obrączkowe) – dukaty pełnej wagi (nieobrzynane); czerwony złoty = dukat (tu liczony po 18 zł); kurrencja – wartość obiegowa monety; prowizja 10 od sta – 10% rocznie; obięcia (objęcia) – zabudowania; forum ubique = sąd wszędzie (zgoda na odpowiadanie przed każdym sądem).

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; de tenore tali = tej treści; Die vigesima sexta Septembris millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno = dnia 26 września roku 1768; L. S. = miejsce pieczęci.

Streszczenie

8listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Józef Zbicki podał do oblaty skrypt wystawiony 26 września 1768 w Komargrodzie[?] przez księcia Kajetana Czetwertyńskiego, podkomorzego[?]. Czetwertyński wyznaje w nim, że pożyczył od Macieja Dłużniewskiego, podczaszego bełskiego, 12 000 zł polskich w złocie (dukat po 18 zł). Zobowiązał się zwrócić je tą samą monetą z 10% prowizji po roku, 26 września 1769. Dla zabezpieczenia długu zapisał go na wszystkich swoich dobrach, a zwłaszcza na przedmieściu i budynkach w Ostrogu[?]. W razie niezapłacenia w terminie Dłużniewski miał prawo do intromisji w te dobra, a skrypt miał moc kontraktu zastawnego. Skrypt wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 396v (skan 0400, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Novembris Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn. y Prze-

4demną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grodzkim Winnickim Przysięgłym. Compns Pter Wmć Pan Alexan-

6der Czerniawski Towarz.[?] Pancer.[?] ten Kontrakt Zastawny na Dobra

7Wieś Krupoderynce od JW. Rzewuskiego Chorążego W. X. Lit. Sobie

8Offerentowi dany y Służący ratione intro Conte. ad Acta praesentia Castr.

9Capitl. Vinn. per Oblatam prodat, Tenoris Cuiusmodi. Między Ur.

10Jmć Panem Alexandrem Czerniawskim Towarzyszem Znaku

11Pancernego w Woysku Koronnym z iedney, a Wiell. Jmć Panem

12Stefanem z Drohiewa[?] Hrodeckim Skarbn.[?] Grodzkim Regentem

13Grodzkim Chełm. Dobr JW. Rzewuskich Chorążych W. X. Lit.

14Generalnym Kommissarzem y Specyalnie ad quovis Actus w

15Grodzie Warszawskim Feria Tertia post Dominicam Oculi

16Quadragesimalem Roku teraźnieyszego Zapisanym Plenipoten-

17tem, Jmieniem Tychże JW. Rzewuskich Chorążych W. X. Lit. Czyni-

18ącym z drugiey Strony, Stanął takowy w niczym nieodmienny

19Dwuletni Zastawny na Dobra niżey wyrażone Kontrakt. Jż Jmć Pan

20Regent Chełm. Stosuiąc się do Woli y Dyspozycyi JW. Chorążego

21Lit. Pryncypała Swego na Skrypcie pewnym de Actu et Data

22Eius we Lwowie Die Decima Tertia Januarij w Roku prze-

23szłym Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmym na Summę

24Dziesięć Tysięcy Złł Pol. przez JW. Chorąż. Lit. Zaciągnionej Jmci Pa-

25nu Czerniawskiemu danym, a w Xięgach Grodzkich Winnickich

26Die Octava Februarij Roku ninieyszego Oblatowanym, ewi-

27nkowaney[?], Ktory w Roku ninieyszym Tysiąc Siedmset Sześćdzie-

28siąt Osmym przed przeszłemi bytnosci Swoiey na Kontraktach

29Lwowskich JW. Jmć Pan Ch. Litt. na Dwuletnią Possessyą nowym

30Jnwentarzem Jntratę wymiarkowawszy, Reparacyą Dworu y Prze-

31ksze[?] Ułatwi nakazał, gdy z racyi Expiracyi Zpraźnioney dla przedłu-

32żoney Jmci Pana Regenta Chełm. w Warszawie z JW. Pań-

33stwem Rezydencyi, a potym dla ustałych przez Konfederacye

34Moskiewie[?] y Hajdamaków Rozruchów do napisania tego Z

35Jnwentarza nieprzyszło, y Jmć Pan Czerniawski według

36[reklamant:] dawnieyszego

k. 397 (skan 0400, strona prawa)

1dawnieyszego w Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt

2Siodmym Sporządzonego Jnwentarza pomienioną Wieś

3Krupoderynce trzymał. Zaczym na następuiący iednoro-

4czny od przyszłego Środopościa Tysiąc, Siedmset, Sześć-

5dziesiąt, Dziewiątego Roku Zaczynać a o takowymże

6Dniu y Czasie w Roku Tysiąc, Siedmset Siedmdziesiątym

7kończyć się maiący; azeby ad mentem Dyspozycyi JW. Chorąż.

8Lit. dwuletnia wyszła Possessya, pomienioną Wieś Kru-

9poderynce ze wszystkiemi Zabudowaniami Przyległościami

10Polami, Rolami, Poddanemi Ciągłemi y nieciągłemi Jch Ro-

11bociznami, Czynszami Stawami y Powinnościami wszelkiemi

12Oryginalnym Kontraktem y Jnwentarzem opisanemi wyż

13wyrażonemu Jmci Panu Czerniawskiemu w Wolną Jntromissyą

14puszcza y podaie, z Ktorey gdyby JW. Dziedzice przy Za-

15płacie Dzierżawcy Zapowiedzianey Termin Liczenia Sum-

16my Sześcioniedzielną Awizacyą y wyliczeniem Summy

17Dziesięciu Tysięcy Złł Pol. in Eadem quantitate et quali-

18tate Jakową Skryptem iest Opisana, wraz z Robotą za

19pobudowanie Folwarku z drzewa Kupnego z całym Obe-

20yściem Domowym, Za podeymowane obligi na Łany Dwor-

21skie, za Zasiewy Ozime, Ktore się teraz płacą, dlatego

22aby podług Jnwentarza były odsiane przy Wyiściu Skarbowym

23y Ludziach gromadzkich, Za niedobrane drwa y wszelkie

24Jnne do Skarbu JW. Dziedziców miane Pretensye, w Któ-

25rych Jmć Pan Czerniawski Zupełnie Gdzieś[?] in Termino oppo-

26nowany, z Rosze[?] Salvo w Rzeczy Autentycznym poprze-

27dzaiącey, z Possessyi Pierwszey Possessyi Krupoderyńcie

28zisanie[?] Summy z Pierwszey Possessyi Krupoderyńcie

29[...]kiey JW. Dziedzicow y Jch Sukcessorów niniejszym

30Kwituie Kontraktem, Summe Tysiąc Złłych Polskich

31Medyacyi Przyiacielskiey uznaną w Grodzie Lwowskim

32w Poniedziałek Pierwszy po Swięcie S. Trzech Króli

33Rzymskich niewykupił, tedy de biennio ad bienni-

34um taz Possessya Currere ma, Poddanych aby Jmć

35Pan Dzierżawca do wielszych Powinności nad opi-

36sanie Jnwentarza niepociągał, anitez wyższych nad

37impozycyę Ojej[?] Pańszczyzny y należącego Czynszu

38Za Podorożczyznę z Ludzi niewymagał Czynszów

39a przeszło Ludzi dla uciemiężenia do wyścia z Dobr

40nieprzynaglał Jmć Pan Regent Jmieniem Skarbu

41Strzeże, a Jmć Pan Czerniawski wzaiemnie Cavet So-

42bie Casus fortuitos, tudzież Zaliczy Za Poddanych Ktoreby

43na utrzymanie ich podczas teraźnieyszych Lub przy-

44[reklamant:] szłych

k. 397v (skan 0401, strona lewa)

1szłych iakowych Woyn Boże rozruchów, przechowaniu Woyska

2wych Łożył[?] Ze Jw. Dziedzice bonifikowac tenebuntur. Zasiewy

3teraz z Skarbu Zapłacone iakowe Jnwentarzem są wyrażone

4takowe Jmć Pan Czerniawski odsiać będzie powinien, in super

5Zaś nadsianych bonifikacya pro so[?] Jmci Pana Dzierżawcy pro-

6custoditur. Jeżeliby Zaś czyli JW. Dziedziców Jnteress wyłu-

7pna tey Wioski, czyli Jmci Pana Possessora podniesienia

8Summy Lub ustąpienia Prawa potrzeba zachodzić mia-

9ła Zobopolnie bez tey Mierze Zaś wsze Strony obiedwie

10przyrzekaią. Jnwentarz do Kontraktu tego, a Kontrakt

11wzaiemnie do Jnwentarza Referowac się powinien,

12Ktory Strony obydwie we wszystkich Obowiązkach Strzy-

13mac Obliguią się. Grodownie utwierdzić. A principaliter

14Jmć Pan Regent przyrzekaiąc, a in casu Contraventionis Forum

15Grodu Kijowskiego Lub Winnickiego albo Prześwietnego

16Trybunału. A uchoway Boże bez Kroleiwia[?] Sądów Kaptu-

17rowych Lub iakie uchwalone będą Sobie Obrzegaią do

18odpowiedania, y dla pewności Rękami własnemi podpisu-

19ią. Dat w Pohrebyszczach[?] Dnia Czwartego Novembris

20Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego Roku. U tego Kon-

21traktu per Oblatam podanego podpisy Rąk Stron Obydwoch

22w te Słowa Stefan Hrodecki. Alexander Czerniawski

23Ktory to Kontrakt iak się w Sobie ma Słowo w Słowo do

24Xiąg niniejszych Grodzkich Winnickich iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Długi kontrakt, pismo staranne, ale wiele zdań bardzo zawiłych; przepis miejscami ORIENTACYJNY, szczególnie k. 397 w. 20–24 (odczyt bardzo niepewny: „Gdzieś in Termino opponowany, z Rosze Salvo …” – fragment o rozliczeniu pierwszej posesji i kwitowaniu), k. 396v w. 31–33 i k. 397v w. 1–2, 5–6 i 9.

Nazwy i osoby: wieś „Krupoderynce” (tytuł marginalny i tekst; dziś Krupoderyńce); Hrodecki z przydomkiem „z Drohiewa[?]” i dodatkowym urzędem „Skarbn.[?] Grodzkim” (może skarbnik? – niepewne); Czerniawski – „Towarzysz Znaku Pancernego w Woysku Koronnym” (por. akty 393–395, 425, 438 – Czerniawscy). Miejsce zawarcia kontraktu odczytane „w Pohrebyszczach[?]” (zapis „Szkhlbyszczach”?) – Pohrebyszcze to siedziba klucza Rzewuskich (por. akty 422, 436).

Kontekst historyczny: kontrakt wspomina „rozruchy przez Konfederacye, Moskiewie[?] y Hajdamaków” – tj. wydarzenia 1768 r. (konfederacja barska, wojska rosyjskie, koliszczyzna), przez które nie spisano nowego inwentarza; posesor ma być wynagrodzony za koszty utrzymania wojsk (żywienie, kwatery) w czasie obecnych lub przyszłych wojen.

Wyjaśnienia: kontrakt zastawny dwuletni – oddanie wsi w posiadanie wierzycielowi na dwa lata jako zabezpieczenie i spłatę procentów; Środopoście – połowa Wielkiego Postu; awizacja sześcioniedzielna – sześciotygodniowe uprzedzenie o wykupie; łany dworskie – pola folwarczne; podorożczyzna – świadczenie podwodne; casus fortuiti – przypadki losowe; sądy kapturowe – sądy bezkrólewia (tu formuła na wypadek zawieszenia normalnych sądów); de biennio ad biennium = z dwulecia na dwulecie (automatyczne przedłużenie).

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; tenoris cuiusmodi = takiej treści; ad quosvis actus = do wszelkich czynności; feria tertia post dominicam Oculi quadragesimalem = we wtorek po niedzieli postnej Oculi (15 III 1768); de actu et data eius we Lwowie die decima tertia Ianuarii = zawartym we Lwowie dnia 13 stycznia; die octava Februarii = dnia 8 lutego; in eadem quantitate et qualitate = w tej samej ilości i jakości; cavet sibi = zastrzega sobie; tenebuntur = będą zobowiązani; in super = ponadto; in casu contraventionis = w razie naruszenia; principaliter = przede wszystkim.

Streszczenie

8listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Aleksander Czerniawski, towarzysz znaku pancernego w wojsku koronnym, podał do oblaty kontrakt zawarty 4 listopada 1768 (w Pohrebyszczach[?]) z Stefanem Hrodeckim, regentem grodzkim chełmskim, generalnym komisarzem dóbr i plenipotentem Stanisława Ferdynanda i Katarzyny Rzewuskich (na mocy pełnomocnictwa z 15 III 1768). Czerniawski pożyczył Rzewuskiemu 10 000 zł (skrypt zawarty we Lwowie 13 I 1767, oblatowany w Winnicy 8 II 1768). W zamian Rzewuski już na kontraktach lwowskich 1768 r. przeznaczył mu wieś Krupoderyńce w dwuletnią posesję. Z powodu nieobecności Hrodeckiego (pobyt w Warszawie) i rozruchów (konfederacja, Moskale, hajdamacy) nie sporządzono nowego inwentarza i Czerniawski trzymał wieś według inwentarza z 1767 r. Teraz Hrodecki przekazuje mu wieś na kolejny rok – od Środopościa 1769 do Środopościa 1770 – tak, by posesja trwała w sumie dwa lata, ze wszystkimi zabudowaniami, polami, poddanymi, czynszami i stawami. Dziedzice mogą wykupić wieś za sześciotygodniowym uprzedzeniem, płacąc 10 000 zł oraz zwracając koszty budowy folwarku, zasiewów i inne należności; jeśli nie wykupią, posesja przedłuża się co dwa lata. Posesor nie może obciążać poddanych ponad inwentarz ani zmuszać ich do ucieczki. Dziedzice wynagrodzą mu przypadki losowe i koszty utrzymania wojsk w czasie wojen. Strony obiecały zatwierdzić kontrakt w grodzie i poddały się sądom grodzkim kijowskiemu lub winnickiemu albo Trybunałowi. Kontrakt wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 397v (skan 0401, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Novembris, Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winnickiemi y przedemną Tomaszem Czarkowskim

5Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winn. Przysię-

6głym. Comparens Pter Urod. Jmć Pan Michał Stefa-

7nowicz Ten Extrakt Autentyczny Dożywocie na Wieś

8Rohożne Czeczelnicky od JO. Xcia Jmci Lubomirskiego

9Woiewody Bracł. Wiell. Krasowskim danego y Służącego

10ratione intro Contento ad Acta praesentia Castr. Capitl. Vinn. per

11Oblatam prodat, de tenore tali. Wypis z Xiąg Grodz-

12kich Krzemienieckich Roku Tysiąc Siedmset Sześć-

13dziesiąt, Osmego, Miesiąca Octobris Trzydziestego Pier-

14wszego Dnia. Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi

15[reklamant:] Grod.

k. 398 (skan 0401, strona prawa)

1Grod. Krzemienieckiemi y przedemną Karolem Hanowskim

2p[ro] tunc Namiesnikiem Burgrabstwa Krzemienieckiego Compns

3Pter Urod. Jmć Pan Woyciech Otokarski[?] te Prawo dożywotnie

4od JO. Xcia Jmci Stanisława Lubomirskiego Wdy Bracł. z

5podpisem Ręki tegoż własney przy Pieczęci iedney na

6Laku Czerwonym przyciśnioney Wiell. Franciszce z Czarne-

7ckich Krasowskiey Matce y Jgnacemu Krasowskiemu

8Synowi, na Dobra Wieś Rohożne Czeczelnicke, z potwier-

9dzeniem y Approbatą Dożywocia przez S. P. JO. Xcia Józe-

10fa Lubomirskiego Podstol. Lit. in rem et Personam Wiell.

11Józefa Krasowskiego Małż. wyż wspomnianey Krasowskiey

12ratione intro Conto nadane ad Acta praesentia Castr. Capitl. Cremenec.

13per Oblatam prodat, Tenoris Sequentis. Stanisław

14Hrabia na Wiśniczu Jarosławiu, Dubnie, Rownym

15Dobrowicy[?], Starogrodzie[?], Józefgrodzie, Łabuniu, Zwiahlu

16Śmiłey[?], Ławowecz[?], Kistwic[?], Rożyńskim[?] Xiążę Lubomir-

17ski Woiewoda Bracł. Radomyski[?] Piaseczyński[?] etc. Sta-

18rosta Orderu Orła Białego y Świętego Stanisława Kawaler

19Rotmistrz Pancerny w Woysku Koronnym. Oznaymuię

20tym Prawem moim Komu wiedzieć będzie należało. Jż

21ia maiąc względy na wierne usługi Urod. Józefa Krasow-

22skiego Domowi y Jmieniowi moiemu czynione, a

23chcąc w czasy dalsze Zachęcić y wdzięczność okazać

24tedy temuż Urod. Krasowskiemu Wieś Rohożne Cze-

25czelnicką w Woiewodztwie Bracł. leżącą, Dożywociem

26przez S. P. JO. Xcia Józefa Lubomirskiego Podstol. Lit. Brata

27mego nadaną, y Prawo temuż służące potwierdzam

28y Approbuię, oraz też samą Wieś Małż. iego Wiell.

29Franciszce z Czarneckich Krasowskiey y Synowi ich

30Jgnacemu Krasowskiemu Prawem Dożywotnim

31nadaię, Ktorą to Wiell. Krasowscy z Synem Wieś po-

32mienioną Rohożne Czeczelnicką ze wszystkiemi Pod-

33danemi, Powinnościami, Czynszami, y wszelkiemi należy-

34tościami, tak iak się w Sobie ma, y Sami przywiedli[?]

35w Swoią dożywotnią odebrawszy Possessyą, oney wol-

36nie y Swobodnie aż do Ostatnich Dni Życia Swego

37bez naymnieyszey odemnie y Sukcessorów moich

38przeszkody używać maią y powinni będą. Ponie-

39waż zaś też Wiell. Krasowscy Mało[?] Dnia Dziesiętnego[?]

40go do Skarbu mego Czerwonych Złotych Pięćset

41to iest Dziewięć Tysięcy Złł Pol. dali y importowali, te-

42dy po wygasłym do szczętu Dożywociu nie wprzód

43Sukcessores

k. 398v (skan 0402, strona lewa)

1Sukcessores Jch z Dobr pomienionych ustąpić będą win-

2ni, poki by Sukcessorowie moi Summy pomienio-

3ney nie oddali y nie zapłacili. Ktore to Prawo dla tym

4większey wagi zwykłey przyzwoitey Pieczęci Ręką mo-

5ią własną stwierdzam y podpisuię. Działo się w Zam-

6ku Dubieńskim, Roku Tysiąc Siedmset Sześćdzie-

7siąt Osmego, Dnia Dwudziestego Szostego Octobris. U tego O-

8blaty Prawa dożywotniego podpis Ręki temi iest wy-

9rażony słowy. S. Lubomirski WB. (L. S.) a tak ta obla-

10ta za podaniem y prośbą wyż rzeczonego Offerenta, a

11Za moim Urzędowym przyięciem wszystka od słowa

12do słowa do Xiąg ninieyszych Grod. Krzemienieckich

13iest ingrossowana. Z ktorych y ten Wypis pod Pieczę-

14cią Grodzką Krzemieniecką iest wydany pisany

15w Krzemieńcu. A tego Extraktu Dożywocia per obla-

16tam podanego Lekta y Korekta z Extraktu przy

17Pieczęci Grodowi temu zwykłey na papierze wyci-

18śnioney w te Słowa Lect. cum Act. p. Dzierzgowski

19mp. Correxi Czarnecki mp. Anno Millesimo Septin-

20gentesimo Sexagesimo Octavo Die Trigesima

21Prima Octobris Ex Actis Castr. Capitl. Cremenec. Extradit.

22(L. S.) Ktory to Extrakt iak się w Sobie ma Słowo w Sło-

23wo do Xiąg ninieyszych Grodzkich Winnickich iest Za-

24pisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne. Niepewne: nazwisko podawcy w Krzemieńcu („Woyciech Otokarski” – może Ołokarski/Otocki), część tytulatury Lubomirskiego (k. 398, w. 20–22: „Dobrowicy[?], Starogrodzie[?], … Zwiahlu, Śmiłey[?], Ławowecz[?], Kistwic[?], Rożyńskim[?] … Radomyski[?] Piaseczyński[?]” – wiele form zniekształconych; pewne: Wiśnicz, Jarosław, Dubno, Równe, Józefgród, Łabuń, Zwiahel), zwrot „y Sami przywiedli[?]” oraz „Mało[?] Dnia Dziesiętnego[?]” (k. 398, w. 41 – sens: „teraz, przy tym akcie”?). Nazwa wsi: „Rohożne Czeczelnicke / Czeczelnicką” – Rohoźne (Rohoźna) w kluczu czeczelnickim (Czeczelnik – miasto Lubomirskich w woj. bracławskim).

Ten sam namiestnik burgrabstwa krzemienieckiego Karol Hanowski i korektor Czarnecki co w ekstrakcie krzemienieckim z aktu 439.

Sumy: 500 czerwonych złotych = 9000 zł polskich (dukat po 18 zł – por. akt 448).

Wyjaśnienia: prawo dożywotnie – nadanie dóbr w użytkowanie do końca życia; tu połączone z sumą (wniesioną do skarbu pańskiego), która musi być zwrócona spadkobiercom dożywotników przed odebraniem wsi; approbata – zatwierdzenie; in rem et personam = na rzecz i osobę; WB = wojewoda bracławski.

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum = z powodu treści wewnątrz zawartej; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia / Cremenecensia per oblatam = do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich / krzemienieckich do wpisania; pro tunc = na ten czas; tenoris sequentis = następującej treści; Lectum cum actis per Dzierzgowski, correxi Czarnecki = czytał z aktami Dzierzgowski, poprawiłem – Czarnecki; Anno 1768 die trigesima prima Octobris ex actis castrensibus capitanealibus Cremenecensibus extraditum = roku 1768 dnia 31 października wydano z akt grodzkich starościńskich krzemienieckich.

Streszczenie

8listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Michał Stefanowicz podał do oblaty ekstrakt z ksiąg grodzkich krzemienieckich z 31 października 1768. Zawiera on prawo wystawione 26 października 1768 w zamku dubieńskim przez księcia Stanisława Lubomirskiego, wojewodę bracławskiego, kawalera orderów Orła Białego i św. Stanisława. Lubomirski, w nagrodę za wierne usługi Józefa Krasowskiego dla jego domu, potwierdził nadane mu przez zmarłego brata, księcia Józefa Lubomirskiego, podstolego litewskiego, dożywocie na wsi Rohoźne Czeczelnickie[?] w województwie bracławskim. Zarazem nadał tę wieś prawem dożywotnim jego żonie Franciszce z Czarneckich Krasowskiej i synowi Ignacemu Krasowskiemu, ze wszystkimi poddanymi, powinnościami i czynszami, do końca ich życia. Ponieważ Krasowscy wpłacili do skarbu Lubomirskiego 500 czerwonych złotych (9000 zł), ich spadkobiercy nie muszą ustępować z wsi po wygaśnięciu dożywocia, dopóki spadkobiercy Lubomirskiego nie zwrócą tej sumy. Ekstrakt wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 398v (skan 0402, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Novembris Osmego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

4y Przedemną Janem Jedleckim Jnstygatorem Grodzkim Winn.

5y do tego Aktu Użytym Subdelegatem. Compns Pter Wiell.

6Jmć Pan Tomasz Czarkowski Horodniczy y Komornik

7Graniczny Bracł. Zdrowy będąc na ciele y Umyśle odstą-

8piwszy Swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

9Prawa Forum Powiatu y Wwa a pod ten Akt dobrowol-

10nego Zeznania Swego Całe się poddaiąc y wcielaiąc wia-

11domo iawno Czyni ustnie y dobrowolnie Zeznaie Jż Wiell.

12Zeznawaiący Maiąc Sprawy Swoie rożne z rożnemi Jchmi

13tak w Prześwietnym Trybunale Koronnym Lwowskim iako

14y Jnnych Subselliach, a niemogąc onych Sam osobiście

15dla rożnych w czasie teraźnieyszym przyczyn attentować

16ani promowować, przeto na mieysce y w osobie Swoiey za

17[reklamant:] prawdziwych

k. 399 (skan 0402, strona prawa)

1prawdziwych y niemylnych Plenipotentów Swoich Wiell.

2Jchmw Panów Adama Maciejowskiego Burgrabiego Grodz.

3Mielnickiego Franciszka Jaszyńskiego et Cuius Nominis

4Karpińskiego, uprasza Stanowi, ordynuie y Zapisuie daiąc

5pomienionym Jchmm Zupełny Moc y władzę we wszystkich

6Sprawach Swoich Komparycye pisać, Stawać, wdawać się, Kon-

7trowertować, Dekreta Sprawiedliwie postąpione akceptować

8od uciążliwych a Minori Subsellio ad Maius appellować

9Przysięgi Dekretami przysądzone odbierać, z odebranych

10Jmieniem W. Zeznawaiącego Kwitować, Przysięgi Słuchać

11y na one Zabierać się, w Komplanacye wchodzić na

12Kompromissa pisać się, Jnnych Plenipotentów na mie-

13ysce Swoie Stanowić y w wszelkich Dobrodzieystw Pra-

14wnych Używać, a co tylko przez tychże Jchmw Panów

15Plenipotentów y Jnnych Substytutów prawnie postą-

16pione y Sprawiedliwie postanowione będzie, to

17wszystko Wiell. Recognoscent pro rato firmo et grato

18przyiąć deklaruie y Submittuie się Zawieraiąc tey Pleni-

19potencyi robur et validitatem do Lat trzech y Miesięcy

20y[!] trzech Mocy niniejszego dobrowolnego Zeznania

21Swoiego. Tomasz Czarkowski Horodny Bracł. mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne; odczyt pewny. Druga plenipotencja Czarkowskiego tego samego tygodnia (por. akt 446 – plenipotencja specjalna dla brata Stanisława w sprawie o zabójstwo brata Wojciecha). Także tu, ponieważ mocodawcą jest sam namiestnik burgrabstwa, zeznanie przyjął instygator Jan Jedlecki jako subdelegat. Pełnomocnicy ci sami co w aktach 402, 419, 425–426 (Adam Maciejowski, burgrabia grodzki mielnicki – tu skrót „Burgrabiego Grodz. Mielnickiego” potwierdza odczyt z aktu 426; Franciszek Jaszyński; Karpiński „cuiusvis nominis”).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter = stawający osobiście; et cuius nominis (cuiusvis nominis) = i jakiegokolwiek imienia (imię nieznane); a minori subsellio ad maius = z niższego sądu do wyższego; Recognoscens = zeznający; pro rato, firmo et grato = za ważne, trwałe i miłe; robur et validitatem = moc i ważność.

Streszczenie

8listopada 1768 przed Janem Jedleckim, instygatorem grodzkim winnickim, wyznaczonym do tej czynności subdelegatem, Tomasz Czarkowski, horodniczy i komornik graniczny bracławski, ustanowił pełnomocnikami do swoich spraw w Trybunale Koronnym lwowskim i innych sądach Adama Maciejowskiego, burgrabiego grodzkiego mielnickiego, Franciszka Jaszyńskiego i Karpińskiego. Nadał im pełną władzę procesową, łącznie z prawem zawierania ugód, kompromisów i ustanawiania substytutów, na trzy lata i trzy miesiące.

Transkrypcja

k. 399 (skan 0402, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Novembris, Piętnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y Prze-

4demną Tomaszem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grod. Winn. Przysięgłym. Stanowszy Oczewiście Woźny Jenł

6Wwa Bracł. y Jnnych Opatrzny Andrzey Wołańczuk[?] Ktory w

7Moc prawdziwey Rell. Swoiey iawnie y dobrowolnie Zeznał,

8Jż on Roku teraźnieyszego Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt O-

9smego Dnia Dziesiątego Novembris na affektacyą y prawną

10Rekwizycyą Wiell. Józefa y Franciszki z Czarneckich Krasowskich

11Podczaszych Ostrzeszewskich[?] Małż. y Jgnacego Krasowskiego

12Syna Jch, maiąc przy Sobie Stronę Szlachty Ludzi Wiary

13godnych Urodz. Jchmw Panów Józefa Lubaszewicza[?] y Jgna-

14cego Zebrowskiego[?] Lawa maioris, evidentioris testimonij

15gratia sibi ad hunc Actum adhibitos był w Dobrach Wsi Ro-

16hoźcze[?] Czeczelnickiey, gdzie będąc pomienioną Wieś z

17Poddanemi Ciągłemi y Pieszemi, Daninami, Daniami, Czyn-

18szami, Czypami[?], Dziesięcinami, Stawami, Stawkami, Sadza-

19[reklamant:] wkami

k. 399v (skan 0403, strona lewa)

1wkami, Młynami, Karczmami, Arędami, Polami, Rolami,

2Lasami, Zaroślami, Dworem, Budynkami, Przybudyn-

3kami, y wszelkiemi in genere et Specie Dochodami y

4Pożytkami, tak iako się ta Wieś w Swoich Miedzach, Obchodach

5y Granicach ma y Mieć powinna Wiell. Rekwirującym Kra-

6sowskim Matce y Jgnacemu Synowi Jch, ato na Fundamen-

7cie Prawa Dożywotniego przez JO. Xcia Jmci Stanisława

8Lubomirskiego Wwody Bracł. tychże Dobr Dziedzica Roku

9teraźnieyszego Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego Dnia

10Dwudziestego Octobris w Zamku Dubieńskim dadwanego[!]

11y Konserwowanego, nemine alatere impugnante et contradicen-

12te, w realną aktualną Dożywotnią podał y postąpił Possessyą,

13y Poddanych do Gromady zwoławszy, o Panach dożywotnich

14powiedział, y Powinności wszelkie pełnie wykazał, Ktory Podda-

15ni Powinności Sobie nakazane zaraz odbywać zaczeli, w czym

16On Woźny pomieniony Szlachty Oświadczywszy się Z tamtąd

17poiechał, a przedemną Urzędem Stanowszy, prawdziwego Uwię-

18zania Swego uczynił y Zeznał Relacyą de quo Pnis Eiusdem Mlis

19Relatio Mllis qui Supra ignarus Literatum Crucem Sanctam

20posuit +.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne. Niepewne: nazwisko woźnego („Wołańczuk” – zapis „Wołanczuk”, może Wołańczyk), urząd Krasowskich („Podczaszych Ostrzeszewskich[?]” – zapis „Ostrzeszewskich”; może ostrzeszowskich), nazwiska świadków („Lubaszewicza[?]” – może Lubaczewicza; „Zebrowskiego[?]” – może Żebrowskiego), dziwne „Lawa maioris” (= zniekształcone „eo maioris”), „Czypami[?]” (= czynszami? cypami?). W tym akcie data prawa Lubomirskiego „Dnia Dwudziestego Octobris” – w ekstrakcie (akt 450) „Dnia Dwudziestego Szostego Octobris”; zapewne pisarz pominął „Szostego”.

Tłumaczenia łaciny: maioris evidentioris testimonii gratia sibi ad hunc actum adhibitos = przybranych do tej czynności dla większego i wyraźniejszego świadectwa; in genere et specie = ogólnie i szczegółowo; nemine a latere impugnante et contradicente = bez niczyjego sprzeciwu i protestu z boku; de quo praesens eiusdem ministerialis relatio; ministerialis qui supra, ignarus litterarum, crucem sanctam posuit = o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; woźny jak wyżej, nie znając pisma, postawił krzyż święty.

Streszczenie

15listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generalny województwa bracławskiego Andrzej Wołańczuk[?] zeznał, że 10 listopada 1768, w asyście szlachty Józefa Lubaszewicza[?] i Ignacego Zebrowskiego[?], na żądanie Józefa i Franciszki z Czarneckich Krasowskich, podczaszych ostrzeszowskich[?], oraz ich syna Ignacego, wprowadził Franciszkę i Ignacego w dożywotnie posiadanie wsi Rohoźne Czeczelnickie ze wszystkimi poddanymi, daninami, czynszami, dziesięcinami, stawami, młynami, karczmami, arendami, polami, lasami, dworem i budynkami. Podstawą było prawo dożywotnie nadane przez księcia Stanisława Lubomirskiego, wojewodę bracławskiego, dziedzica tych dóbr, w zamku dubieńskim w październiku 1768 (por. akt 450). Nikt się nie sprzeciwił. Woźny zwołał gromadę, ogłosił nowych panów dożywotnich i nakazał powinności, które poddani zaczęli od razu odbywać. Woźny, niepiśmienny, podpisał się znakiem krzyża.

Transkrypcja

k. 399v (skan 0403, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Novembris, Piętnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi

4Winnickiemi y Przedemną Tomaszem Czarkowskim

5Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winn.

6Przysięgłym. Compns Pter Urod. Jmć Pan Łukasz

7Kulaczyński[?] ten Regestr Szkód poniesionych

8przez Wiell. Dzwonowską Skarbny Smoleń. Spisa-

9ny, ratione intr. Cont. ad Acta Psenti Castr. Capitl. Vinn.

10per Oblatam podał. de tenore tali. Regestr Zabra-

11nych rzeczy Jeymć Pani Franciszki Dzwonowskiey

12Skarbny Smoleń. Dzierżawczyney Dobr Wsi Krzy-

13wca podczas Rabanku Haydamackiego Umańszczy-

14zny w Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiątym

15Osmym, Dnia Dwudziestego Pierwszego Czerwca

16następionym, tak przez Haydamaków iako y przez

17Poddaństwo Szczedzkie[?] Niżey wyrażone Zabranych

18w pomysłu do dowiedzenia się[?] Jnkwizycyami przez Swia-

19dków Gromady Krzywieckiey w Punkt niemieszaią-

20cey się, Lub do zaprzysiężenia przez ponoszącego Szko-

21dę Spisany Roku tegoż Dnia Piątego Listopada

22w Szybach[?]. Szkody w Krzywcu na Froncie. Primo.

23Buntownicy Haydamacy y Poddaństwo Szczedzkie[?]

24Zabrali

k. 400 (skan 0403, strona prawa)

1Zabrali Klacz Stadnych Trzydzieści a Źrebców w tym-

2że Stadzie Dziesięć, dawano Zate Całe Stado Lub

3więcey warte było, Trzy Tysiące Osmset Złł Pol.

4Secundo w tychże Dobrach Chorążyc Kozaków Human-

5skich Kazwiskiem[?] Cybulowski wraz z Chłopami Za-

6brał Skrzyn Pięć z Rzeczami y wszystkie Sprzęty Jako-

7to Sukienie[?] Bielizny y Jnne wartuiące naymniey

8Trzy Tysiące Złł Pol. Tertio w teyże Wsi Krzywcu

9Zabrali Chłopi Jagiel Korcy Pięćdziesiąt iak targi

10pod te porę świadczą uczyni Dwieście Pięćdziesiąt

11Złł Pol. Quarto. Pszenicy tamże Zabrano Korcy

12Pięćdziesiąt przedaiąc uczyniłoby Dwieście Pięćdzie-

13siąt Złł Pol. Quinto. Zabrano tamże Żyta Korcy Pięć-

14dziesiąt w targu uczyniłoby Sto Złł Pol. Sexto.

15w tychże Dobrach Krzywcu Cała Kreszczencya[?] tego-

16rocznia Zabrana z ktorey naymniey można było

17awanturzować Trzy Tysiące Złł Pol. Septimo

18Tamże Zabrano Wozów przezwornych[?] Kuwanych

19dwa, Dwieście Szesnaście Złł Pol. Octavo. Konow

20Par trzy nowych z całego Cugu tamże Zabrano

21wartuiących Dwieście Cztery Złł Pol. Nono.

22Tamże Chomontów[?] Cztery z Nabedrykami Zabrano

23Siedmdziesiąt Dwa Złł Pol. Summa Dziesięć Ty-

24sięcy Osmset, Dziewięćdziesiąt Dwa Złł Pol. Trans-

25port, Dziesięć Tysięcy Osmset Dziewięćdziesiąt Dwa

26Złł Pol. Decimo. Tamże na Froncie Zabrano Wo-

27łów Dwadzieścia y Dwa para Każda kosztowała

28tych wołów Talerow bitych Osmnaście efficit,

29Tysiąc Pięćset, Osmdziesiąt, Cztery Złł Pol. Decimo

30Primo. Krow doynych z Cielętami Dziesięć Ka-

31żda pro Talerow bitych Pięć uczyni Cztery Sta Złł Pol.

32Decimo Secundo. Sałownika[?] rożnego Zabrano

33Sztuk Dwadzieścia y trzy te kupowane y kosz-

34towały prosiem[?] gotowym Trzysta Dwadzieścia

35Cztery Złł Pol. Decimo Tertio. Macior Starych

36prócz Prosiąt Zabrano Pięćdziesiąt Sztuk Każda

37pro Złł Cztery uczyni Dwieście Złł Pol. Decimo

38Quarto. Owiec prócz Jagniąt zabrano

39sztuk Pięćdziesiąt pro Złł Trzy Sto Pięćdziesiąt Złł

40Pol. Decimo Quinto. Kozłów[?] Starych Piętnaście

41pro Złł Sześć Kur Starych Dwadzieścia Pięć Każda

42pro Złł

k. 400v (skan 0404, strona lewa)

1pro Złł dwa uczyni Sto Czterdzieści Złł Pol. Decimo

2Sexto. Wieprzów Karmnych Czterdzieści pro Złł Sze-

3snaście. Sześćset Czterdzieści Złł Pol. Decimo

4Septimo. Miodu Przaśnego Półbeczek[?] wielkie

5Ten[?] Sto Sześć Złł Pol. Decimo Octavo. Pszczół

6Starych Pni Zabrano Sto Pięćdziesiąt Każdy Ula

7Ocdziesię[?] pro Złł Osm uczyni Tysiąc Dwieście Złł Pol.

8Decimo Nono. Cyny bitey Mosiężowskiey wyrobnym

9Stołowym naczyniu Zabrano Sztuk Sześćdziesiąt

10ta Sto Dziewięćdziesiąt Złł Pol. Vigesimo. Miedzi

11w Alembikach Kotłach y innym Naczyniu Zabrano

12na Sto Pięćdziesiąt Złł Pol. Vigesimo Primo. W tymże

13Folwarku Krzywieckim iakiekolwiek było Sprzęty

14Zabrane y zdezelowane, iako to w Lochu Frukty[?]

15Masłay[?] Syry z Faskami, w Zabudowaniu Całym

16Żelaztwa naczynia Stolarskie, Stelmaskie Rymar-

17skie Kobiernicze y Jnne prócz wiele z niemałą

18trudnością nabytych a niewyrażonych, ta Szkoda

19naymniey wyniesie na Tysiąc Sto Szesdzie-

20siąt, Złł Pol. Vigesimo Secundo. W Manastyry-

21skach czyli w Manastyrku w Cerkwi OO. Bazyli-

22anów buntownicy Zabrali Skrzynie wielką z ro-

23żnemi rzeczami Kleynotami, Suknami. Summa

24Siedmnaście Tysięcy, Sto Trzydzieści Sześć Złł Pol.

25Transport Latus Siedmnaście Tysięcy Sto Trzy-

26dzieści Sześć. Złł Pol. y Futrami w teyże Skrzy-

27ni Pistoletów Srybrem nabiianych Para iedna La-

28downic Blachmalowanych[?] Dwie, To wszystko y

29Jnne naymniey Warto było Siedm Tysięcy Złł Pol.

30Vigesimo Tertio. Zabrane rzeczy przez Lilowicz-

31kich[?], Chłopi Lilujowiecy[?] Dobr JWiell. Wwody Kijow.

32Pana y Dobrodzieia w Kluczu Umańskim Zabrali

33Szkatułę w ktorey prócz niżey opisanych rze-

34czy znaydowało się samemi Pieniędzmi w Złocie

35Talerach y Rublach, Sześć Tysięcy, Siedmset,

36Dwadzieścia, Dwa Złł Pol. Vigesimo Quarto. w

37teyże Szkatule było Obrączek Złotych Trzy, Sygne-

38tów z Krwawnikami dwa naymniey wartuiących

39Dwieście Trzydzieści Cztery Złł Pol. Vigesimo Quin-

40to. W teyże Szkatule Łyżek Stołowych Srebrnych

41było Dwanaście, y duża Warzowa Łyżka iedna

42Dwieście Pięćdziesiąt Dwa Złł Pol. Vigesimo Sexto.

43W teyże Skrypt Pierwszy Zabrano od Wmć Pana

44Pileckiego Dzierżawcy Śwityckiego[?] w Kłodzie[?]

45Długu

k. 401 (skan 0404, strona prawa)

1Długu oryginalnego Cztery Tysiące, że zaś y Pro-

2wizyi od teyże Summy przez Lat kilkanaście Jon-

3zelmy[?] niewypłacał, więc Prowizya z Kapitałem

4Efficit Osm Tysięcy Złł Pol. Vigesimo Septimo.

5Drugi Skrypt od Talki[?] Kupca Bracławskie-

6go Zawierał w Sobie Czterysta Osmdziesiąt

7Złł Pol. Vigesimo Octavo. Trzeci Skrypt od Jmć

8Pana Rozwadowskiego na Trzysta Szesdzie-

9siąt Złł Pol. Vigesimo Nono. Czwarty Skrypt

10od Żydów Kupców Pohrebyskich na Pięćset Złł Pol.

11Trigesimo. Piąty Skrypt od Gromady Mani-

12kowskiey[?] na Czterysta Trzydzieści Dwa Złł Pol.

13Trigesimo Primo. Ciż Chłopi Likowieccy[?] Zabra-

14li drugą Szkatułę w ktorey prócz rożnych re-

15czy y Papierow Zabrali y Srebra łopionego[?] w

16kawałkach na Tysiąc Sześćset Złł Pol. Trigesi-

17mo Secundo. Tamże wzięto Koni Cztery Karych

18z Poiazdem Sześćset Czterdzieści Złł Pol. Trigesi-

19mo Tertio. w teyże Wsi Koni pociądnych[?] wzięto

20Trzy, naymniey Trzysta Szesdziesiąt Sześć

21Złł Pol. Trigesimo Quarto. Tamże Konia rośle-

22go Ogiera Stadnego Zabrano od Czerwonych

23Złł Dwadzieścia, Trzysta Szesdziesiąt Złł Pol.

24Summa Czterdzieści Cztery Tysiące, Osmdziesiąt

25Dwa Złł Pol. Transport Lateris Czterdzieści

26Cztery Tysiące Osmdziesiąt Dwa Złł Pol. Trige-

27simo Quinto. Tamże z Podludzi[?] Mierszchowych[?]

28Podiezdków[?] wzięto Dwa Osmdziesiąt Sześć Złł Pol.

29Trigesimo Sexto. Ciż Poiazd porąbali y Żelaza

30zabrali od tegoż Poiazdu, ktory wart był więcey

31nad Czterysta Pięćdziesiąt Złł Pol. Trigesimo Se-

32ptimo. Tamże przy Poieździe Zabrano Szley po-

33rządnych Cztery z Nabedrykami Uzdowe[?] Wo-

34bionych[?] z Leycami, wszystko to Rzemienne

35Siedmdziesiąt Dwa Złł Pol. Trigesimo Octa-

36vo. Tamże Kulbak Trzy, a w Krzywcu Cztery po-

37rządnych Zabrano od Rzemienia, te, Sto Pięćdzie-

38siąt Złł Pol. Trigesimo Nono. Kazawan[?] Jmo-

39sztny[?] Zabrany, ktory kosztował Czerwonych Złotych

40Dwanaście y dawano. Efficit, Dwieście Szesnaście

41Złł Pol.

k. 401v (skan 0405, strona lewa)

1Złł Pol. Quadragesimo. W tymże Wozie y Poieździe

2wszelkie rzeczy ktore tylko były z Sukien y Bieli-

3zny, iako co do Porządku Kredensowego y Kuchni

4wszystko Zabrano na Tysiąc Pięćset, Złł Pol. Qua-

5dragesimo Primo. W tymże Płotna Potrzebnego[?]

6Ćwierć[?] Lnianego a Soli Pięćdziesiąt, Sto Trzydzie-

7ści Dwa Złł Pol. Quadragesimo Secundo. Tamże

8y ciż Likowieccy[?] Zabrali Szkatułeczki dwie z roż-

9nemi Norymberskiemi do Strojów Białogłowskich

10rzeczami, gdzie y Szpinka Złota znaydowała się

11na Sto Pięćdziesiąt Złł Pol. Quadragesimo Tertio.

12Barw[?] dwie z Kapsztalerzu[?] Stangryta y Kutpak[?]

13wzięto nowe to wszystko Sto Złł Pol. Jn Summa

14w tym Regestrze Złł Pol. znayduie się Czterdzieści

15Sześć Tysięcy Dziewięćset, Trzydzieści Osm Złł.

16Słownie Czterdzieści Sześć Tysięcy Dziewięćset Trzy-

17dzieści Osm Złł Pol. Ktory to Regestr y w nim Su-

18mienne[?] adnotacye Podpisem Ręki Moiey Stwier-

19dzam. U tego Regestru Per Oblatam podanego

20podpis Ręki temi wyrażony słowy Fr. Dzwo-

21nowska S. S. Ręką własną. Ktory to Regestr Szkód

22Słowo w Słowo iak się w Sobie ma do Xiąg ni-

23nieyszych Grodzkich Winnickich iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, w większości pewne. Poprawność odczytu liczb sprawdzono rachunkiem: suma pozycji 1–9 = 10 892 zł (zgodnie z „Summa Dziesięć Tysięcy Osmset Dziewięćdziesiąt Dwa”), pozycje 1–21 = 17 136 zł (zgodnie z „Summa Siedmnaście Tysięcy Sto Trzydzieści Sześć”), 1–34 = 44 082 zł (zgodnie z „Summa Czterdzieści Cztery Tysiące Osmdziesiąt Dwa”), a całość 1–43 = 46 938 zł (zgodnie z sumą końcową). Wynika stąd m.in., że poz. 22 (skrzynia w monasterze) = 7000 zł, poz. 38 (kulbaki) = 150 zł, poz. 41 (płótno i sól) = 132 zł, a poz. 15 to 90 zł za kozły i 50 zł za kury (razem 140 zł).

Niepewne słowa i nazwy: nazwisko podawcy („Łukasz Kulaczyński[?]”), „Poddaństwo Szczedzkie[?]” (poddani ze wsi Szczedzk…? – nie rozstrzygnięte), miejsce spisania rejestru („w Szybach[?]”), „Chorążyc Kozaków Humańskich Kazwiskiem[?] Cybulowski” (= chorąży (chorążyc?) kozaków humańskich, imieniem/przezwiskiem Cybulowski), „Kreszczencya[?]” (= krescencja, zbiór), „Wozów przezwornych[?] Kuwanych” (= kutych), „Chomontów[?]”, „Sałownika[?]” (zapewne żywiec/świnie „sałowniki” – tuczniki?), „prosiem gotowym” (= groszem gotowym?), „Kozłów[?]”, „Półbeczek[?]”, „Ocdziesię[?]”, „Cyny bitey Mosiężowskiey[?]”, „Frukty[?] Masłay[?]”, „Lilowiczkich[?] … Lilujowiecy[?]” / „Likowieccy” (chłopi z wsi Lika…? – w kluczu umańskim wojewody kijowskiego), „Śwityckiego[?] w Kłodzie[?]”, „Jonzelmy[?]” (= jednakże?), „Talki[?] Kupca Bracławskiego”, „Gromady Manikowskiey[?]”, „Srebra łopionego[?]” (= łamanego), „Koni pociądnych[?]” (= pociągowych), „Podludzi[?] Mierszchowych[?] Podiezdków[?]”, „Uzdowe Wobionych[?]”, „Kazawan[?] Jmosztny[?]” (= karawan? kożuch? – nie rozstrzygnięte), „Barw[?] dwie z Kapsztalerzu[?] Stangryta y Kutpak[?]” (liberie stangreta i kołpak?), „Sumienne[?] adnotacye”. W tytule marginalnym powtórzone „przyczyny przyczyn” – błąd pisarza.

Kontekst historyczny: „rabanek hajdamacki umańszczyzny” – rzeź humańska i koliszczyzna (powstanie hajdamaków pod wodzą M. Żeleźniaka i I. Gonty), w czerwcu 1768; Humań zdobyto 21 VI 1768 – data szkód w rejestrze. Wymieniono „Chorążyca Kozaków Humańskich” Cybulowskiego – oficera nadwornej milicji kozackiej Potockich z Humania, która przeszła na stronę hajdamaków; poszkodowana wymienia też chłopów z dóbr wojewody kijowskiego (F. S. Potockiego) w kluczu umańskim. Rabunek objął także monaster (cerkiew) oo. bazylianów w Manastyrkach / Manastyrku, gdzie przechowywano skrzynię poszkodowanej. Por. akty 388 (wywiezienie ksiąg winnickich w VIII 1768) i 440 (list wdowy Iwaszkowskiej o hajdamakach i Moskalach).

Wyjaśnienia: rejestr szkód – spis strat złożony do akt w celu późniejszego dochodzenia odszkodowania (inkwizycja – przesłuchanie świadków; zaprzysiężenie – przysięga poszkodowanego); dzierżawczyni – posesorka dzierżawna; „na Froncie” – zapewne „na folwarku/froncie dworu”; korzec – miara zboża; talar bity – moneta srebrna (tu ok. 8 zł); czerwony złoty – dukat (tu 18 zł); krescencja – zbiór, plon; alembik – kocioł do destylacji gorzałki; nabedryki – części uprzęży (podpinki); kulbaka – siodło; szkatuła – kasetka; krwawnik – kamień (karneol) w sygnecie; transport (lateris) – przeniesienie sumy z poprzedniej strony.

Tłumaczenia łaciny: ratione intro contentorum ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = z powodu treści wewnątrz zawartej do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; Primo, Secundo, … Quadragesimo Tertio = po pierwsze, po drugie … po czterdzieste trzecie; efficit = wynosi; transport lateris = przeniesienie (sumy) ze strony; in summa = w sumie.

Streszczenie

15listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Łukasz Kulaczyński[?] podał do oblaty rejestr szkód Franciszki Dzwonowskiej, skarbnikowej smoleńskiej, dzierżawczyni wsi Krzywiec, spisany 5 listopada 1768 do dalszego dowodzenia (przez przesłuchanie gromady krzywieckiej lub przysięgę). Szkody wyrządzili 21 czerwca 1768, w czasie „rabanku hajdamackiego umańszczyzny” (koliszczyzny), hajdamacy i zbuntowani poddani. W rejestrze, w 43 pozycjach, wymieniono m.in.: stado 30 klaczy i 10 źrebców (3800 zł); pięć skrzyń z rzeczami zabranych przez chorążego kozaków humańskich Cybulowskiego z chłopami (3000 zł); zboża i cały tegoroczny zbiór; wozy, konie, woły (22 sztuki), krowy, świnie, owce, kozy, drób i 150 pni pszczół; naczynia cynowe i miedziane (alembiki, kotły); żywność i sprzęty folwarczne. W monasterze oo. bazylianów w Manastyrku zabrano jej skrzynię z kosztownościami, futrami i pistoletami (7000 zł). Chłopi z klucza umańskiego wojewody kijowskiego zabrali jej szkatułę z gotówką (6722 zł), obrączkami, sygnetami, srebrnymi łyżkami i skryptami dłużnymi (m.in. na 8000 zł), drugą szkatułę ze srebrem, konie, pojazd z uprzężą, kulbaki, odzież i inne rzeczy. Łączna szkoda wyniosła 46 938 zł polskich. Rejestr podpisała Franciszka Dzwonowska, skarbnikowa smoleńska; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 401v (skan 0405, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego,

2Miesiąca Listopada Piętnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winnic.

4y Przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiesn.

5Burgr. Gr. Winn. Przysięgłym. Compns Pter Ur. Jmć P. Mi-

6chał Jdecki[?] ten Skrypt od W. Wrzesza[?] Lowcz.[?]

7Cernie[?] JO. X. Jmć WWdz[icowi][?] Zimier[?] Swiato[?] Czetwer-

8tyńskiemu Stolnik[?] Woronow[skiemu][?] Gam[?] y Ster[?] rato Jntro Contento

9[reklamant:] ad Acta.

10[na lewym marginesie, pionowo, inną ręką:] [?] per modernum Regentem[?] / Gor[?] Kobierzycki[?] F. Mossuwski[?]

k. 402 (skan 0405, strona prawa)

1ad Acta Castr. Capitl. Vinn. per Obltam podał w Sens tako-

2wy: Ja niżey podpisany Zeznaię tym Dokumentem mo-

3im ktory pro Authentico mieć chcę: Jż J. O. X. Jmć Antoni

4WWdzic[?] Zimierz[?] Czetwertyński Sta Woronowski[?] ponieważ

5pozwala dla mnie niżey podpisanego Rumacyi z Dobr

6Wsi Zetatynki[?] do S. Woyciecha w niedziel Dwie,

7z wywozem o mil Cztery, przeto niniejszym obowiązu-

8ię się Skryptem pod Utratą nietylko tey rumacyi

9ale y przekonowania[?], Poddanym Zetatyńskim[?]

10przez cały Trakt od Dekretu Kontraktowego aż do

11wyrzeczenia Rumacyi żadney niewyrządzać ani

12sam przez się, ani przez Synów, tudzież przez za-

13dne Subordynowane Osoby przykrości y uciąże-

14nia, ktory to Skrypt dla lepszey trwałości Wagi

15y walorów Ręki moiey własney stwierdzam pod-

16pisem. U tego Skryptu per Oblatam podanego Data

17y podpis w te Słowa: Datum w …owce[?] Die

18Decima Tertia Novembris Millesimo Septin-

19gentesimo Sexagesimo Octavo Anno.

20Wrzesz mp.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Intytulacja i tytuł marginalny pisane bardzo ozdobnie – odczyty nazw w nich NIEPEWNE; treść skryptu (k. 402) czytelna. Słowa „ad Acta.” na dole k. 401v to kustosz (reklamant) – tekst ciągnie się na k. 402. Wystawca podpisał się „Wrzesz” (w tytule „W. Wrzesza”); urząd („L. C.”/„Lowcz.”) nieodczytany. Odbiorca: książę Antoni Światopełk Czetwertyński (por. akty 411–412, 434) – tytuł zapisany „WWdzic Zimierz[?]” i w intytulacji „Cernie[?] … Zimier[?]” – zapewne „Woiewodzic Czerniechowski” (ojciec Antoniego, Stanisław Czetwertyński, był wojewodą czernihowskim), co nie zostało tu jednoznacznie odczytane; „Sta Woronowski[?]” = starosta woronowski[?] (w akcie 434 odczytano „Starosty Danieckiego[?]” – do sprawdzenia przy rewizji). Nazwa wsi „Zetatynki / Zetatyńskim” – niepewna. Miejsce wystawienia skryptu zasłonięte plamą („w …owce”).

Pionowa notka na lewym marginesie k. 401v (inna ręka) – odczyt bardzo niepewny („per modernum Regentem …”).

Wyjaśnienia: rumacja – opuszczenie (ustąpienie z) dóbr przez dotychczasowego posesora; „do S. Woyciecha w niedziel Dwie” – do dwóch tygodni po św. Wojciechu (23 IV); „z wywozem o mil Cztery” – z prawem wywiezienia rzeczy na odległość czterech mil (poddani dają podwody); dekret kontraktowy – wyrok wydany na kontraktach (lwowskich lub dubieńskich); subordynowane osoby – podwładni.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter = stawający osobiście; ratione intro contentorum ad acta castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam = z powodu treści wewnątrz zawartej do akt grodzkich starościńskich winnickich do wpisania; pro authentico = za dokument autentyczny; Datum … die decima tertia Novembris millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno = dan … dnia 13 listopada 1768 roku.

Streszczenie

15listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Michał Jdecki[?] podał do oblaty skrypt wystawiony 13 listopada 1768 przez Wrzesza[?]. Wystawca, któremu książę Antoni Światopełk Czetwertyński, wojewodzic czernihowski[?] i starosta woronowski[?], pozwolił opuścić (wykonać rumację z) dobra wsi Zetatynki[?] do dwóch tygodni po św. Wojciechu, z prawem wywozu rzeczy na cztery mile, zobowiązał się pod utratą tego prawa nie wyrządzać poddanym tej wsi żadnych przykrości ani uciążeń – ani sam, ani przez synów, ani przez podwładnych – od dekretu kontraktowego aż do zakończenia rumacji. Skrypt wpisano do ksiąg grodzkich winnickich.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 402 (skan 0405, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Listopada Piętnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi

4[reklamant:] Grod.

k. 402v (skan 0406, strona lewa)

1Gr. Winn. y Przedemną Tomaszem Czarkowskim Na-

2miesnikiem Burgr. Gr. Winn. Przysięgłym. Compns Pter Ur.

3Jmć P. Stefan Lewski[?] ten Extrakt z Grodu Krem[ienieckiego][?]

4bowel[?] autentycznie wydanego z Wpisaniem w nim

5Donacyi na Dobra intro wyrażone od JW. X. Jmć

6W[oie]w[o]d[zi]ny[?] Zimiery[?] z Anieli z Terminskich Swiato[pełkowey][?] Czetwer-

7tyńskiey[?] Matki Woron.[?] Małż. Rodzicow in Rem et

8Personam JO. X. Jmć Kajetana Czetwertyńskiego

9Podkomorzego[?] Jllus.[?] Jnflant.[?] Kawalera[?] Rationé inte-

10contentorum ad Acta Castr. Capitl. Vinn. per Oblatam

11prodat, Tenoris Sequentis: Actum in Castro Krem[enecensi][?]

12bovliensi[?] Feria Tertia ipso Die Festi S. Lucae Evan-

13gelistae Anno Domini Millesimo Septingentesimo

14Sexagesimo Octavo. Coram Officio et Actis Praesentibus

15Castr. Capitl. Krembov.[?] Pter Compns Jllmus Antonius Wo-

16jciechus in nova Czetwertnia et Hodomicze[?] Swiato-

17Dux Czetwertyński, Junior[?] Voronoviensis[?] Jllmi Stephani Ko-

18zhia[?], de Brodzkie[?] Swiato Czetwertyńskich Ducum

19mox Brat[?]… Coniugum Filius, olim vero Jllmor. Nicolai

20et Constantiae de Bossakie[?] Czetwertyńskich Con-

21iugum Castr. Miscensis[?] nepos, olim autem Nicolai et

22Domicellae de Dulbus[?] Solomerecki[?] Czetwer-

23tyńskich Coniugum Castr. Miscens.[?] Pronepos, olim

24Demum Jllmor. Stephani Sinnubi[?] et Annae Boži-

25cowiecz[?] Czetwertyńskich itidem Coniugum Succumne[?] Bonetsi[?]

26Abnepos et Aniela de Termińskie Coniux Sanimen-

27tibus et Corporibus existentes, juro suo quovis compe-

28tenti omisso et Jurisdictione propria post habita

29Cuius vero Castr. Capitl. Krembov.[?] Jn se postpos ac

30Bona Sua aliter omnia quae ad actum hunc atti-

31nent benevole assumunt[?] palam publice libere[?]

32recognoverunt et quid Jllmus Maritus Solus pro

33Se, Jam vero Jllma Consors in assistentia Eiusd. Mariti

34Sui uti Tutoris Coniugalis, et quilibet Jllmor. Suo

35pro Jnteresse recognovit: Quia Jlli Bona sua

36propria et Hereditaria videlicet Villam Hodo-

37mieze[?] integram Bona vero Oppidum Nova

38Czetwertnia, alias Borowicze[?] tum Villas Tru-

39Zatyn[?] Hradie[?] et Postem[?] in Villa Topile[?] … Bala

k. 403 (skan 0406, strona prawa)

1tinatu Volhyniae Districtu Lucorien[si] consistentia Eund[em]

2Jllmum Recognoscentem una cum Jllmo Dionysio Duce Swiatopełk

3Czetwertyński Castel. Dorig[?] Filiastro Suo, per medium

4quaesita necdum divisa variisque oneribus tam antiquis

5quam recentius involuta, in Palatinatu vero Bracł.

6Districtu Vinn. Bona capite Jllmorum Antecessorum

7Jllmum Recognoscentem Jure Divino et naturali Successio-

8ne devoluta, divisioneque Eiusd. erga Jnnos Jllmos

9Fratres Germanos Ejus, videlicet: Tractum

10Kuźminiecz[?] cum attinentiis tum villas Pa-

11prowska[?], Granowszczyzna[?], et Zetatynka[?]. Bo-

12na autem Oppidum Komargrod cum Sub-

13urbiis att., Villa Lipowka, Nowy Staw, Bor-

14sków[?], Kiślaków[?] tum Villas Łoboy[?]

15et Rudka noviter locatas, per Eundem

16Jllmum Recognoscentem Eod. Superius Expresso Jllmo

17Filiastro Suo pariter per medium quaesita et

18non divisa, variisque antiquis oneribus Creditoribus[?]

19in Parte obnoxia, Jtem Bona in Palatinatu

20Eod. et Districtu Lucoriensi[?] Partim Judicationi

21partim Exemptioni Subiacentia videlicet

22Oppidum Tymanówka[?] nuzpa[?] et wyspu[?]

23tum Bona Spectantia Villas Drankow[?], Fe-

24derowska[?], Modzie[?] Dziedzicz[?] Bona jam Potiori

25in Parte Swojeski[?] Evicta, Sed hactenus manu

26capta et in Possessione non Extantia, tam

27in Regno Poloniae quam in Magno Ducatu Litt. in

28variis Palatinatibus, Terris et Districti-

29bus Situata, et Ex vi Juris naturae Quaesita et

30Successivi, tum probata Compsitorum[?] Actionis Eund.

31Jllmum Recognoscentem concernentium cum omni Conve-

32[nienti] Bor[um][?] Jure Dominioque pro tripsa[?] magnificantia[?]

33Titulos[?] Leandis[?] Subditis et praeta[?] Edificiis

34Fundis[?] Pratis, Campis, Sylvis, Nemoribus

35Indaginibus, Rubetis, Virgultis, Stagnis, Piscinis

36Fluviis, Fluminibus, Rivulis, Aquis, Decursibus

37Molendinis, Molendinatoribus, Subditis

38Laboribus, Vigiliis nocturnis et Diurnis

39Censibus[?] Dationibus, Decimis, Appriariis[?], Apiste-

40riis[?]

k. 403v (skan 0407, strona lewa)

1nis quinimo cum omnibus Eorund. Bonorum usi-

2bus, Fructibus Proventibus et emolumentis

3quibusvis nil Sibi Suisq. Successoribus Jn pri-

4[mi]s Bonis reservando et excipiendo Jam

5Ex nunc et de facto Jllmo Cajetano Swiatopełk Duci

6Czetwertyński Suo ac Sui Regii[?] Majoris[?]

7Filio Suo dat donat et resignat perpetuis

8et in Evum[?] possessionem[?], Et nunc ad Supra

9Scripta Bona admittit, per Jllum[?] et suc-

10cessores Suos sibi facilius conducere potuit

11Datam[?] et Concessam nec per se nec per

12quasvis Subordinatas Personas Turbare[?] et

13Jnterrumpere[?] … se Suis cum Bonis assecu-

14rat. cum Jure patronatus[?] … Ecclesiarum[?] …

15Proventuum Parochor[um][?] nihilominus de Bo-

16… Bonorum in quibusvis …

17… exclusis[?] ac … Respectu Summarum[?]

18in quovis Foro et Judicio

19… haerentibus. Jllma vero Aniela de Ter-

20mińskie Ducissa Czetwertyńska … mo

21… Regnis[?] Super[?]scripta Bona Jure

22Advitalitatis ab Jllmo Marito Suo …

23scripto Subiecta, in Personam Jllmi

24Filii Sui … cedit et condescendit

25… Sub Damnis … Terrestribus Bo-

26… quovis Foro Competenti et Ubicunque …

27Jn quibus Bona consistunt Sibi Suisq.

28Successoribus ad … respondendum Assi-

29gnat Recognitionis praesentis vigore.

30U tego Extraktu per Oblatam podanego

31Lekta y Korrekta w te Słowa:

32Lect. cum Actis …[?] Anielski[?] mp.

33… Ex Actis Castr. Capitl. Kremb.[?] Extr.

34Correxi

k. 404 (skan 0407, strona prawa)

1Gorski[?] Rożnowski. L. S. Ktory to

2Extrakt Wyżey wyrażony w Sens Takowy

3my Expensy[?] per Oblatam podany do Xiąg

4niniejszych Grodzkich Winn. iest ingrosso-

5wany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Ekstrakt łaciński pisany przez pisarza słabo znającego łacinę, z licznymi zniekształceniami i pominięciami; tytuł marginalny i intytulacja pisane bardzo ozdobnie. Przepis łaciny ORIENTACYJNY ([?], [...]), szczególnie genealogia Czetwertyńskich (k. 402v, w. 15–22), formuły końcowe na k. 403v (w. 9–30) i nazwy miejscowości. Pewne lub dość pewne elementy: data wpisu (15 XI 1768), podawca Stefan Lewski[?] (por. akt 439 – ten sam podawca ekstraktu krzemienieckiego), data zeznania („Feria Tertia ipso Die Festi S. Lucae Evangelistae … 1768” = wtorek 18 X 1768), osoby (Antoni Wojciech Światopełk Czetwertyński, jego żona Aniela z Termińskich, syn Kajetan), nazwy dóbr: Nowa Czetwertnia i Hodomicze[?] (pow. łucki, woj. wołyńskie), Komargród z przedmieściami, Lipówka, Nowy Staw, Łoboy[?], Rudka (woj. bracławskie, pow. winnicki), „Tractum Kuźminiecz[?]” z wsiami Paprowska[?], Granowszczyzna[?], Zetatynka[?], miasteczko Tymanówka[?] i wsie Dranków[?], Fedorowska[?] (częściowo w cudzym posiadaniu – „evicta”).

Gród, w którym zeznano donację: zapis „in Castro Krembovliensi[?]”, „Castr. Capitl. Krembov.[?]”, „Kremb.” – zapewne Krzemieniec (por. akty 439 i 450 – ekstrakty krzemienieckie podane w tym samym czasie), choć forma łacińska jest zniekształcona; nie rozstrzygnięto.

Uzupełnienie (2026-10-10, przy akcie 457): relacja intromisji Kajetana Czetwertyńskiego (akt 457) podaje miejsce zeznania tej samej donacji jako „in Castro Trebovlie[?]” – czyli gród trembowelski; odczyty „Krem…/Kremb…” w tym akcie należy zapewne rozumieć jako „Tremb…” (Trembowla).

Związki z innymi aktami: akt 448 – skrypt Kajetana Czetwertyńskiego wystawiony w Komargrodzie[?] (26 IX 1768); akt 454 – rumacja ze wsi Zetatynki[?] u Antoniego Czetwertyńskiego; akty 411–412, 434 – Capowce Antoniego Światopełka Czetwertyńskiego. W akcie 434 urząd Antoniego odczytano „Starosty Danieckiego[?]”, w 454 „Sta Woronowski[?]”, tu „Junior[?] Voronoviensis[?]” – zapewne starosta woronowski.

Tłumaczenie (sens): Działo się w grodzie [krzemienieckim?] we wtorek w samo święto św. Łukasza Ewangelisty 1768. Przed urzędem i aktami grodzkimi stawili się osobiście jaśnie oświecony Antoni Wojciech na Nowej Czetwertni i Hodomiczach[?] Światopełk książę Czetwertyński, [starosta] woronowski[?], syn Stefana i … z Brodzkich[?] Czetwertyńskich, wnuk Mikołaja i Konstancji z Bossakowskich[?], prawnuk Mikołaja i … z Dulskich[?] Solomereckich[?], praprawnuk Stefana i Anny … – oraz jego żona Aniela z Termińskich, zdrowi na ciele i umyśle; zrzekłszy się własnego sądu i poddawszy się jurysdykcji tego grodu, zeznali – mąż sam za siebie, a żona przy asystencji męża jako opiekuna małżeńskiego – że swoje dziedziczne dobra (Hodomicze[?], miasteczko Nowa Czetwertnia alias Borowicze[?] i wsie w woj. wołyńskim, pow. łuckim, wspólne z pasierbem Dionizym Czetwertyńskim, kasztelanicem[?], niepodzielone i obciążone długami; a w woj. bracławskim, pow. winnickim – dobra odziedziczone po przodkach: klucz Kuźmińce[?] z wsiami Paprowska[?], Granowszczyzna[?] i Zetatynka[?] oraz miasteczko Komargród z przedmieściami, wsie Lipówka, Nowy Staw, Borsków[?], Kiślaków[?] i nowo osadzone Łoboy[?] i Rudka, także wspólne z pasierbem; a nadto miasteczko Tymanówka[?] i wsie Dranków[?], Fedorowska[?] – w znacznej części odebrane (ewikowane) i nieposiadane – i wszelkie inne dobra w Koronie i na Litwie) ze wszystkimi przynależnościami, poddanymi, lasami, wodami, młynami, czynszami, dziesięcinami itd., nie zastrzegając sobie niczego, od teraz i faktycznie dają, darują i odstępują na wieczność synowi Kajetanowi Światopełkowi księciu Czetwertyńskiemu i wprowadzają go w posiadanie, obiecując nie przeszkadzać ani sami, ani przez podwładnych; Aniela z Termińskich zaś przysługujące jej na tych dobrach dożywocie zapisane przez męża ceduje na rzecz syna. Strony poddały się sądom właściwym miejscu położenia dóbr.

Wyjaśnienia: donacja – darowizna; advitalitas – dożywocie; filiaster – pasierb (Dionizy Czetwertyński był synem Antoniego z pierwszego małżeństwa? – w tekście „Filiastro Suo”); evicta – odebrane wyrokiem; ex nunc et de facto – od teraz i faktycznie; tutor coniugalis – mąż jako opiekun prawny żony przy czynności prawnej.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

15listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Stefan Lewski[?] podał do oblaty ekstrakt z ksiąg grodzkich (zapewne krzemienieckich). 18 października 1768 książę Antoni Wojciech Światopełk Czetwertyński, [starosta] woronowski[?], i jego żona Aniela z Termińskich zeznali tam donację na rzecz syna, księcia Kajetana Światopełka Czetwertyńskiego. Darowali mu dziedziczne dobra: na Wołyniu (Nowa Czetwertnia i Hodomicze[?] w powiecie łuckim, wspólne z pasierbem Dionizym Czetwertyńskim) oraz w województwie bracławskim, powiecie winnickim. Były to klucz Kuźmińce[?] ze wsiami Paprowska[?], Granowszczyzna[?] i Zetatynka[?], miasteczko Komargród z przedmieściami i wsie Lipówka, Nowy Staw, Łoboy[?], Rudka i inne, a także pozostałe dobra w Koronie i na Litwie, ze wszystkimi przynależnościami i dochodami. Niczego sobie nie zastrzegli. Aniela odstąpiła synowi także swoje dożywocie na tych dobrach. STRESZCZENIE NIEPEŁNE – łacina odczytana orientacyjnie, nazwy dóbr i genealogia niepewne.

Transkrypcja

k. 404 (skan 0407, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Listopada Piętnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz.

4Winn. y przedemną Tomaszem Czarkowskim

5Namiesnikiem Burgr. Grodz. Winn. przysięg.

6Comparens Personaliter Urodzony Jmć Pan Michał

7Jedlecki Ten Dekret Compromisarski między JO. XX.

8Swiatopełkami Czetwertyńskiemi Sstw.[?] Woron.

9Małż. y Jnnemi z iedney a Wiell. Jchmć PP.

10Wrzeszczami Łowcz. Czerni. y Jnnemi z drugiey Strony

11na gruncie Dobr wsi Jllakowki[?] Zaszły[?] y Fero-

12wany ratione Jntro Contentorum Ad Acta Castr. Capit.

13Vinn. per Oblatam podał. Tenoris Sequentis:

14Działo się na Gruncie Dobr wsi Jllakowki[?]

15JO. Xiącia Jmć Swiatopełka Czetwertyńskiego Sta-

16rosty Woronowskiego Dziedziczney, a zaś w Possesyi W.

17Jmć Pana Gabryela [skreśl.?], Antoniny[?] Bobrowskich[?] Skarb-

18n[ików][?] Kowalskich[?] to iest[?] leżący[?], a w Woiewodztwie

19Bracł. y Powiecie Winn. Sytuowany, w Chału-

20pie

21[na lewym marginesie, pionowo:] Dictavi et Legi Kottarzewski[?]

k. 404v (skan 0408, strona lewa)

1pie Roboczego[?] Michayła Bilyka[?], Dnia Dwudziestego

2Trzeciego Pazdzirnika Tysiąc Siedmset Sześćdzie-

3siątego Siodmego Roku, w Przytomnosci Wiell.

4Urodz. Jchmciów Panow Jozefa Sokolnickiego Woi[skiego][?]

5Jacka Rufiana[?], Jozefa Rybickiego, Andrzeia

6Gołowskiego[?], Franciszka Kurzowskiego[?], Jana Cza-

7plińskiego, Antoniego Woyciechowskiego y Jnnych wie-

8lu w rożney Kondycyi Ludzi Albowiem[?] Stanu[?] Przyby-

9łych, z mocy Compromis. Dekretu[?] Zapisu między JO.

10X. Antonim W[o]d[zi]mirzem[?] na Nowey Czetwertni y Ho-

11domiczach, tudzież Anielą z Termińskich Swiato-

12pełkami Czetwertyńskiemi Sstwami Woron. Małż. Dobr

13wsiow Jllakowki[?] Zetatynki[?] y Krasnokurki[?] Dziedzi-

14cami z iedney, tudzież WW. Małż.[?] Gabryelem, Antoniną[?] Bo-

15browskimi[?] Skarbn. Kowal.[?] Dobr wsi Krasnokurki[?]

16[?]nieyszym[?] Zastawnym y Dożywotnim, a zaś wsi Jl-

17lakowki[?] Arendownym Possessorem z drugiey; a Wiell.

18Jozefem Łowcz. Czerniow. Oycem, pierwey Dobr Kra-

19snokurki[?] a teraz Zetatynki[?] Zastawnym Possesso-

20rem, tudzież Woyciechem, Kazimirzem Łowczycami

21Czerniow. Synami Wrzeszczami, Zelichowskiemi[?] z

22Trzeciey; Jakoteż Wiell. Michałem Rakowskim[?] Pod-

23czasz. Łomż.[?] z Czwartey Strony nastąpionym[?], a

24przez specyalnych Plenipotentow za osobliwą od

25Każdey Strony Plenipotencyą w Grodz. Winn. Dnia

26Siedmnastego Pazdzirnika Tysiąc Siedmset

27Sześćdziesiąt Siodmego Roku, zeznanym, Ktorym

28to zapisem Compromis. Wiell. Daniel z Fabiszowa[?]

29Fabiszewski[?] Miecz. Owrucki za SuperArbitra y Nay-

30wyższego Sędziego od Stron wyżey wyrażonych obrany

31y zapisany iest, oraz temuż Wiell. SuperArbitrowi

32tymże Zapisem Compromisu zupełna moc y władza

33dana na mieysce, Roku[?] y Dzień wyżey na Akcie

34wyrażone bez odroczenia żadnego Z[w]lekania[?] a potym

35wraz z Wiell. Jchmć Panami Arbitrami po Dwuch

36[kustosz:] od Stron

k. 405 (skan 0408, strona prawa)

1od Stron pryncypalnie[?] między Sobą czyniących to

2iest od JO. Xiążąt Jchmciów Czetwertyńskich Sstw Woro-

3nows. Małż. y Wiell. Oyca y Synów Wrzeszczów Sobo-

4wanymi[?], zasiadłszy nayprzod pretensye y Kate-

5goryę Wiell. Rakowskich[?] Podczaszych Łomżyń.

6Małż. za środkuiącym[?] Komplanacyi Roku Tysiąc

7Siedmset Sześćdziesiąt Czwartego Dnia Piątego

8Grudnia w Jllakowce[?] nastąpiony, roztrząsnąwszy[?]

9prolatis Juramentis, et inquisitionibus ostatecznie

10rezolwował, a potym pretensye Stron wszystkich w Kom-

11promiss wchodzących tak z Possesyi y Gruntu,

12iakoteż z iakiegokolwiek źrzodła od czasu zacz-

13ętych[?] wyżey wzmiankowanych Dobr w Possesyi

14aż do czasu teraznieyszego Compromissu zeznania

15między Stronami wypływaiące y wynikłe za po-

16przedzaiącym wywiedzeniem, Jnquizycyi y nakazaniem

17Jndagacyi, [na lewym marginesie, ze znakiem odsyłacza: tudzież Juramentow tylekroć ilekroć potrzeba y natura Jnteresu każdego][?] iak ich okoliczności wyciągali[?] będą[?], Słuszno-

18sci uważać będzie, rozsądzić y pomiarkować, pomo-

19derować, winnych z Qualitate delicti ukarać, nie-

20winnych uwolnić, Satysfakcyą iakowa komu kto[?]-

21go[?] podług Prawa y Słuszności pokaże się nakazać

22y finalnie bez dopuszczenia apellacyi nieuważaiąc

23na upor, niestanie lubo odstąpienie Strony, Czyli

24osob lub iedney osoby, et obstante Magnificorum Ar-

25bitrorum discrepantia nic w zamian[?] wcale[?] nierozsądzone-

26go niezostawuiąc decydować; decyzyi zaś Strony

27wszystkie zadosyć czynić obowiązane pod winą [?]

28banicyi wieczney na Stronie przestępuiącey[?] ty-

29le razy, Ile potrzeba wymagać będzie Extendowa[ć]

30[?] będzie maiąc na Grunt y Termin wyżey na Ak-

31cie specyfikowany, zachowawszy jurisdykcyą ze wszy-

32stkim Aktom[?] temu przyzwoitym[?] bez pieczętowania[?]

33Woznemu Generalnemu Woiew. Bracł. y Jnnych opatrz-

34nemu Alexandrowi Radzimińskiemu ufundować[?]

35y Akt przyzwolić, oraz dla nachilonego iuż ku

36[kustosz:] Zachodowi

k. 405v (skan 0409, strona lewa)

1Zachodowi Słońca[?] tenże Akt do Dwudziestego

2Czwartego Pazdziernika odwołać nakazał. A na

3Dniu Subotnim to iest Dwudziestym Czwartym te-

4goż Miesiąca, ponieważ y Strony ieszcze wszystkie

5z przyiaciołmi nieziechali[?] Się były od wołania tego Aktu

6dopraszano się, przeto dogadzaiąc Żądaniom Stron

7oraz pozwalaiąc sposobności do sprowadzenia Przyia-

8ciół y dla następuiącey niedzieli do Dnia Poniedział-

9kowego to iest Dwudziestego Szostego tegoż Miesiąca

10powtornie odwołać nakazał. Na Dniu zaś Po-

11niedziałkowym Dwudziestym Szostym Pazdziernika

12ziechaniem Stron wszystkich y Przyiacioł Zawoła-

13wszy przez tegoż Woźnego Akt twoy[?] potrzebni był[?] lo-

14kowani[?] przez Strony Pryncypalnie Czyniące od mien[?]-

15tu[?] Compromissu po Dwuch WW. Arbitrow uznaią, a [?]-

16tez[?] Strony to iest JO. Xiąże Antoni W[o]d[zi]mirz[?] na

17Nowey Czetwertni Swiatopełk Xiąże Czetwertyński St[a]

18[W]oronowski[?] Dobr Jllaszkowki[?] Zelatynki[?] y Krasnokur-

19ki Dziedzic, Wiell. Jgnacego z Majorów[?] Maiewskiego[?]

20Łowcz. Starodubowskiego, y Tomasza z Fałężow[?] Fa-

21łężeskiego[?] Skarbnika Sanockiego[?], a zaś Wiell. Wrzesz-

22cza Łowcz. Czerni. Swego y Synow Swoich Jmie-

23niu Czyniący Wiell. Jana Feliksa Kopystyńskiego[?]

24Subdelegata Grodz. Winn. y Urodzonego Stefana Lew-

25skiego[?] Palestranta Grodz. Winn. lokowali, przeto Sąd

26zadosyć Czynić Sentencyi Sądu Swego uznawszy,

27Strony wzaiem wchodzące Compromiss przez tegoż

28Woźnego do zapisania Komparycyi obowiązał, na kto-

29rego Terminie JO. Xiąże Antoni W[o]d[zi]mirz[?] y Aniela

30z Termińskich Xiężęta Swiatopełkowie Czetwertyn-

31scy Małż. Dobr wsiow Jllakowki[?], Krasnokurki y

32Zetatynki[?] Dziedzice, powodowie y Pozwani[?] przez Ur.

33Michała Matuszewskiego[?] umocowanego, oczewisto, tu-

34dzież Wiell. Gabryel, Antonina[?] [z][?] Bobrow[skich][?] Bobrowscy

35Skarbn. Kowalow. Dobr wsiow Krasnokurki Zasta-

36wny y Dożywotny, a zaś Jllakowki[?] Arendowny Pos-

37sessor, Powod y Pozwany, oczewisto, a Wiell. Jozef

38Łowcz. Czernichowski Dobr wsi Krasnokurki przeszły[?]

39[kustosz:] a zaś

k. 406 (skan 0409, strona prawa)

1a zaś wsi Zetatynki[?] teraznieyszy Zastawny Posses-

2sor Oyciec, tudzież Woyciech, Kazimierz Synowie Wrze-

3szczowie[?] Zelichowscy[?] Pozwani y Powodowie przez Wiell. Jozefa

4Wrzeszcza Oyca Swego y Synow Swoich Jmieniem,

5oczewisto, iakoteż Wiell. Michał Rakowski Łomż. Podcz.

6Ante hac wsi Jllakowki[?] Arendowny Possessor

7Pozwany y Powod oczewisto, oraz Wiell. Adam Kawie-[?]

8cki[?] Skarbn. Latycz. Komisarz Dobr Obernickich[?]

9JO. Xięcia Jmć Generalny, Pozwany y przypowiada-

10iący się, oczewisto, w Sądzie Stawiwszy[?] postanowiwszy

11się Prawnie między Sobą Kontrowertowali, Ktorych

12Sąd Compromiss. Kontrowersy wysłuchawszy, przytym

13trzymaiąc się dosłownie[?] Zapisu Compromiss. nayprzod porta-[?]

14lyz[?] Kategorya z Wiell. Rakowskiemi Podczaszy-

15mi Łomżyń. wprowadzić nakazuie; a wprowadzeniu po-

16nim tak[?] Sprawa Wiell. Bobrowskiego Skarbn. Kowal.

17w Czterech Artykułach tak przeciwko Wiell. Rako-

18wskiemu Podczaszemu Łomż. iakoteż Wiell. Wrzeszczom[?]

19y wzaiemnie od Tychże przeciwko temuż do Sądu Swego

20wprowadzona w tymczasie[?]. A zatym na sam przod wzię-

21tych Pieniędzy przez Wiell. Rakowskiego Podcza-

22sz. Łomż. pod prętextem niby uchwalonego wo[?]-

23ty[?] Połowę[?] Pogłownego Żydowskiego[?] wybranych, lubo

24Wiell. Rakowski Rest[?] Roku Tysiąc Siedmset Sze-

25śdziesiąt Czwartego Dnia Trzydziestego Września

26niby z Podymnego na Lantmilicyą przez Uchwałę Woie-

27wództwa Bracławskiego ustanowionego, ktorego poda-

28tku Cały Klucz Komargrodzki niepłacił, a zawsze

29w[?] Podatki razem ze wszystkich Dobr JO. Dzie-

30dzica wypłacone bywaią, na Sześćdziesiąt tylko

31[?]spełna złł. Poll. pokładu[?] y więcey niewybrał,

32twierdzi; że iednak Wiell. Bobrowski Dowodnie[?]

33stawaiąc[?] większey kwoty był wybrany od Groma-

34dy Jllakowskiey[?] alleguie, dlaczego Sąd o [?]ilości[?]

35wybranych Pieniędzy dostatecznie Jnformować się

36nie może, przeto Potrzebny był[?] Statecz[ney][?] Groma-

37dy Jllakowieckiey[?] wynaydzie[?], albo natychmiast.

38[kustosz:] a ponieważ

k. 406v (skan 0410, strona lewa)

1a ponieważ Strona stawiła, zadosyć uczynić Senten-

2cyi Sądu Swego uznawszy, do wysłuchania indykacyi

3przystąpił, z ktorey wysłuchaney y dostatecznie

4wyexaminowawszy Kontrowersyi wysłuchawszy[?], oraz

5Mając[?] zapis Compromissu y wzaiemne Stron wnioski[?],

6ponieważ Gruntownie w Sądzie Swoim dowiedziono iest

7że Wiell. Rakowski ustąpiwszy[?] Jllakowki[?] y Zetatynki[?]

8Poddanstwo że iakoby Sześćdziesiąt Koni na Całe

9Woiewodztwo tuteysze Bracł. do wybierania niby Pogło-

10wnego Żydowskiego wyprawić miało, nie tylko Żołdowych

11Pieniędzy złł. Poll. Siedmdziesiąt Trzy y Groszy Dwadzie-

12ścia Trzy wybrał, lecz więcey za ochotę[?] dalszy[?] od tey wy-

13maney[?] Szarwarkowey[?] delacyi[?] Osm Pługów temuż Wiell. Ra-

14kowskiemu na Swiey[?] orało, a piesi poddani po dniu

15iednym odrabiali. Tegoż zaś podatku nie tylko w Kraiu

16ale y w Całey Oyczyznie uchwalonego nie było, iako

17y Kwit wyżey wyrażony nie z Pogłownego lecz ra[?]-

18czey[?] z Podymnego Dany dowodzi. A zatym Sąd Stosu-

19iąc się do sprawiedliwości niesłusznie wybrany Po-

20datek od Poddanych Jllakowskich[?] y Zetatynieckich[?]

21wybrany był uznawszy, tak złł. Poll. Siedmdziesiąt

22Trzy y Groszy Dwadzieścia Trzy, iako za Pługów Osm

23wzmiankowanych po[?] złł. Trzy, iedno podług powszechney w tym

24Kraiu zwyczayności y Praktyki rachuiąc, złł. Dwadzie-

25ścia y Cztery Wiell. Bobrowskiemu przez Wiell.

26Rakowskiego do zapłacenia niżey opisanym cza-

27sie[?] y sposobem: Co tyczy[?] zaś y Dni Pieszych Ludzi,

28ponieważ Strona Żadnemi[?] W. Rakowskiemu przekon[?]-

29donieść[?], przeto Sąd nie moc pretendować żadney

30Satysfakcyi od W. Rakowskiego uznaie. W. zaś Rako-

31wskiemu do dochodzenia Osmdziesiąt złotych[?]

32Poll. wolną drogę u kogo[?] przynależy będzie ostrzega.

33Co zaś przynależy do drugiego Artykułu tegoż Wiell. Bo-

34browskiego względem wzmianki[?] Komplanacyi Roku

35Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Czwartego Dnia

36Piątego Grudnia w Jllakowce[?] między tymże WW. Mi-

37[kustosz:] chałem[?]

k. 407 (skan 0410, strona prawa)

1Michałem Rakowskim Podczaszym Łomż. by-

2łym natenczas Dobr wsi Jllakowki[?] Sub Arendo-

3wnym od W. Turlinka[?] Possessorem z iedney, a W.

4Jozefem Wrzeszczem Łowcz. Czerni. Dobr wsi Krasnoku-

5rki[?] in virtute Contractu Rocznego Arendownego

6od tegoż Wiell. Bobrowskiego miałego[?] Arendownym

7Possessorem z drugiey Strony z uciążliwey niby

8Służbym[?] Gromady Krasnokurskiey[?] do tey Kompla-

9nacyi pod Ciągnieniem do Sądu Swego wprowadzone-

10go Controwersyi wysłuchawszy y one dostatecznie

11zrozumiawszy, rozsądzaiąc że[?] tenże zapis Compro-

12miss[?] y oświadczenia Stron wzaiemne, lubo[?] li W. Bobro-

13wski sam czy[?] ze Strony przeciwney, to iest Wielmo-

14żnego Rakowskiego do [?]mentamá[?] pierwszego

15Manifestem związany[?] razem lecz tylko względem

16zabranego Owsa Korcy[?] [?]8, y wydanego Pozwu przez

17niego tylko W. Wrzeszcza na Sąd Kapturowy

18Woiew.[?] Bracł. Relacyą Roku Tysiąc Siedmset

19Sześćdziesiąt Czwartego Ante[?] Dnia Dwudziestego Dru-

20giego Septembris pod iednym Aktem nastąpio-

21nemi, oraz powtornym Manifestem Roku tegoż

22y w tymże Grodzie Dnia Dwudziestego Drugiego Octo-

23bris od tegoż W. Rakowskiego przeciwko Wiell. Wrze-

24szczowi zaniesionego[?], dowodząc że początkowa

25Sprawa nay pryncypalnie o naiechania na Grunt

26Jllakowski[?] y zabrania Owsa Kop Dwadzieścia

27Sześć z Lasu[?] Jllakowskiego[?] W. Rakowskiego Włas-

28nego[?], y Jnney pretensyi[?] Wiolencyi do Gromady

29Krasnokurskiey[?] nieściągaiącey się, poczynione, przez

30W. Wrzeszcza wszystko było, y że nawet wied[?]-

31[?]ego[?] tylko manifestu spostrzegł[?] na Kop Szterdzie-

32ści [?]dubowano[?], w relacyi zaś tylko wzmianko-

33wano że na Kop kilka y kilkanaście rozmaici

34czasy zboża wary[?] Graniy[?] od Gromady Krasnokur-

35skiey[?], y to wraz z bydłem rogatym y nierogatym

36Dworskim W. Wrzeszcza spaś[?] miano, przeiazdó[?]

37[kustosz:] Gromady

k. 407v (skan 0411, strona lewa)

1Gromady nie pozywano. Komplanacya zaś wy-

2żeyrzeczona[?] do Kop Sześćdziesiąt ultra obloquentiam[?]

3processu W. Rakowskiego spaszy niby przez Gromady

4Krasnokurską popełnioną podniosła, choć wątpli-

5wie y powierzchnie[?], oraz opisanie tyże samey Kompla-

6nacyi probuie[?], że bez opisania przez W. Rako-

7wskiego Registru dla dystynkcyi rodzaiu zboża po-

8psowanego[?] bez umiarkowania Czyli przez Sąd Ju-

9iakiey[?] Czyli Kondescensoryalny[?] Kwoty zboża

10regestrowey[?] Szymer[?] powinny ac nayskutecznieyszey[?] bez

11żadnego przez W. Rakowskiego Szkody Swoiey wzbu-

12dzenia[?] niby przez Gromadę Krasnokurską zpaszoney[?]

13poniesione[?], zaprzysiężenia y bez wezwania Gro-

14mady tey że Gromady, zawarta[?] [?]Kona[?] tylko domniema-

15ney niby Krzywdy Sto Sześćdziesiąt złł. Poll. przez

16Wiell. Wrzeszcza in rem W. Rakowskiego zapła-

17cic nakazawszy salvam repetitionem u Gromady

18Krasnokurskiey ostrzegła. Na ostatek y tego dowie-

19dzie[?] [?]zuczyiatku[?] W. Bobrowski Zabierał się, iako

20przyiachawszy[?] ze spaszy zabraniu bydła zaraz Ludzi

21Krasnokurscy[?] zatym spas lubo nie odebrali pre-

22ciez Grabieży nie[?] których do tey zatrzymaney po-

23ginęły z tych tedy wyżey wyrażonych Ekskusacyi[?]

24skasowania tey że Komplanacyi y przywrocenia Sto

25Sześćdziesiąt złł. Poll. wraz z Prowizyą tudzież

26zatrzymanemi y potraconemi Grabiżami wszy-

27dłu[?] Swoich[?] dekretuią się, że iednak Strony obydwie[?]

28w tey Komplanacyi y się tey[?] Komplanacyą między

29Sobą ustanowili, niewzruszoney trzymaią Strony-

30Gromady[?] W. Bobrowskiemu et interesse Poddanych

31Krasnokurskich czyniącemu z Strony Grabiży pędzi-

32siąt złł. Poll. za spasz wziętey złł. Poll. Sto

33Czternaście Extando[?] Juramentaliter wracie[?] debitu[?]

34saie[?] W. zaś Bobrowski tak Baczeński[?] Zacho-

35dzących Gdnych[?] Przeiwacy[?] y przeszłego zaboru

36Owsa Trzydzieści Sześć złł. Poll. ad Comple-

37[kustosz:] mentum

k. 408 (skan 0411, strona prawa)

1[inna ręka:]

2Complementum Sto Pięćdziesiąt, Sto Poll. ex nexu Kom-

3planacyi sobie należących Sądownie odstępuie, y Summą

4Sto Czternaście Złł. Poll. Kontentować się przyrzeka, oraz

5wszystkie Tey Strony utwierdzenia teyże Zgody Swoiey

6Dekretem Sądu Swego dopraszaiące się, przeto Sąd Skłaniaiąc

7się do Zgody Stron Judicialiter nastąpioney, Komplanacyą

8wyż wspomnioną w mocy nienaruszoney zachowuie.

9Summę zaś od W. Wrzeszcza y Rakowskiego Sto Czternaście

10Złł. Poll. W. Bobrowskiemu przysądza, oraz do zapła-

11cenia po połowie, to iest po Sto Pięćdziesiąt Siedm[?]

12Złł.[?] przez W. Wrzeszcza Łowcz. Czerni. niżey wyrażonym Spo-

13sobem, a przez W. Rakowskiego także Pięćdziesiąt Siedm

14Złł. Poll. a wraz z Summą wyżey wyrażoną z Jndaga-

15cyi wynikłą y za Pogłowne niby wybraną dziewiętnaście[?]-

16siąt Siedm Złł. y gr. Dwadzieścia Trzy uczyniącą, wraz

17Komputowawszy Sto Pięćdziesiąt Cztery Złł. y gr. Dwa-

18dzieścia Trzy Złł. Poll. Czyniącą Sąd nakazuie, a żeby ten-

19że W. Rakowski Summę dopiero wzmiankowaną Sto Pięć-

20dziesiąt y Cztery Złł. y gr. Dwadzieścia Trzy Złł. w Do-

21dze[?] Wnm[?] do Rąk W. Bobrowskiego, lub onego Specyal-

22nego Plenipotenta na Terminie niżey z W. Wrzeszczem

23obrachowanym zapłacić ma y powinien będzie, pod Wi-

24ną Bb.[?] W. tam że przy Manifestacyi do Publikowania nale-

25żącey, lub Jnaczey[?] z Prowizyą od Summy Samey W. Rakowskiey[?]

26tymże należącey, ponieważ Dobra Zony[?] za Prowentem Mężo-

27wym Zastępuiące tychże W. Rakowskich, a raczey Samego od-

28dał[?] y Wszelkie Wod[?] podobnym że Rygorem dawszy natenczas

29Słonie[?] W. Bobrowskiemu Sto Czternaście Złł. pod

30tymże Rygorem. A[?] że Pretensye między temiż Wiell. Bo-

31browskim y Rakowskim do Dzis Dnia Zaszłe uniżnieuma[?]

32y za niedołożone[?] deklaruie, a co się zaś tknie Trzeciego Ar-

33tykułu tak W. Bobrowskiego Sto[?] W. Wrzeszczom Oycu

34y Synom, iako y wzaiemnie od tychże Sto[?] W. Bobrowskiemu

35o Prentensyę z Gruntu wsi Krasnokurskiey wynikaiące

36ponieważ ta Kategorya Względem niezasianych y zabie-

37ranych Zboża, przebrania Gruntu bez Śnatwilsze[?] dostatecznie

38osądzona bydź niemoże, przeto zawiesiwszy ostateczną na-

39tychmiast onęy Rezolucyą, in Ordine Expedyowania Jnkwi-

40zycyi nakazuie, aby Strony Jnterrogatoria, Responsoria y

41Regestra Swiadkow Ludzi wiary godney w Zeznaniach Stater do-

42brze wiadomych w Proces niewchodzących opisali, pod-

43pisali y w Sądzie Swoim Reponowali y tychże Swiadkow

44do Sądu Swego wprowadzili, do których zaprzysiężenia na

45nieKorrumpowanie onych że natychmiast obowiązuie.

46na tę Rotę[?]: Juko[?] wprowadzonych przez Siebie Swiadkow

47nienama[?]

k. 408v (skan 0412, strona lewa)

1nienamawiali, ani dathiem[?], ani prozbą, ani grozbą, ani obie-

2tnicą od prawdy nieodwodzili, adds[?] Ministerialis et ponie-

3waż Uchetnosci[?] przed Krucifixem wyobrażeniem Ukrzyżo-

4wanego Chrystusa Pana in facie Sądu swego rotnizante Mi-

5nisteriali Judicii sui Apparitore Rotą wyżey opisaną WW. tak

6Wrzeszcz, iako y Bobrowski Jurament wykonali, przeto

7Sąd zadosyć uczynić Sentencyi Sądu swego uznawszy,

8do Słuchania Jnkwizycyi zabiera się, po której wysłucha-

9niu przeczytaniu y przez wszystkie Okoliczności ma-

10tura deliberatione roztrząśnionych roztwiązuiąc przez Sąd

11swoy wyżey uczynione zawieszenie, oraz roztsądzaiąc ten-

12że zapis Kompromissowy, y wzaiemne Stron do Sądu wpro-

13wadzone Delatory[?], ponieważ z tychże Jnkwizycyi oczewi-

14ście w Sądzie swoim pokazuie się, że W. Wrzeszcz Łowcz.

15Czerni. nie czyniąc zadosyć obowiązkom Kontraktu Arendo-

16wnego rocznego między W. Gabrielem Bobrowskim Skarbnikiem

17Kowalew. Dobr wsi Krasnokurki zastawnym y Dożywo-

18tnim Possessorem z iedney, a sobą samym z drugiey

19Strony Dnia Dziewiątego Marca, Tysiąc, Siedmset, Sześć-

20dziesiąt, Czwartego Roku w Komargrodzie zawartym za-

21siewow Ozimych żadnych, w Roku Tysiąc, Siedm-

22set, Sześćdziesiątym Trzecim, miał nieodsiał, y Na Sto-

23cie nie zostawił, szczegulnie na Łanie, w prawdzie Dwor-

24skim na Polu Krasnokurskim na zwaiącym się Leżysym, lecz

25na Rolach Chłopskich, dla W. Bobrowskiego Żyta Ozi-

26mego Czetwiertnikow Sześć y Pszenicy Czetwiertnikow Dwie

27miary Dworskiey, napieczętowany w Szypi mierze ux-

28niał zażył[?]. A zatym Sąd mnieyszy[?] Rolubowny[?] przeszy-

29łaiąc się do opisu Kontraktu wyż wzmiankowanego Ro-

30cznego Arendownego, y Samey Słuszności wynayduie: Od

31W. Wrzeszcza Łowcz. Czerni. za niedosiany Żyta Czetwie-

32rtnikow Trzydzieści y Czetwierte rachuiąc po Złł. Trzy y gr.

33Piętnaście Złł. Poll. Sto Sześć, za Pługow Jesiennych Trzy-

34dzieści, Sztuk każdy wedlug Zwyczaiu Kraiu tego kładąc

35po Złł. Dwa Złł. Poll. Sześćdziesiąt, za Brony y Siewa-

36cze Złł. Poll. Piętnaście wraz liczony za nieoddane

37zasiewy Summę Złł. Poll. Sto Osmdziesiąt czyniącey

38W. Bobrowskiemu Skarbn. Kowalew. przysądza, y do Za-

39płacenia wraz z Jnszemi Summami niżey opisanym

40determinuie sposobem. A że z tychże Jnkwizycyi dowie-

41dziono iest, że W. Jozef Wrzeszcz po Expiracyi tego wy-

42przerzeczonego Kontraktu arendownego Rocznego, Zbo-

43za w Ziarnie w Szpichlerzu Krasnokurskim iuż po wy-

44ściu zupełney Roczney Rumacyi zostawił Rzeżmy Prze-

45[kustosz:] wodney[?]

k. 409 (skan 0412, strona prawa)

1wodney Ozimey Kiełbek[?] Pięćdziesiąt, Dziewięć, rydukuiąc

2na Czetwierki Czetwiertnikow Czternaście, y Kiełbek[?] Trzy, Owsa

3Kiełbek Siedmdziesiąt Dwie, Czyni Czetwiertnikow Osmna-

4ście, Jęczmienia Kiełbek Sto Odbierzy[?] Dziewięć W. Wo[y]-

5ciechowi Wrzeszczowi za Rewersem od niego nastąpionym

6oddanych, zostaie Dziewięćdziesiąt y Jedna, czyni Cze-

7twiertnikow Dwadzieścia Dwa, y Kiełbek Trzy, oraz Ży-

8ta Ozimego w Snopie nieurżnionego[?] takież za Dyspo-

9zycyą W. Bobrowskiego zmłoconego Kop Piętnaście z których

10Kop Piętnaście namłocono tey że miary Dworskiey W. Wrze-

11szcza napieczętowany w Szypi[?] Czetwiertnikow Siedmna-

12ście, y że na odsiew Jesienny wyżey wyrażonym Sposobem

13W. Bobrowskiemu został Kompensowany, dla tego y

14wysianych niby na odsiew w Roku Tysiąc, Siedm-

15set, Sześćdziesiąt, Czwartym, Żyta Czetwiertnikow Sześć

16Pszenicy Czetwiertnikow Dwa z teyże miary tu się przytacza,

17y do oddania lub zapłacenia, niżey wyrazić się maiącym

18Determinuie Sposobem, które to wszystkie Zboża, po-

19nieważ W. Bobrowski in Termino[?] obrocił usum, przeto

20Sąd Kompromis[?] trzymaiąc się do Prawa, y Słuszno-

21ści, lub in natura też Zboże oddać, albo też cenę niżey

22wyrażoną W. Bobrowskiemu przez W. Wrzeszcza zapła-

23cic nakazuie, to iest za Pszenicy Czetwiertnikow Czter-

24naście, y Kiełbek Trzy, każdy Czetwierti kompu-

25tuiąc po Złł. Pięć Złł. Poll. Siedmdziesiąt Trzy, gr.

26Dwadzieścia Dwa Szelągi[?] Jeden, y puł. Owsa Czetwiertnikow

27Osmnaście, Jeden po Złł. Dwa Złł. Trzydzieści Sześć, za

28Jęczmienia Czetwiertnikow Dwadzieścia Dwa, y Kiełbek

29Trzy, Czetwierti podkładu[?] Dwa, y gr. Osmnaście Złł. Poll. Pięć-

30dziesiąt y Dziewięć, gr. Jeden[?] Szelągi[?] y puł. Za Żyta Cze-

31twiertnikow Siedmnaście Czetwierci po Złł. Trzy y gr. Pięt-

32naście Złł. Poll. Pięćdziesiąt Dziewięć y gr. Piętna-

33ście, tudzież za Żyta Siebr[?] odsiewanego Czetwiertnikow

34Sześć Złł. Poll. Dwadzieścia y Jeden, iako też Pszeni-

35cy Czetwiertnikow Dwa Złł. Poll. Dziesięć, tudzież za Wo-

36rów Trzy y Lantuch Jeden w tymże Szpichlerzu po-

37zostałe Złł. Poll. Cztery. Za Siana na Kopie Dziewięć

38do Sterty W. Bobrowskiego na Urwierszeniu[?] wzię-

39tego rachuiąc Kopie po gr. Piętnaście Złł. Cztery y gr.

40Piętnaście, czyni wszystkiego Summę Dwieście Osiemdzie-

41siąt Siedm Złł. y gr. Dwadzieścia Dziewięć Poll. wynoszą-

42cą temuż W. Wrzeszczowi[?] przysądza y do zapłacenia wy-

43żey dysponowanym obstrzega Sposobem: A ponieważ z tych-

44że Jnkwizycyi pokazuie się dowodnie, że W. Wrzeszcz Łow.

45[kustosz:] Czerni.

k. 409v (skan 0413, strona lewa)

1Czerni. w Trakcie roczney Possessyi swoiey nad Jnwen-

2tarz sobie podany nietylko wiele z Czynszow y Jnnych Poda-

3tkow wybierał, ale też Nowe Podatki wynayduiał, y od-

4dawać sobie przymuszał, tudzież Dziesięcinę po Dwa

5razy w iednym Roku brać kazał, iako u Roboczego

6Michayła Wertiuka[?] Złł. Poll. Osmnaście, u Semena

7Karola[?] Złł. Poll. Dziewięć, u Andrzeia Bezdennego

8Złł. Poll. Piętnaście, u Michayła Tezynego[?] Złł. Poll. Pięć,

9u Stacha Jarowego[?] Złł. Poll. Czternaście, Wasylowi

10Wortiukowi[?] Rzepy[?] za Kłodę niezapłacił, Złł. Poll.

11Czternaście, Osobnemu[?] Teśliukowi[?] za Cuhary[?] wzię-

12ty Złł. Poll. Pięć, u Panka Czynszu Złł. Jeden gr. Dzie-

13sięć, u Jwana Jasowego[?] Dziesięcinę Złł. Poll. Trzy,

14Jwanowi Bednarzowi za Woźek wzięty z Cho-

15montem[?] Złł. Poll. Pięć, temuż[?] pro Carentia Dierum

16Laboratilium z przyczyny słom[?] do Bilduszowce[?] Żyta

17Złł.[?] W. Wrzeszczowi[?] Zabranych y przez Niedziel

18Pięć Trzymanych niewyrobił, za co Złł. Poll.

19Sześć, Michaylowi Burlace[?] za Do[?]zor przy-

20łado[?] Pasieki Dworskiey niedopłacono Złł. Poll. Osm,

21Semenowi Wełeckowi[?] za Wóz zawzięty Złł. Poll.

22Dziewięć, u Jwana Czynszu gr. Trzynaście, u Jwana

23Sawczuka[?] Czynszu Złł. Jeden, u Jwana Chlistyka[?]

24Czynszu y za Dwa razy brany Dziesięciny Owczey

25Złł. Poll. Dwanaście, u Dmitra Jnwentarzem

26nieopodanego, Czynszu Złł. Poll. Czternaście, u Jako-

27wa Zielonego Czynszu Złł. Poll. Pięć, u Fedora

28Weseta[?] Czynszu Złł. Jeden, y gr. Dwadzieścia, u Wa-

29syla[?] Pohorzowego[?] Żyta[?] Czynszu nadto Złł.

30Piętnaście y gr. Dwadzieścia, Matwijowi Saw-

31czukowemu[?] u Synowi za Chodzenie u Pługa przez

32niedziel Trzy Złł. Poll. Sześć, u Rudnickiego[?] Te-

33raznieyszego Woźnego alias Olexie Rudrowi[?] nie-

34słusznie wziętego Czynszu Złł. Dziewięć y gr. Pięć,

35Czetwierniczych[?] Pieniędzy Złł. Poll. Dwadzieścia

36y Cztery dotąd Zatrzymanych, iako też pod pre-

37textem wyżey wyłożonego Pogłownego Chłopskiego

38wybranych od całey Gromady Złł. Poll. Pięćdziesiąt

39y Jeden niesłusznie wziął et pro usu suo obró-

40cił. A zatym przychylaiąc się do Prawa y Słuszno-

41[kustosz:] ści na

k. 410 (skan 0413, strona prawa)

1ści nakazuie, aby W. Wrzesz wyżey Specyfikowane kwoty do

2iedney zredukowany Summy Pięćset Dziewięć Złł. y Groszy

3Osm Poll. postanowiwszy, kompensowawszy sobie od W. Bobro-

4wskiego, wyż opisanym Sposobem przysądzony Summy Złł. Poll.

5Dwieście, Sześćdziesiąt, Siedm, y gr. Dwadzieścia Dziewięć do rąk

6y za kwitem W. Bobrowskiego lub onego Specyalnego Plenipo-

7tenta przed Aktami Grodz. Winn. od Aktu Dekretu ninieyszego

8za niedziel Sześć, to iest Czwartego Dnia Grudnia pod W. B. W.[?]

9in Casu Sprzeciwienia się przy Manifestacyi Publikowaniu podle-

10głey[?] zapłacić dawszy natenczas Szelągi[?] Czternaście y Groszy[?] Jeden

11Stronie W. Bobrowskiemu, pod tymże Rygorem, a Sądowi swe-

12mu per medium etc. co zaś przynależy do Czwartego Ar-

13tykułu tego W. Bobrowskiego, Sto[?] W. Wrzeszczowi Łowcz.

14Czerni. względem nieoddanego Kwitu w Grodzie Winn.

15za Dwanaście Tysięcy Złł. Poll. z Krasnokurki podnie-

16sionych, oraz o ten za Sprzeciwienie się Skryptowi y Jnnym Obo-

17wiązkom Swoim do Sądu swego wprowadzonego, Kontrower-

18syi Stron wysłuchawszy, y one dostatecznie wyrozumiawszy, ponie-

19waż W. Bobrowski na Fundamencie Kwitu rocznego od W.

20Kazimierza Wrzeszcza Łowczyca Czerni. Jmieniem W. Jozefa

21Wrzeszcza Oyca swego z Summy Pięćset Czternaście Złł.

22reptuiącey[?] ad Complementum Summy z Krasnokurki pod-

23niesioney Dwunastu Tysięcy Złł. Poll. należącey a przez W. Bo-

24browskiego dostateczney Dnia Prima Maia Tysiąc Siedmset,

25Sześćdziesiąt, Czwartego Roku na Osobę swoią danego, tudzież

26Listu tegoż Roku y Miesiąca Dnia Piętnastego od W. Jozefa

27Wrzeszcza z Krasnokurki do Subiekta[?] pisanego deklaruiące-

28[inna ręka:]

29go Kwit w tygodniu oddać, iako też y Manifestu Jmieniem swo-

30im przychylaiąc się do Dwoch pierwszych wydany w Grodzie Win-

31nym Dnia Dziesiątego Maia Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt

32Piątego przeciwko temuż W. Wrzeszczowi o nieprzyznanie Kwi-

33tu za Dwanaście Tysięcy Złotych Poll. za niewiernego[?],

34nie tylko nakazania przyznania tegoż Kwitu ale też Wska-

35zania Kary Puniendy[?] Zaciągniętey y protestacyi w Sądzie

36swoim domagał się, a W. Wrzeszcz Osobiście w Sądzie stawa-

37iący przyznaie tę zupełną w Summie Dwunastu Tysięcy

38Złotych Poll. z Krasnokurki podniesioney, odebrał Satys-

39fakcyą, y bynaymniey od uznania tegoż Kwitu żadnym ob-

40roną[?] Prawney niezastania[?] się, lecz przyznanie onegoż Ju-

41dicialiter Offiaruie. A zatym Sąd przychylaiąc się do Pra-

42wa y Słuszności tudzież wyż wyrażonych Dokumentow nakazu-

43ie, aby W. Wrzeszcz osobliwy przerzeczony Kwit podług Ugody

44nadanego sobie od W. Bobrowskiego danego w Grodzie Winn.

45na terminie y pod Rygorem wyżey oznaczonym przyzna[ł?]

46[kustosz:] nifestacyi[?]

k. 410v (skan 0414, strona lewa)

1Manifestacyi in casu Sprzeciwienia się tamże Extendo-

2wać się maiącym Zchwali[?]. Za Ekspensy[?] zaś y Protellacyą

3oraz Sprzeciwienie się Obowiązkom swoim, Wromo-

4by[?] Sądz.[?] Jlubo[?] większe Winy nakazane bydź po-

5winny, iednakże do ninieyszych przystępuiąc nakazuie,

6aby Złłch[?] Czworga Czternaście Wrzeszcz W. Bobrowskie-

7mu na tymże Samym Terminie wyż wyrażonym y

8pod Rygorem tamże opisanym w Czasie Sprzeci-

9wienia się przy Manifestacyi Extendować się maiącey

10zapłacił. Mocą Dekretu ninieyszego. A że pobezsol-

11wowanych[?] y Zakończonych Sprawach według opi-

12su Zapisu Kompromisu z W. Bobrowskim y Jnnemi ne-

13rozsądzenia[?] wchodzących Kategoryach lubo JO. X. Jmć

14Aktorat[?] swoy względem pretensyi z Possessyi Dzier-

15żawy[?] y Kontraktu Zastawnego Roku Tysiąc Siedm-

16set, Pięćdziesiąt[?] Piątego, Dnia Piątego Marca w Kna-

17ży[?] między sobą z iedney, a W. Jozefem Wrzeszczem

18Łowcz. Czerni. z drugiey Strony nastąpionego, o ar-

19gacyą[?] Poddaństwa, zabory, Szkody y rożne

20Szkody[?] w tym Poddanym poczynione, iako też w Za-

21iemności[?] do Sądu swego wprowadzać usiłuie. Aże iednak takowa

22Sprawa bez Spisania[?] Jnkwizycyi rozsądzona bydź niemoże, przeto zawie-

23szywszy oney natychmiast rozsądzenie potrzebne bydź Spi-

24sanie Jnterrogatoriow, Responsoriow et Regestrów Testium

25uznaie. A że W. Wrzeszcz nietylko dla Spisania Jnterro-

26gatoriow, ile w preteniach od Lat Dwunastu Zaległych

27ale też y dla przypadaiącey W. Pierwszy po Wszystkich Swię-

28tych Poniedziałek z Dekretu Grodu Latycz.[?] w Starogro-

29dzie[?] swoiey Kondescensyi odwołania, do następuiącey

30Soboty dopraszał się, oraz y List na wsparcie szczelności[?]

31Egzorbi[?] Legalitatis[?] od Urz. Jakoba Sockiego[?] Szymarnow-

32skiego, Dnia Piętnastego Lipca z Latyczowa o wyż

33wzmiankowaney Kondescensyi Terminie Sobie donoszący

34pokłada, tudzież JO. X. Jmć dla ułożenia Jnterrogatoriow

35na tey odwołanie[?] zezwala, przeto Sąd przychylaiąc

36się do Pozwolenia y Żądania Stron obopolnych[?]

37tworząca[?] kazał odwołać Deklaruie: nakazuiąc aby

38Strony w tym przeciągu Czasu Jnterrogatoria Re-

39sponsoria porządnie, y Regestra Swiadków wro-

40wney Liczbie Spisała[?], podpisali Sobie wzaiemnie

41komunikowali, oraz na Dniu Sobotnim, w Sądzie

42swoim reponowali. Na Dniu tedy Sobotnim to iest

43Siodmym Listopada reassumpta per Eund. Actum

44Jurisdikta[?]

k. 411 (skan 0414, strona prawa)

1Jurisdictione. Ponieważ Strony Jnterrogatoria, Responsoria

2y Regestra Swiadkow porządnie Sprawione w Sądzie swo-

3im reponuią, y Swiadkow in Pari numero do Sądu swego

4po Dziewięciu[?] Strona Obie wprowadziła, przeto Sąd Polu-

5bowny Compr.[?] zadosyć uczynić Wyrokom swoim Strony ob-

6uwynalazły[?], do zaprzysiężenia na nieKorrumpowanie też Strony

7obowiązał, y na tę Rotę, iako wprowadzonych Swiadkow, nie na-

8mawiali, nieKorrumpowali, ani Grozbą, ani Prozbą, ani obie-

9tnicą żadną od wyznania prawdy nieodwodzili, addit

10Ministerialis: y Złożywszy pod powagą Sądu swego Rotą opisa-

11ną Strony obie observata Juramentorum Solennitate Rotuzan-

12te Ministeriali Jurament wykonali, a zatym Sąd do Słucha-

13nia Jnkwizycyi przystąpił, z ktorych wysłuchanych, przyczy-

14tanych[?] y przez wszystkie okoliczności, ostatecznie roztrzą-

15śnionych[?], uznał. A nayprzod co do Aktoratu, y Pretensyi JO.

16Dziedzica, ponieważ gruntownie y dowodnie pokazało się, że

17W. Wrzeszcz Łowcz. Czerni. od Roku Tysiąc Siedmset Pięćdzie-

18siątego Piątego od Dnia Piątego Marca, wszedłszy w Possessyą

19Dobr wsi Krasnokurki Poddanstwo nietylko sam rozkazami

20y robotami niszczył, y uciemiężał, ale też Ludziom swoim Jnnych

21Chudoby Bydło Konie y Jnne Maiętności brać y zabierać do pozwalał,

22iako to Filipowi Poddanemu Krasnokurskiemu, to iest Jęcz-

23mienia Czetwertyle[?] miary Stary[?] Tulczyńskiey z Worem Jn-

24ney zabrał Czetwertylo[?], Sługi z nahaybą niełaskawą[?] y Kłocz

25Dobrze[?] przez napaść niewinnie wziął; Jurykowi Zawsztalowi[?] za

26Woły wziętych gotowych Pieniędzy Talerow Bitych Osm nie od-

27dał, Ktegoż Kłocz[?] iedno niebłatkami[?] wziął, Ktegoż Sam Wrze-

28szcz przyiezdny będąc iego własnych Jnnych Ludzi Swini y wieprza

29Mała[?] Czerkasa[?], Ludziom swoim zabić kazał. Michaylowi Ky-

30lemu[?] Koni Parę wziął, tenże W. Łowczy y Przyiacielowi swoie-

31mu oddał, Jakowowi Zielonemu Woła z Koniem razem wziąwszy

32Konia oddał, a Woła dotąd nieoddano. Ktegoż Gotowych Pieniędzy

33Talerow Bitych Trzynaście oddał tylko Złotych Trzydzieści Siedm

34y Groszy Piętnaście, a zatrzymanych zostaie u Jmć Pana Wrzeszcza

35Złotych Sześćdziesiąt Sześć y Groszy Piętnaście Poll. Ktegoż Pod-

36wieczi[?] Kopy Konopi Mocznych[?]. Michaylowi Kosheiowi[?] Byka

37y Woz Gospodarski wziął, y do Kozłowa[?] odprowadzono. Ktegoż Gwa-

38łtu[?] Zawczuka[?] Wołu Krapłyszego[?] Wołoskiego y Owca tegoż

39z Komory Gwałtownym napadszy sposobem, Kożuchy y Szara-

40wary Sabna[?] Krawnego[?] Kołowrot[?] Granatowego, y Pasów Kram-

41nych Dwa, Płotna Konopnego Arszynow Trzydzieści Cztery

42od Pługu takze wzięto. Stachowi Jarowemu Czeraz[?] zagrabiono,

43wracano usmena[?] Karolika[?] nieuczyniwszy żadney sprawie-

44dliwości wziął, wykładu[?] Złotych Dziesięć y Groszy Dwadzie-

45ścia, Ktegoż Byka wziął. Maxiłki Stan[?] Wrzeszcz Wiel-

46kowa Zawczuka[?] Koni Dwa Dobb[?] Zabi[?] Targem[?] Picad[?]

47Troie y wieprza. U Jwana Trzywoszy[?] Worow Dwa wzię-

48te y do Szarogroda oddano. U Jwana Jasowego Konia

49wziął.

k. 411v (skan 0415, strona lewa)

1wziął, y na cudze[?] wsie Kozakowi[?] dany u Panka Tetyckie[?]-

2go[?] Franko[?] Woźnica wziął Woz Kowany[?], Umychayła Rog[?]-

3[?]Pali[?] przez Lat Dziewięć nad opis Jnwentarza do Roku po Złł.

4Trzy Czynszu brał u Hrehorego Tkacza Zielonego wziął Sia-

5na Kopic Trzynaście u Semena Bilika wziął Kot Parę

6Woły[?] u Mikołaja Bilika Pszenicy Czetwiertyn[?] iedno z Worem

7y Pszenicy Kop[?] z Pola przytem[?] w tenże sam Czas[?] Kitmyna[?] Jllako[?]-

8wskiego[?] Ludzi Swawolni tegoż W. Łowczego wzięli Żelaza[?] wszy-

9stkie[?] Hawryłowi Jurczyszynowi[?] spaszono Prosa Kop Cztery u

10Fedora Czapancheskiey[?] Za spasz Stadem Jmć Pana Wrzeszcza

11popełnioną wziął do Komissarskiego[?] Woły[?], y dotąd nieoddano. U

12Jwana Ryżego[?] Sześć Kopic Michaylowi Stadem Jmć Pana Wrzeszcza

13wytratowano[?] Sianożęć gdzie zawsze stawało Kopic Siedm-

14dziesiąt[?]. U tegoż Jęczmienia putnowy[?], y Byka u Petra Dudki

15Byka tak[?] wziął, u Zuchary[?] [?]Sa[?] Bilika Owcę iedney

16y Woły u Olexy Podrucznika[?] Jęczmienia Pułtory Kopy y

17Pszenicy Kop[?] u Jwanowi Stelmaszukowi[?] spaszono Sianożęć

18gdzie zawsze stawało Kopic Czterdzieści Prokopowi Szewcowi[?]

19wsi Kołomyjcowemu[?] wziął z Pola Żyta Kopę y Siana

20Woz iedny. U Michayła Buhaja pod pretextem niby za

21rasznicę[?] Czerwonych Złł. Dwa, y Konia wziął, u Stacha

22Mazura Kłocz z Wozem, y Chomątem u Wasyla Mazura

23podobnież Kłocz u Łobka także Mazurka Kłocz po[?] Ki-

24liny[?] wziął, Zapłatku[?] zas tymże Złotych Dwanaście y Gro-

25szy[?] Piętnaście niezapłacono. U Jwana Skobadimika[?] Kłocz

26y Groszy osmnaście[?], u Tymczychi[?] Pszenicy z Pola Kopę

27u Prochora Buhaja Siana Kopic Dwie, u Hrycka Ku-

28nierza[?] Wołu Kupnego[?] rostego[?] u Jwana Kolotyzyca[?] Konia

29dolnego u Prokopa Tapuwieszeka[?] rożnemi Czasy wzię-

30to Siana Kopic Piętnaście u Pilipa Tkacza wziął Sanie[?]

31Puciora[?], z ktorych iedne zakluto[?] odebrał u Jwana Ray[?]

32dana[?] Groszy Trzynaście u Semka Osadczego Pług z Żela-

33zami u Danilka Hnatiuka Motkow[?] Pecinbich[?] Mazona[?]

34Sie pod wsią Dwie Płotna Zgrzebnego Arszynow Sześć

35Hreczki[?] Wor y Dwa Wory Pszenicy u Jlka Kołomyjczuka

36[?]worow Prosnych[?] Cztery u Andrzeia Marasza Siana Ko-

37pic Sześć Olexie Rudrowi[?] z Krasnokurki za Lat Siedm

38Zasługi niezapłacono u Jwana Osilika[?] wziął Czuhay y

39Kosę z Kosiskiem Osag[?] za Lat Dwie Służącego niezapła-

40cono[?] po Jwanie[?] Bzemiku[?] przez Angaryzacyą[?] [skreśl.] przez

41wszystko tylko z Dusza[?] wziął Jmć Pan Wrzeszcz Krowę Ciel-

42ną[?] z Cielentami Wołow Cztery Byków Dwa Jałowic Trzy, Ko-

43nia y Zboże wszystkie Swidrani[?] y Konopi Żonie Sawlikowe[?]

44rewaltyp[?] Zamenky[?] będącey Zarobku y Wydatki Dwanadzie[?]

45niezapłacono, u Andrzeia Zaworotnego[?] z okazyi W.

46Wrzeszcza Kozacy Zarapunowscy[?] Kilka wzięli Jtem[?]

47Ludzi tegoż W. Wrzeszcza u tegoż wzięli Drugą Kilku[?]

48[kustosz:] y Wor[?]

k. 412 (skan 0415, strona prawa)

1ry Wor z Żytem z Robotą[?], tudzież z tychże Jnkwizycyi poka-

2zuie się, że Stefan[?] Woyt Krasnokurski od W. Kadłubiskiego[?] kto-

3ry przed Zaiezdem[?] w Possessyą W. Wrzeszcza trzymał arendownym

4Kontraktem też Wies Krasnokurkę, miał wszelką Dyspozycyą tak

5gotowych Pieniędzy, iako y Zboża w Snopie, y w Ziarnie, u ktorego Wo[?]-

6wyty[?] Sam W. Wrzeszcz tak Pieniądze gotowe iako y Zboża za-

7brał, a kwity[?] onemu powiedawał, gdy zaś tenże Woyt umarł

8W. Wrzeszcz kwity tak swoie iako W. Kadłubiskiego[?] z Skrzyni[?]-

9ki[?], u Synow Woytowych sam w Osobie swoiey zabrawszy

10wszystkie spalił, u JO. Jmć przymuszony przez W. Ka-

11dłubiskiego Tysiąc Złłch Kapitału, a Tysiąc Prowizyi, niema-

12iąc się czym z Sowicie[?] płacić. Także u Urodzonego Zaslinskiego[?]

13Lesnego[?] Jllakowskiego[?], wziął Kłocz z Żebrem gwałto-

14wnie, y Siana Kopic Osm, u Osipka, y Lezby[?] Arendarzow przy[?]-

15szłych Zetatyńskich[?], a teraznieyszych Kniażskich[?] Roku Ty-

16siąc Siedmset, Sześćdziesiąt Piątego Zabrano przez napaść

17Kłocz Dwie, Jedną Cisawą[?] Lysą, a Drugą Skarogniadą[?], y tak

18rożnemi Sposobami, tenże W. Wrzeszcz uciemiężył, że Cwierć[?] Roku

19niedotrzymawszy wielkie musieli przetrzymać[?] odeyście[?] z Arendy Za-

20chu[?] Zetatyńskiego[?] Zabrano Wodkę[?], Stad[?] Pszczołkie[?] Posadki[?] Rożne[?] [?]-

21worow Trzy, y Jnne Gospodarskie rzeczy, Ktory to wszystek zabor w

22Ręku W. Wrzeszcza dotąd został, tę Karb[?] JO. Dziedzica[?] De[?]-

23cas[?] ponieść miał, ale nie pokazuie się nawet, W. Roku zas na-

24stępuiącym Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiątym Szostym tenże

25W. Wrzeszcz Nie maiąc nigdy Jnney żadney pretensyi do Are[n]-

26darzów Zetatynieckich[?] tylko o Trzysta Złotych Poll. nazna-

27czonych sobie Kontraktem do wypłacenia Rocznie przy Krosie[?] po[?] D[?]-

28kriez[?] Arendarzowi y Jerszonidzi[?] Arendarzom Jllakowskim y

29Zetatynieckim, sam Czynił, y przez Ludzi swoich czynić do-

30puszczał, iako to Suche[?] Męczne[?] z Kontraktu Onym należące,

31od Gromady Zetatynieckiey wybrać y na swoy pożytek obrocić

32kazał, Ludzie zaś iego Loch[?] odbiwszy, wódki[?] Wiader Czter-

33naście, Oczu[?] zabrali, Oszkę[?] na Ziemię rozbili, y z Krzy-

34neczek[?] rozbili, z ktorey Srebra, y Jnne rzeczy zabrali. Arenda-

35rzow Dwa W. Wrzeszcz tymże Arendarzom zabrawszy, Jurał[?]

36y Cały prawie Rok dla Siebie naczem[?] pędził, także prepedycyą[?]

37Ustawiczną we Młynie swoim niziem[?] czynił, Drugą Stary[?]

38biwać zabraniał, na ostatku niewiernego Arenda[?], Arendarzów

39bił mocno, przez co y Arendy nie dotrzymali, owszem odstąpić

40musieli. Ad Notia[?] Jakowszka[?] w Dobrach tegoż JO. Dziedzica

41mieszkaiącego Ludzie tegoż W. Wrzeszcza Koni Dwa, Krowę, Byka

42y Sztuk[?] nie wyprawnej Surowe na Pastwisku y gwałtownie za-

43brali, nadostatek y te pokazuie się, że W. Wrzeszcz będąc ia[?]

44[kustosz:] w Possessyi

k. 412v (skan 0416, strona lewa)

1w Possessyi wsi Zetatynki[?] na Dobra wies Jllakowkę[?] naiechał,

2gdzie zastawszy Urodz. Jozefa Studzinskiego[?] Ekonoma[?] JO. Dziedzi-

3ca po Jnkwizycyi do teyże wsi Jllakowki przysłanego, tak Gran-

4łeny[?] Kłoty[?], rozbiwaiąc z Kalicyą[?], że znacznie na Zdrowiu szwan-

5kuie[?]. Oraz Trzydzieści Siedm Poddanych to iest Trzydzieścią[?]

6z Krasnokurki, a Sześciu z Zetatynki[?] z okazyi W. Wrzeszcza

7uciekło[?] probuie[?]. A lubo Ozabitcie[?] Stefana Buchaia[?] Pod-

8danego Jllakowskiego, że niby z okazyi W. Wrzeszcza miało

9nastąpić, obiaśnił, że iednak że Zabicie wyż mianowanego Po[d]-

10[d]ana[?] Buchaia[?] z tychże Jnkwizycyi niepokazuie się, przeto

11od tego Zarzutu y Pretensyi W. Wrzeszcza Sąd Kompromi[s]-

12[sar]ski uwolniwszy, mieć moc pretendowania[?] żadney Satysfakcyi

13JO. Dziedzic w tey mierze uznaie. A lubo tych wyrazonych Rze-

14czy Bydła Zboża y Jnne Rzeczy wyż w tych Jnkwizycyach opisa-

15nych sposobem zabrane et Commodo W. Wrzeszcza applikowa-

16ne bydź się pokazuią, że iednak Sąd Swoy, tak o Jlości nie

17których Rzeczy, o Jnnych zaś Cennosci[?] Jnformowany dostate-

18cznie bydź niemoże, przeto dla doskonalszego Sądu swego

19w tey mierze obiaśnienia, et propter Subsequendam[?] mer[?]-

20cium[?] nakazuie, aby W. Mesian[?] Komissarz JO. Dziedzi-

21ca Regestra wszystkich wyżey w Jnkwizycyach wyrażo-

22nych zaborow, y Krzywd porządnie z Dystynkcyą Speci[?]-

23fikacyi Cen y walorow, Spisał, podpisał, y w Sądzie swoim

24reponował, a tym czasem dla Spisania tychże Regestrow y

25następuiącego Swięta S. Marcina Biskupa Sąd swoie do

26Dnia Dwunastego Miesiąca Listopada od wołać rozkazał.

27Na Dniu zaś Dwunastym, po reassumowaney przez Woznego

28swoy[?] W. Komisarz JO. Dziedzica, Regestra Pretensyi swo-

29ich z Jnkwizycyami od tychże, z dostatnym[?] wyprowadzo-

30nym[?] Quantitates porządnie w Sądzie swoim pokła-

31da, przeto zadosyć uczynić wyrokowi Sądu swego uz-

32nawszy do przeyrzenia y przeczytania tychże Regestrow

33przystąpił. Z ktorych przeczytanych summy[?] Kalkulowanych ku[?]-

34bo[?] i według takowego Summa Dwadzieścia y Dwa Tysią-

35cy Trzysta Siedmdziesiąt[?] Złł. y Groszy Siedm Poll. poka-

36zuie się, iednakże Sąd ex Moderamine[?] Sui samey tylko

37Dwanaście Tysięcy[?] Trzysta Siedm Złł. Poll. y Szeląg ieden

38y Puł wynayduie et in Satisfactionem wyż obiaśnionych

39Jnkwizycyami JO. Dziedzica Pretensyi przysądza, nakazu-

40iąc, aby W. Adam Kawiecki[?] Komissarz JO. Dziedzica

41Summę wyżey wyrażoną zaprzysiągł, ale natychmiast

42natę Rotę: Jako Summa Dwa[na]ście[?] Tysięcy Trzysta

43Siedm Złł. Poll. Szeląg ieden y puł za pretensyą Regestra

44[dopisek poniżej, inną ręką:] niewypisalbis[?]

k. 413 (skan 0416, strona prawa) [w górnym rogu numer 413, przekreślony błędny 414]

1Regestrami Specyfikowane sprawiedliwie JO. Xięciu Jmć

2Pryncypałom należy od W. Wrzeszcza, zapłacona bydź powin-

3na, addit Ministerialis. A ponieważ W. Adam Kawiecki

4in facie Sądu swego, Attendentibus[?] Partibus[?] Stetit[?] Jmma[?]

5Cognum[?] Crucifixi Salvatoris[?] Christi Genibus[?] et Rotisante

6Ministeriali Jurament wyżey opisaną Rotą wykonał,

7przeto Sąd Summę wyżey wyrażoną Dwanaście Tysięcy

8Trzysta Siedm Złotych Poll. Szeląg ieden y puł zaprzysiężo-

9ną y sprawiedliwą Decyduie, aby W. Wrzeszcz

10tę Summę do Rąk y za kwitem JO. Dziedzica

11Xięcia Jmć lubo onego Specyalnego Plenipotenta

12przed Aktami Grodz. Winn. na terminie y pod Ry-

13gorem niżey wyrażonym zapłacił, Co zaś do Akto-

14ratu y wzaiemnych Pretensyi Wiell. Wrzeszcza

15Łowcz. Czerni. przeciwko JO. Xięciu Jmć Dziedzi-

16cowi, lubo Wiell. Wrzeszcz Łowcz. Czerni. w Rożnych

17Punktach Jnterrogatorow swoich, rozne Pretensye

18pokłada, że iednak z tychże Jnkwizycyi żadna Pre-

19tensya niezostała wyprobowana, przeto wolnym JO.

20Xięcia Jmć od tychże Jnkwizycyami niedowiedzionych

21Pretensyi uznaie, A że Wiell. Wrzeszcz Skrypt od

22JO. Xięcia Jmć Roku Tysiąc Siedmset Pięćdzie-

23siątego Szostego Dnia Dwudziestego Drugiego

24Kwietnia w Komargrodzie na Złł. Poll. Siedmset

25Osmdziesiąt Sobie dany, a zaś w Grodzie Kamienieckim[?]

26tegoż Roku w Czwartek po Wszystkich Swiętych

27oblatowany w Sądzie swoim produkuiąc zapłace-

28nia tak Summy Kapitalney, iako y Prowizyonalney[?]

29ad Alteram tanto wynoszącey pretenduie, Strona zaś

30przeciwna nietylko przeciwko Skryptowi żadnego

31narzutu[?] dowodu niepokłada, ani też żeby kiedy

32a kiedy miała bydź płacona nie probuie, a zatym Sąd

33ninieyszy polubowny Kompromiss., przychylaiąc się do

34wyż wspomnionego Skryptu y Samey Słuszności Summę[?]

35mey[?] Kapitalney Siedmset Osmdziesiąt Złł. Poll.

36[kustosz:] iako

k. 413v (skan 0417, strona lewa)

1iako y Prowizyonalney za Lat Dziesięć, Drugą

2takową Summę Kapitału nieprzewyższaiącą zastęp[?]-

3ną y sprawiedliwą uznawszy do zapłacenia przez

4JO. Xięcia Jmć Summy wrot[?] złożoną Tysiąc Pięćset

5Sześćdziesiąt Złotych Poll. uznaie lub z przysądzoney

6Sobie y zaprzysiężoney Summy wyżey Specyfikowaney

7Dwunastu Tysięcy Trzechset Siedmiu Złotych Poll. y Puł-

8tora Szeląga od Wiell. Wrzeszcza Detrunkował[?] poz-

9wala, pozostałą zas od Detrunkacyi y po Kompenso-

10wania się Summę to iest Dziesięć Tysięcy Siedm-

11set Czterdzieści Siedm Złotych Poll. Szeląg ieden y

12puł dla JO. Xięcia Jmć Sprawiedliwie przysądzoną,

13iako iuż zaprzysiężoną, Sąd należycie Deklaruie y

14przysądza, a lubo JO. Xiążę Jmć na fundamencie Li-

15stow Dwoch pierwszego die Tertia Januarii w Krasno-

16kurce Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Piątego,

17Drugiego tegoż Roku Dnia Dziesiątego Maia w

18Zetatynce[?] Datowanych, o ustąpienie od Kontraktu

19Zastawnego Trzyletniego Zetatynieckiego[?] a Deter-

20minuiąc się Summę na Zetatynkę[?] Jmportowaną

21Dziewięć[?] Tysięcy Złotych Poll. podnieść y odebrać od

22W. Wrzeszcza do Siebie pisanych, podniesienia Sum-

23my y ustąpienia z Zetatynki[?] w Sądzie swoim do-

24pomina się, że iednak Wiell. Wrzeszcz na funda-

25mencie Zasiedziałości[?] przez Całe Trzylecie[?] y w Drugie

26przez wpadnienie iuż bliskie Roku przytym że lubo[?]

27mania[?] się wsi Zetatynki[?] Possessyi w Sądzie swoim

28domaga się, y chyba Zastąpieniem Sobie od JO.

29Xięcia Jmć Summy zaprzysiężoney y Dekretem ninie[y]-

30szym przysądzoney Sześć[?] Tysięcy Dwieście Czterdzie-

31ści Siedm Złł. Poll. od Ustąpienia od Kontraktu Zasta-

32wnego Trzyletniego Zetatynieckiego[?] offiaruie. A że JO.

33Xiążę Jmć Jnterweniente[?] Szanoli[?] Przyiacioł oraz na

34usilne prozby W. Wrzeszcza z wrodzoney wspania-

35[kustosz:] łości[?]

k. 414 (skan 0417, strona prawa)

1wspaniałości Serca swego Summę Sześć Tysięcy Dwie-

2ście Czterdzieści Siedm Złł. Poll. temuż Wiell. Wrzeszczo-

3wi Sądownie stawaiąc Daruie, oraz Wiell. Wrzeszcz

4Summę restuiącą[?] z Dziewięciu Złł. Poll. Tysięcy na Zasta-

5wie wsi Zetatynki[?] będących to iest Cztery Tysiące Pięć-

6set Złł. Poll. we Dwie Niedziele po Trzech Krolach

7Rzymskich w Roku następuiącym Tysiąc Siedm-

8set Sześćdziesiąt Osmym podnieść y odebrać nie-

9odmiennie przyrzeka y Deklaruie. A zatym Sąd ni-

10nieyszy polubowny Kompromiss. Konfirmuiąc

11się do Strony obopolney zezwolenia nakazuie, aby

12JO. Xiążę Jmć Dobr Zetatynki[?] Dziedzic Summę

13pomienioną Cztery Tysiące Pięćset Złł. Poll. na Ostat[?]-

14nio[?] Dobr wsi swoiey Zetatynki[?] przez Strony obie

15umowioną, a przez Sąd swoy Ratyfikowaną do Rąk

16y za kwitem W. Wrzeszcza Łowcz. Czerni. lub onego

17Specyalnego Plenipotenta we Dwie Niedziele po Trzech Kro-

18lach Rzymskich w Roku następuiącym Tysiąc Siedm-

19set Sześćdziesiąt Osmym pod Winą Banicyi wieczney

20przy Manifestacyi w Grodzie Winnickim we Dwie Niedziele po

21tymże Swięcie publikować się maiącey w Dobrach

22wsi Krzyżey[?] wypłacił y rzetelnie monetą w Koronie

23Polskiey[?] Kurencią swoią maiącey odliczył. Ktorey[?] wyliczeniu iednak

24Summy pod podobnymże rygorem odebrać się powinny,

25tam że Extendować się przy Manifestacyi maiący[?] na wy-

26żey wyrażonym Terminie, iednak przezimowawszy bydła[?]

27y wszelkiey Chudoby z wsi Zetatynki[?] do Swiętego

28Woyciecha, Swięta Rzymskiego[?] oraz Rumacyi Nie-

29dziel Dwie cum obedientia Subditorum[?] potrzebuiący[?]

30tymże Woyciechowi Łowczycowi[?] Wolność Cztery teraz[?]

31Jaśnie[?] Wielmożnemu Wrzeszczowi pozwala się. Lubo za-

32tem zaangaryzacyą[?] Stante obligatoria et arendatoria

33[kustosz:] Possessione

k. 414v (skan 0418, strona lewa)

1Possessione Ludzie zaiazd na Jllakowkę[?] y niewstrzy-

2mani[?] Ludzi swoich oraz za zabory y Jnne gwałtowności

3winy osobiste y worowe[?] na Wielmożnego Wrzeszcza

4zaciągane bydź powinny z wymiaru[?] Samey Sprawie-

5dliwości, iednakże Sąd polubowny Kompromisar-

6ski iako w spowszechney[?] Zgodności ad mitiora[?]

7zwykł zawsze nakłaniać się, tak y w Czasie ni-

8nieyszego zachowuiąc właściwą Sobie przy

9Lutości[?] z Łaskawości Sądowey, owe Kary od-

10stąpił[?] y Pretensye Jnne wszelkie wzaiemnie

11Kompensuiąc Pretensyami wiecznemi Czasy Kas[?]-

12suie[?] psuie y umarza wieczne Stronom wszystkim

13we wszystkich generalnie Pretensyach aż do

14Aktu Zeznania Zapisu Kompromisowego zaszłych

15w Kłada milczenie. A ponieważ Strony w Zapisie

16Kompromisarskim wyrażone y w Komparycyą wcho-

17dzące, Mocy[?] od Sentencyi Dekretu tego niezaskar-

18żaią, nadaremnie[?] przestaiąc więc Sąd Jnkwizycyi

19oprzęgnęło[?] wyprowadzone Comburendas censit,

20Powagą ninieyszego Dekretu swego. Datum An-

21no Mense[?] et Die ut supra. U tego Dekretu Sądu

22polubownego Kompromiss. Podpisy Rąk tak Wielmo-

23żnego Super Arbitra, iako y Wielmożnych Arbitrow

24od Obydwoch Stron lokowanych przy pieczęciach trzech

25nakładne[?] Czerwonym wyciśniętych[?] temi Słowy zapisa-

26ny[?] od Obydwoch Stron Super Arbiter podpisuię się Da-

27niel Fabiszewski mp. (L. S.) od Stron pryncypalnie czynią-

28cych lokowany Arbiter podpisuię się Jgnacy z Maiorów[?]

29Maiewski mp. (L. S.) od JO. Xiążąt Jchmć Swiatopełków

30Czetwertyńskich Starostow Woronowskich lokowany Arbiter Tomasz Fa-

31łęcki[?] mp. (L. S.) Ktory to Dekret per Oblatam poda-

32ny, iako się w sobie ma, Słowo w Słowo do Xiąg ninieyszych iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Akt bardzo długi (k. 404–414v, skany 0407–0418), pisany kilkoma rękami (zmiana ręki m.in. na k. 408 i w połowie k. 410), miejscami pośpiesznie, z licznymi skrótami i błędami pisarza. Przepis ORIENTACYJNY w wielu miejscach – szczególnie: wyliczenie krzywd poddanych krasnokurskich i zetatynieckich (k. 409v, 411, 411v, 412; imiona chłopów i nazwy przedmiotów niepewne), formuły łacińskie (przysięgi), część kwot. Pewne lub dość pewne: data oblaty (15 XI 1768), oblatujący Michał Jedlecki, strony, superarbiter Daniel Fabiszewski, miecznik owrucki, arbitrzy, główne kwoty i rozstrzygnięcia.

Nazwy wsi: „Jllakowka / w Jllakowce / Jllakowski” (wieś dziedziczna Czetwertyńskich, arendowana przez Bobrowskiego, wcześniej subarendowana przez Rakowskiego) – odczyt niepewny (możliwe też Iłłakówka, Hałakówka, Jelakówka); „Krasnokurka / Krasnokurski” – wieś zastawna i dożywotnia Bobrowskich, wcześniej arendowana przez Wrzeszcza; „Zetatynka / Zetatyniecki” – wieś zastawiona Wrzeszczowi (por. akty 454–455, gdzie ta sama forma). Wszystkie trzy w kluczu komargrodzkim (pow. winnicki), por. „Cały Klucz Komargrodzki” (k. 406).

Chronologia: zapis kompromisowy zeznano w grodzie winnickim 17 X 1767; sąd polubowny zasiadał we wsi „Jllakowka”[?] w chałupie poddanego Michajła Biłyka[?] od 23 X 1767 (odroczenia na 24 i 26 X), potem kolejne terminy (sobota 7 XI, 12 XI 1767); dekret podano do oblaty w Winnicy 15 XI 1768 (rok później). Wspomniane wcześniejsze akty: komplanacja w „Jllakowce” 5 XII 1764; kontrakt arendowny roczny Bobrowski–Wrzeszcz 9 III 1764 w Komargrodzie; kontrakt zastawny na Krasnokurkę od 5 III 1755; manifesty Rakowskiego 22 IX i 22 X 1764; skrypt Czetwertyńskiego dla Wrzeszcza 22 IV 1756 (Komargród, 780 zł, oblatowany w grodzie kamienieckim[?]); listy Wrzeszcza 3 I i 10 V 1765.

Główne rozstrzygnięcia (sens): (1) Rakowski ma zwrócić Bobrowskiemu niesłusznie wybrane od gromady 73 zł 23 gr („pogłówne żydowskie” rzekomo na milicję) oraz 24 zł za 8 pługów szarwarku – razem z innymi pozycjami ok. 154 zł 23 gr; (2) komplanacja z 1764 utrzymana; Wrzeszcz i Rakowski płacą Bobrowskiemu 114 zł; (3) Wrzeszcz płaci Bobrowskiemu za niezasiane ozimina (180 zł) i zabrane zboże, siano, worki (287 zł 29 gr) oraz za nadmierne czynsze i dziesięciny wybrane od poddanych krasnokurskich (wyliczenie imienne) – łącznie 509 zł 8 gr; po kompensacie ok. 267 zł 29 gr, płatne 4 XII [1767]; ma też przyznać w grodzie kwit z 12 000 zł podniesionych z Krasnokurki i zapłacić 14 zł kosztów; (4) wobec księcia Czetwertyńskiego Wrzeszcz odpowiada za krzywdy poddanych krasnokurskich i zetatynieckich, napad na Iłłakówkę[?], pobicie ekonoma Józefa Studzińskiego[?], ucieczkę 37 poddanych, spalenie kwitów zmarłego wójta itd.; komisarz książęcy Adam Kawiecki[?] zaprzysiągł regestr szkód: z 22 377[?] zł sąd przysądził 12 307 zł 1½ szeląga; zarzut zabójstwa poddanego Stefana Buchaja[?] oddalono; (5) skrypt księcia dla Wrzeszcza (780 zł + prowizja za 10 lat = 1560 zł) skompensowano – zostaje 10 747 zł 1½ szeląga dla księcia; (6) książę „z wrodzonej wspaniałości” darował Wrzeszczowi 6247 zł, a Wrzeszcz zobowiązał się ustąpić z zastawu Zetatynki[?] po odebraniu 4500 zł reszty sumy zastawnej (9000 zł), płatnych we dwie niedziele po Trzech Królach 1768, z prawem przezimowania bydła do św. Wojciecha; (7) pozostałe pretensje wszystkich stron skasowane, „wieczne milczenie”; inkwizycje sąd kazał spalić.

Wyjaśnienia: dekret kompromisarski (polubowny) – wyrok sądu polubownego złożonego z superarbitra i arbitrów wybranych przez strony na podstawie zapisu kompromisowego; superarbiter – przewodniczący sądu polubownego; inkwizycja – przesłuchanie świadków; interrogatoria / responsoria – pytania i odpowiedzi do świadków; regestr świadków – lista świadków; rumacja – opuszczenie dóbr przez posesora; czetwiertnia (czetwiertnik) – miara zboża; kiełbka[?] – mniejsza miara zboża; szarwark – robocizna; podymne / pogłówne – podatki; Lantmilicja – milicja ziemska (wojewódzka); komplanacja – ugoda; detrunkować – potrącić; ad alteram tanto – drugie tyle (prowizja równa kapitałowi); comburendas censet – uznaje, że należy spalić; Datum anno, mense et die ut supra – dan roku, miesiąca i dnia jak wyżej; L. S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione intro contentorum ad acta castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – z powodu treści do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; prolatis juramentis et inquisitionibus – po złożeniu przysiąg i przeprowadzeniu inkwizycji; ultra obloquentiam processus – ponad treść procesu; in facie Sądu – wobec sądu; rotisante ministeriali – gdy woźny odczytywał rotę przysięgi; observata juramentorum solennitate – z zachowaniem uroczystości przysięgi; ex moderamine – z umiarkowania; in satisfactionem – na zadośćuczynienie; stante obligatoria et arendatoria possessione – w czasie trwania posesji zastawnej i arendownej.

Streszczenie

15listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Michał Jedlecki podał do oblaty dekret polubownego sądu kompromisarskiego. Dekret zapadł w październiku i listopadzie 1767 we wsi Iłłakówce[?] (woj. bracławskie, pow. winnicki) pod przewodnictwem superarbitra Daniela Fabiszewskiego, miecznika owruckiego. Spór toczyli: książę Antoni Światopełk Czetwertyński, starosta woronowski, z żoną Anielą z Termińskich, dziedzice Iłłakówki[?], Zetatynki[?] i Krasnokurki; Gabriel Bobrowski, skarbnik kowalski[?], z żoną, zastawny i dożywotni posesor Krasnokurki i arendarz Iłłakówki[?]; Józef Wrzeszcz, łowczy czernihowski, z synami Wojciechem i Kazimierzem, dawny arendarz Krasnokurki i zastawny posesor Zetatynki[?]; Michał Rakowski, podczaszy łomżyński, dawny subarendarz Iłłakówki[?]. Na podstawie przesłuchań świadków sąd nakazał Rakowskiemu i Wrzeszczowi zwrot Bobrowskiemu niesłusznie wybranych od poddanych podatków, zboża i czynszów oraz zapłatę za niezasiane pola. Wrzeszcz ma też przyznać w grodzie kwit na 12 000 zł. Za liczne krzywdy wyrządzone poddanym książęcym sąd przysądził księciu od Wrzeszcza ponad 12 300 zł (po potrąceniu długu księcia wobec Wrzeszcza – 10 747 zł). Książę darował Wrzeszczowi 6247 zł, a Wrzeszcz zobowiązał się ustąpić z zastawu Zetatynki[?] po odebraniu 4500 zł w styczniu 1768. Pozostałe wzajemne pretensje sąd skasował. Odczyt w wielu miejscach orientacyjny.

Transkrypcja

k. 415 (skan 0418, strona prawa)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt, Osmego.

2Miesiąca Listopada Siedmnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami Grodz. Winn. y przedemną Toma-

4szem Czarkowskim Namiesnikiem Burgrabstwa Grodz. Win-

5ne[go] Stanowszy oczewisto Woźny Generalny Woiewo. Bracł.

6y Jnnych opatrzny Jan Tarasiński[?] w moc Skuteczney Re-

7lacyi swoiey dobrowolnie Zeznał iż on Roku y Mie-

8siąca na Akcie wyrazonych Dnia Szesnastego naoki[?]-

9zatayącey[?] y Prawney Rekwizycyi JO. Xięcia Jmć Kaie-

10tana Swiatopełka Czetwertyńskiego Podkomorzego JK. Mości[?]

11Starościca Woron. z przytomną Sobie Szlachtą Urodz.

12Jchmć Panami Kazimierzem Bielawskim[?] y Jozefem Re-

13chartskim[?] dla tym większey Wagi do tego Aktu wzię-

14temi Zieżdżał do Dobr Klucza Kniażokrynickiego

15gdzie będąc Dobra wsi Kniażokrynica, Antonowa[?], Wo-

16łoszyne[?], Dochnie[?], Andro…[?] Szurołkę[?], Tymanowkę, Jlla-

17[szkowkę][?], Zetatynkę[?], Krasnokurkę[?], Lipowkę, Dranikę[?] y

18Jnne z Pałacami, Dworami, Folwarkami, Karczma-

19mi y z onych Jntratami, Młynami z wymiarami,

20Sadzawkami, Stawami, Rzekami, Polami, Łanami,

21Łąkami, Ogrodami, Sadami, Lasami, y ze wszyst-

22kiemi do tychże wsiow należytościami y Przyległościa-

23mi, Ludźmi, z Poddanemi Ciągłemi y Pieszemi y od

24onych należącemi Robociznami, Powinnościami, Czyn-

25szowemi, Daninami, Dziesięcinami, Pszczelnemi

26y Jnnemi wszelkiemi w Ogulności y Szczegulności

27Dochodami Vigore Donacyi JOO. XX. Jmć Rodzi-

28[?]centowanej[?] Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osme-

29go ipso Festo S. Lucae Evangelistae in Castro Tre-

30bovlie[?] przez JOO. Xiążąt Czetwertyńskich Starostow

31Woronowskich Małż. Rodzicow Zeznaney y Służący[ey]

32a zas w Aktach Grodu Winn. Roku tegoż Tysiąc

33Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Dnia Siedmnaste[?]-

34go Octobris[?] oblatowaney w Aktualną Dziedzi-

35czną[?] nemine impugnante et Contradicente

36podał.

37[na lewym marginesie, pionowo:] Lecta in copia

k. 415v (skan 0419, strona lewa)

1Podał y wiązał Possessią z wołanym Gromadom w

2pomienionych wsiach onemuż Dziedzicznym Panie

3opowiedział y posłuszeństwo zalecił. Oświadczywszy

4się tam Szlachtą Sobie przytomną ku do Aktu

5przybywszy prawdziwy Jntromissyi uczynił Relacyą.

6De quo praesens ministerialis Relatio. Ministerialis

7qui supra ignarus Literarum Crucem posuit Jan Tara-

8siński[?] +

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Numer marginalny: duża liczba „458” z dopisanym mniejszym „457” – poprawka numeracji; przyjęto 457 (następny akt w kolejności). Na górze karty foliacja „415”.

Nazwy wsi klucza: Kniaża Krynica (Kniażokrynica, klucz kniażokrynicki), Tymanówka, Zetatynka[?], Krasnokurka[?], Lipówka – por. akt 455 (donacja dla Kajetana: Tymanówka, Zetatynka[?], Lipówka, Dranków[?]) i akt 456 (Iłłakówka[?], Krasnokurka[?], Zetatynka[?]); po „Tymanowkę” stoi „Jlla-” (zapewne Iłłakówka/Iłłaszkówka[?]). Odczyty „Antonowa”, „Wołoszyne”, „Dochnie”, „Andro… Szurołkę”, „Dranikę” – niepewne (Dochnie to prawdopodobnie wieś Dochno).

Gród, w którym zeznano donację: „in Castro Tre-bovlie[?]” – zapewne gród trembowelski (Trembowla). To rozstrzyga też niepewne „Krembovliensi / Kremb.” w akcie 455 – tamże raczej „Trembovliensi” (Trembowla), nie Krzemieniec. Data donacji – w święto św. Łukasza Ewangelisty 1768 (18 X), jak w akcie 455. Data oblaty ekstraktu w Winnicy podana tu jako „Dnia Siedmnastego Octobris[?]” – w akcie 455 oblata 15 listopada 1768; zapis tu jest zapewne błędem pisarza lub odczyt niepewny.

Tłumaczenie końcowej formuły: De quo praesens ministerialis relatio. Ministerialis qui supra ignarus literarum crucem posuit – o czym niniejsza relacja woźnego. Woźny wyżej wymieniony, nieumiejący pisać, postawił krzyż.

Wyjaśnienia: intromisja – urzędowe wprowadzenie w posiadanie dóbr przez woźnego; relacja woźnego – zeznanie woźnego przed urzędem o dokonanej czynności; rekwizycja – wezwanie, żądanie strony; nemine impugnante et contradicente – nikt się nie sprzeciwiał ani nie zaprzeczał; vigore donationis – na mocy donacji; Lecta in copia – przeczytano w kopii (notka kancelaryjna).

Streszczenie

17listopada 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generalny województwa bracławskiego Jan Tarasiński[?] zeznał, że 16 listopada, na żądanie księcia Kajetana Światopełka Czetwertyńskiego, starościca woronowskiego, w obecności szlachty – Kazimierza Bielawskiego[?] i Józefa Rechartskiego[?] – zjechał do klucza kniażokrynickiego. Tam wwiązał księcia w posiadanie wsi Kniaża Krynica, Tymanówka, Zetatynka[?], Krasnokurka[?], Lipówka i innych, z dworami, folwarkami, karczmami, młynami, stawami, polami, lasami i poddanymi wraz z ich powinnościami. Podstawą była donacja rodziców księcia, Antoniego i Anieli Czetwertyńskich, zeznana 18 października 1768 w grodzie trembowelskim[?] (por. akt 455). Woźny podał księciu posiadanie, zwołanym gromadom ogłosił go dziedzicznym panem i nakazał im posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny, niepiśmienny, podpisał relację krzyżem.

Transkrypcja

k. 415v (skan 0419, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Listopada Siedmnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodz. Winn. y

4przedemną Onufrym Moskalikiem[?] Subdelegatem Gr.

5do tego Aktu uproszonym Comparens personaliter

6Urodz. Jmć Pan Tomasz Czarkowski Namiesnik Grodz.

7Winn. Przysięgły tę Asygnacyą do wypłacenia z

8Kassy Woiewodzkiey Tysiąca Złotych od Wmć Pana

9Marcina Grocholskiego Chorąż. Winn. Urodz. Kotowi-

10czowi Poczmaystrowi Poczty Winn. daną ratione In-

11tro Contentorum Ad Acta praesentia Castr. Capitl. Vinn.

12per oblatam podał w sens takowy: Ponieważ Lau-

13do Publico Wo[iewodztw]a[?] naszego Bracł. Ze[?] w Roku przeszłym

14Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątym Siodmym Dnia

15Piętnastego Septembris nastąpionym Urodz. Jmć Pan

16Antoni Kotowicz JK. Mości Poczty Winn. Sekreta-

17rza[?] za poprzedzaiącym Jnstrumentem od JO. Xięcia

18Jmć Swiatopełka Czetwertyńskiego Pod. Kom.[?] Bra-

19cł.[?] & Commodo Publico Całego Woiewodztwa do expedycyi

20Listow w Sprawach[?] na woźney[?] Poczcie postanowiony zo-

21stał, ktory też same Sprawuiąc Funkcye ex Ae-

22rario Publico Woiewodztwa naszego Satysfakcyą dawniey

23odbierał, przychylaiąc się do Klawsuły tychże Dyspo-

24zycyi tegoż Woiewodztwa naszego Jlle[?] ponieważ tylko[?]

25[dół karty pusty; znak „ooo”]

26[na lewym marginesie, pionowo:] Lecta in originali

k. 416 (skan 0419, strona prawa)

1oraz Seymiku naszym nie chcąc bez porządku

2tegoż Urodz. Jmć Pana Kotowicza Poczmaystra JK.

3Mości Poczty Winn. zostawić naznaczamy y obligu-

4iemy Urodz. Jmć Pana Subkollektora Podatku Podym-

5nego wybieraiącego, aby temuż Jmć Panu Kotowi-

6czowi Za drugą[?] Ratę[?] podług wyż zmiarkowanego

7postanowienia Złotych Polskich Tysiąc do rąk y

8za kwitem tegoż Jmć Pana Kotowicza nieodwłocznie

9wypłacił, a przy Kalkulacyi temuż Jmć przyięto

10będzie. Datum Winnicae Die Vigesima Septima Se-

11ptembris Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

12Octavo Anno. U tey Asygnacyi per oblatam poda-

13ney przy Pieczęciach Dwoch iedney na laku Czarnym

14Drugiey na Czerwonym wyciśnionych podpisy temi

15Słowy: M. Grocholski Chorąż. Winn. (L. S.) Andrzey

16Alexander Wielogurski W. B. S. J. W.[?] mp. (L. S.)

17Recepis zas na tey że Asygnacyi w te Słowa: Anno

18Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Die

19Secunda Novembris podług tey Asygnacyi odebrałem

20od Wmć Pana Antoniego Kuleszy[?] Vicegerenta Grodz.

21Winn. Namiesnika tunc tegoż Grodu Złotych Poll.

22Dziewięćset Trzydzieści y ieden y Groszy iedynaście na

23co się podpisuię. Datum Winnicae ut supra. Anto-

24ni Ferrerski[?] Kotowicz Sekretarz JK. Mości y Poczty

25Wdztwa Bracł. mp. Drugi zas przypis tey Asy-

26gnacyi w sens takowy: Podług tey Asygnacyi resztę

27Pieniędzy na Poczty należących od Wmć Pana Czar-

28kowskiego[?] Horodniczego[?] y Subkollektora Wdztwa Bracł.

29Złotych Poll. Sześćdziesiąt Osm y Groszy Dziewięt-

30naście odebrałem z ktorych odebrania kwituiąc Pod-

31pisuię się. Datum Winnicae Die Quarta Novembris

32Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno.

33Antoni Ferrerski[?] Kotowicz JK. Mości Wdztwa Bracł.

34[?]

k. 416v (skan 0420, strona lewa)

1Ktora to Asygnacya per Oblatam podana iako

2się w sobie ma z Przypisami do Xiąg Grodz. Win-

3nic. Słowo w Słowo iest Zapisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Dolna część k. 415v pozostała pusta (znak „ooo”), ale tekst asygnacji ciągnie się dalej na k. 416 (zdanie „przychylaiąc się do Klawsuły … ponieważ tylko[?] / oraz Seymiku naszym …” – połączenie niepewne). Wypłacone sumy (931 zł 11 gr + 68 zł 19 gr) dają razem dokładnie 1000 zł – zgodnie z asygnacją.

Comparentem był sam namiestnik burgrabstwa Tomasz Czarkowski, akt przyjął subdelegat grodzki Onufry Moskalik[?] „do tego aktu uproszony”. W tekście dwukrotnie inaczej o Kotowiczu: w tytule i intytulacji „Poczmaystrz Poczty Winn.”, w treści „JK. Mości Poczty Winn. Sekretarz[?]”. Instrument księcia Czetwertyńskiego – tytuł skrócony „Pod. Kom. Bracł.[?]” (zapewne podkomorzy bracławski[?]); niepewne, który z Czetwertyńskich.

Podpisy: Marcin Grocholski, chorąży winnicki, oraz Andrzej Aleksander Wielogórski (skrót „W. B. S. J. W.[?]” – nierozwiązany; por. akty 389–390, 410 – Wielogórski jako lustrator czopowego woj. bracławskiego). Pierwszą część pieniędzy (931 zł 11 gr) wypłacił 2 XI 1768 Antoni Kulesza[?], wicegerent grodzki winnicki i ówczesny namiestnik grodu; resztę (68 zł 19 gr) 4 XI 1768 Czarkowski[?], horodniczy[?] i subkolektor województwa bracławskiego. Odbiorca podpisał się „Antoni Ferrerski[?] Kotowicz”.

Tłumaczenia łaciny: Datum Winnicae die vigesima septima Septembris millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – dan w Winnicy 27 września 1768 r.; Anno … die secunda Novembris – roku 1768 dnia 2 listopada; ut supra – jak wyżej; die quarta Novembris – 4 listopada; recepis – pokwitowanie odbioru.

Wyjaśnienia: asygnacja – polecenie wypłaty; kassa województwa (aerarium publicum) – skarb wojewódzki utrzymywany z podatków uchwalanych przez sejmik (laudum); laudum – uchwała sejmiku; poczmistrz – kierownik poczty; ex aerario publico – ze skarbu publicznego (wojewódzkiego); pro commodo publico – dla dobra publicznego; Lecta in originali – przeczytano w oryginale (notka kancelaryjna).

Streszczenie

17listopada 1768 przed Onufrym Moskalikiem[?], subdelegatem grodzkim winnickim uproszonym do tego aktu, Tomasz Czarkowski, przysięgły namiestnik grodzki winnicki, podał do oblaty asygnację Marcina Grocholskiego, chorążego winnickiego, na wypłatę z kasy wojewódzkiej 1000 zł dla Antoniego Kotowicza, poczmistrza i sekretarza poczty królewskiej w Winnicy. Uzasadnienie: na mocy laudum sejmiku bracławskiego z 15 września 1767 i za wcześniejszym instrumentem księcia Światopełka Czetwertyńskiego Kotowicz został ustanowiony dla dobra całego województwa do ekspedycji listów i za tę służbę pobierał wynagrodzenie ze skarbu wojewódzkiego. Wystawcy zobowiązali więc subkolektora podatku podymnego do wypłacenia Kotowiczowi 1000 zł. Asygnację, datowaną w Winnicy 27 września 1768, podpisali Marcin Grocholski i Andrzej Aleksander Wielogórski. Na asygnacji są dwa kwity Kotowicza: z 2 listopada 1768 na 931 zł 11 gr, wypłacone przez Antoniego Kuleszę[?], wicegerenta grodzkiego winnickiego, oraz z 4 listopada 1768 na resztę 68 zł 19 gr, wypłaconą przez subkolektora Czarkowskiego[?].

Transkrypcja

k. 416v (skan 0420, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Novembris Osmnastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winn.

4y przedemną Antonim Jałowickim Namiesnikiem pro-

5tunc Burgrabstwa Grodzkim Winnickim. Stanowszy Ocze-

6wisto Woźny Jdlt[?] Wdwa[?] Bracł. y Jnnych opatrzny Jan Sie-

7kirkowski[?] w moc prawdziwey Relacyi swoiey Sądownie Zeznał,

8Jż on Roku na Akcie wyrazonego, Miesiąca Novembris ni-

9zszych Dni na affektacyą y prawną Rekwizycyą JWiel-

10Jmć Pana Jana Godziemby Wardenskiego Podkomorzego Par-

11naskiego, Maiąc przy Sobie Strone Szlachty Ludzi wiary

12godnych Urodz. Jchmciów Panow Tomasza Tarzyńskiego[?] y

13Michała Kisielewskiego[?], prawnie do tego Aktu użytych, był

14w Dobrach wsiach y Miasteczkach, et quidem Dnia Dwu-

15nastego, Dymitraszowce, Kukutach[?], Bołtanie[?], Zabokrzy-

16czu, Tarnawie, Czternastego, Podziembie[?], Bakszy[?], Me-

17czetney[?], Szesnastego, Rybnicy, Gidyrymie, Jrzewie[?], Sa-

18wracy[?], Osmnastego tegoż Miesiąca y Roku wyżey wy-

19razonego, Woiarzyńcach w Pow. Bracł. a Włości Po-

20bereżkiey[?] Leżących y Jnnych JO. Xcia Jmć Stanisława Lu-

21bomirskiego Wdy[?] Bracł. Dziedzicznych, gdzie będąc

22też Dobra vigore Praw JW. Rekwirentowi Służących

23ze wszystkiemi Poddanemi Ciągłemi y Pieszemi Onych

24Powinnościami, Czynszami, Daniami, Daninami, Robocizna-

25mi, Polami, Rolami Zasiewami, Dworami, Dworzyszcza-

26mi, Stawami, Sadzawkami, Młynami Wymiarami, Bro-

27warami, Karczmami Arędami, Jntratami, Dochodami Osypa-

28mi, Dziesięcinami wszelkiemi, Pasiekami Pasieczyskami

29Sadami, Ogrodami, Gaiami, Zaroślami, Lasami, Dąbrowami, Za-

30pustami, Łąkami Sianożęciami, y wszelkiemi in genere

31[kustosz:] et Specie

k. 417 (skan 0420, strona prawa)

1et Specie attinencyami y pertynencyami, nic a nic ninakogo

2nieexcypuiąc, tak iako się pomienione Dobra z dawna

3w Swoich Miedzach y Obchodach Miały y teraz Zostaią

4w Aktualną Spokoyną realną, nemine impugnante ac

5contradicente, post extinctum Caput S. P. Wmć Pana Andrze-

6ia Godziemby Wardenskiego Stol[nika] Lat[yczowskiego] Oyca JW. Rekwi-

7renta, temuż JW. Rekwirentowi podał y postąpił Pos-

8sessyą, Ludzi do Gromady Zwoławszy o nowym onych u-

9wiadomił Possessorze, y wszelkie Powinności odbywać Za-

10lecił, ktory natychmiast pełnić Zaczęli, w czym on Woźny

11Szlachty Sobie przytomney Oświadczywszy się, z tamtąd tu

12ad Acta przybył y przedemną Urzędem prawdziwey

13uwiązaney Possessyi uczynił y Zeznał Relacyą. Woźny

14Jan Siekirkowski[?] pisać nieumieiący Krzyż S. Kładzie +.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny; niepewne: nazwisko namiestnika („Antonim Jałowickim[?]”), woźnego (Siekirkowski[?]), szlachty przytomnej (Tarzyński[?], Kisielewski[?]), przydomek Wardeńskich („Podziemby[?]”) i skróty urzędów („Podkomorzego Sanockiego[?]”, „Stol. Lub.[?]” – stolnik lubelski[?]). Nazwy wsi: Dymitraszowce, Kukuty[?], Bołtań[?], Zabokrzycze, Tarnawa (12 XI); Podziemba[?], Bakszy[?], Mieczetna[?] (14 XI); Rybnica, Pidperym[?], Irzew[?], Sawrańca[?] (16 XI); Wojarzyńce (18 XI). Wsie w powiecie bracławskim, „włości pobereżkiej[?]” – zapewne klucz Lubomirskiego nad Bohem/Dniestrem.

Por. akt 355a – intromisja Pawłowskiego w Zabokrzycze i Torków; akt 408 – plenipotencja Wardeńskiego. Intromisja nastąpiła „post extinctum caput” – po śmierci ojca rekwirenta, Andrzeja Godziemby Wardeńskiego; dobra trzymane zapewne zastawem od ks. Stanisława Lubomirskiego, wojewody bracławskiego[?] (por. akty 370, 409, 450 – Lubomirski).

Wyjaśnienia: intromisja (uwiązanie w posesję) – urzędowe wprowadzenie w posiadanie dóbr przez woźnego; rekwirent – strona żądająca czynności; poddani ciągli i piesi – odrabiający pańszczyznę z zaprzęgiem lub pieszo; osypy – daniny w zbożu; nemine impugnante ac contradicente – bez czyjegokolwiek sprzeciwu; in genere et specie – w ogólności i szczególności; attinencje i pertynencje – przynależności; post extinctum caput S. P. – po śmierci świętej pamięci.

POPRAWKA (2026-10-10, przy łączeniu księgi): po ponownym sprawdzeniu skanu 0420 i porównaniu z aktami 486 i 498: przydomek Wardeńskich to GODZIEMBA (nie „Podziemba”), Jan – podkomorzy PARNAWSKI („Par-/naskiego”; nie sanocki), Andrzej – stolnik LATYCZOWSKI („Stol. Lat.”; nie lubelski), namiestnik Antoni Jałowicki „protunc” (pewne); wieś „Pidperymie” poprawiona na „Gidyrymie” (por. 498).

Streszczenie

18listopada 1768 przed Antonim Jałowickim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generalny województwa bracławskiego Jan Siekirkowski[?] zeznał relację o intromisji. Na żądanie Jana Godziemby Wardeńskiego, podkomorzego parnawskiego, w obecności szlachty – Tomasza Tarzyńskiego[?] i Michała Kisielewskiego[?] – objeżdżał on 12, 14, 16 i 18 listopada 1768 dziedziczne dobra księcia Stanisława Lubomirskiego, wojewody bracławskiego[?], w powiecie bracławskim („włości pobereżkiej”[?]): Dymitraszowce, Kukuty[?], Zabokrzycze, Tarnawę, Rybnicę, Wojarzyńce i inne. Po śmierci ojca rekwirenta, Andrzeja Wardeńskiego, wprowadził Jana w posiadanie tych dóbr ze wszystkimi poddanymi i przynależnościami. Zwołanym gromadom ogłosił nowego posesora i nakazał im posłuszeństwo. Nikt się nie sprzeciwił. Woźny, niepiśmienny, podpisał relację krzyżem.

Transkrypcja

k. 417 (skan 0420, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Novembris Dziewiętnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Win-

4nickiemi y przedemną Antonim Jałowickim[?] Namiesni-

5kiem tunc Burgrabstwa Grod. Winn. Comparens personaliter Ur.

6Jmć Pan Jakob Bzuchowski[?] ten List od Komendy Woyska

7Rossyiskiego w Daszowie[?] Stoiącey, do Urz. Necewicza[?] Puł-

8kownika Kozackiego do Zarudzia pisany ratione intro contentorum ad

9Acta Castr. Capitl. Vinn. per Oblatam podał de tenore ta-

10li: Mnie Wielce Mći Panie Pułkowniku Bratowski[?] dziwno

11mi iest Jż WMć Pan tak blisko będąc pod Woyskiem

12Rossyiskim, a czyniż[?] hałasy y Zaboystwa w Sąsiedztwie

13z sobą blisko mieszkaiącym, oraz y Zabory, więc iakom iest

14Przyiaciel przestrzegaiący tych Kłotni[?] życzę Zabrane Rzeczy

15powydawać, iako to Woły, Konie, Wozy y Skrzyni[?], a co więksa[?]

16Kłotni tych nieczynić, a co większa ieżeli o tym niedoznam, łatwo

17się muszę dla uśmierzenia kilka Dońcow posłać. Życzył bym nie

18wdawać się w Sąsiedztwie y Zabrane rzeczy powydawać do Bałabanowki.

19[kustosz:] przytym

k. 417v (skan 0421, strona lewa)

1przytym Zostaię WWMme[?] Pana Dobrod[zieja] Nayniższym Sługą. U

2tego Listu per Oblatam podanego podpis temi Słowy z Datą: Cor-

3net Campffrizo[?] Die Quinta Novembris Millesimo Septin-

4gentesimo Sexagesimo Octavo Anno z Daszowa[?]. Przypis

5zas u tego Listu takowy: Fant iakoby kolwiek mogło znaydować

6przy Zabraniu zabo[?] z Kożuchow[?] Listy[?] butow[?], postołow, Czapek, pa-

7sow[?] przywozić[?] Rzemiennych aby było wszystko wydano, na

8złożeniu tego Listu podpis taki: Memu Wielce Mći Panu Jmć

9Panu Necewiczowi[?] Pułkownikowi Milicyi Nadworney Wiel.

10Jmć Pana Stolnika Czernichowskiego[?] Mnie Wielkiemu nale-

11ży od[d]ać w Zarudziu. Ktory to List iako się w sobie ma de verbo

12ad verbum do Xiąg ninieyszych iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne; niepewne: nazwisko podawcy (Bzuchowski[?]), adresata (Necewicz[?] – w nagłówku listu „Pułkowniku Bratowski[?]”, może przydomek lub drugi człon nazwiska), podpis autora listu („Cornet Campffrizo[?]” – zapewne kornet, oficer rosyjski o nazwisku niemieckim, np. Kampfritz[?]) i przypisek (wyliczenie zabranych rzeczy: kożuchy, buty[?], postoły, czapki, pasy rzemienne[?]). „Rossyiskiego” i „Daszowie / z Daszowa” zapisane z długim „ſ” (Roſſyiſkiego, Daſzowie), stąd wygląd „Ropyiskiego / Dapowie”.

Kontekst: jesień 1768 – po koliszczyźnie w okolicach Daszowa stacjonowały oddziały rosyjskie (por. akt 440 – Moskale w Barze). List upomina dowódcę milicji nadwornej (kozaków) jakiegoś stolnika czernihowskiego[?], stacjonującego w Zarudziu, by zaprzestał „hałasów, zabójstw i zaborów” wobec sąsiadów i zwrócił zabrane woły, konie, wozy i skrzynie do Bałabanówki; w przeciwnym razie autor grozi wysłaniem „kilku Dońców” (Kozaków dońskich). Bałabanówka, Zarudzie i Daszów leżą w okolicy Lipowca.

Wyjaśnienia: oblata – wpisanie dokumentu do ksiąg grodzkich; milicja nadworna – prywatne oddziały magnackie (często kozackie); Dońcy – Kozacy dońscy w służbie rosyjskiej; kornet – najniższy stopień oficerski w kawalerii; postoły – obuwie z łyka lub skóry; de verbo ad verbum – słowo w słowo; de tenore tali – takiej treści; Die quinta Novembris millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – dnia 5 listopada 1768 r.

Streszczenie

19listopada 1768 przed Antonim Jałowickim[?], ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Jakub Bzuchowski[?] podał do oblaty list z 5 listopada 1768, wysłany z Daszowa[?] przez komendę wojska rosyjskiego (podpisany przez korneta Campffrizo[?]). Adresatem był Necewicz[?], pułkownik kozacki milicji nadwornej stolnika czernihowskiego[?], stacjonujący w Zarudziu. Autor wyrażał zdziwienie, że adresat, będąc tak blisko wojska rosyjskiego, dopuszcza się wobec sąsiadów hałasów, zabójstw i zaborów. Wzywał do zwrotu zabranych wołów, koni, wozów i skrzyń do Bałabanówki oraz do zaprzestania sporów, grożąc wysłaniem kilku Kozaków dońskich. W przypisku żądał też zwrotu zabranych kożuchów, butów[?], postołów, czapek i pasów[?].