Akty 481–500

Transkrypcja

k. 431v (skan 0435, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris dziewiątego dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiestnikiem Bur-

5grabstwa Grodz. Winn. przysięgłym Comparens personaliter

6Ur. JmćPan Stefan Raczyński tę donacyę na dobra część Wsi

7Supranowa ad Acta praesentia Castr. Capitan. Vinnic. per oblatam

8podał de tenore tali: Ja niżey na podpisie wyrażony Ste-

9fan Raczyński syn Ur. JmćPana Sebastyana Raczyńskiego y Tek-

10li Opalińskiey[?] syn, a zaś Andrzeja Raczyńskiego wnuk, zdro-

11wy na ciele y umyśle, odstąpiwszy swey własney iurys-

12dykcyi, prawa, forum Ziemstwa y Wdztwa a pod ten dobro-

13wolny Zapis perpetuae donationis cale się wraz z Sukcessora-

14mi y następcami moiemi, oraz y dobrami poddaię y in-

15corporuię, zeznaię: Jż ia Stefan Raczyński syn JmćPana

16Sebestyana Floryana dwoch imion Raczyńskiego syn, będąc

17dziedzicem dobr Części Wsi Suprunowa z przyległościami, uwa-

18żaiąc w tem lepszy dla siebie profit y sukcess[?], umyśliłem

19takowe dobra moie, ze wszelkiemi attinentiami y pertyn-

20encyami, zabudowaniami dworskiemi y folwarcznemi, sa-

21dami, ogrodami, pasiekami, pasieczyskami, polami, grun-

22tami, lasami, krzakami, wodami, rzekami, zwodami[?],

23[kustosz:] młynami

k. 432 (skan 0435, strona prawa)

1młynami, karczmami, Arendą Karczemną, owszem zgoła z tem

2wszystkiem cokolwiek iest w Ziemi y na ziemi, tak aby

3mianowane niemianowanemu a niemianowane miano-

4wanemu w niczem nieszkodziło ani ubliżało, na rzecz

5y imie JmćPana Zacharyasza Kossakowskiego y iego pra-

6wnych Następcow, dać, darować, przedać y odrezygnować,

7co ninieyszym Aktem do skutku doprowadzaiąc, daię temuż

8JmćPanu prawo nabywaiącemu zupełną moc y nieograniczone

9prawo dobrami temi Częścią Wsi Suprunowa iak chcieć

10zarządzić y dysponować a oraz ku naylepszemu dobru

11swemu podług woli Jmci obrocić, owszem ani ia ani Suk-

12cessorowie moi szkodzić mu w prawie nie będziemy y

13nie iesteśmy. Wolney Jntromissyi w pomienione dobra

14dopuszczam, a dopuszczoney ani sam ani przez inne na-

15mowione do tego osoby bronić nie będę. Jnaczey wydaiąc

16ninieyszą Donacyę przy uproszonych świadkach y przyiacio-

17łach własną podpisuię ręką. Datt. w Supranowie dnia

18pierwszego Decembris Tysiącznego Siedmsetnego Sześć-

19dziesiątego Osmego roku. U tey donacyi podpisy rąk na-

20stępuiące: Stefan Raczyński mp. mieysce pieczęci. Uprosz-

21ony za świadka do podpisania tego Aktu perpetuae do-

22nationis podpisuię się Gerwazy Gruszecki mp. mieysce

23pieczęci. Jako przytomny świadek wydania ninieyszey

24Donacyi podpisuię się Teodor Zaleski mp. mieysce pie-

25częci. Jako świadek y przyiaciel podpisuię się Paweł Gos-

26kowski mp. Ktora to Donacya słowo w słowo iak się w

27sobie ma do Akt ninieyszych Grodzkich Winnickich iest za-

28pisana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny. Nazwa wsi zapisana „Supranowa / Suprunowa / w Supranowie” – przyjęto Suprunów[?] (wieś koło Winnicy, ukr. Супрунів – identyfikacja prawdopodobna). Niepewne: nazwisko matki „Opalińskiey[?]”, „sukcess[?]”, „zwodami[?]”. Imiona ojca podane raz jako „Sebastyana”, raz „Sebestyana Floryana dwoch imion”.

Skrót „forum Ziemstwa y Wdztwa” = Ziemstwa y Województwa – potwierdza tekst równoległy w akcie 482 („forum Ziemstwa Grodu albo Woiewodztwa”).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – tej treści; perpetuae donationis – wieczystej darowizny; attinentiae et pertinentiae – przynależności; mp. (manu propria) – ręką własną.

Wyjaśnienia: pasieczyska – miejsca po dawnych pasiekach; „co iest w ziemi y na ziemi” – formuła obejmująca wszystkie pożytki gruntu; „mianowane niemianowanemu…” – formuła, by wymienienie lub pominięcie jakiejś przynależności nie szkodziło darowiźnie.

Streszczenie

9grudnia 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Stefan Raczyński podał do akt grodzkich winnickich (oblata) swój dokument donacji wystawiony w Suprunowie[?] 1 grudnia 1768. Stefan Raczyński, syn Sebastiana Floriana Raczyńskiego i Tekli z Opalińskich[?], wnuk Andrzeja, dziedzic części wsi Suprunów[?], uznawszy to za korzystne, dał, darował, sprzedał i wieczyście odstąpił tę część wsi ze wszystkimi przynależnościami (zabudowania dworskie i folwarczne, sady, pasieki, pola, lasy, wody, młyny, karczmy z arendą) Zachariaszowi Kossakowskiemu i jego następcom, dając mu pełne prawo rozporządzania i dopuszczając do wolnej intromisji. Dokument podpisali: wystawca oraz świadkowie Gerwazy Gruszecki, Teodor Zaleski i Paweł Goskowski; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 432 (skan 0435, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2[kustosz:] Miesiąca

k. 432v (skan 0436, strona lewa)

1Miesiąca Decembris Dziewiątego dnia

2Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

3y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiestnikiem Bur-

4grabstwa Grodzkim Winnickim przysięgłym comparens Pliter

5Ur. JmćPan Tomasz Marzeniowski syn Ur. Józefa Marzeniowskie-

6go syn, swoim y w imieniu syna swego Jana Marzeniowskie-

7go działaiąc, palam publice ac per Expressum recognovit

8że on będąc dziedzicem dobr Części Wsi Woynasowki w

9Wdztwie Bracławskim sytuowaney, po śmierci antecessorow na

10niego spadłey y dobrowolnemu rozporządzeniu iego uległey,

11maiąc moc z prawa pospolitego dobrami temi iako swoią

12własnością dysponować, dać, darować, sprzedać y ku naylep-

13szemu pożytkowi swemu obrocić, umyślił takowe dobra ze

14wszelkiemi przynależytościami, polami, gruntami zasiany-

15mi y niezasianymi, ogrodami warzywnemi, sadem owocowem,

16zabudowaniami, dworzyskami, sianożęciami, gaiami, za-

17pustami, lasami, stawem, młynem, błotami, bagnami,

18poddanemi oboiey płci ich robociznami, daniami, dani-

19nami, czynszami, et in genere omnibus attinentiis et per-

20tinentiis, nihil pro se aut alio quopiam reservando vel

21excipiendo, sed ita late, longe, circumferentialiterque, nie

22na siebie ani Sukcessorow swoich reservando vel excipiendo

23in rem Ur. JmćPana Bazylego Jastrzębskiego y iego pra-

24wnych Sukcessorow, daie, daruie, rezygnuie y na wieczne y

25nieodzowne czasy odstępuie. Jntromissyą wolną w po-

26mienioną część Wsi Woynasowki JmćPanu prawo nabywaią-

27cemu ex nunc dopuszcza, a dopuszczoney nec solus per se

28nec per quamvis subordinatas personas non impediet.

29Jdque sub damnis terrestribus y zwrotem Szacunko-

30wey za te dobra Summy, na wypadek zaś sprzeciwienia się

31temu dobrowolnemu Aktowi Donationis forum Ziem-

32stwa Grodu albo Woiewodztwa ad respondendum sobie

33naznacza. Mocą ninieyszego dobrowolnego tey Cessyi zez-

34nania.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt pewny. Nazwa wsi zapisana „Woynasowki” (trzykrotnie) – zapewne Wojnaszówka (ukr. Войнашівка, okolice Baru) – identyfikacja niepewna, stąd [?] w nazwie ujednoliconej. Nazwisko „Marzeniowski” czytelne (pierwsza litera M).

Tekst równoległy: formuła „forum Ziemstwa Grodu albo Woiewodztwa” (tu wyraźna) potwierdza rozwinięcie skrótu „Wdztwa” w aktach 478 i 481.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; palam publice ac per expressum recognovit – jawnie, publicznie i wyraźnie zeznał; et in genere omnibus attinentiis et pertinentiis – i w ogóle ze wszystkimi przynależnościami; nihil pro se aut alio quopiam reservando vel excipiendo – niczego dla siebie ani dla kogokolwiek innego nie zastrzegając ani nie wyłączając; sed ita late, longe, circumferentialiterque – lecz tak wszerz, wzdłuż i w obwodzie; ex nunc – od teraz; nec solus per se nec per quamvis subordinatas personas non impediet – ani sam przez siebie, ani przez jakiekolwiek osoby podstawione nie będzie przeszkadzał; idque sub damnis terrestribus – i to pod karami ziemskimi; ad respondendum – do odpowiadania.

Wyjaśnienia: zapusty – zarośla na nieużytkach (dawne pola zarośnięte lasem); „zwrot szacunkowey summy” – zobowiązanie do zwrotu wartości dóbr (wg szacunku) na wypadek ewikcji.

Streszczenie

9grudnia 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Tomasz Marzeniowski, syn Józefa, działając w imieniu własnym i syna Jana, zeznał, że swoją dziedziczną, odziedziczoną po przodkach część wsi Wojnaszówki[?] (Woynasowki) w województwie bracławskim, ze wszystkimi przynależnościami – polami zasianymi i niezasianymi, ogrodami, sadem, zabudowaniami, dworzyskami, łąkami, gajami, lasami, stawem, młynem i poddanymi z ich robocizną, daninami i czynszami – niczego nie zastrzegając, daje, daruje i wieczyście odstępuje Bazylemu Jastrzębskiemu i jego następcom. Dopuścił go od razu do intromisji, zobowiązał się nie przeszkadzać pod karami ziemskimi i pod zwrotem sumy szacunkowej dóbr, a na wypadek sporu poddał się sądowi ziemskiemu, grodzkiemu albo wojewódzkiemu.

Transkrypcja

k. 433 (skan 0436, strona prawa)

1Roku Tysiącznego Siedmsetnego Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dziewiątego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Tomaszem Czarkowskim Namiestnikiem Burgrab-

5stwa Grodz. Winn. comparens Pliter Ur. JmćPan Tomasz Osiec-

6ki ten Kontrakt Resignationis in rem JmćPana Macieja Do-

7rożyńskiego na dobra dobra Część Wsi Karpowiec zdziałany ad

8Acta praesentia Castr. Capitan. Vinn. per oblatam podał tenoris talis:

9Między JmćPany Tomaszem Osieckim Ur. JmćPana Mikołaja

10Osieckiego synem oycem, rownie też Ur. JmćPanem Felicyanem

11Wincentym dwoiga imion Osieckim synem tegoż Tomasza Osiec-

12kiego z iedney a Ur. JmćPanem Maciejem Dorożyńskim z drugiey

13strony stanął ten pewny niczem nienaruszony Kontrakt Resignationis w niżey

14opisany sposob y oto: Jż JmćPanowie Osieccy maiąc dobra

15swoie dziedziczne część Wsi Karpowiec, naradziwszy się wspol-

16nie między sobą y upatruiąc lepszą w tem dla siebie dogodność[?],

17nie będąc do tego Aktu od nikogo namowieni ani przymuszeni,

18lecz z własney y rozmyślney woli swoiey przedsięwzięli takową

19część Wsi Karpowiec, ze wszystkiemi Zabudowaniami, sadz-

20awkami, dworami, dworzyskami, ogrodami, sadami, pasiekami,

21pasieczyskami, polami, gruntami ornemi y nieornemi, łąkami,

22użytkami[?], sianożęciami, błotami, bagnami, nieużytkami,

23lasami, zaroślami, krzakami, poddanemi oboiey płci ich żo-

24nami y dziećmi, tak na gruncie residentibus quam profugis

25z wolną windykacyą onych, ich robociznami, daniami, danina-

26mi, czynszami, młynami, mielnikami, chałupnikami, Kar-

27czemną Arendą et cum omnibus in genere przynależytościami

28Attinentiami y pertinentiami, nic na siebie ani Sukcessorow

29swoich y następcow nie exympuiąc, lecz w takich granicach y nie-

30dzielach[?] w iakich te dobra z dawnych lat zostaią y iakiemi sami

31[kustosz:] władali

k. 433v (skan 0437, strona lewa)

1in rem JmćPana Macieja Dorożyńskiego y iego prawnych na-

2stępcow y Sukcessorow dać, darować, sprzedać y na wieczne

3y nieodzowne czasy odrezygnować, a to za dobrowolnie umo-

4wioną Summę dwadzieścia dwa tysiące flor. pol. z ktorey

5wyliczoney y do rąk własnych odebraney ciż JmćPanowie Osieccy

6praesenti kwituią Contractu. Jntromissyi wolney w pomienio-

7ne dobra Część Wsi Karpowiec dopuszczaią temuż JmćPanu

8prawonabywcy Maciejowi Dorożyńskiemu a dopuszczoney

9ani sami ani per quam alias subordinatas personas non

10impedient. Wolen zatem będzie y w mocy ten JmćPan prawonaby-

11wca pomienionemi dobrami tym Kontraktem Resignatio-

12nis iemu odprzedanemi rowno z datą onego, dobrami temi iak

13chcieć zarządzić, dać, darować, sprzedać, zastawić y ku naylep-

14szemu dobru swemu obrocić, wczem ani JmćPan Comparens

15ani Sukcessorowie iego przeszkadzać nie będą y nieską[?] w prawie.

16A to pod Szkodami Ziemskiemi, gołosłownie krom ciele-

17sney przysięgi opisanemi, y zwrotem Summy szacunko-

18wey dwadzieścia dwa tysiące flor. pol. Na wypadek zaś sprze-

19ciwienia się temu Kontraktowi Resignationis forum Ziem-

20stwa Grodu albo Wdztwa ad respondendum sobie naznacza-

21ią, takowy dla większey wagi walory oraz trwałszey iego

22substancyi przy uproszonych JmćPanach przyiaciołach własnemi

23podpisuią rękami. Datt. in Karpowce dnia dwudziestego Os-

24mego Novembris Tysiącznego Siedmsetnego Sześćdziesiąt

25Osmego roku. U tego Kontraktu Resignationis podpisy

26rąk takowe: Tomasz Osiecki mp. Felicyan Wincenty dwoch imion

27Osiecki mp. mieysce pieczęci. Uproszony do podpisania tego Kon-

28traktu Resignationis między JmćPany Osieckiemi y Dorożyń-

29skim zawartego o dobra Część Wsi Karpowiec podpisuię się Jan

30Golejowski[?] mp. Mieysce pieczęci. Jako przytomny świadek zdziała-

31nia tego Kontraktu Resignationis podpisuię się Michał Za-

32górski[?] mp. Przytomny świadek Zawarcia tego Aktu podpisu-

33ię się Gabryel Mlachowski[?] mp. Mieysce pieczęci. Ktory to Kon-

34trakt Resignationis od słowa do słowa iak się w sobie ma

35do Xiąg ninieyszych iest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny. Nazwa wsi zapisana „Karpowiec” (dop. lm.) i „in Karpowce” – przyjęto Karpowce[?] (identyfikacja niepewna; pierwsza litera może być też H – „Harpowce”). Niepewne: „dogodność[?]”, „użytkami[?]”, „nie-/dzielach[?]” (może „niedzielach” – udziałach), „nieską[?]” (zapewne „nie są”), nazwiska świadków „Golejowski[?]”, „Zagórski[?]” (zapis „Za-/góreni”), „Mlachowski[?]” (może Młochowski). W tekście powtórzone „dobra dobra” – jak w rękopisie. Data dzienna zapisana „dwudziestego Os-/mego Novembris”.

Dorożyńscy występowali wcześniej w księdze (akty 370, 374–376, 380 – Bazyli Michał Dorożyński, cześnik latyczowski; Tomasz – podstoli zwinogrodzki); Maciej Dorożyński w niniejszym akcie bez urzędu.

Tłumaczenia łaciny: contractus resignationis – kontrakt rezygnacji (zbycia, odstąpienia dóbr); ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris talis – tej treści; tam in fundo residentibus quam profugis – tak osiadłymi na gruncie, jak zbiegłymi; cum omnibus in genere attinentiis et pertinentiis – ze wszystkimi w ogóle przynależnościami; praesenti contractu – niniejszym kontraktem; per quam alias subordinatas personas non impedient – nie będą przeszkadzać przez jakiekolwiek inne osoby podstawione; ad respondendum – do odpowiadania.

Wyjaśnienia: chałupnicy – chłopi bez ziemi lub z małym działem; mielnicy – młynarze; „szkody ziemskie gołosłownie krom cielesney przysięgi” – odszkodowanie wg prawa ziemskiego, dochodzone na samo słowo poszkodowanego, bez przysięgi; suma szacunkowa – wartość dóbr do zwrotu w razie ewikcji.

Streszczenie

9grudnia 1768 przed Tomaszem Czarkowskim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Tomasz Osiecki podał do akt (oblata) kontrakt rezygnacji zawarty w Karpowcach[?] 28 listopada 1768. Na jego mocy Tomasz Osiecki, syn Mikołaja, wraz z synem Felicjanem Wincentym Osieckim, odstąpili (sprzedali i wieczyście zrezygnowali) Maciejowi Dorożyńskiemu i jego następcom swoją dziedziczną część wsi Karpowce[?] – z zabudowaniami, dworami, sadami, pasiekami, polami, łąkami, lasami, poddanymi osiadłymi i zbiegłymi (z prawem windykacji), młynami, chałupnikami i arendą karczemną – w dawnych granicach, za umówioną sumę 22 000 złotych polskich, której odbiór pokwitowali. Dopuścili nabywcę do intromisji, zobowiązali się nie przeszkadzać pod karami ziemskimi i pod zwrotem sumy szacunkowej 22 000 zł, a na wypadek sporu poddali się sądowi ziemskiemu, grodzkiemu lub wojewódzkiemu. Kontrakt podpisali Osieccy oraz świadkowie Jan Golejowski[?], Michał Zagórski[?] i Gabriel Mlachowski[?].

Transkrypcja

k. 434 (skan 0437, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Trzynastego dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Antonim Jałowickim Namiestnikiem natenczas

5Burg. Grod. Winn. Comparens Pliter Ur. JmćPan Jan Dulski syn Ur.

6JmćPana Macieja Dulskiego syn, swoim y na mocy danym mu

7od brata iego rodzonego Ur. JmćPana Andrzeja Dulskiego pleni-

8potencyi iawnie dobrowolnie y oczewisto zeznał: Jż on będąc

9dziedzicem pewney części Wsi Zozulinice, upatruiąc lepszą dla

10siebie y większą korzyść umyślił takową Wieś za dobrowolną

11zgodą y zgłoszeniem się z bratem swoim rodzonym JmćPanem

12Andrzejem Dulskim, ze wszystkiemi do tey części przynależyto-

13ściami, polami, rolami, gruntami, użytkami, dochodami y przy-

14chodami, lasami, zaroślami, sianożęciami, łanami[?], stawami,

15młynem, karczmami, karczmiskami, mielnikami, sadzawkami,

16zabudowaniami dworowemi y chłopskiemi, oraz poddanemi

17ich powinnościami daninami, owo zgoła z tem wszystkiem

18czem sami JmćPanowie Dulscy władali y poniewładaią[?]

19y używaią, nic na siebie aut alio quopiam reservando vel

20excipiendo in rem Ur. JmćPana Benedykta Jarosławskiego[?]

21dać, darować, sprzedać y na wieczne czasy odrezygnować, mo-

22do puro, mero, vero ac irrevocabilis donationis titulo per-

23petuo ac in aevum. Jntromissyi w pomienione wyżey dobra

24część Wsi Zozulinice dopuszczaią temuż JmćPanu pra-

25wonabywcy, a dopuszczoney y dozwoloney ani sami przez

26siebie ani przez żadne namowione osoby wzbraniać nie-

27będą, owszem od wszelkich impetycyi tegoż JmćPana prawona-

28bywcę w każdym Sądzie y Urzędzie zastępować y bronić

29obowiązuią się. Mocą ninieyszego dobrowolnego przed

30Aktami Zeznania.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny. Nazwa wsi zapisana konsekwentnie „Zozulinice” (4 razy) – Zozulińce (ukr. Зозулинці) na Podolu; przyjęto formę Zozulińce. Nazwisko nabywcy zapisane „Jarosławskiego”/„Jarostawskiego” – odczyt niepewny (może Jarosławski lub Jawsławski) – [?]. Niepewne też: „łanami[?]” (może „tanami” – w wyliczeniu między sianożęciami a stawami), „poniewładaią[?]” (zapewne „po ninie władaią” – „po dziś dzień władają”).

13XII 1768 wpis znów przed Antonim Jałowickim, „namiestnikiem natenczas” burgrabstwa (w aktach 479–483 z 9 XII – Tomasz Czarkowski).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; aut alio quopiam reservando vel excipiendo – ani dla kogokolwiek innego nie zastrzegając ani nie wyłączając; in rem – na rzecz; modo puro, mero, vero ac irrevocabilis donationis titulo perpetuo ac in aevum – sposobem czystej, prostej, prawdziwej i nieodwołalnej darowizny, tytułem wieczystym i na zawsze.

Wyjaśnienia: karczmiska – miejsca po dawnych karczmach; impetycja – zaczepka prawna, roszczenie; oczewisto – osobiście.

Streszczenie

13grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Jan Dulski, syn Macieja, w imieniu własnym i – na mocy plenipotencji – brata rodzonego Andrzeja Dulskiego, zeznał, że ich część wsi Zozulińce, za zgodą obu braci i dla większej korzyści, ze wszystkimi przynależnościami – polami, lasami, łąkami, stawami, młynem, karczmami, sadzawkami, zabudowaniami dworskimi i chłopskimi oraz poddanymi z ich powinnościami, w zakresie, w jakim sami jej używali – dają, darują, sprzedają i wieczyście odstępują Benedyktowi Jarosławskiemu[?]. Dopuścili nabywcę do intromisji i zobowiązali się bronić go przed wszelkimi roszczeniami w każdym sądzie.

Transkrypcja

k. 434v (skan 0438, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Trzynastego dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Win-

4nickiemi y przedemną Antonim Jałowickim Namiest-

5nikiem natenczas Burg. Grod. Winn. Comparens Pliter

6WJPan Tomasz Czarkowski Horodniczy y Komornik Granicz-

7ny Bracł. ten Dokument czyli raczey Kwit z wypłace-

8nia Zł. pięćdziesiąt na pocztę z kasy Woiewodzkiey od WJP.

9Kotowicza WJmć offerentowi dany y służący rne[?] infr. cont.

10ad Acta Castr. Capit. Vinn. per oblatam podał w sens takowy:

11Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo

12die nona Decembris podług uchwały prowinc.[?] Wdztwa[?]

13Bracł. odebrałem Zł. Polskich pięćdziesiąt od WJPana

14Czarkowskiego Horodn. Bracł. Subkollektora tegoż Wdztwa,

15a to na pocztę da Bog[?] na ratę Marcową w roku Tysiącz-

16nym Siedmsetnym Sześćdziesiątym dziewiątym nastę-

17puiącą, z ktorego odebrania z tey ad iterum[?] kwoty kwi-

18tuię. Jnaczey się podpisuię. Datum ut supra. A. Kotowicz.

19Ktory to Dokument per oblatam podany iak się w so-

20bie ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Grod. Winn.

21iest Jngrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny. Niepewne: skrót „rne[?] infr. cont.” (zapewne „ratione infra contentorum” – w sprawie niżej zawartej), „prowinc.[?]” (uchwała prowincji/województwa), „Wdztwa[?]” (zapis „Wtnia”), „da Bog[?]” (może wtrącenie „da Bóg” – „jeśli Bóg da” – przed „na ratę Marcową”), „ad iterum[?]” (zapis niejasny – może „ad interim”, tymczasowo).

Por. akt 458 – asygnacja Grocholskiego na 1000 zł z kasy wojewódzkiej dla poczmistrza A. Kotowicza. Tu Kotowicz kwituje 50 zł wypłacone mu na pocztę przez Tomasza Czarkowskiego jako subkolektora województwa bracławskiego, na poczet raty marcowej 1769 r. Tomasz Czarkowski występuje tu jako horodniczy i komornik graniczny bracławski (w aktach 479–483 – namiestnik burgrabstwa); potwierdza to, że w akcie 458 resztę 68 zł 19 gr wypłacił Kotowiczowi ten sam Tomasz Czarkowski, horodniczy i subkolektor bracławski.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione infra contentorum – z racji (w sprawie) niżej zawartych; ad acta castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo die nona Decembris – roku 1768, dnia 9 grudnia; datum ut supra – dano jak wyżej.

Wyjaśnienia: horodniczy – urzędnik ziemski (pierwotnie nadzorujący zamek/gród); subkolektor – poborca podatków (podkolektor) w województwie; rata marcowa – termin płatności podatku przypadający w marcu; ingrossowany – wpisany do ksiąg.

Streszczenie

13grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Tomasz Czarkowski, horodniczy i komornik graniczny bracławski, podał do akt (oblata) kwit wystawiony mu 9 grudnia 1768 przez Antoniego Kotowicza, poczmistrza winnickiego. Kotowicz potwierdził w nim, że według uchwały województwa bracławskiego otrzymał od Czarkowskiego, subkolektora tego województwa, 50 złotych polskich z kasy wojewódzkiej na pocztę, na poczet raty marcowej przypadającej w 1769 r., i z tej kwoty go kwitował. Kwit wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 434v (skan 0438, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Trzynastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnic. y przedemną

4Antonim Jałowickim Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim

5Stanowszy Oczewisto Woźny Generał Wdztwa Bracł. y Jnnych Opatrzny Jan Ja-

6nicki w moc wierney Relacyi Swoiey Jawnie Zeznał Jż on Roku Teraźnieyszego

7[kustosz:] Tysiąc

k. 435 (skan 0438, strona prawa)

1Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego Dnia Drugiego Miesiąca

2Kwietnia w Przytomności Urz. JmćPanow Bogumiłego Batowskiego[?]

3y Alexandra Koszy[?], na Rekwizycyą niegdy S.P. W. Andrzeja Godziemby

4Wardenskiego Stol. Latyczews. Oyca na ten czas in vivis będącego, a post

5Extinctum Caput tegoż na Affektacyą y Prawną Rekwizycyą W. JmćPana

6Jana Godziemby Wardenskiego Podkom. Parnaw.[?] Syna Anno eodem Mille-

7simo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Die Nona Decembris maiąc

8przy Sobie Stronę Szlachty Urz. JmćPanow Kazimierza Witkowskiego

9y Stefana Manasterskiego[?] dla większey wiary do tego Aktu użytych

10był w Dobrach Wsi Słobodce tu w Wdztwie Bracł. a Powiecie Win-

11nickim leżących, gdzie będąc tychże Rekwirentów vigore Kontraktu

12Zastawnego Trzyletniego w Summie Trzynastu Tysięcy Zł. Pol. między

13W. Stanisławem Miedzwieckim[?] Podstol. Bracł. z iedney, a W. Andrzejem

14Godziembą Wardenskim Stol. Lat. z drugiey Strony Spisanego y za-

15wartego ze wszystkiemi pomienionych Dobr Wsi Słobodki Polami,

16Rolami, Sianożęciami, Lasami, Gaiami, Stawem, Stawkami, Młynami,

17Arendą Karczemną, Poddanemi ciągłemi y Pieszemi onych Powinnościa-

18mi, Daniami, Daninami, Czynszami, Robociznami, Pańszczyzną,

19Dziesięcinami, Budowlami, owo zgoła wszystkiemi Attynencyami y per-

20tynencyami z dawien dawnych do tychże Dobr należącemi w Actualną

21Spokoyną Zastawną Trzyletnią nemine Jmpugnante et Contradicente

22intromittował Possessyą, Poddanym do gromady zwołanym o nowych

23Panach y Possessorach opowiedział, y onym wszelkie posłuszeństwo odbywać

24kazał. Po ktorym obwołaniu y intromittowaniu tenże Woźny Szlachtą

25Sobie przytomną świadczy się, y przed Urzędem ninieyszym prawdziwą

26Jntromissyi Swoiey uczynił y zeznał Relacyą. Woźny wyżey mianowany

27Ktoenie[?] Jan Janicki ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo innej, mniej starannej ręki (na k. 435 wyraźnie gorsze niż w poprzednich aktach); odczyt w większości pewny dzięki powtarzalnym formułom. Niepewne: nazwiska świadków z kwietnia „Batowskiego[?]” i „Koszy[?]” (zapis „Kosz y” – może Koszyc), świadka z grudnia „Manasterskiego[?]”, kontrahenta „Miedzwieckim[?]” (zapis „Miedzwiecким” – por. Jan Bal Miedzwiecki, namiestnik burgrabstwa 1768), urząd Jana Wardeńskiego „Podkom. Parnaw.[?]” – zapewne podkomorzy parnawski (urząd tytularny inflancki). Ostatni wiersz: wyraz przed podpisem woźnego niejasny („Ktoenie[?]”), po nazwisku znak krzyża (woźny niepiśmienny).

Przebieg: intromisję zaczęto 2 IV 1768 na żądanie ojca, Andrzeja Godziemby Wardeńskiego, stolnika latyczowskiego (wtedy żyjącego), a po jego śmierci („post extinctum caput”) dokończono 9 XII 1768 na żądanie syna Jana. Por. akt 408 (plenipotencja Andrzeja Godziemby Wardeńskiego, stolnika latyczowskiego) i 459 (intromisja Jana Wardeńskiego w Zabokrzycze; tam nazwisko odczytane „Podziemba[?]”, a urząd „podkomorzy sanocki[?]” – zapewne także Godziemba i podkomorzy parnawski[?]; do ewentualnej korekty).

Tłumaczenia łaciny: in vivis – wśród żywych; post extinctum caput – po zgaśnięciu (śmierci) osoby; anno eodem millesimo septingentesimo sexagesimo octavo die nona Decembris – tegoż roku 1768 dnia 9 grudnia; vigore – mocą; nemine impugnante et contradicente – nikt się nie sprzeciwiał ani nie protestował.

Wyjaśnienia: kontrakt zastawny trzyletni – oddanie dóbr w zastaw na 3 lata za pożyczoną sumę (tu 13 000 zł); dziesięciny – daniny w zbożu (10. snop); poddani ciągli i piesi – odrabiający pańszczyznę ze sprzężajem lub pieszo.

Streszczenie

13grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generał województwa bracławskiego Jan Janicki zeznał, że na mocy trzyletniego kontraktu zastawnego na 13 000 zł, zawartego między Stanisławem Miedzwieckim[?], podstolim bracławskim, a Andrzejem Godziembą Wardeńskim, stolnikiem latyczowskim, wprowadził zastawnika w posiadanie wsi Słobódka w powiecie winnickim województwa bracławskiego. Czynność rozpoczął 2 kwietnia 1768 na żądanie Andrzeja Wardeńskiego (wtedy jeszcze żyjącego), w obecności Bogumiła Batowskiego[?] i Aleksandra Koszy[?], a po jego śmierci dokończył 9 grudnia 1768 na żądanie syna, Jana Godziemby Wardeńskiego, podkomorzego parnawskiego[?], w obecności szlachty Kazimierza Witkowskiego i Stefana Manasterskiego[?]. Oddał dobra z polami, łąkami, lasami, stawami, młynami, arendą karczemną i poddanymi z ich powinnościami w spokojne trzyletnie posiadanie zastawne, bez sprzeciwu, i zapowiedział zgromadzonym poddanym posłuszeństwo nowym panom. Woźny, niepiśmienny, postawił znak krzyża.

Transkrypcja

k. 435 (skan 0438, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc, Siedmset, Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Decembris Czternastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Vinnic. y przede-

4mną Antonim Jałowickim przysięgłym Namiesnikiem Burgr.

5Gr. Vinnic. Comparens Pliter Urod. Andrzey Wołański ten Skrypt

6od W. Beyzyma Pisarza Gr. Krzem. WJmć Panu Piotrowi

7Barcikowskiemu Cześ. Żydacz. na Summę Zł. Pol. Tysiąc Dany

8y służący rne[?] in eo cont. ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinnic. per oblatam

9podał, tenoris eiusmodi: Niżey na podpisie wyrażony Zezna-

10ię tym Skryptem moim ręcznym, iż zostałem winien WJmć Panu

11Piotrowi Barcikowskiemu Cześ. Żydacz. Zł. Pol. Tysiąc, Dico Zł.

12Pol. Tysiąc, ktorą oddawcy tey kartki każdego czasu temuż

13WJmć P. Barcikowskiemu Cześ. Żydacz. bez żadney żadnak[?] pro-

14włoki oddać będę powinien. Y na to się podpisuię. Datt. w Krze-

15mieńcu Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmego[?] dnia

16Szesnastego Marca. U tego Skryptu per oblatam podanego pod-

17pis ten: Pawet[?] Beyzym Pisarz Krzemen. mp. Ktory

18to Skrypt iak się w sobie ma do Xiąg Grod. Vinnic. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo pośpieszne, ta sama mniej staranna ręka co akt 486; tekst przekreślony/poplamiony w kilku miejscach (kleksy). Niepewne: nazwisko wierzyciela „Barcikowskiemu” (zapis „Barcikoskiemu / Barcikoskiem”), imię dłużnika w podpisie zapisane „Pawet[?]” (= Paweł; potwierdza tekst równoległy w akcie 489: „Pawła Beyzyma pod ten czas Regenta Grodzkiego Krzemienieckiego”), rok skryptu „Siodmego[?]” (1767), „żadnak[?]” (zapewne pomyłka pisarza – „żadney zwłoki/prowłoki”), skrót „rne[?] in eo cont.” (ratione in eo contentorum). Skróty urzędów: „P. G. K.”/„Pisarza Gr. Krzem.” = pisarz grodzki krzemieniecki; „Cześ. Żydacz.” = cześnik żydaczowski. Na marginesie pod tekstem dopisek „Oblata” (zapewne początek następnego wpisu, który rozpoczyna się na k. 435v).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione in eo contentorum – z racji (w sprawie) w nim zawartych; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris eiusmodi – tej treści; dico – mówię (formuła powtórzenia sumy dla pewności); mp. (manu propria) – ręką własną.

Wyjaśnienia: skrypt – pisemne zobowiązanie dłużne (rewers); „oddawcy tey kartki” – okazicielowi tego dokumentu (skrypt płatny na okaziciela, na każde żądanie); prowłoka – zwłoka.

Streszczenie

14grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Andrzej Wołański podał do akt (oblata) skrypt dłużny wystawiony przez Pawła Beyzyma, pisarza grodzkiego krzemienieckiego, dla Piotra Barcikowskiego, cześnika żydaczowskiego. W skrypcie, datowanym w Krzemieńcu 16 marca 1767[?], Beyzym przyznał, że jest winien Barcikowskiemu 1000 złotych polskich i zobowiązał się oddać tę sumę okazicielowi skryptu na każde żądanie, bez zwłoki. Skrypt wpisano do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 435v (skan 0439, strona lewa)

1Roku Tysiąc, Siedmset Sześćdziesiąt Osmego.

2Miesiąca Decembris Czternastego Dnia.

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Vinnic. y przedemną

4Antonim Jałowickim przysięgłym Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grod. Vinnic. Compns Pliter Urz. Andrzey Wołański ten Skrypt

6od Urod. Alexandra Obodyńskiego Wiel. Piotrowi Barci-

7kowskiemu na Summę intro wyrażoną dany y służący rne infr.

8contentorum ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinnic. per Oblatam podał de

9tenore tali: Ja niżey na podpisie wyrażony Znam tym moim

10Skryptem w ręce Wiel. Piotra Barcikowskiego, iż wziołem y

11pożyczyłem na moią pilną potrzebę Tysiąc Dwieście Sześć-

12dziesiąt y Osm Zł., Dico Tysiąc Dwieście Sześćdziesiąt

13Osm, ktorą to Summę obliguięsię[?] oddać na Zielone Święta

14da Bog doczekać przyszłe, Rublami lub Złotem, Rublami

15rachuiąc po Zł. Siedm, lub Złotem podług redukcyi teraźniey-

16szey rachuiąc po Zł. Szesnaście, y po Groszy Dwadzieścia

17Dwa y poł[?], ktory to Skrypt powinien takowey wagi być

18iakoby przed Aktami Grod. Bracł. zeznany był, y roboro-

19wany, na co dla lepszey wiary, y wagi własnoręcznie[?]

20podpisuię. Datum w Zbarażu Die Decima Aprilis Mille-

21simo Septingentesimo, Sexagesimo Septimo Anno. U tego

22Skryptu per Oblatam podanego podpis ręki przy pieczęci

23na Laku Czerwonym wyciśnioney temi słowy: Alexan-

24der Obodyński Locus Sigilli. Ktory to Skrypt iako się w so-

25bie ma słowo Verbo ad Verbum do Xiąg ninieyszych Gr. Vinnic.

26iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo pośpieszne (ta sama ręka co akty 486–487), odczyt w większości pewny. Nazwisko wierzyciela tu wyraźnie „Barcikowskiemu / Barcikowskiego” – potwierdza odczyt w akcie 487. Niepewne: „obliguięsię[?]”, „Dwa y poł[?]” (kurs złotego czerwonego: 16 zł 22½ gr[?]), „własnoręcznie[?]” (zapis „wyłasnoręcz…” zniekształcony).

Ciekawy szczegół gospodarczy: suma płatna w rublach (rubel liczony po 7 zł) albo w złocie (dukatach) „podług redukcyi teraźnieyszey” po 16 zł 22[½?] gr – odbicie reformy monetarnej 1766 r.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; intro – wewnątrz (w tekście); ratione infra contentorum – z racji niżej zawartych; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – tej treści; dico – mówię (powtórzenie sumy); die decima Aprilis millesimo septingentesimo sexagesimo septimo anno – dnia 10 kwietnia roku 1767; locus sigilli – miejsce pieczęci; verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wyjaśnienia: skrypt – zobowiązanie dłużne; Zielone Święta – Zielone Świątki (Zesłanie Ducha Św.), termin zwrotu; roborowany – umocniony (urzędowo zatwierdzony); lak czerwony – czerwony wosk do pieczęci.

Streszczenie

14grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, przysięgłym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Andrzej Wołański podał do akt (oblata) skrypt dłużny Aleksandra Obodyńskiego dla Piotra Barcikowskiego. W skrypcie, datowanym w Zbarażu 10 kwietnia 1767, Obodyński przyznał, że pożyczył od Barcikowskiego na pilną potrzebę 1268 złotych, i zobowiązał się zwrócić je na najbliższe Zielone Świątki w rublach (po 7 zł) albo w złocie według obecnej redukcji (po 16 zł 22[½?] gr), przy czym skrypt miał mieć taką moc, jakby był zeznany i umocniony w grodzie bracławskim. Skrypt opatrzony był podpisem i pieczęcią na czerwonym laku; wpisano go słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 435v (skan 0439, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Czternastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi

4y przedemną Antonim Jałowickim Namiesnikiem protunc Burgra-

5bstwa Grodzkim Winnickim Comparens Pliter Urz. JmćPan Andrzey

6Wołański ten Skrypt od JW. Karwickiego Regenta Koronnego Wiel.

7Piotrowi Barcikowskiemu Cześ. Żydacz. na Summę intro wyra-

8żoną dany y służący rne intro contentorum ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn.

9per Oblatam podał Tenoris Sequentis: niżey na podpisie wyrażony

10Zeznaię Że zostaię winien W. JmćPanu Piotrowi Barcikowskiemu

11Cześ. Żydacz. memu Panu Summę według Porachunku Dnia

12Dzisieyszego uczynionego wraz z Ewikcyą Zł. Pol. Sześć Tysięcy Dwie-

13ście[?] Dziesięć to iest Trzy Tysiące Pięćset Zł. Pol. Ewik-

14cyonalney Summy JeyMci Pani Anny z Wolskich Barcikowskiey Cześ-

15nikowey Żydaczewskiey z rąk W. JmćPana Kaietana Wolskiego Vicegerenta Radom-

16skiego[?] Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Quarto Die Decima Ter-

17tia Julii w Karwicach[?] do rąk moich odebrałem, Drugą Summę

18[kustosz:] Dwa Tysiące

k. 436 (skan 0439, strona prawa)

1Dwa Tysiące Siedmset [skreślone: Sześćdziesiąt[?]] Dziesięć Zł. Pol. wolną Sa-

2mego W. JmćPana Cześ. Żydacz. z Porachunku Dnia Dzisieyszego uczy-

3nionego wynikaiącą to iest primo odebrałem prowizyą od JmćPana Ka-

4ietana Wolskiego od Summy wyż wyrażoney ewikcyonalney JmćPanu

5Barcikowskiemu należącey Zł. Pol. Tysiąc Sto Trzydzieści Siedm gr.

6Piętnaście, 2do z rąk JmćPana Barcikowskiego w Chrybicach[?] Die Tertia

7Novembris Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Quarto wziołem

8Zł. Pol. Pięćset Siedmdziesiąt Dwa groszy Piętnaście, Tertio z rąk JmćPana

9Pawła Beyzyma pod ten czas Regenta Grodzkiego Krzemienieckiego

10w Lwowie Dnia Dwudziestego Osmego Maii Anno Elapso Millesimo

11Septingentesimo Sexagesimo Quinto wziołem Zł. Pol. Tysiąc y Skrypt

12na tę Summę JmćPanu Pawłowi Beyzymowi dałem, ktorego Skryptu

13JmćPan Beyzym JmćPanu Piotrowi Barcikowskiemu w Zieleńcach Dnia

14Dwudziestego Szostego Februarii Millesimo Septingentesimo Sexagesimo

15Sexto ustąpił y do odebrania odemnie niżey podpisanego przekazał,

16ktore to Summy wolne wraz z Ewikcyą wynoszą iako wyżey Dwa Tysiące

17Siedmset Dziesięć Zł. Pol. Obliguię się że obydwie Summy wraz z Pro-

18wizyą na przyszły da Bog S. Jan Krzciciel w Roku następuiącym

19Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmym temuż W. JmćPanu Barci-

20kowskiemu oddać y rzetelnie wyliczyć to iest od Summy Ewikcyonal-

21ney po Zł. Osm od Sta rachuiąc Prowizyi, a od wolney po Zł. Dziesię[ć]

22na co się dla lepszey wagi y walory przy przyciśnioney Pieczęci Ręką

23własną podpisuię. Datt. w Kotelney[?] Dnia Trzynastego Junii An-

24no Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Sexto. U tego Skryptu per

25Oblatam podanego podpis ręki przy pieczęci na Laku Czerwonym wy-

26ciśnioney w te słowa: J. Karwicki R. K. Ktory to Skrypt iako się w sobie

27ma słowo w słowo do Xiąg ninieyszych Gr. Winn. iest zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo pośpieszne (ta sama ręka co akty 486–488), drobne; odczyt w większości pewny, rachunek sum zgodny: 3500 zł (suma ewikcyjna) + 2710 zł (suma wolna: 1137 zł 15 gr + 572 zł 15 gr + 1000 zł = 2710 zł) = 6210 zł – co potwierdza odczyt „Sześć Tysięcy Dwie-/ście[?] Dziesięć” (zapis drugiego wiersza niewyraźny). Niepewne: „Vicegerenta Radom-/skiego[?]”, miejscowości „w Karwicach[?]” i „w Chrybicach[?]”, miejsce wystawienia „w Kotelney[?]” (może Kotelnia na Wołyniu), skreślony wyraz w pierwszym wierszu k. 436.

Tekst równoległy: wzmianka o „Pawle Beyzymie, pod ten czas regencie grodzkim krzemienieckim” (1765) pozwala poprawić odczyt imienia w akcie 487 („Dawet” = Paweł – pisarz grodzki krzemieniecki w 1767 r.). Skrót „R. K.” przy podpisie = Regent Koronny (por. „JW. Karwickiego Regenta Koronnego”).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione intro contentorum – z racji wewnątrz zawartych; tenoris sequentis – następującej treści; Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Quarto Die Decima Tertia Julii – roku 1764, dnia 13 lipca; primo, 2do (secundo), tertio – po pierwsze, po drugie, po trzecie; die tertia Novembris – dnia 3 listopada; anno elapso millesimo septingentesimo sexagesimo quinto – roku ubiegłego 1765; millesimo septingentesimo sexagesimo sexto – 1766.

Wyjaśnienia: suma ewikcyjna – suma zabezpieczona (gwarantowana) na wypadek ewikcji, tu posag/ewikcja Anny z Wolskich Barcikowskiej; suma wolna – dług niezabezpieczony; prowizja – odsetki (8% od sumy ewikcyjnej, 10% od wolnej); św. Jan Chrzciciel – 24 czerwca, termin płatności; regent koronny – urzędnik kancelarii koronnej.

Streszczenie

14grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Andrzej Wołański podał do akt (oblata) skrypt J. Karwickiego, regenta koronnego, dla Piotra Barcikowskiego, cześnika żydaczowskiego. W skrypcie, datowanym w Kotelni[?] 13 czerwca 1766, Karwicki przyznał, że według porachunku jest winien Barcikowskiemu łącznie 6210 zł: 3500 zł sumy ewikcyjnej Anny z Wolskich Barcikowskiej, cześnikowej żydaczowskiej, odebranej 13 VII 1764 od Kajetana Wolskiego, wicegerenta radomskiego[?], oraz 2710 zł sumy wolnej (1137 zł 15 gr prowizji od Wolskiego, 572 zł 15 gr pożyczone od samego Barcikowskiego 3 XI 1764 i 1000 zł wzięte we Lwowie 28 V 1765 od Pawła Beyzyma, ówczesnego regenta grodzkiego krzemienieckiego, którego skrypt Beyzym przekazał Barcikowskiemu w Zieleńcach 26 II 1766). Zobowiązał się spłacić obie sumy z prowizją (8% od ewikcyjnej, 10% od wolnej) na św. Jana Chrzciciela 1767 r. Skrypt opatrzono pieczęcią na czerwonym laku i podpisem „J. Karwicki R. K.” i wpisano do ksiąg grodzkich winnickich.

Transkrypcja

k. 436 (skan 0439, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Czternastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y

4przedemną Antonim Jałowickim Namiesnikiem protunc Burgrabstwa

5Grodzkim Winnickim Comparens Pliter Wielmożny Pan Antoni Kulesza

6Vicesgerent Gr. Winn. Przysięgły ten Regestr Percepty wybranego

7Podymnego za Ratę Septembrową przez Wiel. Offerenta z przypisaniem

8na tymże Regestrze Kwitu od JmćPana Kotowicza z wypłacenia

9Zł. Pol. Dziewięćset Trzydzieści y Jeden y Groszy Jedynaście temuż Wiel.

10Offerentowi Danego rne intro Contentorum ad Acta praesentia Castr. Capit. Vinn. per

11Oblatam podał Tenoris Sequentis: Percepta podymnego Raty Septembro-

12wey za Rok Tysiączny Siedmsetny Sześćdziesiąt Osmy przez Wwa[?]

13Bracł. Wieś Szpików Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście y Puł Wieś

14Lewkówka[?] Zł. Siedm Gr. Dwadzieścia Cztery y Puł Wieś Rohoźna

15Zł. Siedmnaście Gr. Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Ułyżka[?] Zł. Trzy

16[kustosz:] Groszy

k. 436v (skan 0440, strona lewa)

1Groszy Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Worobijówka Zł. Pięć Groszy Dwa-

2dzieścia Sześć y Puł Wieś Fachnówka[?] Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście y

3Puł Wieś Wołodyjowce[?] Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście y Puł Wieś Miro-

4nówka Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście Wieś Łopatyńce Obie raty

5Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście y Puł Miasto Przyłuka Obie raty Zł. Sześ-

6dziesiąt Sześć Groszy Dwanaście y Puł Wieś Pciarówka[?] Obie Trzydzieście

7Jeden Groszy Siedm y Puł Wieś Lisiejówka Obie Zł. Dwadzieścia Trzy

8Groszy Trzynaście Wieś Kurawa Obie Raty Zł. Jedynaście Groszy Dwa-

9dzieścia Dwa Wieś Czerniatyn Mały Obie Zł. Jedynaście Groszy Dwa-

10dzieścia Dwa Wieś Kotiużyńce Obie Zł. Trzydzieście Jeden Groszy Siedm

11y Puł Wieś Buda Zł. Dwadzieścia Trzy Gr. Trzynaście Wieś Mierzwińce[?]

12Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia Cztery y Puł Wieś Bukatynka Zł. Jedynaście

13Groszy Dwadzieścia Dwa Wieś Pisarzówka alias Derenkowa Zł. Dwadzieścia

14Pięć Groszy Trzynaście Wieś Siana Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście

15Wieś Ordyńce Obie Raty Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia Cztery y Puł Wieś Hlinsk

16Zł. Trzydzieście Pięć Groszy Pięć Wieś Skitka Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Siedm

17y Puł Wieś Dmitraszówka Zł. Jedynaście Groszy Dwadzieścia Dwa Wieś Giry-

18dyna[?] Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Trzy y Puł Wieś Sawarzy[?] Zł. Pięć Groszy Dwa-

19dzieścia Sześć Wieś Gandzałówka[?] Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś

20Ujarzyńce[?] Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście Wieś Rybnica Zł. Pięt-

21naście Groszy Osmnaście y Puł Wieś Ostrowa[?] Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć

22Dalsza Percepta tegoż Pobore y za Rok tenże. Klucz Krutiański Miasto Kru-

23tych Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście Wieś Płotycza[?] Zł. Dziewięć Groszy

24Dwadzieścia Trzy Wieś Paderbraka[?] Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście y Puł Wieś

25Cymbałówka[?] Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś Kotbarna[?] Zł. Trzy Groszy

26Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Nesbyty[?] Zł. Piętnaście Groszy Osmnaście

27y Puł Wieś Kotunay[?] Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia Cztery y Puł Wieś

28Bełca[?] Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś Zabuty[?] Zł. Dziewięć Groszy

29Dwadzieścia Trzy Wieś Tyszkunowa[?] Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć

30Miasto Jahorlik Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście Wieś Cybulówka

31Zł. Dziewiętnaście Groszy Szesnaście Wieś Harmacki[?] Zł. Jedynaście

32Groszy Dwadzieścia Dwa Wieś Michałówka Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia

33Siedm y Puł Wieś Żury Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś Bołu-

34bany[?] Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście Wieś Popenki Zł. Dziewięć

35Groszy Dwadzieścia Trzy Wieś Żużułany[?] Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia

36Cztery y Puł Wieś Wychwatyńce[?] Zł. Trzynaście Groszy Dwadzieścia

37Wieś Mołokisz Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś Budeia[?] Zł. Trzy

38Groszy Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Mostok[?] Zł. Trzy Groszy Dwa-

39dzieścia Siedm y Puł Wieś Hołmory[?] Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Siedm

40y Puł Wieś Olina[?] Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia Cztery y Puł Wieś Wo-

41ronkowa Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć Wieś Kopy[?] Zł. Jedynaście

42Groszy Dwadzieścia Dwa Wieś Czarna Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia Cztery

43y Puł Miasto Sawrań Zł. Dwadzieścia Trzy Groszy Trzynaście

44Wieś Bundury[?] Zł. Dziewiętnaście Groszy Szesnaście [skreślone: y Puł] Wieś Hołt-

45dubówka[?] Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Kamionna[?]

46Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Karkanice[?] Zł. Trzy[?] Groszy

47Dwadzieścia Siedm y Puł Wieś Liszbany[?] Zł. Siedm Groszy Dwadzieścia

48Cztery y Puł

k. 437 (skan 0440, strona prawa)

1Cztery y puł, Wieś Bajbuzówka Zł. Siedm Groszy Dwadzie-

2ścia Cztery y puł, Wieś Czernica Zł. Pięć Gr. Dwadzieścia Sześć

3Wieś Pizdyki[?] Zł. Dziewięć Groszy Dwadzieścia Trzy, Wieś

4Kozacze[?] Zł. Trzy Gr. Dwadzieścia Siedm, y puł Wieś

5Krynicówka Zł. Jeden Groszy Dwadzieścia Osm y puł

6Wieś Sarażynka Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia Sześć

7Wieś Peresyma[?] Zł. Dziewięć Groszy Dwadzieścia Trzy

8Wieś Leśniczówka Zł. Jeden Groszy Dwadzieścia Osm y puł

9Wieś Mironówka[?] Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia

10Siedm y puł Wieś Lucima[?] Zł. Trzy Groszy Dwa-

11dzieścia Siedm y puł, Wieś Pemoszty[?] Zł. Trzy

12Groszy Dwadzieścia Siedm y puł, Wieś Niuflat[?]

13Zł. Jeden, Groszy Dwadzieścia Osm y puł, Wieś

14Wołtuwińce[?] Zł. Dziewięć Groszy Dwadzieścia Trzy

15Wieś Borszczwaka[?] Zł. Trzy Groszy Dwadzieścia Siedm

16y puł, Wieś Budeje Zł. Pięć Groszy Dwadzieścia

17Sześć, Wieś Mosznaga[?] Zł. Piętnaście, Groszy Osi-

18mnaście y puł. U tey Percepty per Oblatam podaney pod-

19pis ręki temi słowy: Antoni Kulesza mp. Do niżey za-

20[pisaney] Percepty Kwit w takowe słowa: Anno Tysiąc Siedmset

21Sześćdziesiąt Osmego Dnia Drugiego Novembris odebrałem

22od WJmćPana Antoniego Kuleszy Vicesgerenta Grod. Win-

23nickiego y Susceptanta Przeszłego z Jmportancyi raty Se-

24ptembrowey Anni praesentis Millesimi Septingentesimi

25Sexagesimi Octavi do Skarbu Woiewodzkiego wchodzącey

26Zł. Pol. Dziewięćset, Trzydzieści Jeden y Groszy Jedynaście, a to

27a to na Pocztę za rok teraźnieyszy Tysiąc, Siedmset, Sześćdzie-

28siąt Osmy za ratę Septembrową, vigore Laudi Millesimi Se-

29ptingentesimi Sexagesimi Septimi Anni Die Decima Quinta

30Septembris Prześwietnego Wwa Bracł. ktore dysponowało Zł. Pol.

31Tysiąc za iedną ratę płacić, oraz assygnacyi od WW. Urzędni-

32kow tegoż Prześwietnego Wwa Bracł. na zapłacenie Tysiąca

33Zł. Pol. Dnia Dwudziestego Siodmego Septembris w Roku

34teraźnieyszym Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmym wydaney,

35z ktorego odebrania tak Prześwietne Wwo Bracł. iako też y W.

36JmćPana Antoniego Kuleszę Wicesg. Grod. Winn. kwituię, y na

37to się podpisuię ręką własną, Sobie zostawuiąc do ode-

38brania reszty Zł. Pol. Sześćdziesiąt Osmiu y Groszy Dziewiętnastu.

39Datum w Winnicy Die et Anno ut supra. U tego Kwitu podpis ręki te-

40mi słowy: Antoni Ferrerski[?] Kotowicz JKMci Poczty Winn. Sekret[arz].

41Ktora to Percepta Podymnego wraz z Kwitem iako się w sobie

42maią de Verbo ad Verbum do Xiąg ninieyszych iest ingrossowana.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Wpis pisany trzema etapami: k. 436 i 436v tą samą pośpieszną ręką co akty 486–489 (wyliczenie wsi linijkami ukośnymi, odczytane po wyprostowaniu obrazu), k. 437 – inna, staranniejsza ręka. Kwoty odczytane pewnie (powtarzalne stawki: 3 zł 27½ gr, 5 zł 26 gr, 7 zł 24½ gr, 9 zł 23 gr, 11 zł 22 gr, 15 zł 18½ gr, 23 zł 13 gr – wielokrotności stawki podymnego, co potwierdza odczyty liczb). Nazwy wsi w wielu miejscach niepewne – oznaczone [?]; zachowano formy z rękopisu (m.in. „Pciarówka”, „Sawarzy”, „Paderbraka”, „Kotbarna”, „Nesbyty”, „Kotunay”, „Harmacki”, „Pemoszty”, „Niuflat”, „Mosznaga” – odczyty orientacyjne). Skrót „Wwa/Wwo Bracł.” = Województwa/Województwo Bracławskie. W tytule marginalnym skrót urzędu Kuleszy zamazany kleksem („Vg. W. L.[?]” – zapewne Vicesgerenta Grodzkiego Winnickiego). Słowo „[pisaney]” na początku 20. wiersza k. 437 dodane dla sensu (w rękopisie przeniesienie „za-/Percepty”). Na k. 436v po ostatniej pozycji ozdobnik; k. 437 zaczyna się powtórzeniem „Cztery y puł”.

Tekst równoległy: akt 458 (asygnacja Grocholskiego na 1000 zł dla poczmistrza A. Kotowicza) – tam pierwsza wypłata 931 zł 11 gr przez Antoniego Kuleszę[?], wicegerenta grodzkiego winnickiego, 2 XI 1768, i reszta 68 zł 19 gr przez T. Czarkowskiego 4 XI 1768. Niniejszy akt potwierdza nazwisko Kuleszy (w akcie 458 z [?]) i obie kwoty; por. też akt 485 (kwit Kotowicza dla Czarkowskiego na 50 zł).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione intro contentorum – z racji wewnątrz zawartych; ad acta praesentia castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do niniejszych akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; alias – inaczej (inna nazwa); anni praesentis millesimi septingentesimi sexagesimi octavi – roku bieżącego 1768; vigore laudi millesimi septingentesimi sexagesimi septimi anni die decima quinta Septembris – mocą lauda z 15 września 1767 roku; die et anno ut supra – dnia i roku jak wyżej; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wyjaśnienia: podymne – podatek od dymu (gospodarstwa); percepta – przychód, wpływy; „obie raty” – zapłata za dwie raty naraz; susceptant – poborca przyjmujący podatek; importancja – wpływ (suma wpływająca); laudum – uchwała sejmiku; klucz krutiański (Krute) i Sawrań – dobra na Pobereżu nad Dniestrem i Kodymą (por. akt 472 – klucze raszkowski i krutiański).

Streszczenie

14grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Antoni Kulesza, przysięgły wicegerent grodzki winnicki, podał do akt (oblata) rejestr wpływów podatku podymnego za ratę wrześniową 1768 r. w województwie bracławskim, wraz z kwitem poczmistrza Antoniego Kotowicza. Rejestr wylicza kwoty wpłacone przez poszczególne wsie i miasta (m.in. Szpików, Rohoźna, Worobijówka, Mironówka, Łopatyńce, miasto Przyłuka, Kurawa, Czerniatyn Mały, Kotiużyńce, Buda, Bukatynka, Pisarzówka alias Derenkowa, Siana, Ordyńce, Hlinsk, Rybnica), dalej klucz krutiański (miasto Krute, Jahorlik, Cybulówka, Michałówka, Żury, Popenki, Mołokisz, Woronkowa) oraz miasto Sawrań z okolicznymi wsiami (Bajbuzówka, Czernica, Krynicówka, Leśniczówka, Budeje i in.); stawki to wielokrotności podymnego (od ok. 1 zł 28½ gr do 66 zł 12½ gr). Pod rejestrem jest kwit Kotowicza, sekretarza poczty JKMci w Winnicy, z 2 listopada 1768: odebrał od Kuleszy, wicegerenta i poborcy, z wpływów raty wrześniowej do skarbu wojewódzkiego 931 zł 11 gr na pocztę za rok 1768, zgodnie z laudum województwa bracławskiego z 15 września 1767 (1000 zł za ratę) i asygnacją urzędników wojewódzkich z 27 września 1768; zostawił sobie do odebrania resztę 68 zł 19 gr. Całość wpisano słowo w słowo do ksiąg.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 437v (skan 0441, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Czternastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnicki-

4mi y przedemną Antonim Jałowickim ptunc Namiesni-

5kiem Burgrabstwa Grod. Winnic. Comparens Pliter Urz. JmćPani Hele-

6na ze Sokulskich[?] Lublewska[?] ten Skrypt na Summę intro

7wyrażoną imieniem[?] JW. Potockiego St.[?] Śniat.[?] dany y

8służący rne in eo contentorum ad Acta Castr. Capit. Vinnic. per Oblatam

9podała de tenore tali: Ja niżey na podpisie wyrażony

10daię że na siebie Sponsyą[?] JmćPani z Sokulskich[?] Helenie

11Lublewskiey[?] pozostałey Wdowie y Sukcessorom Oneyże

12od ktorey Kaucyą[?] daiąc[?] z Rękodayney[?] Summy dla Jurety[?] na Zło-

13tym Potoku Teodora Potockiego Star. Śniat.[?] Zł. Pol.

14Siedm Tysięcy Numero Siedm Tysięcy, od ktorey Summy

15niezawodnie Prowizya bydź płacona powinna będzie

16woyże[?], a inquantum nie miałaby takowa ponieść krzywdy[?]

17y Sukcessorowie Oneyże Urek[?], Ja ze Summ moich gdziekol-

18wiek znayduiących się na Zastawach y rzeczach rucho-

19mych odpowiadać powinien y Sukcessorowie moi będą,

20y na co dla lepszey wiary, walory y wagi przy wyciśnioney pie-

21częci ręką moią własną podpisuię się. Datum w Szwar-[?]

22ku Czerytoskim[?] Die Decima Septima Augusti Millesimo

23Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno. U tego Skryptu

24per Oblatam podanego podpis ręki przy pieczęci na laku

25Czerwonym wyciśnioney temi słowy: J. Kołbuski[?] mp.

26L.S. Ktory to Skrypt iako się w sobie ma de Verbo ad Ver-

27bum do Xiąg ninieyszych Gr. Vinnic. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa – częściowo ORIENTACYJNY. Pismo pośpieszne (ta sama ręka co akty 486–490), linijki ukośne (odczyt po wyprostowaniu obrazu). Pewne: data wpisu (14 XII 1768), komparentka – Helena, wdowa (nazwisko zapisane „Lublewska / Lublewskiey”, odczyt niepewny), suma 7000 zł, data skryptu 17 VIII 1768, formuły oblaty. Niepewne: nazwisko wystawcy (w tytule marginalnym „od W. Sokul-/skiego”, w podpisie „J. Kołbuski[?]” – zapis niejasny, możliwe, że to ta sama osoba), nazwisko rodowe Heleny („ze Sokulskich[?]”), zwrot „imieniem[?] JW. Potockiego St.[?] Śniat.[?]” i „na Zło-/tym Potoku Teodora Potockiego Star. Śniat.[?]” (Złoty Potok – dobra Potockich na Pokuciu; Teodor Potocki, starosta śniatyński[?]), wyrazy „Sponsyą[?]”, „Kaucyą[?] daiąc[?] z Rękodayney[?] Summy dla Jurety[?]”, „woyże[?]”, „krzywdy[?]”, „Urek[?]”, miejsce wystawienia „w Szwar-/ku Czerytoskim[?]”. Sens ogólny: wystawca przyjmuje na siebie zobowiązanie (sponsję) wobec wdowy Heleny i jej sukcesorów co do sumy 7000 zł (związanej z zabezpieczeniem na Złotym Potoku Teodora Potockiego[?]), z której ma płacić prowizję, a w razie szkody odpowiada swoimi sumami na zastawach i ruchomościach.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawająca osobiście; ratione in eo contentorum – z racji w nim zawartych; ad acta castrensia capitanealia Vinnicensia per oblatam – do akt grodzkich starościńskich winnickich przez oblatę; de tenore tali – tej treści; numero – liczbą (powtórzenie sumy); inquantum – o ile; Die Decima Septima Augusti Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo Anno – dnia 17 sierpnia roku 1768; L.S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wyjaśnienia: sponsja – poręczenie, przyjęcie zobowiązania; kaucja – zabezpieczenie; prowizja – odsetki.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

14grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Helena z Sokulskich[?] Lublewska[?], wdowa, podała do akt (oblata) skrypt wystawiony 17 sierpnia 1768 (miejsce nieodczytane pewnie) przez Sokulskiego[?] (podpis „J. Kołbuski[?]”), zapewne w związku ze sprawami Teodora Potockiego, starosty śniatyńskiego[?]. Wystawca przyjął na siebie wobec Heleny i jej sukcesorów zobowiązanie co do sumy 7000 zł polskich (związanej z zabezpieczeniem na Złotym Potoku[?]), od której miała być niezawodnie płacona prowizja; na wypadek szkody zobowiązał siebie i swoich sukcesorów do odpowiedzialności z sum na zastawach i z ruchomości. Skrypt z pieczęcią na czerwonym laku wpisano słowo w słowo do ksiąg grodzkich winnickich. Odczyt częściowo orientacyjny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 437v (skan 0441, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Siedmnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winn. y prze-

4demną Antonim Jałowickim Namiesnikiem ptunc

5Burgrabstwa Grod. Winn. Comparens Pliter Urz. JmćPan

6Andrzey Wołański ten Testament Ostatniey Woli Prze-

7wielebnego w Bogu JmćXiędza Wołodkiewicza Proboszcza

8Grańskiego rne in eo contentorum ad Acta Castr. Capit. Vinn. per

9Oblatam podał de tenore tali: W Jmie Oyca y Syna

10y Ducha Swiętego Amen. Chwała bądź Bogu

11Oycu że mnie stworzył, a tem iescze[?] na wyobra-

12[kustosz:] żenie

k. 438 (skan 0441, strona prawa)

1żenie swoie, Chwała Bogu Synowi Przedwiecznemu że

2mnie Krwią swoią Przenayświętszą odkupił, Chwała

3Duchowi Przenayświętszemu że mnie w Wierze S. Kato-

4lickiey utwierdził y oswiecił, Chwała teraz Troycy Przenay-

5świętszey od wszystkiego Stworzenia nieskończona[?] na wie-

6ki będzie y od Duchow Niebieskich nieustawna[?], a oraz

7nigdy Niepokalaney przed wieki wybraney Nayświę-

8tszey Pannie Maryi Boga mojego Matce Naypoko[r]-

9nieysze czynię Dzięki za pieczołowitość y Protekcyą dla na-

10ieczyńszych[?] ludzi, wszystkim Swiętym Patronom moim

11zebrałem[?] przyczyny do Majestatu Boskiego aby wprawie-

12dliwym Sądzie Bog miłosierdzie nad Duszą moią [miał][?]

13Aże Przedwieczne Są wyroki Nayważszego Rządcy Niebios

14Jż każdy Człowiek rodzący się umierać musi, przeto Ja Xiądz

15uznawszy[?] bydź słabym na ciele, iednak zdrowy na umyśle

16wszelki[?] gdy się spełnią na mnie wyroki Boskie, Jedyny

17ce[?] Jego Nayświętsze oddaię Duszę moią, Ciało zaś moie

18w Kościele w Grobie od emnie[?] fundowanym ma bydź Zło-

19żone[?]. Z Substancyi moiey ktorą z iedyney Opatrzności

20Boskiey mam zebraną takową czynię Dyspozycyą:

21na Pogrzeb to iest na Mszą Swiętą, Wigilie y Kondukt kto-

22ren z Jnnemi Xięży zdatka[?] temu więcey, pobliższym temu

23mnieyiaco[?] y Xięży Ruskim na to wyznaczam Rubli Sto Dico

24Numero Sto, OO. Kapucynom Ludzkim[?] OO. Dominikanom

25Winnickim na każdy Zakon na Msze Swięte y Wigilie

26Zł. Pol. Dwieście[?] po Rubli Pięćdziesiąt alias na Dwa Kla-

27sztory Rubli Sto, OO. Bazylianom Grańskim na Msze Swię-

28te y Wigilie Zł. Pol. Dwieście[?], OO. Bazylianom Human-

29skim na Msze S. Zł. Pol. Sto, na Ubogich rozdać Zł. Pięćdzie-

30siąt, na malowanie Ołtarza Wielkiego y ozdobę Matki Bo-

31skiey w tymże Ołtarzu Zł. Pol. Tysiąc, służący maryne[?]

32Jutefowey[?] należy Zł. Sześćdziesiąt, a od Moszka Krawca

33iako w Regestrze są wyrażone naznaczam aby były odda-

34ne, resztę zaś Summy tak na długach regestrem spisany

35iako y gotowiznie pozostałey podobnym sposobem JW. JmćX.

36Xiądz Rosujewskiey[?] Officiał Bracł. za Duszę moią rozdy-

37sponuje oco nay pokorniey uprasza, iednak ieżeliby

38Brat moy rodzony Kazimierz Wołodkiewicz w Statu

39Robudczewskie[?] obliguię żeby ze Summy oddać onemu Zł. Pol.

40Tysiąc. Z porządku zaś mego iako to z Sukien, Bielizny, Xiąg

41Zeby osobnym Regestrem opisanych pod taxą wyrażoną

42przedać, y te pieniądze za Duszę moią obrocić, Cyna zaś Miedź

43y inne Naczynia, gratia[?] Sukcessorowi zostawuię aby miał w

44Pamięci Duszę moią. Chudobę moią Regestrem opisaną

45iako to Robociznę konie bydło Owce y Swinie obliguię żeby prze-

46dać y te pieniądze za Duszę moią obrocić, iednakże na Gro-

47cie[?] zostawiać się powinno ptug[?] Wołow to iest Woł Sześć[?]

48[kustosz:] Krow

k. 438v (skan 0442, strona lewa)

1Krow Dwie y Koni Dwa. Obiad przy pogrzebie tak dla Jchmć

2Xięży iako y dla Ubogich należyty bydź powinien, na ktory na-

3znaczam na Tuszę[?] mięsa Wołowego Zł. Szesnaście z Folwar-

4ku zaś mego iako to Kury, Kaczki y Gęsi bydź powinny. Grunty

5zas wpiwnicy moiey to iest gorzałka piwo y mied bydź powin-

6ny. Zboże zaś ogulnie wszystkie w Ziarnie w Szpichlerzu

7znayduiące się, aby sprzedane było, y te pieniądze na obligi

8za Duszę moią rozdać uprasza, Pozostałe w Snopie

9Zboże iako to Zyto y Pszenica, to iest Zyto Sterta y Pszeni-

10cy Sterta, z ktorego połowa gratia Sukcessorowi, a połowa na Ubo-

11gich y na Msza S. za Duszę moią. Do tego Testamentu

12Ostatniey Woli moiey zaś tey dyspozycyi mojey Testamentowey

13zezwalam[?] Duchownego protunc[?] zebrałem Łaski y protekcyi

14JWJmćPana Rossiszewskiego[?] Officiała Bracł. Dobrodzieja

15pragnę mieć za Opiekuna tey Substancyi moiey aby tym be-

16spieczniey za pod Wielką Łaską tego Officiała moia

17kraz[?] na długach nie przepadała, Za Exekutora JmćPana X.

18Baranowskiego Surrogata Bracł. pokornie uprasza aby

19raczył z miłości Chrześciańskiey bydź pomocą do windyko-

20wania długow pracy moiey. A że nay bliższy dobro-

21go miesca należyte Duszy moiey y ciała poczynić[?] ros-

22porządzenie WJmćPana Alexandra Wielogurskiego

23Sędziego Winn. oraz WJmćPana Danielewskiego[?] Skarbnika[?]

24Latycz.[?] Supplikuię za Exekutorow Testamentu tego

25obliguiąc gorąco wszystkich na miłość Ukrzyżowa-

26nego Boga aby ta Testamentowa moia Dyspozycya

27w swoim punkcie bez żadney odmiany zachowana

28była. Jnquantum by zaś ze Sługi czych[?] moich po smierci

29moiey z pretensyą odezwał się, takowe dowodem słusznym zapra-

30wiedliwy rozsądzi[?] y ma nagrodzie obliguię z moiey Substan-

31cyi. Na ostatek żegnam wszystkich WJmćPanow Dobrodzieiow

32moich zasłużonych[?] powtornie dziękuiąc za ich dobroczynno-

33ści w życiu mi czynione, a ieżelim kogo iakim kolwiek sposo-

34bem rozgniewał dla miłości Boskiey pokornie uprasza

35o przebaczenie, Ja zaś wszystkim wszystkie moie uraży z ca-

36łego odpuszczam Serca, dla czego tę moię Testamentową Dyspo-

37zycyą przy uproszonych niżey wyrażonych ręką moią przy

38pieczęci podpisuię ręką. Datum na Probostwie Die Unde-

39cima[?] Secunda Aprilis Anno Millesimo Septingentesimo

40Sexagesimo Octavo. U tego Testamentu per Oblatam poda-

41nego podpisy rąk przy pieczęci iedney na laku Czerwo-

42nym wyciśnioney w te słowa: X. Jgn. Wołodkiewicz Proboszcz[?] Lo-

43cus Sigilli, po niżey pieczęci podpisy rąk takowe: X.

44Maciey Seeger[?] Vicarius Monasteriscensis[?], X. Ja-

45kob Kostecki[?] Vicarius Ecclesiae Granen. mp. Przy pi-

46saniu podpisach takowe niżey wyrażony: Przy obecno-

47ści naszey niżey wyrażonych JmćX. Wołodkiewicz Proboszcz

48Grański iako iest wyrażone w Testamencie swoim

49ostatnią wolą ogłosił, dysponował tak iako nie-

50[kustosz:] inaczey

k. 439 (skan 0442, strona prawa, góra)

1inaczey iako iest w Testamencie rzeczono dla świa-

2dectwa uproszeni podpisuiemy się Dnia Miesiąca y Ro-

3ku iako wyżey X. Jan Chryzostom Brocki[?] Namiest[nik][?] y Dzie-

4kan Grański mp. Jako uproszony do Testamentu tego

5podpisuię się Datum ut supra Michał Jezierski[?]

6Porem[?]. Jako użyty do pisania tey Testamentowey

7Dyspozycyi ręką moią własną podpisuię się Alexan-

8der Paszkowski[?] mp. Ktory to Testament tak iako się

9w sobie ma de Verbo ad Verbum do Xiąg ninieyszych

10Grod. Winn. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa – w wielu miejscach ORIENTACYJNY. Pismo pośpieszne tej samej ręki co akty 486–491, linijki ukośne (odczyt po wyprostowaniu obrazu o 1–1,5°). Pewne: wpis 17 XII 1768 przed A. Jałowickim, komparent Andrzej Wołański, testator ks. Ignacy („X. Jgn.”) Wołodkiewicz, proboszcz grański (Granów nad Bohem), data testamentu „na Probostwie” w kwietniu 1768 (dzień zapisany „Die Unde-/cima[?] Secunda” – zapewne 12 IV), główne zapisy (100 rubli na pogrzeb, kapucyni i dominikanie winniccy po 50 rubli, bazylianie grańscy i humańscy, 1000 zł na malowanie ołtarza wielkiego i ozdobę obrazu Matki Bożej, 1000 zł dla brata Kazimierza, sprzedaż sukien, bielizny, ksiąg, inwentarza i zboża na msze za duszę), opiekun – oficjał bracławski, egzekutorzy – surogat bracławski ks. Baranowski oraz Aleksander Wielogórski, sędzia winnicki, i Danielewski[?]. Niepewne: liczne wyrazy w części wstępnej (modlitwa) i w dyspozycjach (oznaczone [?]), nazwisko oficjała („Rosujewskiey / Rossiszewskiego[?]” – dwie różne formy), kwoty „Dwieście[?]”, słowa „Ludzkim[?]” (może „Lwowskim”?), „Robudczewskie[?]”, „gratia[?]”, „ptug[?] Wołow”, świadkowie: ks. Maciej Seeger[?] (wikariusz „Monasteriscensis” – monasterzyski?), ks. Jakub Kostecki[?] (wikariusz kościoła grańskiego), ks. Jan Chryzostom Brocki[?] (namiestnik[?] i dziekan grański), Michał Jezierski[?], pisarz testamentu Aleksander Paszkowski[?].

Por. akty 487–489 – ten sam podawca Andrzej Wołański (oblaty w imieniu innych osób, 14–17 XII 1768).

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawający osobiście; ratione in eo contentorum – z racji w nim zawartych; de tenore tali – tej treści; dico numero – mówię liczbą (powtórzenie sumy); alias – czyli; in statu – w stanie; inquantum – o ile; Die … Aprilis Anno Millesimo Septingentesimo Sexagesimo Octavo – dnia … kwietnia roku 1768; locus sigilli – miejsce pieczęci; Vicarius Ecclesiae Granensis – wikariusz kościoła grańskiego; datum ut supra – dano jak wyżej; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wyjaśnienia: oficjał – sędzia duchowny biskupi (tu bracławski); surogat – zastępca oficjała; egzekutor testamentu – wykonawca; kondukt – procesja pogrzebowa; wigilie – modlitwy za zmarłych; chudoba – dobytek, inwentarz; obligi – zobowiązania (tu: msze zamówione za duszę).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Andrzej Wołański podał do akt (oblata) testament ks. Ignacego Wołodkiewicza, proboszcza grańskiego, sporządzony na probostwie w kwietniu (12[?] IV) 1768. Po wstępie religijnym testator, słaby na ciele, polecił pochować się w grobie w swoim kościele i rozdysponował majątek: 100 rubli na pogrzeb (msze, wigilie, kondukt, także dla księży ruskich), po 50 rubli dla kapucynów i dominikanów winnickich, kwoty dla bazylianów grańskich i humańskich, 50 zł dla ubogich, 1000 zł na malowanie ołtarza wielkiego i ozdobę obrazu Matki Bożej, zapłatę sług według rejestru, 1000 zł dla brata Kazimierza Wołodkiewicza; suknie, bieliznę, księgi, inwentarz i zboże kazał sprzedać, a pieniądze obrócić na msze za duszę i ubogich, część sprzętów i zboża zostawiając sukcesorowi; resztą sum i długów miał rozporządzić oficjał bracławski (ks. Rosujewski/Rossiszewski[?]), którego obrał za opiekuna majątku. Egzekutorami ustanowił ks. Baranowskiego, surogata bracławskiego, oraz Aleksandra Wielogórskiego, sędziego winnickiego, i Danielewskiego[?]. Testament podpisali testator i świadkowie (księża Seeger[?], Kostecki[?], Brocki[?], Michał Jezierski[?]) oraz pisarz Aleksander Paszkowski[?]; wpisano go słowo w słowo do ksiąg. Odczyt częściowo orientacyjny.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 439 (skan 0442, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Siedmnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grod. Winnic. y

4przedemną Antonim Jałowickim ptunc Namies-

5nikiem Burgrabstwa Grod. Winn. Stanowszy oczewisto Woźny

6Generał Wwa Bracł. y Jnnych Opatrzny Andrzey Dzidzi-[?]

7ewski[?] w moc wierney relacyi swoiey, iawnie y dobrowol-

8nie zeznał Jż on Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt O-

9smego Die Decima Tertia Decembris na Affektacyą y

10prawną rekwizycyą Wiel. JmćPana Józefa Wawrzyńca

11Dwoyga Jmion z Grodkowa[?] Losia[?] Generała Adjutanta

12Woysk Koronnych, maiąc przy sobie Stronę Szlachty Ludzi

13wiary godnych Urodz. JmćPP. Piotra Kucklińskiego[?] y Ja-

14na Hołdyńskiego[?] maioris evidentioris testimonii gratia Spe-

15cialiter[?] adhibitos był w Dobrach Wsi Kamienney w

16Wwie Bracł. Powiecie Winnic. w Kluczu Sawrańskim

17Dziedzicznych JOXcia JmćPana Lubomirskiego Woiewody Bracł. le-

18żących[?], gdzie będąc pomienioną Wieś Kamienną pomie-

19nionemu[?] Kamienney ze wszystkiemi polami, rolami, Sian-

20ożęciami, Lasami, Zaroślami, Pasiekami, pasiecz[y]skami, Dzie-

21sięciną, Stawami, Stawkami, Młynami, Karczmami, Arendą

22Karczemną, Poddanemi Ciągłemi y pie-

23szemi onych Robociznami, Czynszami, Daniami, Daninami

24owo zgoła ze wszystkiemi do tey Wsi attynencyami y pertynencyami

25tak iako te Dobra w swoich Miedzach y Granicach Antiqua tu-

26tel[?] iakoż te Dobra a nie w posiesorstwo Arędowną vigore

27umowy[?] y mieć powinny[?] Arędowną vigore

28Kontraktu od JW. Pisarza[?] Koronnego[?] Lubomirskiego Woiewody

29Bracł.[?] Ogo[?] wydał y posturpł[?] Possessyą, po ktorey obwo-

30łaney Gromadzie do Dworu zwołaney Panu y Dzie-

31dzicowi[?] obwieścił, y posłuszeństwo wszelkie oddawać na-

32kazał. W czym Om[?] Woźny Szlachta sobie przytomną świadczy się

33y tu ad Acta przybywszy prawdziwą woźnicką powinność

34y relacyą Swoią uczynił y zeznał. Relator autem ignarus

35Scribendi Crucem S. posuit Andrzey Brzozowski[?] ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa – ORIENTACYJNY w znacznej części. Pismo pośpieszne tej samej ręki co akty 486–492, linijki ukośne; formuła intromisji rozpoznana dzięki aktom równoległym (np. 486), ale wiele wyrazów w środkowej części (od „Antiqua tu-/tel” do „wydał y posturpł”) oddano niepewnie. Pewne: data wpisu 17 XII 1768, intromisji 13 XII 1768, wieś Kamienna w pow. winnickim woj. bracławskiego, w kluczu sawrańskim dziedzicznym księcia Lubomirskiego, wojewody bracławskiego; intromitowany – Józef Wawrzyniec (dwojga imion), generał adiutant wojsk koronnych; posiadanie arendowne na mocy kontraktu. Niepewne: nazwisko intromitowanego („z Grodkowa[?] Losia[?]” – może „Grodkowski” lub przydomek; w tytule marginalnym nazwisko zaczyna się na „B…”), nazwisko woźnego (w nagłówku „Dzidzi-/ewski[?]”, w podpisie „Brzozowski[?]” – odczyty sprzeczne), świadkowie „Kucklińskiego[?]” i „Hołdyńskiego[?]”, kontrahent kontraktu („JW. Pisarza[?] Koronnego[?] Lubomirskiego”).

Tłumaczenia łaciny: die decima tertia Decembris – dnia 13 grudnia; maioris evidentiorisque testimonii gratia specialiter adhibitos – dla większego i wyraźniejszego świadectwa specjalnie przybranych; antiqua (tutela?) – (w granicach) dawnych; vigore – mocą; relator autem ignarus scribendi crucem sanctam posuit – relator zaś, nie umiejąc pisać, postawił znak świętego krzyża.

Wyjaśnienia: intromisja arendowna – wprowadzenie dzierżawcy (arendarza) w posiadanie dóbr na mocy kontraktu arendownego; klucz sawrański – dobra Lubomirskich wokół Sawrania (por. akt 490 – Sawrań i okoliczne wsie w rejestrze podymnego, w tym „Kamionna[?]”).

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

17grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generał województwa bracławskiego Andrzej Dzidziewski[?]/Brzozowski[?] zeznał, że 13 grudnia 1768 na żądanie Józefa Wawrzyńca (dwojga imion) z Grodkowa[?], generała adiutanta wojsk koronnych, w obecności szlachty Piotra Kucklińskiego[?] i Jana Hołdyńskiego[?], wprowadził go w posiadanie arendowne wsi Kamienna w powiecie winnickim województwa bracławskiego, w kluczu sawrańskim, dziedzicznym księcia Lubomirskiego, wojewody bracławskiego – ze wszystkimi polami, łąkami, lasami, pasiekami, dziesięciną, stawami, młynami, karczmami i poddanymi z ich powinnościami, w dawnych granicach, na mocy kontraktu arendownego. Zwołanej do dworu gromadzie oznajmił o nowym posesorze i nakazał posłuszeństwo. Woźny, niepiśmienny, postawił znak krzyża. Odczyt częściowo orientacyjny.

Transkrypcja

k. 439v (skan 0443, strona lewa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Siedmnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y

4przedemną Ant. Jałowickim Namiesnikiem protunc Burgrabstwa

5Grodzkim Winnickim Osobiście prestanowiwszy się W. JmćPani

6Maryanna z Kondrackich Zabokłicka Woyska Zwinogr. między W.

7Stefana Zabokłickiego Woyskiego Zwinogr. Małżonka Pozostała Wdo-

8wa Dobr Części Wsi Kliszkowa Dziedziczka Swymy Urz. Stanisława

9Michała y Antoniny Synowy y Corki Swych z tymże między Stefanem

10Zabokłickim Spłodzonych y Onegoż naturalnych Sukcessorow Jako naturalna

11Opiekunka, Jmieniem Czyniąca Zdrowa będąc na Ciele y Umyśle

12Za ktorych Opieky y dotrzymanie niżey wyrażonych obowiązkow

13ręczy y Zapisuie się, Zdrowa będąc na Ciele y Umyśle odstąpiwszy

14Swey własney Ziemy[?] Jurysdykcyi Prawu Forum Powiatu y Wwa

15a pod ten Dobrowolny Zapis Całe się z Dobrami Potomkami y Suk-

16cessorami Swoiemi poddaiąc y wcielaiąc wiadomo iawnie Czyni

17Ustnie y Dobrowolnie Swymy wyż wyrażonych Synow y Corki

18Swych Jmieniem Zeznawa, Jż Wiel. Jmć Zeznawaiąca maiąc

19Dobra Swoie Dziedziczne Części we Wsi Kliszkowie w Woiewodz-

20twie Bracł. leżące y te Umyśliwszy na Oczyszczenie Dobr Jnszych

21na Kontraktach Lwowsk. w Roku następuiącym Tysiącznym Siedm-

22setnym Sześćdziesiątym Dziewiątym po Trzech Krolach przypa-

23daiących Zbydz y wiecznie rezygnować, ponieważ na tychże

24Kontraktach Lwowskich Sama Osobliwie być nie może, przeto

25na mieysce y za siebie[?] Swoie Wiel. JmćPana Nikodema Kon-

26drackiego Cześnicz.[?] Parnaw. Brata Swego Rodzonego za praw-

27dziwego y Umocowanego Plenipotenta [...][?] Stanowi y Zapi-

28suie, daiąc temuż JmćPanu Kondrackiemu Plenipotentowi

29Swoiemu Zupełną moc y władzę o pomienioney Części Dobr

30Wsi Kliszkowa w Woiewodztwie Bracł. leżących w Kontrakt

31rezygnatowny[?] Jakim będzie należało wchodzić, Donacyą[?] Czynić[?],

32Za te Części umowione y postanowione [summy] podniesie[?], z podniesio-

33ney Jmieniem W. Zeznawaiącey y Synow Jey y W. Stefana

34Zabokłickiego Małoletnich w Opiece tyże[?] W. Zeznawaiącey zosta-

35iących według Prawa Kwitować y to wszystko Co kolwiek Prawo

36Słusznie y należycie wyciągać będzie Czynić y Sprawować Co

37wszystko Prawnie y Słusznie postąpionego W. Zeznawaiąca Swym

38y Urz. Stanisława Michała y Antoniny Synow y Corki Swoich Jmie-

39niem za wieczne[?] ważne[?] przyiąć deklaruie y obowiązuie się, a to

40[kustosz:] mocą

k. 440 (skan 0443, strona prawa, góra)

1mocą ninieyszego Zeznania Swoiego Dobrowolnego Maryanna

2Zabokłicka

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranniejsze niż w aktach 491–493, odczyt w większości pewny. Niepewne: „Ziemy[?]” (zapewne zniekształcone „Ziemskiey” lub „ziemi”), wyraz po „Plenipotenta” (zapis podobny do „cprawda” – może „sprawcę”), „rezygnatowny[?]” (= rezygnacyjny), „Donacyą Czynić[?]”, „podniesie[?]”, „za wieczne[?] ważne[?]”. W notce marginalnej skróty: W. Z. – zapewne „Woyskiey Zwinogrodzkiey”; C. P. – „Cześnikowi Parnawskiemu”. Na k. 439v słowo „mocą” to kustosz; zakończenie wpisu z podpisem wystawczyni – na górze k. 440.

Tłumaczenia łaciny: protunc – ówczesnym (wówczas); Forum – sąd właściwy; po Trzech Królach – kontrakty lwowskie (jarmark i zjazd szlachty po 6 stycznia).

Wyjaśnienia: kontrakty lwowskie – doroczny zjazd szlachty we Lwowie (od święta Trzech Króli), gdzie zawierano transakcje majątkowe; rezygnacja – zrzeczenie się dóbr przed aktami na rzecz nabywcy; wojski zwinogrodzki – urząd ziemski powiatu zwinogrodzkiego (woj. kijowskie); cześnik parnawski – tytularny urząd inflancki. Zapis o odstąpieniu „własnej jurysdykcji” – poddanie się sądowi każdego powiatu i województwa w razie niedotrzymania zobowiązań.

Streszczenie

17grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Maryanna z Kondrackich Zabokłicka, wdowa po Stefanie Zabokłickim, wojskim zwinogrodzkim, dziedziczka części wsi Kliszków (woj. bracławskie), działając we własnym imieniu i jako naturalna opiekunka małoletnich dzieci – synów Stanisława i Michała oraz córki Antoniny – oświadczyła, że postanowiła zbyć i wieczyście zrezygnować swoje części Kliszkowa na kontraktach lwowskich po Trzech Królach 1769, aby oczyścić inne swoje dobra. Ponieważ sama nie może być we Lwowie, ustanowiła swoim pełnomocnikiem rodzonego brata Nikodema Kondrackiego, cześnika parnawskiego[?], dając mu pełną moc zawarcia kontraktu rezygnacyjnego (i donacji), podniesienia umówionej sumy i pokwitowania jej w imieniu swoim i dzieci, zobowiązując się uznać wszystko, co pełnomocnik prawnie zdziała.

Transkrypcja

k. 440 (skan 0443, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątego Osmego

2Miesiąca Decembris Siedmnastego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodzkiemi Winnic.

4y przedemną Antonim Jałowickim Namiesnikiem ptunc

5Burgrabstwa Grod. Winnic. Comparens personaliter W. JmćPan

6Jerzy Korzeniowski Horodniczy Pinski Komornik Graniczny

7Bracł., Swym y Urz. Dyonizego Korzeniowskiego Sy-

8na Swego z między W. JmćPanią Fortunatą z Lubie-

9nieckich pierwszego Małżenstwa Sawicką Cześnikową

10Dobrzynską, powtornego zas Małżonką Swą Spłodzo-

11nego Małoletniego w naturalney Opiece Swoiey Zostaią-

12cego, za ktorego o pokoy y dotrzymanie ręczy y imie-

13niem czyniący, Zdrowy będąc na Ciele y Umyśle odstą-

14piwszy Swey własney należney Ziemskiey Jurysdykcyi

15Prawa Forum Powiatu y Woiewodztwu, a pod ten Akt

16dobrowolnego Zeznania Swego, Cale się poddaiąc y in-

17korporuiąc, iawnie Ustnie y dobrowolnie Zeznaie. Jż W.

18Zeznawaiący maiąc Summę pewną pro pretio Dobr

19Zabeżye[?], Mołotkowicz, Zalesia, y Kornaczow[?], w

20Wdztwie Brzeskim Litewskim, a Powiecie Pinskim

21leżących od JW. JmćPana Ludwika Orzeszko Podkom.

22Powiatu Pinskiego na wyż wyrażonego Syna Swego

23mimo Jnnych Konsukcessorow należącą, a nie mo-

24gąc Sam dla różnych trudności y odległości do ode-

25brania oney zjechać, tedy na mieysce y za Osobę

26Swoią WW. JmćPP. Michała Ubysza Cześn. Wy-

27szogrodz., y Michała Janczyńskiego[?] Cześn. Minsk.

28Szwagrow Swoich za Specyalnych Plenipoten-

29tow Ustawia y Zapisuie daiąc pomienionym

30[kustosz:] JchMściom

k. 440v (skan 0444, strona lewa)

1[u góry pośrodku podkreślone „Jm…” – powtórzony kustosz]

2JchMściom tak Spolnie obydwom iako Każdemu

3Z osobna Zupełną moc, y Władzę wszelką prze-

4rzeczoną Summę na Osobę Urz. Dyonizego Korze-

5niowskiego Syna Swego należącą Zupełnie

6odebrać, z odebraney kwitować, approbatę Donacyi

7na te Dobra w Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiątym

8Drugim, Dnia Dwudziestego Piątego Octobris w Grodzie

9Pinskim Uczynioney zeznać, Manifesta o nieważności

10Tey że Donacyi y Jnnych Transakcyi Zaszłe elimino-

11wać, czyli z onych kwitować zgoła co tylko ta Sprawa

12wyciągać będzie, wszystko pełnomocnie Sprawować, [skreślony wyraz]

13etiam Plenipotencyą do Windykacyi Dobr Stoszczy[?]-

14nie[?] czyli w Komplanacyi lub Kontrakty z kimkolwiek

15o te Dobra zawierać, Donacyą zeznawać, a cokolwiek

16przez Tychże WWJmćPP. Specyalnych Plenipoten-

17tow prawnie postąpiono y postanowiono będzie,

18to wszystko [...][?] Recognoscens[?] & rato firmo et gra-

19to przyiąć deklaruie, zawieraiąc tey Plenipotencyi

20moc y Walor do zakończenia Spraw wyżey wyrażonych

21mocą dobrowolnego Zeznania Swego. Jerzy Korzeniowski m.p.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne, odczyt w większości pewny. Niepewne: nazwy dóbr „Zabeżye[?]” (może Zabereże/Zabłocie) i „Kornaczow[?]”; nazwisko drugiego pełnomocnika „Janczyńskiego[?]”; zakończenie nazwiska w notce marginalnej („Korzeniow-/skich[?]”). Dół k. 440 pozostał częściowo pusty; ciąg dalszy wpisu na k. 440v (kustosz „JchMściom”). Na k. 440v niepewne: nazwa dóbr do windykacji „Stoszczy-/nie[?]” (może Stołczyn lub podobnie) oraz wyraz przed „Recognoscens”.

Tłumaczenia łaciny: etiam – także; rato firmo et grato (przyjąć) – (uznać) za ważne, trwałe i miłe; m.p. (manu propria) – ręką własną; ptunc (protunc) – ówczesnym; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; pro pretio – tytułem ceny (za dobra); Forum – sąd właściwy.

Wyjaśnienia: Fortunata z Lubienieckich – z pierwszego małżeństwa Sawicka, cześnikowa dobrzyńska, z drugiego żona Jerzego Korzeniowskiego. Konsukcesorowie – współspadkobiercy. Dobra Mołotkowicze, Zalesie i in. leżały w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiego; sumę za nie miał zapłacić Ludwik Orzeszko, podkomorzy piński.

Streszczenie

17grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Jerzy Korzeniowski, horodniczy piński i komornik graniczny bracławski, we własnym imieniu i w imieniu małoletniego syna Dionizego (z Fortunaty z Lubienieckich, primo voto Sawickiej, cześnikowej dobrzyńskiej), zeznał, że synowi – obok innych współspadkobierców – należy się pewna suma tytułem ceny dóbr Zabereże[?], Mołotkowicze, Zalesie i Kornaczów[?] w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiego od Ludwika Orzeszki, podkomorzego pińskiego. Ponieważ z powodu trudności i odległości nie może sam po nią pojechać, ustanowił pełnomocnikami swoich szwagrów: Michała Ubysza, cześnika wyszogrodzkiego, i Michała Janczyńskiego[?], cześnika mińskiego. Dał im łącznie i każdemu z osobna pełną moc odebrania i pokwitowania tej sumy, zeznania aprobaty donacji na te dobra uczynionej 25 października 1762 w grodzie pińskim, eliminowania (kwitowania) manifestów o nieważność tej donacji i innych transakcji, a także pełnomocnictwo do windykacji dóbr Stoszczyn[?] – ugody, kontrakty i donacje z kimkolwiek – zobowiązując się uznać wszystko, co pełnomocnicy prawnie zdziałają. Podpisał Jerzy Korzeniowski.

Próba transkrypcji (odczyt częściowy)

k. 440v (skan 0444, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dwudziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y prze-

4demną Antonim Jałowickim Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim

5Winnickim Comparens Personaliter Urz. JmćPan Ludwik Olszowski[?]

6S. J. K. M.[?] Ten Jnwentarz Wsiow Buterinowki[?] Cebermanowey Grobli y

7Cebermanowki Włości[?] Umanskiey przy podaniu w Possessyą Zastawną

8Vigore Kontraktu W. Leżyńskiemu[?] Łowcz. Podol. na Gruncie Zweryfikowa-

9ny, rne Jnto Contento ad Acta pntia Castri Capitls Vinn. per Oblatam podał tenoris

10Sequentis: Jnwentarz Wsiow Cebermanowki[?] Cebermanowey Grobli y Ceberma-

11nowki Włości[?] Umanskiey przy Podaniu w Possessyą Zastawną Vigore Kon-

12traktu JW. Pana Wiel. JmćPana Leżyńskiemu[?] Łowcz. Pol.[?] przez mnie niżey na

13podpisie wyrażonego, z powierzoney mnie Kommissyi na Gruncie zweryfiko-

14wane Die Vigesima Tertia Aprilis Millesimo Septingentesimo Quinquage-

15simo Tertio Spisane. Tych zaś Dobr Possessya Zaczyna się od Podpisania [skreślony wyraz]

16Krzymskiego[?] w Roku wyż wyrażonym. Wieś Boterinowka[?]. Primo Nuta[?] Micha-

17łko Osadczy[?] Dregilenko[?] Tytor[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Oś-

18muszek Dwie Kur Dwie Drew Wozow Dwa. Wtory Andruszko Hłynski[?] Ciągło

19Jedno Czynszu Zło Sześć Owsa Ośmuszka Jedna Kura Jedna Drew fura Jedna

20[kustosz:] Jwan

k. 441 (skan 0444, strona prawa)

1Jwan Kołomyiec Czynszu Zło Cztery. Piąty Hołubczyk z Merkałem[?] Zło Cztery[?]

2Szosty Pawło Zakarwacki[?] Czynszu Zło Cztery. Siodmy Hryćko Hary[?] Bazyliski[?]

3Zło Cztery. Osmy Tymko Kymycz[?] Zło Cztery. Dziewiąty Pawło Kołomyiec Ciągła

4Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie [skreślone: Dwie] Kur Dwie Drew fur

5Dwie. Dziesiąty Jwan Mielnik Czynszu Zło Cztery. Pierwszy Szlachcic[?] Michayło

6Wyszniewski[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie

7Kur Dwie Drew fur Dwie. Drugi Mikita Stabnicki[?] Ciągło Jedno Czynszu Zło

8Sześć Owsa Ośmuszka Jedna Kura Jedna Drew fura Jedna. Trzeci Chwedko Kohut[?]

9Zło Cztery. Czwarty Petro Rudy Czynszu Zło Cztery. Piąty Marko Mosiądz[?] Ciągła

10Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie Drew fur

11Dwie. Szosty Jwan Mosiądz[?]. Siodmy Przykuciński[?] Szlachcic Ciągła Dwie Czyn-

12szu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie Drew fur Dwie. Osmy Tkach

13Kuszyk[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie

14Drew fur Dwie. Dziewiąty Andruszko Krużeny[?] Zło Cztery. Dwudziesty Paw-

15łuszki[?] Szlachcic[?] Zło Cztery. Pierwszy Chwedko Biry[?] Zło Cztery. Drugi Wasi-

16l Łysiuk Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie

17Drew fur Dwie. Trzeci Hryćko Korolczuk[?] Zło Cztery. Czwarty Petro Wełyky[?] Ciągło

18Jedno Czynszu Zło Sześć Owsa Ośmuszka Jedna Kura Jedna Drew fura Jedna.

19Piąty Makar[?] Repetyi[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie

20Kur Dwie Drew fur Dwie. Szosty Repetyiow Zięć[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło

21Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie Drew fur Dwie. Siodmy Hryćko

22Gonczar[?] Ciągła Dwie Czynszu Zło Dwanaście Owsa Ośmuszek Dwie Kur Dwie

23Drew fur Dwie. Osmy Prońko[?] Bazyliszczuk[?] Zło Cztery. Efficit Zło Dwieście[?] Owsa

24Ośmuszek Dwadzieścia Cztery Kur Dwadzieścia Cztery Drew fur Dwadzieścia

25Cztery. Continuat Wieś Boterinowka[?] Słobodzianie | Ciągło

26[tabela: nr – imię i nazwisko – liczba wołów (ciągło)]

2729. Buraczycha Ao 1751. Pieszo[?] / ab Anno 1752 | –

2830. Matwiy Atmach[?] | 1

2931. Wasyl Czyżański[?] | 1

3032. Jacko Woyt przeszły | 2

3133. Panas Pieszy | –

3234. Jwan Weretylnik[?] Pieszy | –

3335. Wasyl Tkacz Pieszy | –

3436. Stepan Karakatyczyn[?] | 1

3537. Delko[?] Gustomyst[?] | 2

3638. Ilko Kozak | 2

3739. Fedor Rudy | 1

3840. Zacharko Parowy[?] | 2

3941. Harasym | 2

4042. Tymko Pieszy | –

4143. Mielnik Pieszy | –

4244. Mikołay 1753 Ao pieszy | –

4344 [suma gospodarzy]

44Wieś Cebermanowa Grobla 1753 Ao.

45JchMć Panowie Szlachta

46[kustosz:] P. Jan[?]

k. 441v (skan 0445, strona lewa)

1[nagłówek tabeli:] JchMć PP. Szlachta | Ciągło | Czynsz Zł. | Owsa Ośmuszek | Kury | Drwa

2P. Jan Dabiża[?] | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

3P. Jan Medyński[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

4P. Szymon Łaszkiewicz | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

5P. Stepan Borowski | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

6P. Piotruszewska[?] Wdowa | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

7P. Adam Iliński[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

8P. Michał Kotowski[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

9P. Stepan Żerebecki[?] | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

10P. Jakub Łoziński | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

11P. Dominik Sarnawski[?] | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

12P. Jan Łoziński | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

13P. Bazyli Jwanicki | 2 | 12 [poprawione] | 2 | 2 | 2

14Pilip Tkacz pieszy | – | 4 | – | – | –

15Jwan Marcinkiewicz | – | 4 | – | – | –

16Wasyl Mielnik | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

17Jnwentarz Wsi Cebermanowki 1753 Ao. | Ciągło | Czynsz | Owies | Kury | Drwa

181 Petro Ataman Liber | – | – | – | – | –

192 Jhnat Łetko[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

203 w Kozmiowey[?] Jzbie Sklarz[?] | – | – | – | – | –

214 Andrey Litwin | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

225 Anton Supiton[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

236 Boyczycha[?] Stara Ogulna[?] | – | 24[?] | – | – | –

247 Matka Krywonudka[?] | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

258 Fedor Czarny | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

269 Mielniczka Wdowa | – | 4 | – | – | –

2710 Jhnatuła[?] | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

2811 Petro Zaterebelny[?] | – | 4 | – | – | –

2912 Hawryło Kołesnik[?] | – | 4 | – | – | –

3013 Rudemiszko[?] Wdowa | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

3114 Pawło Krawczenko | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

3215 Wasyl Taran | – | 4 | – | – | –

3316 Anton Tkacz | – | 4 | – | – | –

34[kustosz:] 7. Ławryn Wołoszyn

k. 442 (skan 0445, strona prawa)

1[ciąg dalszy tabeli Cebermanówki] | Ciągło | Czynsz | Owsa Ośmuszek | Kury | Drwa

217 Ławryn Wołoszyn | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

318 Jwan Tkacz | – | 4 | | |

419 Petryk u Chrystyny[?] Chatupie[?] | – | 4 | | |

520 Jwan Berezowski[?] Ogulny | – | 24 | | |

621 Kondrat Taran | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

722 Semen Tkacz | 1 | 6 | 1 | 1 | 1

823 Ostap Czerednyk[?] | – | 4 | | |

924 Stepan Baran | 2 | 12 | 2 | 2 | 2

10Summarius Jntraty z Wsiow wyż wyrażonych | Zło. | Gr.

111mo Czynszu z Boterinowki | 200 |

122do Czynszu z Cebermanowey Grobli | 122 |

133tio Czynszu z Cebermanowki | 230 |

144to Arędy w Buterinowce z Cebermanową Groblą | 1100 |

155to Arędy w Cebermanowce | 900 |

16Summa Efficit | 2552 |

17Dico Zło. Dwa Tysiące Pięćset Pięćdziesiąt Dwa. A że się Szlachta podkładła

18w Jnwentarzu do Zupełnego Czynszu w Cebermanowey Grobli Słobodzie y Sto-

19warkie[?] na Swoią własną Groblę, ktorey tych Powinności podeymować się nie chcą

20y rozeyść[?] się deklaruią, bo iest przy tymże niepodobna, y do Wotczyzny[?] nie nal-

21eżą[?], więc adiustamentu[?] Zło. Pięćdziesiąt dwoch[?], ktory się pokazuie u Sp[?]-

22tarta[?] wyż wyrażonym W. JmćP. Łowczy Podol. wolny y płacić tego do Skar-

23bu Pańskiego nie ma, ponieważ Jnszych Poddanych na tym mieyscu stano-

24wić[?] Obliguie y w sobie może więcey Osadzić w tych wyrażonych Słobodach

25to iest w Buterinowce, Cebermanowey Grobli Zalio[?] y w Cebermanowce in Usum

26to powinno być[?]. W. JmćPanu Possessorowi przy tymże Usum[?] [...][?]

27tegoż Zachowuiąc Triennia in Triennium wpadaiące[?] podług Zastawnego

28Kontraktu aż do Expiracyi Triennalney. W tych Słobodach [...][?]

29dney nie dokładaią Żadney zimowey ani Jarzyney, ponieważ zato wszystko

30Debitum Solutis[?] Sukcessorom[?] S. Pamięci JmćPana Tomasza Zawadzkiego ktory to Prawem

31Pańskim Osadził. Jednakże Gdzieby Wiel. JmćPan Possessor circa[?] Expiratione[m] co za-

32siał, Libera Collectio pozwala się Lub Solutio za Uznaniem Przyiaciół. Furaż niżey wyrażony

33z Boterinowki y Cebermanowey Grobli na Dragonią y Kozaków nadwornych Owsa Czetwe-

34rykow Dziesięć[?] Siana fur Sześć z Gumna Swego za Poddanych oprocz Cebermanowki

35W. JmćPan Possessor corocznie dawać przyrzeka, bez żadney na Ludzi Exekucyi. Z Ceber-

36manowki zaś Dziesięcina Pszczelna, podorożna Żytna, Stawczyzna[?], Furaż na Ludzi na-

37dwornych ex integro Expiruie[?] podług dawnego Ustawienia y Dyspozycyi JW. Dziedzi-

38ca, ani Umnieyszaiąc ani przyczyniaiąc per Cursum Possessyi[?]. Arędarz Ceberma-

39nowski Lato[?] przedtym podług Prawa JW. Pana nie miał Pozwolonego[?] Myta tak

40y teraz mieć nie powinien, ani żadnych Czynić prepedycyi Skarbowym Arędarzom

41Umanskim y Szlakow Nowych nie ma sobie formować, a Jeżeliby Były

42Szlaki Mimo[?] na Umań, ma pozwolenie Arędarz Cebermanowski po Szynie[?]

43wziąć od Arędarza Mankowskiego[?] lub Umańskiego. Jeżeli zaś w Boterinowce

44y Cebermanowey Grobli Arędarze Ludzi na Szlak nowy przeymywać nie powinni

45z Detrymentem Jnnych Arędzie Ratańskiey[?] y Umanskiey y Sokołowskiey[?]

46pod Szczurami[?] JW. Dziedzica w Prawie Uniwersalnym naznaczonemi

47gdyż y przedtym żadnych Szlakow nie bywało. Powinności Poddaństwa.

48Primo Każdy Poddany Ciągły wysiedziawszy Słobodę według Praktyki w tym

49kraju ma Czynszu od Ciągła jednego Zło Sześć aż do Trzech[?]. Co zaś więcey nie

50[kustosz:] może

k. 442v (skan 0446, strona lewa)

1może na Trzy Ciągła od tych Płacić nie ma. Pieszy ma Płacić Zło Cztery w tychże Czyn-

2szach ma się Brać Czynsz po Złotemu Jednemu y Groszy Osm[?] Czerwonych[?] Zło Osmnaście[?]

3[wiersze 3–6 w większości przekreślone – powtórzenie końca k. 442:] Secundo Powinności Poddaństwa Każdy Poddany Ciągły wysiedziawszy Słobodę

4według Praktyki w tym Kraju ma Czynszu od Ciągła Jednego Zło Sześć aż do Trzech

5Co zaś więcey nie może nad Trzy Ciągła więcey Od tych Płacić nie ma. Pieszy Płacić

6ma Zło Cztery w tychże Czynszach ma się Brać Czynsz po Złotemu Jednemu y Groszy Osm

7Secundo Ciż Poddani maią na Dwor Siano Dzień Jeden kosić, toż Samo Żyto ma-

8dzie[?] Żnieć y Zwozić y gdzie każą w Czym y Pieszi na Pomocy być powinni. Tertio Ciż

9Poddani od Ciągła Jednego dawać powinni Żyta Ośmuszkę Jedną, Kurę y Furę

10Drew. Pułzłotki[?] Pieniądze według Zwyczaiu Pułtyskiego[?] Fur Sześć oprocz Ceberma-

11nowki ktora osobliwie dawać powinna według dyspartymentu. Quarto Furaż ktory

12podług dyspartymentu na Dragonią y Kozaków Umanskich dawać powinni, ex-

13cypować się z Boterinowki y Cebermanowey Grobli Owsa Czetwerykow Pięć y Siana

14Quinto Dziesięcina Pszczelna y Podorożna Żytna na Skarb Pański także Excypuie

15się. Sexto Podatek Grodowy Jako to Podymne do Zamku Umańskiego wybrawszy[?]

16według Taryffy Grodzkiey Ułożone Gradkowie[?] lub Aktami oddawać powinni, a Kwit[?]

17z Zamku Starać się. Septimo JchMć Panowie Szlachta Czynsz także dawać po-

18winni, takoż y Poddaństwo Ludzie [...][?] na Szarwark do własney Grobli

19Swoiey wiecznemi czasy powinni. Octavo Kozacy mieszkaiący w Ceberma-

20nowce od Powinności W. JmćPana Possessora excypuią się do Kommendy

21Umańskiey tylko. Aż[?] Sami powinni należeć do Arędy Cebermanowskiey,

22Dziesięciny[?] Trankow[?] Brać nie powinni y Mleć w Jnszym Młynie, tylko

23w Swoim powinni, lub w Buterinowskim Czyli Cebermanowey Grobli,

24pod Utratą y Grzywnami w Kontrakcie wyrażonemi. Jakoż y Trankowa[?] na

25Stronę brać nie powinni. Respektem zaś Kozaków Excypowanych w Ceber-

26manowce deklaruie się zawsze przydawać Kozaków do Kommendy Uman-

27skiey do Konwoiu y bezpieczeństwa podczas bytności W. JmćPana Szczęsnego[?]

28[...][?] y byle nie dłuższey[?] Usługi y posłania za Jnsze-

29podług potrzeby y Czasu [...][?]. Straża z tych Słobod Dworska według Zwy-

30czaiu[?] ni[?] Jnteressami nie zatrudniać[?]. Cebermanowka od Tych Czas powinna rektyfi-

31kowana[?] bydź[?]. Powinna y [...][?] Podorożna Żytna na Skarb Excypowała

32do Boterinowki tak się iey Podorożna Żytna [...][?] od tey Uwalnia się. Opisanie

33Wsi Boterinowki y Cebermanowey Grobli. Wchodząc w Dwor z Ulicy Wrota Proste, do Budynku

34Dwornego[?] w Boterinowce wchodząc [...][?]

35wchodząc po Prawey Ręce Jzba w ktorey Okien Trzy z Skemorą[?] Drzwia-

36mi na Zawiasach Żelaznych z Piecem Kaflowym y Piecem Chlebowym

37z Drzwiami na Zawiasach Żelaznych z Piecem Kaflowym y Piecem

38Chlebowym z Drzwiami Okiennicami. Po Lewey Ręce Jzba Druga z Okna-

39mi [...][?] y Piecem Chlebowym. Ten Budynek Słomą nakryty, Ogro-

40dzenie[?] nakoło Częstokołem. Stayma[?] z Drzewa Dębowego z Wro-

41tami porządna z Żłobami[?] Jaslami Słomą pokryta. Winnica

42z Drzewa Okrągłego Dębowego w Słupy Zarzucana na Kołtew[?]

43Cztery porządna Słomą nakryta. Chlew do Winnicy Jdąc na Przedzie[?]

44Chlewna[?] Oraz z Przyległą Obora Częstokołem Ostawiona[?]

45Słomą nakryta. Obora Częstokołem Ogrodzona daża[?], przy ktorey

46Gumno Żerdziami Obwiedzione y w tymże Gumnie Kunośka[?] wraz

47z Plewnikiem[?] z Częstokołu Słomą nakrytym. Karczma na Wsi

48w Obrębie[?] Budowana z Jzbą y Komorą Słomą nakryta. Młynow

49Dwa w Każdym po Jednym Kamieniu z Stępami Foluszami[?] porządny[?]

50Słomą nakryte. Die et Anno ut supra. Ten Jnwentarz in fundo[?] Zweryfikowany w tey

51[...][?] Ręką podpisuiącego. U tego Jnwentarza podpis ręki tako: Stanisław Kossak[?] [...][?]

52Ktory to Jnwentarz Słowo w Słowo do Ksiąg Jest Zapisany.

53[kustosz:] Oblata Skryptu

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa – w dużej części ORIENTACYJNY. Inwentarz wpisany drobnym, pośpiesznym pismem z ukośnymi linijkami (k. 441–442v). Tabele odczytane w większości pewnie (liczby sprawdzone sumami: czynsz Boterinówki 200 zł, Cebermanowej Grobli 122 zł = suma z listy szlachty, ogółem 2552 zł), natomiast tekst opisowy na k. 442–442v (warunki posesji, powinności, kozacy, opis dworu) odczytano miejscami tylko orientacyjnie – kolejność wierszy na k. 442v ustalona po wyprostowaniu obrazu. W tabeli słobodzian Boterinówki (k. 441) liczby wołów („ciągło”) przypisano do wierszy według przebiegu linii kropkowanych – możliwe przesunięcie o jeden wiersz. W tabeli Cebermanówki wartość przy poz. 6 (Boyczycha, „ogulna”) – 24[?]; suma czynszów z tabeli nie zgadza się dokładnie z „Summariusem” (230 zł). Niepewne nazwiska: komparent „Ludwik Olszowski[?]” (skrót po nazwisku „S. J. K. M.[?]” – może sekretarz JKM), zastawnik „Leżyński[?]”, łowczy podolski; „Krzymskiego[?]” (od czyjego podpisu liczy się posesja), autor inwentarza „Stanisław Kossak[?]”, „W. JmćPan Szczęsny[?]” (być może Szczęsny Potocki, syn właściciela Humania – niepewne). Wiele imion i nazwisk chłopskich oddano z [?]. Nazwa pierwszej wsi zapisana „Buterinowka” i „Boterinowka”.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; per oblatam – przez oblatę (do wpisania); tenoris sequentis – następującej treści; die vigesima tertia Aprilis millesimo septingentesimo quinquagesimo tertio – dnia 23 kwietnia 1753; efficit – czyni (razem); dico – mówię (słownie); in usum – na użytek; triennia in triennium – kolejne trzylecia; libera collectio – wolny zbiór (plonów); solutio – zapłata; ex integro – w całości; per cursum possessionis – przez czas posesji; liber – wolny; continuat – ciąg dalszy; Ao (anno) – roku; die et anno ut supra – dnia i roku jak wyżej; in fundo – na gruncie.

Wyjaśnienia: słobodzianie – osadnicy na „słobodzie”, czasowo zwolnieni od czynszów i powinności; ciągło – liczba wołów (sprzężaju) gospodarza; ośmuszka – miara zboża; czetweryk – miara sypka; furaż – pasza (owies, siano) dla wojska nadwornego (dragonii i kozaków humańskich); podymne – podatek od dymu (domu); szarwark – praca przy drogach i groblach; tranki – wywar gorzelniany; dziesięcina pszczelna – danina z pasiek. Włość humańska należała do Potockich; kozacy nadworni humańscy pełnili służbę konwojową. Inwentarz sporządzono przy oddaniu dóbr w zastaw; oblatowano go w Winnicy w grudniu 1768, po rzezi humańskiej.

POPRAWKA (2026-10-10, przy łączeniu księgi): formuła oblaty na k. 440v po ponownym odczycie skanu 0444: „rne Jnto Contento ad Acta pntia Castri Capitls Vinn.” (ratione intro contento ad acta praesentia castri capitanealis Vinnicensis); wcześniejszy odczyt „Jnto Contextu ad Acta y […] Caeto Capite […]” – nieaktualny.

STRESZCZENIE NIEPEŁNE (tekst odczytany tylko częściowo)

20grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Ludwik Olszowski[?] oblatował inwentarz wsi Buterinówka (Boterinówka), Cebermanowa Grobla i Cebermanówka we włości humańskiej, sporządzony i zweryfikowany na gruncie 23 kwietnia 1753 przy oddaniu tych dóbr w posiadanie zastawne Leżyńskiemu[?], łowczemu podolskiemu. Inwentarz wylicza gospodarzy Buterinówki (28 osiadłych z czynszem 4, 6 lub 12 zł zależnie od sprzężaju, owsem, kurami i drwami – razem 200 zł – oraz 16 słobodzian, nr 29–44), szlachtę czynszową Cebermanowej Grobli (15 pozycji, 122 zł) i 24 gospodarzy Cebermanówki (230 zł); z arend w Buterinówce z Cebermanową Groblą 1100 zł i w Cebermanówce 900 zł – razem 2552 zł rocznie. Dalej określa warunki posesji: ponieważ szlachta z Cebermanowej Grobli uchyla się od powinności, posesor nie płaci do skarbu pańskiego 52 zł; może osadzać nowych poddanych w słobodach; uregulowano zasiewy przy wygaśnięciu zastawu, dostawy furażu dla dragonii i kozaków nadwornych, dziesięcinę pszczelną, podorożną, myto i szlaki (arendarz nie może szkodzić arendarzom humańskim), podymne do zamku humańskiego, szarwark do grobli, przymus mlewa i propinacji; kozacy z Cebermanówki należą do komendy humańskiej. Powinności poddanych: czynsz od sprzężaju, koszenie siana i żniwa na dwór, daniny w życie, kurach i drwach. Na końcu opis dworu w Buterinówce (izby z piecami kaflowymi, stajnia, obora, gumno), karczmy i dwóch młynów. Inwentarz podpisał Stanisław Kossak[?]. Odczyt k. 442–442v orientacyjny.

Transkrypcja

k. 443 (skan 0446, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dwudziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną

4Antonim Jałowickim Namiesnikiem Burgrabstwa Grodzkim Winnickim

5Comparens Pltr Wiel. JmćPan Kazimierz Jlinicz W. K.[?] Ten Skrypt

6na Summę w nim wyrażoną od W. Józefa Jlinicza Brata Swego So-

7bie Offerentowi dany rne Jnto Contento ad Acta pntia Castri Capitls Vin-

8nę[nic.] per Oblatam podał Tenoris Sequentis: Ja niżey na podpisie wyrażo-

9ny Znam tym Skryptem moim, ktory takiego Waloru mieć Chcę Jakby

10przed Aktami Ziemskiemi lub Grodzkiemi Zeznany był, Jż Ja będąc po-

11trzebny Zaciągam y biorę od W. JmćPana Kazimierza Jlinicza Woysk. Ko-

12wgr.[?] Brata mego Starszego Zło. Polskich Tysięcy Dziesięć to iest w Zło-

13cie Walnym Obrączkowym Każdy Rachuiąc à florenis Osmnaście Groszy

14Dwadzieścia Dwa y Puł podług redukcyi Teraźnieyszey Tysięcy Siedm

15w Monecie zaś Srebrney Tysięcy Trzy, ktorą to Summę wyż wyrażoną

16przyrzekam wraz z Prowizyą, to iest rachuiąc od Sta po Dziesięć oddać

17y wyliczyć temuż W. JmćPanu Jliniczowi W. K.[?] do Rąk na Trzech Krolach Lwow-

18skich podług Kalendarza Ruskiego w Roku Da Bog przyszłym Tysiącznym

19Siedmsetnym Sześćdziesiątym Dziewiątym, bespieczenstwo na wszyst-

20kich Summach y rzeczach Ruchomych y nieruchomych Ostrzegamy[?]

21Zapisuię się. Co wszystko Jakiem Ziścić y dotrzymać powinien, tak się na to

22Ręką moią przy zwykłym przyciśnieniu Pieczęci podpisuię się. Dało[?] we Lwo-

23wie Dnia Dwudziestego Januarii Millesimo Septingentesimo Sexage-

24simo Octavo Anno. U tego Skryptu per Oblatam podanego Podpis Ręki

25przy Pieczęci na Laku Czerwonym wyciśnioney w te Słowa: Józef Jlinicz m.p.

26Ktory to Skrypt per Oblatam podany Słowo w Słowo do Ksiąg ninieyszych

27Grodzkich Winnickich Jest Zapisany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa; pismo staranne, odczyt w większości pewny. Niepewne: skrót urzędu Kazimierza Ilinicza „W. K.” / „Woysk. Ko-/wgr.[?]” (wojski k…, rozwinięcie nieczytelne), formuła oblaty „[...] Contento ad Acta [...] Capite Vinę[?]” (ta sama zniekształcona formuła co w akcie 496), „Ostrzegamy[?]” (zapewne „obwarowuję”), „Dało[?]” (= dan/dano). Suma: 10 000 zł, w tym 7000 zł w złocie (dukatach obrączkowych po 18 zł 22½ gr wg obecnej redukcji) i 3000 zł w monecie srebrnej.

Tłumaczenia łaciny: comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; offerens – okazujący (dokument); per oblatam – przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; à florenis – po złotych (licząc w złotych); millesimo septingentesimo sexagesimo octavo anno – roku 1768; m.p. (manu propria) – ręką własną.

Wyjaśnienia: Trzy Króle lwowskie wg kalendarza ruskiego (juliańskiego) – kontrakty lwowskie w styczniu 1769, liczone wg starego stylu; prowizja 10 od sta – 10% rocznie; złoto obrączkowe – dukaty z obrzeżem (nieobrzynane).

POPRAWKA (2026-10-10, przy łączeniu księgi): formuła oblaty po ponownym odczycie skanu 0446: „rne Jnto Contento ad Acta pntia Castri Capitls Vin-/nic.” (ratione intro contento ad acta praesentia castri capitanealis Vinnicensis – z racji treści zawartej wewnątrz do niniejszych akt grodu starościńskiego winnickiego); wcześniejszy odczyt „[...] Contento ad Acta [...] Capite Vinę” – nieaktualny.

Streszczenie

20grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Kazimierz Ilinicz, wojski k…[?], oblatował skrypt wystawiony mu przez młodszego brata Józefa Ilinicza we Lwowie 20 stycznia 1768. Józef zeznał w nim, że pożyczył od brata 10 000 zł polskich (7000 zł w złotych dukatach obrączkowych liczonych po 18 zł 22½ gr i 3000 zł w srebrze) i zobowiązał się oddać je z 10-procentową prowizją do rąk brata na kontraktach lwowskich po Trzech Królach 1769 (wg kalendarza ruskiego), zabezpieczając dług na wszystkich swoich sumach i dobrach ruchomych i nieruchomych. Skrypt opatrzony podpisem Józefa Ilinicza i pieczęcią na czerwonym laku wpisano do ksiąg.

Transkrypcja

k. 443 (skan 0446, strona prawa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dwudziestego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami ninieyszemi Grodzkiemi Winnickiemi y przedemną

4Antonim Jałowickim Namiesnikiem protunc Burgrabstwa Grodzkim

5Winnickim Stanowszy Oczewisto Woźny Generał Woiewodztwa Bracł.

6y Jnnych Szlachetny Jan Siekierkowski[?] w moc wierney Relacyi Zeznał

7Jż on Roku Teraźnieyszego z Rekwizycyi Jmieniem JO. Xiążąt JchMciow

8Stanisława y Ludwiki Lubomirskich Wwodow Bracł. Małżonkow Zaszłey

9był w Dobrach niżey wyrażonych Wsiach Mianowicie Dnia Piątego De-

10cembris w Dobrach Zabokrzyczu, Torkowie, Dymitraszkowce, Kukutach[?]

11y Bołtanie[?], Dnia Siodmego tegoż Miesiąca w Rybnicy, Jsowie[?], Surazy[?],

12Gidyrymie, a zaś Dnia Dziesiątego wyrażonego Miesiąca Koncebie[?], Bałty,

13Meczetny Wielkiey, Meczetny Małey, gdzie będąc na Każdym Mieyscu

14z osobna w Przytomności Urodzonych Andrzeja Swirczyńskiego[?], Ada-

15ma Kuszkiewicza[?], Józefa Wilkowskiego, Szymona Rudnickiego y Jnnych

16do tego Aktu użytych JO. Xiążąt JchMciow Rekwirentow z mocy Prawa

17Dziedzicznego po Skończonych Prawach dożywotnich między Wiel.

18Andrzejowi Godziembie Wardenskiemu Stol. Lat. służących, y Possessy-

19ach w tez[?] każdą z osobna Wsie ze wszystkiemi Polami, Rolami, Lasami,

20[kustosz:] Sianożęciami

k. 443v (skan 0447, strona lewa, góra)

1Sianożęciami, Sadami, Polanami, Pasieczyskami, Stawa-

2mi, Groblami, Stawkami, Rzekami, Rzeczkami, Zaymiska-

3mi, Futorami, Ogrodami, Poddanemi, Dworami, Budynkami,

4Karczmami, Młynami, Dworzyskami, Browarami, Prowen-

5tami, Daninami, Czynszami, Robociznami, Stroża[?] dzienną[?]

6y nocną Jntromittował, y też wszystkie ogulnie Dobra y w

7każde z osobna tymże JOO. Xiążętom, Pierwszą[?] w Actual-

8ną Dziedziczną podał Possessyą, y na każdym mieyscu

9przy sprawowaniu tego Aktu Szlachtą sobie przytomną

10oświadczał się, że te weyzdania[?] dobrowolnie były przymo-

11wane y przyięte, a tu przybywszy tę Jntromissyą uczynił

12y zeznał relacyą. De quo praesens eiusdem Ministerialis Relatio. Ministe-

13rialis Qui Supra Scribendi ignarus Crucem posuit ✠

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa. Pismo staranne; odczyt w większości pewny. Niepewne: nazwisko woźnego „Siekierkowski[?]”, nazwy wsi „Kukutach[?]”, „Bołtanie[?]” (zapis „Bothamie”; por. akt 459: „Kukutach”, „Bołtanie”), „Jsowie[?]”, „Surazy[?]”, „Koncebie[?]”, świadkowie „Swirczyńskiego[?]” i „Kuszkiewicza[?]”, „Stroża[?] dzienną[?]”, „weyzdania[?]”. Formuła „z mocy Prawa Dziedzicznego po Skończonych Prawach dożywotnich” – odczyt pewny.

Związek z aktami 459 i 486: w akcie 459 (XI 1768) Jan Godziemba Wardeński został wprowadzony w Zabokrzycze, Dymitraszowce, Kukuty[?], Bołtań[?], Rybnicę, Mieczetną i in. wsie Lubomirskiego; tu, po wygaśnięciu praw dożywotnich zmarłego Andrzeja Godziemby Wardeńskiego, stolnika latyczowskiego, dziedzice – książęta Lubomirscy – odzyskują posiadanie. Bałta, Mieczetna, Gidyrym leżą nad Kodymą, przy granicy tureckiej.

Tłumaczenia łaciny: protunc – ówczesnym; de quo praesens eiusdem ministerialis relatio – o czym niniejsza relacja tegoż woźnego; ministerialis qui supra scribendi ignarus crucem posuit – woźny wyżej wymieniony, nie umiejąc pisać, postawił krzyż.

Streszczenie

20grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, woźny generał województwa bracławskiego Jan Siekierkowski[?] zeznał, że na żądanie książąt Stanisława i Ludwiki Lubomirskich, wojewodów bracławskich, w obecności szlachty (Andrzeja Swirczyńskiego[?], Adama Kuszkiewicza[?], Józefa Wilkowskiego, Szymona Rudnickiego i in.) wprowadził ich – z mocy prawa dziedzicznego, po wygaśnięciu praw dożywotnich przysługujących Andrzejowi Godziembie Wardeńskiemu, stolnikowi latyczowskiemu – w rzeczywiste dziedziczne posiadanie wsi: 5 grudnia Zabokrzycza, Torkowa, Dymitraszkowiec, Kukut[?] i Bołtania[?], 7 grudnia Rybnicy, Isowa[?], Surazy[?] i Gidyrymu, a 10 grudnia Koncebi[?], Bałty, Mieczetnej Wielkiej i Mieczetnej Małej – ze wszystkimi przynależnościami (pola, lasy, stawy, młyny, karczmy, browary, poddani i ich powinności). Na każdym miejscu oświadczał, że posiadanie przyjęto bez sprzeciwu. Woźny, niepiśmienny, postawił krzyż.

Transkrypcja

k. 443v (skan 0447, strona lewa, dół)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dwudziestego Trzeciego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winnic. y przedemną

4Antonim Jałowickim ptunc Namiesnikiem Burgrabstwa

5Grodz. Winnic. Comparens Personaliter Urodz. Pani Maryanna z Kłopockich

6Buczyńska Ten Skrypt od W. Strutyńskiey Stol. Horodel. na Sum-

7mę Czerwonych Złotych Dziewięćdziesiąt, y Rubli Pięćdziesiąt Pięć

8dany y Służący, ratione Contenti ad Acta praesentia Castri Capitanealis Vinn. per O-

9blatam podała Tenoris sequentis. Niżey na podpisie wyrażona

10Daię ten Skrypt rzetelny, ktory za Autentyczny mieć chcę WWPanu

11Michałowi y Maryannie z Kłopockich Buczyńskim Cześnikom Kur.[?]

12Jż zaciągnąłem pożyczanym sposobem Summy Złotem Dzie-

13więćdziesiąt Czerwonych Złotych Obrączkowych, y Rubli Dobrych

14Pięćdziesiąt y Pięć, ktorą to Summę w tey że samey Specie wraz

15z prowizyą po Dziesięć od Sta oddać mam y obowiązuię się od

16Daty ninieyszego Skryptu niżey wyrażoney na Termin to iest

17Dzień Drugi Miesiąca Lutego w Roku da Bog przyszłym Tysiąc

18Siedmset Sześćdziesiąt Dziewiątym. Bespieczeństwo pomienio-

19ney Summy na Dobrach moich Dziedzicznych zapisuię, w niedotrzy-

20maniu zaś czyniąc niewczyźnieniu[?] Forum Grodu Winn. lub Trybunału

21Koronnego naznaczam, a Ucho[?] waraz[?] Boże bez Krotkiego Sądu Kapturowe

22na co dla lepszey pewności ręką moią własną podpisuię się. Dało w Żor-

23[kustosz:] niszczach

k. 444 (skan 0447, strona prawa, góra)

1w Żorniszczach Dnia Dziesiątego Grudnia Tysiąc Siedm-

2set Sześćdziesiąt Siodmego Roku. U tego Skryptu per O-

3blatam podanego, podpis ręki przy pieczęci na Laku Czer-

4wonym wyciśnioney, w te Słowa: W. Strutyńska Stol. Horod.[?]

5(L. S.) Ktory to Skrypt Jak się w sobie ma, de Verbo ad

6Verbum do Xiąg Ninieyszych Grodz. Winn. iest ingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa; pismo staranne. Niepewne: skrót urzędu wystawczyni „Stol. Horodel.” (zapis „Sto. Horodel.”; może stolnikowa horodelska), imię Strutyńskiej nie podane (por. akty 147–154 – Strutyńska, nabywczyni klucza żorniskiego), urząd Buczyńskich „Cześnikom Kur.[?]”, formuła oblaty (odczytana pewnie dzięki równoległemu aktowi 500: „ratione Contenti ad Acta praesentia Castri Capitanealis Vinn.”) oraz zdanie o forum i sądzie kapturowym („niewczyźnieniu[?]”, „Ucho[?] waraz[?] Boże bez Krotkiego Sądu”) – oddane orientacyjnie. Wystawczyni pisze o sobie raz w rodzaju męskim („zaciągnąłem”) – tak w zapisie.

Por. akt 500 (ten sam dzień, ci sami wierzyciele): tam Michał Buczyński nazwany „Pisarzem Skarbu” – urząd „Cześnikom Kur.[?]” w tym akcie może być błędnym odczytem. Tytuł „Stolników Horodelskich” Strutyńskich potwierdzony w akcie 500.

Tłumaczenia łaciny: ptunc (protunc) – ówczesnym; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ad acta castri capitanealis Vinnicensis – do akt grodu starościńskiego winnickiego; per oblatam – przez oblatę; tenoris sequentis – następującej treści; specie – w tej samej monecie (gatunku); Forum – sąd właściwy; L. S. (locus sigilli) – miejsce pieczęci; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Wyjaśnienia: czerwone złote obrączkowe – dukaty; ruble dobre – srebrne ruble rosyjskie, obiegające na Ukrainie; prowizja 10 od sta – 10% rocznie; Żorniszcze – siedziba klucza żorniskiego (por. akty 147–154).

Streszczenie

23grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Maryanna z Kłopockich Buczyńska oblatowała skrypt wystawiony w Żorniszczach 10 grudnia 1767 przez Strutyńską, stolnikową horodelską[?], dla Michała i Maryanny z Kłopockich Buczyńskich, cześników kur…[?]. Strutyńska zeznała, że pożyczyła od nich 90 czerwonych złotych (dukatów obrączkowych) i 55 dobrych rubli i zobowiązała się zwrócić je w tej samej monecie z 10-procentową prowizją do 2 lutego 1769, zabezpieczając dług na swoich dobrach dziedzicznych i poddając się w razie niedotrzymania sądowi grodzkiemu winnickiemu lub Trybunałowi Koronnemu. Skrypt z podpisem i pieczęcią na czerwonym laku wpisano słowo w słowo do ksiąg.

Transkrypcja

k. 444 (skan 0447, strona prawa)

1Roku Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Osmego

2Miesiąca Decembris Dwudziestego Trzeciego Dnia

3Przed Urzędem y Aktami Ninieyszemi Grodz. Winnic. y prze-

4demną Antonim Jałowickim ptunc Namiesnikiem Bur-

5grabstwa Grodz. Winnic. Comparens Personaliter Urodz. JPani Maryanna z Kłopoc-

6kich Buczyńska Ten Skrypt od Wiel. Strutyńskich Stolow

7Horodel. na Rubli Dwieście Pięćdziesiąt dany y służący

8ratione Contenti ad Acta praesentia Castri Capitanealis Vinnicensis per Oblatam

9podała Tenoris sequentis. Niżey podpisani znamy tym Skry-

10ptem naszym rzetelnym, ktory za Autentyczny mieć Chcemy

11jakobyśmy przed Aktami Ktoremikolwiek zeznali, Jż my ku

12pilney a własney potrzebie naszey pożyczyliśmy y do rąk

13własnych odliczyliśmy Rubli Sztuk Dwieście Pięćdziesiąt

14od JPana Michała Buczyńskiego Pisarza Skarbu JW. Urdy[?] Myszka[?],

15ktore w Roku da Bog przeszłym[?] Tysiąc Siedmset Sześ-

16dziesiąt Osmym, in eadem qualitate et quantitate wraz

17z prowizyą per Decem a Centum computando oddać y

18wyliczyć temuż JPanu Pisarzowi obowiązuiemy się, ato[?]

19o Swięcie Narodzenia Panny Zwiastowania[?]. Bespieczeń-

20stwo powinney Summy na Wszelkich Dobrach naszych

21Ostrzegamy y na to się ręcami naszemi podpisuiemy.

22Dało w Żorniszczach Dnia Dwudziestego Trzeciego Mar-

23tii Tysiąc Siedmset Sześćdziesiąt Siodmego Roku. U tego

24Skryptu per Oblatam podanego podpis rąk przy pieczęci

25na Laku Czerwonym wyciśnioney w te Słowa: Łukasz Bertioz[?]

26Strutyński Stol. Horodel. Jldefons[?] Strutyński m.p. (L. S.)

27Ktory to Skrypt Jak się w sobie ma de Verbo ad Verbum

28do Xiąg ninieyszych Grodz. Winnic. iest Zaingrossowany.

Objaśnienia i tłumaczenia

Odczyt Opusa; pismo staranne, odczyt w większości pewny. Niepewne: urząd/pan Buczyńskiego „Pisarza Skarbu JW. Urdy[?] Myszka[?]” (zapis „JW Urdy Mnisk…” – może skarb jakiegoś magnata, np. Mniszcha lub Myszki), „przeszłym[?]” (dla skryptu z III 1767 termin to rok 1768 – „przyszłym”), termin „o Swięcie Narodzenia Panny Zwiastowania[?]” (zapis niejasny – może Zwiastowania NMP, 25 III), podpisy: „Łukasz Bertioz[?] Strutyński” i drugi „Jldefons[?] Strutyński” (może Ildefons).

Tłumaczenia łaciny: ptunc – ówczesnym; comparens personaliter – stawiwszy się osobiście; ratione contenti ad acta praesentia castri capitanealis Vinnicensis per oblatam – z racji (dla) treści przez oblatę do niniejszych akt grodu starościńskiego winnickiego; tenoris sequentis – następującej treści; in eadem qualitate et quantitate – w tym samym gatunku i ilości; per decem a centum computando – licząc po dziesięć od sta; m.p. – ręką własną; L. S. – miejsce pieczęci; de verbo ad verbum – słowo w słowo.

Związek: akt 499 – drugi skrypt Strutyńskiej dla Buczyńskich, oblatowany tego samego dnia; Strutyńscy – posiadacze klucza żorniskiego (por. akty 147–154).

Streszczenie

23grudnia 1768 przed Antonim Jałowickim, ówczesnym namiestnikiem burgrabstwa grodzkiego winnickiego, Maryanna z Kłopockich Buczyńska oblatowała skrypt wystawiony w Żorniszczach 23 marca 1767 przez Strutyńskich, stolników horodelskich. Zeznali oni, że pożyczyli na własne potrzeby i odebrali do rąk 250 rubli od Michała Buczyńskiego, pisarza skarbu [...][?], i zobowiązali się oddać je w tym samym gatunku i ilości z prowizją 10 od sta w 1768 r. (termin – święto [Zwiastowania?] NMP), zabezpieczając dług na wszystkich swoich dobrach. Skrypt podpisali Łukasz[?] Strutyński, stolnik horodelski, i Ildefons[?] Strutyński; wpisano go słowo w słowo do ksiąg.