Nowości w serwisie – 26 października 2026

Staropolskie Księgi Sądowe: cztery nowe księgi – Kijów i Kamieniec

W serwisie Staropolskie Księgi Sądowe przybyły cztery nowe księgi grodzkie z Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego Ukrainy w Kijowie (CDIAK) – trzy kijowskie i pierwsza kamieniecka. Serwis liczy teraz 12 ksiąg, 6 350 aktów, 57 637 haseł osobowych i 23 139 miejscowości. Od poprzedniej aktualizacji (18 października) przybyło ponad 3 000 aktów i ponad 20 000 haseł w indeksach.

Nowe księgi

Księga grodzka kamieniecka 1667–1669 (sygn. 38-1-33, 986 aktów)
Pierwsza księga z Kamieńca Podolskiego – nowy gród w serwisie. Akta grodu kamienieckiego z ostatnich lat przed zdobyciem twierdzy przez Turków (1672): zapisy sum, kwity, roboracje, kontrakty i pełnomocnictwa, prawie wyłącznie po łacinie. To nie oryginał, lecz urzędowy odpis z lat 1766–1768, sporządzony i poświadczony przez rewizorów wyznaczonych przez sejmik podolski. Do każdej części jest podcast.

Księga grodzka kijowska 1730–1735, zapisowa (sygn. 2-1-2, 595 aktów)
Wpisy grodu kijowskiego z Żytomierza i Owrucza, głównie z lat 1734–1735 – czas wojny o tron po Auguście II: konfederacja województwa, sądy kapturowe, wojsko rosyjskie na Kijowszczyźnie, a obok tego setki codziennych spraw szlachty powiatów kijowskiego, żytomierskiego i owruckiego. Do każdej części jest podcast.

Księga grodzka kijowska 1794, zapisowa (sygn. 2-1-170, 579 aktów + regestr)
Oryginalna księga zapisowa prowadzona w Żytomierzu w pierwszym roku po II rozbiorze: intytulacje Katarzyny II, daty podwójne (st. i n. st.), kontrakty dubieńskie, prorogacje, sprawy Potockich, Lubomirskich i Branickich. Osobna część to regestr wpisów z całego roku (1289 pozycji, styczeń 1794 – styczeń 1795), także do pobrania w PDF. Do każdej części jest podcast.

Zbiór odpisów „grodzkich kijowskich” 1581–1740 (sygn. 2-1-1, 861 aktów)
Tom złożony w XIX wieku z odpisów aktów grodu kijowskiego. Według Olega Rosowieckiego – poza nielicznymi autentycznymi odpisami – są to falsyfikaty sporządzane na potrzeby legitymacji szlacheckich w Imperium Rosyjskim. Udostępniamy go z obszerną notą o źródle jako świadectwo tego procederu; osób i zdarzeń z tej księgi nie należy traktować jako dowodu genealogicznego bez potwierdzenia w innych źródłach.

Co jeszcze nowego

• Wspólna wyszukiwarka obejmuje już nowe księgi – osoby, miejscowości i treść aktów.
• Na stronie głównej jest panel statystyk z datą aktualizacji bazy i liczbą haseł, które przybyły w ostatnim tygodniu.
• Przy każdym podcaście jest wyraźna adnotacja, że wygenerowała go sztuczna inteligencja i że rozstrzygające są transkrypcje i skany.

Transkrypcje są wstępne – przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (Claude, Anthropic); opracowanie: Marcin Kowal. Niepewne odczyty oznaczono [?], a rozstrzygające są zawsze skany, dostępne przy każdej księdze. Uwagi i poprawki są bardzo mile widziane.

Przejdź do serwisu Staropolskie Księgi Sądowe → · Szukaj osób · Szukaj miejscowości